POMÓ PACJENTOM I SWOJEJ APTECE!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMÓ PACJENTOM I SWOJEJ APTECE!"

Transkrypt

1

2

3 POMÓ PACJENTOM I SWOJEJ APTECE! Leczenie cukrzycy sta o si dro sze wzros y ceny insulin importowanych. To skutek wprowadzenia nowych zasad refundacji leków. Dla wielu Pacjentów to rewolucja. Czy mo na im pomóc? Tak, bo na rynku dost pne sà leki przeciwcukrzycowe w cenie rycza tu: 4 z. Zaproponuj je swoim Pacjentom. Przy cz si do akcji. To korzy dla Pacjenta i Twojej Apteki: Pacjent skorzysta ze skutecznego i bezpiecznego leczenia w optymalnej cenie. Apteka otrzyma gwarantowan mar liczon od ceny hurtowej na poziomie ok. 15%*. Jak wzi udzia w akcji? To proste! Wystarczy zgoda na umieszczenie w Twojej aptece plakatów oraz ulotek informuj cych o akcji. Ponadto, w ramach akcji, Twoi Pacjenci mog otrzyma bezp atnie wstrzykiwacz GensuPen niezb dny w insulinoterapii. Zadzwo i przyst p do akcji * mar a taka sama jak przy sprzeda y dro szego leku

4 4 w od pigułce redakcji PAGINA MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012 Drodzy Emilia Załeńska redaktor naczelna Czytelnicy WPolsce z rozpoznaną cukrzycą żyje 1,5 mln osób. To jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych na świecie. Choć znana jest od 3,5 tysiąca lat, życie z nią stało się bardziej znośne dopiero od 1922 r., kiedy wprowadzono do lecznictwa czystą insulinę. W tym numerze przygotowaliśmy dla Państwa szczegółowy raport na temat tej tylko z pozoru słodkiej choroby. Dlaczego preparaty analogowe są lepsze od insuliny? Do jakich niebezpiecznych powikłań może dojść w przebiegu tego schorzenia? Czym tak naprawdę jest cukrzyca ciążowa? Do jakich interakcji dochodzi u pacjentów przyjmujących różne leki i równocześnie korzystających z insulinoterapii? Wyczerpująco odpowiemy na te pytania. Ponadto poruszymy sprawę refundacji leków i sprzętu dla chorych na cukrzycę. Opowiedział nam o tym prof. dr hab. Waldemar Karnafel z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii WUM. Polecamy również wywiad z dr. Grzegorzem Kucharewiczem, ponownie wybranym prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej, z którym rozmawialiśmy o nowej ustawie refundacyjnej, Kodeksie Etyki Aptekarza RP oraz planach na nową kadencję. Okazuje się, że w przypadku odpadów medycznych generowanych przez ośrodki zdrowia i podmioty gospodarcze prawo rygorystycznie określa zasady ich utylizacji. Co ma jednak zrobić pacjent, który sam wykonuje sobie zastrzyki w domowych warunkach? Postanowiliśmy to sprawdzić. Temat okazał się gorący, a finał może Państwa zaskoczyć. Koniecznie proszę zapoznać się również z artykułem z pogranicza chemii i fizyki na temat szkła, czyli bardzo ważnego materiału do produkcji opakowań leków i sprzętu laboratoryjnego. Wydawca Świat Zdrowia S.A. ul. Szosa Bydgoska 52, Toruń Redaktor naczelna Emilia Załeńska Rada naukowa prof. dr hab. Bogusław Hładoń przewodniczący rady dr hab. Anna Kodym, prof. UMK dr hab. Jerzy Krysiński, prof. UMK dr n. farm. Witold Musiał dr hab. n. farm. Małgorzata Schlegel-Zawadzka mgr Piotr Stolarczyk, prezes Zarządu Krajowego Izby Gospodarczej Apteka Polska Reklama Jarosław Zachwieja (56) Redakcja Fotoedycja Łukasz Pawlak Zdjęcia Thinkstock/FPM, FPM, EN Projekt graficzny Skład i łamanie NEKK Sp. z o.o. Druk Toruńskie Zakłady Graficzne ZAPOLEX OKŁADKA: NEKK Zapraszamy do lektury! Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo do redagowania otrzymanych tekstów oraz zmiany ich tytułów i nie odpowiada za treść zamieszczanych reklam. Redakcja może odmówić zamieszczania reklamy bez podania przyczyny. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

5 spis w pigułce treści 5 MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC PAGINA w pigułce 11 na moje oko Zostawić po sobie ślad W pigułce Newsy Yerba mate zabija raka 6 Kwestionariusz Farmaceuty 8 Ciekawostki Czy wiesz, że... Zmarszczka albo cukier Odpady poza kontrolą 25 co w farmacji piszczy Zdrowe korzyści na kartę 12 Szklana wygoda 14 Apteka dla aptekarza cel nowej kadencji 16 akademia aptekarza Pytamy eksperta 20 Efektywne wdrażanie zmian cz. II raport Raport Życie z cukrzycą 28 apteka pełna zdrowia Na kozetce I (nie) żyli długo i szczęśliwie 42 Choroby pod pieluszką 44 Dlaczego boli brzuch? 46 Jelitowa rewolucja 52 Maca korzeń o wielkich możliwościach 56 Wzrok jak u sokoła 60 Nakarm mózg 64 Wiosenne przebudzenie 68 uroda z apteki Piękno w pigułce 72 Precz z pajączkami 74 Bój o gładką skórę 76 5 recepta na czas wolny Podróże małe i duże Świat się śmieje 78 Apteka pod historyczną lupą (cz. I) 82 Quiz farmaceutyczny 85 Szczypta kultury 86 Angielski w aptece 88 Krzyżówka 89

6 6 w pigułce NEWSY Yerba mate zabija raka Amerykańscy naukowcy dokonali ciekawego odkrycia okazuje się, że zawarte w yerba mate bioaktywne składniki mogą wywołać obumieranie komórek raka jelita grubego. Chodzi tu głównie o pochodne kwasu kawoilochinowego. Yerba mate to wysuszone i przemielone liście ostrokrzewu paragwajskiego, z którego robi się napój popularny głównie w Ameryce Południowej (dostępny jest również w Polsce). Obumieranie komórek raka uaktywniał proces apoptozy, która w tradycyjnych warunkach nie dopuszcza do zbyt dużego rozrostu tkanek. Największe znaczenie miały w tym wypadku dwa niszczące enzymy kaspazy-3 i kaspazy-8. Kwas kawoilochinowy nie tylko zwalcza komórki raka, ale także łagodzi stany zapalne. Już wkrótce naukowcy mają opublikować wyniki badań przeprowadzonych na dwóch grupach szczurów pierwsza piła tylko wodę, druga yerba mate. Brak witamin a astma Brytyjscy naukowcy dowodzą, że niedobory witaminy A i C w diecie mogą zwiększać ryzyko astmy. Badacze z Nottingham University przeanalizowali dane 40 różnych badań i doszli do wniosku, że osoby z niedoborami witaminy C stanowią grupę aż o 12 proc. wyższym ryzyku zachorowania na astmę. Pod lupę wzięli też witaminę A. Okazało się, że badani astmatycy przyjmowali jedynie proc. zalecanej dziennej dawki tej witaminy. Naukowcy spekulują, że witaminy te mogłyby chronić przed astmą, bo działają ogólnie przeciwzapalnie, a astma to nic innego niż stan zapalny w drogach oddechowych. Badania w tym kierunku będą podjęte niebawem. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

7 w pigułce 7 NEWSY Aspiryna przyjaciółka serca Pismo Annals of Surgery informuje, że aspiryna może pomóc pacjentom chorym na serce. Podawanie tego leku pięć dni przed operacją ma szansę ochronienia ich przed wieloma poważnymi komplikacjami niewydolnością nerek, długotrwałym pobytem na oddziale intensywnej opieki czy zgonem w ciągu 30 dni po operacji. Amerykańscy naukowcy przebadali ponad 4 tys. pacjentów, którzy mieli wszczepiane by-passy czy operację zastawki. Obserwacje trwały 8 lat. Badania postanowiono przeprowadzić ze względu na wciąż liczne poważne powikłania po operacjach kardiochirurgicznych. Aspiryna okazała się tanią i skuteczną metodą zaradczą (mimo ryzyka krwawienia są bowiem sposoby, by je zminimalizować). Na razie jednak aspiryna nie będzie masowo podawana pacjentom przed operacjami. Potrzebne są jeszcze dalsze badania. Zła pora na zawał W jakich godzinach mechanizmy ochronne serca są najsłabsze? Odpowiedź brzmi: między 1.00 w nocy a 5.00 rano. Do takich wniosków doszedł zespół doktora Jaya H. Traverse z Minneapolis Heart Institute. Przebadał on 1031 pacjentów z ostrym zawałem serca, którzy zostali poddani zabiegowi angioplastyki naczyń wieńcowych od 1-6 godzin od wystąpienia niedokrwienia. Jeżeli zawał nastąpi w godzinach, kiedy serce jest najbardziej wrażliwe, zakres uszkodzeń będzie większy nawet o 82 proc. Wówczas następują bowiem największe uszkodzenia mięśnia sercowego i duże zakłócenia funkcjonowania lewej komory serca. Te wnioski być może przyczynią się do wynalezienia jeszcze skuteczniejszych leków, które będą chronić przez zawałem.

8 8 w pigułce KWESTIONARIUSZ FARMACEUTY Praca to wyzwanie Czuję satysfakcję, gdy efekty pracy mojego zespołu są uznawane przez innych jako sukces. Najbardziej stresuje mnie jazda po polskich drogach. Czas wolny spędzam zawsze z rodziną. W kuchni moją specjalnością jest jedzenie. Brzydzę się brakiem odpowiedzialności i kłamstwem. Boję się nieuleczalnej choroby kogoś bliskiego. Marzę o tym, aby mój syn był szczęśliwy. Radosław Błoch Magister farmacji, dyrektor Biura Świat Zdrowia Partner Motto życiowe Żyje się łatwiej, kiedy marzenia stają się celami. Pierwsze zarobione pieniądze otrzymałem za pracę asystenta w kancelarii prawnej. Moja praca to ciągłe wyzwanie. Czytanie gazet zaczynam od tytułów. Słucham radia w samochodzie, jeżeli akurat nie rozmawiam przez telefon. Oglądam serwisy informacyjne. Czytam e. Nie mógłbym się obejść bez wsparcia i zrozumienia najbliższych, a także samochodu, internetu i telewizji. Co, gdzie, kiedy? Co: Wrocławski Kongres Stomatologiczno-Farmaceutyczny Gdzie: Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej AM we Wrocławiu Kiedy: 2-4 marca 2012 Organizator: Młoda Farmacja Wrocław i Polskie Towarzystwo Studentów Stomatologii Co: Konferencja Reklama leków 2012 Gdzie: Hotel Intercontinental, Warszawa Kiedy: 1 marca 2012 Organizator: Pharma Institute Co: Szkolenie Opieka farmaceutyczna: astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP) Gdzie: Lublin Kiedy: 25 marca 2012 Organizator: Aptekarska Szkoła Zarządzania MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

9 w pigułce 9 NEWSY

10 10 NEWSY w pigułce Czy wiesz, że... Jeśli a oznacza szczęście, to a = x + y + z, gdzie x praca, y rozrywki, z umiejętność trzymania języka za zębami. ALBERT EINSTEIN KRÓTKO Ból psychiczny może zabić. I to dosłownie. Z badań wynika, że stres po stracie bliskiej osoby i związana z nim bezsenność mogą zwiększyć ryzyko ataku serca. Dzień po śmierci kogoś bliskiego to niebezpieczeństwo wzrasta nawet o 21 proc. Dlatego będąc w żałobie nie wolno lekceważyć bólu w klatce piersiowej, uderzeń ciepła i zimnych potów. To mogą być pierwsze oznaki ataku serca. ZMARSZCZKA ALBO CUKIER Mając podwyższony poziom glukozy we krwi, wyglądamy na starszych niż jesteśmy w rzeczywistości. Do takich wniosków doszli holenderscy naukowcy. Z ich badań wynika, że cukier przyspiesza starzenie się skóry w sposób, który jest zauważalny przez innych. W eksperymencie wzięło udział 600 osób. Były one subiektywnie oceniane przez 60 innych. Badanych podzielono na trzy grupy (w zależności od ilości ich poziomu cukru we krwi). Podczas eksperymentu brano również pod uwagę inne czynniki, które mogą wpłynąć na wygląd skóry (palenie tytoniu, częstotliwość opalania, masę ciała). Jakie są wyniki tych badań? 1 rok i 7 miesięcy tyle może nas postarzyć w oczach innych wysoki poziom glukozy. Najnowsze badania holenderskich naukowców, po raz kolejny udowadniają więc, że cukier nie służy ani zdrowiu, ani urodzie. TŁUSTY NARKOTYK O twierając paczkę chipsów, rzadko zdarza się nam jej nie skończyć. Trudno się bowiem oderwać od tłustych przekąsek. Czy winna jest nasza słaba wola? Niekoniecznie. Amerykańscy naukowcy, przeprowadzając eksperymenty na szczurach odkryli, że tłuszcz działa na nas jak narkotyk. Kiedy bowiem jemy frytki czy chipsy, organizm wydziela endokannabinoidy. Są to związki zbliżone do substancji psychoaktywnych zawartych w marihuanie. Opanowują one komórki jelita, które z kolei zmuszają ośrodek głodu i sytości, aby ten dopomniał się o kolejną porcję tłustej przekąski. W tym momencie sięgamy po kolejnego chipsa. Ten mechanizm został nam prawdopodobnie z dawnych czasów, kiedy tłuszcz zwierzęcy był trudny do zdobycia. Trzeba było więc go magazynować, przyjmując na raz duże ilości. Dziś, kiedy wokół jest tyle jedzenia, ta ewolucyjna pozostałość jest nam bardzo nie na rękę. Magazynując tłuszcz, mamy problemy z otyłością, która jest przyczyną wielu groźnych chorób. Cała nadzieja w tym, że naukowcom uda się znaleźć związek, który zablokuje wydzielanie się endokannabinoidów w układzie pokarmowym. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

11 na moje oko 11 FELIETON Zostawić po sobie ślad pisarzy, którzy parali się tworzeniem powieści (ba! uczyłem się o nich jeszcze w liceum), ale teraz na początku XXI w. pamięta się przede wszystkim o dwóch: Bolesławie Prusie i Henryku Sienkiewiczu. A zaczął Witold Gombrowicz, który powiedział, że Sienkiewicz to bardzo dobry pisarz drugiej kategorii. dr hab. n. farm. Aleksander Drygas C To bardzo prosta sprawa. Wielu rozsławiło swoje imię, choć wcale nie mieli takich zamiarów Przykładów mam tysiące i nie sposób o wszystkich tu opowiedzieć. Weźmy takiego Sokratesa ( r. p.n.e.), powiedział, że nic nie wie i przeszedł do historii (a gdybym tak ja przyznał się do tego, że nic nie wiem, cała Polska by mnie wyśmiała ). Albo taki Hipokrates powiedział: po pierwsze, nie szkodzić. I po dzień dzisiejszy dewiza ta leży u podstaw działalności każdego lekarza czy nawet myślę aptekarza! ŚLAD KALENDARZOWY Czy Juliusz Cezar spodziewał się, że pozostawi po sobie ślad w postaci juliańskiego kalendarza? Do dziś jest on zachowany w liturgii prawosławnej, jako że Rosja carska nie uznała reformy gregoriańskiej kalendarza wprowadzonej przez papieża Grzegorza XIII w 1582 r. Dlatego w okresie PRL-u mówiło się o rewolucji październikowej, ale obchodzonej zawsze (i szumnie) każdego 7 listopada (w nowej Rosji, tej Putina, jest to rocznica wypędzenia Polaków z Rosji w 1612 r. O, Bwana Kubwa! ). Jednak nie sięgajmy aż tak daleko. O wiele bliżej historycznie znajdujemy wiele przykładów trwałego pozostawienia po sobie śladów. I to różnego rodzaju. Zarówno tych naukowych, literackich, jak i malarskich. A każdy z nich ma wagę ciężką. ŚLAD NAUKOWY Nie spodziewał się Hermann Kolbe, że swoim odkryciem pierwszego leku syntetycznego (kwasu salicylowego) zostawi po sobie taki ślad. Czy Maria Skłodowska-Curie i jej mąż Piotr oczekiwali, że swoim odkryciem promieniotwórczych pierwiastków przejdą do historii i że aż taki pozostawią po sobie ślad? ŚLAD PIÓRA A przejdźmy do literatury: w Polsce (pod zaborami) w XIX w. mieliśmy wielu Och, żesz ty! pomyślałem sobie. Skoro tak, to ja też mam swoją opinię: Witold Gombrowicz, to bardzo dobry pisarz dziesiątej kategorii. A co! Stać mnie na taką opinię. O resztę nie dbam! ŚLAD PĘDZLA I kolejny przykład pozostawienia po sobie śladu: malarstwo. Są malarze, którzy potrafili wytworzyć swój własny, niepowtarzalny i rozpoznawalny styl malowania. Od razu wiadomo, że to Matejko, Grottger, Malczewski, a ze współczesnych Duda-Gracz! Wszyscy oni potrafili wytworzyć swój własny styl. O największych malarzach europejskich już nie wspomnę, nie sposób wymienić ich wszystkich (nooo Leonardo, Tycjan, Michał Anioł, Caravaggio, Rafael, Giotto i wielu innych). No i wreszcie największy ślad, jaki po sobie pozostawił Fryderyk Chopin. Wrażliwe ucho jego muzykę pozna na odległość kilku mil (już nie tylko kilometrów). I trudno się dziwić, skoro jego utwory (a przynajmniej wiele z nich, z Etiudą Rewolucyjną na czele) to armaty ukryte wśród róż. Amen! «Hipokrates powiedział: po pierwsze, nie szkodzić. I po dzień dzisiejszy dewiza ta leży u podstaw działalności każdego lekarza, a nawet myślę aptekarza!

12 12 KLUB CZYTELNIKA co w farmacji piszczy Zdrowe korzyści na kartę ROZMOWA Z... Izabelą Kącką, dyrektor Marketingu Programów Rynkowych Specjalistyczne porady, przydatne informacje oraz specjalne benefity: zniżki, usługi, nagrody rzeczowe a to wszystko za sprawą jednej karty Karty Klubu Czytelnika. Od początku roku czytelnicy magazynów Moje Zdrowie i Świat Zdrowia mogą przystąpić do Klubu Czytelnika. Czym on właściwie jest? Dla czytelników tych magazynów istotnym elementem codziennego życia jest dbanie o zdrowie swoje i najbliższych. Dociera do nich szereg informacji i porad zdrowotnych, co stawia ich przed dylematem: które z nich są wiarygodne, skuteczne, jakim warto zaufać? Klub Czytelnika ma być dla nich przewodnikiem, źródłem wiedzy, narzędziem w wyborze wartościowej i sprawdzonej wiedzy o zdrowiu. Klub Czytelnika jest formą opieki farmaceutycznej, zdrowotnej, jaką chcemy prowadzić w ramach naszych wydawnictw (magazyny Moje Zdrowie i Świat Zdrowia ). To program edukacyjny mający na celu podniesienie świadomości zdrowotnej i promocję zdrowego trybu życia naszych czytelników. To także bezpieczniejsze leczenie, dostęp do eksperckiej wiedzy i sprawdzonych leków. Czytelnik znajdzie tutaj wiele indywidualnych porad i wskazówek z zakresu farmakoterapii, produktów dostępnych w aptekach. Kto może przyłączyć się do tego klubu? W jaki sposób można zdobyć kartę członkowską? Uczestnikiem Klubu Czytelnika może zostać każda osoba pełnoletnia, która wypełni ankietę zgłoszeniową i wyśle ją do organizatora. Ankiety dostępne są zarówno w naszych comiesięcznych wydaniach magazynów, jak i w specjalnych broszurach kolportowanych bezpośrednio do czytelnika, a także w wybranych aptekach i na stronie internetowej. Wystarczy wypełnić ankietę, wrzucić do urny lub wysłać na adres wskazany na formularzu. Kartę Klubu czytelnik otrzyma na wskazany przez siebie adres w ciągu 30 dni wraz z loginem i hasłem dostępu do indywidualnego konta. Karty dostępne są również w wybranych aptekach od ręki, ale ich pełna aktywacja następuje dopiero po otrzymaniu przez organizatora wypełnionego formularza. Potwierdzeniem będzie wysłanie na adres mailowy lub domowy loginu i hasła do indywidualnego konta czytelnika. Ile kart zostało już wydanych? Program wystartował 1 lutego 2012, choć już od stycznia 2012 roku. informowaliśmy na stronach internetowych o możliwości przystąpienia do Klubu. Aptekom wydaliśmy 600 tys. kart. Codziennie docierają do nas zgłoszenia zainteresowanych osób. Warto zaznaczyć, że karta jest bezpłatna. Dlaczego warto przystąpić do Klubu? Jakie czytelnik może mieć z tego korzyści? Będzie mógł korzystać z wiedzy i sprawdzonych porad zdrowotnych oraz miał możliwość obniżania kosztów leczenia, dzięki wiedzy o zamiennikach oraz specjalnych, indywidualnych ofertach promocyjnych. Dla uczestników Klubu przygotowaliśmy również szereg konkursów i gier o tematyce zdrowotnej. Informacje będą oni otrzymywali wieloma kanałami komunikacji poprzez pocztę tradycyjną, elektroniczną, w wybranych aptekach. Jakie kroki powinna poczynić apteka zainteresowana rozpoczęciem współpracy z Klubem Czytelnika? Wynajmuje ona jedynie powierzchnię wydawnictwu. Należy pamiętać, że Klub Czytelnika to jedno z działań wydawnictwa, nie apteki. Rozmawiała Emilia Załeńska MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

13 co w farmacji piszczy 13 JAKI BĘDZIE TEN ROK DLA FARMACEUTÓW? NAWET32 PUNKTY ZA SZKOLENIE Uniwersytet Medyczny z Lublina, Aptekarska Szko a Zarz dzania oraz Grupa NEUCA zapraszaj Pa stwa na kolejn edycj szkole ci g ych dla farmaceutów. 24 marca, sobota Warszawa Farmakoterapia w chorobach nerek i uk adu moczowego 25 marca, niedziela Lublin Opieka Farmaceutyczna: astma i przewlek a obturacyjna choroba p uc (POCHP) 21 kwietnia, sobota Gda sk Farmakoterapia w chorobach nerek i uk adu moczowego 22 kwietnia, niedziela Toru Opieka Farmaceutyczna: astma i przewlek a obturacyjna choroba p uc (POCHP) 26 maja, sobota Pozna Farmakoterapia w chorobach nerek i uk adu moczowego 27 maja, niedziela Wroc aw Opieka Farmaceutyczna: astma i przewlek a obturacyjna choroba p uc (POCHP) 16 czerwca, sobota Kraków Farmakoterapia w chorobach nerek i uk adu moczowego 17 czerwca, niedziela ód Opieka Farmaceutyczna: astma i przewlek a obturacyjna choroba p uc (POCHP) W trakcie szkole jednodniowych dodatkowy blok tematyczny Zadania i obowi zki apteki w wietle rozporz dze MZ w sprawie recept, umów, komunikacja pomi dzy aptekami a NFZ. 25% RABATU dla aptek z serwisu KORZY CI Z NOWO CI rozpocz cie 12 maja rozpocz cie 23 czerwca D wirzyno Wis a Farmakoterapia chorób jamy ustnej, gard a, krtani, nosa i ucha Opieka Farmaceutyczna: geriatria Kierowanie zespo em w codziennej pracy apteki Farmakoterapia stanów spastycznych uk adu oddechowego Metody zwi kszania skuteczno ci i bezpiecze stwa leczenia farmakologicznego Cukrzyca jako problem wspó czesnej medycyny Zapisuj c si przez stron zyskujesz wi cej.

14 14 co w farmacji piszczy SZKŁO W PRODUKCJI OPAKOWAŃ LEKÓW Szklana wygoda mgr farmacji Grzegorz Carowicz Szkło jest w farmacji bardzo ważnym materiałem do produkcji opakowań leków i sprzętu laboratoryjnego. Wytwarza się z niego butelki, ampułki, rurki. Jakie są jego właściwości? Głównym składnikiem budulcowym i strukturalnym szkła jest SiO 2, tworzące usieciowienie. Układ ten może być zmieniany poprzez dodatek różnych substancji. Trójtlenek boru pełni rolę stabilizatora, zwiększając odporność chemiczną szkła. Tlenek glinu zapobiega natomiast kruchości szkła, wzmacniając jego strukturę. Oba składniki wpływają także na polepszenie współczynnika przenikania ciepła. Ułatwienie topnienia szkła uzyskujemy poprzez dodanie odpowiednich topników, np. tlenków metali alkalicznych i lub ziem alkalicznych. Szkło możemy także barwić poprzez dodatek soli chromu, żelaza, manganu. WŁAŚCIWOŚCI SZKŁA Czystość Szkło pozbawione porów ma gładką powierzchnię oraz bardzo wysoki stopień szczelności, nawet w przypadku pojemników bardzo cienkich. Na takiej powierzchni nie osadzają się żadne drobinki i zanieczyszczenia. Możliwość sterylizacji Szkło jest trwałe i nie zmienia swoich właściwości nawet w temperaturze 500 C. Pozwalają one na jego sterylizację w autoklawach w temperaturze 121 C lub 134 C. Przezroczystość i ochrona przed światłem Właściwość ta pozwala z punktu widzenia kontroli ocenić zawartość pojemnika oraz ewentualnych zmian zachodzących wewnątrz. W przypadku konieczności ochrony preparatów leczniczych wrażliwych na promieniowanie słoneczne stosuje się szkła barwione, które wykazują zdolność absorpcji promieniowania, szkodliwego dla danego preparatu. Najczęściej stosuje się w tym przypadku szkło brązowe. Odporność chemiczna Właściwość ta jest najważniejszym czynnikiem MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

15 co w farmacji piszczy 15 SZKŁO W PRODUKCJI OPAKOWAŃ LEKÓW decydującym o stosowaniu w farmacji danego gatunku szkła jako materiału do produkcji pojemników. Kwasy i zasady atakują powierzchnię szkła w sposób zdecydowanie silniejszy niż woda. Zasady z kolei działają silniej niż kwasy. W przypadku kontaktu kwasu ze szkłem dochodzi do rozpuszczania krzemianów metali ziem alkalicznych oraz krzemianów metali dwuwartościowych. Po oczyszczeniu szkła i wymyciu z niego soli powstałych w wyniku zachodzących reakcji, powierzchnie szkła są w dalszym ciągu odporne. W wyniku ataku zasad na powierzchnię szkła, następuje pęcznienie jego powierzchni, a następnie dochodzi do ługowania. Roztwory elektrolitów wchodzą w reakcję wymiany jonowej, w wyniku której dochodzi do obniżenia wartości ph. Alkalia przechodzące do roztworu z gorszych gatunków szkła mogą w lekach: wytrącać alkaloidy o charakterze zasadowym z roztworów ich soli; wytrącać wodorotlenki metali z ich soli; powodować hydrolizę glikozydów oraz alkaloidów o budowie estrowej (atropina i skopolamina); powodować izomeryzację do nieczynnych odmian (alkaloidy sporyszu); powodować wytrącenie koloidów wskutek zmiany ph; katalizować procesy utleniania (morfina); spowodować inaktywacje niektórych antybiotyków; powodować karmelizację glukozy. ULEPSZANIE SZKŁA Metoda ta ma na celu zwiększenie odporności chemicznej. Efekt ten uzyskuje się poprzez działania na szkło parami lub roztworami kwasów albo ich soli, np. dwutlenkiem siarki, kwasami mineralnymi lub siarczanem amonu. Metoda taka jednak nie daje trwałego zabezpieczenia szkła i zanika po kilkakrotnym użyciu pojemnika. Polepszenie właściwości szkła prowadzi się także przy użyciu silanów (dimetylosilanu). Jest to substancja bardzo żrąca, którą rozpuszcza się w chlorowęglowodorowych roztworach. W wyniku reakcji powierzchnia szkła pokryta zostaje filmem dimetylosilanu. Ulepszanie za pomocą dimetylosilanów prowadzi się dwiema metodami: Metoda sucha W przypadku tego rodzaju metody, pojemniki szklane poddaje się suszeniu, a następnie umieszcza się w roztworze oleju silikonowego z dodatkiem chloropochodnej węglowodoru. Następnie, po odparowaniu rozpuszczalnika, wypala się pozostały na powierzchni szkła film oleju silikonowego. Metoda mokra Po oczyszczeniu, pojemniki mokre poddaje się obróbce za pomocą emulsji silikonowej, którą następnie się wypala. Silikonizowanie szkła powoduje zwiększenie odporności chemicznej oraz lepsze ściekanie zawartości pojemnika po jego ściankach, co z kolei ułatwia dokładniejsze pobieranie preparatu. «Szkło jest trwałe i nie zmienia swoich właściwości nawet w temperaturze 500 C. Pozwalają one na jego sterylizację w autoklawach w temperaturze 121 C lub 134 C. TYP SZKŁA CECHY PRZEZNACZENIE I II III IV Szkło obojętne. Wysoka odporność na hydrolizę. Zaliczamy do nich np. szkła borokrzemianowe. Jakość szkła osiąga się poprzez obróbkę pojemników kwaśnymi roztworami, parami lub silikonami. Średnia odporność hydrolityczna. Zaliczamy do nich szkła sodowo-potasowo-krzemianowe. Nieznaczna odporność hydrolityczna. Zaliczamy do nich szkła sodowo-potasowe. Do preparatów parenteralnych. Do jednorazowych pojemników (właściwości zanikają po kilkakrotnym użyciu). Stosowane tylko w przypadku parenteraliów, dla których nie istnieje ryzyko wymywania kationów. Nie są przeznaczone do stosowania parenteraliów. Ten typ szkła jest przeznaczony do przechowywania preparatów stałych oraz niektórych płynnych.

16 16 co w farmacji piszczy FARMACJA W 2012 ROKU Apteka dla aptekarza cel nowej kadencji Samorząd aptekarski będzie nadal zabiegał o ustawę o zawodzie farmaceuty. Nikt ani rząd, ani ministerstwo nie chciał się dotychczas nad nią pochylić. Jesteśmy chyba jedynym zawodem medycznym, którego pracy nie reguluje taki akt prawny. MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

17 co w farmacji piszczy 17 FARMACJA W 2012 ROKU ROZMOWA Z... dr. Grzegorzem Kucharewiczem, prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej Został Pan ponownie wybrany na stanowisko prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej. To wielki dowód zaufania środowiska do pańskich działań. A co Pan sam uważa za największy sukces w minionej kadencji? Największym osiągnięciem minionej kadencji samorządu aptekarskiego jest niewątpliwie uchwalenie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Ustawa ta zawiera regulacje ważne dla polskiego aptekarstwa, takie, jakie od dawna obowiązują w państwach Unii Europejskiej. Wiele argumentów naszego środowiska, przytaczanych m.in. w pismach wysyłanych do premiera i ministra zdrowia, przekonało polityków, którzy postanowili uporządkować rynek farmaceutyczny i zmienili prawo. Upór, konsekwencja, dobre przygotowanie merytoryczne i umiejętności negocjacyjne zespołu NIA, którym kierowałem podczas prac w parlamencie nad tzw. ustawą refundacyjną, przyniosły efekty. Po raz pierwszy od wielu lat daliśmy aptekarzom nadzieję na godne wykonywanie zawodu! Jakie zapisy tej ustawy są najważniejsze dla środowiska aptekarskiego? Fundamentem tej ustawy są sztywne ceny zbytu, sztywne marże hurtowe i detaliczne, a także jednakowa odpłatność za leki refundowane ze środków publicznych we wszystkich aptekach. Nałożono na nie obowiązek stosowania odpłatności wynikającej z ustawy. O te zmiany samorząd aptekarski zabiegał od wielu lat. Poparł główne założenia tej ustawy, co znalazło wyraz w uchwale Naczelnej Rady Aptekarskiej z 21 grudnia 2010 r. Twardo negocjowaliśmy z Ministerstwem Zdrowia wysokość marż aptecznych. Jestem przekonany, że osiągnęliśmy to, co było w zasięgu naszych możliwości. Ponadto udało się nam przekonać ministra zdrowia, rząd i posłów do uchwalenia przepisów wprowadzających całkowity zakaz reklamy aptek i ich działalności. Przeciwnicy tej ważnej regulacji niesłusznie wskazywali na jej sprzeczność z Konstytucją RP oraz dyrektywą unijną. Tymczasem takiej sprzeczności nie ma. Reklamy całkowicie wypaczyły wizerunek aptek jako placówek ochrony zdrowia publicznego. Teraz trzeba ten wizerunek odbudować. Pomogą w tym również przepisy zabraniające stosowania jakichkolwiek form zachęty do zakupu leków refundowanych, m.in. upustów, rabatów, bonifikat, uczestnictwa w programach lojalnościowych, darowizn i nagród. Ustawa w ocenie środowiska nie jest idealna, chociaż część zmian w niej wprowadzonych to duży krok do przodu. Co należałoby zmienić, żeby w pełni satysfakcjonowała środowisko farmaceutów w Polsce? Przedstawiciele samorządu aptekarskiego podczas prac legislacyjnych w parlamencie stanowczo domagali się m.in. rezygnacji z obowiązku zawierania umów między podmiotami prowadzącymi apteki a NFZ jako warunku wydawania przez nie leków refundowanych. Nie chcieliśmy umów na realizację recept. Wskazywaliśmy, że bezzasadnym jest nakładanie na apteki i aptekarzy kolejnych obowiązków administracyjnych. Konsekwentnie podkreślaliśmy, że są zbędne, nie ma bowiem ani jednego elementu na tyle istotnego, aby wprowadzać tak skomplikowany, biurokratyczny system zawierania umów pomiędzy NFZ a podmiotami prowadzącymi aptekę. Rozwiązanie zaproponowane przez rząd uznaliśmy za niepotrzebne i nieefektywne. Ostrzegaliśmy też, że zapisy te bezpodstawnie wzmacniają władzę urzędników NFZ nad aptekami. Samorząd aptekarski nigdy nie zaakceptował przewidzianego w ustawie o refundacji leków sposobu naliczania urzędowej marży detalicznej: od ceny hurtowej stanowiącej podstawę limitu w danej grupie limitowej, a nie jak proponowaliśmy od ceny hurtowej brutto leku. Przyjęcie w ustawie innej zasady kształtowania marży detalicznej w odniesieniu do jednej z grup uczestników obrotu rynkowego powoduje naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Przełom roku był ciężkim czasem dla farmaceutów. A jak wygląda sytuacja obecnie? 9 lutego 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych,

18 18 co w farmacji piszczy FARMACJA W 2012 ROKU Wierzę głęboko, że prawo, które dotyczy farmacji i aptekarzy, będzie tworzone z nami, a nie przeciw nam która wprowadza kilka istotnych zmian dla aptek. M.in. stanowi, że od zaleceń pokontrolnych przysługiwać będzie zażalenie do dyrektora oddziału NFZ, a następnie odwołanie do prezesa NFZ. Ponadto ogranicza przypadki, kiedy umowa na realizację recept będzie mogła być rozwiązana, wykreślono bowiem przesłanki utrudniania czynności kontrolnych. Niestety, nowelizacja nie realizuje ważnych postulatów środowiska aptekarskiego. Przede wszystkim nadal nie zmieniono art. 43 ust. 1 pkt 6 ustawy refundacyjnej i wynikającego z niego obowiązku zwrotu refundacji, jeżeli naruszone zostaną przepisy dotyczące realizacji recept, w tym rozporządzenia w sprawie recept lekarskich niezależnie od tego, który podmiot popełnił błąd na recepcie. Ponadto tzw. abolicja z art. 7 ustawy nie obejmuje wszystkich uchybień na zrealizowanych receptach, które związane są z tzw. protestem pieczątkowym środowisk lekarskich. W związku z tym protest aptekarzy trwa nadal. Najważniejszym osiągnięciem ostatniego Zjazdu jest, obok wyboru nowych władz, przyjęcie Kodeksu Etyki Aptekarza RP. Jaki był cel jego stworzenia? Nad projektem Kodeksu Etyki Aptekarza RP pracowali członkowie Departamentu Etyki i Deontologii Zawodu piątej kadencji. Kodyfikowanie, krzewienie i strzeżenie zasad etyki i deontologii zawodowej jest jednym z głównych zadań samorządu aptekarskiego. Pracę utrudniał brak faktycznego umocowania kodeksu w systemie prawnym. Członkowie departamentu konsultowali się między innymi z rzecznikami odpowiedzialności zawodowej, zapoznali się z oczekiwaniami sądów aptekarskich oraz z kodeksami zawodów zaufania publicznego. W czerwcu 2011 r. projekt kodeksu przekazany został NRA. W styczniu 2012 r. VI Krajowy Zjazd Aptekarzy uchwalił Kodeks Etyki Aptekarza RP, obowiązujący wszystkich czynnych zawodowo aptekarzy. Kodeks określa zasady postępowania aptekarza wobec pacjenta, zawodu, nauki i samorządu, a także wobec społeczności zawodowej i współobywateli. Zawarte w nim normy wskazują, co w zawodzie aptekarza jest istotne, pożądane, dobre, moralne i słuszne, a co naganne. Ponadto kodeks reguluje etyczną stronę przedsiębiorczości aptekarskiej. Co z legislacją dotyczącą farmacji i aptekarzy? Obecna kadencja samorządu aptekarskiego to będzie okres wytężonej działalności legislacyjnej. Najpierw musimy szybko doprowadzić do zmiany rozporządzenia dotyczącego recept lekarskich, a także rozporządzenia w sprawie umów aptek z NFZ. To są najbliższe i najważniejsze plany. Czeka nas ponownie intensywna praca nad nowelizacją ustawy Prawo farmaceutyczne. Bardzo żałuję, że projekt nowej ustawy Prawo farmaceutyczne, nad którym pracowaliśmy ciężko na początku piątej kadencji, został wyrzucony do kosza. Ale to nie z naszej winy tak MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

19 co w farmacji piszczy 19 FARMACJA W 2012 ROKU zdecydował ówczesny minister zdrowia. Samorząd aptekarski na pewno będzie postulował, by właścicielem apteki był włącznie farmaceuta lub spółka aptekarzy. Takie prawo od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje na Węgrzech. Europejski Trybunał Sprawiedliwości, uzasadniając swój wyrok, stwierdził, że zasada apteka dla aptekarza to gwarancja największej dbałości o pacjenta. Samorząd aptekarski będzie też nadal zabiegał o ustawę o zawodzie farmaceuty. Nikt ani rząd, ani ministerstwo nie chciał się dotychczas nad nią pochylić. Jesteśmy chyba jedynym zawodem medycznym, którego pracy nie reguluje taki akt prawny. GRZEGORZ KUCHAREWICZ W tym roku został ponownie wybrany prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej. Studiował na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach pracował w Zakładzie Farmakologii Akademii Medycznej w Białymstoku, gdzie w 1987 roku obronił pracę doktorską z zakresu nauk medycznych. Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Odznaką Honorową Za zasługi dla ochrony zdrowia, nadawaną przez Ministra Zdrowia RP i Medalem im. prof. Bolesława Koskowskiego, przyznawanym przez Naczelną Radę Aptekarską za zasługi dla rozwoju polskiego aptekarstwa. Jest żonaty, ma trzy córki. Jakie cele zakłada Pan na najbliższą kadencję. Co jest dla Pana priorytetowe? Moje działania w nowej kadencji nadal podporządkowane będą celom nadrzędnym ratowaniu polskiego aptekarstwa, obronie małych i średnich aptek, a także tworzeniu warunków umożliwiających właściwe wykonywanie zawodu farmaceuty. Będę tak jak dotychczas zabiegał o wzmocnienie pozycji aptekarza i podniesienie jego prestiżu zawodowego, o korzystne dla środowiska aptekarskiego zmiany w prawie, o to, żeby apteka znów stała się apteką placówką ochrony zdrowia publicznego a nie butikiem z lekami. Realizacji tych zadań będą służyły wspomniane działania w sferze legislacji. Wierzę głęboko, że prawo, które dotyczy farmacji i aptekarzy, będzie tworzone z nami, a nie przeciw nam! «Rozmawiała Anna Lipska R E K L A M A

20 20 APTEKARZ-MANAGER akademia aptekarza Pytamy eksperta mgr farm. Michał Mańka Clinical Operations Enablement Associat, Dział Badań Klinicznych AstraZeneca w Warszawie, farmaceuta praktyk Co zrobić w przypadku podejrzenia o sfałszowanie recepty? Małgorzata, farmaceutka z Grudziądza Według Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2007 roku w sprawie recept lekarskich (Dz.U. Nr 97, poz. 646, z późn. zm.), na każdej recepcie muszą widnieć dane osoby wystawiającej dokument w tym co najmniej imię i nazwisko oraz numer prawa wykonywania zawodu lekarza ( ). Brak zgodności pomiędzy wyżej wymienionymi danymi a odręcznym podpisem lekarza może nosić znamiona sfałszowanego dokumentu. JAK ODKRYĆ FAŁSZERSTWO? O próbie podrobienia recepty może również świadczyć niewyraźna pieczątka świadczeniodawcy. Najczęstszym sposobem fałszowania recept jest robienie kserokopii oryginałów, przy jednoczesnym zakryciu tej części recepty, gdzie jest miejsce na odręczny podpis. Coraz częściej jednak recepty, a także pieczątki, podrabiane są za pomocą specjalnych programów komputerowych. Na takich receptach zwykle są przepisywane leki hormonalne (anaboliki), psychotropowe oraz silnie działające leki przeciwbólowe. KIEDY TRZEBA ODMÓWIĆ? Gdy istnieje uzasadnione podejrzenie sfałszowania recepty, zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 roku w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych, farmaceuta ma obowiązek odmówić jej realizacji. W paragrafie piątym wspomnianego rozporządzenia czytamy, iż odmowa wydania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego może nastąpić, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie co do autentyczności recepty ( ). JAK POSTĘPOWAĆ W RAZIE PODEJRZENIA? Podejrzenie musi być uzasadnione, co oznacza, że aptekarz musi mieć podstawy do kwestionowania wiarygodności dokumentu. W przypadku, gdy bezpodstawnie odmówi realizacji recepty, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za czyny sprzeczne z normami regulującymi wykonywanie zawodu farmaceuty. Jeżeli podejrzenie o podrobienie recepty jest uzasadnione, należy zatrzymać druk sfałszowanego dokumentu i powiadomić Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny oraz oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia o podejrzeniu sfałszowania recepty lekarskiej oraz numerze podrobionej (skradzionej) recepty. Kolejnym krokiem jest skontaktowanie się z lekarzem, którego podpis widnieje na recepcie. CO GROZI FAŁSZERZOWI? Zgodnie z art kodeksu karnego, Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W paragrafie trzecim cytowanego przepisu prawa czytamy również: Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. ZADAJ PYTANIE EKSPERTOWI Pytania prosimy kierować na adres: Magazyn Aptekarski, ul. Szosa Bydgoska 52, Toruń i mailowy: MAGAZYN APTEKARSKI MARZEC 2012

Legenda: Czcionka czerwona zapisy wprowadzone przez nowelizację rozporządzenia z dnia 3 września 2014r. Przekreślenie zapisy usunięte.

Legenda: Czcionka czerwona zapisy wprowadzone przez nowelizację rozporządzenia z dnia 3 września 2014r. Przekreślenie zapisy usunięte. Opracowanie ujednoliconego tekstu rozporządzenia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje Uwaga: Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Recepta. Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty

Recepta. Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty Recepta Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty Części recepty 1. Inscriptio - Nagłówek recepty 2. Nomen aegroti - Dane dotyczące chorego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 493 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 31 marca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania.

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. ... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. Nasz znak: SIAKat-0432-2014 Katowice 2014-06-12 Szanowna Pani Dyrektor Serdecznie dziękuję za odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Prawo farmaceutyczne Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Joanna Garczyñska, Grzegorz enczyk (prawo@kamsoft.pl) Jak ju pisaliœmy na ³amach naszego czasopisma, z dniem 1

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 293 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 293 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 marca 2012 r. Poz. 293 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie wydawania oraz cofania zezwoleń na wytwarzanie, przetwarzanie,

Bardziej szczegółowo

Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka

Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka Mgr farm. Michał Byliniak USTAWA O PRZECIWDZIAŁANIU NARKOMANII 3 substancje zostały zaliczone do grupy IV-P, dla których recepty muszą być wystawiane zgodnie z Rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 lutego 2012 r. Pozycja 169. Rozporządzenie. z dnia 6 lutego 2012 r.

Warszawa, dnia 15 lutego 2012 r. Pozycja 169. Rozporządzenie. z dnia 6 lutego 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 lutego 2012 r. Pozycja 169 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie preparatów zawierających środki odurzające lub

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA WŁAŚCICIELI APTEK INTERNETOWYCH

PORADNIK DLA WŁAŚCICIELI APTEK INTERNETOWYCH PORADNIK DLA WŁAŚCICIELI APTEK INTERNETOWYCH SPRZEDAŻ PRODUKTÓW LECZNICZYCH OD 8 LUTEGO 2015 ROKU Szanowni Państwo, poniżej omawiamy najważniejsze zmiany dotyczące sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA Pismo zostało również przekazane Premierowi Donaldowi Tuskowi, Pani Marszałek Sejmu Ewie Kopacz oraz Prezesowi Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorzowi Kucharewiczowi APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

Bardziej szczegółowo

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt.

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. 1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Ubezpieczonego

Przewodnik Ubezpieczonego Przewodnik Ubezpieczonego I. Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus 1. Czym jest Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus? Przedmiotem ubezpieczenia jest zdrowie i następstwa nieszczęśliwego wypadku

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Toruń / Łódź dnia 18.10.2011r TF/18/10/11/GW Szanowni Państwo! "Gazeta Wrocławska" ul. św. Antoniego

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE

PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA PRASOWA Bruksela, 22 października 2013 r. PYTANIA I ODPOWIEDZI: Prawa pacjentów do opieki zdrowotnej w innym kraju UE Chory na cukrzycę starszy pan z Niemiec zabiera ze sobą

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW!

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW! ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Katowice 2004-05-25 Szanowni Aptekarze - Szanowni Właściciele aptek No to

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty.

Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty. Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty. W ostatnim okresie, w związku z wejściem w życie pod koniec grudnia 2012 r. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie recept lekarskich oraz konieczności

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku.

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. 1. Olfen Uno 0,15 Dicloratio Uno 0,15 Ten sam producent, ta sama cena i limit. Czy w komunikacie do NFZ zaznaczamy jako zamiennik,

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp. II Wystawianie recept

Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp. II Wystawianie recept Podsumowanie najważniejszych zmian i uwag dotyczących: Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp Rozporządzenie obwiązuje od 10 marca 2012 r. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Ponadto oświadczam, że zostałam/em w sposób wyczerpujący i w języku dla mnie zrozumiałym poinformowana/y o :

Ponadto oświadczam, że zostałam/em w sposób wyczerpujący i w języku dla mnie zrozumiałym poinformowana/y o : OŚWIADCZENIE ŚWIADOMA ZGODA NA ZABIEG CHIRURGICZNY LUB LECZENIE Imię i nazwisko pacjenta:... Adres zamieszkania:... Data urodzenia:... Rodzaj planowanego zabiegu operacyjnego:...... Rodzaj planowanego

Bardziej szczegółowo

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Przekazany do uzgodnień zewnętrznych w dniu 26 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych.

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Uzasadnienie do art. 57 a. Prowadzenie w aptekach, punktach aptecznych oraz placówkach obrotu pozaaptecznego

Bardziej szczegółowo

PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH

PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH PLACEBO JAKO PROBLEM ETYCZNY PRZY OCENIE BADAŃ KLINICZNYCH W badaniach nowych leków placebo - nieomal standardem. zasady dopuszczające jego stosowanie u ludzi por. Deklaracja Helsińska dyrektywy Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania:

Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania: Kraków, 20 lutego 2012 r. Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania: 1. Czy przy każdym leku przepisanym na Rp. dla IB ma być

Bardziej szczegółowo

WZÓR. UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ

WZÓR. UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ WZÓR Załącznik nr 2 UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ zawarta w... dnia... roku pomiędzy: Narodowym

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia.. Art. 1

Ustawa. z dnia.. Art. 1 PROJEKT Ustawa z dnia.. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty Art. 1

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę!

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Cukrzyca logo -międzynarodowy symbol walki z cukrzycą Tło slajdów: http://www.scitecnutrition.com/pl/catalog/guide_to_vitamins/images/guide_to_vitamins-07.jpg?v=2

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa refundacyjna.

Nowa ustawa refundacyjna. Nowa ustawa refundacyjna. Co nowego dla pacjenta onkologicznego? Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych - Warszawa, 26 kwietnia 2012 Magdalena Kręczkowska, Fundacja Onkologiczna DUM SPIRO-SPERO USTAWA

Bardziej szczegółowo

dr Marek Jędrzejczak Wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Warszawa 2015

dr Marek Jędrzejczak Wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Warszawa 2015 dr Marek Jędrzejczak Wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Warszawa 2015 31 500 polskich farmaceutów 14 300 aptek i punktów aptecznych Konieczność wprowadzenia Regionalnej Mapy Usług Farmaceutycznych

Bardziej szczegółowo

- WYPIS - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

- WYPIS - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ - WYPIS - Sygn. akt W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2008 r. Sąd w Wydziale Karnym w składzie: w obecności Prokuratora po rozpoznaniu w dniu 2008 r. sprawy Pana Oskarżonego o to, że:

Bardziej szczegółowo

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka 14.06.2012, Warszawa Program lekowy główne założenia Nowe kategorie dostępności refundacyjnej wprowadzone przez

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 22 lipca 2014 r. Druk nr 689 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Kolor czerwony - przepisy, które zostały wykreślone i których nie obejmuje druk sejmowy nr 110 Projekt,

Bardziej szczegółowo

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015 Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 15 27 października 15 Wpływ nowego prawa na ordynację lekarską Ustawa Refundacyjna w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

14 kwietnia 2011. Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej

14 kwietnia 2011. Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej 14 kwietnia 2011 Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej Prawo krajowe: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Konferencja GRYPA 2013/2014 16 kwietnia 2013 Warszawa Propozycje nowych rozwiązań Dr n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

1. Liczba produktów leczniczych i wyrobów medycznych pobranych w ramach planowej kontroli: - 35 analiz pozytywnych - 35 w trakcie badania - 0

1. Liczba produktów leczniczych i wyrobów medycznych pobranych w ramach planowej kontroli: - 35 analiz pozytywnych - 35 w trakcie badania - 0 III. Jakość leków. 1. Liczba produktów leczniczych i wyrobów medycznych pobranych w ramach planowej kontroli: 35 analiz pozytywnych 35 w trakcie badania 0 IV. Ustalenia kontroli oraz wydane na ich podstawie

Bardziej szczegółowo

1 S t r o n a ZAŁĄCZNIK NR 1 P1.1 PODEJŚCIE DO KLASYFIKACJI DLA DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ - AKTUALNY STAN PRAWNY

1 S t r o n a ZAŁĄCZNIK NR 1 P1.1 PODEJŚCIE DO KLASYFIKACJI DLA DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ - AKTUALNY STAN PRAWNY 1 S t r o n a ZAŁĄCZNIK NR 1 P1.1 PODEJŚCIE DO KLASYFIKACJI DLA DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ - AKTUALNY STAN PRAWNY 2 S t r o n a Informacje o dokumencie Właściciel Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ DYREKTYWA PE I RADY 2011/24/UE Z DNIA 9 MARCA 2011 R. W SPRAWIE STOSOWANIA PRAW PACJENTÓW W TRANSGRANICZNEJ OPIECE

Bardziej szczegółowo

DZIENNIczek SAMOKONTROLI

DZIENNIczek SAMOKONTROLI DZIENNIczek SAMOKONTROLI TWÓJ DZIENNICZEK SAMOKONTROLI Niniejszy dzienniczek został opracowany specjalnie z myślą o osobach chorych na cukrzycę, które są poddawane insulinoterapii. Pomoże on Tobie i Twojemu

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 14.05.2015

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 14.05.2015 PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM Warszawa, 14.05.2015 WYKŁAD NR 10 LEKARZ A SYSTEM UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH FUNDAMENTY SYSTEMU FINANSOWANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH ŚWIADCZENIA GWARANTOWA NE

Bardziej szczegółowo

Informacja w sprawie naboru na kursy organizowane w ramach ciągłego szkolenia farmaceutów w I półroczu 2011 r.

Informacja w sprawie naboru na kursy organizowane w ramach ciągłego szkolenia farmaceutów w I półroczu 2011 r. Warszawski Uniwersytet Medyczny, dn. 15.12.2010 r. Wydział Farmaceutyczny 02-097, ul. Banacha 1 (tel./fax 57-20-974) Informacja w sprawie naboru na kursy organizowane w ramach ciągłego szkolenia farmaceutów

Bardziej szczegółowo

w tym 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Apteki ogólnodostępne 1 306 99 64 60 44 32 136

w tym 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Apteki ogólnodostępne 1 306 99 64 60 44 32 136 I. Zestawienie wykonanych kontroli w III kwartale 2004 rok Lp Placówki podlegające nadzorowi i kontroli Plan kontroli Wykonanie kontroli Rodzaj Liczba wg stanu na dzień 30.09.2004 Ogółem w tym okresowych

Bardziej szczegółowo

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu Rejestracja a refundacja zbiory logiczne tylko częściowo nakładające się Ratio legis a praktyka stanowienia prawa w zakresie refundacji i ustalania cen w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego W dn. 25.03.2011 Sejm uchwalił Ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków

II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków II. Postulaty przedstawicieli organizacji pacjentów z dnia 6 czerwca br.ws. dokumentu Założeń zmian w systemie refundacji leków Wiele postulatów organizacji pacjentów dotyczyło wprowadzenia na listy leków

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Forum Aptek. Jak utrzymać rentowność apteki i nie tracić na refundacji Warszawa 7.12.2013 r. godziny: 10.00-16.00

Ogólnopolskie Forum Aptek. Jak utrzymać rentowność apteki i nie tracić na refundacji Warszawa 7.12.2013 r. godziny: 10.00-16.00 Ogólnopolskie Forum Aptek Jak utrzymać rentowność apteki i nie tracić na refundacji Warszawa 7.12.2013 r. godziny: 10.00-16.00 Szanowni Państwo, W sądach zapadło już ponad 50 wyroków w sprawach naruszenia

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI

PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI Z DOŚWIADCZEŃ PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ Prezentacja w ramach konferencji szkoleniowej Dopalacze wiemy więcej skuteczniej możemy działać

Bardziej szczegółowo

Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych

Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych TF/20/09/14 RP Łódź, 20.09.2014 Pan Piotr Warczyński Podsekretarz Stanu Ministerstwo Zdrowia ul. Miodowa 15 00-952 Warszawa wyraŝa oburzenie faktem pominięcia naszej organizacji i nie powiadamiania w naleŝytym

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

TYM NUMERZE: Nr 2 (62) PAŹDZIERNIK 2009

TYM NUMERZE: Nr 2 (62) PAŹDZIERNIK 2009 TYM NUMERZE: Nr 2 (62) PAŹDZIERNIK 2009 Cele konkursu Organizator konkursu Wywiad z wójtem Sonda uliczna Apel Ogłoszenie KrzyŜówka Uczniowie naszej szkoły w Ogólnopolskim konkursie Drugie Ŝycie elektrośmieci

Bardziej szczegółowo

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej.

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Copyright Fundacja MY PACJENCI Jak trudno dostać receptę na lek refundowany? Problem zdrowotny Lekarz prywatny bez umowy z NFZ Lekarz

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II

PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II Monika Kwiatkowska Warszawa 2013 Stan prawny na 31 października 2013 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne JustLuk

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia.2012r.

Ustawa z dnia.2012r. Ustawa z dnia.2012r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia

SPIS TREŚCI 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia SPIS TREŚCI Wstęp 13 1. Leki stosowane w zaburzeniach układu krążenia 15 1.1. Wiadomości ogólne 17 1.1.1. Krew 18 1.1.2. Transport gazów 19 1.1.3. Charakterystyka schorzeń układu krążenia 21 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Obrót i stosowanie produktów leczniczych przez lekarzy weterynarii przy wykonywaniu praktyki lekarsko-weterynaryjnej

Obrót i stosowanie produktów leczniczych przez lekarzy weterynarii przy wykonywaniu praktyki lekarsko-weterynaryjnej Obrót i stosowanie produktów leczniczych przez lekarzy weterynarii przy wykonywaniu praktyki lekarsko-weterynaryjnej I. Zasady ogólne Obrót produktami leczniczymi jest obrotem cywilnoprawnym, polegającym

Bardziej szczegółowo

PRAWO FARMACEUTYCZNE. Zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne w zakresie:

PRAWO FARMACEUTYCZNE. Zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne w zakresie: BKS/DPK-134-28508/13 EK Warszawa, dnia 10 maja 2013 r. BKS/DPK-134-28557/13 EK Nr: 28508, 28557 Data wpływu 29 i 31 stycznia 2013 r. Data sporządzenia informacji o petycji 17 kwietnia 2013 r. PRAWO FARMACEUTYCZNE

Bardziej szczegółowo

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G.

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. ZMIANA 1 Na podstawie art. 38 ust. 1, 4 i 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE

Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE Nazwa Komentarz Nazwa Podstawy prawa zdrowia publicznego Kierunek studiów Zdrowie Publiczne Marketing i Zarządzanie Jednostka prowadząca Zakład Zdrowia Publicznego Kierownik

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Marzec 2015 issn 2391-5781 nr 6 OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Praktyczne porady Instrukcje krok po kroku Wzory Wywiad z Andrzejem Lewińskim p.o. GIODO Współpraca ABI z GIODO po nowelizacji Nie wszystkie zbiory

Bardziej szczegółowo

Wiedza codzienna o wystawianiu recept

Wiedza codzienna o wystawianiu recept Wiedza codzienna o wystawianiu recept Ujednolicona numeracja recept lekarskich oraz jednolity druku recepty, format kuponów REKUS Leszek Cichoń PL Południe Opracowanie na podstawie Komunikatów Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne. Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A.

Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne. Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A. Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A. Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ: Telekonferencja szkoleniowa

Bardziej szczegółowo

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce Naczelna Izba Aptekarska Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce dr GRZEGORZ KUCHAREWICZ Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej NIA 2014 30 tysięcy polskich farmaceutów 14 100 aptek i punktów aptecznych Apteka

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych...

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych... Strona 1 z 5 preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych. 1. Identyfikacja preparatu i firmy: Nazwa produktu: Zmywacz intensywny WOCA

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na pytanie nr 1.:

Odpowiedź na pytanie nr 1.: Odpowiedź na pytanie nr 1.: Czy farmaceuta zamieniając lek na tańszy odpowiednik musi sprawdzać, czy podmieniany lek ma te same wskazania, co lek zapisany na recepcie? Osoba realizująca receptę i dokonująca

Bardziej szczegółowo

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r.

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r. Studia pomostowe współfinansowane z EFS i ich rola w procesie doskonalenia zawodowego i rozwoju osobistego pielęgniarek i położnych zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia Beata Cholewka Warszawa, 29

Bardziej szczegółowo

Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ. Minister Zdrowia

Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ. Minister Zdrowia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-697234-V/12/AA 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ Minister Zdrowia

Bardziej szczegółowo

KAŻDE NARZĘDZIE JEST... potencjalnie niebezpieczne. www.akcjabezpiecznenarzedzia.com.pl

KAŻDE NARZĘDZIE JEST... potencjalnie niebezpieczne. www.akcjabezpiecznenarzedzia.com.pl KAŻDE NARZĘDZIE JEST... potencjalnie niebezpieczne DBAJ O PROCEDURY HIGIENICZNE Nie ryzykuj! Skutki mogą być straszne ŚMIERĆ 17 NOWORODKÓW. 42 STOCZYŁY WALKĘ Z POSOCZNICĄ 2003 Łódź Przyczyną tych wydarzeń

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie wydawania z apteki

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie wydawania z apteki Ad.1 Odpowiadając na maila z dnia 13.05.2015r. Wydział Gospodarki Lekami Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia uprzejmie informuje, że ustalenie dawki leku leży w kompetencji lekarza

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia psychospołeczne

Zagrożenia psychospołeczne Zagrożenia psychospołeczne 1. Wstęp Zarządzanie stresem nie jest dla pracodawców jedynie obowiązkiem moralnym i dobrą inwestycją, jest to wymóg prawny określony w dyrektywie ramowej 89 /391/EWG 3 2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA

PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA BIURO PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA STATUS PRAWNY: Państwowa jednostka budżetowa podległa ministrowi właściwemu do spraw

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Fundacja TAM I Z POWROTEM

Fundacja TAM I Z POWROTEM Fundacja TAM I Z POWROTEM NASZE ZADANIA Wspieranie finansowe polskiej onkologii poprzez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizacje niezbędnych projektów. Szeroko pojęte działanie informacyjno promocyjne,

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH

REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH dr Piotr Rodziewicz adwokat REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH I. ZAKRES DOPUSZCZLANEJ INFORMACJI O ZAKŁADACH LECZNICZYCH DLA ZWIERZĄT Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

NovoMix 30. NovoMix 30. przewodnik po insulinoterapii z. Biuro obsługi klientów Novo Nordisk 0845 600 5055. novo nordisk

NovoMix 30. NovoMix 30. przewodnik po insulinoterapii z. Biuro obsługi klientów Novo Nordisk 0845 600 5055. novo nordisk Biuro obsługi klientów Novo Nordisk 0845 600 5055 przewodnik po insulinoterapii z NovoMix 30 Dla klientów BT koszt rozmów wynosi do 5 pensów za minutę. Rozmowy klientów korzystających z usług innych operatorów

Bardziej szczegółowo