Historia Ameryki część 1 Franklin, Lincoln i ich niezależne waluty

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Historia Ameryki część 1 Franklin, Lincoln i ich niezależne waluty"

Transkrypt

1 Strona - 1

2 Wszystkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Zakaz udostępniania książki osobom trzecim. Wykonywanie kopii oraz modyfikowanie książki na własne potrzeby jest dozwolone. Autor dołożył wszelkich starań, by zawarte w tej publikacji informacje, były kompletne i rzetelne. Nie bierze jednak żadnej odpowiedzialności za ich wykorzystywanie, jak i za związane z tym ewentualne naruszenie praw autorskich, patentowych lub innych. Autor nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody i straty wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w tej publikacji. Copyright 2015 Robert Brzoza Opublikowano w USA. Strona - 2

3 Beniamin Franklin i Skrypty Kolonialne W 1750 roku na terenach USA istniało 13 kolonii tworzących Nową Anglię. Początkowym systemem monetarnym w kolonii był barter. Ludzie wymieniali się towarami. W 1715 roku, 17 artykułów zostało uznanych za oficjalny pieniądz. Były one niewygodne do wymiany, dlatego Nowa Anglia potrzebowała papierową walutę. Anglicy zarządzali koloniami i byli zdziwieni szybkim ich rozwojem. Zapytali zarządcę kolonii, Beniamina Franklina o przyczynę wzrostu gospodarczego. To proste, odpowiedział Franklin. W koloniach emitujemy własne pieniądze. Nazywa się je Skrypty Kolonialne. Emitujemy je w odpowiedniej proporcji, żeby produkty mogły łatwo trafić od producentów do konsumentów. W ten sposób emitując dla nas nasze własne pieniądze, kontrolujemy ich siłę nabywczą i nikomu nie musimy płacić procentu. Beniamin Franklin drukował kolonialne pieniądze z ominięciem angielskiego systemu bankowego. Ameryka była pod panowaniem Anglii i to do Banku angielskiego musiała płacić podatki. Bank Anglii został założony w 1694 roku przez prywatne kartele bankowe. Państwową koncesję zdobyły od króla Wilhelma I. Układ z bankowcami był korzystny dla króla, który miał pieniądze na wojny i zabawy, a rząd miał zapewnione pokrycie wszystkich wydatków państwowych. Bankierzy udzielali olbrzymich kredytów na wysoki procent, czego efektem było rosnące zadłużenie i coraz większe uzależnienie państwa od prywatnych karteli bankowych. W 1800 roku Anglia była zadłużona na kwotę 13,8 mln funtów. Strona - 3

4 Rys.1-2 Banknoty Colonial Script wprowadzone przez Beniamina Franklina. Franklin w koloniach emitował własny pieniądz. Nazywały się skrypty kolonialne Colonial Script. Drukował je w odpowiedniej ilości, w zależności od zapotrzebowania rynku, czyli firm i społeczeństwa. Emitując własny papierowy pieniądz, kontrolował jego siłę nabywczą i nie musiał nikomu płacić odsetek. Jaki był tego skutek? Kolonie nie zadłużały się, ceny były stałe, ludzie mieli pracę i nie cierpieli głodu. Działania te doprowadziły do rozwoju ekonomicznego regionu. Drukowanie własnych pieniędzy i dochodzenie do niezależności, nie spodobało się Bankowi Anglii, który zmusił Parlament Brytyjski do zmiany przepisów. W 1764 roku parlament uchwalił ustawę Currency Act, zabraniającą koloniom prawa do drukowania własnych pieniędzy. W konsekwencji powrócił czas recesji, bezrobocia i głodu. W taki sposób sytuacje w koloniach opisywał Franklin: W ciągu jednego roku, warunki życia tak się pogorszyły, iż era prosperity skończyła się i rozpoczęła się recesja do tego stopnia, że ulice kolonii pełne były bezrobotnych. Efektem bezrobocia i biedy był bunt mieszkańców kolonii, którzy za recesję obwiniali Anglików. Wiedzieli, że przyczyną złych warunków ekonomicznych jest konfiskata skryptów kolonialnych. Na własnym przykładzie szybko nauczyli się prostych reguł ekonomicznych. Strona - 4

5 W 1776 roku Amerykanie zdobyli niepodległość, wydając Deklarację Niepodległości. Podręczniki do historii uczą o innych przyczynach Rewolucji Amerykańskiej jak na przykład: wprowadzenie podatków na produkty. Franklin dementuje te kłamstwa w swojej biografii: Kolonie lekko zniosłyby podatki na herbatę i inne dobra, gdyby nie fakt, że Anglia odebrała koloniom ich pieniądze, co spowodowało bezrobocie i niezadowolenie. Brak możliwości kolonii do dokonywania emisji własnych pieniędzy, na stałe w oderwaniu od króla Jerzego III i międzynarodowych bankierów, był głównym powodem wojny o niepodległość. Beniamin Franklin znał system finansowy międzynarodowych bankierów, dlatego w Amerykańskiej Konstytucji, podpisanej w Filadelfii 17 września 1787 roku, w Artykule 1, część 8, paragraf 5 czytamy: Kongres jest upoważniony do emisji pieniądza i do regulacji jego wartości. Franklin wpisując do Konstytucji powyższy zapis, osiągnął krótkotrwały sukces. Takich okresów zwycięstw w historii ekonomii było bardzo mało. Dzisiaj jesteśmy w takim samym miejscu, w jakim Franklin był ponad dwa wieki temu. Walczymy o niezależność Narodowego Banku Polskiego, o prawo do drukowania własnych pieniędzy, o prawo do regulacji złotówki w obiegu, o prawo do posiadania niezależnej drugiej waluty itd. Przykład kolonialnych skryptów jest przepisem na zdrowy system monetarny. Jakie warunki zostały spełnione, aby trwał nieprzerwany rozkwit gospodarczy? 1. Pieniądz emitowany był w formie bez odsetkowej, bez długu z ominięciem banków. Franklin nie musiał pożyczać pieniędzy od banków, tylko drukował pieniądze należące do społeczeństwa i finansował nimi wydatki kolonii (poprzez dodruk odpowiedniej ilości). 2. Wielkość emisji regulował rynek. Rząd produkował taką ilość pieniędzy, jaką potrzebowały firmy i konsumenci do prawidłowego funkcjonowania. 3. Zabezpieczeniem pieniądza nie było złoto ani srebro, tylko zaufanie do instytucji, która drukowała walutę. 4. Rozwój gospodarczy kolonii był efektem stałej ilości pieniądza w obiegu. Była go odpowiednia ilość w gospodarce, dzięki temu klienci mogli swobodnie kupować produkty. Dlaczego po zakazie używania skryptów kolonialnych i wprowadzeniu angielskiego pieniądza powrócił czas recesji? Ponieważ, Anglicy zmniejszyli ilość pieniądza w obiegu. Było go za mała ilość, aby konsumenci i firmy mogli swobodnie handlować produktami i usługami. W takich warunkach zawsze musi panować bezrobocie i dochodzić do bankructw. Tę metodę bankowcy stosują do dzisiaj. Strona - 5

6 Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych W 1789 roku agent międzynarodowych bankowców Aleksander Hamilton, został mianowany Sekretarzem Skarbu (minister finansów) w gabinecie George Washingtona. Był zwolennikiem prywatnego banku centralnego, który według niego powinien drukować pieniądze i pożyczać je rządowi. W tamtym okresie propagowali hasła mówiące, że rząd nie jest w stanie efektywnie dbać o politykę monetarną kraju. Jego fałszywy argument brzmiał: Jeśli dług narodowy nie będzie zbyt duży, będzie dla nas narodowym błogosławieństwem... Mądrość rządu powinna się uwidaczniać w tym, żeby nie wierzyć takim ponętnym i niebezpiecznym środkom jak emisja swoich własnych pieniędzy. Hamilton uprawiał propagandę mówiącą, iż tylko pieniądze pożyczone na procent od banków prywatnych, będą akceptowane w operacjach zagranicznych. Sekretarz Stanu Tomasz Jefferson był bardzo przeciwny temu projektowi, lecz w końcu prezydent USA George Waszyngton uległ argumentom Hamiltona. W 1791 roku został założony bank Federalny Bank of the United State. Dostał licencję rządową na okres 20 lat. Nazwa Bank Stanów Zjednoczonych została użyta celowo, aby wprowadzić w błąd ludność amerykańską. Celem było upowszechnienie kłamstwa o utworzeniu banku państwowego. W rzeczywistości był to prywatny bank bogatych bankierów. Kapitał początkowy wynosił 10 mln dolarów. 80% władzy było w rękach prywatnych, a 20% w rękach państwowych. Zarząd składał się z 25 osób, z czego rząd mógł wybrać 5 przedstawicieli. Bank Anglii i Nathan Rothschild stali się głównymi udziałowcami Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych. W 1796 roku dług rządu Stanów Zjednoczonych wynosił ponad 8 milionów dolarów. Termin podpisanej na 20 lat umowy funkcjonowania banku upływał w 1811 roku. Kolejne odnowienie umowy, Kongres Stanów Zjednoczonych odrzucił jednym głosem (65 do 64 głosów), dzięki wpływowi Thomasa Jeffersona i Andrew Jacksona. W Senacie doszło do remisu, a decydujący głos oddał wiceprezydent USA George Clinton. 3 marca 1811 roku, Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych przestał istnieć. Jeżeli Kongres, powiedział Jackson, ma konstytucyjne prawo emitowania papierowych pieniędzy, to prawo to, upoważnia Kongres do przestrzegania go, a nie do oddawania go poszczególnym ludziom lub korporacjom. Bankierzy już w tamtym czasie mieli duże wpływy polityczne, dlatego Nathan Rothschild, większościowy udziałowiec Banku Anglii wydał następujące ultimatum: Strona - 6

7 Albo podanie o odnowienie umowy będzie zatwierdzone albo Stany Zjednoczone zostaną wciągnięte w najbardziej destrukcyjną wojnę. Jackson i inni patrioci amerykańscy, nie wierzyli w tak mocne wpływy międzynarodowej finansjery. Thomas Jackson powiedział: Jesteście złodziejską jaskinią żmij. Mam zamiar was rozpędzi i przy pomocy Boga Wszechmogącego rozpędzę was! Nathan Rothschild wydał rozkazy: Dajcie lekcję tym zuchwałym Amerykanom, wprowadźcie na nowo status Kolonii. W 1812 roku rząd brytyjski rozpętał wojnę przeciwko Stanom Zjednoczonym. Zamiarem Rothschilda było przywrócenie brytyjskiej kontroli nad gospodarką i doprowadzenie do takiej biedy, w której Amerykanie prosiliby Anglików o pomoc. W wyniku wojny dług USA wzrósł do 127 mln dolarów. Tysiące ludzi zginęło. Bankierzy zrealizowali swój plan. W 1816 roku Kongres Stanów Zjednoczonych odnowił umowę z bankowcami o centralnym banku Ameryki. II Bank Ameryki i wielki kryzys II Bank USA powstał na fundamentach I Banku. Kontrolę nad drugim bankiem tak samo, jak nad pierwszym, sprawowali Rothschildowie. 4 marca 1829 roku, prezydentem USA został Andrew Jackson. W drugiej kadencji pokonał kandydata bankowców Henry Claya. Bankowcy, kolejny raz musieli uzyskać poparcie Kongresu i prezydenta na przedłużenie kadencji Banku Ameryki. Sukcesem Andrew Jacksona było zawetowanie ustawy o prywatnym banku Ameryki. W 1836 roku Bank Ameryki po latach manipulacji rynkiem został zamknięty. Kongres przegłosował ustawę stosunkiem 160 do 5 głosów przeciwnych, a Senat 28 do 20 głosów przeciwnych. Bankowcy nie mogli zgodzić się z przegraną batalią, dlatego wywołali recesję. Nicholas Biddle prezes banku centralnego wydał oświadczenie, mówiąc, że za brak poparcia ustawy bankowej, wywoła recesję. Bankowcy nie przyznawali nowych kredytów, a wszystkich pożyczkobiorców wezwali do spłaty już zaciągniętych. Wielka Brytania wstrzymała wszystkie kredyty udzielane rządowi amerykańskiemu i zmniejszyła podaż pieniądza w USA. Za całą akcją stała rodzina Rothschildów, która zarządzała systemem finansowym w Wielkiej Brytanii. W 1837 roku został wywołany potężny kryzys ekonomiczny. Tylko kryzys z 1929 roku, był znacznie większy od obecnego. Gospodarka przez pięć lat była w zapaści ekonomicznej. Prezes banku Biddle popełnił błąd. Chwalił się publicznie o doprowadzeniu gospodarki do recesji. Wielu kongresmenów dopiero teraz zrozumiało oszustwo bankierów, dlatego odrzucili w głosowaniu odnowienie statutu banku i powołali komisję w celu sprawdzenia przyczyn powstania Strona - 7

8 recesji. Za czasów Andrew Jacksona, pierwszy i ostatni raz spłacono dług USA wobec banków. Drugi Bank Ameryki przestał funkcjonować jako narodowy bank. Na kilkadziesiąt lat odrzucono wpływy bankierów. 30 stycznia 1835 roku, bezrobotny malarz Richard Lawrence, próbował zabić prezydenta USA. Dwa naładowane pistolety nie wypaliły podczas oddawania strzału. Sąd zdecydował o niepoczytalności Lawrence i umorzył postępowanie. Po likwidacji drugiego banku USA, Jackson wraz z kandydatem na prezydenta Martinem Van Burena, budowali nowy niezależny system bankowy. Zamierzali oddać władzę drukowania pieniądza w ręce państwa. Finansjera wprowadziła na salony swojego kandydata Henry Clay, który przegrał w wyborach z Jacksonem. Był on tak jak Hamilton, zwolennikiem idei prywatnego centralnego banku. Clay przyciągał ludzi swoją inteligencją. Powołał partię Wigów. W 1840 roku podczas kampanii prezydenckiej wysunęli własnego kandydata, Wiliama Henry Harrisona, który wygrał wybory, zostając dziewiątym prezydentem USA. Wbrew przekonaniom bankowców, nowy prezydent nie był ich marionetką. Nie zgadzał się z powołaniem prywatnego banku USA. 4 marca 1841 roku, wygłaszał mowę inauguracyjną. W mroźny dzień przeziębił się, a miesiąc później zmarł. Wiele głosów pojawia się o otruciu Harrisona arszenikiem. Hipoteza może być słuszna, zważywszy na fakt, że Harrison był zdrowym i zahartowanym człowiekiem. Kolejnym prezydentem został z ramienia partii Wików Zachary Taylor. On również po burzliwych rozmowach z członkami swoje partii, podjął decyzje o niepowołaniu prywatnego banku USA. Umarł w dziwnych okolicznościach. W upalny dzień Taylor wypił szklankę zimnego mleka i zjadł kilka wiśni. Nabawił się niestrawności żołądka i umarł. W 1991 roku, paznokcie i włosy prezydenta zostały zbadane. Znaleziono na nich ślady arszeniku. Od 1848 roku w Ameryce, nastał wielki bum gospodarczy, dzięki odkryciu wielkich złóż złota w San Francisco. Podobne odkrycia zanotowano w Australii. Wydobycie złota na dużą skalę, spowodowało przełamanie monopolu bankowców na podaż pieniądza w USA i Europie. Czego efektem był wzrost gospodarczy i niemoc bankowców w wywoływaniu kryzysów. Na pewien okres narzędzie, jakim jest regulacja pieniądzem, nie funkcjonowało. W tym okresie powstały najważniejsze branże w USA: górnictwo, transport, przemysł ciężki i maszynowy. Jak bankowcy zareagowali na wielki bum w Stanach? Przez cały czas, głównym ich celem było powstanie prywatnego banku USA. Tylko tego jednego elementu brakowało im do kontroli kraju. W 1853 roku mieli w swoich rękach: 46% długu federalnego, 58% długów stanowych i 26% obligacji państwowych. Aby zrealizować swój plan z prywatnym bankiem, musieli wywołać recesje. Do tego celu użyli znanego i sprawdzonego schematu. Zwiększyli ilość i łatwość zdobywania kredytów. Kiedy przedsiębiorcy i rodziny zadłużyli się, wstrzymali akcje kredytową. Rezultat, jaki uzyskali bankowcy, nie satysfakcjonował ich, ponieważ po roku zastoju gospodarka została odbudowana. Teraz musieli zastosować bardziej radykalne rozwiązanie. Wywołali wojnę domową, która trwała pięć lat i pochłonęła 600 tysięcy ofiar. Doprowadzili do rozłamu Ameryki na północną i południową. Strona - 8

9 Wojna i greenbacks W 1861 roku wybuchła wojna secesyjna. Oficjalną przyczyną wojny, jaką podają książki historyczne, było niewolnictwo. Faktem jest, że Ameryka była uzależniona od niewolnictwa. Natomiast Abraham Lincoln nie miał zamiaru tego likwidować. W jednym z przemówień powiedział: Moim nadrzędnym celem jest ocalenie Unii, a nie ocalenie lub zlikwidowanie niewolnictwa. Jedenaście stanów południowych, które popierały niewolnictwo rasy czarnej, zdecydowało odłączyć się od Unii, oderwać od Stanów Zjednoczonych Ameryki. Był to początek wojny domowej ( ). Wojnę secesyjną wywołali bankierzy, bojąc się szybkiego rozwoju Ameryki. Wtedy ich wpływy zostałyby ograniczone. Przyznał to kanclerz Niemiec Otto von Bismarck, bliski przyjaciel Rothschildów: Bez wątpienia, rozbicie Ameryki na północną i południową, dwie względnie słabe frakcje, zostało postanowione przez potężną europejską elitę finansową, na długi czas przed wybuchem wojny domowej. W jaki sposób bankowcy przejęli wpływy nad południem? Wykorzystali swoich brytyjskich przedstawicieli handlowych, którzy działali na rynku bawełny. Reprezentowali oni banki i rodziny bankierskie. Agenci handlowi wnikali do społeczności i władz południa. Wykorzystali i wyolbrzymili konflikt niewolnictwa pomiędzy południem a północą. Celem bankowców było wywołanie wojny oraz finansowanie obu stron konfliktu, czego efektem miało być zniszczenie gospodarki i jeszcze większe zadłużenie kraju. Bankowcy dokładnie znają zasadę: wojna służy do zadłużenia i osłabienia przeciwników. Przedstawicielem bankowców na południu był francuski bankier Salomon, syn Jakuba Rothschilda. Zwiedził Amerykę i nawiązał wiele kontaktów. Obiecał im poparcie i pomoc finansową. Przedstawicielem bankowców na północy był żydowski bankier August Belmont. Reprezentował bank Rothschild z Frankfurtu. W imieniu niemieckich i brytyjskich bankowców obiecał Lincolnowi pomoc finansową. Należy tutaj zwrócić uwagę na fakt, że bankowcy popierali i finansowali południe, mimo że ich głównym zadaniem było zdobycie władzy i potężne zadłużenie kraju. W 1862 roku, wojska Hiszpanii, Francji i Wielkiej Brytanii przedostały się do Meksyku, aby w razie potrzeby wzmocnić południe. Prezydent Lincoln przystępując do wojny, miał problem. Nie miał pieniędzy na sfinansowanie jej. Budżet państwa był bardzo zadłużony u brytyjskich bankowców. Udał się do nich po kredyt, ale zaproponowali mu bardzo wysokie odsetki: proc. Była to kolejna zagrywka bankowców, którzy chcieli wykorzystać wojnę do bardzo szybkiego zadłużenia Ameryki. Strona - 9

10 Lincoln nie chciał drastycznie zadłużać kraju, dlatego... rozpoczął drukowanie rządowych pieniędzy z ominięciem systemu finansjery. Jego przyjaciel z Chicago, Dick Taylor, przekonał go do przyjęcia ustawy, która umożliwiła ministerstwu skarbu prawo do druku i dystrybucji legalnej, państwowej waluty. W Konstytucji cały czas istniał zapis, iż to Zgromadzenie Narodowe ma prawo do emisji i dystrybucji pieniądza. W latach wydrukowano 450 milionów dolarów. Nazywały się greenbacks, ponieważ rewers był koloru zielonego. Pieniądz nie był oparty ani o złoto, ani o srebro, tylko o zaufanie do instytucji, jaką jest państwo.. Rys.3 Banknoty Greenbacks wprowadzone przez Abrahama Lincolna. Strona - 10

11 Jaki efekt przyniosły nowe pieniądze? Przemysł zbrojeniowy, jak i firmy budowlane miały dostęp do taniego pieniądza, co doprowadziło do szybkiego rozwoju. Co najważniejsze nie pojawiła się hiperinflacja. Indeks cen podstawowych artykułów wzrósł ze 100 do 216 punktów. W tym samym czasie na południu indeks ten wzrósł ze 100 do 2776 punktów. Należy nadmienić, że południe, również wprowadziło do gospodarki papierowe banknoty, ale oparte na odmiennej polityce. Jaka była reakcja bankierów na nowy pieniądz? Bank Anglii skrytykował taką sytuację i zablokował wszelkie płatności wobec rządu. Prezesi banków zażądali powrotu do starych rozwiązań, czyli wydaniu obligacji na wysoki procent i zdeponowaniu amerykańskiego złota w prywatnych bankach celem zabezpieczenia kredytów. Bankowcy bali się Lincolna, który mógł spłacić wszystkie kredyty bankowe i zacząć produkować pieniądze bez odsetkowe. Dlatego rozpoczęli proces niszczenia greenbacksów. Ich plan był następujący. Chcieli związać cenę nowego pieniądza z ceną złota, następnie rzucić na rynek duże ilości funta szterlinga. Ilość funtów miała być większa od ilości amerykańskiego złota. Umowa pomiędzy bankierami a parlamentem umożliwiała zdobycie kontroli nad ilością eksportowanego i importowanego złota. Fakt ten doprowadziłby do kontroli greenbacksów. Ważną rolę w wojnie secesyjnej odegrała Rosja. Car Aleksander II odpowiedział na prośbę Lincolna i wysłał wojsko do USA. Dlaczego carat pomógł Lincolnowi? Z kilku powodów: carat był przeciwnikiem europejskich monarchów. Nie pozwolił, aby bankierzy doszli do władzy w Rosji. Aleksander II bał się, że będzie kolejnym celem bankowców po pokonaniu Lincolna, chciał zemścić się za przegraną wojnę krymską z Francją i Wielką Brytanią. Pojawienie się floty rosyjskiej spowodowało zamieszanie w szeregach południa. Do przybycia Rosjan, Lincoln przegrywał. Przybycie Rosjan pozwoliło mu uzyskać czas do odwrócenia szali zwycięstwa na froncie. Innymi słowy, Rosja miała duży udział w wygranej Lincolna nad finansjerą. Po skończeniu wojny, rząd USA musiał pokryć koszty uczestnictwa floty rosyjskiej, w kwocie 7 mln dolarów. W tym czasie Ameryka kupiła od Rosjan Alaskę. Carat zapłacił dużą cenę za pomoc w wojnie. Bankowcy opłacili i wywołali rewolucje rosyjską, w której zamordowali rodzinę cara. Był to koniec panowania carów w Rosji. Jaki los spotkał prezydenta Lincolna? Lincoln uwolnił czarnoskórych niewolników i zjednoczył kraj. Po zakończeniu wojny ogłosił likwidację całego długu wojennego zaciągniętego przez południe. Reakcja bankowców była szybka. Problem rozwiązali w swój perfidny sposób. W 1865 roku prezydent Abraham Lincoln został zastrzelony w teatrze Forda w Waszyngtonie. W drugiej reelekcji na prezydenta zapewne doprowadziłby do końca wyeliminowanie wpływów finansjery z amerykańskiej gospodarki. Po śmierci Lincolna 12 kwietnia 1866 roku, Kongres uchwalił ustawę Contraction Act, która przyczyniła się do usunięcia greenbacksów z obiegu. Ostatnie zielone pieniądze funkcjonowały Strona - 11

12 do 1994 roku. W 1972 roku na polecenie sekretarza stanu przeprowadzono analizę rezultatów wprowadzenia greenbacksów. Okazało się, że emisja 450 mln nowych dolarów, przyniosła oszczędności na odsetkach w kwocie 4 miliardów dolarów!!! Po wojnie secesyjnej bankierzy kolejny raz zmniejszyli podaż pieniądza w obiegu. W książce Prawda o pieniądzach Theodore R. Thoren i Richard F. Warner wyjaśnili, w jaki sposób bankierzy przekonali polityków o wycofaniu greenbacks. Wywołali recesję w celu wywarcia presji na kongresmenach. Co spowodowało przegłosowanie przepisów o utworzeniu banku centralnego pod władaniem bankowców i władzę nad emisją pieniądza. Dzięki zagrywkom bankowców, możemy dowiedzieć się w jaki sposób można wywołać recesje. W 1866 roku w obiegu istniało 1,8 miliarda dolarów. W przeliczeniu na jednego mieszkańca dało to - 50,46 dolarów. W 1876 roku ilość pieniądza została zredukowana do 605 milionów dolarów, co dało 14,60 dolarów na osobę. Poprzez zaplanowaną akcję wywołania kryzysu, wycofano dwie trzecie pieniędzy z rynku. Po 10 latach upadło przedsiębiorstw, co spowodowało stratę 2 miliardów dolarów. W 1886 roku ilość dolara została zredukowana do 400 milionów dolarów, a w 1887 roku pozostało 6,67 dolarów na obywatela. W przeciągu 20 lat nastąpił 84%-procentowy spadek siły nabywczej. Od wielu lat ekonomiści wmawiają nam, że recesje są naturalną częścią koniunktury lub cyklu ekonomicznego. Dzięki temu przykładowi widzimy, że nic w ekonomii nie dzieje się samoistnie. Bankierzy już wtedy wywoływali recesje, nie mając kompletnej władzy nad całym rynkiem. Dzisiaj działają znacznie sprawniej i szybciej. Do wywoływania kryzysów, stosują tę samą sprawdzoną metodę, czyli zmniejszanie pieniędzy w obiegu. Strona - 12

13 Źródła: Daniela Estulina - Prawdziwa historia klubu Bilderberg. William S. Still - Nowy porządek świata odwieczny plan tajnych stowarzyszeń. Pierre de Villemarest i William Wolf - Facts and Chronicles Denied to the Public. William Engdahl, A Century of War: Anglo-American Oil Politics And The New World Order. Zbigniew Brzeziński Between Two Ages. William Engdahl - A Century War. Des Griffin - Descent Into Slavery. Theodore R. Thoren i Richard F. Warner - Prawda o pieniądzach. Eustace Mullins - Secrets of Federal Reserve. John Kenneth - The great crash Curtis Dall - F.D.R. My Exploited Father-in-law. Joseph Stiglitz - The Insider: What I Learned at the World Economic Crisis. Song Hongbing - Wojna o pieniądz Prawdziwe źródła kryzysów międzynarodowych. W. E. Turner - Stabilne pieniądze (Stable Money). Jeremy Sachs Koniec z nędzą. Edward Griffin - Finansowy potwór z Jekyll Island. Jim Rickards - Wojny Walutowe. Bruce Lipton Biologia przekonań George Orwell prawdziwe nazwisko Eric Blair miał dostęp do towarzystwa fabiańskiego. Aldous Huxley - Nowy wspaniały świat. Strona - 13

Konstytucyjny szwindel Kwaśniewskiego.

Konstytucyjny szwindel Kwaśniewskiego. Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Konstytucyjny szwindel Kwaśniewskiego. Czyli Polaków zdążymy wydoić,zanim się połapią,o co w tym wszystkim chodzi... Aleks ander Kwaśniewski oskarżany jest przez różnych

Bardziej szczegółowo

Historia Ameryki część 3 Fort Knox, Kennedy i obecne czasy

Historia Ameryki część 3 Fort Knox, Kennedy i obecne czasy Strona - 1 Wszystkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Zakaz udostępniania książki osobom trzecim.

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak

Charakterystyka wybranych banków centralnych. Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Edyta Kukieła Monika Maćkowiak Charakterystyka wybranych banków centralnych Niemcy Grecja Japonia Wielka Brytania Niemcy- Niemiecki Bank Federalny (DBB- Deutsche

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza

Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza Dlaczego system bankowy musi upaść? Robert Brzoza System bankowy przejął władzę nad gospodarką Przejął podaż pieniądza. Przejął zasilanie gospodarki nowymi pieniędzmi. Udziela korupcyjnie utworzonych kredytów.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Narodowego Banku Polskiego

Wycieczka do Narodowego Banku Polskiego Wycieczka do Narodowego Banku Polskiego W piątek 15 kwietnia 2011 roku razem z klasą wybraliśmy się na wycieczkę do Narodowego Banku Polskiego w Krakowie. Została ona zorganizowana przez panią mgr Mirosławę

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała potrzeba bardziej zaawansowanych rodzajów pieniędzy,

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

Kryzys finansowy 2007

Kryzys finansowy 2007 Kryzys finansowy 2007 Karolina Pawlikowska Jakub Szmaj Plan prezentacji 1. Przyczyny kryzysu finansowego 2. Skutki kryzysu finansowego 3. Bańka spekulacyjna 4. Bańka spekulacyjna na rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji

Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji Kryzys strefy euro. Przypadek Grecji Początek kryzysu w Grecji Skala problemów w Grecji została ujawniona w kwietniu 2009, gdy w zrewidowano prognozę deficytu budżetowego z 3,7% PKB do 12,7%, a ostatecznie

Bardziej szczegółowo

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Uniwersytet w Białymstoku 5 grudnia 2013 r. O czym będziemy rozmawiać? 1.Jak powstały banki?

Bardziej szczegółowo

"Żył w świecie, który nie był gotowy na jego pomysły". T estament Kościuszki

Żył w świecie, który nie był gotowy na jego pomysły. T estament Kościuszki "Żył w świecie, który nie był gotowy na jego pomysły". T estament Kościuszki -Polacy niestety za często czują się ofiarami. Mieliśmy przecież takich bohaterów jak Kościuszko czy Sobieski. Nie możemy czekać,

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Gniew i Lód: raport o dwóch krajach PIIIGS

Gniew i Lód: raport o dwóch krajach PIIIGS Gniew i Lód: raport o dwóch krajach PIIIGS Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Kamil Kuczyński Było wiele komentarzy dotyczących kryzysu finansowego w Irlandii i Islandii w latach 2008-2012.

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XIII WYDATKI RZĄDOWE I ICH FINANSOWANIE Budżet rządu: niektóre fakty i liczby Wydatki rządowe, podatki i makroekonomia Deficyt budżetowy i długu publiczny

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kenii, zwane dalej Umawiającymi się

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW

III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW T1: 1. Zasada incompatibilitas polega na: a) zakazie łączenia funkcji b) braku kompetencji do dokonania określonej czynności c) nakazie określonego zachowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank. Polski, NBP

Narodowy Bank. Polski, NBP Narodowy Bank Polski, NBP Polski bank centralny z siedzibą w Warszawie przy ul. Świętokrzyskiej 11/21. Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu

Bardziej szczegółowo

PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J

PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J PIENIADZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO P R O J E K T R E A L I Z O W A N Y Z N B P W R A M A C H E D U K A C J I E K O N O M I C Z N E J WPROWADZENIE Naszym pierwszym zadaniem było zbadanie historii pieniądza

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 6 sierpnia 2015 r. Druk nr 1048 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Wydawnictwo KUL Lublin 2012 SPIS TREŚCI Od autora 9 Część I DŁUG NA ŚWIECIE: FAKTY I. BOMBA DŁUGU PUBLICZNEGO 13 1. Zegar długu na świecie 14 2. Tym razem w dtugi popadły

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

REWOLUCJA PRZEMYSŁOWA I HANDEL ŚWIATOWY. Poł. XVIII-poł. XIX w.

REWOLUCJA PRZEMYSŁOWA I HANDEL ŚWIATOWY. Poł. XVIII-poł. XIX w. REWOLUCJA PRZEMYSŁOWA I HANDEL ŚWIATOWY Poł. XVIII-poł. XIX w. ZNACZENIE REWOLUCJI PRZEMYSŁOWEJ Od pułapki maltuzjaoskiej do nowoczesnego wzrostu Społeczeostwo przemysłowe Nowe perspektywy gospodarki światowej

Bardziej szczegółowo

Historia Ameryki część 2 Powstanie FED

Historia Ameryki część 2 Powstanie FED Strona - 1 Wszystkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Zakaz udostępniania książki osobom trzecim.

Bardziej szczegółowo

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r.

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r. I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r... Imię i nazwisko, klasa Test składa się z 30 zadań wielokrotnego wyboru (w każdym zadaniu dokładnie jedna

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r.

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r. U S T A W A z dnia 5 sierpnia 2015 r. o szczególnych zasadach restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych w związku ze zmianą kursu walut obcych do waluty polskiej 1-1 Art. 1. Ustawa reguluje szczególne

Bardziej szczegółowo

Market wizards. Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS. Piotrek Chabrowski 2005

Market wizards. Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS. Piotrek Chabrowski 2005 Market wizards Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS Piotrek Chabrowski 2005 Transakcje SWAP w dzisiejszych czasach Służą do zabezpieczania się nie tylko przed zmianami stóp procentowych i kursów walutowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska Czy potrafimy żyć bez pieniędzy Autor: Małgorzata Zagórska Skrócony opis lekcji Celem głównym jest zaprezentowanie uczniom funkcji pieniądza, w gospodarce oraz dawnych i współczesnych jego form. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji.

Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji. Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji. Niniejsza broszura dostępna jest dużym drukiem, alfabetem Braille'a oraz w

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Ukrainy, zwane dalej Umawiającymi się Stronami, kierując

Bardziej szczegółowo

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzja: prof. dr hab. Zbigniew Polański Redaktor prowadząca: Lidia Męzińska Redakcja i korekta: Anna Kaniewska Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: Wojciech Kwiatkowski Copyright 2014

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kirgiskiej, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 HISTORIA DLA OSÓB NIESŁYSZĄCYCH POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza można uzyskać maksymalnie 00 punktów

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce

Chcesz efektywnie inwestować? Zwróć uwagę na wskaźnik CPI, który bardzo wiele znaczy w praktyce Chciałbyś wiedzieć, czy twoja lokata bankowa rzeczywiście na siebie zarabia? Albo czy warto brać teraz kredyt w tej lub innej walucie? Wreszcie, czy warto w ogóle inwestować w danym momencie w akcje? Odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Mołdawii, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czy warto powierzać pieniądze bankom Dr Robert Jagiełło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY 1 WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY. W dniu roku w Bielsku-Białej pomiędzy: Zamawiającym - Miastem Bielsko-Biała reprezentowanym przez Prezydenta Miasta...

WZÓR UMOWY. W dniu roku w Bielsku-Białej pomiędzy: Zamawiającym - Miastem Bielsko-Biała reprezentowanym przez Prezydenta Miasta... BD.271.1.2016 Załącznik nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY W dniu... 2016 roku w Bielsku-Białej pomiędzy: Zamawiającym - Miastem Bielsko-Biała reprezentowanym przez Prezydenta Miasta... zwanym dalej Kredytobiorcą

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE ADAMPBETRASIK / Przy współpracy Andrzeja Laskowskiego HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ DŁUGOTERMINOWEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO W POLSCE TWIGGER WARSZAWA 2001 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 Słowo wstępne 11 Wprowadzenie,

Bardziej szczegółowo

USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS

USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS USTROJOWA POZYCJA BANKU CENTRALNEGO W POLSCE AGNIESZKA MIKOS WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2006 Wprowadzenie IX Wykaz skrótów Literatura XIII Akty prawne *. XXIX Orzecznictwo Inne źródła XV XXXV XXXVII

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

2.3. Deprecjacja złotego

2.3. Deprecjacja złotego 2.3. Deprecjacja złotego Tymczasem co najmniej od połowy 2008 roku polski złoty zaczął dramatycznie tracić na wartości. Istnieje co najmniej kilka przyczyn tego stanu rzeczy, które w mniej lub bardziej

Bardziej szczegółowo

Wykład VII. Gospodarka światowa w okresie r. Odrodzona Polska

Wykład VII. Gospodarka światowa w okresie r. Odrodzona Polska Wykład VII Gospodarka światowa w okresie 1918 1929 r. Odrodzona Polska 1 Charakterystyka okresu Wpływ I WS na gospodarkę: 1. Koniec wielkich monarchii i powstanie w Europie wielu państw narodowych, a także

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MŁODEGO EKONOMISTY

AKADEMIA MŁODEGO EKONOMISTY AKADEMIA MŁODEGO EKONOMISTY WAHANIA KONIUNKTURY GOSPODARCZEJ OŻYWIENIE I RECESJA W GOSPODARCE DR JAROSŁAW CZAJA Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 17 października 2016 r. KONIUNKTURA GOSPODARCZA DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

Kiedy obudzi się Rosja? Wpisany przez Paweł Pietkun

Kiedy obudzi się Rosja? Wpisany przez Paweł Pietkun Przez ostatnie pół roku rosyjskie ministerstwo finansów skutecznie powiększało swój majątek inwestując na rynku papierów wartościowych. Czy zwykli inwestorzy mają szansę powtórzyć ten sukces? Przez ostatnie

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY???

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? Działalność Powiatu, w tym oczywiście finanse są jawne. Mówi o tym art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Bardziej szczegółowo

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju.

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Ponadto poziom rozwoju w Polsce nie był równy. W zaborze

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie miesiąca TRU M P OLINA NA RYNKACH W L ISTOPADZ IE

Podsumowanie miesiąca TRU M P OLINA NA RYNKACH W L ISTOPADZ IE DEPARTAMENT ZARZĄDZANIA PORTFELAMI PODSUMOWANIE LISTOPADA NA RYNKACH AKCJI LISTOPAD POD WPŁYWEM WYBORÓW W USA Indeksy w USA osiągnęły najwyższe poziomy w historii Wzrost rentowności obligacji w większości

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA

GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH GLOBALNE DRUKOWANIE PIENIĄDZA Pod koniec ubiegłego tygodnia Europejski Bank Centralny ogłosił rozpoczęcie operacji

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Dr Grzegorz Wojtkowiak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 6 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Z UPADŁOŚCIĄ DA SIĘ ŻYĆ! NIE DA SIĘ ŻYĆ Z DŁUGAMI!

Z UPADŁOŚCIĄ DA SIĘ ŻYĆ! NIE DA SIĘ ŻYĆ Z DŁUGAMI! Z UPADŁOŚCIĄ DA SIĘ ŻYĆ! NIE DA SIĘ ŻYĆ Z DŁUGAMI! Nowy Tomyśl, 24 listopada 2016 r. Lucyna Dassuj-Prezes Fundacji Moja Upadłość Ekonomistka, Doradca w zakresie: oddłużenia, restrukturyzacji, upadłości

Bardziej szczegółowo

UWAGA!! WAŻNA WIADOMOŚĆ! Islandzka lekcja dla całego świata.

UWAGA!! WAŻNA WIADOMOŚĆ! Islandzka lekcja dla całego świata. UWAGA!! WAŻNA WIADOMOŚĆ! Islandzka lekcja dla całego świata. Islandzka lekcja dla całego świata. Islandczycy sprawili, że rząd, który aprobował pod dyktando światowej finansjery zubożyć islandzki naród

Bardziej szczegółowo

Historyczne migawki z Kalifornii FORT ROSS

Historyczne migawki z Kalifornii FORT ROSS Historyczne migawki z Kalifornii FORT ROSS Z Hopland do Fortu Ross jedzie się krętą i wąską drogą nad przepaściami. Zła i niebezpieczna droga zniechęca turystów do odwiedzania tego niezwykłego, pięknie

Bardziej szczegółowo

Spadek po krewnym w Niemczech

Spadek po krewnym w Niemczech W Niemczech na rachunkach bankowych znajduje się ponad 2 miliardy euro, które czekają na właścicieli. Pieniądze te należą się spadkobiercom zmarłych i nikt się po te środki nie zgłasza! Macie Państwo w

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY O KREDYT NR ZP

WZÓR UMOWY O KREDYT NR ZP WZÓR UMOWY O KREDYT NR ZP.272.1.11.2016 Zawarta w Ustroniu w dniu.. pomiędzy: Miastem Ustroń ul. Rynek 1, 43-450 Ustroń, NIP 548-240-74-34, reprezentowanym przez: Burmistrza Miasta Ustroń - Ireneusza Szarzec

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel dr Monika Pettersen-Sobczyk Uniwersytet Szczeciński 3 grudnia 2015 r. Temat: Walutowa Wieża Babel 1) Czy potrzebujemy własnej waluty? 2) Czy ma sens

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty kademia Młodego Ekonomisty Banki w Praktyce nna Chmielewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 kwietnia 2010 r. Banki w Praktyce 2 Każdy chce więcej - potrzebny nam pośrednik 3 Skąd bank ma pieniądze?

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Bank centralny. Polityka pieniężna

Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny. Polityka pieniężna Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny pełni trzy funkcje:

Bardziej szczegółowo

Dług publiczny w Polsce

Dług publiczny w Polsce Dług publiczny w Polsce dług publiczny jest to zadłużenie wszystkich podmiotów sektora finansów publicznych, po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy tymi podmiotami, przy czym w Polsce do sektora

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przepisy ogólne.

Rozdział 1. Przepisy ogólne. EUROPEJSKIE FORUM STUDENTÓW AEGEE-WARSZAWA STATUT STOWARZYSZENIA z 2 kwietnia 2005 (tekst jednolity) Rozdział 1. Przepisy ogólne. Art.1. Europejskie Forum Studentów AEGEE-Warszawa, zwane dalej Stowarzyszeniem

Bardziej szczegółowo

wyjaśnia, co to znaczy, że

wyjaśnia, co to znaczy, że Zajęcia WOS u klasa IIIA i B Gimnazjum Wymagania na poszczególne oceny Nauczyciel : mgr Ewa Żychlińska Dział VII: Ustrój demokratyczny w Polsce Lp. Temat zajęć Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy

Bardziej szczegółowo