Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej"

Transkrypt

1 Insulinoterapia Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami

2 Rys historyczny odkrycie insuliny r. Frederick Banting (Nobel) i Charles Best 1958 r. ustalenie sekwencji aminokwasowej insuliny (Frederick Sanger, Nobel) 1963 r. synteza chemiczna insuliny ostatnie modyfikacje wydłużenie działania przez zastosowanie zawiesiny produkcja przez zmodyfikowane genetycznie bakterie (E. coli) i drożdże syntetyczne analogi ludzkiej insuliny

3 Rodzaje insulin krótkodziałające o przedłużonym działaniu mieszanki dwufazowe analogi insuliny ludzkiej szybkodziałające długodziałające mieszanki insulin analogowych

4 Krótkodziałające podawane: podskórnie, dożylnie, domięśniowo wszystkie typy cukrzycy i sytuacje wymagające szybkiego glikemii podaż 30 min. przed posiłkiem szczyt działania po 2-3 h czas działania 6-8 h

5 O przedłużonym działaniu insulina izofanowa (NPH) podawana tylko podskórnie opóźniony początek działania po 90 min. szczyt działania po 4-6 h czas działania 20 h

6 Mieszanki dwufazowe zawierające insulinę ludzką insulina krótkodziałająca + insulina izofanowa podawane podskórnie podaż 30 min. przed posiłkiem głównie cukrzyca typu 2, dwa wstrzyknięcia (śniadanie, kolacja)

7 Dostępne preparaty dwufazowych mieszanek insulin Nazwa preparatu Gensulin M30 Gensulin M40 Gensulin M50 Humulin M3 Insuman Comb 25 Mixtard 30 Mixtard 40 Mixtard 50 Polhumin Mix-2 Polhumin Mix-3 Polhumin Mix-4 Polhumin Mix-5 Komponenta krótkodziałająca (%) Komponenta długodziałająca (%)

8 Szybkodziałające analogi szybsze wchłanianie szybszy początek i krótszy czas działania podaż podskórnie tuż przed posiłkiem ( 15 min. przed posiłkiem) (wyjątkowo w trakcie lub po posiłku) preparaty analogów insuliny Insulina lispro Insulina aspart Insulina glulizynowa

9

10 Szybkodziałające analogi Insulina lispro pierwszy dostępny analog (1996 r.) zamiana miejsc 2 aminokwasów: lizyny w poz. 28 i proliny w poz. 29 regionu B Insulina aspart zastąpienie proliny w poz. 29 regionu B kwasem asparaginowym Insulina glulizynowa kwas asparaginowy w poz. 3 regionu B zastąpiono lizyną oraz lizynę w poz. 29 regionu B kwasem glutaminowym początek działania 15 min. po podaniu podskórnym szczyt działania po min. (aspart po 1-3 h) zanik działania po 3-5 h

11 Porównanie analogów z insuliną krótkodziałającą szybsze wchłanianie analogów i wyższe stężenia lepsza kontrola glikemii poposiłkowej mniejsza częstość hipoglikemii nocnych możliwość wstrzykiwania tuż przed, w trakcie, po posiłku większa elastyczność i komfort życia nie wykazano istotnej statystycznie różnicy w zmniejszeniu ryzyka incydentów sercowonaczyniowych lub zapobieganiu wystąpienia powikłań cukrzycy wada zbyt krótkie działanie

12 Długodziałające analogi insuliny stała szybkość wchłaniania brak szczytu działania czas działania 24 h można podawać raz dziennie nie wolno podawać dożylnie!!! insulina glarginowa insulina detemir Degludec dostępna w Wlk Brytanii

13

14 Insulina glarginowa zamiana kwasu asparaginowego na glicynę w poz. 21 łańcucha A i dołączenie dwóch cząsteczek argininy do C-końca łańcucha B brak szczytu działania czas działania 24 h raz na dobę o dowolnej porze (codziennie ta sama)

15 Insulina detemir przyłączenie do lizyny w poz. 29 łańcucha B bocznego łańcucha kwasu mirystynowego (długołańcuchowy kwas tłuszczowy) oraz usunięcie treoniny z poz. 30 łańcucha B raz lub dwa razy na dobę brak szczytu działania podaż zawsze o tej samej porze

16 Porównanie analogów długodziałających z NPH NPH - zbyt krótki czas działania, szczyt działania powoduje zmienne stężenie w ciągu doby analogi długodziałające - porównywalne HbA1C przy mniejszej częstości hipoglikemii nocnych

17 Mieszanki insulin analogowych insulina lispro/aspart + insulina lispro/aspart w zawiesinie cukrzyca typu 2, zazwyczaj dwa wstrzyknięcia (śniadanie, kolacja) mogą być podawane tuż przed posiłkiem

18 Mieszanki insulin analogowych Nazwa handlowa Skład Pocz. dział. (min.) Szczyt dział. (h) Dł. dział. (h) Humalog Mix 25 25% lispro w rozwtorze obojętnym/75% lispro w zawiesinie / Humalog Mix 50 50% lispro w roztworze obojetnym/50% lispro w zawiesinie / NovoMix 30 30% aspart w roztworze obojętnym/70% aspart w zawiesinie / NovoMix 50 50% aspart w roztworze obojętnym/50% aspart w zawiesinie / Novomix 70 (niedostępny w Polsce) 70% aspart w roztworze obojętnym/30% aspart w zawiesinie /

19 Wskazania do insulinoterapii lek pierwszego rzutu: cukrzyca typu 1 LADA cukrzyca w mukowiscydozie ciąża cukrzyca związana z endokrynopatiami i lekami diabetogennymi (glikokortykosteroidy) życzenie pacjenta LADA + otyłość/nadwaga korzystne kojarzenie insuliny z metforminą

20 Wskazania do insulinoterapii w cukrzycy typu 2 czasowa insulinoterapia (możliwość powrotu do typowego algorytmu): glikemia 300 mg/dl + objawy hiperglikemii uraz, choroba (ciężka infekcja) lub leki (glikokortykosteroidy) wywołujące znaczną hiperglikemię zabiegi chirurgiczne - okres okołooperacyjny ostry zespół wieńcowy/angioplastyka tętnic wieńcowych udar mózgu inne schorzenia wymagające hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki medycznej ciąża i okres karmienia piersią

21 Wskazania do insulinoterapii trwała insulinoterapia w cukrzycy typu 2 wtórna nieskuteczność leków doustnych (HbA1C > 7% mimo max. dawek 2-3 leków przeciwcukrzycowych) mimo intensyfikacji terapii behawioralnej nietolerancja doustnych leków przeciwcukrzycowych

22 leczenie skojarzone (leki doustne/inkretyny + insulina) w cukrzycy typu 2 kilkakrotne stwierdzenie utrzymującej się hiperglikemii oraz nieskuteczne próby skorygowania potencjalnie usuwalnych przyczyn hiperglikemii jak: błąd dietetyczny zbyt mała aktywność fizyczna nieregularne przyjmowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych infekcje nieadekwatna dawka leków doustnych

23 Sposoby podawania insuliny wstrzyknięcia podskórne peny wstrzyknięcia dożylne wstrzyknięcia domięśniowe

24 Podaż podskórna insuliny szybkodziałające/mieszanki insulinowe brzuch insuliny długodziałające zewnętrzne i środkowe powierzchnie ud, ramiona, pośladki zapobieganie lipohipertrofii poinsulinowej rotacyjna zmiana miejsc iniekcji zapobieganie przyśpieszonemu wchłanianiu pod wpływem wysiłku fizycznego unikanie podawania w okolice, które będą poddane wysiłkowi/treningowi głębokość wstrzyknięcia długość igły zależnie od grubości tkanki podskórnej

25 Podaż dożylna insuliny krótkodziałające szybkodziałające analogi szybkie dostosowanie dawki do glikemii nie wolno podawać dożylnie: insuliny w zawiesinie (NPH, mieszanki insulinowe i analogowe), długodziałających analogów!!!!

26 Podaż domięśniowa w razie niemożności podawania i.v. w śpiączce ketonowej/hipermolarnej skuteczniejsze w tych przypadkach niż podawanie s.c. (mniejsza perfuzja krwi przez tkankę podskórną)

27 osobiste pompy insulinowe wskazania: konieczność stosowania małych dawek (np. dzieci) nawracające, nieprzewidywalne epizody hipoglikemii/nieświadomość hipoglikemii nieregularny styl życia/nieregularne pory posiłków hiperglikemia o brzasku cukrzyca przedciążowa (trudna do wyrównania metodą wielokrotnych wstrzyknięć) preferencje chorego

28 osobiste pompy insulinowe przeciwwskazania: brak współdziałania chorego brak kontaktu z poradnią specjalistyczną niski poziom intelektualny/edukacyjny pacjenta wady: noszenie urządzenia, wkłucie podskórne (wymiana co 3 dni) cena pompy częstsze zakażenia skóry awaria rozwój kwasicy i śpiączki

29 Osobiste pompy insulinowe pompa insulinowa z ciągłym pomiarem glikemii Paradigm Veo współpraca z urządzeniem do ciągłego pomiaru glikemii

30 Inne drogi podawania w 2006 r. wycofano z użycia preparat insuliny wziewnej (Exubera) z powodu: dużych rozmiarów urządzenia do inhalacji ceny preparatu obawy przed nieznanymi działaniami niepożądanymi (np. rozwój nowotworów) kontroli jedynie glikemii poposiłkowej

31 insulinoterapia nowe metody badania nad drogą podania doustną, wziewną, donosową RapidMist aerozol Technosphere wziewna Capsulin doustna insulina przezskórna podaż bezigłowa, mikroigły pompy dootrzewnowe - wycofane

32 Działania niepożądane insuliny hipoglikemia przyrost masy ciała obrzęk poinsulinowy neuropatia poinsulinowa (poinsulinowe zapalenie nerwów) odczyny alergiczne lipodystrofia / lipohipertrofia poinsulinowa

33 Hipoglikemia najczęstsze i najcięższe powikłanie glukoza w surowicy < 55 mg/dl niezależnie od obecności objawów glukoza w surowicy < 70 mg/dl + objawy hipoglikemii

34 Hipoglikemia czynniki ryzyka insulinoterapia (monoterapia, leczenie skojarzone) - mniejsze ryzyko u pacjentów: leczonych szybko i długodziałającymi analogami stosujących osobiste pompy insulinowe pochodne sulfonylomocznika (monoterapia/leczenie skojarzone) niewłaściwe dawki ww. leków w sytuacji: wysiłku fizycznego, dowozu kalorii, spożywania alkoholu dążenie do szybkiej normalizacji HbA1c u osób starszych, z chorobą niedokrwienną serca może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia!!!

35 Przyczyny hipoglikemii ominięcie posiłku / zbyt duża dawka insuliny wysiłek fizyczny bez modyfikacji insulinoterapii zbyt szybkie wchłonięcie insuliny (gorąca kąpiel, przebywanie na słońcu) alkohol gastropareza cukrzycowa opóźnione wchłanianie posiłków niedobór hormonów o działaniu przeciwstawnym do insuliny hipotyreoza, niedoczynność kory nadnerczy

36 Objawy neurowegetatywne nadmierne pobudzenie układu adrenergicznego drżenie rąk, potliwość, zblędnięcie, kołatanie serca rozszerzenie źrenic niepokój, lęk, uczucie wilczego głodu neuroglikopenia przy dalszym glikemii senność, trudności z pamięcią, zaburzenia orientacji, ból głowy, zaburzenie ostrości wzroku, podwójne widzenie rozdrażnienie, niepokój, agresja bełkotliwa mowa zaburzenia równowagi

37 Objawy osoby długo chorujące na cukrzycę z częstymi hipoglikemiami objawy wegetatywne słabo wyrażone lub nieobecne, obecne jedynie objawy neuroglikopenii nawracające hipoglikemie objawy neuroglikopenii obecne dopiero, gdy glikemia < mg/dl

38 Śpiączka hipoglikemiczna najcięższa postać hipoglikemii utrata przytomności, czasem bez objawów poprzedzających czasami obecny objaw Babińskiego, drgawki klonicznotoniczne

39 Rokowanie ciężka hipoglikemia: zgon nieodwracalne zmiany w mózgu encefalopatia neuroglikopeniczna ( sprawności intelektualnej, zaburzenia pamięci, zmienność nastroju, zmiany charakterologiczne)

40 Hipoglikemia postępowanie doraźne chory przytomny: g glukozy p.o. (tabletki, żel) lub napój słodzony ( glikemii po około min.) + węglowodany złożone pomiar glikemii po 60 min. monitorowanie glikemii do rozważenia glukagon (s.c., i.m.) leczeni intensywną insulinoterapią - 15 g glukozy p.o. glikemia po 15 minutach w razie utrzymującej się hipoglikemii 15 g glukozy kontrola glikemii po kolejnych 15 minutach (reguła 15/15)

41 Hipoglikemia - postępowanie chory nieprzytomny/zaburzenia świadomości pozycja boczna bezpieczna 20% r-r glukozy i.v. (0.2 g glukozy/kg m.c.), następnie wlew 10% glukozy i.v. trudności z dostępem i.v. glukagon i.m. lub s.c. (1 mg) (nieskuteczny po dużym wysiłku i alkoholu) po odzyskaniu świadomości węglowodany p.o. długotrwała obserwacja po wybudzeniu (ryzyko nawrotu hipoglikemii) w razie konieczności podania glukagonu chorym na cukrzycę typu 2 lub po spożyciu alkoholu - konieczna hospitalizacja!

42 Hipoglikemia - postępowanie chorzy leczeni insuliną i pochodnymi sulfonylomocznika ryzyko długotrwałej hipoglikemii długotrwały wlew glukozy leczeni insuliną o przedłużonym działaniu możliwość opóźnionego nawrotu hipoglikemii ciężka hipoglikemia konieczność hospitalizacji

43 Postępowanie w przypadku nieświadomości hipoglikemii edukacja uwzględnienie tej sytuacji w działalności zawodowej (kierowcy!) ewentualna modyfikacja terapii częsta samokontrola, rozważenie zastosowania ciągłego monitorowania glikemii

44 Lipohipertrofia poinsulinowat L i przerost p tkanki tłuszczowej w miejscu podawania insuliny wpływ anaboliczny na metabolizm lipidów leczenie zmiana miejsca podawania insuliny widok z przodu widok z boku

45 Lipodystrofia poinsulinowa rzadko zanik tkanki tłuszczowej w miejscach podawania insuliny miejscowa reakcja immunologiczna leczenie podawanie insuliny w bezpośrednie otoczenie ogniska lipodystrofii

46 Rotacyjna zmiana miejsc podaży insuliny AccuCheck infusion set

47 Zasady insulinoterapii rodzaje insulinoterapii intensywna funkcjonalna (zalecana w cukrzycy t. 1) wielokrotne wstrzyknięcia osobista pompa insulinowa intensywna konwencjonalna leczenie skojarzone (insulina + leki doustne)

48 Intensywna funkcjonalna insulinoterapia zasadniczy sposób leczenia cukrzycy typu 1 całkowite zapotrzebowanie na insulinę: d początkowa: j./kg m.c./d faza honey-moon : j./kg m.c./d insulina bazowa (o przedłużonym czasie działania/analog długodziałający) % d dobowej 1x/d wieczorem przed snem lub 2 x/d rano i przed snem insulina doposiłkowa (krótkodziałająca/analog szybkodziałający) 50-70% d dobowej przed posiłkami d zależy od posiłku, aktywności fizycznej, glikemii, pory dnia dowolne pory i kaloryczność posiłków

49 Intensywna funkcjonalna insulinoterapia d insuliny do posiłku oblicza się na podstawie: liczby wymienników węglowodanowych (1 WW odpowiada 10 g węglowodanów) liczby wymienników białkowo-tłuszczowych (WBT ilość białek i tłuszczów o wartości energetycznej 100 kcal) przelicznika określającego ilość insuliny podawaną na 1 WW/1 WBT średnio 1 j. insuliny na 1 WW/1WBT ( j.) średnio 1 j. insuliny obniża glikemię o mg/dl

50 osobiste pompy insulinowe ciągły wlew podskórny (30-40% d dobowej) + bolusy przedposiłkowe (normalny, prostokątny, podwójny) szybko działające analogi/insulina krótkodziałająca bardziej elastyczne i fizjologiczne podawanie insuliny lepsza kontrola glikemii mniejsze zużycie insuliny (o ok. 10%)

51 Intensywna insulinoterapia insulina o przedłużonym działaniu/analog długodziałający 1-2 razy/d (przed snem, w godzinach porannych) insulina krótkodziałająca/analog szybkodziałający do posiłków w stałych d konieczny regularny tryb życia posiłki zbliżone ilością WW i WBT gorsze wyrównanie glikemii w porównaniu do funkcjonalnej intensywnej insulinoterapii

52 Insulinoterapia konwencjonalna nie jest zalecana w cukrzycy typu 1!!! starszy wiek, zaburzenia pamięci, niedowidzenie, zmniejszona sprawność manualna, niechęć do wielokrotnych wstrzyknięć, brak opieki i pomocy mieszanki insulinowe standardowe/analogowe: 2 x dziennie (śniadanie i kolacja) 2 x dziennie (śniadanie i kolacja) + insulina krótkodziałająca/analog szybkodziałający (obiad) regularny tryb życia częste przekąski

53 Insulinoterapia w cukrzycy typu 2 leczenie skojarzone - insulina bazowa + leki doustne insulina o przedłużonym działaniu/analog jedno wstrzyknięcie: hiperglikemia poranna wieczorem normoglikemia na czczo i hiperglikemia w ciągu dnia - rano (ewentualnie wielokrotne wstrzyknięcia) nasilona hiperglikemia, wysoka HbA1c możliwość wprowadzenia mieszanek insulinowych lub intensywnej insulinoterapii

54 Insulinoterapia w cukrzycy typu 2 d początkowa 0.2 j./kg m.c/d lub 10 j. leki doustne w leczeniu skojarzonym: otyłość/nadwaga metformina/inhibitor a-glukozydazy/inhibitor DDP-IV prawidłowa masa ciała pochodne sulfonylomocznika weryfikacja wyrównania glikemii po 4-5 dnach stopniowe zwiększanie d o 4-8 j. zapotrzebowanie na insulinę > 40 j./d 2 d insuliny o przedłużonym działaniu/mieszanek, ewentualne odstawienie leków stymulujących wydzielanie insuliny

55 Insulinoterapia w cukrzycy typu 2 zapotrzebowanie na insulinę > 80 j./d trzecie wstrzyknięcie insuliny krótkodziałającej/analogu szybkodziałającego w porze obiadu, ewentualnie algorytm wielokrotnych wstrzyknięć zapotrzebowanie na insulinę > 100 j./d (insulinooporność) do rozważenia przyczyny/działania niepożądane podjęcie próby insulinooporności h ciągły wlew insuliny s.c./i.v.

56 Wybór typu insuliny okołoposiłkowej od czego zależy? tryb życia chorego szybko działające analogi - większa swoboda w zakresie pór spożywania posiłków, można podawać tuż przed posiłkiem liczba posiłków szybkodziałające analogi - zabezpieczenie każdego posiłku zawierającego przyswajalne węglowodany wybiera się je, gdy nie więcej niż 3 4 posiłki dziennie 1 wstrzyknięcie krótko działającej insuliny ludzkiej wystarcza na spożycie 2 posiłków w odstępie 2 3 h wybiera się ją, gdy 5 6 posiłków dziennie

57 Wybór typu insuliny okołoposiłkowej od czego zależy? rodzaj diety dieta bogatsza w węglowodany (sprzyjająca hiperglikemii poposiłkowej) szybko działający analog insuliny dieta o niższym odsetku kalorii z węglowodanów insuliny krótkodziałające lepsze

58 Monitorowanie glikemii pełny dobowy profil glikemii - oznaczenia: 1) rano, na czczo 2) przed każdym głównym posiłkiem 3) 120 minut po każdym głównym posiłku 4) przed snem 5) o godzinie ) w godzinach

59 Monitorowanie glikemii Ocena prawidłowości doboru dawki insuliny dawka insuliny posiłkowa podstawowa (bazalna) czas pomiaru glikemii 2 h po posiłku pomiary nocne i na czczo

60 Monitorowanie glikemii wielokrotne wstrzyknięcia insuliny/ciągły wlew podskórny insuliny codziennie pełny profil glikemii cukrzyca typu 2/stałe d insuliny codziennie 1-2 pomiary glikemii + 1 x w tygodniu skrócony profil glikemii (na czczo i po głównych posiłkach), 1 x w miesiącu pełny profil glikemii

61 Wysiłek fizyczny kontrola glikemii przed wysiłkiem dodatkowy posiłek min. przed wysiłkiem d insuliny o 30-50% osobiste pompy insulinowe zmniejszenie podstawowego przepływu insuliny o 20-80% zależnie od czasu trwania/intensywności wysiłku (najlepiej 2 h przed jego rozpoczęciem) przed nieplanowanym wysiłkiem dodatkowe g cukrów prostych/30 min. wysiłku unikać podaży insuliny w kończyny obciążone wysiłkiem!

62 Wysiłek fizyczny długotrwały wysiłek fizyczny dodatkowy posiłek co 60 min. (również po wysiłku + odpowiednia d insuliny) kontrola glikemii płyny

Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej

Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Insulinoterapia Lek. Marta Siomkajło Dr n. med. Justyna Kuliczkowska-Płaksej Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Fizjologia Metabolizm glukozy jest bardzo precyzyjnie regulowany

Bardziej szczegółowo

Odkrycie insuliny było jednym

Odkrycie insuliny było jednym INSULINOTERAPIA Maciej Pawłowski Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Odkrycie insuliny było jednym z najważniejszych odkryć współczesnej medycyny. Po raz pierwszy insulinę

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2 Farmakoterapia cukrzycy Leki stosowane w leczeniu cukrzycy Co oznacza termin cukrzyca Grupa schorzeń metabolicznych, których wspólną cechę stanowi hiperglikemia jako wynik absolutnego i/lub względnego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Prof. dr hab. med. Maciej T. Małecki Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Wydzielanie

Bardziej szczegółowo

Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014

Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014 Farmakoterapia cukrzycy 3 rok WLI - 2014 Marzena Dworacka Co oznacza termin cukrzyca Grupa schorzeń metabolicznych, których wspólną cechę stanowi hiperglikemia jako wynik absolutnego i/lub względnego niedoboru

Bardziej szczegółowo

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Postępowanie w stanach nagłych: I II III IV Hipoglikemia Cukrzycowa kwasica ketonowa

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek II Konferencja i3: internet infrastruktury innowacje enauka

Bardziej szczegółowo

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Kliniczny Oddział Diabetologii i Pediatrii Klinika Pediatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny Funkcjonalna insulinoterapia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Cukrzyca Glukometr Wstrzykiwacz Insulina Niedocukrzenie

Bardziej szczegółowo

SAMOKONTROLA CUKRZYCY

SAMOKONTROLA CUKRZYCY SAMOKONTROLA CUKRZYCY Alicja Szewczyk Klinika Endokrynologii i Diabetologii Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Uniwersytet Zdrowia 2015r. Problem 1 Jak

Bardziej szczegółowo

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon:

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon: DANE PACJENTA Mam cukrzycę Jeśli wykazuję zaburzenia świadomości i jestem w stanie połykać, to podaj mi CUKIER w dowolnej formie sok, syrop, słodzoną wodę, colę, cukierki lub ciastko i zatelefonuj do mojego

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 Cukrzyca typu 1 - jest chorobą charakteryzującą

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska Powikłania ostre w cukrzycy typu 1 Anna Noczyńska Cukrzycowa kwasica ketonowa Kwasica ketonowa w przebiegu cukrzycy jest ciężkim powikłaniem powodującym stan zagrożenia życia. Śmiertelność związana z

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia CUKRZYCA ZAGROŻENIA W CHOROBIE Cukrzyca to poważna choroba. Ponieważ występuje dość często,

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca. Cukrzyca (wg WHO) Główne typy cukrzycy 2014-03-05. Leki stosowane w cukrzycy

Cukrzyca. Cukrzyca (wg WHO) Główne typy cukrzycy 2014-03-05. Leki stosowane w cukrzycy Cukrzyca Leki stosowane w cukrzycy Cukrzyca (wg WHO) To grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia

Bardziej szczegółowo

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl Redaktor Naukowy: Prof. dr hab. med. Jacek Sieradzki Redaktor Prowadzący: Dr hab. med. Maciej Małecki Małopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Katedra Chorób Metabolicznych 31 501 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Osobom chorym na cukrzycę grożą poważne, specyficzne dla tej choroby powikłania, które mogą prowadzić

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med.

CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med. CIĄŻA POWIKŁANA CUKRZYCĄ I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie Dr hab.n.med.dorota Bomba-Opoń, Dr n.med. Edyta Horosz CUKRZYCA U KOBIET W CIĄŻY 90% CUKRZYCA CIĘŻARNYCH (GDM) 10%

Bardziej szczegółowo

Nieinwazyjne drogi podawania insuliny

Nieinwazyjne drogi podawania insuliny Nieinwazyjne drogi podawania insuliny 1 Historia odkrycia insuliny Data Źródło informacji Obserwacje 1869 r Paul Langerhans (Niemcy) odkrycie wysp trzustki 1889 r Oskar Minkowski, Josef v.mering (Niemcy)

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Samokontrola. Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych USK w Białymstoku Anna Borysiuk

Samokontrola. Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych USK w Białymstoku Anna Borysiuk Samokontrola Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych USK w Białymstoku Anna Borysiuk Elementy samokontroli 1. Pomiary poziomu cukru 2. Prowadzenie dzienniczka samokontroli 3. Pomiary

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE Sylwia Musioł STATYSTYKI NA ŚWIECIE ŻYJE BLISKO 3OO MILIONÓW LUDZI CHORYCH NA CUKRZYCĘ SZACUJE SIĘ, ŻE LICZBA TA W CIĄGU JEDNEGO POKOLENIA WZROŚNIE DO OKOŁO 500 MILIONÓW W POLSCE

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci

CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci CUKRZYCA U DZIECI - materiały informacyjne dla nauczycieli i opiekunów dzieci WSTĘP Cukrzyca jest chorobą metaboliczną o wieloczynnikowej etiologii. Charakteryzuje się przewlekłą hiperglikemią, która rozwija

Bardziej szczegółowo

Objawy cukrzycy typu 1

Objawy cukrzycy typu 1 CUKRZYCA U DZIECI Objawy cukrzycy typu 1 Objawy początkowe: Zwiększone pragnienie Częste oddawanie dużej ilości moczu Oddawanie moczu w nocy Chudnięcie Zapach acetonu z ust Skurcze w nogach Zakażenia drożdżakami

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Część I Osobiste pompy insulinowe 1 Uwagi wstępne dotyczące terapii z zastosowaniem osobistej pompy insulinowej...24 1.1. Z

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH W sytuacji, gdy w szkole jest uczeń przewlekle chory, dyrektor, nauczyciel powinien: 1. Pozyskać

Bardziej szczegółowo

* Insulina aspart otrzymywana jest w wyniku rekombinacji DNA Saccharomyces cerevisiae.

* Insulina aspart otrzymywana jest w wyniku rekombinacji DNA Saccharomyces cerevisiae. 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoMix 50 Penfill 100 j./ml zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml zawiesiny zawiera 100 j. rozpuszczalnej insuliny aspart*/insuliny aspart*

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hipoglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hipoglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Hipoglikemia podstawowe informacje Kiedy poziom cukru (glukozy) we krwi spada poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), stwierdza się nadmierne obniżenie poziomu glukozy

Bardziej szczegółowo

Farmakoterapia cukrzycy

Farmakoterapia cukrzycy Farmakoterapia cukrzycy Cukrzyca jest zbiorem chorób metabolicznych, charakteryzujących się hiperglikemią wywołaną zaburzeniami: wydzielania insuliny, działania insuliny lub obydwu tych nieprawidłowości.

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne

Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne Aneks 6 Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne Temat Dzieci < 6. rż. z częstymi Dzieci < 6. rż. Dzieci > 6. rż. i dorośli Dzieci > 6. rż. i dorośli epizodami

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dotyczące podawania insuliny

Wskazówki dotyczące podawania insuliny Wskazówki dotyczące podawania Schemat postępowania w cukrzycy Wskazówki dotyczące podawania Organizm potrzebuje tyle, ile zapewni odpowiednią kontrolę glikemii (odpowiedni poziom cukru we krwi). Lekarz

Bardziej szczegółowo

*Insulina aspart otrzymywana jest w wyniku rekombinacji DNA Saccharomyces cerevisiae.

*Insulina aspart otrzymywana jest w wyniku rekombinacji DNA Saccharomyces cerevisiae. 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoMix 30 Penfill 100 j./ml zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml zawiesiny zawiera 100 j. rozpuszczalnej insuliny aspart*/insuliny aspart*

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca - epidemiologia. Cukrzyca- definicja. Cukrzyca -etiologia. Cukrzyca -etiologia. Etiopatogeneza. Etiopatogeneza

Cukrzyca - epidemiologia. Cukrzyca- definicja. Cukrzyca -etiologia. Cukrzyca -etiologia. Etiopatogeneza. Etiopatogeneza Cukrzyca- definicja Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania i lub działania insuliny. Cukrzyca - epidemiologia Zachorowalność w

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Gensulin R 100 j.m./ml roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu Gensulin R zawiera 100 j.m. insuliny ludzkiej

Bardziej szczegółowo

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl Redaktor Naukowy: Prof. dr hab. med. Jacek Sieradzki Redaktor Prowadzący: Dr hab. med. Maciej Małecki Małopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Katedra Chorób Metabolicznych 31 501 Kraków,

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Gensulin R 100 j.m./ml roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu Gensulin R zawiera 100 j.m. insuliny ludzkiej

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Humalog 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań w fiolce 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 2.1 Opis ogólny Humalog jest jałowym, przezroczystym,

Bardziej szczegółowo

Poznaję cukrzycę. Hipoglikemia Wysiłek fizyczny

Poznaję cukrzycę. Hipoglikemia Wysiłek fizyczny Poznaję cukrzycę Hipoglikemia Wysiłek fizyczny Dr n. med. Agnieszka Szypowska Dr n. med. Hanna Trippenbach-Dulska Lek. med. Maria Lipka Lek. med. Anna Ramotowska Przyczyny i objawy hipoglikemii Hipoglikemia

Bardziej szczegółowo

1 ml zawiesiny zawiera 100 j.m. rozpuszczalnej insuliny ludzkiej* i insuliny ludzkiej* izofanowej (NPH) w stosunku 30/70 (odpowiadające 3,5 mg).

1 ml zawiesiny zawiera 100 j.m. rozpuszczalnej insuliny ludzkiej* i insuliny ludzkiej* izofanowej (NPH) w stosunku 30/70 (odpowiadające 3,5 mg). 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Mixtard 30 Penfill 100 j.m./ml zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml zawiesiny zawiera 100 j.m. rozpuszczalnej insuliny ludzkiej* i insuliny

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

1 ml roztworu zawiera 100 j. insuliny aspart* (równoważne 3,5 mg). 1 wkład zawiera 3 ml równoważne 300 j.

1 ml roztworu zawiera 100 j. insuliny aspart* (równoważne 3,5 mg). 1 wkład zawiera 3 ml równoważne 300 j. 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoRapid Penfill 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 100 j. insuliny aspart* (równoważne 3,5 mg). 1 wkład

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO . NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoRapid 00 jednostek/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY ml roztworu zawiera 00 jednostek insuliny aspart*

Bardziej szczegółowo

Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2

Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2 Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 1, 13 17 D I A B E T O K A R D I O L O G I A Rola insuliny w leczeniu cukrzycy typu 2 Elżbieta Orłowska-Kunikowska Katedra i Klinika Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

Dziecko z cukrzycą typu 1 w placówkach oświatowych

Dziecko z cukrzycą typu 1 w placówkach oświatowych Elżbieta Dębska Dziecko z cukrzycą typu 1 w placówkach oświatowych Poradnik dla nauczycieli Jakie informacje zawiera broszura? 1. Co warto wiedzieć o cukrzycy typu 1 mając w klasie ucznia z tą chorobą?

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Polhumin Mix-2, 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml zawiesiny zawiera 100 j.m. biosyntetycznej,

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Polhumin Mix-4, 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań Insulinum humanum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Polhumin Mix-4, 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań Insulinum humanum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Polhumin Mix-4, 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań Insulinum humanum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Szkoła Podstawowa w Dunowie, Dunowo 11, 76-024 Świeszyno SPD.40.3.2014.EK PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Wrzesień 2014 r. Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 20120302_PL_11082_LEV_32-8

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 20120302_PL_11082_LEV_32-8 ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Levemir 100 j./ml roztwór do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD ILOŚCIOWY I JAKOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 100 j. insuliny detemir*

Bardziej szczegółowo

Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło

Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło Choroby tarczycy i cukrzyca a ciąża Katarzyna Pukajło Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Choroby tarczycy w ciąży 1. Synteza i wydzielanie hormonów tarczycy 2. Metabolizm

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Humalog 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 2.1 Opis ogólny Humalog jest jałowym, przezroczystym,

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca. Leczenie dietetyczne. Leczenie farmakologiczne leki doustne 2013-02-18. Leki stosowane w cukrzycy

Cukrzyca. Leczenie dietetyczne. Leczenie farmakologiczne leki doustne 2013-02-18. Leki stosowane w cukrzycy Cukrzyca Leki stosowane w cukrzycy Leczenie dietetyczne Regularność przyjmowanych posiłków Zbliżona łączna kaloryczność posiłków każdego dnia Zmniejszona kaloryczność posiłków u osób otyłych Skład jakościowy

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 1. Anna Noczyńska

Cukrzyca typu 1. Anna Noczyńska Cukrzyca typu 1 Anna Noczyńska Banting i Best (oraz Marjore) 1923 Nagroda Nobla za odkrycie insuliny i jej zastosowanie w leczeniu cukrzycy typu 1. Trzustka wyspy Langerhansa Insulina jest kluczem który

Bardziej szczegółowo

Dziecko z cukrzycą w szkole.

Dziecko z cukrzycą w szkole. Typy cukrzycy: I Cukrzyca typu 1 II Cukrzyca typu 2 III inne typy cukrzycy Dziecko z cukrzycą w szkole. Cukrzyca choroba przemiany materii, charakteryzująca się podwyższonym stężeniem cukru = glukozy we

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Metformin Vitabalans, 500 mg, tabletki powlekane Metformin Vitabalans, 1000 mg, tabletki powlekane metformini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Humalog Mix25 składa się w 25 % z roztworu insuliny lispro i w 75 % z zawiesiny protaminowej insuliny lispro.

Humalog Mix25 składa się w 25 % z roztworu insuliny lispro i w 75 % z zawiesiny protaminowej insuliny lispro. PLLLY00439/10/2014 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Humalog Mix25 100 j./ml zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 2.1 Opis ogólny Humalog Mix25 jest białą,

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Levemir 100 j./ml roztwór do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD ILOŚCIOWY I JAKOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 1 ml substancji zawiera

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr n. med. Anna Stefanowicz Przewodnicząca Zespołu; Pracownia Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Zakład Pielęgniarstwa Ogólnego, Katedra Pielęgniarstwa,

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Insulatard 40 j.m./ml zawiesina do wstrzykiwań w fiolce 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Insulina ludzka, rdna (otrzymywana w

Bardziej szczegółowo

DZIENNIczek SAMOKONTROLI

DZIENNIczek SAMOKONTROLI DZIENNIczek SAMOKONTROLI TWÓJ DZIENNICZEK SAMOKONTROLI Niniejszy dzienniczek został opracowany specjalnie z myślą o osobach chorych na cukrzycę, które są poddawane insulinoterapii. Pomoże on Tobie i Twojemu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Co trzeba wiedzieć, rozpoczynając leczenie insuliną?

Co trzeba wiedzieć, rozpoczynając leczenie insuliną? Co trzeba wiedzieć, rozpoczynając leczenie insuliną? Co trzeba wiedzieć, rozpoczynając leczenie insuliną? Do czego służy insulina? Insulina to hormon białkowy, wytwarzany w komórkach β (beta) trzustki,

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NovoRapid 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań w fiolce. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera100 j. insuliny aspart*

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Spis treści Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Część I Istota choroby... 23 Spotkanie 1. Przemiana materii i rola insuliny w jej regulacji... 25 Składniki organizmu i pożywienia...

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Levemir 100 j./ml roztwór do wstrzykiwań we wkładzie 2. SKŁAD ILOŚCIOWY I JAKOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 100 j. insuliny detemir*

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ

INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ Jak dbać o chorego organizując środowisko i zasoby niezbędne do zagwarantowania mu wyższej jakości życia Przydatne numery telefonów Terapia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dorosłych imatinibem 1.1 Kryteria kwalifikacji Świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Normalizacja wyrównania metabolicznego 63 8 Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Waldemar Karnafel Powstanie zespołu stopy cukrzycowej (ZSC) jest

Bardziej szczegółowo

DAWN Postawy Życzenia i Potrzeby cukrzyków (Diabetes Attitudes Wishes & Needs)

DAWN Postawy Życzenia i Potrzeby cukrzyków (Diabetes Attitudes Wishes & Needs) Biuro obsługi klienta Novo Nordisk Przewodnik po insulinoterapii metodą BASAL BOLUS 0845 600 5055 Koszt jak za połączenie lokalne. Rozmowy mogą być nagrywane w celach szkoleniowych. (Godziny pracy biura

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13 Spis treści 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski........ 13 Genetyczne uwarunkowania pierwotnego nadciśnienia tętniczego..... 14 Nadciśnienie monogeniczne..................................

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji

Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji Cukrzyca groźna choroba naszej cywilizacji Cukrzyca jest przewlekłą chorobą, spowodowaną nieprawidłową produkcją insuliny w komórkach trzustki lub nieprawidłowym działaniem insuliny. Insulina to hormon

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml Humulin N zawiera 100 j.m. insuliny ludzkiej (Insulinum humanum), otrzymywanej metodą

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1 ml Humulin N zawiera 100 j.m. insuliny ludzkiej (Insulinum humanum), otrzymywanej metodą CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO PLLLY00437/10/2014 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Humulin R, 100 j.m./ml roztwór do wstrzykiwań Humulin N, 100 j.m./ml zawiesina do wstrzykiwań Humulin M3 (30/70), 100

Bardziej szczegółowo