Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni biurowej w Trójmieœcie Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni biurowej w Trójmieœcie Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni"

Transkrypt

1 Zarz¹dzanie i Finanse Journal of Management and Finance Vol. 12, No. 4/2014 Ma³gorzata Rymarzak* Micha³ Madera** Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni biurowej w Trójmieœcie Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni Wstêp Wdra ana od d³u szego czasu idea zrównowa onego rozwoju w budownictwie komercyjnym od kilku lat znajduje ju zastosowanie na rynku polskim. Wbrew pocz¹tkowym w¹tpliwoœciom inwestorów i deweloperów dotycz¹cych zasadnoœci inwestowania w budownictwo ekologiczne rynek nieruchomoœci zrównowa onych rozwija siê. Co wiêcej, jak wskazuj¹ S. Belniak, M. G³uszak i M. Ziêba, Polska jest jednym z liderów w regionie, a dynamika rozwoju budownictwa ekologicznego istotnie przewy sza dynamikê rozwoju innych segmentów rynku nieruchomoœci komercyjnych [Belniak i inni, 2013, s. 222]. Budynki zrównowa one (w jêzyku angielskim okreœlane jako sustainable buildings, green buildings, eco buildings czy high performance buildings) to obiekty charakteryzuj¹ce siê minimalnym zu yciem zasobów naturalnych na etapie budowy i eksploatacji oraz niskim (negatywnym) oddzia³ywaniem na œrodowisko naturalne, na zró nicowanie biologiczne œrodowiska, przy jednoczesnej optymalnej u ytecznoœci dla w³aœcicieli, najemców i innych u ytkowników [RICS, 2009]. Celem niniejszego artyku³u jest próba scharakteryzowania trójmiejskiego rynku powierzchni biurowej w budynkach zrównowa onych. W pierwszej kolejnoœci przedstawione zostan¹ miêdzynarodowe systemy certyfikacji budynków zrównowa onych. W dalszej czêœci artyku³u zaprezentowana zostanie poda powierzchni biurowej, stawki czynszu najmu oraz koszty eksploatacyjne w zrównowa onych budynkach biurowych, a tak e preferencje najemców powierzchni biurowej w Trójmieœcie. W postêpowaniu badawczym wykorzystane zosta³y opracowania opisuj¹ce segment rynku nieruchomoœci biurowych w Polsce, w³asne * Dr, Katedra Inwestycji i Nieruchomoœci, Wydzia³ Zarz¹dzania, Uniwersytet Gdañski, ul. Armii Krajowej 101, Sopot, ** Mgr, Hossa.biz Sp. z o.o., ul. T. Boya- eleñskiego 108, Katowice, hossabiz.pl

2 358 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera doœwiadczenia w tym zakresie oraz wyniki badañ empirycznych przeprowadzonych metod¹ ankiety internetowej w 2013 roku. 1. Miêdzynarodowe systemy certyfikacji budynków zrównowa onych Narzêdziami wykorzystywanymi do kompleksowej oceny budynków, uwzglêdniaj¹cymi kryteria ekologiczne, finansowe i spo³eczne zrównowa onego rozwoju, s¹ m.in. certyfikaty, wœród których najbardziej rozpowszechnionymi s¹: LEED, BREEAM, DGNB oraz EU Green Building. Pierwszy z systemów certyfikacji LEED (Leadership in Energy and Enviromental Design) zapocz¹tkowany zosta³ w Stanach Zjednoczonych. Zgodnie z zasadami United States Green Building Council nadanie certyfikatu budynkowi wi¹ e siê z koniecznoœci¹ przeprowadzenia oceny pod wzglêdem szeœciu podstawowych aspektów, w tym dotycz¹cych: lokalizacji i transportu, zrównowa onego zagospodarowania terenu, oszczêdnoœci wody, efektywnoœci energetycznej, doboru materia³ów budowlanych i wykoñczeniowych, jakoœci powietrza wewn¹trz budynku. Natomiast BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) to certyfikat brytyjski, ciesz¹cy siê popularnoœci¹ przede wszystkim w Europie [Joñska, 2011, s. 218]. Przy tej certyfikacji budynek oceniany jest w nastêpuj¹cych kategoriach: zarz¹dzanie, zdrowie, energia, transport, woda, odpady, zanieczyszczenie, zagospodarowanie dzia³ki i ekologia, materia³y oraz innowacyjnoœæ. Innym systemem certyfikacji budynków jest DGNB opracowany przez Deutsches Gesellschaft fuer Nachhaltiges Bauen we wspó³pracy z Federalnym Ministerstwem Transportu, Budownictwa i Rozwoju Miasta (BMVBS). W ocenie uwzglêdniane s¹: ekologia, ekonomia, aspekty spo³eczno-kulturowe i funkcjonalne, technika, procesy i lokalizacja. System ten jest jedynym licz¹cym siê systemem certyfikacji budynków zrównowa onych, który w równym stopniu uwzglêdnia aspekty ekonomiczne oraz ekologiczne budownictwa zrównowa onego. Istnieje tak e program The EU Green Building Programme (GBP), który powsta³ z inicjatywy Komisji Europejskiej. G³ównym jego celem jest wspieranie wdra ania rozwi¹zañ efektywnych kosztowo i energetycznie przez kreowanie œwiadomoœci i zapewnienie informacji dla przedsiê-

3 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 359 biorstw sk³onnych zaadaptowaæ efektywne energetycznie rozwi¹zania w budynkach niemieszkalnych. 2. Poda powierzchni biurowej w budynkach zrównowa onych w Trójmieœcie Trójmiasto jako konurbacja 1, w której sk³ad wchodz¹ Gdañsk, Sopot i Gdynia, stanowi kluczowy oœrodek pod wzglêdem powierzchni biurowej w Polsce pó³nocnej. Rynek nieruchomoœci biurowych tworz¹ g³ównie lokalni deweloperzy, lecz oprócz nich s¹ te obecni deweloperzy o zasiêgu krajowym i miêdzynarodowym. Zasoby zrównowa onej powierzchni biurowej tworz¹ pojedyncze budynki biurowe (np. Centrum Biurowe Neptun), parki biurowe (Olivia Business Centre), a tak e obiekty wielofunkcyjne (Alchemia). Budynki te uzyska³y takie certyfikaty, jak: BREEAM, LEED oraz EU Green Building (tablica 1). Certyfikatem BREEAM na rynku trójmiejskim mog¹ poszczyciæ siê budynki Olivia Gate, Olivia Point i Olivia Tower oraz Opera Office (precertyfikat). W trakcie certyfikacji BREEAM post construction jest budynek CB Neptun. Budynki sk³adaj¹ce siê na kompleks Olivia Business Centre posiadaj¹ wy ej wspomniany certyfikat na poziomie very good, potwierdzaj¹cy komfort pracy u ytkowników budynku, efektywnoœæ energetyczn¹, dostêpnoœæ transportow¹, najwy sz¹ jakoœæ materia³ów i konstrukcji, odpowiedni¹ gospodarkê wod¹ i odpadami oraz jakoœæ i iloœæ terenów zielonych. Ponadto biurowce te posiadaj¹ zaawansowane systemy zmniejszaj¹ce energoch³onnoœæ i koszty zarz¹dzania budynkiem oraz maksymalizuj¹ce funkcjonalnoœæ oraz bezpieczeñstwo. Do rozwi¹zañ proekologicznych zalicza siê równie oœwietlenie parkingów zewnêtrznych sterowane czujkami zmierzchu, natomiast podziemnych czujkami ruchu, elewacje wykonane w technologii ró nicowanego przewodnictwa cieplnego i œwiat³a, w zale noœci od ekspozycji na œwiat³o s³oneczne. W Olivia Point i Olivia Tower do zrównowa onych rozwi¹zañ mo na zaliczyæ równie zielony dach z systemem retencji wody, oœwietlenie zewnêtrzne (eliminuj¹ce nadmierne oœwietlenie w nocy) oraz system segregacji odpadów. 1 Konurbacja zespó³ miejski sk³adaj¹cy siê z kilku blisko le ¹cych miast, powi¹zanych ze sob¹ komunikacyjnie, z których ani jedno nie dominuje.

4 360 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera Tablica 1. Charakterystyka pod wzglêdem wybranych cech trójmiejskich zrównowa onych budynków biurowych Nazwa projektu Certyfikat Olivia Gate BREEAM very good Olivia Point BREEAM very good Olivia Tower BREEAM Alchemia I faza very good LEED Platinum precertyfikat EU Green Building Wysokoœæ piêtra (pod³oga- -sufit) Pow. typowego piêtra Liczba GPZ Typ zasilania awaryjnego 3, UPS budynkowy, generator pr¹dotwórczy 3, UPS budynkowy, generator pr¹dotwórczy 3, UPS budynkowy, generator pr¹dotwórczy 3, UPS, agregat pr¹dotwórczy Liczba wind (na piêtrze) Liczba miejsc parkingowych Podziemne Naziemne Dodatkowe udogodnienia w budynku (istniej¹ce) parking dla rowerów, us³ugi finansowe parking dla rowerów, us³ugi finansowe parking dla rowerów, us³ugi finansowe centrum rekreacyjne, restauracja 2, b.d. b.d. 2 lub bliskoœæ lotniska, kantyna

5 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 361 CB Neptun w trakcie certyfikacji BREEAM post construction Opera Office precertyfikacja BREEM u ycka Office Park Budynek E very good EU Green Building 2, b.d. b.d b.d b.d. 2, b.d. UPS, agregat pr¹dotwórczy kino, parking dla rowerów 2, b.d. UPS centralny kantyna, parking dla rowerów b.d. brak danych ród³o: Opracowanie w³asne na podstawie: [http://oliviacentre.pl;

6 362 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera Z kolei certyfikat LEED otrzyma³y budynki Aurum i Platinum w kompleksie Alchemia. S¹ to pierwsze w Trójmieœcie i jedne z pierwszych w Polsce obiektów, które w systemie LEED otrzyma³y precertyfikacjê na najwy szym mo liwym poziomie Platinum. Dla najemców biurowca certyfikat LEED Platinum jest nie tylko gwarancj¹ bardzo wysokiego komfortu u ytkowania, ale przede wszystkim znacznie ni szych kosztów eksploatacji wynajêtej powierzchni [Alchemia]. Do rozwi¹zañ proekologicznych w obiektach zalicza siê miêdzy innymi: zmniejszenie zu ycia wody pitnej do nawadniania terenu i przy systemie odprowadzania œcieków o 50%, zbiornik retencyjny, który zapewni wodê do nawadniania na 21 dni u ytkowania. Ponadto w budynkach jest zmniejszone zu ycie energii o 30% oraz zamontowany system monitorowania energii w budynku. Podczas budowy biurowców wykorzystano co najmniej: 30% materia³ów budowlanych pochodz¹cych z recyclingu, 30% materia³ów pochodzenia regionalnego, 75% odpadów budowlanych poddanych ponownemu u yciu oraz zapewniono miejsca na segregowanie i magazynowanie odpadów. Certyfikat budynku zielonego bêdzie posiada³ równie kolejny etap kompleksu biurowego Alchemia. Inwestor otrzyma³ potwierdzenie przejœcia wstêpnego etapu w systemie certyfikacji LEED FOR CORE & SHELL Biurowiec uzyska³ tym samym najwy sz¹ do tej pory ocenê punktow¹ w Polsce. Certyfikatami EU Green Building mog¹ poszczyciæ siê z kolei: budynek biurowy E z kompleksu u ycka Office Park oraz Certyfikat ten przyznany zosta³ budynkowi za zu ycie energii na poziomie ni szym od lokalnych norm o 32,7%. Analiza rynku zielonych budynków biurowych na obszarze Trójmiasta wskazuje, i wiêkszoœæ budynków po³o ona jest w Gdañsku w rejonie dzielnicy Oliwa i Wrzeszcz wzd³u alei Grunwaldzkiej, oraz w Gdyni przy ul. u yckiej. Znajduj¹ siê one w bliskiej odleg³oœci od przystanków autobusowych, tramwajowych oraz przystanków SKM (Szybkiej Kolei Miejskiej). Trudno jest jednoznacznie oceniæ, który z analizowanych budynków ma najlepsz¹ lokalizacjê i dostêpnoœæ transportu publicznego. Wydaje siê, i budynek ma ograniczon¹ dostêpnoœæ komunikacji miejskiej (brak linii tramwajowej oraz przystanku SKM). Niepodwa aln¹ zalet¹ po³o enia tego parku biurowego jest jednak s¹siedztwo miêdzynarodowego lotniska, a w 2015 roku w odleg³oœci 100 m powstanie przystanek Pomorskiej Kolei Metropolitarnej.

7 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 363 W wiêkszoœci budynków oferowany jest standard wykoñczenia typu open space, tj. powierzchnia wykoñczona jest zgodnie z okreœlonym standardem bez œcian wewnêtrznych oraz drzwi wewnêtrznych. Wyj¹tek stanowi u ycka Office Park, gdzie w standardzie zapewniono stolarkê drzwiow¹ oraz œciany wewnêtrzne. W analizowanych budynkach najni sza wysokoœæ piêtra w œwietle, tj. od pod³ogi podnoszonej do sufitu podwieszanego, to 2,70 m (Opera Office), a najwy sza 3,00 m (Olivia Business Centre oraz Alchemia). Nale y zwróciæ uwagê równie na powierzchniê typowego (powtarzalnego) piêtra w budynku biurowym. W Trójmieœcie ta powierzchnia jest ró na, w g³ównej mierze zale y od uwarunkowañ wynikaj¹cych z zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, powierzchni dzia³ki oraz wizji architekta. W zale noœci od wielkoœci biurowca powierzchnia piêtra kszta³tuje siê od m 2 w Opera Office do 2500 m 2 w Olivia Gate. Z regu³y im wiêksza powierzchnia piêtra, tym lepsze mo - liwoœci zwiêkszenia powierzchni najmu przez przysz³ego najemcê. Zazwyczaj uznaje siê, e rozwi¹zaniem optymalnym jest ekspansja korporacji na jednym piêtrze. Dywersyfikacja Ÿróde³ zasilania mo e zostaæ wykonana poprzez zastosowanie generatora lub przez przy³¹czenie do innej sieci energetycznej. Wszystkie omawianie biurowce posiadaj¹ obowi¹zkowe dwa Ÿród³a zasilania, s¹ to UPS oraz generatory pr¹dotwórcze. Nieliczne z nich s¹ pod³¹czone do dwóch GPZ (g³ówny punkt zasilania), jak np. Alchemia budynki Aurum i Platinum. Dla poprawnego funkcjonowania oraz efektywnego zarz¹dzania budynkami zrównowa onymi wymaga siê wysokiej klasy systemów kontroli. System zarz¹dzania budynkiem, czyli BMS (Building Management System), umo liwia sprawowanie kontroli nad poszczególnymi urz¹dzeniami i elementami budynku, miêdzy innymi: klimatem wewn¹trz pomieszczeñ ogrzewanie/ch³odzenie/oœwietlenie, systemem bezpieczeñstwa oraz ochron¹ przeciwpo arow¹ i kontrol¹ dostêpu dla ekip ratunkowych na poziomie parteru [Modern Office Standards: Polska, s. 17]. Wszystkie zrównowa one budynki biurowe w Trójmieœcie wyposa one zosta³y w systemy BMS, które ró ni¹ siê zakresem dzia³ania i dostêpnymi funkcjami. Kolejnym elementem wyposa enia nowoczesnych budynków s¹ cichobie ne i szybkie windy. Powinny one zapewniaæ czas oczekiwania nie d³u szy ni 30 sekund oraz zdolnoœæ przewozow¹ 15% u ytkowni-

8 364 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera ków budynku w ci¹gu 5 minut. Oprócz szybkoœci istotna jest tak e liczba wind na piêtrze. W omawianych biurowcach najmniej wind ma biurowiec 2, najwiêcej zaœ CB Neptun 8 (z uwagi na du ¹ liczbê kondygnacji i ze wzglêdów bezpieczeñstwa). W ocenie biurowców w Trójmieœcie nale y równie uwzglêdniæ liczbê miejsc parkingowych zarówno naziemnych, jak i podziemnych. Najwiêcej miejsc naziemnych oferuje u ycka Office Park 422, a najmniej Opera Office 79. Natomiast najwiêksz¹ liczbê miejsc parkingowych podziemnych oferuje Olivia Gate 378, najmniej zaœ WskaŸnikiem stosowanym do oceny iloœci miejsc parkingowych jest wspó³czynnik miejsc parkingowych, czyli stosunek ca³kowitej powierzchni budynku do ³¹cznej liczby miejsc postojowych. Im wspó³czynnik jest ni - szy, tym wiêksza liczba miejsc przypada na m 2 powierzchni budynku. Najni szym wskaÿnikiem cechuj¹ siê odpowiednio budynki biurowe: CB Neptun 1/95 m 2, Alchemia I faza 1/53 m 2, Opera Office 1/36 m 2, u ycka Office Park 1/33 m 2 oraz Olivia Gate 1/28 m 2 [Jones Lang LaSalle]. Wœród dodatkowych udogodnieñ stosowanych w nowoczesnych budynkach biurowych zaliczyæ mo na takie rozwi¹zania proekologiczne jak miejsca postojowe dla rowerów oraz prysznice dla osób doje d aj¹cych do pracy rowerem. Ponadto znaczenie maj¹ tak e kantyna dla pracowników, kawiarnia czy salonik prasowy. Te dodatkowe funkcje ulokowane w budynku powinny byæ dok³adnie przeanalizowane pod k¹tem przysz³ych najemców. 3. Stawki czynszu najmu i koszty eksploatacyjne w zrównowa onych budynkach biurowych w Trójmieœcie Wielkoœæ popytu na nowoczesn¹ powierzchniê biurow¹ kszta³tuje miêdzy innymi poziom stawek czynszu najmu oraz kosztów eksploatacyjnych, które z regu³y wyra ane s¹ w euro lub w z³otych. Przy zawieraniu transakcji rynkowych na tego typu powierzchniê powszechnie wykorzystywanym czynszem jest czynsz potrójny netto tzw. net-net-net lease (w³aœciciel pokrywa koszty remontów nieruchomoœci, za pozosta³e kategorie wydatków operacyjnych p³aci najemca). W zrównowa onych budynkach w Trójmieœcie stawki czynszu w 2013 roku waha³y siê w granicach od 12,50 EUR/m 2 do 13,5 EUR/m 2, a œrednie stawki ofertowe wynosi³y oko³o 14 EUR/m 2. Kolejnym istotnym czynnikiem przy wyborze powierzchni biurowej s¹ koszty eksploatacyjne. Zasadniczo koszty eksploatacyjne w analizowa-

9 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 365 nym okresie p³atne by³y w zrycza³towanej wysokoœci i obejmowa³y wszystkie wynikaj¹ce z w³aœciwego utrzymania i prowadzenia budynku koszty, w tym: sprz¹tania obiektu i terenu zewnêtrznego nieruchomoœci, ochrony, konserwacji bie ¹cych, zarz¹dzania / administracji, podatków i innych obci¹ eñ publicznych nieruchomoœci, ubezpieczenia budynku, zu ycia mediów w czêœciach wspólnych i wywozu nieczystoœci. Natomiast wy³¹czone z op³aty eksploatacyjnej by³y koszty ponoszone bezpoœrednio przez najemcê (w tym koszty mediów zu ytych w przedmiocie najmu, koszty us³ug telekomunikacyjnych oraz sprz¹tania przedmiotu najmu). Najni sze koszty eksploatacyjne odnotowano w budynkach biurowych Olivia Business Centre 11 z³/m 2. Z drugiej strony najwy sze op³aty eksploatacyjne by³y w budynkach Opera Office 16 z³/m 2 oraz CB Neptun 16,50 z³/m 2 [Jones Lang LaSalle]. Powierzchnia podstawowa, czyli do wy³¹cznego u ytku najemcy w nowoczesnych biurowcach, zawsze powiêkszana jest o wspó³czynnik powierzchni wspólnych (add-on factor). Od powiêkszonej powierzchni, zwanej powierzchni¹ najmu, p³acony jest zarówno czynsz, jak i op³aty eksploatacyjne. W Trójmieœcie w obiektach biurowych stosowane s¹ ró - ne modele wspó³czynnika add-on factor. Wyró nia siê wspó³czynnik powierzchni wspólnych w budynku oraz powierzchni wspólnych piêtra. Wiêkszoœæ deweloperów podaje add-on factor dla budynku. Wynosi on 3,42% w Opera Office, 4,45% w CB Neptun, 5,00% w 5,38% w Alchemii, od 5 8% w Olivia Gate oraz od 6 8% w budynkach Olivia Point i Tower [Jones Lang LaSalle]. Ponadto w obiektach biurowych u ywa siê wspó³czynnika powierzchni wspólnej piêtra, który doliczany jest do wspó³czynnika powierzchni wspólnej budynku, w przypadku gdy najemca wynajmuje tylko czêœæ piêtra. Reasumuj¹c, wysokoœæ wyjœciowych stawek czynszu najmu pozostaje na zbli onym poziomie, najwy sze czynsze mo na zaobserwowaæ w budynkach, które s¹ ju niemal w ca³oœci skomercjalizowane, lub te o wy szym standardzie wykoñczenia. Natomiast wysokoœæ op³at eksploatacyjnych uzale niona jest od zakresu dzia³añ zwi¹zanych z eksploatacj¹ i utrzymaniem czêœci wspólnych budynku oraz terenu wokó³ obiektu.

10 366 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera 4. Preferencje najemców powierzchni biurowej w Trójmieœcie W celu poznania potrzeb trójmiejskich najemców nowoczesnych powierzchni biurowych 2 (w tym istotnoœci certyfikatów ekologicznych przy podejmowaniu decyzji o wynajmie) przeprowadzone zosta³o badanie empiryczne, metod¹ ankiety internetowej. Przy tworzeniu kwestionariusza ankietowego wzorowano siê na wynikach badañ przeprowadzonych przez firmê CB Richard Ellis [CB Richard Ellis]. Zamierzano bowiem stwierdziæ, czy istniej¹ ró nice w preferencjach najemców trójmiejskich i warszawskich 3. Kwestionariusz ankietowy do losowo wybranych 60 trójmiejskich najemców rozes³any zosta³ w maju 2013 roku. Respondenci (tj. osoby odpowiedzialne za wybór lokalizacji dla nowego biura) odpowiadali na 11 pytañ zamkniêtych, w tym jedno- i wielokrotnego wyboru. Prawid³owo wype³nione kwestionariusze uzyskano od 28 przedsiêbiorstw, w tym 13, które mia³y swój oddzia³ w biurowcu posiadaj¹cym certyfikat ekologiczny. W badaniu udzia³ wziê³y firmy z sektora: us³ug dla biznesu (32%), finansów, rachunkowoœci, ubezpieczeñ (25%), IT (22%), przemys³u (7%), handlu (7%) oraz us³ug dla konsumentów (7%). Zatrudnia³y one pracowników (39% badanych), pracowników (29%), powy ej 100 pracowników (21%). Poni ej 20 pracowników zatrudnia³o 11% ankietowanych. Kwestionariusz ankietowy wype³niali w g³ównej mierze dyrektorzy oddzia³ów (71%), mened erowie (21%) oraz cz³onkowie zarz¹du (8%). Wskazywali oni, i czynnikami decyduj¹cymi o zmianie dotychczasowej lokalizacji by³y przede wszystkim: niski stan techniczny biur i budynku oraz s³aba infrastruktura. Odpowiedzi te wskaza³o odpowiednio 54% i 50% respondentów (rysunek 1). Przy czym nale y w tym miejscu podkreœliæ, e aden z ankietowanych najemców nie uzasadnia³ zmiany lokalizacji brakiem certyfikatu ekologicznego budynku, w którym dotychczas prowadzona by³a jego dzia³alnoœæ gospodarcza. 2 Kwestionariusze ankietowe zosta³y rozes³ane do najemców powierzchni biurowej klasy A w Trójmieœcie. 3 Badanie firmy CB Richard Ellis przeprowadzone zosta³o przede wszystkim wœród warszawskich najemców.

11 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 367 Rysunek 1. Czynniki wp³ywaj¹ce na zmianê dotychczasowej lokalizacji najemcy na rynku trójmiejskim ród³o: Opracowanie w³asne na podstawie wyników badañ ankietowych. W przeprowadzonym badaniu, podobnie jak w badaniu firmy CB Richard Ellis, przyjêto za³o enie, i na wybór powierzchni biurowej wp³yw ma szereg ró nych czynników, które mo na podzieliæ na trzy zasadnicze grupy: lokalizacja, warunki finansowe oraz standard techniczny powierzchni (tablica 2). Tablica 2. Udzia³ najemców warszawskich i trójmiejskich, którzy przy wyborze powierzchni biurowej uznali dany czynnik za istotny dot. lokalizacji: Czynniki Najemcy trójmiejscy Najemcy warszawscy udzia³ respondentów (%) transport publiczny 57% 73% mo liwoœæ dojazdu samochodem 68% dostêpnoœæ us³ug towarzysz¹cych 46% 44% odleg³oœæ od centrum miasta 50% dot. warunków finansowych: poziom stawek czynszu 71% 90% wysokoœæ op³at eksploatacyjnych 57% ok. 70% bud et na wykoñczenie dla najemcy 50% ok. 70% okres zwolnienia z czynszu 46% ok. 70% op³ata za miejsce parkingowe 43% ok. 40%

12 368 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera Czynniki dot. standardu technicznego powierzchni: Najemcy trójmiejscy Najemcy warszawscy udzia³ respondentów (%) ³atwoœæ aran acji powierzchni 50% ok. 90% dostêpnoœæ miejsc parkingowych poni ej 40% ok. 70% otwierane okna 43% ok. 40% podwieszane sufity 46% ok. 40% wydajnoœæ wentylacji i klimatyzacji 61% ród³o: Opracowanie w³asne na podstawie wyników badañ ankietowych oraz [CB Richard Ellis]. Trójmiejscy ankietowani w doborze lokalizacji kierowali siê podobnie jak i warszawscy najemcy przede wszystkim dostêpnoœci¹ transportu publicznego. Czynnik ten zosta³ uznany za najwa niejszy odpowiednio przez 57% i 73% badanych przedsiêbiorstw. Kolejnymi wa nymi czynnikami by³y: dla najemców trójmiejskich odleg³oœæ od centrum miasta (50%) oraz dostêpnoœæ do us³ug towarzysz¹cych (46%), zaœ dla warszawskich respondentów mo liwoœæ dojazdu samochodem (68%) i dostêpnoœæ us³ug towarzysz¹cych (44%). W dobie kryzysu gospodarczego czynnikiem zdecydowanie najwa - niejszym przy wyborze powierzchni biurowej zarówno na jednym, jak i drugim rynku regionalnym by³ poziom stawek czynszu (odpowiedÿ tê wskaza³o 71% trójmiejskich ankietowanych i ponad 90% warszawskich respondentów). Koszty eksploatacyjne za wa ne uzna³o odpowiednio 57% i oko³o 70% badanych. Czynnikiem œrednio wa nym dla najemców by³a op³ata za miejsce parkingowe. Do wa nych elementów standardu technicznego budynku biurowego trójmiejscy respondenci zaliczyli wydajnoœæ wentylacji i klimatyzacji 61% oraz ³atwoœæ aran acji powierzchni 50%. Z kolei warszawscy najemcy kierowali siê przede wszystkim ³atwoœci¹ aran acji powierzchni oraz dostêpnoœci¹ miejsc parkingowych. Odpowiedzi te udzieli³o odpowiednio oko³o 90% i 70% respondentów. Podsumowuj¹c, mo na stwierdziæ, i odpowiedzi udzielone przez trójmiejskich respondentów w wiêkszoœci przypadków s¹ zbie ne z wynikami badañ przedstawionymi przez firmê CB Richard Ellis. Zarówno na jednym, jak i drugim rynku ze wzglêdu na zwiêkszon¹ niepewnoœæ

13 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 369 warunki finansowe pozostaj¹ najwa niejszym kryterium wyboru powierzchni biurowej dla wiêkszoœci najemców. Pomimo i kwestia energooszczêdnoœci i zrównowa onego budownictwa jest istotna z punktu widzenia znacznej czêœci przedsiêbiorstw, to wiêkszoœæ z nich nie by³aby sk³onna p³aciæ wy szego czynszu za najem powierzchni biurowej w zrównowa onym budynku, je eli nie wi¹za³oby siê to z obni eniem op³at eksploatacyjnych. Jedynie dla nielicznych u ytkowników powierzchni biurowych certyfikacja ekologiczna budynku jest koniecznoœci¹, wynikaj¹c¹ g³ównie z globalnej polityki danego przedsiêbiorstwa. Podkreœliæ jednak trzeba, e dokonuj¹c oceny wyników badania przeprowadzonego wœród trójmiejskich najemców (pomimo i kwestionariusze ankietowe wype³niane by³y przez osoby odpowiedzialne za wybór lokalizacji dla nowego biura), nale y zachowaæ pewn¹ ostro noœæ. Powinna ona wynikaæ z dwóch powodów: po pierwsze, nie ma mo liwoœci dostatecznego skontrolowania rzetelnoœci udzielonych informacji, po wtóre istnieje niepewnoœæ, czy wyra one opinie s¹ dostatecznie obiektywne oraz pe³ne. Zakoñczenie W ostatnich latach zauwa alnym trendem w zakresie budownictwa biurowego jest realizacja obiektów wed³ug standardów zrównowa onego budownictwa. Uzyskanie certyfikatu ekologicznego wi¹ e siê z koniecznoœci¹ spe³nienia szeregu ró nych wymogów, w tym dotycz¹cych jakoœci œrodowiska wewnêtrznego, efektywnoœci energetycznej, dostêpnoœci œrodków transportu i prawid³owego gospodarowania wod¹ oraz odpadami, a ponadto u ycia naturalnych materia³ów budowlanych. W Trójmieœcie oprócz ukoñczonych projektów biurowych w najbli - szych latach ruszy budowa nowych zrównowa onych budynków biurowych. Bêd¹ to zarówno nowe projekty, takie np. jak Tensor w Gdyni (kompleks trzech budynków biurowych przy ul. u yckiej), jak i kolejne etapy istniej¹cych ju kompleksów biurowych Alchemia czy Olivia Business Centre. Dotychczas najemcami trójmiejskich nowoczesnych powierzchni biurowych by³y przede wszystkim miêdzynarodowe korporacje z sektora w g³ównej mierze BPO/SSC, ICT, a tak e przemys³owego. Decydowa³y siê one na wybór Trójmiasta przede wszystkim ze wzglêdu na ni sze ni w innych miastach o podobnej wielkoœci koszty pracy, a tak e atrakcyjne warunki najmu obiektów biurowych. Dla wielu z nich kwestie finansowe

14 370 Ma³gorzata Rymarzak, Micha³ Madera by³y jednym z najwa niejszych kryteriów przy podejmowaniu decyzji o wyborze lokalizacji budynku biurowego. Co wiêcej, znaczna ich liczba nie by³a sk³onna p³aciæ wy szych stawek czynszu najmu za u ytkowanie zrównowa onej powierzchni, je eli nie wi¹za³oby siê to z obni eniem kosztów eksploatacyjnych. Zdaniem autorów wdra ana od d³u szego czasu idea zrównowa onego rozwoju w budownictwie komercyjnym w krajach Europy Zachodniej oraz Stanach Zjednoczonych w nied³ugim czasie rozpowszechni siê tak e i w Polsce. Rosn¹ca œwiadomoœæ ekologiczna spowoduje, e najemcy przy wyborze swojej siedziby nie bêd¹ kierowaæ siê wy³¹cznie aspektami finansowymi, ale coraz czêœciej bêd¹ szukaæ tak e i w konurbacjach takich jak Trójmiasto rozwi¹zañ bêd¹cych w zgodzie z otaczaj¹cym œrodowiskiem, a zarazem przyjaznych cz³owiekowi. Literatura 1. Alchemia, Ekologia, dostêp dnia Allcon Investment, dostêp dnia Belniak S., G³uszak M., Ziêba M. (2013), Budownictwo ekologiczne. Aspekty ekologiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 4. CB Richard Ellis, What s Next? Badanie preferencji najemców biurowych 2013, dostêp dnia Centrum Biurowe Neptun, dostêp dnia Grupa Allcon, dostêp dnia Jones Lang LaSalle, Biura do wynajêcia Trójmiasto, dostêp dnia Joñska E. (2011), Zarz¹dzanie nieruchomoœciami komercyjnymi, C.H. Beck, Warszawa. 9. Modern Office Standards: Polska, mosp-pl.pdf, dostêp dnia Olivia Business Centre, dostêp dnia RICS (2009), Sustainability and commercial property valuation, Valuation Information Paper No. 13, Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS).

15 Rozwój budownictwa zrównowa onego na przyk³adzie powierzchni 371 Streszczenie W ostatnich latach zauwa alnym trendem w zakresie budownictwa biurowego jest realizacja obiektów wed³ug standardów zrównowa onego budownictwa. Uzyskanie certyfikatu ekologicznego wi¹ e siê z koniecznoœci¹ spe³nienia szeregu ró nych wymogów, w tym dotycz¹cych jakoœci œrodowiska wewnêtrznego, efektywnoœci energetycznej, dostêpnoœci œrodków transportu i prawid³owego gospodarowania wod¹ oraz odpadami, a ponadto u ycia naturalnych materia³ów budowlanych. Celem niniejszego opracowania jest próba scharakteryzowania trójmiejskiego rynku powierzchni biurowej w budynkach zrównowa onych. Wykorzystuj¹c liczne opracowania opisuj¹ce segment rynku nieruchomoœci biurowych w Polsce oraz w³asne doœwiadczenia i badania empiryczne w tym zakresie, przeanalizowano zarówno stronê poda ow¹, jak i popytow¹ wy ej wskazanego obszaru, a tak e preferencje najemców nowoczesnych powierzchni biurowych. S³owa kluczowe certyfikaty ekologiczne, nieruchomoœci biurowe, poda, popyt Office space market in sustainable buildings in the Tri-city (Summary) Buildings realization according to sustainable construction standards has recently become noticeable tendency in the field of office building. Obtaining a certificate in ecology involves the necessity of meeting different standards such as requirements for the quality of inner environment, energy efficiency, availability of transport means, proper water and waste managing practices and usage of natural building materials. The main purpose of this paper is the attempt of describing the office space market in sustainable buildings, in Tri-city. Taking into consideration numerous studies discussing the market in Poland, empirical research and authors own experience, the case of supply and demand, in the field, will be analysed and preferences of modern tenants will be examined. Keywords environmental certification systems, office properties, supply, demand

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja środowiskowa budynków metodą BREEAM

Certyfikacja środowiskowa budynków metodą BREEAM Certyfikacja środowiskowa budynków metodą BREEAM Co to jest certyfikacja BREEAM? BREEAM jest to metoda oceny budynków pod kątem ich przyjazności dla środowiska naturalnego oraz komfortu przyszłego użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Regionalne Property Forum Trójmiasto 19 lutego 2014 r. CENTRUM BIUROWE NEPTUN

Regionalne Property Forum Trójmiasto 19 lutego 2014 r. CENTRUM BIUROWE NEPTUN Regionalne Property Forum Trójmiasto 19 lutego 2014 r. CENTRUM BIUROWE NEPTUN CENTRUM BIUROWE NEPTUN BUDYNEK INFORMACJE O BUDYNKU Pierwszy nowoczesny wysokościowy budynek biurowy w Gdańsku (86 metrów)

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

6267 m 5KONDYGNACJI NAZIEMNYCH 3KONDYGNACJE PODZIEMNE CA KOWITA POWIERZCHNIA NAJMU MIEJSC POSTOJOWYCH

6267 m 5KONDYGNACJI NAZIEMNYCH 3KONDYGNACJE PODZIEMNE CA KOWITA POWIERZCHNIA NAJMU MIEJSC POSTOJOWYCH komercja / biura 667 m CA KOWITA POWIERZCHNIA NAJMU 133 MIEJSC POSTOJOWYCH 5KONDYGNACJI NAZIEMNYCH 3KONDYGNACJE PODZIEMNE Park Club to luksusowy obiekt komercyjno-apartamentowy powstaj¹cy w jednym z najpiêkniejszych

Bardziej szczegółowo

Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O... 3. Inwestor... 3 Zakres działalności... 3. Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5

Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O... 3. Inwestor... 3 Zakres działalności... 3. Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5 v Spis Treści Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O.... 3 Inwestor... 3 Zakres działalności... 3 Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5 Okolica... 5 Połączenia komunikacyjne... 6 Komunikacja miejska...

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych

Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych Celem badania było pozyskanie informacji wśród pracodawców na temat czynników oraz barier w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w firmach,

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO 1. Informacje o nieruchomości Lokalizacja ogólna: Częstochowa, ulica Korfantego. Częstochowa, ulica Korfantego Źródło:

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 ptbssp. z o.o. 43 200 Pszczyna ul. Jana Kilińskiego 5a KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 NA MOMENT ODDANIA BUDYNKÓW

Bardziej szczegółowo

Ocena rynku CNG przez użytkowników pojazdów zasilanych gazem ziemnym

Ocena rynku CNG przez użytkowników pojazdów zasilanych gazem ziemnym Ocena rynku CNG przez użytkowników pojazdów zasilanych gazem ziemnym Małgorzata Śliwka Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Górniczo-Hutnicza im.

Bardziej szczegółowo

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Zapytanie ofertowe pn.: Opracowanie wzorów dokumentów elektronicznych (e-usług), przeznaczonych do umieszczenia na platformie epuap w ramach projektu e-um: elektronizacja

Bardziej szczegółowo

dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa 16.3.2010

dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa 16.3.2010 Nowy zakres wymagań stawianych wyrobom budowlanym związanych z efektywnościąenergetyczną budownictwa dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Plac W adys awa Andersa 3, Poznań, tel. +48 61 646 56 80

Plac W adys awa Andersa 3, Poznań, tel. +48 61 646 56 80 Plac W adys awa Andersa 3, Poznań, tel. +48 61 646 56 80 Andersia Business Centre jest wspólnym przedsięwzięciem Von der Heyden Group i Miasta Poznań, zlokalizowanym w ścis ym centrum Poznania. Stanowi

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Projekt: wersja β do konsultacji społecznych Opracowanie: Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi Ul. Piotrkowska 175 90-447 Łódź Spis treści

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone.

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Certyfikacja BREEAM i LEED a efektywność energetyczna budynków Daniel Hojniak Grontmij Polska Poznań, październik 2014 Profil firmy 2 Założona w 1915 Wiodąca europejska

Bardziej szczegółowo

2. Ogólny opis wyników badania poszczególnych grup - pozycji pasywów bilansu przedstawiono wg systematyki objętej ustawą o rachunkowości.

2. Ogólny opis wyników badania poszczególnych grup - pozycji pasywów bilansu przedstawiono wg systematyki objętej ustawą o rachunkowości. B.III. Inwestycje krótkoterminowe 1 303,53 zł. 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 1 303,53 zł. - w jednostkach powiązanych 0,00 zł. - w pozostałych jednostek 0,00 zł. - środki pieniężne i inne aktywa

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań.

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Numer ogłoszenia: 159554-2012; data zamieszczenia: 17.05.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Umowa najmu lokalu użytkowego

Umowa najmu lokalu użytkowego Umowa najmu lokalu użytkowego Informacje ogólne Umowa najmu Przez umowę najmu lokalu użytkowego wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy lokal o takim przeznaczeniu do używania przez czas oznaczony lub

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Prognozy rozwoju na lata 2007-2010 Data publikacji: wrzesieñ 2007 Wersje jêzykowe: polska, angielska Od autora Na polskim rynku telekomunikacyjnym widocznych jest

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat Rachunek zysków i strat Pojęcia Wydatek rozchód środków pieniężnych w formie gotówkowej (z kasy) lub bezgotówkowej (z rachunku bankowego), który likwiduje zobowiązania. Nakład celowe zużycie zasobów w

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty Taniej z Energą

Regulamin oferty Taniej z Energą Regulamin oferty Taniej z Energą ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki skorzystania z oferty Taniej z Energą (zwanej dalej Ofertą) dla Odbiorców, którzy w okresie

Bardziej szczegółowo

Diagnoza stanu designu w Polsce 2015

Diagnoza stanu designu w Polsce 2015 2015 Diagnoza stanu designu w Polsce 2015 Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości www.parp.gov.pl/design Agnieszka Haber Łódź Festiwal Design 10/10/2015 333 firmy 72% członek zarządu/właściciel firmy

Bardziej szczegółowo

Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O... 3. Inwestor... 3 Zakres działalności... 3. Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5

Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O... 3. Inwestor... 3 Zakres działalności... 3. Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5 v Spis Treści Spis Treści... 2 Inwestor / BTC SP. Z O.O.... 3 Inwestor... 3 Zakres działalności... 3 Informacje ogólne... 4 Lokalizacja... 5 Okolica... 5 Połączenia komunikacyjne... 6 Komunikacja miejska...

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.ipis.zabrze.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.ipis.zabrze.pl 1 z 5 2014-08-06 13:42 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.ipis.zabrze.pl Zabrze: Dostawa, instalacja i wdrożenie systemu typu

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku

UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku w sprawie zmiany Statutu Gdyńskiego Centrum Innowacji Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR Załącznik nr 3 do Regulaminu Rady A. część ogólna - operacje inne niż granty Karty oceny zgodności z LSR PIECZĘĆ LGD NUMER WNIOSKU NADANY PRZEZ LGD KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WERSJA

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A ZW 1. ZASTOSOWANIE REKUPERATORA ZW Rekuperator kompaktowy ZW to urz¹dzenie nawiewno-wywiewne umo liwiaj¹ce mechaniczn¹ wentylacje powietrzem

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja biurowców na przyk³adzie rynku nieruchomoœci w Trójmieœcie

Klasyfikacja biurowców na przyk³adzie rynku nieruchomoœci w Trójmieœcie Zarz¹dzanie i Finanse Journal of Management and Finance Vol. 12, No. 4/2014 Dariusz Trojanowski* Magdalena Ob³oñska** Dariusz Trojanowski, Magdalena Ob³oñska Klasyfikacja biurowców na przyk³adzie rynku

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument DEC 13/2016.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument DEC 13/2016. Rada Unii Europejskiej Bruksela, 30 czerwca 2016 r. (OR. en) 10775/16 FIN 415 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 30 czerwca 2016 r. Do: Dotyczy: Kristalina GEORGIEVA, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201 INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: PZ-41SLB-E PL 0101872HC8201 2 Dziękujemy za zakup urządzeń Lossnay. Aby uŝytkowanie systemu Lossnay było prawidłowe i bezpieczne, przed pierwszym uŝyciem przeczytaj niniejszą

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK

UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK Projekt budżetu Powiatu Zwoleńskiego na 2015 r. został opracowany na podstawie : - informacji o wysokości poszczególnych części

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Specyfikacja warunków zamówienia

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Specyfikacja warunków zamówienia Załącznik nr 1 Specyfikacja warunków zamówienia Przedmiot zamówienia Wynajem sali szkoleniowej dla uczestników szkoleń w ramach projektu Nowa rola współfinansowanego przez Unię Europejską i Budżet Państwa

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Kościerzyna, 25 września 2015 Działanie: Inwestycje w środki trwałe/ scalanie gruntów Beneficjent: Starosta Koszty

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow.

Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow. Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow ruchową Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT: Badanie powiązań funkcjonalnoprzestrzennych. w zakresie parkingów dla obszaru Aglomeracji Poznańskiej. Poznań, 4 lutego 2015 r.

PROJEKT: Badanie powiązań funkcjonalnoprzestrzennych. w zakresie parkingów dla obszaru Aglomeracji Poznańskiej. Poznań, 4 lutego 2015 r. PROJEKT: Badanie powiązań funkcjonalnoprzestrzennych w zakresie parkingów dla obszaru Aglomeracji Poznańskiej (z uwzględnieniem powiatów sąsiednich SPPOFAP) Poznań, 4 lutego 2015 r. Działania i rezultaty

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Mam zawód-mam pracę w regionie" jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pn. Mam zawód-mam pracę w regionie jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego FER.042.29.2014 Częstochowa 17.12.2014r. Zapytanie ofertowe ( wartość do 30 000 ) W związku z realizacją projektu pn. Mam zawód-mam pracę w regionie, Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego CZĘŚĆ I - DANE OSOBOWE (*wypełnienie obowiązkowe) imię i nazwisko*: tel. / faks: e-mail*: wyrażam

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe Instalacja do pirolitycznego przetwarzania (opony i tworzywa sztuczne) z metodą bezpośredniego frakcjonowania

Zapytanie ofertowe Instalacja do pirolitycznego przetwarzania (opony i tworzywa sztuczne) z metodą bezpośredniego frakcjonowania Zapytanie ofertowe Instalacja do pirolitycznego przetwarzania (opony i tworzywa sztuczne) z metodą bezpośredniego frakcjonowania Environmental Solutions Poland sp. z o.o. Ul. Traktorowa 196 91-218, Łódź,

Bardziej szczegółowo

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 80 000 PRACOWNIKÓW 500 W POLSCE OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 1 650 BIUR I LABORATORIÓW 30 W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA 1 SGS Systems & Services Certification Projekty wg

Bardziej szczegółowo

Prospołeczne zamówienia publiczne

Prospołeczne zamówienia publiczne Prospołeczne zamówienia publiczne Przemysław Szelerski Zastępca Dyrektora Biura Administracyjnego Plan prezentacji Zamówienia publiczne narzędzie Zamówienia prospołeczne w teorii Zamówienia prospołeczne

Bardziej szczegółowo

Miedzynarodowa Konferencja na temat Budownictwa Zrównoważonego Polish Green Building Council PLGBC (Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego)

Miedzynarodowa Konferencja na temat Budownictwa Zrównoważonego Polish Green Building Council PLGBC (Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego) Miedzynarodowa Konferencja na temat Budownictwa Zrównoważonego Polish Green Building Council PLGBC (Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego) PROGRAM KONFERENCJI 12 Kwiecień 2011 08:00 09:00 Śniadanie

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra:

Przepisy regulujące kwestię przyznawania przez Ministra Zdrowia stypendium ministra: Informacja na temat składania wniosków o Stypendium Ministra Zdrowia dla studentów uczelni medycznych za osiągnięcia w nauce i wybitne osiągnięcia sportowe, w roku akademickim 2011/2012 Ministerstwo Zdrowia,

Bardziej szczegółowo

Wyszczególnienie. Wyszczególnienie

Wyszczególnienie. Wyszczególnienie TARYFY DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WODĘ I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW obowiązujące na terenie Gminy Miasta Tarnowa w roku taryfowym 2009 (od 1 marca 2009 r. do 28 lutego 2010 r.) Niniejsze taryfy

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA KARTA SERWISOWA NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA Gratulujemy! Dokonali Pañstwo œwietnego wyboru: nowoczesne drewniane okna s¹ ekologiczne, a tak e optymalne pod wzglêdem ekonomicznym. Nale ¹ do najwa niejszych elementów

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. PLAST-MET SYSTEMY OGRODZENIOWE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA ul. Milicka 34 55-100 Trzebnica

ZAPYTANIE OFERTOWE. PLAST-MET SYSTEMY OGRODZENIOWE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA ul. Milicka 34 55-100 Trzebnica ZAPYTANIE OFERTOWE I. Nazwa i adres zamawiającego. PLAST-MET SYSTEMY OGRODZENIOWE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA ul. Milicka 34 55-100 Trzebnica II. Tytuł realizowanego Projektu.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. z dnia 21.04.2016. na stanowisko: specjalista systemów VR

ZAPYTANIE OFERTOWE. z dnia 21.04.2016. na stanowisko: specjalista systemów VR ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 21.04.2016 na stanowisko: specjalista systemów VR 1. Nazwa Zamawiającego Signum Project sp. z o.o. Ul. Myśliwska 61/110, 30-718 Kraków 2. Postanowienia ogólne Niniejsze postępowanie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO pt. Świat w Tobie Odsłoń przed nami świat swojej wyobraźni

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO pt. Świat w Tobie Odsłoń przed nami świat swojej wyobraźni REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO pt. Świat w Tobie Odsłoń przed nami świat swojej wyobraźni 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie pt.,,świat

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 3/2012 do CZĘŚCI II KADŁUB 2011 GDAŃSK Zmiany Nr 3/2012 do Części II Kadłub 2011, Przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich, zostały zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Działanie 9.5 PO KL Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich Kielce, 6 września 2013 PRZEDMIOT KONKURSU Projekty określone dla

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834 Załącznik 1 Znak postępowania 14/EN/2013 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacja projektu kursy doskonalenia dla nauczycieli szkół zawodowych i instruktorów, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: 10132-2013; data zamieszczenia: 08.01.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Numer ogłoszenia: 10132-2013; data zamieszczenia: 08.01.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2013-01-08 09:04 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.aotm.gov.pl Warszawa: Usługa rezerwacji i sprzedaży biletów lotniczych

Bardziej szczegółowo

Cennik wynajmu agregatów Horus-Energia ważny od 01.10.2011.

Cennik wynajmu agregatów Horus-Energia ważny od 01.10.2011. Cennik wynajmu agregatów Horus-Energia ważny od 01.10.2011. Moc zespołu w kva 1 dzień z obsługą od 1 do 2 dni bez obsługi od 3 do 6 dni Standard dobowa (1) Non-Stop Opłata dobowa (2) Rezerwa dobowa (3)

Bardziej szczegółowo

zamówienia jest likwidacja barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w WSS5 w

zamówienia jest likwidacja barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w WSS5 w Sosnowiec: Likwidacja barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w WSS5 w Sosnowcu poprzez wymianę dźwigów osobowych w trzonie komunikacyjnym Numer ogłoszenia: 130927-2009; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

CENTRUM EKOINNOWACJI DLA ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO TRÓJMIASTA

CENTRUM EKOINNOWACJI DLA ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO TRÓJMIASTA CENTRUM EKOINNOWACJI DLA ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO TRÓJMIASTA CENTRUM EKOINNOWACJI DLA ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO TRÓJMIASTA Pierwsze centrum w Polsce realizuj¹ce ideê miast ekologicznych

Bardziej szczegółowo

03-301 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 0-22 542 20 00, faks 0-22 698 31 57.

03-301 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 0-22 542 20 00, faks 0-22 698 31 57. Warszawa: Dostawa urządzeń wielofunkcyjnych i drukarki do kart identyfikacyjnych dla Mazowieckiej Jednostki WdraŜania Programów Unijnych Numer ogłoszenia: 318210-2011; data zamieszczenia: 04.10.2011 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo