RAPORT Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce - Zielona Księga

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce - Zielona Księga"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO ZDROWIA Zespół do przygotowania raportu Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga RAPORT Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce - Zielona Księga Warszawa, 21 grudnia 2004

2 Słowo wstępne We wrześniu 2004 r. Minister Zdrowia Marek Balicki powołał zespół ds. opracowania raportu Zielona Księga Finansowania Ochrony Zdrowia w Polsce. Celem raportu, zgodnie z Zarządzeniem z dnia 3 września 2004 r., jest przedstawienie kompleksowego obrazu sytuacji w zakresie podstawowych problemów finansowania związanych z zależnością między wysokością środków w systemie a kosztami usług medycznych oraz potrzebami zdrowotnymi społeczeństwa. Koncepcję raportu przygotowała Stanisława Golinowska. Ponadto kierowała pracami zespołu oraz zredagowała dokument końcowy. Prace nad raportem zostały rozpoczęte we wrześniu a zakończone w połowie listopada 2004 r. Finalną wersję raportu przygotowała grupa autorska składająca się nie tylko z powołanych członków zespołu, ale także z zaproszonych przez nich ekspertów. W rezultacie grupa autorska składała się z następujących osób (podano w kolejności zagadnień prezentowanych w raporcie): Marian Wiśniewski przychody ze składki zdrowotnej, bilans i projekcja przychodów, Jan Sobiech środki budżetu państwa, Krzysztof Surówka środki jednostek samorządu terytorialnego, Alina Baran środki gospodarstw domowych, Izabela Rydlewska finansowanie ochrony zdrowia przez pracodawców, Dorota Kawiorska przychody i wydatki według narodowego rachunku zdrowia, Agnieszka Strzelecka finansowanie ochrony zdrowia w innych krajach, Christoph Sowada koszty w ochronie zdrowia, metody finansowania świadczeniodawców, Katarzyna Kissimowa Skarbek koszty w ochronie zdrowia, koszty pobytu pacjenta, Adam Kozierkiewicz koszty wynagrodzeń personelu medycznego, Andrzej Cylwik rynek farmaceutyczny i koszty leków, Witold Ponikło koszty utrzymania infrastruktury technicznej, Justyna Rój metody finansowania świadczeniodawców, Agnieszka Sowa korzystanie ze świadczeń zdrowotnych, prognoza długookresowa, Sylwia Nieszporska wydatki w ujęciu regionalnym, Jadwiga Suchecka krótkookresowa prognoza wydatków, Ewa Kocot długookresowa prognoza przychodów i wydatków ubezpieczenia zdrowotnego, Stanisława Golinowska bilans, wydatki publiczne według COFOG, wydatki indywidualne, Cezary W. Włodarczyk konsultacje i wewnętrzne recenzje. 2

3 Ponadto w pracach zespołu brali udział: Marcin Ajewski oraz Mateusz Winiarz. Sekretarzem zespołu był Bartosz Tyrawski, a pomocą asystencką Przewodniczącej Zespołu służyła Agnieszka Sowa i Ewa Kocot. Prace Zespołu były wspierane przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia - Wacławę Wojtalę oraz pracowników Departamentu Budżetu, Finansów i Inwestycji. Wyliczenia i szacunki sporządzone na potrzeby Zielonej Księgi wymagały dostępu do bardzo licznych źródeł informacji. Autorzy raportu, zbierając te informacje we wszystkich instytucjach, do których się zwrócili, spotkali się ze zrozumieniem i pomocą, mimo że niejednokrotnie przeszkadzało to pracownikom tych instytucji w ich własnej pracy. To zrozumienie i pomoc, także od pojedynczych świadczeniodawców, stymulowało autorów do ogromnego wysiłku. Praca została bowiem wykonana w ciągu 1,5 miesiąca nadzwyczajnym nakładem czasu i energii. Autorzy są przekonani, że przedstawiony raport zapoczątkuje systematyczne prace nad bilansem finansowania systemu ochrony zdrowia, doprowadzając do monitorowania wielu obszarów funkcjonowania systemu, które nie podlegają dostatecznemu oglądowi ze strony władz publicznych. W długookresowej prognozie przychodów i wydatków ubezpieczenia zdrowotnego wykorzystany został aktuarialny model Międzynarodowej Organizacji Pracy. Szefowi departamentu zabezpieczenia społecznego w tej organizacji Michaelowi Cichon owi oraz jego współpracownikowi - Krzysztofowi Hagemejerowi bardzo dziękujemy za seminarium szkoleniowe oraz pomoc udzieloną na miejscu w Krakowie. Nota bene to w krakowskim Instytucie Zdrowia Publicznego Wydziału Ochrony Zdrowia Collegium Medicum UJ wykonano większość żmudnych szacunków i wyliczeń. Stanisława Golinowska 3

4 SŁOWO WSTĘPNE... 2 WYKAZ SKRÓTÓW... 8 WPROWADZENIE CEL PRZYGOTOWANIA RAPORTU... 9 ROZDZIAŁ I. KONCEPCJA ANALIZY, ZAKRES I INFORMACJE Koncepcja analizy finansowania ochrony zdrowia Zakres i przekroje analizy Źródła informacji ROZDZIAŁ II. ANALIZA POZIOMU I RODZAJÓW POZYSKIWANYCH ŚRODKÓW NA OCHRONĘ ZDROWIA Przychody ze składek Źródła informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne Ocena przychodów ze składek na podstawie danych podatkowych Wnioski z analizy kształtowania się przychodów ze składki Finansowanie ochrony zdrowia z budżetu państwa Przewidywane wydatki budżetu państwa na ochronę zdrowia na lata Wnioski dotyczące wydatków budżetu państwa na ochronę zdrowia Środki samorządów terytorialnych w finansowaniu ochrony zdrowia Finansowanie z dochodów indywidualnych ludności Szacunek wydatków bezpośrednich gospodarstw domowych na ochronę zdrowia Zróżnicowanie środków gospodarstw domowych przeznaczanych na ochronę zdrowia Przewidywania dotyczące indywidualnych wydatków na ochronę zdrowia Uwagi i wnioski Finansowanie ochrony zdrowia przez pracodawców Przedmiotowy zakres finansowania Źródła i dostępność informacji statystycznej Finansowanie działalności profilaktycznej metoda szacowania Finansowanie pakietów profilaktyczno - leczniczych Szacunek wydatków pracodawców na ochronę zdrowia - podsumowanie Całkowite (skonsolidowane) przychody ochrony zdrowia Finansowanie ochrony zdrowia ze środków publicznych w ujęciu narodowych rachunków zdrowia Źródła informacji Wydatki publiczne wg klasyfikacji źródeł finansowania Wydatki publiczne według klasyfikacji dostawców dóbr i usług

5 Wydatki publiczne według dostawców dóbr i usług oraz źródeł finansowania Wnioski dotyczące kształtowania się środków publicznych na ochronę zdrowia wynikające z narodowego rachunku zdrowia Poziom finansowania ochrony zdrowia w Polsce w porównaniu z innymi krajami Uwagi metodologiczne Wydatki całkowite na ochronę zdrowia w Polsce i w innych krajach Udział wydatków na ochronę zdrowia w PKB Wydatki publiczne na ochronę zdrowia Wydatki prywatne na ochronę zdrowia Wnioski wynikające z porównań międzynarodowych ROZDZIAŁ III. KOSZTY WYTWARZANIA USŁUG W OCHRONIE ZDROWIA Szacunki kosztów w systemie ochrony zdrowia Szacunek kosztów według klasyfikacji podmiotowej Wyniki szacunku kosztów na podstawie klasyfikacji podmiotowej Szacunek kosztów według rodzajowej klasyfikacji kosztów Wnioski wynikające z oszacowania kosztów systemu ochrony zdrowia Koszty wynagrodzeń personelu medycznego Źródła informacji Personel medyczny w ochronie zdrowia: dane i szacunki Wynagrodzenia w ochronie zdrowia: dane i szacunki Szacunek kosztów pracy personelu medycznego w ochronie zdrowia Koszty leków Rynek farmaceutyczny Koszty leków w systemie ochrony zdrowia Szacunek kosztów leków w systemie ochrony zdrowia Wnioski wynikające z analizy rozwoju rynku leków i ich kosztów w systemie ochrony zdrowia Koszty niemedyczne pobytu pacjentów w placówkach ochrony zdrowia Źródła informacji i założenia szacunków Koszty niemedyczne pobytu pacjentów w publicznych sp zoz Koszty niemedyczne pobytu pacjentów w niepublicznych placówkach ochrony zdrowia 112 Wnioski dotyczące kształtowania się kosztów niemedycznych pobytu pacjenta Koszty utrzymania infrastruktury technicznej w ochronie zdrowia Kategorie, informacje i metoda szacowania kosztów infrastruktury w ochronie zdrowia 114 Oszacowanie kosztu utrzymania zasobów Całkowite koszty utrzymania infrastruktury technicznej Metody finansowania świadczeniodawców a koszty ich funkcjonowania Metody finansowania opieki ambulatoryjnej Metody finansowania opieki stacjonarnej Analiza zmian metod finansowania opieki stacjonarnej w Polsce wyniki badania empirycznego Wnioski dotyczące wpływu metod finansowania na koszty

6 7. Wnioski wynikające z analizy kosztów w ochronie zdrowia ROZDZIAŁ IV. ANALIZA KORZYSTANIA Z USŁUG ZDROWOTNYCH ORAZ WYDATKÓW NA OCHRONĘ ZDROWIA Korzystanie z usług zdrowotnych Wprowadzenie Źródła informacji oraz metody analizy Korzystanie z usług opieki ambulatoryjnej Korzystanie z usług opieki szpitalnej Czynniki korzystania z usług opieki zdrowotnej Wnioski wynikające z analizy korzystania ze świadczeń zdrowotnych Konsumpcja usług zdrowotnych przez ludność w instytucjach Wprowadzenie Informacje i metody analizy Korzystanie z opieki długookresowej Czynniki korzystania z opieki długookresowej Wnioski wynikające z analizy korzystania ze świadczeń zdrowotnych w instytucjach Kształtowanie się wydatków na ochronę zdrowia Regionalne zróżnicowanie wydatków publicznych na świadczenia zdrowotne Wydatki ludności na ochronę zdrowia z dochodów indywidualnych Krótkookresowa prognoza wydatków na ochronę zdrowia Wprowadzenie Wpływ PKB na kształtowanie się wydatków publicznych na ochronę zdrowia Założenia prognozy Projekcja wydatków całkowitych na ochronę zdrowia Warianty projekcji Wnioski Długookresowa prognoza wydatków na ochronę zdrowia na podstawie modelu aktuarialnego ILO Metodologia modelowania przychodów i wydatków w systemie opieki zdrowotnej Zakres i źródła danych wykorzystywanych w projekcji Dodatkowe założenia i pośrednie wyniki analizy Wyniki projekcji dotyczące kształtowania się wydatków Wnioski wynikające z analizy korzystania z usług zdrowotnych, kształtowania się wydatków na ochronę zdrowia oraz ich prognoz ROZDZIAŁ V. NIERÓWNOWAGA FINANSOWA SYSTEMU OCHRONY ZDROWIA Przychody i koszty Koszty i wydatki Przychody i wydatki

7 4. Zadłużenie placówek opieki zdrowotnej Źródła informacji o zadłużeniu placówek zdrowotnych Skala, dynamika i struktura zadłużenia Dekapitalizacja infrastruktury ochrony zdrowia Niedopłacanie pracy personelu medycznego Przyczyny nierównowagi i zadłużania się placówek Wnioski Kierunki działań równoważących LITERATURA Materiały, dokumenty, raporty SPIS TABEL SPIS WYKRESÓW Załączniki Recenzje 2. Zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 września 2004 r. w sprawie powołania Zespołu do przygotowania raportu Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga 7

8 Wykaz skrótów BBGD badania budżetów gospodarstw domowych BMGD badanie modułowe gospodarstw domowych CBOS Centrum Badania Opinii Społecznej COFOG Classification of the Functions of Government CSIwOZ Centrum Systemów Informacyjnych w Ochronie Zdrowia GUS Główny Urząd Statystyczny KRUS Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ICHA Międzynarodowa Klasyfikacja dla Rachunków Zdrowia ICHA - HF klasyfikacja źródeł finansowania w ICHA ICHA HP klasyfikacja dostawców dóbr i usług w ICHA ILO International Labour Office IMP Instytut Medycyny Pracy JST jednostki samorządu terytorialnego NDS najwyższe dopuszczalne stężenie NFZ Narodowy Fundusz Zdrowia OECD Organization for Economic Co-operation and Development OTC leki w otwartej sprzedaży, nie na receptę PIP Państwowa Inspekcja Pracy PIT Personal Income Tax PKB Produkt Krajowy Brutto PKBP Produkt Krajowy Brutto w cenach bieżących POZ podstawowa opieka zdrowotna puz Powszechne Ubezpieczenie Zdrowotne PZH Państwowy Zakład Higieny SHA System Rachunków Zdrowia sp zoz samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej UE Unia Europejska WOMP wojewódzkie ośrodki medycyny pracy ZOZ zakład opieki zdrowotnej OZ ochrona zdrowia US ubezpieczenie społeczne 8

9 Wprowadzenie cel przygotowania raportu Celem przygotowania raportu na temat finansowania systemu ochrony zdrowia jest uzyskanie kompleksowego obrazu sytuacji w zakresie podstawowych problemów finansowych związanych z relacją między poziomem środków występujących w systemie (istniejącym i możliwym do uzyskania), popytem ludności na świadczenia zdrowotne a kosztami wytwarzania usług zdrowotnych. Wiedza na ten temat jest niedostateczna i/lub fragmentaryczna, bo obejmująca tylko niektóre elementy finansowania. Wynika to także z licznych braków informacji finansowej, a szczególnie dotyczącej kształtowania się kosztów. Braki wiedzy i informacji w tym zakresie przyczyniają się do podstawowych trudności w efektywniejszym zarządzaniu systemem ochrony zdrowia w Polsce. 9

10 Rozdział I. Koncepcja analizy, zakres i informacje 1. Koncepcja analizy finansowania ochrony zdrowia Kompleksowy obraz finansowania systemu ochrony zdrowia powinien objąć trzy główne wymiary klasycznej analizy w tej dziedzinie 1 (Mossialos 2002). Po pierwsze analizę źródeł i mechanizmów pozyskiwania środków na ochronę zdrowia oraz ocenę aktualnego i prognozowanego poziomu nakładów. Po drugie analizę kosztów produkcji świadczeń ochrony zdrowia, uwzględniającą ich rodzaje, zmiany struktury i dynamiki, a także poziom i metody finansowania kosztów świadczeń ogółem i według rodzajów kosztów. Po trzecie analizę popytu na usługi zdrowotne, uwzględniającą korzystanie ze świadczeń oraz poziom i strukturę wydatków na ochronę zdrowia. Analiza korzystania ze świadczeń oraz analiza wydatków na świadczenia stanowi tylko pewne przybliżenie analizy popytu; dotyczy popytu efektywnego (zrealizowanego). Nawet jednak w tej postaci, uwzględniając strukturę przedmiotową i zróżnicowanie wydatków, wyniki analizy pozwalają służyć wyjaśnieniu głównych źródeł dysproporcji prowadzących do trudności w bilansowaniu przychodów z kosztami. Przyjęta w Zielonej Księdze reguła bilansowania finansów systemu ochrony zdrowia została więc zmodyfikowana w stosunku do reguły podręcznikowej. Dotyczyło to głównie strony popytowej, która generalnie jest trudna do prostej identyfikacji w systemie nierynkowym, a w warunkach polskich, występowania wielu luk informacyjnych, jest trudna szczególnie. Trójdzielny schemat analizy pozwala na ocenę stopnia zrównoważenia (niezrównoważenia finansów ochrony zdrowia) oraz na wskazanie podstawowego miejsca (źródła) nierównowagi. 2. Zakres i przekroje analizy Analiza finansowania dotyczy działu ochrony zdrowia, który obejmuje trzy następujące obszary aktywności: opiekę zdrowotną, zdrowie publiczne oraz opiekę społeczną. W ramach opieki zdrowotnej mieszczą się usługi służby zdrowia adresowane do pacjentów, osób dotkniętych już schorzeniem. Jest to ta część sektora zdrowotnego, którą konwencjonalnie określa się mianem medycyny naprawczej. Drugi obszar obejmuje zdrowie publiczne. Jest to część działu ochrony zdrowia, której działania zaadresowane są do całej populacji w celu prewencji przed zagrożeniami zdrowia. Obejmuje promocję zdrowia i profilaktykę oraz wszelkie działania do tego niezbędne. Trzeci obszar to opieka społeczna, której działania dotyczą osób trwale wymagających zarówno świadczeń socjalnych, jak i zdrowotnych, tj. przede wszystkim osób niepełnosprawnych oraz chronicznie chorych. 1 Równanie bilansowe P (podatki) + S (składki na ubezpieczenie zdrowotne) + O (opłaty ludności za usługi) + Sp (składki w ubezpieczeniach prywatnych) = C (stawki/ceny świadczeń) x Q (ilość świadczeń) = K (koszty /nakłady ponoszone na wytwarzanie świadczeń) 10

11 Trzy wyodrębnione obszary działu ochrony zdrowia mają swe części wspólne oznaczone na poniższym rysunku kolejnymi numerami. 1. Obszar wspólny opieki zdrowotnej i zdrowia publicznego dotyczy działań z zakresu promocji zdrowia i prewencji wobec pacjentów. 2. Obszar wspólny zdrowia publicznego i opieki społecznej dotyczy działań promocji zdrowia i prewencji wobec objętych ochroną socjalną. 3. Obszar wspólny opieki zdrowotnej i opieki społecznej dotyczy pacjentów, którzy jednocześnie wymagają ochrony socjalnej. 4. Obszar wspólny trzech zbiorów: opieki zdrowotnej, opieki społecznej i zdrowia publicznego dotyczy jednocześnie działań z zakresu zdrowia publicznego, ukierunkowanych na pacjentów oraz osoby wymagające ochrony socjalnej. Zdrowie Publiczne Adresat - Populacja 1 Opieka Zdrowotna Adresat - Pacjenci Opieka Społeczna Adresat Niepełnosprawni, chronicznie chorzy, 11

12 Analiza finansowania działań w ramach ochrony zdrowia powinna uwzględniać w miarę możliwości następujące podziały: według miejsca udzielanych usług: opieka ambulatoryjna, opieka szpitalna, według rodzajów świadczeniodawców: Z Szpitalnictwo Z Praktyka lekarska Z Praktyka stomatologiczna Pozostała działalność związana z ochroną zdrowia ludzkiego A B C D E F Działalność fizjoterapeutyczna Działalność ambulansów wypadkowych Działalność pielęgniarek i położnych Działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna Działalność paramedyczna Działalność związana z ochroną zdrowia ludzkiego pozostała, gdzie indziej niesklasyfikowana według sektorów własności: publiczna, niepubliczna, według funkcji: zdrowie publiczne, podstawowa opieka zdrowotna, diagnostyka, ratownictwo, lecznictwo specjalistyczne ambulatoryjne, lecznictwo stacjonarne, rehabilitacja, opieka społeczna itd., według województw, według głównych schorzeń; choroby krążeniowe, nowotworowe, psychiczne, itd. 3. Źródła informacji Raport powstał w bardzo krótkim czasie, co oznacza, że nie było możliwe przeprowadzenie badań podstawowych w zakresie finansowania. Wykorzystane zostały oficjalne informacje podstawowych instytucji systemu ochrony zdrowia oraz wyniki dotychczas prowadzonych prac w głównych ośrodkach badawczych w Polsce. Do sporządzenia długookresowej projekcji wykorzystany został aktuarialny model kształtowania wydatków na zdrowie zaproponowany przez Departament Zabezpieczenia Społecznego Międzynarodowej Organizacji Pracy (ang. ILO). W przygotowaniu Zielonej Księgi wykorzystano dane pochodzące z następujących instytucji oraz wyniki badań pochodzących z następujących placówek badawczych: Głównego Urzędu Statystycznego - dane sprawozdawcze oraz wyniki badań reprezentatywnych, Ministerstwa Finansów - sprawozdania budżetu państwa, informacje o zadłużaniu placówek, informacje o wydatkach publicznych wg CEFOG, 12

13 Ministerstwa Zdrowia informacje zbierane od wojewodów dotyczące placówek zdrowotnych, Narodowego Funduszu Zdrowia plany i sprawozdania rzeczowe oraz finansowe placówek zdrowotnych, Centrum Systemów Informacyjnych MZ -identyfikacja placówek opieki zdrowotnej, Ministerstwa Polityki Społecznej dane dotyczące świadczeń pomocy społecznej, ZUS ubezpieczeni w ZUS, KRUS ubezpieczeni w KRUS, Ministerstwa Gospodarki i Pracy dane oraz prognozy makroekonomiczne, Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń zbiorcze zestawienie wykonania planu wydatków, Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi dane o finansowaniu jednostek służby medycyny pracy szczebla wojewódzkiego za lata: 1999, 2000, 2001, Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie dane epidemiologiczne, Instytutu Zdrowia Publicznego Wydziału Ochrony Zdrowia w Collegium Medicum UJ w Krakowie wyniki badań na temat funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, finansowania systemu i placówek zdrowotnych oraz kosztów, płac i infrastruktury w ochronie zdrowia, Centrum Analiz Społeczno Ekonomicznych wyniki badań nad polityką zdrowotną oraz systemem funkcjonowania ochrony zdrowia, modele analiz i prognoz systemu, w tym wyniki projektu Aging, Health Status and Determinants of Health Expenditure realizowanego w ramach VI Programu Ramowego Komisji Europejskiej oraz wyniki badań projektu realizowanego przez CASE Doradcy Funding Solutions for the Polish Healthcare Systems, Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Nauk Ekonomicznych wyniki badań nad przychodami systemu; metody analiz i prognoz w tym zakresie, Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Wydział Zarządzania, Katedra Finansów Przedsiębiorstw wyniki badań na temat finansowania ochrony zdrowia, Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Wydział Ekonomii i Stosunków Mdzynarodowych, Katedra Teorii Ekonomii wyniki badań narodowego rachunku zdrowia, Uniwersytetu Łódzkiego, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny wyniki badań w zakresie modelowania i prognozowania sfery ochrony zdrowia oraz modelowania i prognozowania struktury konsumpcji, Kamsoft Sp. z o.o. i IMS wyniki badań dotyczących rynku farmaceutycznego i kosztów leków, OECD wyniki badań porównawczych w zakresie publicznego i prywatnego finansowania ochrony zdrowia. 13

14 Rozdział II. Analiza poziomu i rodzajów pozyskiwanych środków na ochronę zdrowia Ochrona zdrowia zasilana jest z kilku źródeł środków finansowych, tak publicznych, jak i prywatnych. Największym z nich są przychody ze składki na ubezpieczenie zdrowotne, która ma charakter podatku celowego. Środki gromadzone są w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ). Drugim pod względem wielkości źródłem publicznego zasilania w środki jest budżet państwa, gromadzony przy zastosowaniu zróżnicowanych instrumentów fiskalnych a przede wszystkim z podatków ogólnych. Także budżety jednostek samorządu terytorialnego, których dochody pochodzą z podatków i opłat lokalnych, z transferów z budżetu państwa oraz pozabudżetowych funduszów celowych (parabudżetów: takich jak Fundusz Pracy i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych) oraz w pewnej niewielkiej skali ze środków organizacji społecznych (stowarzyszeń, fundacji, innych), dostarczają środków systemowi ochrony zdrowia. Wśród prywatnych źródeł finansowania ochrony zdrowia istotne znaczenie mają środki gospodarstw domowych, fundusze zakładów pracy (pracodawców), fundusze prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych oraz fundusze organizacji charytatywnych (nie dotowanych z funduszów publicznych). Niewielką rolę odgrywają fundusze pochodzące z pomocy zagranicznej przeznaczanej na ochronę zdrowia. Celem niżej przedstawionej analizy jest identyfikacja źródeł pozyskiwania środków na ochronę zdrowia, ocena wielkości środków z poszczególnych źródeł oraz przedstawienie średniookresowej perspektywy kształtowania się wielkości pozyskiwanych środków. 1. Przychody ze składek Składki na ubezpieczenie zdrowotne są od 1999 r. głównym i silnie dominującym źródłem dopływu środków do sektora ochrony zdrowia i z tego względu zasługują na szczególną uwagę. Składki wpływają decydująco na przychodową stronę sytuacji finansowej sektora zdrowia. Średniookresowe prognozy składek umożliwiają dynamiczne podejście do bieżących problemów finansowych i ocenę perspektyw ich rozwiązania. Składki są ważnym elementem finansowania ochrony zdrowia także z tego względu, że są uznawane za najbardziej elastyczny, a więc decyzyjny, parametr całego systemu. Każdy przejaw trudności finansowych w ochronie zdrowia prowadzi nieuchronnie do wskazywania rozwiązań polegających na wzroście składki. Składce (dokładniej stopie składki) przypisuje się zatem funkcję czynnika dostosowującego stronę przychodową do stosunkowo sztywnych ograniczeń systemu po stronie wydatków. Stopa składki przejmuje zatem główną odpowiedzialność za równowagę w systemie. Przeciwstawny pogląd przypisuje znaczną sztywność stopie składki, co prowadzi do wniosku, że równowaga wymaga dostosowania innych źródeł zasilania systemu i przede wszystkim dostosowania po stronie wydatków. Wprowadzenie składki na ubezpieczenie zdrowotne było oczywistą konsekwencją ustanowienia systemu Kas Chorych. Nie było również kontrowersji dotyczących utrzymania składki w systemie Narodowego Funduszu Zdrowia, mimo że nie pełni już ona funkcji alokacyjnej, tak istotnej w układzie Kas Chorych. Składka realizuje formułowany od wielu lat postulat uniezależnienia przychodów ochrony zdrowia od arbitralnych, doraźnych i trudno 14

15 przewidywalnych decyzji o podziale środków w budżecie państwa i innych funduszach publicznych. Składka uniezależnia sektor od arbitralności i daje gwarancje dopływu środków na poziomie, który jest przewidywalny w horyzoncie kilku lat. Antycypując nacisk sektora zdrowia na wzrost składki, wprowadzono od samego początku zasadę chroniącą finanse publiczne przed ewentualnym wzrostem składki. Po drobnych zmianach zasada ta zaczęła praktycznie działać od 2003 roku: każdy wzrost stopy składki powyżej 7,75% jest finansowany z dochodów netto podatnika. Reguła ta realizuje więc ideę, że arbitraż o podwyższenie składki, prowadzony między państwem a sektorem zdrowia, powinien być rozstrzygany przy udziale podatników, oceniających zasadność żądań finansowych. Zasada ta znacząco usztywnia mechanizm finansowania ochrony zdrowia poprzez składki. Analizując w niniejszym opracowaniu przychody ze składek na ubezpieczenie zdrowotne, chcemy zwrócić szczególną uwagę na to, kto ponosi ciężar składek, a więc dokonać oddzielenia kosztów pokrywanych ze środków publicznych od kosztów obciążających dochody prywatne. Podział ten jest bardzo dynamicznym elementem systemu finansowania zdrowia i kwestia zaangażowania dochodów prywatnych w finansowanie składki mieć będzie rosnące znaczenie. Innym ważnym zagadnieniem jest ocena reakcji przychodów ze składek na wzrost PKB. Wzrost gospodarczy jest najlepszym i bezkonfliktowym źródłem pozyskiwania dodatkowych środków na ochronę zdrowia, warto zatem znać kryjący się w nim potencjał. Źródła informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne Wydawać się może, że analiza przychodów ze składek na ubezpieczenie zdrowotne jest sprawą stosunkowo prostą, zwłaszcza po powołaniu Narodowego Funduszu Zdrowia, znoszącego znaczenie regionalnych zróżnicowań w dopływie składek. Przypis składki jest wykazywany w sprawozdawczości finansowej kas chorych lub NFZ. Sprawę upraszcza również fakt, że wszystkie składki dopływają do sektora zdrowia jedynie poprzez dwie instytucje pośredniczące: ZUS oraz KRUS. Ponadto NFZ, podobnie jak kiedyś Kasy Chorych, ma ustawowy obowiązek kroczącego prognozowania składek na następne trzy lata. Mamy zatem kompletny system informacji finansowej w odniesieniu do przeszłości, system bieżącego (comiesięcznego) monitorowania dopływu składek oraz system ciągłego prognozowania z trzyletnim horyzontem. Sprawa się jednak istotnie komplikuje, jeśli chcemy wniknąć w mechanizm kreowania przychodów ze składek. Po pierwsze, mechanizm naliczania składek jest bardzo złożony. Uregulowania dotyczące składki zdrowotnej przejmują główne zasady stosowane w ubezpieczeniu społecznym, jednak dążenie do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym całej populacji kraju nieuchronnie prowadzi do uszczegółowienia zasad naliczania składki. Ustawa wyróżnia kilkadziesiąt kategorii osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia, kilkanaście źródeł przychodów zaliczanych do podstawy wymiaru składki oraz kilka umownych, ryczałtowych przychodów tworzących w szczególnych przypadkach podstawę wymiaru składki (np. cena połowy kwintala żyta na hektar przeliczeniowy w przypadku rolników, wartość świadczenia opiekuńczego lub kwota minimalnego wynagrodzenia dla wielu innych kategorii osób). Wszystko to składa się na skomplikowany i mało przejrzysty system obciążania dochodów poszczególnych osób składką na ubezpieczenie zdrowotne. Po drugie, pobór składki na ubezpieczenie zdrowotne odbywa się w dynamicznie zmieniającym się środowisku ekonomicznym. Przychody ze składek zależą w sensie ogólnym od wzrostu gospodarczego, decydujące znaczenie ma jednak dynamika poszczególnych kategorii składających się produkt krajowy brutto (przychody z wynagrodzeń, emerytur i rent, 15

16 z działalności na własny rachunek itp.), zmiany w aktywności zawodowej ludności (bezrobotni z zasiłkiem i bez, rożne formy aktywności zawodowej w rolnictwie i poza rolnictwem), a nawet zmiany statusu podatkowego osób (osoby płacące podatki PIT na zasadzie ogólnej, w formie ryczałtu, w formie karty podatkowej). Przypis składki jest więc efektem działania wielowymiarowego układu gospodarczo-społecznego, znajdującego się w nieustannym ruchu. Po trzecie, zmienia się sama stopa składki, a więc stopa obciążeń przychodu składką na ubezpieczenie zdrowotne. Wraz z nią zmienia się również możliwość odliczania składki od należnego podatku dochodowego. W odniesieniu do dominującej grupy ubezpieczonych (18,5 mln osób spośród 25,5 mln osób płacących składkę) zmiany te przedstawia poniższa tabela. Tabela 1: Podstawowa stopa składki na ubezpieczenie zdrowotne w latach Rok Składka ogółem Składka odliczana od PIT ,50% 7,50% ,50% 7,50% ,75% 7,75% ,75% 7,75% ,00% 7,75% ,25% 7,75% ,50% 7,75% ,75% 7,75% ,00% 7,75% ,00% 7,75% Podstawowa stopa składki na ubezpieczenie zdrowotne systematycznie rośnie od 1999 r., aż do przewidzianego w Ustawie o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ pułapu 9% w 2007 roku. Jednocześnie od 2003 roku koszt finansowania składki zaczął w znaczącym stopniu obciążać dochody osobiste ludności 2. Ustawa przewiduje również wzrost składki dla tych kategorii ubezpieczonych, dla których podstawą wymiaru jest kwota świadczenia pielęgnacyjnego (m.in. bezrobotni bez zasiłku i bez ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu) wzrost od 40% świadczenia pielęgnacyjnego w 2004 r. do 80% w 2008 r. Zmiany te obciążają budżet państwa i będą mieć mniejszy wpływ na przychody NFZ ze składek. Wszystkie trzy źródła komplikacji mają istotne znaczenie wtedy, gdy próbujemy zrozumieć mechanizm zmian poziomu składki w przeszłości oraz dokonać prognozy przyszłych przychodów ze składek. Sprawozdawczość finansowa NFZ jest funkcjonalnie podporządkowana metodzie rejestrowania przez ZUS i KRUS przypisu składki na ubezpieczenie zdrowotne. ZUS rejestruje składkę płaconą przez płatników na rzecz tys. osób i wyodrębnia 14 kategorii tych osób (wśród nich tys. pracowników, tys. emerytów i rencistów, 2 Nie oznacza to, że przed 2003 rokiem składki były zawsze odliczane od podatku. Tylko osoby uzyskujące dochody z pracy najemnej oraz emerytur i rent i nie prowadzące jednocześnie działalności gospodarczej na własny rachunek miały zagwarantowane pełne odliczenie składki. Wszyscy prowadzący własną działalność gospodarczą lub łączący ją z pracą, emeryturą bądź rentą mogli znaleźć się w sytuacji (np. strata na działalności gospodarczej), w której pełne odliczenie składek nie było możliwe. 16

17 1 957 tys. bezrobotnych bez prawa do zasiłku, tys. osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą). KRUS przekazuje składkę płaconą na rzecz tys. Osób i wyodrębnia 5 ich kategorii (wśród nich tys. emerytów i rencistów, 869 tys. rolników z gospodarstwem powyżej 1 ha, 110 tys. rolników z gospodarstwem poniżej 1 ha oraz 145 tys. domowników) 3. W sumie informacje finansowe umożliwiają zdezagregowanie przypisu składki do poziomu 19 kategorii ubezpieczonych. Zawartość danych decyduje o sposobie prognozowania składki. Dla każdej z 19 kategorii ustalane są na podstawie projekcji makroekonomicznych (zwykle są to założenia do projektów budżetu państwa) dwa wskaźniki dynamiki: pierwszy opisuje zmiany ilości osób, a drugi zmiany wiodącej dla danej grupy osób kategorii przychodów (płac, emerytur, itp.). Tabela 2: Składka na ubezpieczenie zdrowotne według danych Kas Chorych / NFZ (w tys. zł) Wyszczególnienie Składka Ogółem ZUS KRUS wartość dolna wartość górna wartość dolna wartość górna wartość dolna wartość górna Uwaga: Dla roku 2004 wielkości planowane, dla lat prognozowane 4. Jeśli weźmiemy pod uwagę rolę, jaką spełnia w zbieraniu składki ZUS i KRUS, to nie może dziwić, że w NFZ układ informacji o przypisie składki odpowiada organizacji danych w ZUS i KRUS. Są jednak niedogodności związane z takim układem danych. Dosyć trudno jest obserwować związki między podstawowymi kategoriami makroekonomicznymi (wynagrodzenia, emerytury i renty, przychody z działalności gospodarczej itp.) a przypisem składki, jeszcze trudniej jest rozdzielać w przypisie składki efekty wzrostu gospodarczego od efektów uzyskanych dzięki wzrostowi stopy składki. Prognozowanie wymaga szczegółowych projekcji dla licznych kategorii ubezpieczonych i może być w wielu przypadkach zawodne. Wreszcie, całkowicie nieobserwowalne są prywatne koszty finansowania składek, czyli składki nie odliczone od podatku dochodowego. Z powyższych względów podejmiemy tutaj próbę skoordynowania danych pochodzących z NFZ z danymi ze źródeł podatkowych (podatek dochodowy od osób fizycznych), uzupełnionymi o inne dane makroekonomiczne. Ocena przychodów ze składek na podstawie danych podatkowych Źródłem informacji dotyczących rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jest Ministerstwo Finansów. W Biuletynach skarbowych prezentowane są regularnie dane dotyczące osób opodatkowanych na ogólnych zasadach, a więc dominującej kategorii 3 Informacje o ilości płacących składkę według stanu w pierwszym półroczu 2004 r. 4 Dolny i górny przedział wielkości planowanej lub prognozowanej określono na podstawie pozycji Planowany odpis aktualizujący składkę należną, będącej rezerwą na wypadek przeszacowania prognozy składek. 17

18 podatników. Na życzenie dostępne są również dane obejmujące osoby płacące podatek w formie ryczałtu oraz karty podatkowej, a także rozliczenie składek zapłaconych i odliczonych od podatku przez osoby duchowne. Wymienione źródła informacji podatkowej, rozszerzone o wpłaty składek finansowanych przez budżet państwa oraz budżety jednostek samorządu terytorialnego, obejmują swym zasięgiem wszystkie osoby uczestniczące w ubezpieczeniu zdrowotnym w formie przymusowej i dobrowolnej. Zaletą informacji podatkowej jest to, że operuje ona dużymi, makroekonomicznymi agregatami przychodów (wynagrodzenia, emerytury itp.), łatwo identyfikowalnymi z kategoriami statystyki makroekonomicznej oraz kategoriami projekcji makroekonomicznych, przygotowywanych w trakcie prac nad projektami budżetu państwa. Zaletą danych podatkowych jest również to, że identyfikują one dokonane przez podatników odliczenia składki od podatku, a w niektórych przypadkach (ryczałt podatkowy, karta podatkowa, osoby duchowne) także składki zapłacone, lecz nie odliczone od podatku. Składki nie odliczone od podatku osób nie prowadzących pozarolniczej działalności gospodarczej mogą być z dużą dokładnością oszacowane na podstawie określanych przez przepisy pułapów odliczania składki. Jedynie w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą poza rolnictwem i opodatkowanych na zasadach ogólnych niezbędne jest oszacowanie składki nie odliczonej od podatku metodą pośrednią. Koordynacja danych z Kas Chorych i NFZ z danymi ze źródeł podatkowych wymaga powiązania składek obserwowanych w danych podatkowych z instytucją zbierającą składki, tj. z ZUS oraz KRUS. Jest to wykonalne, ponieważ w danych podatkowych występują tylko dwa źródła dochodów związanych z KRUS (emerytury i renty rolnicze oraz przychody z działów specjalnych produkcji rolnej). Znane są również wpłaty do ZUS oraz KRUS tych składek, dla których płatnikiem jest budżet państwa lub budżety jednostek samorządu terytorialnego. W ten sposób powstaje niezależna od danych Kas/NFZ ocena strumienia składek płynących za pośrednictwem ZUS oraz KRUS i możliwe jest porównanie ze sobą wielkości uzyskanych z obydwu źródeł. Pewnym problemem przy konfrontacji obydwu źródeł danych jest pojawiająca się od 2003 roku różnica metody ewidencji danych. Dane NFZ mają charakter kasowy, podczas gdy dane podatkowe odpowiadają w większym stopniu podejściu memoriałowemu. Efekt przesunięcia w czasie strumienia składek w obydwu źródłach danych oszacowano przy założeniu, że w latach efekt różnicy podejść był poprawnie identyfikowany w sprawozdaniach finansowych Kas Chorych w pozycji Przychody ze składek z lat ubiegłych. Po pełnym uzgodnieniu obydwu źródeł dokonano prognozy przypisu składki na lata Prognoza ma te same założenia makroekonomiczne, co prognoza przygotowana przez NFZ. Odmienność wyników jest rezultatem odmienności metody prognozowania: podstawą przeprowadzonej tutaj prognozy były agregatowe kategorie przychodów i odpowiadające im stopy składki. Zgodność wyników przeprowadzonego badania z danymi historycznymi oraz prognozą NFZ prezentuje tabela 3. 18

19 Tabela 3: Porównanie wyników z danymi ze sprawozdawczości Kas / NFZ Źródła danych Przychody ze składek Kas / NFZ w tym: ZUS KRUS Wyliczona składka na ubezpieczenie zdrowotne w tym: ZUS KRUS Uwaga: dla danych NFZ z lat podano dolną granicę przedziału prognozy składki. Uzyskane wyniki wykazują wysoką zbieżność z danymi Kas i NFZ dla okresów przeszłych. W przypadku prognoz są one bliskie dolnego przedziału prognoz dokonanych przez NFZ: w roku 2004 trafiają w dolny próg prognozy, a w latach leżą poniżej środka przedziału górnej i dolnej wartości prognozy. Kolejne tabele 4, 5 i 6 ukazują źródła finansowania składki oraz dynamikę składki i jej głównych składników. Tabela 4: Składka na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie zintegrowanych źródeł danych (według instytucji zbierających składkę oraz źródeł finansowania) Wyszczególnienie Składka na ubezpieczenia zdrowotne ogółem składka płacona poprzez ZUS od osób płacących PIT w tym: nie odliczana od podatku PIT od osób niepłacących PIT składka płacona poprzez KRUS od osób płacących PIT w tym: nie odliczana od podatku PIT od osób niepłacących PIT Składka według źródeł finansowania: składka pokrywana z PIT składka pokrywana z innych f. publ składka pokrywana z dochodów ludności

20 Tabela 5: Dynamika składki i zmiany w jej finansowaniu Wyszczególnienie Rok poprzedni =100 PKB (w cenach bieżących) 105,1% 102,7% 104,3% 108,6% 107,7% 108,4% Składka ogółem 112,1% 99,5% 108,8% 108,2% 108,1% 109,0% Składka pokrywana z PIT 108,6% 102,5% 106,2% 104,5% 105,1% 106,1% Składka pokrywana z innych f. publicznych 148,1% 71,9% 100,8% 113,9% 107,1% 106,6% Składka pokrywana z dochodów ludności 141,0% 137,6% 360,2% 177,8% 148,2% 137,5% Rok 2000 =100 PKB (w cenach bieżących) 105,1% 107,9% 112,5% 122,2% 131,6% 142,6% Składka ogółem 112,1% 111,5% 121,3% 131,2% 141,9% 154,7% Składka pokrywana z PIT 108,6% 111,3% 118,1% 123,5% 129,7% 137,6% Składka pokrywana z innych f. publicznych 148,1% 106,5% 107,3% 122,2% 130,9% 139,5% Składka pokrywana z dochodów ludności 141,0% 194,0% 698,6% 1242,1% 1840,9% 2530,4% Struktura składki Składka pokrywana z PIT 88,2% 90,9% 88,6% 85,6% 83,2% 81,0% Składka pokrywana z innych f. publicznych 12,1% 8,7% 8,0% 8,5% 8,4% 8,2% Składka pokrywana z dochodów ludności 1,0% 1,4% 4,6% 7,5% 10,3% 12,9% Tabela 6: Średnie tempo wzrostu składki na ubezpieczenie zdrowotne w porównaniu z tempem PKB Średnie roczne tempo wzrostu: PKB (w cenach bieżących) 4,02% 8,21% 6,09% Składki na ubezpieczenie zdrowotne 6,66% 8,42% 7,54% z ZUS 6,66% 8,56% 7,60% z KRUS 6,70% 7,01% 6,85% Narzuca się wniosek, że środki dopływające do sektora zdrowia w formie składek odznaczają się w obecnej dekadzie stosunkowo wysokim tempem wzrostu. Stwierdzenie to dotyczy zarówno okresu przeszłego, jak i przewidywań na lata W latach składka na ubezpieczenie zdrowotne rosła w tempie 6,7% rocznie, wyprzedzając o 2,5 punktu procentowego bardzo niski w tym okresie wzrost PKB. Szybszego wzrostu składki niż PKB spodziewać się również należy w trzyleciu , aczkolwiek przewaga dynamiki składki nad dynamiką PKB będzie mniejsza. W całym siedmioleciu składka rośnie o 1,45 punktu procentowego szybciej niż PKB, co daje znaczący efekt łączny: w 2006 r. składka powinna być o 55% wyższa od poziomu z roku 2000, podczas gdy PKB tylko o 43% 5. 5 Wszystkie podane tutaj tempa i przyrosty odnoszą się do wielkości nominalnych, a zatem nie oddają realnego wzrostu przychodów ze składek. Układem odniesienia jest tutaj PKB, również ujmowany w wartościach nominalnych. 20

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok WPROWADZENIE System rachunków zdrowia 1 jest międzynarodowym narzędziem

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Historia systemu opieki zdrowotnej dla rolników w Polsce nie jest zbyt długa. W okresie powojennym polityka państwa polskiego zakładała przejściowy charakter

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach

Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach Nadwyżka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach 2013-2015 Warszawa, wrzesień 2016 Spis treści Wprowadzenie... 2 Część I Wykonanie budżetów jednostek samorządu terytorialnego... 4 1.

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal. na lata

UZASADNIENIE. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal. na lata UZASADNIENIE Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal na lata 2017-2022. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce. Zielona Księga II

RAPORT. Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce. Zielona Księga II Zespół do przygotowania raportu: Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga RAPORT Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga II Wersja trzecia Warszawa listopad 2008 1 Spis Treści

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia 24 września 2007 r. USTAWA z dnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata Załącznik Nr 2 do UCHWAŁY Nr XVI/114/15 RADY GMINY SANTOK z dnia 29 grudnia 2015 r. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Santok na lata 2016-2020. Obowiązek sporządzenia

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce. Zielona Księga II

RAPORT. Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce. Zielona Księga II Zespół do przygotowania raportu: Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga RAPORT Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga II Wersja trzecia Warszawa, 29 sierpnia 2008 1 Spis Treści

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

MINISTER FINANSÓW Warszawa,

MINISTER FINANSÓW Warszawa, MINISTER FINANSÓW Warszawa, 2006-10-11 ST4-4820/712/2006 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu Wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK

ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK 5 ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA PROJEKTU BUDŻETU POWIATU PIASECZYŃSKIEGO NA 2016 ROK Projekt budżetu powiatu piaseczyńskiego na 2016 rok został opracowany na podstawie informacji wstępnych Ministra

Bardziej szczegółowo

itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN

itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN SPIS TREŚCI Struktura środków sektora finansów publicznych Akcyza VAT CIT vs. PIT w 2010 roku PIT+ZUS Podatnicy Obserwacje

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2016 2035 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020 Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dane: dochody wydatki majątkowe wynik rok 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Dochody ogółem Dochody ogółem UE Dochody

Bardziej szczegółowo

Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa. Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko

Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa. Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Istota problemu Aktualnie funkcjonujący system podatkowy w Polsce

Bardziej szczegółowo

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta.

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta. PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Katowice, listopad 2014 r. INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

1. Założenia makroekonomiczne

1. Założenia makroekonomiczne UZASADNIENIE Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Rewal na lata 2016-2022. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie ochrony zdrowia

Finansowanie ochrony zdrowia Finansowanie ochrony zdrowia Polska na tle najmniej zamożnych krajów OECD dr Christoph Sowada - Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

mgr DOROTA GRAŻYNA GNIEWOSZ Trutnov, 9 listopada 2016 r. CZ /0.0/0.0/15_005/000051

mgr DOROTA GRAŻYNA GNIEWOSZ Trutnov, 9 listopada 2016 r. CZ /0.0/0.0/15_005/000051 mgr DOROTA GRAŻYNA GNIEWOSZ Trutnov, 9 listopada 2016 r. to zespół osób i instytucji mający za zadanie zapewnić opiekę zdrowotną ludności. Polski system opieki zdrowotnej oparty jest na modelu ubezpieczeniowym,

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SABNIE NA LATA

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SABNIE NA LATA Załącznik nr 3 do Uchwały Nr XLII/235/2014 Rady Gminy w Sabniach z dnia 28 stycznia 2014 r. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SABNIE NA LATA 2014 2022 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO

Bardziej szczegółowo

S P R A W O Z D A N I E Z W Y K O N A N I A W R O K U

S P R A W O Z D A N I E Z W Y K O N A N I A W R O K U S P R A W O Z D A N I E Z W Y K O N A N I A B U D Ż E T U P O W I A T U P I A S E C Z Y Ń S K I E G O W 2 0 1 5 R O K U Rada Powiatu Piaseczyńskiego uchwaliła budżet powiatu na 2015 rok w dniu 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035.

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Załącznik nr 2 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ GMINY KOLBUSZOWA NA LATA 2012-2020 1 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Założenia do Wieloletniej Prognozy Finansowej... 4 2.1. Założenia makroekonomiczne...

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Katowice, maj 2015 roku INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak

Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak Opracowanie Zespół w składzie: Dr Jacek Sierak Dr Michał Bitner Dr Andrzej Gałązka Dr Remigiusz Górniak Analiza wykorzystania środków unijnych przez podmioty sektora publicznego w latach 2007-2011 Oszacowanie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy

Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Załącznik nr 3 do projektu uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy z dnia Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Uwagi ogólne: Wieloletnią Prognozę Finansową miasta

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do projektu Uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy

Załącznik nr 3 do projektu Uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy. Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Załącznik nr 3 do projektu Uchwały Nr Rady Miejskiej Legnicy z dnia Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Legnicy Uwagi ogólne: Wieloletnią Prognozę Finansową miasta

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SZCZAWIN KOŚCIELNY NA LATA

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SZCZAWIN KOŚCIELNY NA LATA OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY SZCZAWIN KOŚCIELNY NA LATA 2014-2022 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie do projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata

Uzasadnienie do projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata Uzasadnienie do projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2013-2020 Wieloletnia Prognoza Finansowa dla Gminy Łask na lata 2013-2020 została opracowana zgodnie z obowiązującymi przepisami: - ustawa

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 listopada 2014 r. Poz. 1590

Warszawa, dnia 14 listopada 2014 r. Poz. 1590 Warszawa, dnia 14 listopada 2014 r. Poz. 1590 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 13 listopada 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej

Bardziej szczegółowo

MINISTER FINANSÓW Warszawa, 2006-03-14

MINISTER FINANSÓW Warszawa, 2006-03-14 MINISTER FINANSÓW Warszawa, 2006-03-14 ST4-4820/164/2006 Zarząd Województwa Wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Fundacji Serce im. Janusza Korczaka za okres 01.01.2014 r. 31.12.2014 r.

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Fundacji Serce im. Janusza Korczaka za okres 01.01.2014 r. 31.12.2014 r. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Fundacji Serce im. Janusza Korczaka za okres 01.01.2014 r. 31.12.2014 r. 1. Nazwa, siedziba i adres organizacji: Fundacja Serce im. Janusza Korczaka ul. Abrahama

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych określa zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz stopy procentowe składek na poszczególne

Bardziej szczegółowo

NadwyŜka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach

NadwyŜka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach NadwyŜka operacyjna w jednostkach samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 Warszawa, sierpień 2011 Spis treści Wprowadzenie... 2 Część I Wykonanie budŝetów jednostek samorządu terytorialnego... 5 1.

Bardziej szczegółowo

Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r.

Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r. Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r. Spis treści CZĘŚĆ I...3 1. BUDŻET POWIATU ŻARSKIEGO I JEGO ZMIANY W I PÓŁROCZU 2012 ROKU...3 1.1. Plan dochodów...3

Bardziej szczegółowo

3.3. Wydatki według grup ekonomicznych

3.3. Wydatki według grup ekonomicznych 3.3. Wydatki według grup ekonomicznych W 2014 r. wykonanie planu wydatków w poszczególnych grupach ekonomicznych z uwzględnieniem zmian wprowadzanych w trakcie wykonywania budżetu przedstawia poniższe

Bardziej szczegółowo

Analiza Sprawozdań z wykonania budżetu gminy Kolbudy w latach

Analiza Sprawozdań z wykonania budżetu gminy Kolbudy w latach STRATEGIA ROZWOJU GMINY KOLBUDY Analiza Sprawozdań z wykonania budżetu gminy Kolbudy w latach 2005-2009 Dla gminy Kolbudy opracował: Adam Rodziewicz sierpień 2010 A-BAN Adam Rodziewicz ul. Morenowe Wzgórze

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości - Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Rypin na lata

Objaśnienia przyjętych wartości - Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Rypin na lata Objaśnienia przyjętych wartości - Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Rypin na lata 2016 2019 1. Założenia makroekonomiczne i finansowe Wieloletnia Prognoza Finansowa na rok 2016 i lata następne została

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

Załącznik Z1 Uzupełnienie do metodologii z części 1.2 Raportu Do przygotowania analiz mikrosymulacyjnych wartości podatku VAT płaconego przez gospodarstwa domowe wykorzystano dane dotyczące wydatków konsumpcyjnych

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 Załącznik Nr 3 do uchwały Nr III/8/2010 Rady Gminy Kościan z dnia 28.12. 2010 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 1. Założenia wstępne Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA ST4/4820/70/08. Zarząd Województwa. Wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA ST4/4820/70/08. Zarząd Województwa. Wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW Warszawa, dnia 12 lutego 2008 roku ST4/4820/70/08 Zarząd Województwa Wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok Na podstawie art. 61 ust 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna państwa

Polityka fiskalna państwa Polityka fiskalna państwa Ekonomia - Wykład 10 WNE UW Jerzy Wilkin Finanse publiczne i polityka fiskalna główne składniki i funkcje Sektor publiczny, jego składniki, znaczenie i źródła finansowania. Finanse

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH

SPOSÓB PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr OA.0151-87/2010 Wójta Gminy Jabłonka z dnia 27 grudnia 2010 roku SPOSÓB PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH 1. Zakładowy plan kont I) w Urzędzie Gminy w Jabłonce Jednostka prowadzi

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Piotr Lewandowski (red.), Kamil Wierus Warszawa, marzec 2012 1

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 września 2016 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 13 września 2016 r.

Warszawa, dnia 15 września 2016 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 13 września 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 września 2016 r. Poz. 1476 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 13 września 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad

Bardziej szczegółowo

PLAN FINANSOWY ORAZ ŚRODKI NA KONTRAKTY W 2014 ROKU. 1. Plan finansowy na 2014 rok

PLAN FINANSOWY ORAZ ŚRODKI NA KONTRAKTY W 2014 ROKU. 1. Plan finansowy na 2014 rok 2 518 2 704 3 003 3 481 4 139 4 507 4 668 4 736 4 977 5 302 5 302 PLAN FINANSOWY ORAZ ŚRODKI NA KONTRAKTY W 2014 ROKU Wartość planów finansowych MOW NFZ koszty świadczeń zdrowotnych 2011-2014 r. w mln

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości.

Objaśnienia przyjętych wartości. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr III/13/2010 Rady Gminy Sieroszewice z dnia 29 grudnia 2010 Objaśnienia przyjętych wartości. Do opracowania WPF wykorzystano historyczne materiały źródłowe dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Page 1 of 7 Dz.U.2010.226.1479 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 16 listopada 2010 r. w sprawie gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkich funduszy

Bardziej szczegółowo

KRUS i ZUS a finanse publiczne. Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko

KRUS i ZUS a finanse publiczne. Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko KRUS i ZUS a finanse publiczne Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Dlaczego zagadnienie jest ważne Kryzys finansowy, wzrost długu publicznego i konieczność zmniejszenia wydatków

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie do projektu budżetu Gminy Szlichtyngowa na rok 2015 Dochody Budżetu Miasta i Gminy w Szlichtyngowej na rok 2015 ustalono w następujący

Uzasadnienie do projektu budżetu Gminy Szlichtyngowa na rok 2015 Dochody Budżetu Miasta i Gminy w Szlichtyngowej na rok 2015 ustalono w następujący Uzasadnienie do projektu budżetu Gminy Szlichtyngowa na rok 2015 Dochody Budżetu Miasta i Gminy w Szlichtyngowej na rok 2015 ustalono w następujący sposób: Przy określeniu dochodów własnych gminy posługiwano

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna Makroekonomia Blok III Budżet państwa Polityka fiskalna Budżet a rola państwa w gospodarce Neoklasycy contra Keynesiści Efektywność rynku i efektywność sfery publicznej O co ten hałas? Czyli jaki jest

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia

Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki na ochronę zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

XIII SAMORZĄDOWE FORUM KAPITAŁU I FINANSÓW

XIII SAMORZĄDOWE FORUM KAPITAŁU I FINANSÓW XIII SAMORZĄDOWE FORUM KAPITAŁU I FINANSÓW TEMAT: DOTACJE OŚWIATOWE W PROJEKCIE BUDZETU, UCHWALE BUDŻETOWEJ, W PLANIE FINANSOWYM JEDNOSTKI BUDŻETOWEJ I SPRAWOZDAWCZOŚCI BUDŻETOWEJ PROWADZĄCY: PIOTR CISZEWSKI

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

pod redakcją Jadwigi Sucheckiej ABC a Wolters Kluwer business

pod redakcją Jadwigi Sucheckiej ABC a Wolters Kluwer business pod redakcją Jadwigi Sucheckiej ABC a Wolters Kluwer business Warszawa 2011 Wykaz skrótów 11 Wprowadzenie 13 Rozdział 1. Transformacja współczesnych systemów zdrowotnych w wybranych krajach 23 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 16 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 16 listopada 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 226 15653 Poz. 1479 1479 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 16 listopada 2010 r. w sprawie gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkich

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr VII/41/15 Rady Gminy Pęcław z dnia 29 września 2015 r. OBJAŚNIENIA Wieloletnia prognoza finansowa (zwana dalej WPF) zgodnie z art. 227 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość budżetu, jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych

Rachunkowość budżetu, jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych Anna Zysnarska Rachunkowość budżetu, jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych stan prawny na dzień 1 marca 2014 r. wydanie III ODDK Spó³ka z ograniczon¹ odpowiedzialnoœci¹ Sp.k. Gdañsk

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO ZA III KWARTAŁY 2008 ROKU

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO ZA III KWARTAŁY 2008 ROKU SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO ZA III KWARTAŁY 2008 ROKU W trakcie realizacji budżetu Województwa za III kwartały 2008 roku nastąpiły zmiany w stosunku do budżetu ustalonego Uchwałą

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE I. II. III.

UZASADNIENIE I. II. III. UZASADNIENIE I. W związku z wątpliwościami, czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma prawo przyznawać świadczenie honorowe osobom, które ukończyły 100 lat życia, w projekcie proponuje się wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasto Ustka na lata

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasto Ustka na lata Załącznik Nr 3 do uchwały Nr XVI/141//2011 Rady Miasta Ustka z dnia 29 grudnia 2011 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasto Ustka na lata 2012-2033 1. Założenia wstępne

Bardziej szczegółowo

Zrozumieć zintegrowany rozwój filary zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju miast

Zrozumieć zintegrowany rozwój filary zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju miast Zrozumieć zintegrowany rozwój filary zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju miast Integracja systemu zarzadzania rozwojem Integracja : Od wizji rozwoju, planów zagospodarowania, przez sredniookresowe

Bardziej szczegółowo

1.04. GOSPODARKA SPOŁECZNA

1.04. GOSPODARKA SPOŁECZNA 1.04. GOSPODARKA SPOŁECZNA 1. Symbol badania: 1.04.01(024) 2. Temat badania: Fundacje i stowarzyszenia oraz społeczne jednostki Kościoła katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych 3. Rodzaj

Bardziej szczegółowo

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski I. Wskaźniki RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski 05-06-2012 A. Dochody gminy ogółem na mieszkańca (PLN/mieszk) - wsk.sas 1.2 Wskaźnik pokazuje ogólny poziom łącznych dochodów miasta, przypadający

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 MINISTERSTWO FINANSÓW Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 Warszawa 2011 r. SPIS TREŚCI I. Wstęp II. III. Opis wskaźników Wskaźniki dla gmin miejskich

Bardziej szczegółowo

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 3TE1, 3TE2 LP Temat Zakres treści Finanse przedsiębiorstw 1-2 Aktywa podmiotów gospodarczych Klasyfikacja aktywów trwałych Metody amortyzacji środków trwałych Ustalanie

Bardziej szczegółowo

Projekt planu finansowego na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych Informacja prasowa

Projekt planu finansowego na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych Informacja prasowa finansowego na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych Informacja prasowa W dniu 26 lipca br. Prezes NFZ Agnieszka Pachciarz przedstawiła na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych Sejmu projekt

Bardziej szczegółowo

Jakub Sarbiński. Wzrost dochodów emerytów i rencistów na tle wzrostu wynagrodzeń

Jakub Sarbiński. Wzrost dochodów emerytów i rencistów na tle wzrostu wynagrodzeń Jakub Sarbiński Wzrost dochodów emerytów i rencistów na tle wzrostu wynagrodzeń w Polsce 1 W marcu bieżącego roku zostały zwaloryzowane świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych blisko

Bardziej szczegółowo

1.2 Prognoza dochodów

1.2 Prognoza dochodów 1.2 Prognoza dochodów Dla celów planistycznych przyjęto generalne założenie, iż procentowy wzrost dochodów w okresie objętym prognozą, z wyjątkiem dochodów przewidzianych do pozyskania ze środków bezzwrotnych,

Bardziej szczegółowo

I. Przewidywane wykonanie budżetu za 2014 rok.

I. Przewidywane wykonanie budżetu za 2014 rok. Załącznik Nr2 do Uchwały Nr.../.../... Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia... r.. Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Gminy Gryfino na lata 2015 2025 Wieloletnia prognoza finansowa

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata

Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata 12 Objaśnienia wartości przyjętych w projekcie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata 2015-2033 Założenia ogólne 1. Wartości przyjęte w WPF są zgodne z projektem budżetu na 2015 rok.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 11 lutego 2015 r. Poz. 424 UCHWAŁA NR IV/19/14 RADY GMINY MOSZCZENICA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmian budżetu Gminy na 2014 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW ST3/4820/21/2008 Warszawa, dnia 10 października 2008 r. Wójt Gminy Burmistrz Miasta i Gminy Burmistrz Miasta Prezydent Miasta Wszyscy Zgodnie z art. 33 ust.1 pkt

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lubiszyn na lata

Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lubiszyn na lata Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lubiszyn na lata 2016-2024 1. Założenia wstępne Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Załącznik do uchwały Nr X/86/11 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 czerwca 2011 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Id: IORNV-WMGVW-WDBSQ-RKBYQ-DQKSC. Podpisany Strona 2 z 142 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 396 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH

Informacja. Nr 396 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH Wstępna ocena wykonania budżetu państwa w 1995 r. w zakresie wydatków na finansowanie bezrobocia i ubezpieczeń społecznych na tle

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa Małopolskiego na lata 2013-2028 Uwagi ogólne: Do obliczeń wielkości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Województwa

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r.

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r. Spis treści 1. Część pierwsza Budżet powiatu żarskiego i jego zmiany w 2011 roku. 1 1.1. Plan dochodów 1 1.2. Plan

Bardziej szczegółowo

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie?

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Danuta Palonek dpalonek@gddkia.gov.pl Czym jest analiza

Bardziej szczegółowo

Sytuacja finansowa JST. październik 2011

Sytuacja finansowa JST. październik 2011 Sytuacja finansowa JST październik 2011 1 SYTUACJA MAKROEKONOMICZNA POLSKI W 2012 R. Wybrane wskaźniki i wartości (wg projektu budŝetu państwa na 2012 rok) PKB w ujęciu realnym: wzrost o 4% średnioroczny

Bardziej szczegółowo

ST1-4834-1044/06 Warszawa, 2006-09-29

ST1-4834-1044/06 Warszawa, 2006-09-29 MINISTER FINANSÓW ST1-4834-1044/06 Warszawa, 2006-09-29 Szanowni Państwo W związku ze zgłaszanymi przez jednostki samorządu terytorialnego wątpliwościami związanymi ze stosowaniem przepisów prawa, przedstawiam

Bardziej szczegółowo