Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "www.rowerowy.szczecin.pl"

Transkrypt

1

2 Spis treœci wstêp... 1 dlaczego rower... 2 wyposa enie miejskiego roweru... 3 zabezpiecz rower przed kradzie ¹... 6 poznaj infrastrukturê rowerow¹... 8 jak zostaæ rowerowym lobbyst¹ rowerem po ulicach jazda w deszczu zimowa jazda bezpieczeñstwo pierwsza pomoc na rowerze w komunikacji miejskiej i poci¹gu mandatownik rowerzysty i kierowcy dzieci na rowerach elegancja na rowerze dla kierowców Wersja internetowa Poradnika dostêpna jest na stronie: Rozpowszechnianie, kopiowanie, powielanie mile widziane - tylko i wy³¹cznie za podaniem Ÿród³a oraz w celach niekomercyjnych. Szczecin 2009 fot. S. Turkiewicz

3 Poradnik Miejskiego Rowerzysty jest zbiorem porad rowerzystów z wieloletnim doúwiadczeniem w jeêdzie ulicami Szczecina. Ten sposób poruszania siæ ma swojà specyfikæ i do jego opanowania nie wystarczy jedynie umiejætnoúã utrzymania siæ na siodeùku. Rower to najlepszy œrodek transportu w Szczecinie. Zanim przeciúniesz siæ samochodem przez zakorkowane ulice i znajdziesz miejsce do zaparkowania, rowerem dawno juý bædziesz na miejscu. Rower to takýe ekologia, 40% zanieczyszczenia powietrza w miastach pochodzi z rur wydechowych samochodu. By sprawnie poruszaã siæ w miejskim ruchu trzeba poznaã kilka tajników rowerowania. Nauczymy ciæ asertywnej jazdy i przydatnych manewrów, dziæki którym poczujesz siæ pewniej i bezpieczniej na drodze. Rowerowy Szczecin Al.Wyzwolenia 7/ Szczecin tekst: Bartosz Skórzewski, Joanna Byliñska, Tomasz Pañczak, Paweù Krawczyk, Wojciech Przybysz, Adam Baniewicz, kurierzy rowerowi z firmy Goniec, Kalina Kruszyñska, Anna Maciejewska, Tomasz Loga, Robert Saùata, Tomasz Murgrabia, Spo³eczne Stowarzyszenie Ratownicze sk³ad: Joanna Byliñska ISBN Wydrukowano na papierze bezdrzewnym. 1

4 Dlaczego rower Rower jest najlepszy do pracy, do szko³y, na uniwersytet czy na zakupy. Rowerem dojechaæ mo na wszêdzie i w wielu przypadkach o wiele szybciej ni samochodem. Ekonomiczny. Nie p³aci siê obowi¹zkowych ubezpieczeñ, ani nie jest siê zale nym od cen paliwa i parkomatów. Rowerowym silnikiem s¹ miêœnie! Czêœci rowerowe oraz serwisowanie s¹ tanie w porównaniu do awarii samochodów. Bardziej wprawieni rowerzyœci naprawiaj¹ rowery samodzielnie. Mobilny. W ka dej chwili mo esz zatrzymaæ siê, gdy przypadkiem spotkasz znajomych lub zobaczysz coœ interesuj¹cego. Po drodze z pracy do domu o wiele szybciej za³atwisz tysi¹c spraw nie martwi¹c siê o parking dla samochodów i zatory na drodze. Czy samochodem w godzinach szczytu odwiedzisz kilka miejsc w centrum w ci¹gu godziny? Rowerem to mo liwe! Przy umiarkowanym wysi³ku nie poczujesz zmêczenia. fot. Maciej Szymula Zdrowy. Zapewnia siê codzienn¹ dawkê ruchu i nie wymaga dodatkowego spêdzania czasu w si³owni czy klubie fitness. Rowerem mo na jeÿdziæ przez d³ugie lata! Ekologiczny. Nie truje i nie ha³asuje. Rowerowe miasto to miasto ywe, przyjazne jego mieszkañcom, zielone i z czystym powietrzem, gdzie samochód nie jest dominuj¹c¹ atrakcj¹. 2

5 Wyposa enie roweru Rower na miasto lub podmiejskie wycieczki musi byæ odpowiednio wyposa ony. Gdy zadbasz o podstawowe sprawy, ka da przeja d ka rowerowa bêdzie sprawia³a przyjemnoœæ! B³otnik. Jeden z wa niejszych elementów prawdziwego miejskiego roweru. Im d³u szy, tym wiêksza pewnoœæ, e przemkniemy przez miasto such¹ nog¹, nawet w strugach deszczu. Na koñcu b³otnika warto przymocowaæ chlapacz. Os³ona ³añcucha. Zabezpiecza nogawkê rowerzysty przed ubrudzeniem od ³añcucha, a tak e sam ³añcuch przed wod¹ i piaskiem. Najlepsze s¹ modele pe³ne, os³aniaj¹ce ca³y ³añcuch, ale te mo na zainstalowaæ jedynie przy rowerach z przerzutk¹ ukryt¹ w piaœcie. Jeœli mamy zewnêtrzne przerzutki mo na zastosowaæ tylko os³onkê chroni¹ca górn¹ czêœæ ³añcucha i przedni¹ zêbatkê. Opony. W mieœcie poruszaæ bêdziemy siê z regu³y po asfalcie, wiêc najlepsz¹ opcj¹ s¹ g³adkie opony z bie nikiem w formie wyciêtych rowków, a nie klocków. W¹skie opony daj¹ stosunkowo ma³e opory toczenia, a szerokie lepsz¹ przyczepnoœæ na grz¹skim gruncie. Oczywiœcie oponê dobieramy stosownie do rozmiaru obrêczy jak¹ posiadamy. Do jazdy po terenie, gdzie ³atwo o przebicie przewidziano opony ze specjalnym pogrubionym bie nikiem, tzw. protektorem. Coraz wiêcej opon posiada odblaskowe paski poprawiaj¹ce widocznoœæ z boku. Nó ka. Sportowe lub wyczynowe rowery czêsto pozbawione s¹ nó ek. Rower miejski natomiast, obci¹ ony sakwami, trudno oprzeæ o œcianê, a k³adzenie na ziemi brudzi siode³ko i powoduje, e wysypuj¹ siê zakupy z koszyka. Warto wiêc do roweru miejskiego przykrêciæ tak¹ podpórkê. Baga nik, sakwa, koszyk. Wielu rowerzystów u ywa zwyk³ego plecaka na rower. Warto jednak przykrêciæ baga nik, na którym zawiesimy torbê lub sakwê. Na rynku dostêpne s¹ torby na ramiê ze specjalnymi haczykami umo liwiaj¹cymi powieszenie na baga niku. Kupuj¹c baga nik zwróæ uwagê na rodzaj mocowania do ramy. Dobrym pomys³em te jest koszyk na kierownicy, wiklinowy czy metalowy - daje mo liwoœæ szybkiego w³o enia torby lub reklamówki. chlapacz os³ona ³añcucha 3

6 Przerzutki, przek³adnie. Pozwalaj¹ regulowaæ prêdkoœæ roweru i wysi³ek napêdzaj¹cego go cz³owieka. Popularne przerzutki przesuwaj¹ ³añcuch pomiêdzy poszczególnymi zêbatkami. Ich zalet¹ jest stosunkowo niska cena, prosta i lekka konstrukcja, wad¹ natomiast szybkie zu ywanie ³añcucha i koniecznoœæ czêstej konserwacji. Coraz popularniejsze staj¹ siê rowery z piast¹ planetarn¹, czyli z przerzutkami ukrytymi w piaœcie (oœ ko³a). S¹ odporne na warunki atmosferyczne, biegi mo na zmieniaæ w trakcie postoju, a ³añcuch zu ywa siê znacznie wolniej i mo na go w ca³oœci obudowaæ. Wad¹ jest doœæ du y ciê ar, skomplikowana budowa i wysoka cena. Ciœnienie w ko³ach i wentyle. Im wiêksze ciœnienie w dêtce, tym mniejsze opory toczenia w trakcie jazdy i trudniej zniszczyæ obrêcz na wystaj¹cym krawê niku. Ale tym samym wiêcej nierównoœci wyczuwamy pod ko³ami i mocniej siê od nich odbijamy. Przedzia³ ciœnienia, na jakie mo emy sobie pozwoliæ, powinien byæ podany na oponie. S¹ trzy rodzaje wentyli: rowerowy (Dunlopa) pasuje do wszystkich pompek, najbardziej rozpowszechniony samochodowy (Schradera) bez problemu napompujemy na stacji benzynowej, a wentyle typu Presta najczêœciej spotykamy u kolarzy. Nie trzeba mieæ osobnej pompki do ka dego wentyla, wystarczy dokupiæ za kilka z³otych odpowiedni¹ przejœciówkê. wentyl Presta Rama. Dla kobiet ceni¹cych sobie styl, warto poleciæ damkê, gdy wygiêta rama pozwala jechaæ w spódnicy. U³atwia te zsiadanie, zw³aszcza, gdy z ty³u mamy kosz wy³adowany zakupami. Coraz modniejsze s¹ tzw. Holendry, ale ich wad¹ jest ciê ar czêsto przekraczaj¹cy 25 kg. Damki dobre s¹ i dla panów, szczególnie tych je d ¹cych w p³aszczach. Plastikowa boczna os³ona tylnego ko³a przydatna jest szczególnie dziewczynom je d ¹cym w spódnicy, bowiem uniemo liwia wpl¹tanie jej w szprychy lub pochlapanie wod¹. Pokrowiec na siode³ko. Przydatny jest szczególnie w deszczowe lub œnie ne dni. Zak³adamy go na siode³ko roweru pozostawionego na dworze, by po powrocie zdj¹æ os³onkê i mieæ suche siode³ko. Pokrowcem mo e byæ foliowa reklamówka. Wyposa enie roweru zgodne z przepisami Rower, w myœl rozporz¹dzenia Ministra Infrastruktury, musi posiadaæ: z przodu jedno œwiat³o pozycyjne barwy bia³ej lub ó³tej; z ty³u jedno œwiat³o odblaskowe barwy czerwonej o kszta³cie innym ni trójk¹t oraz jedno œwiat³o pozycyjne barwy czerwonej, które mo e byæ migaj¹ce; co najmniej w jeden skutecznie dzia³aj¹cy hamulec; w dzwonek lub inny sygna³ ostrzegawczy o nieprzeraÿliwym dÿwiêku. przejœciówka wentyl Dunlopa Wiêcej przepisów dotycz¹cych wyposa enia roweru w wersji internetowej poradnika: 4

7 Tyle przepisy, co natomiast mówi dobra praktyka? Jak œwieciæ? Migaj¹ce œwiat³a w rowerze s¹ znacznie lepiej widoczne ni œwiat³a stale œwiec¹ce, zw³aszcza w sytuacji, kiedy obok rowerzysty jedzie kilkanaœcie samochodów œwiec¹cych mocnymi reflektorami. Nale y unikaæ d³ugich przerw pomiêdzy b³yskami, dlatego miganie powinno odbywaæ siê ze sta³¹ czêstotliwoœci¹ nie mniejsz¹ ni 1 Hz (60 przerw na minutê) przy czym czas œwiecenia powinien byæ zbli ony do czasu trwania przerw. Ponadto œwiat³a pozycyjne oraz odblaskowe (oœwietlone œwiat³ami drogowymi innego pojazdu) powinny byæ widoczne w nocy przy dobrej przejrzystoœci powietrza z odleg³oœci co najmniej 150 m. Czerwone nie mog¹ byæ widoczne z przodu, a bia³e z ty³u, inaczej mo emy zdezorientowaæ kierowcê. Uderzenia boczne rowerzysty to najczêstszy rodzaj wypadku, wiêc warto do szprych przykrêciæ odblaski lub za³o yæ oponê z odblaskami. Obecnie przepisy nakazuj¹ umieszczanie oœwietlenia w odleg³oœci cm nad jezdni¹. Jednak œwiat³o rowerowe na wysokoœci reflektorów samochodów jest s³abo widoczne i warto umieszczaæ je wy ej, np. na kierownicy. Kiedy zapalaæ? Rower nie posiada œwiate³ mijania, a jedynie pozycyjne, wiêc obowi¹zek korzystania ze œwiate³ ca³¹ dobê nie obowi¹zuje rowerzystów. Œwiat³a trzeba zapaliæ w czasie jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystoœci powietrza (deszcz, œnieg, mg³a, zmierzch), a tak e noc¹. Wspomaganie elektryczne. Obecne polskie przepisy zupe³nie nie przewiduj¹ tego rodzaju pojazdów. Mo na wrêcz domniemywaæ, e s¹ to zwyk³e pojazdy silnikowe, którymi na przyk³ad nie mo na jechaæ po drodze rowerowej. Zachodnie przepisy dopuszczaj¹ wyposa enie roweru w pomocniczy napêd elektryczny o znamionowej mocy ci¹g³ej nie wiêkszej ni 250W, zasilany napiêciem nie wy szym ni 48V i który jest automatycznie od³¹czany kiedy rower osi¹ga prêdkoœæ 25 km/godz. Pr¹dnica. Poza klasycznym dynamem stawiaj¹cym du e opory toczenia mo na kupiæ te pr¹dnice ukryte w piaœcie ko³a. S¹ ciê sze, ale nie spowalniaj¹ roweru. Kupuj¹c œwiat³a na dynamo zapytaj siê o te z kondensatorem podtrzymuj¹cym napiêcie przez kilka minut podczas postoju roweru (np. gdy czekamy na œwiat³ach). Dzwonek. Brzêczy na wybojach, zajmuje miejsce na kierownicy, nie pasuje do roweru... ale trzeba przyznaæ, e czasami siê przydaje np. do ostrzegania ludzi na drogach rowerowych. W nag³ych sytuacjach, takich jak otwieranie drzwi samochodu tu przed nosem rowerzysty, najlepszym i najszybszym dzwonkiem jest w³asne gard³o. UWAGA!!! wywo³a szybsz¹ reakcjê u kierowcy, ni dryn dryn dzwoneczka na kierownicy. Ÿród³o: stylowa sakwa na rower 5

8 Zabezpiecz rower przed kradzie ¹ Nie ma idealnego zabezpieczenia roweru przed kradzieýà. Jedyne co moýemy zrobiã to sprawiã, by nie opùacaùo siæ kraúã. Rower na miasto sùuýàcy gùównie do komunikacji lub niewielkich jednodniowych wycieczek nie musi mieã osprzætu z najwyýszej póùki. Statystyki donoszà, ýe zdecydowana wiækszoúã kradzionych rowerów znika z balkonów, piwnic, garaýy lub klatek, wiæc najbezpieczniejszy rower to taki, na którym jedziesz do pracy i zostawiasz na ulicy. Rodzaje zapiæã Zakup dobrej zapinki to umiejætnoúã kompromisu pomiædzy zasobnoúcià portfela, ciæýarem torby, w której bædziemy woziã zapinkæ i spokojem ducha. U-lock i cieszà siæ dobrà opinià wúród rowerzystów. Skùadajà siæ ze stalowego præta w ksztaùcie litery U (szekli) i metalowej sztaby z zamkiem. W sklepie warto zapytaã o ich wùaúciwoúci, bo ceny wahajà siæ od 60 do okoùo 400 zù. Zapiæcia tego typu naleýà do najmocniejszych, ale sà ciæýkie i waýà od 0,5 do nawet 2,5 kg. Wadà tego zapiæcia teý jest jego sztywny ksztaùt, przez co moýna mieã ograniczone moýliwoúci z przypinaniem roweru do latarni itp. Ùañcuchy sà z reguùy mocniejsze od zapinek typu U-lock, ale sà jeszcze ciæýsze i droýsze. Dajà jednak wiækszà swobodæ przypinania roweru w przeciwieñstwie do sztywnej szekli. Nie moýna jednak myliã ùañcuchów rowerowych z tymi do przywiàzywania krowy na pastwisku! Linki stalowe róýnià siæ jakoúcià materiaùu i gruboúcià. Warto zwróciã uwagæ nie tylko na konstrukcjæ samego zapiæcia, ale i na zamek - stalowy jest bardziej odporny na rozwiercenie. Trzeba siæ jednak liczyã z tym, ýe stalowe linki, nawet kilkuwarstwowe, stanowià raczej symboliczne zabezpieczenie - dobre jedynie w sytuacjach, kiedy pozostawiony rower mamy caùy czas pod kontrolà. O-lock na staùe dokræcony do roweru sùuýy do spinania tylnego koùa z ramà. Dziæki temu drug¹ zapinkê moýemy wykorzystaã do zszczepienia ramy i przedniego koùa ze stojakiem. Znakowanie. Rower moýna uchroniã przed kradzieýà znakujàc go, marzàc farbà tak, by nie wyglàdaù zachæcajàco dla zùodzieja. Na przykùad przez wydrapanie napisu wewnàtrz obræczy koùa albo pochlapanie ramy farbà. Znakowaniem rowerów zajmuje siæ takýe policja. Na ramie, U-lock linka O-lock Ýadna zapinka nie jest doskonaùa. Wynika to z samej istoty konstrukcji roweru, który skùada siæ wyùàcznie z czæúci zamiennych poskræcanych úrubami. Zùodziej nawet nie kradnàc caùego roweru, moýe ùatwo przywùaszczyã sobie siodeùko ze sztycà, koùo czy inne cenne czæúci. SprawdŸ stronê bazarowerow.pl i zarejestruj swój rower. 6

9 z reguùy od spodu, grawerowany jest odpowiedni numer, zaklejany potem przeêroczystà naklejkà chroniàcà przed korozjà. Numer trafia do ogólnego spisu i w razie na przykùad udaremnienia próby sprzedania kradzionego roweru, ùatwiej jest trafiã do prawdziwego wùaúciciela. Alarm. Ci, którzy bezpieczeñstwo roweru traktujà bardzo powaýnie mogà kupiã specjalny alarm rowerowy. Sà dwa rodzaje jedne z nich przymocowane do roweru po wùàczeniu reagujà na wstrzàsy, drugie skùadajà siæ z linki stalowej i zamiast zamka majà metalowe pudeùko. Alarm zaczyna wyã w momencie przerwania linki. Jak przypinaã rower Koùo od roweru odkræca siæ w kilka sekund, wiæc jeúli przypniesz rower tylko za koùo, po powrocie okazaã siæ moýe, ýe roweru juý nie zastaniesz. Co zrobiã, jeúli w danym miejscu nie ma odpowiedniego stojaka rowerowego? Sùupy, barierki wszystkie elementy maùej architektury, które speùniajà wymogi dobrego przytwierdzenia do podùoýa i umoýliwiajà przypinanie roweru za ramæ i koùo, mogà za taki stojak posùuýyã. Zabieraj ze sobà wszystkie ruchome elementy jak lampki, licznik, pompkæ, bidon itp. Jeúli zapinasz rower zapinkà U-lock zawsze zakùadaj jà moýliwie ciasno, aby utrudniã zùodziejowi manewrowanie narzædziami. Naleýy zamykaã tak, aby dziurka zamka byùa trudno dostæpna. Uwaýaj, do czego przypinasz. Kupowanie drogiego sprzætu nie ma sensu, gdy rower zapniemy do cienkiej siatki lub sùupka, który ùatwo wyciàgnàã z ziemi. Pozostawianie roweru przypiætego do znaku drogowego, np. na kilka godzin w nocy, teý nie jest najszczæúliwszym pomysùem. Tarczæ znaku odkræciã moýna w minutæ, potem wystarczy tylko unieúã rower do góry i zdjàã ze sùupa. Rower stawiaj w miaræ moýliwoúci w widocznym miejscu tak, by ewentualny zùodziej nie miaù swobody dziaùania. Najlepiej w pobliýu kamer przemysùowych, które zazwyczaj montowane sà przy bankach, bankomatach i duýych sklepach. fot. B. Skórzewski 7

10 Poznaj infrastrukturê rowerow¹ Infrastruktura rowerowa to nie tylko œcie ki rowerowe, to pasy rowerowe, kontrapasy, œluzy rowerowe, bus pasy i wiele innych rozwi¹zañ sprzyjaj¹cych rozwojowi transportu rowerowego. Droga dla rowerów to droga przeznaczona do ruchu rowerów, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi. Na ogó³ mamy do czynienia z dwukierunkowymi o szerokoœci min. 2 m, rzadziej z jednokierunkowymi o szerokoœci min. 1,5 m. Rowerzysta ma obowi¹zek korzystania z drogi dla niego przeznaczonej, ale oczywiœcie z zachowaniem zdrowego rozs¹dku. Jeœli pomiêdzy rowerzyst¹, a drog¹ dla niego jest kilka pasów ruchu lub wjazd na tê drogê wymaga karko³omnych manewrów, rozs¹dniej jest jechaæ jezdni¹. Piesi nie mog¹ chodziæ po drodze dla rowerów, gdy obok jest chodnik. Jeœli natomiast jest jedynie droga rowerowa to mog¹ oni z niej skorzystaæ ustêpuj¹c pierwszeñstwa rowerzystom. Drogi rowerowe uchodz¹ za cudowny wynalazek zawsze poprawiaj¹cy bezpieczeñstwo, ale niestety tak jak istniej¹ niebezpieczne drogi dla samochodów, tak istniej¹ niebezpieczne drogi dla rowerzystów. Bia³ystok, ul.zielonogórska. Dwukierunkowa droga dla rowerów. a b c a) droga dla rowerów na ca³ej szerokoœci b) droga dla rowerów po lewej, chodnik po prawej c) droga dla rowerów po prawej, chodnik po lewej Kilka porad dla jad¹cych drog¹ rowerow¹: przed przejazdem rowerowym nie zawsze jest zachowana widocznoœæ lub droga rowerowa zmienia swoj¹ geometriê, przez co rowerzysta skupia uwagê na utrzymaniu toru jazdy zamiast na zbli aj¹cych siê samochodach (Rys. 6, s. 16), wje d aj¹c na przejazd rowerowy, na zielonym œwietle, mo na zostaæ potr¹conym przez samochody jad¹ce z trzech ró nych stron (kierowcy korzystaj¹ z zielonej strza³ki - warunkowy skrêt). Ta niebezpieczna sytuacja jest niestety zgodna z przepisami!, na drogach rowerowych, tak jak na jezdni, nale y jechaæ praw¹ stron¹, s³aba separacja wizualna dróg rowerowych, wykonanych z czerwonych kostek betonowych powoduje, e piesi chodz¹ po nich i ³atwo o kolizjê, wysokie krawê niki na przejazdach rowerowych mog¹ trwale uszkodziæ ko³o i zmuszaj¹ do zwalniania w tym miejscu, co jest niezgodne z przepisami, manewr skrêtu w prawo uchodzi za bezkolizyjny i wiêkszoœæ kierowców nie ma zwyczaju obracania g³owy w kierunku nadje d aj¹cego rowerzysty. 8

11 Pas rowerowy to jednokierunkowy pas ruchu o szerokoœci co najmniej 1,5 m, wyznaczony w jezdni, przeznaczony do ruchu rowerów jednoœladowych i oznaczony oznakowaniem poziomym. Ma przewagê nad drog¹ rowerow¹, gdy ³atwiej przeprowadziæ go przez skrzy- owanie, zapewnia lepsz¹ widocznoœæ, nie ma na nim pieszych, ³atwiej skomunikowaæ go z drogami poprzecznymi. Docenili to Niemcy zastêpuj¹c wiele œcie ek rowerowych pasami rowerowymi. Pod pr¹d (Kontrapasy, T-22) Lepiej jechaæ ma³o ruchliw¹ ulic¹ pod pr¹d, ni ruchliw¹ zgodnie kierunkiem jazdy. Dlatego w wielu miastach Europy (w Polsce te ) udostêpnia siê dla rowerzystów jednokierunkowe drogi w obu kierunkach. Robi siê to za pomoc¹ umieszczenia pod znakiem B-2 zakaz wjazdu tabliczki T-22 nie dotyczy rowerów oraz niekiedy dodatkowo za pomoc¹ kontrapasów. Kontrapas rowerowy to jednokierunkowy pas ruchu wyznaczony w jezdni przeznaczony do ruchu rowerów jednoœladowych w kierunku przeciwnym do ruchu ogólnego. Dziêki tym zabiegom poprawia siê bezpieczeñstwo i skraca trasê przejazdu, co pozytywnie wp³ywa na rozwój transportu rowerowego. Œluza rowerowa to czêœæ jezdni na wlocie skrzy owania na ca³ej szerokoœci pasa ruchu przeznaczona do zatrzymania rowerów w celu zmiany kierunku jazdy lub ust¹pienia pierwszeñstwa, w tym oczekiwania na zmianê œwiate³ na skrzy owaniu. Œluza umo liwia rowerzyœcie zatrzymanie siê przed samochodami stoj¹cymi na czerwonym œwietle, dziêki czemu rowerzysta jest lepiej widoczny i ³atwiej mu skrêciæ w lewo. fot. krakow.bicycles Kraków, ul. Starowiœlna. Pas rowerowy pozwala rowerzystom, jako jedynym, przejechaæ przez skrzy owanie na wprost. Poznañ, ul. Noskowskiego. Kontrapas na ulicy jednokierunkowej umo liwia przejazd rowerzystom w kierunku przeciwnym do ruchu ogólnego. Hanower. Œluza rowerowa u³atwiaj¹ca skrêt w lewo. Zielone Mazowsze, fot. R. Rakower 9

12 Bus pas. Pasy w jezdni (z napisem BUS) przeznaczone dla autobusów czêsto dostêpne s¹ tak e dla rowerzystów. Oznaczone musz¹ byæ rowerkiem, takim samym jak na drogach rowerowych. Erlangen, Niemcy. BUS pas dostêpny dla rowerzystów. fot. M. Beim Ulica rowerowa to zwyk³a ulica z uspokojonym ruchem, gdzie rowerzysta ma pierwszeñstwo. Strefa uspokojonego ruchu. Najlepsza droga rowerowa to zwyk³a ulica z uspokojonym ruchem, czyli spowolnionym do prêdkoœci poni ej 30 km/godz. za pomoc¹ progów spowalniaj¹cych, zwê eñ, zmian geometrii drogi itp. W takich miejscach rowerzysta mo e czuæ siê bezpiecznie na jezdni, wiêc tutaj raczej nie nale y budowaæ dróg rowerowych. Niemcy. Ulica rowerowa. a a) Oznakowanie C-16+T-22 - droga dla pieszych, po której mog¹ jeÿdziæ rowerzyœci b) droga pieszo-rowerowa b fot. M. Jackowski Drogi pieszo - rowerowe s¹ to chodniki o szerokoœci co najmniej 3,5 m, po których rowerzyœci musz¹ siê poruszaæ. Tutaj pierwszeñstwo maj¹ piesi, a rowerzysta ustêpuje im drogi. Rower porusza siê bezszelestnie, wiêc omijaj pieszych z du ym odstêpem. Ze wzglêdu na kolizjê z pieszymi odradza siê stosowanie takich rozwi¹zañ na terenie zabudowanym. Chodniki. Wedle obowi¹zuj¹cych przepisów rowerzystom nie wolno poruszaæ siê po chodniku. S¹ jednak dwa wyj¹tki od tej regu³y, dziêki którym rowerzysta mo e (ale nie musi) korzystaæ z chodnika: na jezdni dopuszczona jest prêdkoœæ pojazdów wiêksza ni 50 km/godz., a szerokoœæ chodnika przekracza 2 metry; oraz gdy rowerzysta ma poni ej 10 lat lub jest opiekunem takiego dziecka. 10

13 Mimo zakazu wielu rowerzystów korzysta z chodnika boj¹c siê ruchliwej ulicy lub warunki pogodowe zagra aj¹ bezpieczeñstwu na jezdni. Pamiêtajmy o kilku zasadach: na chodniku jesteœ goœciem nie dzwoñ zatem na pieszych domagaj¹c siê ust¹pienia drogi, poruszasz siê bezszelestnie i zdecydowanie szybciej ni pieszy, uwa aj na ludzi wychodz¹cych z bramy, z zaparkowanego samochodu itp. Drogi piesze nie dotycz¹ce rowerów to chodniki z oznakowaniem C-16 + T-22. Pe³ni¹ tak¹ sam¹ funkcjê co drogi pieszo - rowerowe z t¹ tylko ró nic¹, e s¹ nieobowi¹zkowe dla rowerzystów i nie musz¹ byæ szerokie na 3,5 m. Stosuje siê je w wyj¹tkowych sytuacjach jako tymczasowe ³¹czniki dróg rowerowych lub (czêsto w Niemczech) do oznakowania dróg rowerowych, które okaza³y siê niewygodne dla rowerzystów. Lepiej jezdni¹ ni chodnikiem. By efektywnie wykorzystaæ rower trzeba rozpêdziæ go do prêdkoœci km/godz., a taka prêdkoœæ to stanowczo za du o by jechaæ miêdzy pieszymi. Je d ¹c po chodniku przeszkadzasz pieszym, lawirujesz miêdzy nimi, wiêc ³atwo o kolizjê. Sygnalizacja na skrzy owaniach zaprogramowana jest tak, by zapewniæ p³ynny przejazd samochodom a nie pieszym czy rowerzystom, tak wiêc jad¹c jezdni¹ oszczêdzasz sporo czasu i energii. Na jezdni nie ma tak e wystaj¹cych krawê ników, s³upów itp. Przejazd dla rowerów to powierzchnia jezdni lub torowiska przeznaczona do przeje d ania przez rowerzystów, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi. Nie wolno myliæ przejazdu rowerowego z przejœciem dla pieszych! Zgodnie z przepisami po przejœciu dla pieszych idziemy, po przejeÿdzie rowerowym jedziemy. Bêd¹c na przejeÿdzie rowerowym mamy pierwszeñstwo nad samochodami, ale nie mamy go bêd¹c jeszcze przed przejazdem rowerowym, nawet jeœli jedziemy wzd³u drogi g³ównej, a samochód wyje d a z osiedlowej (zapis ten jest niezgodny z Konwencj¹ Wiedeñsk¹, miejmy nadziejê, e niebawem zostanie zmieniony). Sygnalizator dla rowerzystów (S-6 rower ) nie zawsze zapala siê jednoczeœnie z sygnalizatorem dla pieszych (S-5 pieszy ). Nie jest to b³¹d, a œwiadome dzia³anie. 11 Szczecin. Przejazd rowerowy. Wroc³aw. Jednokierunkowa ulica udostêpniona dla rowerzystów w obu kierunkach. fot. Wroc³awska Inicjatywa Rowerowa fot. T. Loga

14 Jak zostaæ rowerowym lobbyst¹ Ka dy z nas mo e zasygnalizowaæ problem w³adzom Szczecina samemu anga uj¹c siê w aktywny monitoring dzia³añ Urzêdu Miejskiego. Pisz pisma do Urzêdników, Prezydenta Miasta i Radnych, informuj media o Ÿle lub dobrze zaprojektowanych drogach rowerowych. Mów g³oœno o tym co nale y zmieniæ. Szczeciñski Urz¹d Miejski nie radzi sobie z tworzeniem udogodnieñ dla rowerzystów, nie wie te czêsto jak poprawiæ ich bezpieczeñstwo. Denerwujeciê to? Dzia³aj! Masz do tego prawo! Pamiêtaj, e wiêkszoœæ osób odpowiedzialnych za tworzenie infrastruktury rowerowej nie wsiada na rower w ogóle! Ludzie ci bardzo czêsto nie wiedz¹ nawet, e droga rowerowa, któr¹ zaprojektowali jest niewygodna lub niebezpieczna. Sytuacja naszego miasta zale y g³ównie od ciebie - od twojej aktywnej postawy. O tym jak pisaæ pisma znajdziesz na stronie Rowerowego Szczecina. Zapraszamy tak e na forum rowerowe - pamiêtaj, e nie warto dzia³aæ w osamotnieniu, a wspólnie mo na o wiele wiêcej osi¹gn¹æ. Szczecin, kwiecieñ Wielki Przejazd Rowerowy. fot. Schadock 12 Nieprawid³owoœci i usterki na drogach rowerowych (nierówna kostka betonowa, wysokie krawê niki (max. mog¹ mieæ 1 cm), a tak e porz¹dek na drogach: Zarz¹d Dróg i Transportu Miejskiego (ZDiTM). Parkowanie na drogach rowerowych Stra Miejska (telefon alarmowy: 986, 96-56) lub Policja (tel. 997, 112 z telefonu komórkowego). Rozwój sieci dróg rowerowych Wydzia³ Gospodarki Komunalnej i Ochrony Œrodowiska Urzêdu Miasta Wydzia³ Inwestycji Miejskich Urzêdu Miasta Zarz¹d Dróg i Transportu Miejskiego Prezydent Miasta Stowarzyszenie Rowerowy Szczecin zajmuje siê opiniowaniem projektów drogowych, monitorowaniem dzia³añ Urzêdu Miasta w kwestiach budowania infrastruktury rowerowej. Realizuje tak e projekty: Interaktywna Rowerowa Mapa Szczecina, Odkorkuj Miasto, Re Cycling czêœci rowerowych itd. Wiêcej o dzia³aniach dowiesz siê na stronie: rowerowy.szczecin.pl. Zapraszamy na Masê Krytyczn¹, która na ca³ym œwiecie startuje w ka dy ostatni Pi¹tek miesi¹ca o godzinie (bez wzglêdu na pogodê i porê roku) - w Szczecinie spotykamy siê na placu Lotników. Przyje d ajcie! Celem Masy jest wp³ywanie na urzêdników, aby traktowali rozwój infrastruktury rowerowej tak powa nie, jak rozwój infrastruktury dla samochodów. Miasta s¹ dla ludzi nie dla samochodów!

15 Rowerem po ulicach Manewry na drodze, czyli jak ³atwo, szybko, wygodnie i bezpiecznie przejechaæ przez Szczecin. POKONUJEMY SKRZY OWANIA Ronda Uwa aj na oczekuj¹ce na wjazd samochody, gdy kierowca zazwyczaj patrzy tylko w lewo. Na ogó³ ustêpujemy pierwszeñstwa pojazdom poruszaj¹cym siê po rondzie, tak e tramwajowi zje d aj¹cemu z niego. Gdy ju jesteœmy na skrzy owaniu, najlepiej jechaæ ca³y czas œrodkiem zewnêtrznego pasa. Taki manewr eliminuje mo liwoœæ wyprzedzania w odleg³oœci kilku centymetrów i zjazd na poprzeczne drogi w trakcie wyprzedzania nas (Rys. 1). Przy ka dym zjeÿdzie, w tym miejscu obejrzyj siê przez lewe ramiê Rys. 1 Jedê úrodkiem zewnætrznego pasa by wyeliminowaã kierowcom moýliwoúã zjazdu na poprzeczne drogi w trakcie wyprzedzania. Obejrzyj siæ przez lewe ramiæ jeúli mijasz zjazd z ronda. je eli zamierzamy kontynuowaæ jazdê dooko³a, dobrze jest spojrzeæ w ty³ przez lewe ramiê czy jakiœ wariat nie próbuje akurat skrêcaæ. Ronda ma³e, czyli te o jednym pasie ruchu, s¹ dla rowerzystów naj³atwiejsze. Tutaj samochody nie osi¹gaj¹ du ych prêdkoœci, wiêc rowerzysta mo e czuæ siê bezpiecznie. Najlepiej jechaæ gêsiego œrodkiem pasa razem z samochodami. Niektóre ronda posiadaj¹ drogi rowerowe, jednak nie zawsze s¹ one dobrze zaprojektowane, a sami kierowcy zjazd z ronda traktuj¹ za bezkolizyjny, mimo e przeje d aj¹ przez przejazd rowerowy. Na ogó³ te drogi rowerowe s¹ dwukierunkowe, umo liwiaj¹ce rowerzystom jazdê w przeciwn¹ stronê do ogólnego ruchu. W takich sytuacjach rowerzysta jest ustawiony naprzeciw samochodu zje d aj¹cego z ronda oraz mo e jechaæ na skróty bez okr¹ ania ca³ego ronda. Skrêt w prawo Ten manewr jest ³atwy i raczej bezkolizyjny. Trzeba uwa aæ by nie dopuœciæ do sytuacji, gdy kierowca skrêca równoczeœnie razem z nami, bo wtedy ty³ pojazdu mo e zahaczyæ o rowerzystê lub nawet na niego najechaæ. Skrêt w lewo Jeden z najtrudniejszych manewrów dla kierowców jak i rowerzystów. Zgodnie z prawem kieruj¹cy pojazdem, je eli zamierza skrêciæ w lewo, jest obowi¹zany zbli yæ siê do œrodka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawêdzi. Teoretycznie manewr 13

16 prosty, ale problem zaczyna siê wtedy, gdy jesteœmy na czteropasmowej drodze, za plecami mamy kilkutonowe samochody jad¹ce powy ej 50 km/godz., a w lewo mo na skrêcaæ tylko z lewego pasa. Obecnie obowi¹zuj¹ce przepisy zmuszaj¹ rowerzystê do ryzykownej zmiany pasów ruchu, co przy du ej ró nicy prêdkoœci samochodu i roweru zawsze bêdzie niebezpieczne. Nawet idealna znajomoœæ przepisów i skrupulatne ich stosowanie nic tu nie zmieni¹. Tak wiêc jeœli na ulicy jest wiele samochodów jad¹cych z du ¹ prêdkoœci¹, skrêcaj w dwóch etapach lub zwolnij, poczekaj a ciê min¹ i wtedy zmieñ pas ruchu. Rys. 3 A - skræcanie tradycyjne B - skræcanie "na dwa" 1 - trzymajàc siæ prawej strony drogi dojedê do koñca skrzyýowania 2 - zatrzymaj siæ, obróã rower o 90 stopni w lewo i przepuúã samochody jadàce ulicà, którà wùaúnie opuúciùeú, gdy jest wolne kontynuuj jazdæ Rys. 2 Najwiæcej wypadków rowerzystów ma miejsce na skrzyýowaniach, gdzie kierowcy czæsto ignorujà obecnoúã rowerzysty, dlatego pamiætaj: na skrzyýowaniu i bezpoúrednio przed nim, ùatwiej i bezpieczniej jest jechaã úrodkiem pasa ruchu, jeúli ten pas umoýliwia opuszczenie skrzyýowania w wiæcej niý jednym kierunku. Gdy przed úwiatùami stoi kolejka samochodów, wjedê na sam przód w ten sposób ùatwiej skræcisz w lewo. Skrêcanie na dwa Taki manewr (Rys. 3) mo e niekiedy wyd³u yæ czas pokonywania skrzy owania, ale jest mniej kolizyjny ni klasyczne skrêcanie i warto go stosowaæ. Na skrzy owaniu rowerzysta mo e zmieniæ kierunek jazdy w lewo jad¹c praw¹ stron¹ i zatrzymuj¹c siê za nim (Rys. 3) przy prawej krawêdzi w celu ust¹pienia pierwszeñstwa pojazdom poruszaj¹cym siê na wprost po jezdni, któr¹ jecha³. Wykonuj¹c ten manewr powinien 14

17 skorzystaæ z przejazdu rowerowego lub œluzy rowerowej, je eli s¹ wyznaczone. Im wiêksze skrzy owanie i im wiêcej samochodów, tym bardziej op³aca siê skrêcaæ na dwa. Manewr skrêtu w dwóch etapach jest bezpieczny i wykonalny bez adnego oznakowania poziomego, choæ pasy rowerowe, przejazdy i œluzy czyni¹ go czytelniejszym dla wszystkich uczestników ruchu. Zgodnie z praktyk¹ innych krajów europejskich a tak e z Konwencj¹ Wiedeñsk¹, rowerzysta powinien mieæ wybór w jaki sposób mo e wykonaæ niebezpieczny dla siebie manewr skrêtu w lewo. Ale w Polsce niestety skrêcanie w taki sposób jest niezgodne z przepisami! pole widzenia Przez skrzy owanie na wprost Gdy zamierzamy przejechaæ przez skrzy owanie na wprost, najlepiej zajmowaæ praw¹ stronê prawego pasa (pod warunkiem, e nie jest to pas przeznaczony jedynie do skrêtu w prawo). NA PROSTEJ Na jezdni zajmuj pozycjê w po³owie szerokoœci miêdzy œrodkiem pasa a krawê nikiem, ale nigdy tu przy krawê niku. Zim¹ jedÿ po œladzie prawego ko³a samochodu (Rys. 4). Poruszaj¹c siê zbyt blisko prawej krawêdzi prowokujesz kierowców do wyprzedzania na trzeciego bez przynajmniej czêœciowej zmiany pasa ruchu, a tym samym do niezachowania przyzwoitej odleg³oœci od ciebie. Mo esz te zostaæ uderzony drzwiami z zaparkowanego samochodu lub cofaj¹cym z parkowania ukoœnego. Nie obawiaj siê najechania od ty³u. Takie wypadki zdarzaj¹ siê nies³ychanie rzadko, przede wszystkim na pozamiejskich drogach. Mo na narzekaæ na kulturê kierowców, ale nie na to, e nie widz¹ roweru jad¹cego przed ich mask¹. Najtrudniejsze jest pierwszych kilka kilometrów, w trakcie których walczy siê z intuicj¹ podpowiadaj¹c¹, by uciekaæ jak najbli ej krawê nika. Gdy poczujesz ulgê w postaci prawid³owo wyprzedzaj¹cych samochodów, nie wrócisz ju do krawê nikowej Jedê minimum 1 metr od krawæýnika, inaczej bêdziesz prowokowaæ kierowców do nieprawidùowego wyprzedzania. Mo esz zostaæ te uderzony otwieraj¹cymi siê drzwiami zaparkowanego samochodu. Na skrzy owaniu jad¹c tu przy krawê niku jesteœ mniej widoczny. Rys. 4 15

18 Rys. 5 Jeúli droga rowerowa urywa siæ przed skrzyýowaniem, opuúã jà odpowiednio wczeúnie. Rys.6 Nieumiejætne odginanie dróg rowerowych przed przejazdem rowerowym, powoduje wzrost ryzyka wypadku. Rowerzysta nie jest w stanie obserwowaã sytuacji na drodze, jednoczæúnie úledzàc "wijacà" siæ drogæ rowerowà. Rys. 5 Rys. 6 jazdy. Poza tym wszystkie zanieczyszczenia i œmieci, które trafi¹ na ulicê, zostaj¹ zwiane do skraju drogi. W efekcie nara asz siê na przebicie dêtki na szkle lub uszkodzenie ko³a na wyrwie w jezdni. Podjazdy. Zbli aj¹c siê do wzniesienia najlepiej zawczasu zmieniæ bieg na l ejszy lub odrobinê siê rozpêdziæ. Wa ne jest, by zmieniæ bieg jeszcze przed znacznym obci¹ eniem. W przypadku miejskiego rowerzysty jad¹cego do pracy nie jest wa na prêdkoœæ podjazdu, a przede wszystkim jak najmniejsze zu ycie energii. Wskazane jest zatem wrzucenie l ejszego biegu, zamiast podrywanie siê z siode³ka dla zwiêkszenia si³y nacisku na peda³y. Gdy robi siê bardzo stromo, warto pochyliæ siê lekko do przodu. Z górki. Jad¹c w dó³ koniecznie trzeba trzymaæ kierownicê obiema rêkami. Nigdy nie wiadomo, gdzie pojawi siê dziura lub inna przeszkoda, na której stracisz równowagê. Hamulce trzeba zaciskaæ tak, by nie zablokowaæ kó³. Ca³y czas kontroluj prêdkoœæ i trzymaj siê z daleka od jad¹cych przed tob¹ pojazdów, droga hamowania roweru mo e byæ bardzo d³uga. Gdy twoja prêdkoœæ jest porównywalna z prêdkoœci¹ samochodów poruszaj siê œrodkiem pasa z boku jest zbyt wiele piasku, studzienek i innych niepo ¹danych przedmiotów. Wyprzedzanie i omijanie Istniej¹ dwie szko³y omijania i wyprzedzania. Czêœæ rowerzystów nak³ania do jechania pomiêdzy samochodami, inni by trzymaæ siê ca³y czas prawej strony. Rowerzysta wyprzedza tylko samochody wolno jad¹ce w korku lub w obrêbie skrzy owañ. Wyprzedzaj¹c z prawej strony 16

19 (w chwili publikowania poradnika manewr ten w Polsce, w niektórych sytuacjach, jest zabroniony) unikamy przeplatania siê torów jazdy samochodu z naszym, co znacznie poprawia bezpieczeñstwo. Mo e jednak zabrakn¹æ miejsca i utkwimy w korku razem z samochodami. Tutaj na pomoc przychodz¹ rowerzyœci wyprzedzaj¹cy samochody z lewej strony. Warto skorzystaæ z ich porad szczególnie, jeœli w jednym kierunku s¹ co najmniej dwa pasy ruchu i mo na wjechaæ pomiêdzy stoj¹ce lub wolno jad¹ce samochody - tutaj jest wiêcej przestrzeni. Wyprzedzaj¹c rowerzystê na drodze rowerowej lub pasie rowerowym zwróæ uwagê, czy nie jesteœ wyprzedzany przez innego rowerzystê. Nie powinno siê wyprzedzaæ rowerzystów z ich prawej strony, zarówno na jezdni, na pasach rowerowych i drogach dla rowerów. Kilka luÿnych porad Torowiska tramwajowe to jedna z najbardziej niebezpiecznych pu³apek, na jakie natrafisz na jezdni. Jeœli chcesz przeci¹æ torowisko jad¹c uprzednio wzd³u niego, postaraj siê przeci¹æ szynê pod k¹tem zbli onym do k¹ta prostego. Inaczej ko³a twojego roweru maj¹ du e szanse wpaœæ w rynienkê szyny, a to oznacza przewrotkê. Mi³o s³ucha siê muzyki na przeja d ce rowerowej w lesie, ale jeœli chcesz poruszaæ siê po jezdni, to œcisz odtwarzacz MP3 lub zostaw go w domu! Musisz dobrze s³yszeæ, co siê dzieje dooko³a. Sygnalizuj zamiar skrêtu wystawiaj¹c rêkê w bok. Rób to wyraÿnie u ywaj¹c ca³ej rêki a nie jednego palca. Noc¹ warto na nadgarstku zacisn¹æ odblaskowe opaski. Kaptur na g³owie znacznie ogranicza widocznoœæ, szczególnie gdy trzeba sprawdziæ co siê dzieje z ty³u. Tr¹bienie. Pamiêtaj, e jesteœ pe³noprawnym uczestnikiem ruchu. Gdy s³yszysz za sob¹ tr¹bienie, nie panikuj! Upewnij siê czy jedziesz prawid³owo, jeœli tak nie jest, natychmiast to zmieñ. Gdy powodem tr¹bienia jest frustracja kierowcy spowodowana zwolnieniem i redukcj¹ biegu jedÿ tak, jak jecha³eœ do tej pory. Miej na uwadze, e po twoim zbli eniu do krawê nika zaoszczêdzisz zaledwie kilka centymetrów, a wyprzedzaj¹cy samochód mo e zahaczyæ o rêkê lub kierownicê. W takich sytuacjach musisz zdecydowaæ co jest wa niejsze. Twoje bezpieczeñstwo czy wygoda kierowcy, który i tak po kilkuset metrach zatrzyma siê w korku lub na œwiat³ach? Rys. 7 Prawo o Ruchu Drogowym nakazuje korzystaã z drogi rowerowej, ale w tej sytuacji nie musimy tego robiã. Moýemy jechaã ulicà na wprost po jezdni - tak bædzie bezpieczniej, niý gdybyúmy próbowali skræciã w lewo. Kierujàcego - w tym takýe rowerzystæ - obowiàzujà wyùàcznie znaki drogowe umieszczone po prawej stronie jezdni lub nad pasem ruchu. Znaki umieszczone po lewej stronie jezdni sà tylko powtórzeniem tych po prawej. Rowerzysta nie ma obowiàzku wiedzieã, ýe 20 m obok niego ktoú postawiù znak drogi rowerowej. 17

20 Jazda w deszczu Jad¹c na rowerze mo emy zostaæ pochlapani z trzech ró nych stron. Z do³u chlapie woda z kó³, z góry pada deszcz, a z boku chlapi¹ samochody. Jednak nie musimy mokn¹æ, wystarczy zadbaæ o kilka podstawowych rzeczy. Przygotowanie roweru B³otniki. Najwa niejszym elementem miejskiego roweru jest b³otnik, im d³u szy tym lepsza ochrona przed wod¹ lub b³otem. Przedni b³otnik powinien byæ na tyle d³ugi, by strumieñ wody spod ko³a nie dosiêga³ buta. Warto wiêc na koñcu b³otnika dodatkowo zamontowaæ chlapacz. Tylny b³otnik nie musi byæ tak d³ugi, zw³aszcza e czasami trzeba postawiæ rower pionowo na tylnym kole, by np. powiesiæ go na wieszaku w poci¹gu. Wówczas zbyt d³ugi b³otnik mo e utrudniæ manewrowanie rowerem. W sklepach jest bardzo du o ma³ych, plastikowych b³otników przykrêcanych do sztycy lub ramy. Daj¹ one jednak tylko symboliczn¹ ochronê i pomagaj¹ przed pochlapaniem pleców, ale spodnie i buty bêd¹ nadal mokre. Boczne os³onki. Wiêkszoœæ miejskich rowerów (szczególnie damki) posiada przy tylnym kole plastikow¹ os³onkê kszta³tem podobn¹ do æwiartki ko³a. Os³onka chroni przede wszystkim spódnicê przed wpl¹taniem w szprychy i przed wod¹. Mo e siê przydaæ tak e w mêskich rowerach, by np. os³oniæ aktówkê lub torbê na laptop powieszon¹ na baga niku. Œwiat³a, odblaski. Rowerzysta jest zwolniony z obowi¹zku jazdy na œwiat³ach ca³¹ dobê, jednak w czasie ograniczonej widocznoœci, np. gdy pada deszcz, nale y je w³¹czyæ. Gdy ciemne ubrania zlewaj¹ siê z otoczeniem, przestajemy byæ widoczni. Nale y te pomyœleæ o opaskach Mimo, e w stolicy Danii pogoda nie sprzyja jeÿdzie na rowerze, to jednoœladów na ulicy jest kilkadziesi¹t razy wiêcej ni w Szczecinie. W Polsce panuje przekonanie, e yjemy w zbyt surowym klimacie by korzystaæ z roweru przez ca³y rok. Gdy przyjrzymy siê statystykom opadów deszczu, temperatury lub nas³onecznienia okazuje siê, e w krajach gdzie czêsto pada deszcz, a zim¹ temperatury spadaj¹ znacznie poni ej zera, jest wiêcej rowerów, ni np.w ciep³ych krajach œródziemnomorskich. Na rozwój komunikacji rowerowej najwiêkszy wp³yw ma rozwa nie rozmieszczona i dobrze wykonana sieæ dróg rowerowych i parkingów. Surowy klimat w Polsce jest czêsto wymówk¹ dla w³odarzy miast, by usprawiedliwiæ siê, dlaczego natê enie ruchu rowerowego roœnie wolniej ni w innych krajach. 18

a) 1, 3, 6 b) 1, 3, 4 c) 2, 3, 4

a) 1, 3, 6 b) 1, 3, 4 c) 2, 3, 4 1. Aby otrzymać kartę rowerową, powinieneś znać zasady dotyczące bezpiecznego poruszania się po drogach publicznych. Wymagane jest też, aby rower posiadał obowiązkowe wyposażenie. Który punkt nie wymienia

Bardziej szczegółowo

MANEWRY NA DRODZE WŁĄCZANIE SIĘ DO RUCHU

MANEWRY NA DRODZE WŁĄCZANIE SIĘ DO RUCHU MANEWRY NA DRODZE Poruszając się rowerem po drogach napotykasz na innych uczestników ruchu drogowego - pieszych i poruszających się różnymi pojazdami. Czasem możesz natknąć się na nieruchomą przeszkodę.

Bardziej szczegółowo

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Cechy: Kolorowy i intuicyjny wyœwietlacz LCD Czujnik wysokiej jakoœci Inteligentne rozpoznawanie przeszkód Przedni i tylni system wykrywania

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY NA KARTĘ ROWEROWĄ Przygotowany przez Ilonę Biedak na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym

TEST SPRAWDZAJĄCY NA KARTĘ ROWEROWĄ Przygotowany przez Ilonę Biedak na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym TEST SPRAWDZAJĄCY NA KARTĘ ROWEROWĄ Przygotowany przez Ilonę Biedak na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym IMIĘ I NAZWISKO KLASA ILOŚĆ ZDOBYTYCH PUNKTÓW 1. Narysuj znaki: Ustąp pierwszeństwa Droga

Bardziej szczegółowo

Marcin Hyła www.miastadlarowerow.pl. Sejm RP 18.03.2010

Marcin Hyła www.miastadlarowerow.pl. Sejm RP 18.03.2010 Marcin Hyła www.miastadlarowerow.pl Sejm RP 18.03.2010 Polska, Europa, rowery: Polska: 15,8 zabitych rowerzystów na 1 mln mieszkańców (średnia UE: 4 zabitych) Udział ruchu rowerowego w Polsce niższy niż

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Przepisy dla rowerzystów

Przepisy dla rowerzystów Przepisy dla rowerzystów W tej części zostały przedstawione przepisy dotyczące dbania o sprawność roweru, noszenia właściwego sprzętu oraz bezpiecznej i uważnej jazdy na rowerze. Powinieneś również zapoznać

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW INFORMACJE DLA KIEROWCÓW Prawo jazdy Kierowcy pojazdów mechanicznych mogą prowadzić samochody na terenie Szwecji na podstawie polskiego prawa jazdy i polskiego świadectwa kwalifikacji. Niezależnie od okresu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU dla oznakowania tras rowerowych nr 1 i 2 w Będzinie realizowanych w ramach projektu subregionalnego Rozwój infrastruktury aktywnych form turystyki i rekreacji Centrum

Bardziej szczegółowo

Rowerzysta (10 pyta ń)

Rowerzysta (10 pyta ń) Rowerzysta (10 pyta ń) 1. Jazda na rowerze po drodze dwupasmowej, dwujezdniowej jest: a. dobr ą i bardzo bezpieczn ą form ą skrócenia czasu przejazdu, gdy ż nie ma na niej zbyt wielu świate ł, skrzyżowa

Bardziej szczegółowo

Pytania dla rowerzystów

Pytania dla rowerzystów Pytania dla rowerzystów 1. W strefie zamieszkania: a) pieszy może korzystać z całej szerokości drogi; b) może korzystać z drogi samodzielnie, tylko jeśli ukończył 10 lat; c) musi korzystać z przejścia

Bardziej szczegółowo

Biuro Ruchu Drogowego

Biuro Ruchu Drogowego KOMENDA GŁÓWNA G POLICJI Biuro Ruchu Drogowego Kampania pod hasłem ODBLASKI ŻYCIA W okresie od stycznia do października 2008 roku miało miejsce: 40 725 wypadków drogowych, w wyniku których 51 987 osób

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw.

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw. Scenariusz 1 Temat: Swobodny ruch na boisku szkolnym i uporządkowany ruch drogowy wycieczka po najbliższej okolicy. Ogólne zasady poruszania się po drogach. Cel zajęć: Uświadomienie dzieciom konieczności

Bardziej szczegółowo

DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt.

DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt. Schemat drogi w mieście. Schemat drogi poza miastem. DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt. Pobocze to przyległa do jezdni

Bardziej szczegółowo

Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg

Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg 1 LEKCJA 4 TEMAT: Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg MATERIAŁ POMOCNICZY NR 1 ROWERZYSTA - UCZESTNIK RUCHU DROGOWEGO I KIERUJĄCY POJAZDEM Rowerzysta powinien poruszać się zgodnie z zasadami ruchu

Bardziej szczegółowo

Temat: Zasady pierwszej pomocy

Temat: Zasady pierwszej pomocy LEKCJA 1 Temat: Zasady pierwszej pomocy Formy realizacji: œcie ka edukacyjna. Cele szczegółowe lekcji: rozwijanie umiejêtnoœci dostrzegania niebezpiecznych sytuacji i zachowañ w otoczeniu i yciu codziennym

Bardziej szczegółowo

Test na kartę rowerową 2014 - ćwiczenia

Test na kartę rowerową 2014 - ćwiczenia 1 Jaki jest wymagany wiek, aby otrzymać kartę rowerową a. 7 lat b. 10 lat c. 13 lat d. 11 lat 2 Kto lub co decyduje w pierwszej kolejności o ruchu na skrzyżowaniu? a. sygnalizacja świetlna b. znaki drogowe

Bardziej szczegółowo

1. Poziome znaki drogowe

1. Poziome znaki drogowe 1 1. Poziome znaki drogowe Ze względu na funkcje i kształt, oznakowanie poziome dzieli się na kategorie j.n.: a) znaki podłużne (linie podłużne), b) znaki poprzeczne, c) strzałki kierunkowe i naprowadzające,

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Projekt: wersja β do konsultacji społecznych Opracowanie: Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi Ul. Piotrkowska 175 90-447 Łódź Spis treści

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W KLASIE IVa SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nauczyciel: mgr inż. Magdalena Chuć Temat (rozumiany jako lekcja) Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena

Bardziej szczegółowo

Ronda, skrzyżowania i inne trudne zjawiska (3 pytania) 1. Korzystając z pasa rozpędowego

Ronda, skrzyżowania i inne trudne zjawiska (3 pytania) 1. Korzystając z pasa rozpędowego Ronda, skrzyżowania i inne trudne zjawiska (3 pytania) 1. Korzystają z pasa rozpędowego a. można jadą nim wyprzedza ć samohody jadą e po naszej lewej stronie (Nie. Pas rozpędowy nie służy do wyprzedzania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1. a) b) c) Pytanie 7

Pytanie 1. a) b) c) Pytanie 7 2011 Mszana Górna Pytanie 1 Rower to: a) pojazd specjalny poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem, b) pojazd jednośladowy lub wielośladowy, c) pojazd samochodowy jednośladowy. Pytanie 2 Pieszy

Bardziej szczegółowo

C5 - D4EB0FP0 - Informacje ogólne : Poduszki powietrzne INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE

C5 - D4EB0FP0 - Informacje ogólne : Poduszki powietrzne INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE Strona 1 z 7 INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE 1. Przedmowa Poduszka powietrzna niezależnie, czy czołowa, czy boczna, jest elementem wyposażenia, który uzupełnia ochronę jaką zapewnia pas bezpieczeństwa.

Bardziej szczegółowo

TEST 2. Wielokrotnego wyboru. 1 Pieszy idący po jezdni jest obowiązany: 2 Pieszemu podczas przechodzenia przez jezdnię zabrania się:

TEST 2. Wielokrotnego wyboru. 1 Pieszy idący po jezdni jest obowiązany: 2 Pieszemu podczas przechodzenia przez jezdnię zabrania się: TEST Wielokrotnego wyboru Pieszy idący po jezdni jest obowiązany:. poruszać się jej lewą stroną,. poruszać się jej prawą stroną, 3. ustępować pierwszeństwa nadjeżdżającym pojazdom. Pieszemu podczas przechodzenia

Bardziej szczegółowo

ZNAKI SYGNAŁY POLECENIA - pytania testowe

ZNAKI SYGNAŁY POLECENIA - pytania testowe 1. Gdy policjant kieruje ruchem na skrzyżowaniu i stoi tyłem do naszego kierunku, to jego postawa oznacza dla nas: a) zielone światło, b) czerwone światło, c) żółte światło. 2. Jeżeli na skrzyżowaniu z

Bardziej szczegółowo

WIRTUALNA LEKCJA. Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową. Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła

WIRTUALNA LEKCJA. Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową. Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła WIRTUALNA LEKCJA Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła Spis Treści Przepisy, znaki i sygnały drogowe obowiązujące pieszych Przygotowanie do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Rowerowe zmiany w PoRD. ustawa z 1 kwietnia 2011, Dz.U. nr 92 poz. 530 Marcin Hyła, www.miastadlarowerow.pl

Rowerowe zmiany w PoRD. ustawa z 1 kwietnia 2011, Dz.U. nr 92 poz. 530 Marcin Hyła, www.miastadlarowerow.pl Rowerowe zmiany w PoRD ustawa z 1 kwietnia 2011, Dz.U. nr 92 poz. 530 Marcin Hyła, www.miastadlarowerow.pl Rowerowa ustawa Prawo o Ruchu Drogowym Przyjęta ostatecznie przez Sejm 1.04.2011 Weszła w życie

Bardziej szczegółowo

Pytania dla motorowerzystów

Pytania dla motorowerzystów Pytania dla motorowerzystów 1. W czasie mgły kierujący motorowerem jest obowiązany: a) jechać po chodniku; b) włączyć światła, w które pojazd jest wyposażony; c) korzystać z pobocza drogi, a jeśli jest

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ

PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ 1.Kartę rowerową może uzyskać osoba, która: a) ukończyła 7 lat, b) ukończyła, 9 lat; c) ukończyła 10 lat. 2. W jaki sposób można przewozić na rowerze dziecko do 7 lat:

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim

Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim I. Część ogólna 1. Lodowisko jest obiektem sportowym ogólnodostępnym, którego właścicielem jest Miasto Nowy Dwór Mazowiecki,

Bardziej szczegółowo

10 % Opracowanie: SPH Credo, tel./fax: 067 214 22 88, www.sphcredo.pl ZESTAW 11

10 % Opracowanie: SPH Credo, tel./fax: 067 214 22 88, www.sphcredo.pl ZESTAW 11 ZESTAW 11 Widząc ten znak kierujący samochodem ciężarowym jest ostrzegany o: A - zbliżaniu się do mostu zwodzonego, B - znacznym wzniesieniu drogi, C - nisko przelatujących samolotach. A - przejeżdża przed

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności:

1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności: 1 TEST ZE ZNAJOMOŚCI PRZEPISÓW RUCHU DROGOWEGO Dla szkół gimnazjalnych (wielokrotnego wyboru) 1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności: a) pierwszy z idących

Bardziej szczegółowo

STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów

STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów tel./fax. 22-789-22-12 tel. kom. 513-188-882 email: sm_jozefow@wp.pl ROWER Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY DLA ROWERZYSTÓW

PRZEPISY DLA ROWERZYSTÓW PRZEPISY DLA ROWERZYSTÓW Przepisy dla rowerzystów Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem Art.33 ust 5 jest dozwolone wyjątkowo, gdy: 1) opiekuje się on osobą w wieku do

Bardziej szczegółowo

Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego

Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego Opracowanie koncepcji układu ścieżek rowerowych w Lubartowie określi wymagania techniczne, jakim powinna odpowiadać infrastruktura drogowa przeznaczona

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU 1 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU Nazwa inwestycji: Przebudowa i budowa ul. Nowomyśliwskiej w Międzyzdrojach, powiat kamieński, woj. zachodniopomorskie. Obiekt : Oznakowanie pionowe i poziome. Rodzaj opracowania

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE Klasa IV

WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE Klasa IV Celem zajęć z wychowania komunikacyjnego jest: WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE Klasa IV 1. Wdrażanie do: - zdyscyplinowania i utrwalania prawidłowych nawyków zachowań na drodze, - kształtowanie postaw zgodnych

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM

TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM SZKOŁY PODSTAWOWE 2014 r 1. Z całej szerokości drogi jako pieszy

Bardziej szczegółowo

1. Test nr 3. 6. Znak "skrzyżowanie dróg" oznacza, że drogi na skrzyżowaniu:

1. Test nr 3. 6. Znak skrzyżowanie dróg oznacza, że drogi na skrzyżowaniu: 1. Test nr 3 1. Kierujący dojeżdżając do skrzyżowania, w pierwszej kolejności stosuje się do: A. poleceń wydawanych przez znajdującego się tam policjanta, B. wyświetlanych sygnałów świetlnych, C. znaków

Bardziej szczegółowo

Urządzenie do odprowadzania spalin

Urządzenie do odprowadzania spalin Urządzenie do odprowadzania spalin Nr. Art. 158930 INSTRUKCJA OBSŁUGI Informacje wstępne: Po otrzymaniu urządzenia należy sprawdzić czy opakowanie jest w stanie nienaruszonym. Jeśli po dostarczeniu produktu

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Po co infrastruktura rowerowa? Zrozumieć rowerzystę Marcin Hyła, Radom, 12.05.2011

Po co infrastruktura rowerowa? Zrozumieć rowerzystę Marcin Hyła, Radom, 12.05.2011 ? Zrozumieć rowerzystę Marcin Hyła, Radom, 12.05.2011 Rower stał się nieodłącznym elementem krajobrazu wielkomiejskiego Zachodu Berlin: 15% podróży na rowerze Amsterdam: 35% podróży na rowerze Kopenhaga:

Bardziej szczegółowo

Karta motorowerowa Pytania przykładowe Test nr 1

Karta motorowerowa Pytania przykładowe Test nr 1 Karta motorowerowa Pytania przykładowe Test nr 1 1. Motorowerem jest: a) rower poruszany za pomocą silnika elektrycznego; b) rower poruszany za pomocą silnika parowego; c) rower poruszany silnikiem spalinowym

Bardziej szczegółowo

MAŁGORZATA BAGROWSKA-JAGODZIŃSKA

MAŁGORZATA BAGROWSKA-JAGODZIŃSKA Wykonano dnia 02 marca 2010 r. Opracowanie: DOKUMENTACJA PROJEKTOWA Temat: PROJEKT TYMCZASOWEJ ZMIANY ORGANIZACJI RUCHU ZABEZPIECZAJĄCEJ TRASĘ VIII BIEGU EUROPEJSKIEGO Zamawiający: MŁODZIEśOWY KLUB SPORTOWY

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD REALIZACJI ŚCIEŻKI PROZDROWOTNEJ NA LEKCJACH TECHNIKI BEZPIECZNIE NA WYCIECZKĘ ROWEROWĄ

PRZYKŁAD REALIZACJI ŚCIEŻKI PROZDROWOTNEJ NA LEKCJACH TECHNIKI BEZPIECZNIE NA WYCIECZKĘ ROWEROWĄ PRZYKŁAD REALIZACJI ŚCIEŻKI PROZDROWOTNEJ NA LEKCJACH TECHNIKI BEZPIECZNIE NA WYCIECZKĘ ROWEROWĄ mgr MIROSŁAW NIEDBAŁA Szkoła Podstawowa w Sułowie Prawie każdy młody człowiek w wieku szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1 Pytanie 2 Pytanie 3 Pytanie 4 Pytanie 5 Pytanie 6 Pytanie 7

Pytanie 1 Pytanie 2 Pytanie 3 Pytanie 4 Pytanie 5 Pytanie 6 Pytanie 7 2012 Raba Wyżna Pytanie 1 Kierujący rowerem poruszając się w strefie zamieszkania jest obowiązany: a) jechać z prędkością 20 km na godzinę, b) utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie

Bardziej szczegółowo

5. Dopuszczalna liczba motorowerów jadących w zorganizowanej kolumnie to: a) 15 b) 10 c) 5

5. Dopuszczalna liczba motorowerów jadących w zorganizowanej kolumnie to: a) 15 b) 10 c) 5 1. W przedstawionej sytuacji rowerzysta R: a) ustępuje pierwszeństwa pojazdom A i B b) ustępuje pierwszeństwa pojazdowi A c) przejeżdża jako pierwszy 2. W przedstawionej sytuacji rowerzysta R: a) przejeżdża

Bardziej szczegółowo

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku)

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku) Scenariusz tematu: nr 0 Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. ( godzina w I roku, godzina w II roku) Cel ogólny: Sprawdzenie stopnia opanowania wiedzy Środki dydaktyczne: Testy sprawdzające

Bardziej szczegółowo

Rowerzysta w ruchu drogowym

Rowerzysta w ruchu drogowym Rowerzysta w ruchu drogowym 1 Każdy może zostać rowerzystą. Rowerzystą może być każdy, niezależnie od wieku. Jednak należy pamiętać, że rowerzysta, który wyjeżdża na drogę ma obowiązek przestrzegania zasad

Bardziej szczegółowo

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik ruchu drogowego został ranny lub

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PBS Dit Ryszard Przybył 62-300 Września ul. Kościuszki 60/4 tel. 502 174 480, fax 061 640 13 81 e-mail pbsdit@interia.pl projekty dróg, ulic, placów, zjazdów oraz nadzory nad robotami drogowymi PROJEKT

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ 1 PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ DROGA GMINNA W MIEJSCOWOŚCI - GLINA UL. WSPÓLNA NUMER DROGI GMINNE NR DZIAŁKI 545 KILOMETRACJA DROGI - OD KM 0+000 DO KM 0+370 CAŁKOWITA DŁUGOŚĆ DROGI

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

Propozycje zmian wytłuszczono italikami na ciemniejszym tle, zmiany polegające na usunięciu tekstu są oznaczone jako tekst usunięty.

Propozycje zmian wytłuszczono italikami na ciemniejszym tle, zmiany polegające na usunięciu tekstu są oznaczone jako tekst usunięty. Miasta dla rowerów Polski Klub Ekologiczny - Zarząd Główny ul. Sławkowska 26A 31-014 Kraków tel/fax +48.12.4232047, 12.4232098 w w w. r o w e r y. o r g. p l Przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ. W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie

PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ. W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie 1. Kartę rowerową może uzyskać osoba, która wykazała się niezbędnymi kwalifikacjami i osiągnęła wymagany wiek: 10 lat. 2. Do

Bardziej szczegółowo

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach.

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. EGZEMPLARZ NR 1 ORGANIZACJA RUCHU BRANŻA Drogowa ZADANIE: Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. OBIEKT Projekt branży drogowej INWESTOR Miasto Sulmierzyce AUTOR NR

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE KLASA IV ROK SZKOLNY 214/2015

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE KLASA IV ROK SZKOLNY 214/2015 1.Przepisy o ruchu pieszych WYMAGANIA EDUACYJNE WYCHOWANIE OMUNIACYJNE LASA IV RO SZOLNY 214/2015 onieczne + P Dostateczna ( + P) + R ( +P +R) +D bardzo -wymienia elementy drogi przebiegającej w pobliżu

Bardziej szczegółowo

850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn

850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn Zamierzenie budowlane Przebudowa mostu przez rzekę Tarczynkę (JNI 0109684) w ciągu drogi powiatowej nr 2855W w km 0+161,00 w miejscowości Tarczyn. Nr działek 850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn

Bardziej szczegółowo

Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU.

Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU. Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU. 2 OPIS INWESTYCJI ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA Karta uzgodnień 1. CZĘŚĆ OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

RAJD ROWEROWY Rowerowy piknik integracyjny

RAJD ROWEROWY Rowerowy piknik integracyjny PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 1 im. KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ W SIEDLCACH RAJD ROWEROWY Rowerowy piknik integracyjny 7 czerwca 2014 r. Rajd skierowany jest do nauczycieli szkół gimnazjalnych Miasta Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy!

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Oddaję w Twoje ręce krótki poradnik, dotyczący zagadnień, związanych z bezpieczeństwem podczas wycieczek pieszych. Jest to podręczny zbiór zasad, obowiązujących podczas

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH Pozwalają zaoszczędzić do 80% energii elektrycznej i więcej! Strumień światła zachowuje 100% jakości w okresie eksploatacji nawet do 50.000 do 70.000 h tj. w okresie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: SPH Credo, tel./fax: 067 214 22 88, www.sphcredo.pl

Opracowanie: SPH Credo, tel./fax: 067 214 22 88, www.sphcredo.pl ZESTAW 8 Wjazd na drogę oznaczoną tym znakiem jest: A - dozwolony od strony tego znaku dla pojazdów kierowanych przez osoby niepełnosprawne o obniżonej sprawności ruchowej, B - zabroniony z obu stron tej

Bardziej szczegółowo

Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III

Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III Imię i Nazwisko.. Zadanie 1 Pokoloruj światła i napisz co one oznaczają słowami (jedź, stój, czekaj). (3p.) Zadanie 2 Rozwiąż zagadki, prawidłową odpowiedź

Bardziej szczegółowo

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta:

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta: TEST 1 1. Co w pierwszej kolejności decyduje o ruchu pojazdów na skrzyżowaniu: 1. znaki drogowe poziome; 2. znaki drogowe pionowe; 3. włączona sygnalizacja świetlna. 2. Rowerzyście zabrania się: 1. trzymania

Bardziej szczegółowo

Rysunek montażu. Krok 4 Koniec. Krok 2 Krok 2. Krok 3

Rysunek montażu. Krok 4 Koniec. Krok 2 Krok 2. Krok 3 2 3 Rysunek montażu Krok 3 Krok 2 Krok 2 Krok 4 Koniec 4 Montaż York SB-301V Krok 1 Przymocuj przednią (16) i tylną (12) podporę do ramy uŝywając nakrętek (8), podkładek (9) i śrub (10). Krok 2 WłóŜ podporę

Bardziej szczegółowo

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW ZA CZNIKI ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW Pola, do których wprowadzamy dane, mog¹ byæ: znakowe, numeryczne, typu daty oraz typu memo (pola tekstowe). Istniej¹ ró nice w wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Test na kartę rowerową

Test na kartę rowerową Test na kartę rowerową Test b Test zawiera 20 zadań. W każdym znajdują się trzy odpowiedzi: A, B, C. Wybierz tylko jedną z nich i zamaluj właściwą kratkę w karcie odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz, błędne

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA KLASA IV OCENA CELUJĄCA:

TECHNIKA KLASA IV OCENA CELUJĄCA: TECHNIKA KLASA IV OCENA CELUJĄCA: Otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania samodzielnie, a także starannie i poprawnie pod względem merytorycznym. Opanował wiedzę wykraczającą

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU UL. PTASIA 2A 58-500 JELENIA GÓRA (* 75) 642 00 33 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU ZMIANA ORGANIZACJI RUCHU SKRZYŻOWANIA ULIC: PODGÓRZYŃSKIEJ BOHATERÓW WRZEŚNIA 1939 R. OSIEDLE DWUDZIESTOLECIA W JELENIEJ GÓRZE

Bardziej szczegółowo

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU Temat: Organizacja obszaru roboczego podczas pracy przy komputerze. 1. MONITOR a) UNIKAJ! - umieszczania monitora z boku, jeżeli patrzysz na monitor częściej niż na papierowe dokumenty - dostosowywania

Bardziej szczegółowo

UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR

UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR Załącznik Nr 2A UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR zawarta w dniu... r. w Morawicy pomiędzy Gminą Morawica reprezentowaną przez: zwaną dalej w treści umowy Organizatorem przewozu, a Firmą - reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy P R O J B U D K O M - S.C. PRACOWNIA PROJEKTOWA INŻYNIERII DROGOWEJ 62-800 KALISZ ul. RUMIŃSKIEGO 3 TEL.0 62-76 76 675 NIP 618-004 - 84 99 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy Branża : Obiekt : Adres

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Standardy i Koncepcja Tras Rowerowych recepta na dobrą infrastrukturę rowerową

Standardy i Koncepcja Tras Rowerowych recepta na dobrą infrastrukturę rowerową Standardy i Koncepcja Tras Rowerowych recepta na dobrą infrastrukturę rowerową Bartosz Skórzewski - Stowarzyszenie Rowerowy Szczecin - Miasta dla rowerów 1 Dla kogo i po co budujemy infrastrukturę rowerową?

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią Załącznik nr 2 ŚRODKI BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO, ICH DOBÓR DO POZIOMU ZAGROŻEŃ I ZAKRES ICH STOSOWANIA W STRAŻY GRANICZNEJ 1. DOBÓR ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO KATEGORIA K1 - urządzenia do przechowywania/przetwarzania

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki)

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) Zadanie główne (temat lekcji): BAWIMY SIĘ PIŁKĄ NA WSZELKIE SPOSOBY Zadania szczegółowe: Sprawność motoryczna Uczeń: - rozwinie zwinność poprzez

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla rodziców i nauczycieli

Poradnik dla rodziców i nauczycieli Poradnik dla rodziców i nauczycieli Dziecko do lat 7 nie powinno samodzielnie poruszać się po drogach, powinno znajdować się pod opieką rodziców, starszego rodzeństwa lub kolegów. W drodze do szkoły/domu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 3. Środki dydaktyczne: Plansze przedstawiające wykonanie poszczególnych manewrów, plansze ze znakami drogowymi.

Scenariusz 3. Środki dydaktyczne: Plansze przedstawiające wykonanie poszczególnych manewrów, plansze ze znakami drogowymi. Scenariusz 3 TEMAT: Manewry wykonywane przez rowerzystów. Cel zajęć: Poznanie właściwego zachowania się kierującego rowerem podczas wykonywania manewrów, zapoznanie z definicjami manewrów, kształcenie

Bardziej szczegółowo

- MIEJSKIE MIASTECZKO ROWEROWE

- MIEJSKIE MIASTECZKO ROWEROWE PROJEKT TECHNICZNY BIEśNIA SŁUśĄCA DO REKREACJI - MIEJSKIE MIASTECZKO ROWEROWE Adres budowy : dz. nr 403/18 obr. 2 ul. Kaziemierza Wielkiego 12 Kętrzyn Inwestor : Urząd Miasta w Kętrzynie ul. Wojska Polskiego

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

Wychowanie komunikacyjne

Wychowanie komunikacyjne Wychowanie komunikacyjne Kluczowym zadaniem szkoły i każdego w niej pracującego nauczyciela jest wyposażenie uczniów w wiadomości i umiejętności oraz nawyki niezbędne do bezpiecznego zachowania się na

Bardziej szczegółowo

Pytania testy na kartę rowerową

Pytania testy na kartę rowerową Pytania testy na kartę rowerową I. Dotyczące pieszych: UWAGA: TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU! 1. Które zachowanie pieszego jest poprawne? A. przebieganie przez jezdnię, B. przechodzenie przez jezdnię w miejscach

Bardziej szczegółowo

Bądź bezpieczny na drodze. Wykonał: Mateusz Kuba

Bądź bezpieczny na drodze. Wykonał: Mateusz Kuba Bądź bezpieczny na drodze Wykonał: Mateusz Kuba Uczestnicy ruchu drogowego Żeby być bezpiecznym w ruchu drogowym trzeba znać jego uczestników: Pasażer osoba znajdująca się w pojeździe, np. autobusie, samochodzie

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Temat: Bądź bezpieczny na drodze bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym.

Temat: Bądź bezpieczny na drodze bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym. ZAGROŻENIA CYWILIZACYJNE... LEKCJA 6 Temat: Bądź bezpieczny na drodze bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym. Formy realizacji: ście ka miêdzyprzedmiotowa wychowanie komunikacyjne, technika. lekcja praktyczna

Bardziej szczegółowo

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981 Rowerzysta, jak i każdy inny uczestnik ruchu drogowego (np. pieszy, kierowca samochodu, motocyklista), może stać się świadkiem wypadku. Warto wiedzieć, jak należy zachować się w takiej sytuacji. Po pierwsze

Bardziej szczegółowo

Manewry w ruchu drogowym

Manewry w ruchu drogowym Manewry w ruchu drogowym Włączanie się do ruchu Włącznie się do ruchu następuje przy rozpoczynaniu jazdy po zatrzymaniu lub postoju nie wynikającym z warunków lub przepisów ruchu drogowego, jak równieŝ

Bardziej szczegółowo

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego.

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Reanimacja REANIMACJA A RESUSCYTACJA Terminów reanimacja i resuscytacja u ywa siê czêsto w jêzyku potocznym zamiennie, jako równoznacznych okre leñ zabiegów ratunkowych maj±cych na celu przywrócenie funkcji

Bardziej szczegółowo

ZDOBYWAMY KARTĘ ROWEROWĄ

ZDOBYWAMY KARTĘ ROWEROWĄ ZDOBYWAMY KARTĘ ROWEROWĄ Do dziesiątego roku życia na rowerze wolno jeździć tylko w bezpiecznych miejscach, z dala od ruchu ulicznego. Na drogę publiczną przepisy zezwalają wyjechać dopiero z kartą rowerową,

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

3. Aby pieszy mógł samodzielnie, bez opieki, korzystać z drogi (np. iść chodnikiem) musi mieć ukończone: A. 10 lat, B. 7 lat. C. 5 lat.

3. Aby pieszy mógł samodzielnie, bez opieki, korzystać z drogi (np. iść chodnikiem) musi mieć ukończone: A. 10 lat, B. 7 lat. C. 5 lat. Przykładowe pytania na kartę rowerową: 1. Osoba jadąca rowerem po chodniku w wieku do lat 10 to: A. pieszy, B. rowerzysta, C. kierujący. 2. Jeżeli pieszy z uwagi na brak chodnika i pobocza zmuszony jest

Bardziej szczegółowo