CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med."

Transkrypt

1 CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med. Edyta Horosz

2 CUKRZYCA U KOBIET W CIĄŻY 90% CUKRZYCA CIĘŻARNYCH (GDM) 10% CUKRZYCA PRZEDCIĄŻOWA (PGDM)

3 PODZIAŁ CUKRZYCY wg WHO (1997) 1. CUKRZYCA TYPU 1 2. CUKRZYCA TYPU 2 3. CUKRZYCA WTÓRNA 4. CUKRZYCA CIĘŻARNYCH

4 CUKRZYCA CIĘŻARNYCH GDM GESTATIONAL DIABETES MELITUS

5 EPIDEMIOLOGIA CUKRZYCY CUKRZYCA CIĘŻARNYCH 0,2-12% 3-5% POPULACJA EUROPEJSKA 10-12% Indianie, Latynosi, Afroamerykanie

6 EPIDEMIOLOGIA CUKRZYCY CIĘŻARNYCH CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA ZALEŻY OD: CZYNNIKÓW RASOWYCH CZYNNIKÓW ŚRODOWISKOWYCH SPOSOBU ŻYCIA I ODŻYWIANIA ZACHOROWALNOŚCI NA CUKRZYCĘ TYPU 2 U KOBIET W WIEKU ROZRODCZYM POZIOMU OPIEKI ZDROWOTNEJ POWSZECHNOŚCI STOSOWANIA TESTÓW PRZESIEWOWYCH

7 CUKRZYCA CIĘŻARNYCH (DIABETES GRAVIDARUM) NIETOLERANCJA WĘGLOWODANÓW O RÓŻNYM NASILENIU, KTÓRA WYSTĄPIŁA PO RAZ PIERWSZY W CZASIE CIĄŻY LUB ZOSTAŁA PO RAZ PIERWSZY W CIĄŻY ROZPOZNANA

8 CUKRZYCA CIĘŻARNYCH PRZEMIJAJĄCA NIETOLERANCJA WĘGLOWODANÓW CUKRZYCA TYPU 2 (NIEROZPOZNANA LUB ROZPOCZYNAJĄCĄ SIĘ ) CUKRZYCA TYPU 1 (ROZPOCZYNAJĄCA SIĘ LUB ŚWIEŻO UJAWNIONA)

9 CUKRZYCA CIĘŻARNYCH KLASYFIKACJA: GDM1 NIEPRAWIDŁOWA TOLERANCJA GLUKOZY Z NORMOGLIKEMIA W WARUNKACH PRZESTRZEGANIA DIETY GDM2 HIPERGLIKEMIA NA CZCZO I POPOSIŁKOWA - KONIECZNE LECZENIE DIETĄ I INSULINĄ

10 ZMIANY METABOLICZNE W CIĄŻY I POŁOWA - FAZA ANABOLICZNA AKTYWNOŚĆ LIPAZY LIPOPROTEINOWEJ TKANKOWE ZUŻYCIE GLUKOZY

11 ZMIANY METABOLICZNE W CIĄŻY II POŁOWA - FAZA KATABOLICZNA KOMÓRKOWA INSULINOOPORNOŚĆ GLUKONEOGENEZY ( WKT) CIAŁ KETONOWYCH I LIPIDÓW

12 ZMIANY METABOLICZNE W CIĄŻY POWIKŁANEJ CUKRZYCĄ SPADEK CZYNNOŚCI WYDZIELNICZEJ KOMÓREK ß (30-40%) - I FAZY OPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE INSULINY SPADEK WYCHWYTU GLUKOZY (o 10%) WZROST PRODUKCJI GLUKOZY (o 6 %) ZMNIEJSZONE HAMOWANIE PROCESÓW LIPOLIZY - wolnych kwasów tłuszczowych

13 ETIOLOGIA GDM UWARUNKOWANIA GENETYCZNE INSULINOOPORNOŚĆ NIEDOSTATECZNE WYDZIELANIE INSULINY ZABURZENIA LIPIDOWE

14 CZYNNIKI RYZYKA GDM OTYŁOŚĆ CUKRZYCA W RODZINIE GDM W POPRZEDNIEJ CIĄŻY MASA URODZENIOWA DZIECI >4000G;>95pc OBCIĄŻONY WYWIAD POŁOŻNICZY WIEK > 35RŻ CUKROMOCZ

15 MAŁE RYZYKO GDM KOBIETY DO 25 RŻ Z PRAWIDŁOWĄ MASĄ CIAŁA BEZ CUKRZYCY W RODZINIE NIE POCHODZĄCE Z GRUP ETNICZNYCH LUB RASOWYCH O WYSOKIEJ CZĘSTOŚCI CUKRZYCY W NIEKTÓRYCH KRAJACH U TYCH KOBIET NIE WYKONUJE SIĘ BADAŃ PRZESIEWOWYCH ZE WZGLĘDÓW EKONOMICZNYCH

16 CUKRZYCA CIĄŻOWA-ALGORYTM DIAGNOSTYCZNY I TRYMESTR : GLIKEMIA NA CZCZO (<100 mg/dl) HBD: TEST DOUSTNEGO OBCIĄŻENIA 75G GLUKOZY (OGTT) (O<100mg/dl; 60 <180mg/dl; 120 <140mg/dl)

17 Cukrzyca ciążowa-algorytm diagnostyczny GLIKEMIA NA CZCZO mg/dl KRZYWA OBCIĄŻENIA 75G GLUKOZY WARTOŚCI NIEPRAWIDŁOWE: NA CZCZO 100 mg/dl 1H PO OBCIĄŻENIU 180 mg/dl; 2H PO OBCIĄŻENIU 140 mg/dl

18 ROZPOZNANIE GDM GLIKEMIA NA CZCZO 126mg/dl (oznaczone dwukrotnie) LUB GLIKEMIA W KRZYWEJ PO 75G GLUKOZY NA CZCZO 100mg/dl; 1H PO OBCIĄŻENIU 180mg/dl 2H PO OBCIĄŻENIU 140mg/dl Do rozpoznania GDM w OGTT jedna nieprawidłowa wartość glikemii w teście

19 WARUNKI WYKONANIA OGTT wykonywany na czczo 8-14 godzin od ostatniego posiłku przynajmniej przez 3 dni bez ograniczeń węglowodanów 75g glukozy rozpuszczone w ml i wypite w ciągu 5 minut w trakcie badania pacjent powinien siedzieć, nie przyjmować jakiegokolwiek pożywienia, nie palić nie należy przeprowadzać testu w trakcie i w ciągu 72 godz. prowadzonej krótkotrwałej sterydoterapii oraz terapii betamimetykami krew do badania pobierana jest na czczo, 1 i 2 godziny po wypiciu roztworu glukozy

20 Diagnostyka cukrzycy ciążowej U kobiet z czynnikami ryzyka cukrzycy ciążowej lub zaburzeniami tolerancji glukozy w wywiadzie należy w I trymestrze ciąży wykonać test obciążenia 75g glukozy

21 WPŁYW CUKRZYCY U MATKI NA ROZWÓJ PŁODU HIPERGLIKEMIA U MATKI HIPERINSULINEMIA U PŁODU ( IGF-I; IGFBP-1) MAKROSOMIA PŁODU

22 KONSEKWENCJE CUKRZYCY CIĘŻARNYCH BEZPOŚREDNIE MAKROSOMIA PŁODU URAZ OKOŁOPORODOWY PŁODU WYSOKI ODSETEK CIĘĆ CESARSKICH OKRES NOWORODKOWY ZABURZENIA ODDYCHANIA HIPOGLIKEMIA

23 KONSEKWENCJE CUKRZYCY CIĘŻARNYCH POWIKŁANIA CIĄŻY: ZAKAŻENIA DRÓG MOCZO-PŁCIOWYCH NADCIŚNIENIE TĘTNICZE WIELOWODZIE

24 KONSEKWENCJE CUKRZYCY CIĘŻARNYCH ODLEGŁE CUKRZYCA U MATEK (6-65%) OTYŁOŚĆ, CUKRZYCA U POTOMSTWA GORSZY ROZWÓJ INTELEKTUALNY DZIECI

25 POSTĘPOWANIE W GDM KONTROLA DIABETOLOGICZNA GLIKEMIA; HBA1C; KONTROLA POŁOŻNICZA USG: DIAGNOSTYKA WAD (ECHO SERCA PŁODU) MONITOROWANIE WZROSTU PŁODU OSZACOWANIE MASY PŁODU MONITOROWANIE PŁODU

26 LECZENIE CUKRZYCY CIĘŻARNYCH KONTROLA GLIKEMII SAMOKONTROLA - GLUKOMETRY OZNACZENIA: NA CZCZO; 1 GODZ. PO GŁÓWNYCH POSIŁKACH (ŚNIADANIE, OBIAD, KOLACJA)

27 DOCELOWE WARTOŚCI GLIKEMII W CIĄŻY

28 LECZENIE DIETETYCZNE SKŁAD DIETY 40-50% WĘGLOWODANÓW (GŁÓWNIE ZŁOŻONE - WARZYWA, PIECZYWO, KASZE) 30% BIAŁKA; 20-30% TŁUSZCZÓW KALORYCZNOŚĆ DIETY 35 KCAL/KG NALEŻNIEJ MASY OTYŁE KCAL/KG NALEŻNEJ MASY LICZBA WYMIENNIKÓW WĘGLOWODANOWYCH WW/ 24H LICZBA POSIŁKÓW 3 GŁÓWNE + 3 MNIEJSZE (ISTOTNY POSIŁEK PRZED SNEM)

29 DIETA W CUKRZYCY WYMIENNIK WĘGLOWODANOWY - ilość wagowa produktu zawierająca 10 g węglowodanów przyswajalnych - służy do obliczenia zawartości węglowodanów w diecie - posiłki główne- 4-5WW, - II śniadanie, podwieczorek 1-2 WW

30 INDEKS GLIKEMICZNY określa tempo wzrostu stężenia glukozy we krwi po spożyciu określonych produktów spożywczych wyrażany w procentach wskazane spożywanie produktów o niskim indeksie glikemicznym (<50%) zapewniające stabilne stężenie glukozy we krwi

31 LECZENIE INSULINĄ INSULINOTERAPIA 10-40% KOBIET Z GDM WDROŻENIE LECZENIA GDY GLIKEMIA: NA CZCZO > 95MG%; 1H > 120MG%, INSULINY LUDZKIE Analog insuliny szybkodziałającej lub insulina krótkodziałająca przed głównymi posiłkami Ins.dłgodziałająca o godz W CIĄŻY NIE STOSUJE SIĘ DOUSTNYCH LEKÓW HIPOGLIKEMIZUJĄCYCH

32 POSTĘPOWANIE PO CIĄŻY PONOWNE WYKONANIE TESTU DIAGNOSTYCZNEGO PO OKRESIE POŁOGU ZAKWALIFIKOWANIE DO JEDNEJ Z GRUP: - cukrzyca - IFG (impaired fasting glucose) - IGT (impaired glucose tolerance) - normoglikemia - PLANOWANIE CIĄŻY I WCZESNE OBJĘCIE SPECJALISTYCZNĄ OPIEKĄ W CIĄŻY

33 CUKRZYCA PRZEDCIĄŻOWA PGDM PREGESTATIONAL DIABETES MELITUS

34 EPIDEMIOLOGIA CUKRZYCY CUKRZYCA PRZEDCIĄŻOWA 0,2-0,3% POPULACJI

35 KLASYFIKACJA CUKRZYCY WG P. WHITE - A leczenie dietą; dowolna długość trwania cukrzycy - B wystąpienie cukrzycy po 20rż; czas trwania do 10 lat - C wystąpienie cukrzycy między 10 a 19rż; czas trwania lat - D wystąpienie cukrzycy przed 10rż; czas trwania powyżej 20 lat; retinopatia prosta lub nadciśnienie - R retinopatia profiferacyjna lub wylew do c. szklistego - F nefropatia : białkomocz dobowy powyżej 0,5g - RF kryteria klasy R i F - H choroba niedokrwienna serca - T - stan po przeszczepieniu nerki

36 KLASYFIKACJA CUKRZYCY WG HARE CUKRZYCA NIEPOWIKŁANA (DM) CUKRZYCA POWIKŁANA (DM+).Mikroangiopatia.Retinopatia.Nefropatia.Nadciśnienie.Makroangiopatia.Neuropatia autonomiczna - nieproliferacyjna - proliferacyjna - mikroalbuminuria - jawna, mikroalbuminuria - uprzednio stwierdzone - wywołane ciążą - stan przedrzucawkowy - Choroba niedokrwienna serca

37 PRZECIWSKAZANIA DO CIĄŻY CIĘŻKA NEFROPATIA (KLIRENS KREATYNINY <40ML/MIN) NIEKONTROLOWANE, OPORNE NA LECZENIE NADCIŚNIENIE CIĘŻKA NIEPODDAJĄCA SIĘ LECZENIU RETINOPATIA PROLIFERACYJNA ZAAWANSOWANA CHOROBA NIEDOKRWIENNA SERCA LUB PRZEBYTY ZAWAŁ AUTONOMICZNA NEUROPATIA Z ZAJECIEM UKŁADU BODŹCOWO-PRZEWODZĄCEGO SERCA LUB PRZEWODU POKARMOWEGO

38 POSTĘPOWANIE PRZED CIĄŻĄ PLANOWANIE CIĄŻY WYRÓWNANIE GLIKEMII HbA1c < 6,1% INTENSYWNA INSULINOTERAPIA ( INSULINY LUDZKIE) KONTROLA PARAMETRÓW FUNKCJI NEREK LECZENIE RETINOPATII PROLIFERACYJNEJ DOBÓR ODPOWIEDNICH LEKÓW HIPOTENSYJNYCH

39 CZYNNIKI PATOGENNE W CIĄŻY POWIKŁANEJ CUKRZYCĄ HIPERGLIKEMIA CIAŁA KETONOWE HIPOGLIKEMIA PRZECIWCIAŁA PRZECIWINSULINOWE ZMIANY NACZYNIOWE (MACICA; ŁOŻYSKO) ABBERACJE CHROMOSOMALNE

40 CUKRZYCA PRZEDCIĄŻOWA ZAGROŻENIE PŁODU WADA WRODZONA MAKROSOMIA IUGR NIEDOTLENIENIE WEWNĄTRZMACICZNE ZGON WEWNĄTRZMACICZNY

41 POWIKŁANIA CIĄŻY PORONIENIE PORÓD PRZEDWCZESNY WIELOWODZIE PROM ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH NADCIŚNIENIE TĘTNICZE

42 INSULINOTERAPIA W CIĄŻY Insulinoterapia w ciąży-zawsze w modelu intensywnej insulinoterapii zmienne dawki insuliny dostosowane do trybu życia pacjenta WIELOKROTNE WSTRZYKNIĘCIA MDI MULTIPLE DAILY INJECTIONS CIĄGŁY PODSKÓRNY WLEW INSULINY CSII CONTINUOUS SUBCUTANEOUS INSULIN INFUSION TERAPIA POMPOWA

43 WIELOKROTNE WSTRZYKNIĘCIA analog insuliny szybkodziałającej lub insulina krótkodziałająca stosowana do posiłków HUMALOG - LISPRO NOVORAPID - ASPART w insulina o przedłużonym działaniu [izofanowa (NPH)] lub długodziałający analog insuliny w celu zapewnienia stałego, podstawowego stężenia insuliny przed snem i/lub w godzinach porannych

44 CS II POMPA INSULINOWA Ciągłe podawanie insuliny przez wkłucie podskórne połączone cewnikiem z pompą insulinową, która podaje insulinę w dawce ustalonej przez użytkownika Pompa insulinowa nie jest sztuczną trzustką

45 POMPA INSULINOWA Zalety stosowania pompy: łatwiejsze wyrównanie cukrzycy mniejsze ryzyko hipoglikemii łatwe korygowanie hiperglikemii możliwość prowadzenia elastycznego trybu życia zapobieganie późnej hiperglikemii poposiłkowej istotne ograniczenie liczby iniekcji

46 POMPA INSULINOWA Wlew podstawowy (baza) odpowiada podstawowemu zapotrzebowaniu na insulinę zastępuje insulinę o przedłużonym działaniu Bolus zastępuje insulinę wydzielaną doposiłkowo, odpowiednik insuliny szybkodziałającej podawanej przed posiłkiem

47 CUKRZYCA PRZEDCIĄŻOWA PGDM OPIEKA W CIĄŻY DIABETOLOG POŁOŻNIK OKULISTA NEFROLOG CZĘSTSZE WIZYTY W CIĄŻY, INTENSYWNE MONITOROWANIE CIĘŻARNEJ I PŁODU HOSPITALIZACJA JUŻ W 36 TYGODNIU CIĄŻY

48 OPIEKA OKOŁOPORODOWA MONITOROWANIE STANU RODZĄCEJ pomiar: glikemii 1-2h; jonogram - pożądane poziomy glikemii mg/dl - dożylny wlew z glukozy 125ml/h - wlew insuliny krótkodziałającej w roztworze 0,9%NaCl 1iu/ml (szybkość infuzji zależy od glikemii) - uzupełnienie poziomu potasu

49 OPIEKA OKOŁOPORODOWA PO PORODZIE SPADEK ZAPOTRZEBOWANIA NA INSULINĘ ODŁĄCZENIE WLEWU Z INSULINY PODANIE INSULINY S.C. I SPOŻYCIE POSIŁKU KONIECZNE ZMNIEJSZENIE DAWKI INSULINY OD 30-50% ZALECANE KARMIENIE PIERSIĄ

Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło

Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Choroby tarczycy w ciąży 1. Synteza i wydzielanie hormonów tarczycy 2. Metabolizm

Bardziej szczegółowo

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek II Konferencja i3: internet infrastruktury innowacje enauka

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY CUKRZYCA CIĄŻOWA definicja WHO (1997r) nietolerancja węglowodanów o różnym nasileniu, która

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Prof. dr hab. med. Maciej T. Małecki Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Wydzielanie

Bardziej szczegółowo

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2 Farmakoterapia cukrzycy Leki stosowane w leczeniu cukrzycy Co oznacza termin cukrzyca Grupa schorzeń metabolicznych, których wspólną cechę stanowi hiperglikemia jako wynik absolutnego i/lub względnego

Bardziej szczegółowo

Odkrycie insuliny było jednym

Odkrycie insuliny było jednym INSULINOTERAPIA Maciej Pawłowski Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Odkrycie insuliny było jednym z najważniejszych odkryć współczesnej medycyny. Po raz pierwszy insulinę

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI Charakterystyka problemu zdrowotnego Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób. Rozpowszechnienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr n. med. Agnieszka Bień Przewodnicząca Zespołu; Samodzielna Pracownia Umiejętności Położniczych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Kliniczny Oddział Diabetologii i Pediatrii Klinika Pediatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny Funkcjonalna insulinoterapia

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO. wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY

MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO. wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY Publikacja finansowana dzięki dotacji Fundacji MEDTRONIC. OPRACOWANIE:

Bardziej szczegółowo

MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO. wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY

MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO. wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY MAM CUKRZYCĘ CHCĘ URODZIĆ ZDROWE DZIECKO wskazówki dla kobiet z cukrzycą przygotowujących się do macierzyństwa MATERIAŁ EDUKACYJNY Publikacja finansowana dzięki dotacji Fundacji MEDTRONIC. OPRACOWANIE:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Spis treści Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Część I Istota choroby... 23 Spotkanie 1. Przemiana materii i rola insuliny w jej regulacji... 25 Składniki organizmu i pożywienia...

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI Charakterystyka problemu zdrowotnego Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób. Rozpowszechnienie

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca ciążowa GDM (ang. Gestational Diabetes. Podejście terapeutyczne Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa GDM (ang. Gestational Diabetes. Podejście terapeutyczne Cukrzyca ciążowa Podejście terapeutyczne Cukrzyca ciążowa Cukrzyca ciążowa jest zaburzeniem nierzadko występującym u kobiet. Jak wskazuje literatura, 1 14% kobiet w ciąży dotkniętych jest nieprawidłowościami w przemianie

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polish Gynaecological Society

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polish Gynaecological Society Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polish Gynaecological Society Poland, 60-535 Poznań, ul. Polna 33; tel.: +48 (61) 84-19-307; 84-19-330; fax.: +48 (61) 84-19-690; 84-19-465 e-mail: ptgzg@gpsk.am.poznan.pl;

Bardziej szczegółowo

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon:

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon: DANE PACJENTA Mam cukrzycę Jeśli wykazuję zaburzenia świadomości i jestem w stanie połykać, to podaj mi CUKIER w dowolnej formie sok, syrop, słodzoną wodę, colę, cukierki lub ciastko i zatelefonuj do mojego

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY. Marlena Rożen

CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY. Marlena Rożen CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY Marlena Rożen CO TO JEST CUKRZYCA? Cukrzyca łacińska nazwa: Diabetes mellitus, ma związek z metabolizmem organizmu to choroba związana z odżywianiem, trawieniem i

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji

Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji Cukrzyca jest przewlekłą chorobą, spowodowaną nieprawidłową produkcją insuliny w komórkach trzustki lub nieprawidłowym działaniem insuliny. Insulina to hormon

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka Zakład Farmakologii Klinicznej, Katedra Kardiologii, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka Zakład Farmakologii Klinicznej, Katedra Kardiologii, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Akademia Medycyny ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Wpłynęło: 19.02.2009 Poprawiono: 04.03.2009 Zaakceptowano: 05.03.2009 Cukrzyca (Część II) Diabetes (Part II) Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka Zakład

Bardziej szczegółowo

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 Cukrzyca typu 1 - jest chorobą charakteryzującą

Bardziej szczegółowo

Rejestr Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy

Rejestr Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Rejestr Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Prezentacja metodyki badania kobiet z cukrzycą typu I leczonych pompami w ramach pomocy WOŚP Firmy prowadzące rejestr: HTA Consulting 2KMM We współpracy ze

Bardziej szczegółowo

Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2

Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2 Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 1, 13 17 D I A B E T O K A R D I O L O G I A Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2 Elżbieta Orłowska-Kunikowska Katedra i Klinika Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo

Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej

Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Rys historyczny odkrycie insuliny - 1922 r. Frederick Banting (Nobel) i Charles

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca ciężarnych. Algorytm diagnostyczny cukrzycy ciężarnych

Cukrzyca ciężarnych. Algorytm diagnostyczny cukrzycy ciężarnych Cukrzyca ciężarnych to stan nietolerancji węglowodanów prowadzący do hiperglikemii o różnym nasileniu, który pojawia się lub zostaje po raz pierwszy rozpoznany w czasie ciąży. wg. WHO 1999 Występuje u

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK CUKRZYCOWY DLA PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ MATERIAŁ EDUKACYJNY

PRZEWODNIK CUKRZYCOWY DLA PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ MATERIAŁ EDUKACYJNY PRZEWODNIK CUKRZYCOWY DLA PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ MATERIAŁ EDUKACYJNY Publikacja finansowana dzięki dotacji Fundacji MEDTRONIC OPRACOWANIE: Prof. nadz. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii

Bardziej szczegółowo

Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej

Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Fizjologia Metabolizm glukozy jest bardzo precyzyjnie regulowany

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEGÓŁOWY ORGANIZATOR. 8.30 9.00 Rejestracja uczestników, kawa powitalna

PROGRAM SZCZEGÓŁOWY ORGANIZATOR. 8.30 9.00 Rejestracja uczestników, kawa powitalna PROGRAM SZCZEGÓŁOWY 8.30 9.00 Rejestracja uczestników, kawa powitalna 9.00 9.20 Ocena kliniczna osób z cukrzycą wybrane problemy diagnostyczne podstawą do właściwej terapii, dr. hab. n. med. Marianna Bąk

Bardziej szczegółowo

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Osobom chorym na cukrzycę grożą poważne, specyficzne dla tej choroby powikłania, które mogą prowadzić

Bardziej szczegółowo

Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza

Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza Dr hab. n. med. Małgorzata Myśliwiec Oddział Diabetologii Dziecięcej

Bardziej szczegółowo

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Postępowanie w stanach nagłych: I II III IV Hipoglikemia Cukrzycowa kwasica ketonowa

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Pokonać cukrzycę lek. med. Krzysztof Kubiak

Pokonać cukrzycę lek. med. Krzysztof Kubiak Pokonać cukrzycę lek. med. Krzysztof Kubiak Mielec, 12.04.2014 1. Cukry w ludzkim organizmie: niezbędny składnik diety cukry złożone trawione są do cukrów prostych i wchłaniane do krwi poziom głównego

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH Sławomir Pynka PORADNIA DIABETOLOGICZNA I METABOLICZNA SPWSZ w SZCZECINIE Cukrzyca : Światowa Epidemia 1995

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 21

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 21 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 21 Przedmowa sekretarza Naczelnej Rady Aptekarskiej przedstawiciela NRA w EuroPharm Forum................

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca w wieku rozwojowym

Cukrzyca w wieku rozwojowym Cukrzyca w wieku rozwojowym Agnieszka Szadkowska, Iwona Pietrzak Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Definicja Cukrzyca jest chorobą metaboliczną o złożonej

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę Cukrzyca grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą

Bardziej szczegółowo

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia dr hab. inż., lek. med. DanUSZ WŁODAREK dr. hab. inż. Ew a LANGE dr. hab. inż. Lucyna KOZŁOWSKA dr inż. Dominika

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE

PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE MINISTER ZDROWIA PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE Zadania do realizacji w 2009 roku: Wdrożenie i prowadzenie Rejestru Chorych na Cukrzycę (dorosłych), Wdrożenie i prowadzenie Rejestru Wieku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Część I Osobiste pompy insulinowe 1 Uwagi wstępne dotyczące terapii z zastosowaniem osobistej pompy insulinowej...24 1.1. Z

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Załącznik Nr 1 do Umowy Nr z dnia PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Łódź, listopad 2009 rok Podstawa prawna: Art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach

Bardziej szczegółowo

SAMOKONTROLA CUKRZYCY

SAMOKONTROLA CUKRZYCY SAMOKONTROLA CUKRZYCY Alicja Szewczyk Klinika Endokrynologii i Diabetologii Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Uniwersytet Zdrowia 2015r. Problem 1 Jak

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY.

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Wprowadzenie: Umiejętność samokontroli choroby wśród osób chorych na cukrzycę jest niezwykle istotną częścią

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku

Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku Glikemia obecnośd glukozy we krwi Glukozuria obecnośd glukozy w moczu Glikemia prawidłowa

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii

1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2011 1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii W grupach ryzyka konieczne jest prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014

Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014 Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014 Marzena Dworacka Co oznacza termin cukrzyca Grupa schorzeń metabolicznych, których wspólną cechę stanowi hiperglikemia jako wynik absolutnego i/lub względnego niedoboru

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE Rodzaj kształcenia ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE Kurs specjalistyczny jest to rodzaj kształcenia, który zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2009 r.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1?

Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1? Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1? Wiele osób chorujących na cukrzycę typu 1 martwi się potencjalnymi

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci

CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci WSTĘP Cukrzyca jest chorobą metaboliczną o wieloczynnikowej etiologii. Charakteryzuje się przewlekłą hiperglikemią, która rozwija

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii

1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii 1. Zasady prowadzenia badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Nazewnictwo stanów hiperglikemii Konieczne jest prowadzenie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy, ponieważ u ponad połowy chorych nie występują

Bardziej szczegółowo

Zakres kompetencji pielęgniarki diabetologicznej i możliwości kształcenia podyplomowego

Zakres kompetencji pielęgniarki diabetologicznej i możliwości kształcenia podyplomowego Zakres kompetencji pielęgniarki diabetologicznej i możliwości kształcenia podyplomowego Beata Cholewka Dyrektor Departament Pielęgniarek i Położnych, Ministerstwo Zdrowia Kraków, 20 maja 2011 r. 1 Podstawy

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca - epidemiologia. Cukrzyca- definicja. Cukrzyca -etiologia. Cukrzyca -etiologia. Etiopatogeneza. Etiopatogeneza

Cukrzyca - epidemiologia. Cukrzyca- definicja. Cukrzyca -etiologia. Cukrzyca -etiologia. Etiopatogeneza. Etiopatogeneza Cukrzyca- definicja Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania i lub działania insuliny. Cukrzyca - epidemiologia Zachorowalność w

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE Sylwia Musioł STATYSTYKI NA ŚWIECIE ŻYJE BLISKO 3OO MILIONÓW LUDZI CHORYCH NA CUKRZYCĘ SZACUJE SIĘ, ŻE LICZBA TA W CIĄGU JEDNEGO POKOLENIA WZROŚNIE DO OKOŁO 500 MILIONÓW W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca ciążowa i jej skutki dla dziecka

Cukrzyca ciążowa i jej skutki dla dziecka GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Cukrzyca ciążowa i jej skutki dla dziecka Katarzyna Kopacz Promotor Pracy: Prof. dr hab. Małgorzata Myśliwiec Gdańsk 2014 PODZIĘKOWANIA Szczególne podziękowania dla Tego, który

Bardziej szczegółowo

WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1.

WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1. Dominika Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1. Rozpoznanie cukrzycy typu 1 może stanowić wstrząs i prowadzić do wielu pytań typu: Dlaczego to spotyka

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca. Cukrzyca (wg WHO) Główne typy cukrzycy 2014-03-05. Leki stosowane w cukrzycy

Cukrzyca. Cukrzyca (wg WHO) Główne typy cukrzycy 2014-03-05. Leki stosowane w cukrzycy Cukrzyca Leki stosowane w cukrzycy Cukrzyca (wg WHO) To grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Zdrowe żywienie w cukrzycy Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal *bez mikroalbuminurii Zaproponowana

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO . NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoRapid 00 jednostek/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY ml roztworu zawiera 00 jednostek insuliny aspart*

Bardziej szczegółowo

Astma i POChP a cukrzyca okiem diabetologa Grzegorz Dzida

Astma i POChP a cukrzyca okiem diabetologa Grzegorz Dzida Astma i POChP a cukrzyca okiem diabetologa Grzegorz Dzida Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 21.11.14. Cukrzyca. Globalne wyzwanie, polska perspektywa Perspektywa

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Humalog 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 2.1 Opis ogólny Humalog jest jałowym, przezroczystym,

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA CUKRZYCY

KLASYFIKACJA CUKRZYCY CUKRZYCA DEFINICJA CUKRZYCY Cukrzyca to zespół zaburzeń metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią, wynikającą z defektu dotyczącego wydzielania insuliny bądź jej działania lub z istnienia obu

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska Prowadzenie ciąży Halszka Kołaczkowska Opieka prekoncepcyjna WYWIADY: internistyczny ginekologiczny: wady rozwojowe, mięśniaki, zmiany w przydatkach, antykoncepcja, przebyte zakażenia i leczenie niepłodności

Bardziej szczegółowo

Jak prawidłowo wykonać pomiar stężenia glukozy we krwi glukometrem ixell?

Jak prawidłowo wykonać pomiar stężenia glukozy we krwi glukometrem ixell? Jak prawidłowo wykonać pomiar stężenia glukozy we krwi glukometrem ixell? 1 Umyj i osusz ręce. Wyjmij pasek testowy, szczelnie zamknij fiolkę. 2 Włóż pasek do szczeliny glukometru. Na wyświetlaczu kolejno

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO EDUKATOR W CUKRZYCY (Nr 02/11) Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych Warszawa 2011 2 2 AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK

Bardziej szczegółowo

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy Medtronic.w

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1?

CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1? Sabine Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2010 r CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1? Dobre planowanie i odpowiednie przygotowanie to podstawa dla kobiet chorujących

Bardziej szczegółowo