Uwarunkowania prawne i regulacyjne rozwoju infrastruktury telekomunikacyjnej w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uwarunkowania prawne i regulacyjne rozwoju infrastruktury telekomunikacyjnej w Polsce"

Transkrypt

1 Uwarunkowania prawne i regulacyjne rozwoju infrastruktury telekomunikacyjnej w Polsce Opracował zespół pod kierunkiem: mgr Mirosława Fereńca w składzie: prof. Stanisław Piątek mgr Edward Klimasara mgr inż. Włodzimierz Zalewski mgr Robert Czarnecki Instytut Łączności Państwowy Instytut Badawczy Raport opracowany na zlecenie Krajowej Izby Gospodarczej Warszawa, kwiecień 2008 r.

2 Spis treści: Wstęp Postanowienia dyrektyw o łączności elektronicznej w sprawach inwestycji w infrastrukturę telekomunikacyjną Regulacja sektorowa jako czynnik wpływający na inwestycje Sprawy inwestycji w projektach dyrektyw nowelizujących z listopada 2007 r Koncepcje polityki regulacyjnej związane z inwestycjami w infrastrukturę Koncepcja nowych i wschodzących rynków (wakacje regulacyjne) Klauzule zmierzchowe Koncepcja drabiny inwestycyjnej Regulowanie stopy zwrotu z ryzykownych inwestycji Inne koncepcje stymulowania inwestycji Kwestie inwestycji w polskich przepisach obowiązujących w sektorze telekomunikacyjnym Polityka regulacyjna w wybranych krajach w UE i na świecie w stosunku do podmiotów budujących infrastrukturę telekomunikacyjną Sieci dostępowe (klasyczne i nowej generacji) ARCEP Francja CMT Hiszpania BNetzA Niemcy OFCOM Wielka Brytania Działania organów regulacyjnych w innych krajach UE Działania organów regulacyjnych w USA, Japonii i Korei Sieci szkieletowe Podział funkcjonalny operatora dominującego ARCEP Francja CMT Hiszpania BNetzA Niemcy OFCOM Wielka Brytania Wpływ polityki regulacyjnej na inwestycje telekomunikacyjne w Polsce Oferty ramowe i ich wpływ na inwestycje Decyzje regulacyjne i ich wpływ na inwestycje Analiza innych polskich przepisów prawnych mających wpływ na prowadzenie inwestycji telekomunikacyjnych Przepisy (lub ich brak) mające wpływ na wydłużenie cyklu inwestycyjnego Przepisy (lub ich brak) utrudniające racjonalne prowadzenie inwestycji telekomunikacyjnych i powodujące wzrost ich kosztów Przepisy utrudniające pozyskanie środków unijnych Wnioski wynikające z analiz szczegółowych Kierunkowe propozycje dotyczące: Przepisów prawnych Polityki regulacyjnej...93 Słownik podstawowych skrótów i pojęć

3 Wstęp Sektor usług komunikacyjnych i informatycznych został uznany za kluczowy dla rozwoju nowoczesnego społeczeństwa informacyjnego oraz dla wzrostu gospodarczego. Jego szczególna rola została potwierdzona m.in. w Strategii Lizbońskiej z 2000 r. oraz w komunikacie Komisji i2010 An European Information Society for growth and employment z 2005r. Również w polskich dokumentach problem rozwoju społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy znajduje swoje odzwierciedlenie, np. w dokumencie epolska. Plan działań na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego na lata czy też w Narodowym Planie Rozwoju na lata Jednak treści zawarte w tych dokumentach mają charakter ogólny i nie znajdują bezpośredniego przełożenie na działania organów państwowych oraz na procesy legislacyjne. Również w dokumencie bardziej szczegółowym prezentującym krótkookresową strategię rozwoju rynku telekomunikacyjnego Strategia Regulacyjna opracowanym przez Ministra Transportu (obecnie Ministra Infrastruktury) i przyjętym przez Radę Ministrów wśród sześciu wymienionych priorytetów, żaden nie dotyczy wprost rozwoju społeczeństwa informacyjnego lub rozwoju rynku telekomunikacyjnego, w tym budowy i modernizacji infrastruktury telekomunikacyjnej. W tej sytuacji nic dziwnego, że strategiczna ocena gotowości Polski do transformacji z fazy społeczeństwa przemysłowego do fazy społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy, zgodnie z rankingiem realizacji Strategii Lizbońskiej (LRR), wypada bardzo słabo. Zgodnie z tym rankingiem, w 2006 r. Polska zajmowała 25 miejsce na 27 krajów UE 1. Polska wyprzedzała tylko dwa nowe kraje UE, Rumunię i Bułgarię. Obrazowo miejsce Polski w realizacji Strategii Lizbońskiej przedstawiono na rys.1. 1 Na podstawie danych z Bazy WRSI opracowanej i prowadzonej w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 3

4 PKB per capita ( ) UE (15) UE (27)* CY SI MT CZ HU SK LV PL LT EE BG RO 0 2,50 3,00 3,50 4,00 4,50 5,00 5,50 6,00 The Lisbon Review Ranking 2006 r.* Rys. 1. Polska na tle wybranych państw UE w zaawansowaniu realizacji Strategii Lizbońskiej w odniesieniu do PKB w 2006 r. 2 *skala punktacji 1-7 Podobnie źle wygląda ocena Polski w przypadku wskaźnika międzynarodowej konkurencyjności gospodarek poszczególnych krajów (GCI). Polska w świecie, w tym rankingu w 2007 r. zajmowała 51 i z pośród krajów należących do UE wyprzedzała tylko: Cypr, Maltę, Grecję, Rumunię i Bułgarię. Jest szczególnie ważny wskaźnik w ocenie rozwoju społeczeństwa informacyjnego, gdyż pokazuje konkurencyjność danej gospodarki jako zestaw zmiennych, które wpływają na produktywność a przez to i na rozwój. Graficzny obraz miejsca Polski w tym rankingu na tle wybranych krajów UE i całej Unii przedstawiono na rys Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 4

5 UE (15) UE (27) PKB per capita ( ) CY MT HU SI SK CZ EE PL LV LT RO BG 0 3,50 3,75 4,00 4,25 4,50 4,75 5,00 5,25 5,50 5,75 6,00 Global Competitiveness Index (pkt) Rys. 2. Polska na tle wybranych państw UE w rankingu konkurencyjności gospodarek narodowych w Unii w odniesieniu do PKB w 2007 r. 3 skala punktacji 1-7 Przejście od gospodarki opartej na pracy i kapitale do gospodarki opartej na wiedzy, wymaga zapewnienia powszechnego dostępu do usług elektronicznych oraz nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych, a do tego niezbędne są inwestycje w infrastrukturę techniczną tylko one mogą stworzyć nowe szanse dla gospodarki. Rezultatem rozwoju komunikacji elektronicznej jest wzrost wydajności i mobilności pracy, obniżony koszt produkcji, lepsza jakość i dostosowanie do potrzeb konsumenta oraz promowanie nowych produktów. Dlatego też przewiduje się zwiększenie dostępu do Internetu oraz stworzenie zachęt systemowych dla inwestycji w ICT. Zdolność do wykorzystania technologii ICT w Polsce, mierzona wskaźnikiem (NRI), jest również bardzo słaba. Według tego wskaźnika Polska znajduje się na 26, wśród 27 krajów UE, wyprzedzaliśmy tylko Bułgarię, a na świecie zajmowaliśmy 58 miejsce. Obrazowo 3 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 5

6 miejsce Polski w Unii w zdolności do wykorzystania technologii ICT przedstawiono na rys UE (15) PKB per capita 2007 (ceny bieżące) PL BG RO CY SK LV CZ LT HU SI MT UE (27) EE 0 3,00 3,25 3,50 3,75 4,00 4,25 4,50 4,75 5,00 5,25 5,50 5,75 6,00 The Networked Readiness Index Rys. 3. Polska na tle wybranych państw UE w rankingu zdolności do wykorzystania ICT w odniesieniu do PKB w 2007 r. 4 skala punktacji 1-7 Powszechnie wiadomo, że wyłącznie poprzez inwestycje w ludzi i w technologię będzie możliwe uniknięcie zagrożeń i wykluczenia polskiego społeczeństwa ze wspólnoty społeczeństw najbardziej rozwiniętych, tworzących globalne społeczeństwo informacyjne, charakteryzujące się miedzy innymi powszechnym dostępem do rozwiązań z zakresu techniki komunikacyjnej i informacyjnej, otwartą siecią, zdolnością do wzajemnego łączenia się i przetwarzania danych, komunikowania się bez względu na miejsce pobytu. Tymczasem w 2006 r. w Polsce wydatki brutto na badania i rozwój per capita wynosiły tylko 39,6 i były tylko nieznacznie wyższe od wydatków w Rumunii i Bułgarii i znacznie niższe od średniej w krajach Unii. Graficzny obraz tych dysproporcji przedstawiono na rys. 4 i rys Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 6

7 per capita śr. UE (15) 400 śr. UE (27) ,6 0 SE FI LU DK AT DE FR NL BE IE UK IT SI ES CZ PT EE GR HU CY MT LT LV SK PL RO BG Rys. 4. Polska na tle państw UE w wydatkach na badania i rozwój per capita w 2006 r. 5 5 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 7

8 ,1 575,5 603,5 628, ,0 499,1 500, ,7 299,6 274,5 333,2 345,7 365,7 385, ,0 34,6 30,7 27,1 29,8 36,3 39, PL UE (15)* UE (27)* Rys. 5. Polska na tle Unii w wydatkach na badania i rozwój per capita w latach Równie źle wygląda Polska w wydatkach na telekomunikację i sektor IT per capita. W 2006 r. wynosiły one tylko 410 zdecydowanie mniej niż w najlepiej rozwiniętych krajach UE, a nawet w krajach o podobnym stopniu rozwoju (np. w Czechach 676, na Węgrzech 608, w Hiszpanii 1136 ). Obrazowo wydatki na telekomunikacje i sektor IT per capita w 2006 r. zaprezentowano na rys. 6 i7. 6 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 8

9 per capita śr. UE (15) śr. UE (27) SE DK IE NL UK BE/LU AT FI DE ES IT FR PT GR SI EE HU CZ LV SK PL LT BG RO US * bez Cypru i Malty Rys. 6. Wydatki na telekomunikacje per capita w 2006 r. w Polsce i w krajach Unii. 7 7 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 9

10 per capita śr. UE (15) DK SE UK NL FI FR AT BE/LU DE IE IT ES SI CZ PT HU GR EE SK PL LV LT BG RO US śr. UE (27) * bez Cypru i Malty Rys. 7. Wydatki na sektor IT per capita w 2006 r. w Polsce i w krajach Unii. 8 Kolejne trzy wskaźniki: % gospodarstw domowych z dostępem szerokopasmowym, % przedsiębiorstw z dostępem szerokopasmowym i wskaźnik dostępu do Internetu w szkołach obrazujące dostępność do Internetu i wpływające bezpośrednio na wskaźnik możliwości cyfrowej (DOI), który mierzy stopień cyfryzacji poprzez: możliwość, infrastrukturę i wykorzystanie, nie przedstawiają się imponująco. Graficzny obraz tych trzech wskaźników i wskaźnika dostępności cyfrowej przedstawiono na rys Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 10

11 NL DK SE FI LU UK BE DE EE AT SI FR ES LT HU LV IE PL PT CZ SK IT CY BG RO % gospodarstw domowych GR UE (15) UE (27) Rys. 8. Polska na tle krajów UE w zakresie dostępu szerokopasmowego do Internetu wśród gospodarstw domowych. 9 9 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 11

12 % przedsiębiorstw FI ES FR MT NL SE BE LU DK * Grecja 2006 DE SI EE UK CZ PT SK IT AT HU CY IE BG GR LV PL LT RO UE (15) UE (27) Rys. 9. Polska na tle krajów UE w zakresie dostępu szerokopasmowego do Internetu wśród przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób bez sektora finansowego Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 12

13 7 6 śr. UE (15)* skala śr. UE (27)* 3, SE FI DK NL AT UK EE LU SI BE FR MT CZ DE HU LT LV PT IE SK CY ES IT PL GR BG RO US * wyliczenia własne Rys. 10. Wskaźnik dostępności do Internetu w szkołach w krajach Unii. 11 *skala punktacji Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 13

14 PKB per capita 2006 (ceny bieżące) IE DK SE AT FI BE NL FR IT UE (15) UE (27) ES GR CY PT CZ MT SI LV SK HU EE PL LT RO BG 0 0,45 0,50 0,55 0,60 0,65 0,70 0,75 0,80 LU Wskaźnik możliwości cyfrowej (DOI) 2005/2006 Rys. 11. Polska na tle wybranych państw UE w rankingu możliwości cyfrowej (DOI) w Unii w odniesieniu do PKB w 2006 r. 12 Skala 0-1, gdzie 1 oznacza brak barier. Trochę lepiej ale nadal poniżej oczekiwań i znacznie słabiej od najlepiej rozwiniętych krajów Unii wygląda Polska w zakresie penetracji telefonii stacjonarnej zobrazowano to na rys Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 14

15 70 60 śr. UE (15) 50 śr. UE (27) DE FR UK GR SE LU CY MT IT DK ES IE PT NL FI EE HU BG PL AT BE LV CZ SI LT SK RO US Rys. 12. Polska na tle krajów UE w zakresie dostępności linii abonenckich przypadających na 100 mieszkańców w 2006 r. 13 Tak niski wskaźnik penetracji powoduje, że część Polaków nie ma dostępu do stacjonarnych usług telefonicznych oraz stacjonarnego dostępu do Internetu. Wskaźnik ten jest niższy nawet od średniej krajów, które przystąpiły do UE. Poziom ten praktycznie od wielu lat pozostaje bez zmian a w ostatnim czasie wskazuje nawet tendencje malejącą. Głównymi przyczynami są: wysokie koszty instalacji, wysokie koszty użytkowania linii przez abonentów oraz uboga oferta usługowa. Ta ostatnia przyczyna wynika z faktu wyraźnego niedoinwestowania tych sieci, gdyż nie są one przystosowane do świadczenia usług multimedialnych wymagających szerokopasmowego dostępu. Ważną alternatywą, zapewniającą zwiększenie dostępu do usług telekomunikacyjnych, są technologie bezprzewodowe, w tym niezwykle szybko rozpowszechniająca się telefonia komórkowa. Telefonia ta jest uważana, obok telefonii internetowej (VoIP), za przyszłość dla usług głosowych, jak również mobilnych usług transmisji danych. W Polsce penetracja 13 Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 15

16 telefonii komórkowej praktycznie dorównuje przeciętnej w krajach Unii (111,8 sprzedanych kart sim na 100 mieszkańców). W 2007 r. osiągnęła poziom 108,9 sprzedanych kart sim na 100 mieszkańców, co oznacza praktycznie powszechną dostępność do usług sieci komórkowych. Ta technicznie powszechna dostępność wynika przede wszystkim z bardzo dużego zainteresowania tego rodzaju łącznością dużym popytem, oferowaniem coraz bardziej nowoczesnych usług dużą podażą oraz z faktu, że ten obszar telekomunikacji, w przeciwieństwie do telekomunikacji stacjonarnej, nie był dotychczas mocno regulowany i podlegał podstawowym prawom rynku popytu i podaży, a decyzje inwestycyjne podejmowane przez przedsiębiorców wynikały przede wszystkim z rachunku ekonomicznego i realizowanych strategii marketingowych. W konsekwencji, dla urzeczywistnienia w Polsce społeczeństwa informacyjnego konieczny jest rozwój telekomunikacji. Poszerzenie dostępu do nowoczesnych usług głosowych i transmisji danych przy wykorzystaniu sieci kablowych i radiowych pozwoli na zwiększenie dostępności do zaawansowanych usług komunikacji elektronicznej XXI wieku. Rozwój tych technologii nie jest możliwy bez inwestycji w infrastrukturę stacjonarną i intensywnego budowania instalacji radiokomunikacyjnych. Nie można osiągnąć fazy społeczeństwa informatycznego i gospodarki opartej na wiedzy bez szeroko zakrojonych inwestycji modernizujących i rozbudowujących obecnie istniejące sieci telekomunikacyjne. Brak rozbudowy i modernizacji sieci telekomunikacyjnych kablowych i radiowych doprowadzi do wykluczenia całych obszarów, a opóźnienia w procesie inwestycyjnym spowodują, że Polska zamiast nadrabiać stracony dystans będzie go dodatkowo tracić. Nie będzie również możliwa pełna absorpcja środków UE. Z powyższych stwierdzeń wynika, że inwestycje stanowią kategorię ekonomiczną o kluczowym znaczeniu dla wzrostu gospodarczego. Obecnie można zaobserwować pewne ożywienie procesu inwestycyjnego, przeważa jednak opinia, że dynamika wzrostu inwestycji w celu dogonienia wysoko rozwiniętych krajów regionu i świata powinna być wyższa. Nie ulega również kwestii, iż bardziej przyjazne inwestorom rozwiązania prawne przyczyniłyby się do silniejszego i utrzymującego się w długim okresie pobudzenia inwestycji, a co za tym idzie szybszego wzrostu gospodarczego, mniejszego bezrobocia i lepszej kondycji finansów publicznych. Inwestycje w rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej, a przez to w rozwój społeczeństwa informacyjnego są uznawane powszechnie za jedne z najbardziej efektywnych, 16

17 gdyż wpływają na rozwój szeregu innych branż oraz pozwalają zaoszczędzić cały szereg wydatków zarówno ponoszonych przez przedsiębiorców jak i przez społeczeństwo. W obecnym systemie prawnym można zaobserwować niespójność rozwiązań legislacyjnych m.in. w zakresie prawa ochrony środowiska, prawa budowlanego, zagospodarowania przestrzennego, prawa drogowego, prawa geodezyjnego i kartograficznego; również regulacje w prawie telekomunikacyjnym nie stwarzają warunków do inwestowania w rozwój i modernizacje sieci telekomunikacyjnych. Nieprecyzyjność aktów prawnych powoduje wydłużenie procedury uzyskiwania zezwoleń, opóźnienia a często zahamowanie procesów inwestycyjnych. W Unii mierzone jest również otoczenie regulacyjne i polityczne w formie wskaźnika stanu środowiska politycznego i regulacyjnego. Wskaźnik ten dotyczy oczywiście całości środowiska politycznego i regulacyjnego a nie tylko środowiska dotyczącego telekomunikacji, ale daje ogólny pogląd o przyjmowanych w danych krajach regulacjach i otoczeniu politycznym. Zgodnie z tym wskaźnikiem Polska w 2007 r. zajmowała ostatnie 27 miejsce w Unii, a na świecie 95. Obrazowo wskaźnik ten został przedstawiony na rys śr. UE (15)* śr. UE (27)* skala , DK UK NL DE FI SE AT IE FR EE LU BE PT MT ES HU CY GR LV LT SK SI CZ IT BG RO PL US * wyliczenia własne Rys. 13. Polska na tle państw UE w rankingu oceny środowiska politycznego i regulacyjnego w 2007 r. 14 skala punktacji Baza danych WRSI opracowana i prowadzona w Instytucie Łączności - Państwowym Instytucie Badawczym, na podstawie międzynarodowych statystyk, w ramach realizowanych zadań Programu Wieloletniego finansowanego ze środków Ministerstwa Infrastruktury. 17

18 Z opublikowanych w ostatnim czasie dokumentów oraz analiz eksperckich wynika, że jedną z największych barier dla rozwoju polskiego rynku usług telekomunikacyjnych, poprawy stopnia jego konkurencyjności oraz obniżenia cen, jest słabo rozwinięta infrastruktura. Taki stan w oczywisty sposób przekłada się na stopień dostępności technicznej (penetracji), jeden z najniższych w Europie dla prawie każdej z usług telekomunikacyjnych. Zapewnienie powszechnego, szerokopasmowego dostępu do Internetu jest fundamentem tworzenia społeczeństwa informatycznego w Polsce, a tym samym podnoszenia poziomu edukacji i umiejętności obywateli, tworzenia nowych i lepszych miejsc pracy. Innym strategicznym celem jest poprawa konkurencyjności na rynku podstawowych usług telefonii stacjonarnej oraz komórkowej, a także popieranie wdrożenia na szerszą skalę zaawansowanych usług komórkowych 3 Generacji, w tym UMTS. Realizacja powyższych priorytetów nie jest możliwa bez radykalnego zwiększenia inwestycji w infrastrukturę telekomunikacyjną. Jednakże nie nastąpi to, dopóki proces inwestycyjny nie zostanie należycie udrożniony. W obecnym stanie prawnym i faktycznym jest on przewlekły i przerosły nieracjonalnymi rozwiązaniami, a inwestor jest uzależniony od korzystnych interpretacji niejasnych przepisów przez organy administracji oraz dobrej woli przedsiębiorstw energetycznych, zarządców dróg publicznych i organizacji ekologicznych. Największym jednak problemem jest brak spójnej koncepcji tego, w jaki sposób powinny być planowane i realizowane inwestycje w infrastrukturę telekomunikacyjną. Koncepcji, którą racjonalny ustawodawca mógłby kompleksowo wdrażać do porządku prawnego zamiast doraźnych i niezsynchronizowanych jednostkowych rozwiązań. W Polsce brak jest jednak spójnej polityki proinwestycyjnej, a poszczególne rozwiązania cząstkowe, często zamiast pomagać to hamują ten proces lub powodują, że inwestycje w rozwój i modernizację infrastruktury telekomunikacyjnej są dla inwestorów nieopłacalne. Na warunki prowadzenia działalności inwestycyjnej w telekomunikacji składają się regulacje prawne i polityka administracyjna w wielu dziedzinach. Istotnym elementem tych warunków są regulacje prawne i polityka ich stosowania w samym sektorze telekomunikacyjnym. Ponieważ są one w znacznym stopniu efektem wdrażania dyrektyw Unii Europejskiej o łączności elektronicznej konieczne jest ich analizowanie w powiązaniu z prawem wspólnotowym. 18

19 1. Postanowienia dyrektyw o łączności elektronicznej w sprawach inwestycji w infrastrukturę telekomunikacyjną 1.1. Regulacja sektorowa jako czynnik wpływający na inwestycje Inwestycje w sektorze telekomunikacyjnym są związane z ryzykiem gospodarczym. Wysoki poziom ryzyka jest wynikiem wysokiej kosztochłonności inwestycji telekomunikacyjnych i znacznego udziału kosztów utopionych, niemożliwych do odzyskania w razie wyjścia z rynku. W przypadku operatorów o pozycji znaczącej (SMP) regulacja usług hurtowych i detalicznych istotnie wpływa na możliwości uzyskania zwrotu poniesionych nakładów. Jeżeli wpływ regulacji jest tego rodzaju, że obniża stopę zwrotu poniżej poziomu osiąganego w dziedzinach wyłączonych z regulacji, to osłabia to skłonność operatora do inwestycji lub całkowicie ją blokuje. Taki hamujący charakter ma w szczególności poddanie obowiązkom dostępowym nowych inwestycji, już od momentu ich uruchomienia, gdyż pozbawia to operatora korzyści uzyskiwanych dzięki inicjatywie wyprzedzającej innych konkurentów (first mover advantages). Regulacja może osłabiać lub wzmacniać bodźce rynkowe skłaniające operatorów SMP do inwestowania w celu obniżenia kosztów, uzyskania przewagi konkurencyjnej lub innych korzyści. Dla poziomu i rodzaju inwestycji przedsiębiorców alternatywnych istotne są zarówno czynniki rynkowe skłaniające do budowy własnej infrastruktury w celu osiągnięcia większych przychodów, jak i bodźce wynikające z regulacji, które mogą skłaniać bardziej do wykorzystania istniejących zasobów infrastruktury i usług operatora SMP niż podejmowania własnych inwestycji. W literaturze wskazuje się wiele czynników wpływających na poziom inwestycji w sektorze telekomunikacyjnym w poszczególnych państwach oraz na decyzje inwestycyjne operatorów telekomunikacyjnych 15. Jednym z tych czynników jest środowisko instytucjonalne, a w szczególności tzw. regulacja sektorowa. Wiele opracowań wskazuje na znaczącą korelację pomiędzy jakością regulacji sektorowej mierzoną za pomocą różnych wskaźników, a wzrostem i inwestycjami w sektorze telekomunikacyjnym 16. W opracowaniu analizowany jest tylko jeden rodzaj regulacji w stosunku do sektora telekomunikacyjnego, a mianowicie sektorowa regulacja ex ante, oparta w państwach członkowskich UE na dyrektywach z 2002 r. 15 R. Cadman, Regulation and Investment in European Telecoms Markets, raport dla ECTA, listopad 2007, s D. Flacher, H. Jennquin, J-H. Lorenzi, Innovation, Investment and Regulation: What are the options for Regulation in the Near Future, Communications & Strategies, No /4, s R. Cadman, Regulation, op. cit. s

20 o łączności elektronicznej, a Polsce na ustawie z 2004 roku Prawo telekomunikacyjne. Warianty polegające na ograniczeniu oddziaływania władzy publicznej w sektorze telekomunikacyjnym do interwencji ex post na podstawie prawa konkurencji oraz warianty polegające na realizacji sektorowej polityki przemysłowej o charakterze strategicznym, związanej z zaangażowaniem państwa w określone projekty rozwojowe i planowanie inwestycyjne, nie są objęte zakresem opracowania Postanowienia dyrektyw o łączności elektronicznej z 2002 r. dotyczące inwestycji W dyrektywach o łączności elektronicznej występują postanowienia dotyczące wprost kwestii inwestowania w sektorze telekomunikacyjnym. Postanowienia dotyczące inwestycji są zawarte głównie w dyrektywie ramowej (2002/21/WE) oraz dyrektywie o dostępie (2002/19/WE). Część tych postanowień zawarta jest w przepisach dyrektyw, natomiast większość mieści się w preambułach do tych aktów, ma zatem głównie interpretacyjnowyjaśniający charakter. Art. 8 Dyrektywy ramowej określa w ust. 2 lit. c) jako jeden z celów regulacyjnych "wspieranie konkurencji poprzez wspieranie efektywnego inwestowania w dziedzinie infrastruktury oraz promowania technologii innowacyjnych". Ponieważ cele regulacyjne powinny być uwzględniane przy podejmowaniu wszelkich działań przez organy regulacyjne, więc potencjalnie siła tego postanowienia powinna być znaczna. Do art. 8 dyrektywy ramowej odwołuje się wiele innych przepisów dyrektyw o łączności elektronicznej. Uwzględnienie inwestycji i innowacji w celach regulacyjnych wskazuje, że jest to jedno z głównych zadań stawianych regulatorom krajowym. Wspieranie efektywnego inwestowania w infrastrukturę zostało wymienione w powiązaniu ze wspieraniem konkurencji, co daje podstawę do twierdzenia o wyróżnieniu w tym przepisie tzw. "konkurencji infrastrukturalnej", w odróżnieniu od konkurencji usługowej. W preambule dyrektywy ramowej jest mowa o " nowo rozwijających się rynk[ach], na których faktycznie lider rynku prawdopodobnie będzie mieć znaczny udział w rynku, ale nie powinien być poddany nieodpowiednim obowiązkom". Sformułowanie to jest podstawą interpretacji wskazujących na ograniczoną dopuszczalność regulowania rynków nowych i wschodzących. Kluczowe postanowienia dotyczące uwzględniania wpływu decyzji regulacyjnych na inwestycje zawiera dyrektywa o dostępie. W preambule dyrektywy o dostępie, w punkcie 19, 17 D. Flacher, H. Jennquin, J-H. Lorenzi, Innovation, Investment and Regulation, s

21 znajduje się następujące sformułowanie: "Sam fakt, że krajowe organy regulacyjne nałożyły obowiązek zapewnienia dostępu do infrastruktury, co pociąga za sobą zwiększenie konkurencji w krótkiej perspektywie czasowej, nie powinien zniechęcać konkurentów do inwestowania w alternatywne rozwiązania, co pociągnie za sobą zwiększoną konkurencyjność w dłuższej perspektywie czasowej". Sformułowanie to należy odczytywać nie tyle jako oczekiwanie dotyczące reakcji operatorów alternatywnych na ustanowienie dostępu, lecz jako dyspozycję dla organów regulacyjnych, aby przy ustanawianiu dostępu nie osłabiały motywacji do inwestowania w alternatywną infrastrukturę, co powinno zapewnić konkurencję w dłuższym horyzoncie. Dyrektywa odsyła w tej kwestii do komunikatu w sprawie zastosowania reguł konkurencji do umów o dostępie w sektorze telekomunikacyjnym z roku Przepisy art. 12 dyrektywy o dostępie określają zasady zapewniania dostępu do sieci i usług przez operatorów o pozycji znaczącej. Niektóre obowiązki dotyczące dostępu wymienione w art. 12 ust. 1 tej dyrektywy mają kluczowe znaczenie dla możliwości dokonywania inwestycji przez przedsiębiorców alternatywnych i operatora SMP. Dla przedsiębiorców alternatywnych szczególnie istotny jest dostęp do elementów i zasobów sieci, w tym do uwolnionego dostępu do pętli lokalnej, dostęp do usług hurtowych w celu zapewnienia możliwości odsprzedaży, zapewnienie możliwości kolokacji i innych form wspólnego korzystania z zasobów, w tym korzystania z kanalizacji, budynków i masztów. Przy określaniu obowiązków dostępowych w art. 12 ust. 2 lit. c) dyrektywy o dostępie postanowiono, że formułując obowiązek dostępu i oceniając proporcjonalność obowiązków organ regulacyjny powinien brać pod uwagę "pierwotne inwestycje właściciela urządzeń, mając na uwadze ryzyko związane z inwestycjami" a także "konieczność zapewnienia długoterminowej konkurencji". Art. 12 zapewnia przedsiębiorcom alternatywnym możliwość dostępu do istniejących zasobów infrastruktury, których niereplikowalna część jest niezbędna do budowy konkurencyjnej infrastruktury. Operatorom zasiedziałym przepisy art. 12 dają nadzieję na uwzględnienie ryzyka inwestycyjnego przy nakładaniu i formułowaniu obowiązków, w tym także obowiązków dotyczących kształtowania cen. Przepis dotyczący zapewniania konkurencji długoterminowej powinien służyć należytemu wyważeniu proporcji między obowiązkami zapewniającymi konkurencję usługową, opartą na istniejących zasobach oraz konkurencję infrastrukturalną opartą na alternatywnej infrastrukturze. Przy ustalaniu systemu kontroli cen i rachunkowości kosztowej organ regulacyjny powinien zgodnie z art. 13 ust. 1 uwzględnić przepis, zgodnie z którym "Krajowe organy regulacyjne będą miały na uwadze zrealizowane przez operatora inwestycje oraz umożliwią mu uzyskanie 21

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9 Spis treści Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory.......................................... 7 Źródła prawa........................................................ 7 Inne skróty..........................................................

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Anna Pobłocka-Dirakis eclareon Consulting Warszawa, 24 Wrzesień 2014 Strategy Consulting Policy Consulting

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej. Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA

Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej. Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA Agenda Cyfrowa w obszarze szybkiego i bardzo szybkiego

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 IP/08/1422 Bruksela, dnia 29 września 2008 r. Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 Europa może stać się liderem w przejściu do internetu następnej generacji. Komisja

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Notatka informacyjna Kwiecień 2008; http://www.stat.gov.pl, e mail: obslugaprasowa@stat.gov.pl Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Badania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw Główny Urząd

Bardziej szczegółowo

Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS. Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r.

Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS. Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r. Efektywność ekonomiczna inwestycji jako warunek konieczny realizacji celów NPS Piotr Marciniak (KIKE) Warszawa, 3 luty 2014 r. Ramy czasowe i formalne inwestycji w ramach projektów dofinansowywanych: 1.

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej sytuacja w dniu 1 lipca 27 roku Komisji Europejskiej Społeczeństwo Informacyjne i Media Opracowanie wersji polskiej: Stowarzyszenie Miasta w Internecie

Bardziej szczegółowo

Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK. Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury

Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK. Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK 29 marca 2010 roku Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury Regulacje ex ante Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Bardziej szczegółowo

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Czy Internet mobilny będzie substytutem stacjonarnego dostępu? Konferencja PIIT 28 października 2011 roku 2011, PIIT 1 PRAGNIENIA 2011, PIIT 2 Internet dobrem

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Konferencja Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji pn.: Kompetencja UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ w kontekście Europejskiego Roku Aktywności

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Narodowy Plan Szerokopasmowy

Narodowy Plan Szerokopasmowy MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Narodowy Plan Szerokopasmowy III Konwent Informatyków Warmii i Mazur - 28 listopada 2013 r. Rozwój szerokopasmowego dostęp do Internetu to wymierne korzyści dla

Bardziej szczegółowo

MEMORANDUM. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym

MEMORANDUM. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym MEMORANDUM Warszawa, październik 2012 r. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym Niniejsze Memorandum zostało zawarte w dniu..

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd?

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Olgierd Dziekoński Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej VIII Konferencja Krakowska 15-16 czerwca 2015 roku Ranking

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy w Polsce

Internet szerokopasmowy w Polsce Internet szerokopasmowy w Polsce Czy za pięć lat wciąż będziemy na szarym końcu raportu OECD? Raport Warszawa, 29.10.2009 Stopień penetracji usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu jest obecnie jednym

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl b.samojlik 1 Etapy kryzysu I. Kryzys na rynkach finansowych, bankowych i poza bankowych II. III.

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji. Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18

Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji. Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18 Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18 Społeczeństwo informacyjne Społeczeństwo na takim etapie rozwoju techniczno-organizacyjnego, że poziom zaawansowania technologii

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC KFS Warszawa, 20 maja 2015 r. 1 AKTUALNY STATUS PRAC 16 MARCA Pierwsze warsztaty rynkowe dotyczące hurtowego dostępu 16 KWIETNIA

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet AGENDA Czym jest Internet mobilny? Internet mobilny na świecie Internet mobilny w Polsce Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r.

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r. Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI Warszawa, 28 luty 2011 r. Segment Telekom 2 Segment Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy MNI tworzą: o Grupa Hyperion Głównym rodzajem świadczonych

Bardziej szczegółowo

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego STOWARZYSZENIE BUDOWNICZYCH TELEKOMUNIKACJI MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego Piotr Zychowicz Konferencja Gminne Sieci Szerokopasmowe od

Bardziej szczegółowo

SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO

SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO Seminarium z cyklu Europejskie Przedsiębiorstwo Zwalczanie opóźnień w płatnościach handlowych 26 czerwca 2013 roku PREZENTACJA Title of the

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju

SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju Warszawa, 4 października 2011r. SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju A. Część ogólna 1. Skład delegacji Krzysztof Ołpiński - naczelnik Wydziału Danych Operatorów w Departamencie Analiz

Bardziej szczegółowo

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67 Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Polska 61,1 % Europa 67,3 % Wzrost porównywalny z UE 17 pozycja w UE Polska 16,4 linii/100 mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

MEGAUSTAWA, CZYLI USTAWA O WSPIERANIU ROZWOJU USŁUG I SIECI TELEKOMUNIKACYJNYCH

MEGAUSTAWA, CZYLI USTAWA O WSPIERANIU ROZWOJU USŁUG I SIECI TELEKOMUNIKACYJNYCH MEGAUSTAWA, CZYLI USTAWA O WSPIERANIU ROZWOJU USŁUG I SIECI TELEKOMUNIKACYJNYCH Katowice, 17 czerwca 2011 r. DZIAŁALNOŚĆ JST W ZAKRESIE TELEKOMUNIKACJI Ustawa to zbiór czytelnych, jasnych zasad prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Megaustawa Inwestycje jst w infrastrukturę sieci szerokopasmowych NARZĘDZIE ROZWOJU INFRASTRUKTURY TELEKOMUNIKACYJNEJ W POLSCE

Megaustawa Inwestycje jst w infrastrukturę sieci szerokopasmowych NARZĘDZIE ROZWOJU INFRASTRUKTURY TELEKOMUNIKACYJNEJ W POLSCE Megaustawa Inwestycje jst w infrastrukturę sieci szerokopasmowych NARZĘDZIE ROZWOJU INFRASTRUKTURY TELEKOMUNIKACYJNEJ W POLSCE Aktywna rola Prezesa UKE Legislacja: przygotowywanie projektów ustaw i rozporządzeń

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności 2 współfinansowane przez Fundusz Spójności są trwałym i efektywnym sposobem inwestowania we wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu

Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu Joanna Cygler, Dyrektor Departamentu Badań PAIZ Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu Rozwój nowych technologii, Internetu i technik informatycznych doprowadził w

Bardziej szczegółowo

artur piechocki kochański zięba rapala i partnerzy umowy w telekomunikacji jak uniknąć problemów plnog, warszawa, 4 marca 2014

artur piechocki kochański zięba rapala i partnerzy umowy w telekomunikacji jak uniknąć problemów plnog, warszawa, 4 marca 2014 artur piechocki kochański zięba rapala i partnerzy umowy w telekomunikacji jak uniknąć problemów plnog, warszawa, 4 marca 2014 agenda wprowadzenie zagrożenia przygotowanie umowy rynek detaliczny zmiana

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektów 7 osi PO IG

Trwałość projektów 7 osi PO IG Warszawa, 6 października 2015 r. Konferencja podsumowująca wdrażanie 7 i 8 osi priorytetowej PO IG Trwałość projektów 7 osi PO IG Paweł Oracz Departament Strategii Systemu Informacyjnego Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy

Internet szerokopasmowy Internet szerokopasmowy korzyści dla regionu i mieszkańców dobromiejska sieć gminna koncepcja projektu III Konwent Informatyków Warmii i Mazur Ryn, Listopad 2013 TRZY FILARY CYFRYZACJI W POLSCE: Zwiększyć

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej 1 Cel badania Głównym celem badania jest określenie korzyści, jakie kraje UE15 osiągają

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie

Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie IP/10/571 Bruksela, 17 maja 2010 r. Agenda cyfrowa: Komisja uznaje inwestycje w gospodarkę cyfrową za klucz do przyszłego dobrobytu w Europie Gospodarka cyfrowa w Europie rośnie w siłę, przenika do wszystkich

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Specjalne Strefy Ekonomiczne po 2020 roku

Specjalne Strefy Ekonomiczne po 2020 roku Specjalne Strefy Ekonomiczne po 2020 roku Analiza dotychczasowej działalności i perspektywy funkcjonowania Paweł Tynel Czy Europa oraz Polska jest atrakcyjnym miejscem na lokalizację inwestycji? Który

Bardziej szczegółowo

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim Śląskie mocne informacją II Forum podsumowujące prace nad Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Śląskiego do roku 2015 konsultacja społeczna projektu dokumentu 25 luty 2009 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Współpraca praca sektora publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Budowa infrastruktury publicznej Wiele projektów budowy publicznej

Bardziej szczegółowo

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Jerzy Paczocha - gł. specjalista Waldemar Szczęsny - adiunkt Debata o przyszłych regulacjach usługi VoIP Urząd Komunikacji Elektronicznej 26 listopad

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Inwestycje przyszłością rozwoju telekomunikacji

Inwestycje przyszłością rozwoju telekomunikacji Inwestycje przyszłością rozwoju telekomunikacji Opracowali: Mirosław Fereniec Wojciech Hałka Instytut Łączności Państwowy Instytut Badawczy Raport opracowany na zlecenie Krajowej Izby Gospodarczej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator Kontekst Badania wskazują, iż przedsiębiorstwa posiadające zróżnicowany skład najwyższych

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Ochrona konkurencji na rynkach nowych technologii Kraków, dnia 13 września 2010 Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Krzysztof Kuik DG ds. Konkurencji, Komisja

Bardziej szczegółowo

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Czy realizacja projektu to dostarczenie narzędzia biznesowego, czy czynnik stymulujący rozwój społeczeństwa informacyjnego? W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne,

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem EURYDICE Nowości Wydawnicze Sieci Eurydice Nr 21 lipiec 2011 Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno- -komunikacyjnych w szkołach w Europie Wydanie 2011 Technologie

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E W dniu 15 grudnia 2006 r. (znak: SG-Greffe (2006)D/2007989; zał. K(2006)6136) przekazane zostały Polsce zarzuty formalne na mocy art. 226 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską,

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej dr Krzysztof Heller Krzysztof Heller i Andrzej Szczerba Sp. J. Warstwy sieci 23 listopada

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Ankieta internetowa dla inspektorów

Ankieta internetowa dla inspektorów Ankieta internetowa dla inspektorów Drodzy inspektorzy rolnictwa ekologicznego! Jesteśmy wdzięczni za włączenie się w projekt poświęcony doskonaleniu szkoleń, poprzez udział w ankiecie internetowej. Stanowi

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów.................................................. 9 Czasopisma i inne publikatory................................... 9 Źródła prawa.................................................

Bardziej szczegółowo

Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Bieslko-Bia a 15.10.2010 Konferencja: Odnawialne źród a energii perspektywy rozwoju Agenda 2 1. Wyzwania dla rynku energii w ujęciu dyrektywy 2009/28/WE

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII INFARMA, Katarzyna Połujan Prawo i finanse 2015 Warszawa 08.12.2014 PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ RESORTU ZDROWIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO OBYWATELI

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej?

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej? Artur Prażniewski Kujawsko-Pomorskie Biuro Planowania Przestrzennego i Regionalnego 1. Definicja Spójność terytorialna przynosi coraz to nowe zagadnienia oraz stawia istniejące problemy w nowym świetle.

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Aleksandra Auleytner (DZP) Krzysztof Pigłowski (EY) Zakres i cel projektu Faza I (Analiza) Analiza case

Bardziej szczegółowo