Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA WYDZIAŁ NEOFILOLOGII MARCIN JUNCZYS-DOWMUNT Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki Automatyczna ekstrakcja, analiza i weryfikacja na podstawie korpusów równoległych ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: prof. dr hab. Jerzy Pogonowski POZNAŃ 2009

2

3 Podziękowania Dziękuję prof. Jerzemu Pogonowskiemu za opiekę naukową, dobre rady i miłą atmosferę podczas nieraz wielogodzinnych konsultacji. Składam również podziękowania pracownikom Zakładu Logiki Stosowanej, których trafne uwagi na seminariach zakładowych przyczyniły się do polepszenia rozprawy. Dziękuję także prof. Piotrze Łobacz oraz prof. Władysławowi Zabrockiemu za szybką pomoc z formalnościami związanymi z finalizacją studiów doktoranckich i obrony. Szczególnie serdecznie dziękuję Rodzicom za wiarę w moje możliwości oraz mojej narzeczonej Hani, która podjęła się wyzwania kilkakrotnego przeczytania całej pracy i zwróciła mi uwagę na wiele błędów językowych. Niniejsza praca nie powstałaby bez ich nieustannego wsparcia. 3

4

5 Spis treści Podziękowania Spis treści Spis tablic Spis rysunków Abstract Uwagiwstępne Wprowadzenie Niemieckie złożenia nominalne Wcześniejsze badania o podobnym zakresie Porównanie z językiem polskim: praca Jana Jeziorskiego Prace z innym językiem porównywanym Wykorzystany korpus równoległy: JRC-Acquis Cele rozprawy O klasyfikacji niemieckich złożeń nominalnych Według stopnia leksykalizacji i idiomatyzacji Idiomatyzacja Leksykalizacja Klasyfikacje semantyczne w językoznawstwie klasycznym Opisy oparte na składni Metody oparte na parafrazach Połączenie z teoriami generatywnymi Klasyfikacje według abstrakcyjnych relacji Odrzucenie klasyfikacji Metody automatycznej klasyfikacji Metody oparte na parafrazach Metody oparte na abstrakcyjnych relacjach Systemy hybrydowe

6 6 Spis treści 3 Automatyczna ekstrakcja materiału badawczego Wprowadzenie Przegląd literatury Miary podobieństwa Statystyczne modele dopasowania wyrazów Ogólny opis metody Wstępne przetwarzanie korpusu Tokenizacja Lematyzacja Automatyczna identyfikacja niemieckich złożeń rzeczownikowych Techniczna definicja niemieckiego wyrazu złożonego Procedura identyfikacji Wyniki statystyczne identyfikacji Błędne identyfikacje Dopasowania na poziomie wyrazów Formalne aspekty statystycznych modeli dopasowań Definicja modelu tłumaczenia Rola korpusu równoległego Dopasowania tłumaczeń na poziomie wyrazów Automatyczne metody symetryzacji dopasowań Złoty standard, czyli zestawy testowe Dobór złożeń w zestawach testowych Anotacja zestawów testowych Miary Wyniki ekstrakcji Ekstrakcja odpowiedników tokenów Wpływ redukcji słownictwa Wpływ symetryzacji Metody filtracji Filtracja według ciągłości odpowiedników Filtracja przez analizę składniową Filtracja według wyrazów autosemantycznych Wyniki po filtracji Sprowadzanie wyników do poziomu typów Podsumowanie wyników Poprawione metody podziału niemieckich wyrazów złożonych Pojęcie segmentacji i dekompozycji raz jeszcze Metody podziału rzeczowników złożonych Ogólny algorytm Metoda oparta na korpusie

7 Spis treści Metoda oparta na słowniku Ujednoznacznianie dekompozycji Ujednoznacznianie na podstawie informacji ze słownika bilingwalnego Ujednoznacznianie za pomocą częstości z internetu Kombinacje metod ujednoznaczniania Probabilistyczne metody podziału Hipoteza one sense per corpus Osłabianie niezależności Ocena skuteczności metod Metody podziału rzeczowników złożonych Wpływ metod podziału złożeń na jakość ekstrakcji Wnioski Automatyczne generowanie parafraz Wprowadzenie Zestaw parafraz według Jeziorskiego Zestaw testowy Automatyczne generowanie kandydatów Automatyczny wybór kandydatów Wyniki Wyniki dla typu N+N Wyniki dla typów V+N i A+N Przechowywanie i manualna weryfikacja danych Struktura bazy danych Listy typów i tokenów Reprezentacja korpusu równoległego Informacje o segmentacjach i dekompozycjach Informacje o parafrazach Informacje o odpowiednikach Inne tabele Schematy anotacji polskich odpowiedników Anotacja pełna Anotacja płytka Ręczna weryfikacja analiz i odpowiedników Opis interfejsu aplikacji Kryteria akceptacji złożenia Praca z aplikacją Wyniki ręcznej weryfikacji Zestawy referencyjne

8 8 Spis treści Informacje zawarte w materiale referencyjnym Raz jeszcze o oszacowaniu poprawności ekstrakcji Analiza zebranego materiału Wyniki identyfikacji rzeczowników złożonych Rozkład złożeń nominalnych według części mowy pierwszego członu Rozkład polskich odpowiedników w korpusie Złożenia z większą liczbą odpowiedników Polskie ekwiwalenty według parafrazy złożenia Trzy eksperymenty językoznawcze O interfiksach Dystrybucja interfiksów O funkcji interfiksów Założenia dla eksperymentu Wykorzystany materiał Metoda zliczania danych Wyniki analizy kwantytatywnej Wnioski O zjawisku pełnej równoważności Pełna równoważność według Jeziorskiego Analiza danych pod względem pełnej równoważności Analogia a wybór wzorców składniowych Eksperyment z narzędziem TIMBL Wnioski O stosunkach funkcjonalnych między członami złożeń Podsumowanie eksperymentów Zakończenie 227 Bibliografia 231 A Ręcznie sprawdzony zestaw referencyjny A 239 A.1 Indeks częstościowy 2500 najczęstszych wyrazów złożonych (zestaw A1) A.2 Indeks częstościowy 2500 losowo wybranych wyrazów złożonych (zestaw A2) A.3 Łączony słownik z polskimi odpowiednikami

9 Spis tablic 1.1 Fragment Dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do świateł obrysowych, przednich świateł pozycyjnych (bocznych), tylnych świateł pozycyjnych (bocznych) i świateł stopu pojazdów silnikowych i ich przyczep (CELEX: 31976L0758) Redukcja liczby typów za pomocą metod wstępnego przetwarzania Pierwsze 120 jednostek z niemieckiej listy frekwencyjnej Kilka potencjalnie błędnie zanalizowanych wyrazów niezłożonych Błędnie zidentyfikowane wyrazy obce i ich LPR Przykładowe niemieckie nazwy własne i ich odpowiedniki Kilka przykładowych zdań z zestawów testowych Wyniki dla różnych metod wstępnego przetwarzania korpusu Wyniki dla różnych metod symetryzacji Anotacja polskich odpowiedników wyrazubeitritts vertrag Wyniki po zastosowaniu filtrów i ich kombinacji OdpowiednikiSee verkehr po filtracji FSYN+FCONT+FMORF OdpowiednikiSee verkehr po normalizacji Liczba złożeń i par odpowiedników po filtracji i normalizacji Rozkład częstości złożeń nominalnych z wielomo segmentacjami i dekompozycjami Liczebności dla segmentówrecht isteuer Znaczenia dla leksemul i Gerät_N Przykładowe wyniki dlac Steuergerät z (*) oraz bez (**) kontekstu semantycznego Wyniki dla trafności, dokładności, pełności oraz miary F Wyniki dla wybranych metod podziału i rozmiarów korpusu

10 10 Spis tablic 5.1 Parafrazy według Jeziorski (1983) Rozkład częstości parafraz w zestawie testowym Tablica rekcji przyimków i form z enklizą Przykładowe wyniki dla zapytań do wyszukiwarki GOOGLE Wycinek z tabelicompounds Wycinek z tabelitokens Wycinek z tabelitokens połączony zcompounds Wycinek z tabelicorpus Wycinek z tabelitus Wycinek z tabelituvs Wycinek z tabelisplits Wycinki z tabelsplitsegments isegments Wycinki z tabelsplitseglexemes,lexemes iinterfixes Wycinek z tabelicounterparts Wycinek z tabelicp_tokens Kilka przykładowych typów anotacji Znaczenie elementów symboli Zasady zastępowania symboli Liczba złożeń i par odpowiedników po filtracji i normalizacji złożeń odrzuconych ze względu na brak odpowiedników Dzisięć najczęstszych złożeń oraz dziesięćhapaxlegomena Rozkład częstościowy złożeń dwuczłonowych według cześci mowy pierwszego członu Rozkład częstości struktur odpowiedników w zestawie A Rozkład częstości struktur odpowiedników w zestawie B Rozkłady złożeń z większą liczbą odpowiedników OdpowiednikiUnternehmensbesteuerung Struktury odpowiednikówumweltprobleme Rozkład częstości struktur odpowiedników dla par w zestawie B Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy gen Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy prep Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy nom-adj Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy app-als Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy other Rozkład odpowiedników złożeń z symbolem parafrazy idiom Rozkład częstościowy interfiksów w zebranych złożeniach Dziesięć najczęstszych leksemów określających występujących w złożeniach z interfiksem-e

11 Spis tablic Przykładowa lista złożeń nominalnych, interfiksów i najczęstszych struktur odpowiedników Rankingi zależności między interfiksem a liczbą odpowiednika wyrazu określającego złożenia według miarφ,χ 2 oraz MI dla danych niefiltrowanych i nieweryfikowanych z listy LN Rankingi zależności między interfiksem a liczbą odpowiednika wyrazu określającego złożenia według miarφ,χ 2 oraz MI dla danych ręcznie weryfikowanych z listy LB Zależności między parafrazą a strukturą ekwiwalentu według miary wzajemnej informacji MI Fragment listy przykładów w postaci wektorów cech z odpowiednimi wzorcami składniowymi Złożenia o odwróconych członach i identycznych odpowiednikach 224

12

13 Spis rysunków 3.1 Pełny schemat procesu ekstrakcji Przykładowe reguły tokenizatora Przykład działania tokenizatora Model zaszumionego kanału dla tłumaczenia statystycznego (Jurafsky i Martin 2000) Dopasowanie z niezależnymi angielskimi wyrazami Dopasowanie z niezależnymi francuskimi wyrazami Ogólne dopasowanie Przykładowe dopasowania Rozkłady częstości złożeń w zestawach testowych Przykładowe pełne dopasowanie ręczne Dwa różne odpowiedniki złożeniaüberprüfungsantrag Porównanie wyników po zastosowaniu filtrów i ich kombinacji w postaci graficznej Pseudokod ogólnego algorytmu dzielącego wyrazy złożone Drzewo wyszukiwania dla wyrazudruckerzeugnisse Ujednoznacznianie za pomocą słownika bilingwalnego Częściowo udane ujednoznacznienie metodą LEX+WWW Nieudane ujednoznacznienie metodą LEX+WWW Udane ujednoznacznienie za pomocą LEX+WWW Trafność parafrazowania dla wszystkich typów Porównanie rozkładów parafraz w zestawie testowym oraz w wynikach uzyskanych automatycznie (Ciemne kolumny to przykłady z zestawu testowego, jaśniejsze reprezentują wyniki automatu) Trafność dla parafraz złożeń typu N+N

14 14 Spis rysunków 5.4 Porównanie proporcji dla parafraz przyimkowych w zestawie oraz w wynikach uzyskanych automatycznie Rozbicie danych dla trafności na poszczególne przyimki Uproszczony schemat bazy danych Struktura symbolu Przykładowy widok aplikacji dla wyrazuausfuhrlizenzen Relacje zachodzące między zestawami Mikrostruktura hasła Dystrybucja frekwencyjna niemieckich wyrazów złożonych w korpusie. Pierwszy rysunek skupia się na rozkładzie częstych złożeń, drugi na rozkładzie rzadkich Stosunek liczby tokenów do liczby typów dla wyrazów złożonych oraz niezłożonych dla wzrastającej długości korpusu (w skali liniowej oraz logarytmicznej) Graficzne porównanie rozkładów odpowiedników dla podstawowych typów parafraz

15 Abstract We apply methods first used for statistical machine translation to the automatic extraction and analysis of German compound nouns and their Polish equivalents. A large German-Polish parallel corpus is used as the main source of data. In the course of this work several new applications are developed and described. With the help of these applications a set of more than 140,000 unique German compound nouns is created for which we are able to identify more than 200,000 unique Polish counterparts in the corpus. From this data we extract several subsets of equivalence pairs that have been filtered either automatically or half-automatically. Additionally, one manually verified subset of equivalence pairs is created. These data sets serve as reference material for the verification of several claims from other works in contrastive linguistics that based their results on much smaller amounts of data. Apart from that we supply information about the quantitative distribution of German compound nouns and their Polish equivalents which has not been provided in any earlier work. 15

16

17 Rozdział1 Uwagi wstępne 1.1 Wprowadzenie Im Rahmen eines harmonisierten Verfahrens der BauartgenehmigungÖ1 für BegrenzungsleuchtenÖ2, SchlußleuchtenÖ3 und BremsleuchtenÖ4 kann jeder MitgliedstaatÖ5 feststellen, ob die gemeinsamen Vorschriften für den Bau und die Prüfung eingehalten worden sind, und die anderen MitgliedstaatenÖ6 von der getroffenen Feststellung durch Übersendung einer Abschrift des für jeden Typ einer BegrenzungsleuchteÖ7, einer SchlußleuchteÖ8 bzw. einer BremsleuchteÖ9 ausgestellten BauartgenehmigungsbogensÖ10 unterrichten. Zharmonizowana procedura homologacjiö1 przednich świateł pozycyjnych bocznychö2, tylnych świateł pozycyjnych bocznychö3 iświateł stopuö4 umożliwia każdemu Państwu CzłonkowskiemuÖ5 sprawdzenie zgodności ze wspólnymi wymogami konstrukcyjnymi i testowymi oraz informowanie innych Państw CzłonkowskichÖ6 o swoich ustaleniach, przez przesłanie kopii świadectwa homologacjiö10 danej części, sporzadzanego dla każdego typu przednich świateł pozycyjnych bocznychö7, tylnych świateł pozycyjnych bocznychö8 iświatełstopuö9. Tablica1.1: Fragment Dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do świateł obrysowych, przednich świateł pozycyjnych (bocznych), tylnych świateł pozycyjnych (bocznych) i świateł stopu pojazdów silnikowych i ich przyczep (CELEX: 31976L0758) Wprowadzający przykład przedstawia niemieckie zdanie zawierające sześć różnych niemieckich złożeń nominalnych oraz polski odpowiednik tego zdania. 17

18 18 Rozdział 1. Uwagi wstępne Za pomocą indeksów dolnych zaznaczyliśmy w obu wersjach językowych możliwe ekwiwalenty. Jedynie złożenia Bremsleuchte oraz Mitgliedstaat występują w Duden Universalwörterbuch (Duden 2006), w przypadkuschlußleuchte można odnaleźć tylko podobny wyrazschlusslicht 1. W słowniku dwujęzycznym PONS Großwörterbuch Deutsch-Polnisch (Bayer 2008) nie występuje żadne z wymienionych złożeń, można jedynie odnaleźć warianty podobne: Bremslicht, Schlusslicht orazmitgliedsstaat z dodatkowym interfiksem+s. Brak takich wyrazów w słownikach nie jest niczym zadziwiającym. W niemieckiej leksykografii już dawno stwierdzono, że nie ma sensu włączać do słowników wszystkich wyrazów złożonych o regularnym charakterze 2, co z resztą ze względu na produktwność i teoretyczną nieograniczoność kompozycji byłoby niewykonalne. Wyrazy typu Begrenzungsleuchte, Bremsleuchte i Schlussleuchte można potraktować jako słownictwo fachowe, które niekoniecznie trzeba uwzględnić w słowniku ogólnym, nawet gdy nie są w pełni przeźroczyste. Z drugiej strony nie ma pewności, czy istnieje słownik fachowy niemiecko-polski, który te wyrazy zawiera. A nawet jeśli istnieje, to i tak można przytoczyć wiele innych przykładów dla wyrazów złożonych, których ten słownik już zawierać nie będzie. Z powyższego przykładu możemy odczytać polskie odpowiedniki, np. dla Begrenzungsleuchte mamy przednie światło pozycyjne boczne. Odpowiedniki te są prawdopodobnie dziełem tłumaczy specjalistów, którzy przy ich ustaleniu korzystali z innych źródeł niż słowniki 3. Z kolei w przypadku wyrazubauartgenehmigungsbogen trudno mówić o słownictwie fachowym, mimo tego, że ma jego cechy. Mamy raczej do czynienia z okazjonalizmem albo podobną strukturą, którą później będziemy określali jakotextwort (wyraz tekstowy) 4. Przytoczony przykład ilustruje kilka znanych faktów: kompozycja jako sposób na tworzenie nowych rzeczowników jest częstym i chętnie stosowanym środkiem słowotwórczym w języku niemieckim; tylko niektóre złożenia nominalne można odnaleźć w słownikach, nawet wtedy, gdy nie są one w pełni motywowane; nieocenionym źródłem wiedzy mogą okazać sie teksty równoległe stworzone przez tłumaczy specjalistów. 1 Nie zwracamy w tej chwili uwagi na różnice między starą a nową pisownią niemiecką, tylko traktujemy segmenty Schluss- i Schluß- jako równoważne. 2 O tym więcej w rozdziale Korzysta się np. z opisów technicznych napisanych w odpowiednich językach, które niekoniecznie są tekstami równoległymi a jedynie tekstami porównywalnymi. 4 Wyrazy tekstowe wprowadzamy również w rozdziale

19 1.2. Niemieckie złożenia nominalne 19 Wiedzę dotyczącą niemieckich rzeczowników złożonych oraz ich polskich odpowiedników zawartą w korpusach równoległych można wykorzystać na dwa sposoby: można zestawić wszystkie złożenia i ich ekwiwalenty, korzystając z tego zestawienia jako słownika (przydatne w przypadku słownictwa fachowego); można wykorzystać takie zestawienie do analizy możliwych regularności zachodzących pomiędzy niemieckimi złożeniami a ich tłumaczeniami (przydatne w przypadku tłumaczenia nieznanych wyrazów tekstowych). W niniejszej rozprawie zajmiemy się technicznymi i teoretycznymi aspektami obu zagadnień. Skupimy się szczególnie na automatycznej i półautomatycznej eksploatacji dużych korpusów równoległych. Opiszemy w ramach tej pracy stworzone narzędzia do ekstrakcji, analizy i weryfikacji par odpowiedników oraz za ich pomocą uzyskane dane. Zebrany materiał zostanie wykorzystany do prezentacji rozkładów częstościowych dla różnych klas złożeń nominalnych i ich polskich odpowiedników. Tym samym uzupełnimy wcześniejsze prace o podobnej tematyce językoznawczej o dokładne dane liczbowe. Omówimy możliwe regularności zachodzące między niemieckimi złożeniami nominalnymi oraz ich polskimi odpowiednikami. Wcześniejsze koncepcje z innych prac kontrastywnych zostaną ocenione na podstawie naszych danych pod względem przydatności jako algorytmy tłumaczenia klasycznego oraz maszynowego. Niniejsza rozprawa jest pierwszą pracą, która porusza temat automatycznej identyfikacji i ekstrakcji niemieckich złożeń nominalnych i ich odpowiedników w innym języku. Zgodnie z naszą wiedzą jest to również pierwsza praca w ramach niemiecko-polskiej lingwistyki kontrastywnej, w której stosuje się metody automatyczne oraz kwantytatywne do analizy zebranego materiału. Nie jest nam też znana praca z dziedziny badań kontrastywnych nad niemieckimi złożeniami rzeczownikowymi, która wykorzystywałaby porównywalnie duże zestawy złożeń. Nasze dane pod względem liczby różnych par odpowiedników przekraczają materiał z innych prac o dwa rzędy wielkości, a pod względem liczby par tokenów o trzy rzędy wielkości. 1.2 Niemieckie złożenia nominalne Przedmiotem naszej pracy są niemieckie rzeczowniki złożone. Pojęcia rzeczownik złożony, złożenie rzeczownikowe oraz złożenie nominalne traktujemy w tej pracy jako synonimiczne. Posłużymy się głównie następującą prostą definicją złożenia nominalnego:

20 20 Rozdział 1. Uwagi wstępne Unter Zusammensetzungen (Komposita) verstehen wir Wörter, die ohne zusätzliche Ableitungsmittel aus zwei oder mehreren selbstständig vorkommenden Wörtern gebildet sind. Dabei stellt der (isolierbare) erste Bestandteil [...] das Bestimmungsglied dar, der zweite das Grundwort (die Basis), das die Wortart der ganzen Zusammensetzung festlegt. (Duden 1998, str. 432) Powyższą definicję zastąpimy w rozdziale mniej więcej równoważną definicją techniczną, bez której zadanie identyfikacji i ekstrakcji nie byłoby wykonalne. Do powyższej definicji należy jeszcze dodać pisownie łączną, która jest jednym z głównych kryteriów identyfikacji niemieckich złożeń. W innych definicjach wylicza się między innymi następujące cechy złożeń nominalnych (na podstawie Ortner i Ortner 1984, Stepanowa i Fleischer 1985, Fleischer i Barz 1995): akcent główny pada na pierwszy człon; binarna struktura; subordynacja i niezmienna kolejność członów; niejawność relacji semantycznych zachodzących między członami. Dla automatycznej identyfikacji nie korzystamy z powyższych kryteriów. Złożenia ekstrahujemy z tekstów elektronicznych, więc informacje o akcencie nie są nam dane. W rozdziale z kolei jawnie lekceważymy zasadę binarności dla rzeczowników wielokrotnie złożonych, gdyż próba uwzględnienia złożonej struktury binarnej utrudniłaby konstrukcję modelu probabilistycznego. Przy ekstrakcji nie korzystamy też z kryteriów semantycznych, stąd ostatnie dwa punkty nie służą nam do określenia przedmiotu naszych badań. Zajmujemy się nimi jednak już po ekstrakcji: Na temat nietypowych relacji subordynacji oraz o próbach zamiany kolejności członów piszemy nieco więcej w rozdziale 8.3. Relacjom zachodzącym między członami poświęciliśmy drugą połowę następnego rozdziału, a automatycznym metodom parafrazowania cały rozdział 5. W skutek przyjęcia tak uproszczonego zestawu kryteriów dla identyfikacji złożeń nominalnych pojawiają się problemy związane z odgraniczeniem złożeń nominalnych od innych powierzchownie podobnych struktur, szczególnie od tzw. Zusammenbildungen (formacje prefiksalno-sufiksalne) oraz od derywatów powstałych z innych złożeń, w tym też z czasowników złożonych. Kilka sposobów na odrzucenie błędnych identyfikacji przedstawimy w rozdziale W pozostałych przypadkach trzymamy się definicji z rozdziału i traktujemy takie formacje jako złożenia nominalne, o ile zostaną tak zidentyfikowane.

21 1.3. Wcześniejsze badania o podobnym zakresie Wcześniejsze badania o podobnym zakresie Temat niemieckich wyrazów złożonych oraz ich odpowiedników w różnych językach został już wcześniej intensywnie przebadany, np. dla angielskiego (Djirackor 1981), francuskiego (Bossong 1981, Stein 1993), polskiego (Jeziorski 1983), chińskiego (Sui 1983), hiszpańskiego (Angele 1992), czeskiego (Kotulkova 2004) lub litewskiego (Stankevičiene i Bilinskiene 2006). Wszystkie wspomniane prace opierają się na odpowiednio większych lub mniejszych zestawach złożeń oraz ich odpowiedników w drugim języku. We wszystkich pracach zasoby te zostały zebrane ręcznie, tzn. źródłowe niemieckie złożenia zostały znalezione poprzez przeglądanie niemieckich tekstów, następnie zostały odszukane ich odpowiedniki w tłumaczeniach lub innych rodzajach tekstów równoległych Porównanie z językiem polskim: praca Jana Jeziorskiego Szczególne znaczenie dla nas ma praca Jeziorski (1983), która jak dotąd jest najobszerniejszym opisem niemieckich złożeń nominalnych oraz ich polskich odpowiedników, co nie ulega też zmianie przez ukazanie się niniejszej rozprawy. Za pomocą metod automatycznych nie jesteśmy w stanie przeprowadzić podobnie precyzyjnej analizy, jak uczynił to Jeziorski, gdyż jesteśmy zmuszeni do ustępstw pod względem głębokości analizy 5 oraz pełności materiału 6. Wydaje nam się jednak, że jesteśmy w stanie dostarczyć dodatkowe dane, które z kolei leżą poza zasięgiem tradycyjnych metod: dane częstościowe dla dużych zestawów materiału. Jeziorski do swoich badań wykorzystał raptem niecałe 2000 przykładów. W tej pracy korzystamy z różnych zestawów o różnych rozmiarach, od zestawu A składającego się z ok różnych złożeń i ponad par ekwiwalentów do pełnego zestawu złożeń po filtracji zawierającego ponad złożeń oraz ponad różnych odpowiedników. Przy niektórych zadaniach opieramy się więc na ponad stokrotnie większej ilości danych niż inni badacze. Wydaje nam się też, że wartość dodaną stanowią stosowane metody z językoznawstwa korpusowego, gdyż w przypadku pracy Jeziorski (1983) o korpusie mówić nie można. Nie będziemy w tym miejscu pisali więcej o wynikach z pracy Jeziorski (1983), ponieważ zostaną one przedstawione w poszczególnych rozdziałach niniejszej pracy, zawsze wtedy, gdy będziemy porównywali nasze metody czy wyniki z pracą Jeziorskiego. 5 Nie mamy możliwości pełnej analizy morfologicznej, np. nie możemy odróżnić derywatów od wyrazów prostych. 6 Część materiału tracimy przez błędy, różne metody filtracji oraz przez ręczną weryfikację.

22 22 Rozdział 1. Uwagi wstępne Prace z innym językiem porównywanym Pracą o bardzo podobnym zakresie i rozmiarze co Jeziorski (1983) jest Kotulkova (2004), która kontrastuje niemieckie wyrazy złożone z innym słowiańskim językiem czeskim. Podejście Kotulkovej jest, tak jak nasze, oparte na koncepcji korpusu bilingwalnego. Korpus ten składa się z dwóch pozycji współczesnej literatury, niemieckiej powieści Güntera Grassa i jej czeskiego tłumaczenia oraz czeskiej powieści Michala Viewegha i jej przekładu na język niemiecki. Złożenia rzeczownikowe zostały zidentyfikowane w niemieckich wersjach tych dzieł i zestawione z odpowiednimi materiałami czeskimi. W ten sposób zostało zebranych ok par tłumaczeń. Kotulkova z rozmysłem wybiera dzieła literackie i bada język stosowany w literaturze. Tutaj pojawia się pytanie, czy wyniki bazujące na twórczości czterech osób, czyli dwóch autorów oraz dwóch tłumaczy, można przeskalować na szerszy kontekst, tym bardziej, że tytuł pracy Kotulkovej,Deutsche Determinativkomposita und ihre Entsprechungen im Tschechischen, budzi większe oczekiwania. Podobne pytanie można zadać dla wszystkich badań opartych na korpusach niezbalansowanych z materiałami pochodzącymi tylko z jednej dziedziny. Dotyczy to również naszej pracy, gdyż teksty prawnicze są znane ze specyficzności języka. Tak jak wcześniej Jeziorski, Kotulkova nie bada aspektów związanych z produktywnością złożeń rzeczownikowych oraz ich odpowiedników. Kotulkova przejęła również sposób klasyfikacji według parafraz złożeń z pracy Jeziorskiego, z tym że traktuje parafrazy czysto heurystycznie a nie jako nadbudowę teoretyczną. Hiszpańskie odpowiedniki niemieckich złożeń nominalnych opisano w pracy Angele (1992) na podstawie tekstów ekonomicznych oraz literatury pięknej. Zebrano ponad różnych złożeń oraz ponad 5800 par odpowiedników. Założenia badawcze są oczywiście podobne do założeń wyżej przedstawionych prac, jednak tutaj skupiono się dodatkowo na wpływie kontekstu. Szczególnie sposoby klasyfikacji złożeń odbiegają od powyższych prac, gdyż Angele nie stosuje parafraz jako narzędzia heurystycznego. Jedyny podział odbywa się według części mowy pierwszego członu. Podobnie postępuje Stein (1993), który korzysta z niemieckich i polskich wniosków patentowych, na podstawie których zebrał ok różnych złożeń i tłumaczeń. Z wyjątkiem pracy Jeziorski (1983) wszystkie opisane prace korzystają już z korpusów równoległych, z tym że bardzo małych, składających się zaledwie z kilku lub kilkunastu różnych tekstów. Oczywiście wynika z tego, że korpusy te nie są zbalansowane. Niżej opiszemy nasz korpus, który również nie jest zbalansowany, jednak pod względem rozmiarów przekracza korpusy z opisanych prac o kilka rzędów wielkości.

Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki

Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki Niemieckie rzeczowniki złożone i ich polskie odpowiedniki Automatyczna ekstrakcja, analiza i weryfikacja na podstawie korpusów równoległych Marcin Junczys-Dowmunt junczys@amu.edu.pl Promotor: prof. dr

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2010 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI ZADANIA OTWARTE Zadanie 1. Przetwarzanie tekstu Przykładowe poprawne odpowiedzi (0,5 pkt) 1.1. Entscheide, / Triff

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO I. KONTROLI PODLEGAJĄ ZARÓWNO SPRA2WNOŚCI PRODUKTYWNE (MÓWIENIE I PISANIE), JAK I RECEPTYWNE (ROZUMIENIE I PISANIE TEKSTU CZYTANEGO I SŁUCHANEGO). 1a. Mówienie. Umiejętności

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI dla absolwentów klas dwujęzycznych Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 Zadanie 1. 1.1. C 1.2. A 1.3. A 1.4. B Zadanie

Bardziej szczegółowo

W tym rozdziale książka opisuje kilka podejść do poszukiwania kolokacji.

W tym rozdziale książka opisuje kilka podejść do poszukiwania kolokacji. 5 Collocations Związek frazeologiczny (kolokacja), to często używane zestawienie słów. Przykłady: strong tea, weapons of mass destruction, make up. Znaczenie całości wyrażenia, nie zawsze wynika ze znaczeń

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego nowożytnego w roku szkolnym 2013/2014 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka angielskiego na poziomie podstawowym Arkusz składał się z 40

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYNIKAJĄCE Z PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ANGIELSKIEGO W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Klasy II i III

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYNIKAJĄCE Z PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ANGIELSKIEGO W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Klasy II i III WYMAGANIA EDUKACYJNE WYNIKAJĄCE Z PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ANGIELSKIEGO W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Klasy II i III Kryteria oceniania opracowane przez zespół przedmiotowy XI LO w Krakowie CELE EDUKACYJNE:

Bardziej szczegółowo

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013 PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Gramatyka kontrastywna polsko-angielska III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II Profil ogólnoakademicki 2012-2013 CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Direkt neu 2a. Rozkład materiału dla zasadniczych szkół zawodowych

Direkt neu 2a. Rozkład materiału dla zasadniczych szkół zawodowych Direkt neu 2a Rozkład materiału dla zasadniczych szkół zawodowych Propozycja rozkładu materiału opracowana została na 30 jednostek lekcyjnych. W zależności od zaplanowanej średniorocznej liczby godzin,

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE I ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W BUDZOWIE

ZESTAWIENIE I ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W BUDZOWIE ZESTAWIENIE I ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W BUDZOWIE 26 kwietnia 2012 roku w Gimnazjum w Budzowie odbył się egzamin gimnazjalny z języka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7 SPIS TREŚCI Do Czytelnika.................................................. 7 Rozdział I. Wprowadzenie do analizy statystycznej.............. 11 1.1. Informacje ogólne..........................................

Bardziej szczegółowo

System Korekty Tekstu Polskiego

System Korekty Tekstu Polskiego Wnioski Grzegorz Szuba System Korekty Tekstu Polskiego Plan prezentacji Geneza problemu i cele pracy Opis algorytmu bezkontekstowego Opis algorytmów kontekstowych Wyniki testów Rozszerzenie pracy - uproszczona

Bardziej szczegółowo

Spis treści. ROZDZIAŁ 2 Wzajemne oddziaływanie między leksykonem a innymi środkami służącymi kodowaniu informacji... 67

Spis treści. ROZDZIAŁ 2 Wzajemne oddziaływanie między leksykonem a innymi środkami służącymi kodowaniu informacji... 67 Spis treści Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 15 Podziękowania... 17 ROZDZIAŁ 1 Wprowadzenie: założenia metodologiczne i teoretyczne... 19 1. Cel i układ pracy...... 19 2. Język jako przedmiot badań...

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZAAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZAANIA OTWARTE Zadanie 1. (0,5 pkt) 1.1. leichtes und schnelles Przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA w Warszawie STUDIUM MAGISTERSKIE Kierunek: Metody ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne Karol Walędzik Nr albumu: 26353 Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli A. Kontrola bieżąca (sprawdza postępy uczniów, zachęcając ich do dalszej systematycznej pracy, pozwala na uzupełnienie braków w wiedzy i skorygować błędy).

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Analiza danych tekstowych i języka naturalnego

Analiza danych tekstowych i języka naturalnego Kod szkolenia: Tytuł szkolenia: ANA/TXT Analiza danych tekstowych i języka naturalnego Dni: 3 Opis: Adresaci szkolenia Dane tekstowe stanowią co najmniej 70% wszystkich danych generowanych w systemach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO KL.VI I. Obszary aktywności ucznia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw, będące przedmiotem oceny. 1. Mówienie poprawne pod względem gramatycznym

Bardziej szczegółowo

Niektóre zasady pisania prac dyplomowych

Niektóre zasady pisania prac dyplomowych Niektóre zasady pisania prac dyplomowych Praca dyplomowa licencjacka/inżynierska Wymaga samodzielnego rozwiązania problemu zawodowego, technicznego lub badawczego w zakresie wiedzy zdobytej podczas studiów.

Bardziej szczegółowo

Spis treści tomu pierwszego

Spis treści tomu pierwszego Spis treści tomu pierwszego WSTĘP.... 11 DŹWIĘK JAKO ZJAWISKO FIZYCZNE...15 CHARAKTERYSTYKA AKUSTYCZNA I AUDYTYWNA DŹWIĘKÓW MOWY.. 17 SŁUCH...20 WYŻSZE PIĘTRA UKŁADU SŁUCHOWEGO...22 EMISJE OTOAKUSTYCZNE...25

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM Zgodnie z własnym Programem nauczania w Gimnazjum Specjalnym Nr 100 w Warszawie dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego. Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego. Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122 Zestaw egzaminacyjny z zakresu języka angielskiego składał się z jedenastu zadań zamkniętych,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STANDARDY WYMAGAŃ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STANDARDY WYMAGAŃ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STANDARDY WYMAGAŃ W szkole podstawowej uczeń powinien opanować cztery sprawności komunikacyjne: 1. słuchanie, 2. mówienie, 3. czytanie, 4. pisanie. FORMY

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Bardziej szczegółowo

TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI

TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI PRACA BADAWCZA autor Agnieszka Duszeńko Uniwersytet Wrocławski Wydział Matematyki i Informatyki 2005 Na płaszczyźnie: Najpopularniejsza, powszechnie znana wersja twierdzenia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej

Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej Zespół Szkół w Szubinie Szkoła Podstawowa nr 2 w Szubinie Ul. Tysiąclecia 1 Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej (drugi etap edukacyjny) Ewa Strzyżewska

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII

UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ NEOFILOLOGII A l e k s a n d r a Ł u c z a k Nauczanie języka angielskiego dla celów specjalistycznych. Konstrukcja i ewaluacja programu nauczania. Promotor: Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

BADANIE JAKOŚCI ŻYCIA. -FORSCHUNG -Methodologische Grundlagen LEBENSQUALITÄTS. założenia metodologiczne. Tadeusz Borys

BADANIE JAKOŚCI ŻYCIA. -FORSCHUNG -Methodologische Grundlagen LEBENSQUALITÄTS. założenia metodologiczne. Tadeusz Borys Tadeusz Borys BADANIE JAKOŚCI ŻYCIA założenia metodologiczne LEBENSQUALITÄTS -FORSCHUNG -Methodologische Grundlagen Tadeusz Borys 1. Jaki jest cel naszych badań? 2. Jakie założenia metodyczne przyjęto

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli I Liceum Ogólnokształcące 1. Kontrola bieżąca (w formie oceny udziału w lekcji, odpowiedzi ustnych, niezapowiedzianych kartkówek i innych form testów osiągnięć

Bardziej szczegółowo

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i Debiuty Naukowe III Leksykon tekst wyraz WARSZAWA 2009-1 - Seria Debiuty Naukowe Redaktor tomu

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do automatycznego wydobywania słowników kolokacji i do oceny leksykalności połączeń wyrazowych

Narzędzia do automatycznego wydobywania słowników kolokacji i do oceny leksykalności połączeń wyrazowych Narzędzia do automatycznego wydobywania słowników kolokacji i do oceny leksykalności połączeń wyrazowych Marek Maziarz, Maciej Piasecki, Michał Wendelberger Politechnika Wrocławska Katedra Inteligencji

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE. Spis treści

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE. Spis treści PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE Spis treści I. Główne założenia PSO... 1 II. Obszary aktywności podlegające ocenie... 1-2 III. Sposoby sprawdzania

Bardziej szczegółowo

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania.

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania. Alina Kalinowska Jak to powiedzieć? Każdy z nas doświadczał z pewnością sytuacji, w której wiedział, ale nie wiedział, jak to powiedzieć. Uczniowie na lekcjach matematyki często w ten sposób przekonują

Bardziej szczegółowo

Kognitywistyka II r. Terminy wykładów. Literatura - psychometria. Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1)

Kognitywistyka II r. Terminy wykładów. Literatura - psychometria. Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1) Kognitywistyka II r Teorie inteligencji i sposoby jej pomiaru (1) Terminy wykładów 13. 03. 2008 27. 03. 2008 03. 04. 2008 17. 04. 2008 24. 04. 2008 08. 05. 2008 15. 05. 2008 29. 05. 2008 05. 06. 2008 12.

Bardziej szczegółowo

Inteligentne wydobywanie informacji z internetowych serwisów społecznościowych

Inteligentne wydobywanie informacji z internetowych serwisów społecznościowych Inteligentne wydobywanie informacji z internetowych serwisów społecznościowych AUTOMATYKA INFORMATYKA Technologie Informacyjne Sieć Semantyczna Przetwarzanie Języka Naturalnego Internet Edytor Serii: Zdzisław

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klasy czwartej.

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klasy czwartej. Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klasy czwartej. Opracowała: Małgorzata Majewicz-Solecka Wymagania edukacyjne na ocenę celującą: Stopień celujący otrzymuje uczeń, który: a) posiadł wiedzę

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr. Agnieszki Płuwak Ramy semantyczne w tekstach prawnych analiza konfrontatywna polsko-angielsko-niemiecka

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr. Agnieszki Płuwak Ramy semantyczne w tekstach prawnych analiza konfrontatywna polsko-angielsko-niemiecka FAKULTÄT SPRACH- LITERATUR- UND KULTURWISSENSCHAFTEN Lehrstuhl für Slavische Philologie - Sprachwissenschaft Universität Regensburg D-93040 Regensburg Prof. Dr. Björn Hansen Telefon +49 941 943-3361 Telefax

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. 1. Skala ocen : GRAMATYKA I SŁOWNICTWO 6 Uczeń bardzo swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi

Bardziej szczegółowo

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO OCENIANIE Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie średniej ważonej z minimum 3 (przy 1 godzinie tygodniowo) lub 5 (przy 2 lub 3 godzinach tygodniowo)

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin I. Ocenianie bieżące z zajęć edukacyjnych służy monitorowaniu pracy ucznia. Ocena ma za zadanie przekazywać uczniowi

Bardziej szczegółowo

SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny

SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny opracowali; M.Laszecki, E.Pasiciel- Liszka, M.Michałowicz I. Co oceniamy? 1. Prace klasowe /na

Bardziej szczegółowo

Semantyczne podobieństwo stron internetowych

Semantyczne podobieństwo stron internetowych Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Marcin Lamparski Nr albumu: 184198 Praca magisterska na kierunku Informatyka Semantyczne podobieństwo stron internetowych Praca wykonana

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Zestaw zadań egzaminacyjnych z zakresu języka polskiego posłużył do sprawdzenia poziomu opanowania wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Języki programowania zasady ich tworzenia

Języki programowania zasady ich tworzenia Strona 1 z 18 Języki programowania zasady ich tworzenia Definicja 5 Językami formalnymi nazywamy każdy system, w którym stosując dobrze określone reguły należące do ustalonego zbioru, możemy uzyskać wszystkie

Bardziej szczegółowo

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych dr Piotr Sulewski POMORSKA AKADEMIA PEDAGOGICZNA W SŁUPSKU KATEDRA INFORMATYKI I STATYSTYKI Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych Wprowadzenie Obecnie bardzo

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK NIEMIECKI. OSIĄGNIĘCIA UCZNIA NA STOPIEŃ: dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK NIEMIECKI. OSIĄGNIĘCIA UCZNIA NA STOPIEŃ: dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK NIEMIECKI I. GRAMATYKA I SŁOWNICTWO uczeń opanował niewiele zagadnień gramatycznych określonych w rozkładzie uczeń potrafi budować zdania, ale przeważnie niespójne, z dużą ilością

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE I. Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r.

Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r. Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie: utworzenia na Wydziale Filologicznym UJ stacjonarnych i niestacjonarnych studiów drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ Opracowała: Tetyana Ouerghi I. ZASADY: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum PODSTAWOWE ZASADY OCENIANIA 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie formy aktywności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego

Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Transformacja modelu ER do modelu relacyjnego Wykład przygotował: Robert Wrembel BD wykład 4 (1) 1 Plan wykładu Transformacja encji Transformacja związków Transformacja hierarchii encji BD wykład 4 (2)

Bardziej szczegółowo

Zautomatyzowane tworzenie korpusów błędów dla języka polskiego

Zautomatyzowane tworzenie korpusów błędów dla języka polskiego Zautomatyzowane tworzenie korpusów błędów dla języka polskiego Marcin Miłkowski Instytut Filozofii i Socjologii PAN Zakład Logiki i Kognitywistyki Adres projektu: morfologik.blogspot.com Korpusy błędów

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA GRUP DSD II W KLASACH I III

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA GRUP DSD II W KLASACH I III ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA PSZCZEGÓLNE CENY SZKLNE Z JĘZYKA NEMECKEG DLA GRUP DSD W KLASACH cena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.: rozumienie ze słuchu,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJN-R1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI Ocenie podlegają umiejętności i wiadomości ujęte w planie metodycznym nauczyciela. Wykaz umiejętności podany jest do wiadomości uczniów na bieżąco

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie typu CAT

Oprogramowanie typu CAT Oprogramowanie typu CAT (Computer Aided Translation) Informacje ogólne Copyright Jacek Scholz 2009 Wprowadzenie: narzędzia do wspomagania translacji Bazy pamięci tłumaczet umaczeń (Translation Memory)

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne dla zmiennych numerycznych Porównywanie dwóch średnich Boot-strapping Analiza

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LĘDZINACH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LĘDZINACH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LĘDZINACH Zadaniem PSO jest zapewnienie trafnego, rzetelnego, jawnego i obiektywnego oceniania wspierającego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka egzaminu maturalnego

Charakterystyka egzaminu maturalnego Charakterystyka egzaminu maturalnego Absolwent przystępując do egzaminu maturalnego, zdaje obowiązkowo 1. W części ustnej egzaminy, dla których nie określa się poziomu, z następujących przedmiotów: a.

Bardziej szczegółowo

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Analiza danych Wstęp Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Różne aspekty analizy danych Reprezentacja graficzna danych Metody statystyczne: estymacja parametrów

Bardziej szczegółowo

* Załączniki do PRZEDMIOTOWEGO SYSTEMU OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO w Szkole Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Zielonej Górze

* Załączniki do PRZEDMIOTOWEGO SYSTEMU OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO w Szkole Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Zielonej Górze * Załączniki do PRZEDMIOTOWEGO SYSTEMU OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO w Szkole Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Zielonej Górze KRYTERIA OCENY OPOWIADANIA Realizacja tematu (0-7 p.) 1. Zgodność

Bardziej szczegółowo

Steuerberaterin Ria Franke

Steuerberaterin Ria Franke Polnische Arbeitnehmer mit Wohnsitz in Polen Polscy pracownicy z miejscem zamieszkania w Polsce Steuerberaterin Ria Franke Verdienst > 450 / Monat Wynagrodzenie > 450 /miesięcznie Entscheidung über die

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO- Gimnazjum NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO- Gimnazjum NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO- Gimnazjum NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH DLA III KLASY poziom III.0 (podręcznik Das ist Deutsch! KOMPAKT część 3) Ocena

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III

JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: posiada niżej wymienione umiejętności

Bardziej szczegółowo

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA GRECKIEGO KLASYCZNEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA GRECKIEGO KLASYCZNEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: Al. F. Focha 39, 30 119 Kraków tel. (012) 427 27 20 fax (012) 427 28 45 e-mail: oke@oke.krakow.pl http://www.oke.krakow.pl PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA

Bardziej szczegółowo

COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY. Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności ucznia i myślenia uczniów.

COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY. Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności ucznia i myślenia uczniów. COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności ucznia i myślenia uczniów. GIMNAZJUM 20 GDAŃSK POLSKA Maj 2007 SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA NIEMIECKIEGO Z WYKORZYSTANIEM METODY

Bardziej szczegółowo

Nowy wymiar jakości danych w ubezpieczeniach. Wojciech Partyka

Nowy wymiar jakości danych w ubezpieczeniach. Wojciech Partyka Nowy wymiar jakości danych w ubezpieczeniach Wojciech Partyka Znaczenie jakości danych Wymiana danych z podmiotami zewnętrznymi Integracja systemów informatycznych Zapewnienie możliwości uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. KLASA I W klasach I na ocenę celującą uczeń powinien: - pracować systematycznie oraz z dużym zaangażowaniem na każdej lekcji i w domu, -

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE I. Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WYMAGANIA EDUKCYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY JĘZYK ANGIELSKI. Klasa I, II, III GIMNAZJUM IM. KS. ABPA LEONA WAŁĘGI W MOSZCZENICY

OGÓLNE WYMAGANIA EDUKCYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY JĘZYK ANGIELSKI. Klasa I, II, III GIMNAZJUM IM. KS. ABPA LEONA WAŁĘGI W MOSZCZENICY OGÓLNE WYMAGANIA EDUKCYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY JĘZYK ANGIELSKI Klasa I, II, III GIMNAZJUM IM. KS. ABPA LEONA WAŁĘGI W MOSZCZENICY Rok szkolny 2015/16 Opracowała: Alina Gryboś Ocenę celującą otrzymuje

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

First Steps OCENA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA

First Steps OCENA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA Steps Forward 1 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas 4 Rok szkolny 2015/2016 Nauczyciele prowadzący: mgr Beata Dańda, mgr Joanna Gabriel First Steps PODSTAWY rozdziale

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego opracowano w oparciu o program nauczania dla klas IV

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Jak statystyka może pomóc w odczytaniu wyników sprawdzianu

Jak statystyka może pomóc w odczytaniu wyników sprawdzianu 16 Jak statystyka może pomóc w odczytaniu wyników sprawdzianu Wyniki pierwszego ważnego egzaminu sprawdzianu w klasie szóstej szkoły podstawowej mogą w niebagatelny sposób wpływać na losy pojedynczych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

W wyniku ewaluacji Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania dokonałyśmy uszczegółowienia rocznej oceny opisowej.

W wyniku ewaluacji Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania dokonałyśmy uszczegółowienia rocznej oceny opisowej. W wyniku ewaluacji Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania dokonałyśmy uszczegółowienia rocznej oceny opisowej. Kl. I Poziom doskonały Uczeń wypowiada się samorzutnie na dany temat, przeczytanego tekstu oraz

Bardziej szczegółowo

WK, FN-1, semestr letni 2010 Tworzenie list frekwencyjnych za pomocą korpusów i programu Poliqarp

WK, FN-1, semestr letni 2010 Tworzenie list frekwencyjnych za pomocą korpusów i programu Poliqarp WK, FN-1, semestr letni 2010 Tworzenie list frekwencyjnych za pomocą korpusów i programu Poliqarp Natalia Kotsyba, IBI AL UW 24 marca 2010 Plan zajęć Praca domowa na zapytania do Korpusu IPI PAN za pomocą

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Co wylicza Jasnopis? Bartosz Broda

Co wylicza Jasnopis? Bartosz Broda Co wylicza Jasnopis? Bartosz Broda Analiza języka polskiego Ekstrakcja tekstu Dokument narzędzie do mierzenia zrozumiałości Analiza morfologiczna Analiza morfosyntaktyczna Indeksy Klasa trudności:

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej:

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: 1 1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: POZIOM OSIĄGNIĘĆ Wspaniały Bardzo dobry Dobry Wystarczający OCENA WYMAGANIA EDUKACYJNE WSPANIALE oznaczane literą A Wymagania dotyczą

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) Wybierasz się ze znajomymi na pieszą wycieczkę po okolicy. Porozmawiaj

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO 1. Narzędzia pomiaru osiągnięć uczniów: - sprawdziany, - kartkówki, - odpowiedzi ustne - prace domowe - pracę na lekcji (uczeń może zdobyć + [plus] za częste zgłaszanie

Bardziej szczegółowo