Gorączka i inne objawy ogólne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gorączka i inne objawy ogólne"

Transkrypt

1 Gorączka i inne objawy ogólne Piotr Jędrusik Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny

2 Regulacja temperatury ciała regulacja - podwzgórze wytwarzanie ciepła - mięśnie szkieletowe utrata ciepła - skóra, układ oddechowy promieniowanie (powierzchnia ciała!), przewodzenie (woda!), parowanie (wilgotność powietrza!) układ współczulny termogeneza utrata ciepła układ przywspółczulny termogeneza utrata ciepła fizjologiczne mechanizmy termoregulacji działają jedynie przy temperaturze ciała st. C

3 Regulacja temperatury ciała ciepło termogeneza rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry pocenie zwiększenie częstości oddechów zimno termogeneza (dreszcze) skurcz naczyń krwionośnych skóry zahamowanie pocenia zmniejszenie częstości oddechów

4 Czynniki fizjologiczne wpływające na temperaturę ciała aktywność fizyczna i psychiczna - temperatura rodzaj i ilość spoŝytych pokarmów (białko T ) pora dnia (sen - T, po południu T ) wiek (dzieci - T, podeszły wiek - T ) aktywność gruczołów dokrewnych kobiety - cykl miesięczny (owulacja - T )

5 Czynniki fizjologiczne wpływające na temperaturę ciała

6 Pomiar temperatury prawidłowa T ciała (krwi) 36-37(37,5) st.c (najwyŝsza - serce i wątroba) temperatura skóry niŝsza od temperatury wnętrza ciała o 2-5 st.c (nawet do 20 st.c) fizjologiczne wahania w ciągu doby - ok. 1-1,5 st.c jama ustna - temperatura niŝsza o ok. 0,5 st.c od temperatury krwi aortalnej (od 35,8 st.c o godz do 37,3 st.c o godz ) odbytnica - wyŝsza o 0,3-0,9 st.c od T w jamie ustnej (dość zbliŝona do T krwi) pod pachą - temperatura niŝsza o ok. 1,0 st.c od T krwi

7 Definicja gorączki F. Kokot Diagnostyka róŝnicowa obj. chorobowych : hipertermia - wzrost temperatury ciała powyŝej 37 st.c gorączka - hipertermia wynikająca z przestawienia set-point ośrodka termoregulacji, z zachowaniem fizjologicznych mechanizmów termoregulacji stan podgorączkowy - od 37,2 st.c gorączka - od 38 st.c (pomiar pod pachą) gorączka nadmierna (hyperpyrexia) - od. 41 st.c

8 Patofizjologia gorączki przestawienie ośrodka termoregulacji w podwzgórzu na wyŝszy poziom przez endogenne lub egzogenne pirogeny pirogeny endogenne - kompleksy immunologiczne lub limfokiny powstałe w wyniku działania antygenów na uczulone limfocyty pirogeny egzogenne - wirusy, grzyby, bakterie, pasoŝyty np. endotoksyny bakterii Gram (-) (lipopolisacharydy) synteza pirogenów endogennych (neutrofile, monocyty, makrofagi) synteza prostaglandyn E podwzgórze

9 Biologiczne konsekwencje gorączki endogenne mediatory synteza białek ostrej fazy, interferonu, granulopoeza, aktywacja limfocytów, fagocytoza przyspieszenie katabolizmu np. mięśni szkieletowych ( synteza białek odpornościowych) utrata wody (T o 1 st.c parowanie o 500 ml/d) tachykardia (T o 1 st.c czynność serca o 10/min) wzrost aktywności kory nadnerczy zmniejszenie wchłaniania zwrotnego w kanalikach nerkowych

10 Biologiczne konsekwencje gorączki mechanizm obronny - wzrost odporności humoralnej i komórkowej brak dowodów na to, aby gorączka w chorobach zakaźnych miała korzystny wpływ na przebieg choroby zbyt duŝy wzrost temperatury jest szkodliwy temperatura 41 st. C - uszkodzenie struktur komórkowych, zmiany aktywności enzymów długotrwały wzrost powyŝej 41,5 st. C - nieodwracalne uszkodzenie mózgu

11 Objawy towarzyszące gorączce uczucie ziębnięcia, dreszcze, wzmoŝona potliwość złe samopoczucie, bóle głowy, bóle mięśniowe drgawki gorączkowe (u małych dzieci - do 4 r. Ŝ.) róŝnicowanie: encefalopatia krztuścowa (zaburzenia świadomości, utrata przytomności, zwłaszcza w czasie cięŝkich napadów kaszlu) tęŝec (pręŝenia kloniczne mięśni, trwające kilka-kilkanaście sekund) majaczenie gorączkowe (T powyŝej 41 st.c) utrata świadomości (T około 42 st.c)

12 Typy (tory) gorączki gorączka ciągła - dobowe wahania podwyŝszonej temperatury do 1 st.c (płatowe zapalenie płuc, dur brzuszny, gruźlica prosówkowa, ziarnica złośliwa) gorączka zwalniająca - dobowe wahania temperatury o 1-2 st.c, T stale podwyŝszona powyŝej 37 st.c (posocznice, ropniak pęcherzyka Ŝółciowego, zapalenie dróg Ŝółciowych) gorączka trawiąca - dobowe wahania temperatury o 2-4 st.c (posocznice np. gronkowcowe)

13 Typy (tory) gorączki gorączka powolna - gorączka powyŝej 38 st. C utrzymująca się przez wiele tygodni (przewlekłe zapalenie wsierdzia, gruźlica) gorączka przerywana (przepuszczająca) - dobowe wahania temperatury ponad 2 st.c, spadki temperatury poniŝej 37 st.c (posocznice, malaria - napady co godziny) gorączka nawracająca (powrotna) - kilkudniowe okresy gorączki rozdzielone kilkoma-kilkunastoma dniami bez gorączki (np. gorączka okopowa - Rickettsia quintana)

14 Typy (tory) gorączki gorączka falista - gorączka stopniowo narastająca, a następnie opadająca w ciągu kilku dni (bruceloza, gorączka Pela-Ebsteina - długie przerwy (15-28 dni) - ziarnica złośliwa, rak nerki, gruźlica) gorączka dwufazowa (odra, polio, choroba bornholmska (wirusy Coxsackie typu B), leptospirozy) gorączka przelotna - jednorazowa gorączka trwająca najwyŝej jedną dobę gorączka nieregularna

15 Etiologia gorączki - przyczyny zakaźne zakaŝenia bakteryjne, wirusowe, pasoŝytnicze, grzybicze zakaŝenia bakteryjne i wirusowe - na ogół gorączka ostra zakaŝenie narządowe (np. oskrzela, pęcherzyk Ŝółciowy) zakaŝone ciało obce (cewnik, wenflon, proteza zastawkowa) posocznica - wysoka gorączka (trawiąca, przerywana), dreszcze, tachykardia (dur brzuszny - bradykardia), splenomegalia, zakaŝone zatory w skórze, leukocytoza z przesunięciem w lewo, niedokrwistość, małopłytkowość, hiperalfa- i gammaglobulinemia

16 ZakaŜenia przebiegające z gorączką bakteryjne (paciorkowce, gronkowce, bakterie Gram (-): Escherichia coli, Salmonella, Haemophilus influenzae itd.) - leukocytoza, ziarnistości toksyczne w granulocytach, przesunięcie rozmazu w lewo wirusowe - leukopenia z limfocytozą pasoŝytnicze - eozynofilia grzybicze - antybiotyki, chemioterapia, immunosupresja

17 grypa Najczęstsze przyczyny ostrej gorączki choroby wysypkowe (odra, róŝyczka, ospa wietrzna, rumień zakaźny, płonica) nagminne zapalenie przyusznic (świnka) posocznice zakaŝenia górnych i dolnych dróg oddechowych (nos, oskrzela, płuca) zapalenie migdałków podniebiennych zapalenia Ŝołądkowo-jelitowe wirusowe zapalenia wątroby zapalenie dróg Ŝółciowych odmiedniczkowe zapalenie nerek

18 Diagnostyka Wywiady i badanie przedmiotowe: zawód (zoonozy?), pobyt za granicą (choroby tropikalne?) sztywność karku, światłowstręt, splątanie - zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych/mózgu skóra i błony śluzowe - wysypka? bóle brzucha, wymioty, biegunka - ostry brzuch? Badania dodatkowe: morfologia z rozmazem, rtg klp, badanie ogólne moczu, posiewy oraz wiele innych badań

19 Gorączka - inne przyczyny nowotwory (złośliwe) - rak nerki, pierwotny rak wątroby, rak oskrzela, śluzak przedsionka, czerniak (takŝe objawy i zespoły paranowotworowe) choroby hematologiczne - ostre i przewlekłe białaczki, szpiczak, czerwienica prawdziwa, chłoniaki, ziarnica złośliwa choroby autoimmunologiczne - kolagenozy (np. toczeń, guzkowe zapalenie tętnic, zapalenie skórnomięśniowe/ wielomięśniowe, zapalenie tętnicy skroniowej, reumatoidalne zapalenie stawów)

20 Gorączka - inne przyczyny inne choroby autoimmunologiczne - zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto), miastenia, choroba Addisona, colitis ulcerosa, przełomy hemolityczne, leukopenia, trombocytopenia lub pancytopenia spowodowana autoprzeciwciałami, zespół po miokardiotomii, przewlekłe zapalenie wątroby, gorączka polekowa) nabyte lub wrodzone niedobory immunologiczne - AIDS przyczyny metaboliczne (nadczynność tarczycy, ostra niewydolność nadnerczy, guz chromochłonny, przełom hiperkalcemiczny, znaczne odwodnienie, zatrucie ołowiem)

21 Gorączka/hipertermia - inne przyczyny choroby ziarniniakowe - sarkoidoza, choroba Leśniowskiego-Crohna resorpcja tkanek martwiczych - zawał mięśnia sercowego, zawał płuca, krwiaki choroby podwzgórza dysregulacja wegetatywna (nadpobudliwość sercowonaczyniowa, zaburzenia snu, nadmierna potliwość dłoni i stóp, skłonność do nerwicy) gorączka symulowana stany hipertermii (hipertermia złośliwa po neuroleptykach lub środkach znieczulających, hipertermia indukowana ciepłem zewnętrznym)

22 Najczęstsze przyczyny przewlekłej gorączki gruźlica toczeń rumieniowaty układowy reumatoidalny ból wielomięśniowy (polymyalgia rheumatica) zapalenia naczyń (zapalenie tętnicy skroniowej, guzkowe zapalenie tętnic) infekcyjne zapalenie wsierdzia zatorowość płucna zapalenie dróg Ŝółciowych przewlekłe zakaŝenie nerek nowotwór

23 Gorączka niejasnego pochodzenia gorączka o nieustalonej przyczynie utrzymująca się (lub nawracająca) dłuŝej niŝ przez 14 dni (według róŝnych źródeł od 10 dni do 2-3 tygodni) przyczyny: 30%-40% zakaŝenia (nawet do 50%) 15%-30% nowotwory 20%-40% choroby tkanki łącznej pozostałe - nieustalone lub mieszane USA: 1. gruźlica 2. infekcyjne zapalenie wsierdzia 3. ropnie

24 Gorączka niejasnego pochodzenia większość chorób zakaźnych ulega wyleczeniu w ciągu 2 tygodni wyjątki: zakaŝenia wirusowe: wirus Epsteina-Barr, cytomegalia, HIV zakaŝenia bakteryjne: dur brzuszny, leptospirozy, bruceloza, gruźlica, ropnie (okołonerkowy, podprzeponowy, wątroby), zapalenie szpiku kości długich, kręgów lub miednicy, zapalenie wsierdzia, tropikalne choroby gorączkowe

25 Diagnostyka gorączki niejasnego pochodzenia wywiady - dotychczasowy przebieg (inne objawy, czynniki wywołujące, leczenie) kontakty z osobami chorymi, zwierzętami, lekami, chemikaliami, podróŝe za granicę, zawód, hobby badanie przedmiotowe - węzły chłonne, wątroba, śledziona, skóra i jama ustna, powiększenie serca, szmery nad sercem, inne objawy infekcyjnego zapalenia wsierdzia (linijne krwotoki podpaznokciowe, bolesne guzki skórne, wybroczyny na dnie oczu, zatory) badanie per rectum oraz dno oczu

26 Badania dodatkowe - podstawowe morfologia z rozmazem, OB, CRP badanie ogólne moczu próby wątrobowe (AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna, GGTP, bilirubina, czas protrombinowy) i nerkowe rtg klatki piersiowej odczyny kiłowe posiewy: mocz, kał, krew, wymaz z gardła itd. badanie kału na obecność krwi utajonej EKG próba tuberkulinowa

27 Badania dodatkowe - dalsze diagnostyka reumatologiczna (przeciwciała przeciwjądrowe i inne, odczyn Waalera-Rosego, komórki LE, biopsja skóry itd.) diagnostyka serologiczna (m. in. mononukleoza zakaźna, odczyn Widala (dur brzuszny), bruceloza, toksoplazmoza) proteinogram przeciwciała anty-hiv HBsAg, anty-hcv badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

28 Badania dodatkowe - dalsze bezpośrednie badanie mikroskopowe krwi (malaria) badania wizualizacyjne (rtg, usg, CT, NMR) +/- biopsja badanie histopatologiczne węzła chłonnego badania radiologiczne i endoskopowe (przewód pokarmowy, oskrzela) +/- biopsja nakłucie szpiku biopsja mięśnia laparotomia zwiadowcza próba leczenia bez rozpoznania (np. gruźlica)

29 Gorączka symulowana z reguły znaczna gorączka (powyŝej 41 st. C) bez objawów towarzyszących (np. tachykardia, przyspieszenie oddechu) - wyjątki: dur brzuszny, zapalenie płuc wywołane przez Mycoplasma pneumoniae, ornitoza - podobnie udar cieplny lub dysfunkcja podwzgórza spadek temperatury bez typowych objawów (wzmoŝona potliwość) zawód związany z opieką zdrowotną prawidłowe OB, CRP, morfologia brak spadku masy ciała

30 Ostra gorączka - algorytm Leki? reakcje polekowe, choroba surowicza Wysypka? meningokoki, reakcje polekowe, choroby zakaźne, IZW Objawy z górnych dróg oddechowych? zakaŝenia wirusowe, mononukleoza, paciorkowcowe zapalenie gardła Objawy dyzuryczne? odmiedniczkowe zapalenie nerek Inne objawy lokalizujące? ból, wydzielina Gardło Ucho OUN Jama brzuszna Stawy Klatka piersiowa

31 Przewlekła gorączka - algorytm Leki? reakcje polekowe, choroba surowicza Wysypka? IZW, reakcje polekowe, toczeń, dermatomyositis pęcherzyca, kiła II, dur plamisty, gorączka Gór Skalistych Ból? gardło (mononukleoza, białaczka, zap. tarczycy) brzuch (zap. pęcherzyka/uchyłków/odmiedniczkowe nerek/ropień) stawy (rzs, gorączka reumatyczna, toczeń itp.) klatka piersiowa (tbc, zap./ropniak opłucnej) ucho (zap. ucha środkowego/wyrostka sutkowatego) Opór w jamie brzusznej? ropień wątroby/nerki itp., ziarnica Kaszel? tbc, grzybica/rak płuca Wszystkie w/w (-) kolagenozy, symulacja

32 Chudnięcie Zamierzone lub niezamierzone zmniejszenie masy ciała MoŜe dotyczyć osób z otyłością, nadwagą, prawidłową masą ciała lub niedowagą Definicja ilościowa trudna (łatwiej zdefiniować niedoŝywienie niŝ patologiczny spadek masy ciała) BMI poniŝej 19 kg/m 2 u dzieci masa ciała poniŝej 5. centyla Widoczne gołym okiem wyniszczenie (charłactwo, kacheksja)

33 Chudnięcie - przyczyny 1414 przyczyn chudnięcia lub braku odpowiedniego przyrostu masy ciała!! (+ 175 leków) Andora 84 lata Lesotho, Botswana, Suazi 33 lata

34 Chudnięcie przyczyny na A * 14q+ syndrome - failure to thrive * 18-Hydroxylase deficiency - failure to thrive * 18p minus syndrome - growth retardation * 1q deletion - growth retardation * 2q deletion - growth retardation * 3-Hydroxyisobutyric aciduria - failure to thrive * 3-M Syndrome - growth retardation * 3-methylglutaconic aciduria, type 4 - failure to thrive * 3q deletion - failure to thrive * 4-Alpha-hydroxyphenylpyruvate hydroxylase deficiency - failure to thrive * 49,XXXXX syndrome - failure to thrive * 4p16.3 deletion - growth retardation * Aarskog Syndrome - growth retardation * Abdominal abscess - weight loss * Abdominal Cancer - weight loss * Abdominal Neoplasms - weight loss * Abuse dwarfism syndrome - self -starvation * Acanthocytosis - slow weight gain * Accelerated silicosis - weight loss * Acetaminophen poisoning - anorexia * Achalasia - weight loss * Achalasia, primary - weight loss * Acidemia, methylmalonic - failure to thrive * Acinic cell carcinoma - weight loss * Acrodermatitis Enteropathica - failure to thrive * Acrodynia - weight loss * ACTH Deficiency - weight loss * Actinomycetales infection - weight loss * Actinomycosis - weight loss * Acute adult T-Cell leukemia - anorexia * Acute biphenotypic leukemia - weight loss * Acute Disseminated Encephalomyelitis - weight loss * Acute leukaemia of ambiguous lineage - weight loss * Acute lymphoblastic leukemia - weight loss * Acute lymphoblastic leukemia, adult - weight loss * Acute megacaryoblastic leukemia - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 1 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 2 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 3 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 4 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 5 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 6 - weight loss * Acute myeloblastic leukemia type 7 - weight loss * Acute myelocytic leukemia - weight loss * Acute myelofibrosis - weight loss * Acute myeloid leukaemia and myelodysplastic syndromes related to alkylating agent - weight loss * Acute myeloid leukaemia and myelodysplastic syndromes related to topoisomerase type II inhibitor - weight loss * Acute myeloid leukaemia and myelodysplastic syndromes, therapy related - weight loss * Acute myeloid leukemia - weight loss * Acute myeloid leukemia, adult - weight loss * Acute myelosclerosis - weight loss * Acute panmyelosis - weight loss * Acute promyelocytic leukemia - weight loss * Acute Silicosis - weight loss * Acute tubulointerstitial nephritis and uveitis syndrome - weight loss * Addison's disease - weight loss * Adenitis - Anorexia * Adenocarcinoid tumor - weight loss

35 Chudnięcie przyczyny na A * Adenophorea Infections - weight loss * Adenosarcoma of the uterus - weight loss * Adenosine triphosphatase deficiency, anaemia due to - weight loss * Adenylosuccinate lyase deficiency - growth retardation * Adhesions - Anorexia * Adrenal adenoma, familial - weight loss * Adrenal Cancer - weight loss * Adrenal Cortex Diseases - anorexia * Adrenal disorders - Anorexia * Adrenal gland hyperfunction - weight loss * Adrenal gland hypofunction - weight loss * Adrenal hyperplasia - anorexia * Adrenal hyperplasia, congenital type 3 - growth retardation * Adrenal incidentaloma - weight loss * Adrenal insufficiency - Anorexia * Adrenal medulla neoplasm - weight loss * Adrenomyeloneuropathy - weight loss * Adrenomyodystrophy - failure to thrive * Adult progressive spinal muscular atrophy, Aran Duchenne type - muscle wasting * Adult SMA - limb muscle atrophy * Adult T-Cell leukemia - anorexia * Adult T-cell leukemia/lymphoma - Anorexia * Adult T-Cell lymphoma - anorexia * Advanced crippling * Adverse reaction - Anorexia * Agammaglobulinemia, alymphocytotic type - failure to thrive * Aggressive NK-cell leukaemia - weight loss * Aging * AIDS - weight loss * AIDS dysmorphic syndrome - growth failure * AIDS wasting syndrome - weight loss * AIDS-Related Complex - weight loss * Alagille Syndrome - growth retardation * Albers-Schonberg disease - malignant recessive form - growth retardation * Albright's hereditary osteodystrophy - growth failure * Alcohol abuse * Alcohol-induced pseudo-cushing syndrome - muscle wasting * Alcoholic Neuropathy - muscle wasting * Alcoholism - weight loss * Aleukemic leukemia cutis - anorexia * Allan-Herndon-Dudley Syndrome - muscle wasting * Alpers Syndrome - failure to thrive * Alpha 1-Antitrypsin Deficiency - weight loss * Alport Syndrome - growth retardation * Alsing syndrome - growth retardation * Alveolar echinococcosis - weight loss * Alveolar Hydatid Disease - weight loss * Alzheimer's disease * Amebic dysentery - weight loss * Amoebiasis - weight loss * Amphetamine * Amphetamine abuse - weight loss * Amphetamines - cause appetite suppression leading to weight loss. * Amyloidosis AL - weight loss * Amyloidosis beta2-microglobulinic - weight loss * Amyloidosis, familial cutaneous - failure to thrive * Amyloidosis, inflammatory - weight loss

36 Chudnięcie przyczyny na A * Amyotrophic lateral sclerosis - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 3 - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 4, juvenile - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 5 - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 6 - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 7 - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis 8 - progressive muscle wasting * Amyotrophic lateral sclerosis, 9 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 1 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 2 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 3 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 4 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 5 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 6 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 7 - wasting of muscle tissue * Amyotrophic lateral sclerosis, familial type 8 - wasting of muscle tissue * Anal Cancer - Weight loss * Anal conditions - Weight loss * Anaplastic large cell lymphoma - weight loss * Anaplastic small cell lymphoma - weight loss * Andersen disease - failure to thrive * Andrade's syndrome - anorexia * Anemia, Neonatal - failure to thrive * Anemic - hematuria syndrome - anorexia * Angiofollicular ganglionic hyperplasia - weight loss * Angiofollicular ganglionic hyperplasia - plasma cell type - weight loss * Angiofollicular lymph hyperplasia - growth retardation * Angioimmunoblastic with dysproteinemia lymphadenopathy - weight loss * Angiostrongyliasis - anorexia * Ankylosing Spondylitis - weight loss * Ankylosis - facial anomalies - pulmonary hypoplasia syndrome - muscle wasting * Anorectal disorders - Weight loss * Anorexia - Abusing other weight control methods * Anorexia nervosa - starvation * Anorexia nervosa, genetic types - weight loss * Ansell-Bywaters-Elderking syndrome - failure to thrive * Anterior pituitary hyperhormonotrophic syndrome - weight loss * Anxiety * Anxiety states * Aortic supravalvular stenosis - slow weight gain * Apparent mineralocorticoid excess - failure to thrive * Appendix disorders - Anorexia * Arachnoiditis - muscle wasting * Arbovirus - Anorexia * Arenavirus - Weight loss * Arginase deficiency - growth failure * Arterial occlusive disease, progressive - hypertension - heart defects - bone fragility - brachysyndactyly - failure to thrive * Arteritis - Weight loss * Artery conditions - Weight loss * Arthritis - weight loss * Arthrogryposis, congenital - myopathic seizures - muscle wasting * Aseptic abscesses syndrome - weight loss * Astrocytoma - changes in weight * Ataxia, Hereditary, Autosomal Dominant - muscle wasting * Athabaskan severe combined immunodeficiency - failure to thrive * Athletic training * Atrial myxoma, familial - weight loss * Atrioventricular septal defect - failure to thrive * Attenuated familial polyposis - weight loss * Austrian syndrome - weight changes * Autoimmune enteropathy - failure to thrive * Autoimmune thyroid diseases - unexplained weight loss * Axenfeld-Rieger anomaly with cardiac defects and sensorineural hearing loss - failure to thrive * Axial mesodermal dysplasia spectrum - growth retardation

37 Chudnięcie - przyczyny Zaburzenia łaknienia Choroby OUN, choroby psychiczne/nerwica Leki, toksyny egzogenne/endogenne (mocznica, nowotwory, niewydolność wątroby) ZakaŜenia bakteryjne/wirusowe/grzybicze Endokrynopatie (przysadka, nadnercza, tarczyca, przytarczyce, cukrzyca) Niedostateczna podaŝ poŝywienia Choroby przewodu pokarmowego Nadmierne zuŝycie energii w stosunku do podaŝy

38 Chudnięcie wywiady/badanie fizykalne Gorączka - choroby zakaźne (np. tbc, AIDS, bruceloza, dur plamisty), kolagenozy, nowotwory Jadłowstręt gorączka, jeŝeli nie: choroba Addisona, anorexia nervosa, leki, zatrucia, zaburzenia wchłaniania, mocznica, niewydolność wątroby, nowotwory Prawidłowe/zwiększone łaknienie nadczynność tarczycy, cukrzyca Powiększenie węzłów chłonnych białaczka, sarkoidoza, chłoniaki, choroby zakaźne Guz w jamie brzusznej hepato/splenomegalia, rak Ŝołądka/trzustki/nerki/jelita WzmoŜona pigmentacja choroba Addisona Wole nadczynność tarczycy

39 Chudnięcie - diagnostyka Morfologia, OB, badanie ogólne moczu, hormony tarczycy, próby wątrobowe, amylaza/lipaza Inne badania krwi: proteinogram, wit. B12/kwas foliowy, ANA, próba tuberkulinowa, HIV itd. RTG klp Badanie kału tłuszcz/krew/pasoŝyty Obrazowanie p. pokarmowego, CT brzucha Wydalanie 17-keto- i 17-hydroksysteroidów w moczu, stymulacja ACTH ch. Addisona Ilościowa ocena tłuszczu w kale, wchłanianie D-ksylozy zaburzenia wchłaniania Konsultacja psychiatryczna

40 WzmoŜona potliwość - przyczyny Temperatura otoczenia /gorączka Stres Kofeina Nadczynność tarczycy Gruźlica Zawał mięśnia sercowego Guz chromochłonny Wyspiak (insulinoma)

41 Potliwość wywiady/badanie fizykalne Leki i uŝywki? kofeina, nikotyna, alkohol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Gorączka zakaŝenia (gruźlica, malaria, gorączka reumatyczna, IZW), przełom tarczycowy Ból w klatce piersiowej/spadek RR świeŝy zawał/niedokrwienie mięśnia sercowego Chudnięcie i/lub nadciśnienie tętnicze nadczynność tarczycy, guz chromochłonny Wysypka choroby skóry Przyrost masy ciała insulinoma (otyłość + potliwość + łaknienie ), cukrzyca t. II leczona insuliną±neuropatia autonomiczna, otyłość prosta Inne przyczyny/prawidłowa masa ciała menopauza, nerwica, dna moczanowa, akromegalia

42 Uogólniony świąd skóry wywiady/badanie fizykalne Wysypka? kaŝda, a zwłaszcza pokrzywka, opryszczkowe zapalenie skóry, wyprysk, świerzb, pęcherzyca Hepatomegalia lub Ŝółtaczka? kaŝda choroba wątroby, a zwłaszcza Ŝółtaczka mechaniczna, zapalenie wątroby, meta do wątroby, marskość Ŝółciowa Poliuria/polidypsja/wzmoŜone łaknienie? cukrzyca, nadczynność tarczycy, ciąŝa Nietypowa woń ciała? mocznica, niewydolność wątroby, kwasica cukrzycowa Przekrwienie twarzy? czerwienica prawdziwa śadne z w/w świąd psychogenny, świąd z zimna, chłoniak, białaczka

43 Węzły chłonne badanie fizykalne Które badamy? karkowe, podŝuchwowe, podbródkowe, szyjne, przeduszne, zauszne, węzły połoŝone wzdłuŝ mięśnia mostkowoobojczykowo-sutkowego nadobojczykowe: węzeł Virchowa - w lewej okolicy nadobojczykowej - objaw raka Ŝołądka (powiększenie węzłów nadobojczykowych po stronie prawej występuje w nowotworach śródpiersia) pachowe (powiększone w raku sutka) pachwinowe, udowe Co oceniamy? lokalizację, wielkość, konsystencję, ruchomość względem siebie i względem podłoŝa, bolesność

44 Węzły chłonne wywiady/badanie fizykalne Leki? fenytoina, antybiotyki, ASA, jodki, leki hipotensyjne Powiększenie jednego węzła lub grupy? zakaŝenie lub nowotwór w danej okolicy, np.: - potyliczne: grzybica skóry głowy, czyraczność, wszawica itp. - nadobojczykowe: rak płuca/przewodu pokarmowego, zakaŝenia szyi/kończyny górnej/krtani/tarczycy - pachowe: rak/ropień sutka, tbc, zakaŝenia kończyny górnej, ziarnica złośliwa - pachwinowe: zakaŝenia kończyny górnej, zakaŝenia/nowotwory genitaliów (w tym choroby weneryczne), czerniak Uogólniona limfadenopatia z gorączką? mononukleoza, bruceloza, denga, toksoplazmoza, młodzieńcze zapalenie stawów (ch. Stilla) Bez gorączki? ziarnica złośliwa, białaczka szpikowa, sarkoidoza, czerwienica prawdziwa, siatkowice, chłoniaki

45 Wydolność fizyczna metody oceny Pomiar maksymalnego zuŝycia tlenu (VO 2max ) spiroergometryczna próba wysiłkowa Metody pośrednie przyrost częstości rytmu serca w czasie wysiłku (rower, schodek, przysiady)

46 RównowaŜnik metaboliczny (metabolic equivalent) 1 MET odpowiada zuŝyciu tlenu w spoczynku (3,5 ml O 2 /min/kg masy ciała) Największa odnotowana wydolność fizyczna 27 MET Wysiłek mały < 3 MET (< 40 W) mycie, golenie się, jazda samochodem, spacer 3,5 km/h, łowienie ryb Wysiłek lekki/umiarkowany 3-6 MET (40-80 W) prace domowe, cięŝar 7-15 kg, chód 4-6 km./h, rower 10 km/h, taniec Wysiłek znaczny 6-9 MET ( W) stosunek płciowy, cięŝar kg, prace budowlane, pływanie, bieganie 10 km/h, rower 15 km/h Wysiłek cięŝki 9-11 MET ( W) schody > III p, odśnieŝanie, cięŝar kg, narty, rower 20 km.h Wysiłek bardzo cięŝki MET ( W) drwal, inne cięŝkie prace fizyczne

47 Klasyfikacja New York Heart Association (NYHA) Klasa I zwykła aktywność nie wywołuje objawów do 7 MET (dźwiganie 35 kg, odśnieŝanie, kopanie w ogródku, narciarstwo, koszykówka, chód/bieg 8 km/h) Klasa II zwykła aktywność wywołuje objawy (zmęczenie, kołatanie serca, duszność, ból dławicowy) do 5 MET (stosunek seksualny, pielenie w ogródku, grabienie liści, taniec, golf, chód 6 km/h) Klasa III juŝ niewielka aktywność wywołuje objawy, bez objawów w spoczynku do 2 MET (prysznic, ścielenie łóŝka, ubieranie się, chód 4 km/h) Klasa IV objawy w spoczynku lub niezdolność do jakiejkolwiek aktywności bez objawów

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI Prof. dr hab.med. Jacek Wachowiak CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE PODZIAŁ CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE 1. CHŁONIAKI NIEZIARNICZE 2. CHOROBA HODGKINA (ZIARNICA ZŁOŚLIWA) EPIDEMIOLOGIA - OK. 10% NOWOTWORÓW Klinika Onkologii, Hematologii

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Opracował: A. Podgórski

Opracował: A. Podgórski Stan zdrowia i choroby Opracował: A. Podgórski Definicja zdrowia i choroby Zdrowie (WHO) określiła zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko jako

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA Ten kwestionariusz ma na celu pomoc w ustaleniu przyczyny zapalenia błony naczyniowej oka. Jest poufny. Dotyczy wywiadu rodzinnego oraz Pana/Pani

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie lipiec 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO

CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO CHOROBY ROZROSTOWE UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO BIAŁACZKI WIEKU DZIECIĘCEGO ZWIĘKSZONE RYZYKO WYSTĄPIENIA BIAŁACZKI Zakażenia wirusowe Promieniowanie jonizujące Związki chemiczne (benzen- ANLL) Środki alkilujące

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Choroby mięśnia sercowego Agnieszka Szypowska

Choroby mięśnia sercowego Agnieszka Szypowska Choroby mięśnia sercowego Agnieszka Szypowska Częstość występowania? Zapalenie mięśnia sercowego stanowi ok. 1% 30% 50% przyczyn hospitalizacji dzieci Etiologia najczęstsza? Wirusy? Bakterie? Pierwotniaki?

Bardziej szczegółowo

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS/Polska Od 1985 r. 16 tys. zakażeń HIV (co 4-ta osoba - kobieta) Rzeczywista ciemna liczba: 25 30 tysięcy AIDS rozpoznano u ~ 2500 osób Zakażenie HIV (także już z AIDS)

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Choroby osierdzia 2010 Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Klasyczne kryteria rozpoznania OZO (2 z trzech) Typowy ból w klatce piersiowej swoisty szmer tarcia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk Niemowlę z gorączką i wysypką Dr n. med. Ewa Duszczyk Co to jest wysypka? Osutka = exanthema ( gr. Rozkwitać ) Zmiana skórna stwierdzana wzrokiem i dotykiem, będąca reakcją skóry na działanie różnorodnych

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk Patofizjologia i symptomatologia niewydolności serca Piotr Abramczyk Definicja Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności serca Obiektywny dowód dysfunkcji serca i i Odpowiedź na właściwe leczenie

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA CHORÓB ROZROSTOWYCH U DZIECI > WCZESNE ROZPOZNANIE < !!! NAJWAśNIEJSZY CZYNNIK ROKOWNICZY W NOWOTWORACH U DZIECI. Choroby rozrostowe

DIAGNOSTYKA CHORÓB ROZROSTOWYCH U DZIECI > WCZESNE ROZPOZNANIE < !!! NAJWAśNIEJSZY CZYNNIK ROKOWNICZY W NOWOTWORACH U DZIECI. Choroby rozrostowe Katarzyna Derwich Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Choroby rozrostowe DIAGNOSTYKA CHORÓB ROZROSTOWYCH

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi.

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. PIELĘGNOWANIE PACJENTÓW ZE SCHORZENIAMI UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. U dorosłego człowieka

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 TANDARDOWY YLABU PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 Nazwa przedmiotu: Reumatologia dziecięca Kierownik jednostki realizującej zajęcia z przedmiotu: Wydział: Kierunek studiów: Poziom studiów Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminaria 1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Ludzki układ odpornościowy Składowe i mechanizmy odporności wrodzonej Składowe i mechanizmy odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6.

1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6. 1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6. Zachorowania na chłoniaka 7. Rozpoznanie i diagnostyka 8. Warto wiedzieć

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV HCV zidentyfikowany w 1989 roku należy do rodziny Flaviviridae zawiera jednoniciowy RNA koduje białka strukturalne i niestrukturalne (co najmniej 10) ma 6 podstawowych

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA ŁÓDŹ w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości

Bardziej szczegółowo

Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego. Odra przebieg kliniczny. Odra przebieg kliniczny. Odra plamki Koplika. Odra- Rubeola.

Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego. Odra przebieg kliniczny. Odra przebieg kliniczny. Odra plamki Koplika. Odra- Rubeola. Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego Klinika Chorób Zakaźnych i Neurologii Dziecięcej Odra- Rubeola Wirus odry (wirus RNA) rodzina Paramyxoviridae Rozsiew drogą kropelkową Okres zakaźności 5 dni przed wystąpieniem

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez.

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Dr nauk wet Janina Łukaszewska Przesięk Niskie stężenie białka całkowitego < 2,5 g/dl ; zawartość komórek jest

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im.

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku Płyn w jamach ciała Jamy

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie Pakiet podstawowy 76,00 zł morfologia krwi

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

SYLABUS. Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6 Nazwa przedmiotu: Immunopatologia Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MEDYCZNA (KOBIETA)

ANKIETA MEDYCZNA (KOBIETA) numer PESEL (w przypadku obcokrajowców seria i numer dokumentu tożsamości): Data urodzenia: Wiek: Adres miejsca zamieszkania: Miejscowość urodzenia: Dane fenotypowe: Wzrost:... Waga:... Kolor oczu:...

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

ZAPALENIE OPON MÓZGOWO RDZENIOWYCH U NIEMOWLĄT I DZIECI MENINGITIS

ZAPALENIE OPON MÓZGOWO RDZENIOWYCH U NIEMOWLĄT I DZIECI MENINGITIS ZAPALENIE OPON MÓZGOWO RDZENIOWYCH U NIEMOWLĄT I DZIECI MENINGITIS Choroba zakaźna wywoływana przez wirusy lub bakterie, rzadziej przez pierwotniaki i pasożyty. ETIOLOGIA Przyczyny infekcyjne Przyczyny

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17 Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Tabela 17.1. Ocena stopnia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej ph krwi tętniczej Równowaga kwasowo-zasadowa Stężenie jonu wodorowego (nmol/l) < 7,2 Ciężka kwasica

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych

Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych Emilia Mórawska Katerda i Klinika Chorób Wewnętrznych i Endokrynologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Plan prezentacji 1.Wstęp 2.Epidemiologia 3.Podział i Patogeneza

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23 Topografia klatki piersiowej Badanie fizykalne układu krążenia KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 A Pachowa przednia prawa B Obojczykowa środkowa prawa C Mostkowa D Obojczykowa środkowa lewa E Pachowa przednia

Bardziej szczegółowo

Węzły chłonne należą do obwodowych narządów limfopoetycznych i są głównym miejscem odpowiedzi immunologicznej.

Węzły chłonne należą do obwodowych narządów limfopoetycznych i są głównym miejscem odpowiedzi immunologicznej. Węzły chłonne należą do obwodowych narządów limfopoetycznych i są głównym miejscem odpowiedzi immunologicznej. Podstawową rolą układu immunologicznego jest rozpoznawanie obcych antygenów i wywoływanie

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka stanów gorączkowych u dzieci. Dr hab. Iwona Malinowska

Diagnostyka stanów gorączkowych u dzieci. Dr hab. Iwona Malinowska Diagnostyka stanów gorączkowych u dzieci Dr hab. Iwona Malinowska Gorączka u dzieci Jako główna przyczyna zgłoszenia się do Izby Przyjęć- 20-25% Jako dodatkowy objaw u kolejnych 10-15% Większość pacjentów

Bardziej szczegółowo

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi Układ krwionośny 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi 3.Zaznacz opis osocza krwi. A. Jest to opalizujący płyn zawierający wodę, białka i białe

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Surowiecka Studenckie Koło Naukowe Przy Katedrze i Klinice Dermatologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Agnieszka Surowiecka Studenckie Koło Naukowe Przy Katedrze i Klinice Dermatologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Agnieszka Surowiecka Studenckie Koło Naukowe Przy Katedrze i Klinice Dermatologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego OD STRONY TECHNICZNEJ PRZEJRZYSTE SLAJDY RÓWNOWAŻNIKI ZDAŃ SCHEMATY WYKRESY KILKA

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. Załącznik nr 1 Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników 1. Kryteria dopuszczenia dawców do oddawania

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie W trosce o zdrowie i wygodę Panów, przygotowaliśmy

Bardziej szczegółowo

Dolegliwości z przewodu IIIR

Dolegliwości z przewodu IIIR Dolegliwości z przewodu pokarmowego IIIR Zaburzenia Łaknienia- brak łaknienia Anorexia brak łaknienia-małe znaczenie diagnostyczne Choroby nowotworowe, zapalne przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, Choroby

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy fizjoterapii w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Fizjoterapii UR, Wydział Medyczny, Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Drodzy Rodzice! W ostatnich latach wyleczalność nowotworów u dzieci i młodzieży wzrosła aż do 70-80%, a w przypadku ostrej

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Zakażenia są częstym powikłaniem i główną przyczyną zgonów pacjentów z nowotworami zarówno krwi jak i narządów litych. Wynikają one

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Występowanie POCHP u ludzi starszych POCHP występuje u 46% osób w wieku starszym ( III miejsce) Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Gorączka kontratakuje

Gorączka kontratakuje Gorączka kontratakuje Andrzej Piotrowski Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka 7-letni chłopiec (K) trafia do SOR : Temperatura 39,5 o C Ból nóg Zimne stopy

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Cena Oczekiwana 03.0000.301.

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Cena Oczekiwana 03.0000.301. Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Kod Zakresu Nazwa Zakresu Cena Oczekiwana 03.0000.301.02 PROGRAM LECZENIA PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem jednego/kilku stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 28.09.2011 r. KORZYŚCI Z WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz.

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. 42 Załącznik C.28. GEMCYTABINUM 1 GEMCYTABINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 GEMCYTABINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Poznaniu Dlaczego dzieci

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek CZYM JEST RAK KRWI? Rak krwi - nowotwór, który atakuje system krwionośny oraz samą krew, szpik kostny i układ limfatyczny. Rozróżniamy wiele rodzajów raka

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta PENTASA, 1 g, czopki Mesalazinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 19.09.2011 r. KONSTRUKCJA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP)

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) POChP jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych z wszystkich i najczęstsza przewlekłą chorobą układu oddechowego. Uważa się, że na POChP w Polsce choruje

Bardziej szczegółowo

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci Józef Ryżko Instytut Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu UR Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania IP CZD Podział zaparć 95%

Bardziej szczegółowo

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Lp. Kod Nazwa świadczenia Ryczałt roczny (punkty) Uwagi 1 2 3 4 5 1 5.08.08.0000001 Diagnostyka w programie leczenia przewlekłego WZW typu B lamiwudyną

Bardziej szczegółowo

Odporność, stres, alergia

Odporność, stres, alergia Odporność, stres, alergia Odporność komórkowa Układ mikrofagocytarny Układ makrofagocytarny 1 Układ mikrofagocytarny Granulocyty obojętnochłonne Granulocyty kwasochłonne Granulocyty zasadochłonne Układ

Bardziej szczegółowo