Temat: Prywatyzacja niejedno ma imię

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Temat: Prywatyzacja niejedno ma imię"

Transkrypt

1 Temat: Prywatyzacja niejedno ma imię Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna) Czas: 2 jednostki lekcyjne Cele lekcji Uczniowie: 1. wyjaśniają na przykładach pojęcia: własności publiczna i prywatnej 2.rozumieją uwarunkowania przekształceń własnościowych oraz potrafią wskazać ich przykłady 3.potrafią wyjaśnić, co to jest prywatyzacja; 4.potrafią rozpoznać na wybranych przykładach - podstawowe rodzaje prywatyzacji; 5.potrafią wskazać podmioty zaangażowane w proces prywatyzacji (skarb państwa, biura maklerskie, pracownik, inwestor, giełda). Cele lekcji w języku ucznia: Na dzisiejszych zajęciach: dowiesz się, jakie są podstawowe typy własności oraz będziesz wskazywał ich przykłady we własnej okolicy; dowiesz się, co to są przekształcenia własnościowe oraz z czego one wynikają; będziesz analizował przykłady prywatyzacji pośredniej i bezpośredniej oraz dowiesz się, jakie grupy podmiotów są w nie bezpośrednio zaangażowane; NaCoBeZu Będę sprawdzać: 1. czy wiesz, jakie typy własności występują w Polsce 2. czy potrafisz wyjaśnić, na czym polegają: prywatyzacja i reprywatyzacja, nacjonalizacja, renacjonalizacja, wywłaszczenie, komunalizacja oraz jakie były/są ich przyczyny/uwarunkowania; 3. czy potrafisz odróżnić - na przykładach prywatyzację bezpośrednią od pośredniej 4. czy potrafisz wskazać grupy podmiotów (interesariuszy) prywatyzacji. Pytanie kluczowe Czy prywatyzacja dotyczy także mnie? Czy prywatyzowane przedsiębiorstwo i prywaciarz to to samo? Metody i formy pracy: praca z tekstem źródłowym, analiza przypadku, praca w grupie, rozmowa nauczająca, praca w parach Potrzebne materiały światła - kartki czerwone, zielone i żółte dla każdego ucznia komputer z dostępem do Internetu oraz oprogramowaniem do odtwarzania filmu duże arkusze papieru i flamastry przygotowane przed lekcją materiały pomocnicze dla ucznia (w liczbie odpowiedniej do liczby uczniów w klasie lub zespołów pracujących nad wykonaniem danego zadania)

2 Materiały pomocnicze dla ucznia Materiał pomocniczy nr 1. Co to za zjawisko? Materiał pomocniczy nr 2. Rodzaje prywatyzacji Materiał pomocniczy nr 3. Jaka to prywatyzacja? Materiał pomocniczy nr 4. Zakazane słowa instrukcja i karty do gry Materiał pomocniczy nr 5. Kto korzysta na prywatyzacji? Materiały dla nauczycieli Materiał nr 1. Prywatyzacja pośrednia i bezpośrednia Uwagi Lekcje na temat prywatyzacji warto poprowadzić po zapoznaniu uczniów z podstawowymi pojęciami dotyczącymi własności. Jeśli więc do tej pory uczniowie nie zajmowali się tą tematyką, możesz na tydzień przed zajęciami o prywatyzacji rozdać uczniom kartki ze schematycznym planem waszej miejscowości/gminy i poprosić, by - korzystając z pomocy rodziców, sąsiadów, urzędników - zaznaczyli na niej przynajmniej po jednej nieruchomości, która ich zdaniem należy do: 1/ państwa 2/ gminy 3/ spółdzielni 4/ osoby prywatnej 5/ prywatnej firmy. PRZEBIEG LEKCJI 1 1. Rozpocznij zajęcia od omówienia z uczniami pracy domowej (ćwiczenie z planem miejscowości/gminy). Odnosząc się do przykładów nieruchomości zaznaczonych na uczniowskich planach wyjaśnij uczniom, co to jest własność oraz jakie jej typy spotykamy (państwowa, komunalna, prywatna osób fizycznych, prywatna osób prawnych, zagraniczna). Zapytaj, czy taka sytuacja w Polsce istniała zawsze? Odwołaj się do okresu sprzed 1989 roku. Jeśli uznasz to za konieczne krótko zreferuj uwarunkowania przekształceń własnościowych w XX wieku oraz wskaż różnice pomiędzy nimi (nacjonalizacja, renacjonalizacja, wywłaszczenie, komunalizacja, prywatyzacja, reprywatyzacja). Zapowiedz uczniom, że dzisiejsze i kolejne zajęcia pomogą im zrozumieć te przekształcenia, które związane są bezpośrednio ze współczesnym typem przekształceń własnościowych (są to komercjalizacja, prywatyzacja pośrednia, prywatyzacja bezpośrednia, akcjonariat obywatelski oraz pracowniczy). 2. Przeczytaj uczniom na głos przygotowany wcześniej tekst, który opisuje proces prywatyzacji wybranego przedsiębiorstwa. Możesz pracować z tekstem znalezionym przez siebie lub skorzystać z tego, który zamieszczamy pod scenariuszem - materiał pomocniczy nr 1. Jeśli będziesz wybierał własny tekst zwróć uwagę na to, by nie pojawiało się w nim słowo prywatyzacja, ale jednocześnie by znalazły się w nim inne pojęcia związane z tym procesem (także podmioty zwane grupami interesariuszy prywatyzacji). Po lekturze zapytaj uczniów, czy wiedzą, jakiego zjawiska dotyczy przytoczony opis. Poproś o swobodne i krótkie wypowiedzi (nie chodzi o odpowiedź na pytanie: o czym jest ten tekst? tylko jakie zjawisko opisuje ten tekst?). (jeśli prowadzisz zajęcia w gimnazjum, zamiast pracy z tekstem możesz zaproponować im obejrzenie filmu zamieszczonego na portalu NBPortal.pl. Pamiętaj tylko, by nie pokazywać początku filmu z jego tytułem, który brzmi Prywatyzacja ). Zapewne wśród uczniowskich odpowiedzi pojawi się słowo prywatyzacja. Wyjaśnij uczniom, że jest to forma przekształceń własnościowych, której będziecie przyglądać się na dzisiejszych zajęciach. 3. Podaj cele lekcji w języku ucznia, NaCoBeZu oraz zadaj jedno z zaproponowanych pytań kluczowych lub swoje własne (wybór powinien zależeć od tego, na których aspektach zagadnienia chcesz się podczas lekcji skupić najbardziej, albo - które Twoim zdaniem - są najbliższe uczniom, budzą ich największe zainteresowanie). Pamiętaj, że kluczowe pytanie zadajemy po to, by uczniów zaciekawić, zaintrygować, ale musisz mieć pewność, że po przeprowadzonej lekcji uczniowie będą umieli na to pytanie odpowiedzieć. Podkreśl, że na pierwszej lekcji skupicie się na poznaniu zagadnienia, na drugiej zaś będziecie zastanawiać się poprzez przygotowanie i udział w symulacji nad skutkami prywatyzacji tak dla państwa, jak i innych podmiotów/interesariuszy zaangażowanych w proces prywatyzacji. 4. Poproś uczniów, aby zapisali w zeszytach, jak rozumieją słowo prywatyzacja. Poproś o odczytanie kilku definicji. Pozostaw je bez komentarza.

3 5. Następnie poleć im, by w małych zespołach (4-5 uczniów) przeczytali raz jeszcze tekst (materiał pomocniczy nr 1), który usłyszeli na początku zajęć. Tym razem ich zadaniem będzie wypisanie w zeszycie podmiotów, które - ich zdaniem - nierozerwalnie wiążą się z procesem prywatyzacji (są to m.in. Skarb Państwa, giełda, inwestor, pracownik, biuro maklerskie/makler, prywatyzowane przedsiębiorstwo państwowe lub spółka). Podchodź w trakcie pracy do każdej pary i wyjaśniaj ewentualne wątpliwości. Na zakończenie ustalcie na forum listę podstawowych interesariuszy prywatyzacji. Wyjaśnij każde zapisane pojęcie, wskazując na rolę/miejsce, jakie zajmują w procesie prywatyzacji. Wszystkie podmioty wypiszcie na tablicy lub na dużym arkuszu papier. Lista ta będzie przydatna podczas ćwiczenia na kolejnych zajęciach. 6. Zawieś na tablicy plakat przedstawiający schematycznie dwie podstawowe metody prywatyzacji (materiał pomocniczy nr 2). Wyjaśnij uczniom, na czym polegają różnice pomiędzy prywatyzacją pośrednią i bezpośrednią: zwróć uwagę na ich prawne uwarunkowania, tryb, etapy, zaangażowane podmioty (zarówno te inicjujące proces jak w nim uczestniczące, jako potencjalni inwestorzy ). Staraj się używać pojęć wypisanych wcześniej na tablicy. Poproś, by każde nowe i niezrozumiałe dla nich słowo, uczniowie zapisywali w swoich zeszytach. Podczas wykładu posiłkuj się zamieszczonym pod scenariuszem materiałem pomocniczym dla nauczyciela Prywatyzacja co to takiego? Zapowiedz, że w kolejnym ćwiczeniu będą przyglądać się konkretnym przykładom prywatyzacji właśnie pod tym kątem. 7. Zanim jednak przystąpisz do ćwiczenia warto w tym momencie lekcji sprawdzić, np. za pomocą świateł, czyli czerwonych, zielonych i żółtych kartek, czy uczniowie zrozumieli zgromadzone do tej pory informacje. Możesz po prostu odczytywać/wymieniać nowe pojęcia reakcja uczniów (światło zielone, żółte lub czerwone) pokaże ci, które pojęcie powinno zostać wyjaśnione jeszcze raz. 8. Zaproponuj uczniom pracę w parach. Rozdaj im materiał pomocniczy nr 3. Wyjaśnij uczniom, że ich zadaniem będzie zapoznanie się z tekstem źródłowym (4 przykłady prywatyzacji) oraz zdecydowanie, jaki rodzaj prywatyzacji został w każdym z przypadków zastosowany. Po zakończeniu pracy w parach poproś ochotników o przedstawienie swoich odpowiedzi. Zweryfikuj te niepoprawne (poprawne rozwiązania: przykład 1 - prywatyzacja pośrednia, sprzedaż akcji na rynku regulowanym, przykład 2 prywatyzacja pośrednia, przetarg publiczny, przykład 3 prywatyzacja pośrednia, aukcja ogłoszona publicznie, przykład 4 prywatyzacja bezpośrednia, wniesienie do spółki). Sprawdź, ilu uczniów w klasie dobrze wykonało to zadanie. Zapytaj, co w przedstawionych tekstach, pomogło im udzielić poprawnej odpowiedzi. Podsumuj ćwiczenie, zwracając uwagę na przykład prywatyzacji pośredniej polegający na sprzedaży akcji na rynku regulowanym. Możesz przywołać inne aktualne przykłady tego typu prywatyzacji. Zapytaj uczniów, czy znają kogoś, kto właśnie w ten sposób stał się udziałowcem byłego przedsiębiorstwa publicznego? 9. Na zakończenie zajęć możesz zaproponować uczniom ćwiczenie grę utrwalające dotychczas zdobytą wiedzę. Podziel uczniów na zespoły, każdemu rozdaj instrukcję oraz karty do gry Zakazane słowa (materiał pomocniczy nr 4). Poproś, by kolejno prezentowali sobie nawzajem (zgodnie z instrukcją) pojęcie zapisane na wylosowanej karcie. Najlepsze zespoły nagródź punktami lub plusami. Uwaga! W zależności od potrzeb możesz dowolnie rozbudowywać karty do gry, zarówno dodając nowe hasła główne, oraz zwiększając liczbę zakazanych słów dla wyjaśnienia każdego z haseł. 10. Praca domowa. Wszystkich uczniów poproś o przygotowanie graficznej prezentacji zależności pomiędzy podmiotami zaangażowanymi w prywatyzację. Może to być mapa myślowa, schemat, minisłowniczek istotne jest, by pomagały im utrwalić oraz uporządkować wiedzę. Zachęć ich przy tym do wykorzystania jakichś nowoczesnych narzędzi, może to być np. prezentacja multimedialna w programie PREZI. Poproś też, by podczas wykonywania zadania domowego zastanowili się nad tym, jakie korzyści dla każdego z podmiotów przynosi prywatyzacja. Zachęć ich także do rozmowy z dorosłymi (rodzicami, sąsiadami) na temat obaw przed prywatyzację. Poproś, by zastanowili się, z czego mogą te obawy wynikać. Poinformuj, że od ćwiczenia na ten temat zaczniecie kolejne zajęcia.

4 Materiał pomocniczy nr 1. Co to za zjawisko? MATERIAŁY POMOCNICZE DLA UCZNIÓW Jeśli pracujesz z uczniami szkoły ponadgimnazjalnej możesz zaproponować im ćwiczenie z wykorzystaniem poniższego tekstu, jeśli zaś z gimnazjalistami polecamy animację zamieszczoną na stronie NBPortalu: 01 kwietnia 2010, Super Express Już kolejne pokolenia Polaków cieszą się smakiem czekolad z charakterystycznym logo na opakowaniu: E. Wedel. ( ) A mogło wydawać się, że czekolady Wedla będziemy znać tylko z opowieści naszych babek. Fabryka czekolad została po wojnie znacjonalizowana i przemianowana na Zakłady Przemysłu Cukierniczego im. 22 Lipca. Co prawda później pojawiła się na opakowaniach informacja dawniej E. Wedel, jednak to nie było już to samo. Choć zmienił się właściciel fabryki, konsumenci pozostali wierni Wedlowi. I to mimo zmiany nazwy. Fabryka ich cierpliwość wystawiła na próbę w kryzysowych latach 80. ubiegłego wieku. Wtedy to wypuściła na rynek niesławny produkt czekoladopodobny. Było to związane z brakiem dewiz, który od razu przełożył się na braki zapasów kakao. Fabryka sięgnęła wtedy dna. Na szczęście już pod koniec lat 80. nastąpiły zmiany. Fabryka na warszawskim Kamionku pozbyła się ze swojej nazwy 22 Lipca, wracając do tradycyjnej marki. Było pewne, że nowe czasy muszą oznaczać powrót do tradycji świetnej tradycji. Aby podołać temu zadaniu, a także by sprostać nowym wyzwaniom zwłaszcza wkraczającej ostro na nasz rynek konkurencji, rząd [postawił na zmiany] ( ) W 1991 r. 40 proc. akcji firmy stało się własnością PepsiCo. Amerykański koncern spożywczy zainwestował w Wedla 20 milionów dolarów. Fabryka została zmodernizowana, wedlowskie czekolady znowu zaczęły smakować i skutecznie oparły się rosnącej konkurencji. Co ważne nowy właściciel zobowiązał się ( ) do utrzymania zatrudnienia na dotychczasowym poziomie co najmniej przez rok. Zagwarantował też, że ewentualne zwolnienia w kolejnych latach nie przekroczą ustalonego z pracownikami poziomu. I zobowiązań swoich dotrzymał, co kontrole przeprowadzone przez Skarb Państwa skrupulatnie odnotowały. ( ) po ugodzie z przedwojennymi właścicielami firmy, Wedel stał się częścią angielskiej firmy Cadbury. Anglicy w pełni docenili magię i siłę nazwy E. Wedel, która została zachowana. Dzięki temu sojuszowi Wedel jest jednym z najpoważniejszych graczy na polskim rynku słodyczy. Szacuje się, że udział eksportu w przychodach firmy wynosi około 10 proc. Produkty Wedla trafiają m.in. do Stanów Zjednoczonych, Kanady i Wielkiej Brytanii( ) W 2007 r. został zapoczątkowany remont fabryki przy ulicy Zamoyskiego obiektu z lat 30. ubiegłego wieku, wybudowanego przez Jana Wedla. Do dziś została odnowiona fasada budynku, a w remontowanej fabryce Wedla funkcjonują już nowe laboratoria, linia Ptasiego Mleczka, nowe pomieszczania socjalne dla pracowników, nowe biura, jak również unikatowa pracownia ręcznie tworzonych pralin, które można kupić w sieci Pijalni Czekolady E. Wedel. Wszystkie te zmiany przyniosły nie tylko korzyści dla niej samej oraz dla Skarbu Państwa. Zyskali także pracownicy. Powstają nowe miejsca pracy i to nie tylko na terenie Warszawy. ( ) Pracownicy mogą skorzystać z wielu świadczeń i benefitów pracowniczych, począwszy od specjalistycznych szkoleń i programów rozwojowych, wsparcia w nauce języka angielskiego, poprzez dofinansowanie pracodawcy do programów sportowych, posiłków w restauracji firmowej, a skończywszy na licznych inicjatywach wewnętrznych, takich jak m.in. program wolontariatu pracowniczego, w którego ramach pracownicy mogą otrzymywać granty na realizację własnych, autorskich projektów społecznych. Źródło: strona Ministerstwa Skarbu Państwa, ost. wejście

5 Materiał pomocniczy nr 2. Rodzaje prywatyzacji Źródło: schemat pochodzi z materiałów ze strony Ministerstwa Skarbu Państwa opracowanych w ramach programu Przekonujemy się do prywatyzacji

6 Materiał pomocniczy nr 3. Jaka prywatyzacja? Przeczytajcie uważnie artykuły na temat czterech prywatyzowanych przedsiębiorstw. Korzystając z dotychczasowej wiedzy oraz schematu przedstawiającego metody prywatyzacji zaznaczcie przy każdym z opisów, jaki rodzaj prywatyzacji zastosowano (bezpośrednią czy pośrednią). Przykład 1 Najpóźniej w czerwcu na warszawskiej giełdzie zadebiutuje Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo poinformował wczoraj w Poznaniu prezes spółki. Marek Kossowski, prezes PGNiG, podkreśla, że kapitał spółki zostanie podniesiony i ulokowany na rynku w drodze emisji i sprzedaży akcji.»skarb Państwa utrzyma jednak kontrolę nad spółką, zachowując co najmniej 51 proc. akcji«- mówi Kossowski. Program restrukturyzacji i prywatyzacji PGNiG rząd przyjął 5 października. Zobowiązuje on spółkę do przekazania Skarbowi Państwa udziałów w spółce zajmującej się przesyłem gazu, czyli w PGNiG Przesył. Dzięki temu państwo zachowa kontrolę nad systemem przesyłowym. Kolejnym krokiem będzie wydzielenie ze struktur PGNiG działalności poszukiwawczo-wydobywczej.»ma to nastąpić do końca 2006 r., już po wprowadzeniu spółki na giełdę«- mówi Kossowski. Dzięki prywatyzacji spółka zostanie dokapitalizowana, co pozwoli jej na zmniejszenie zadłużenia i przyspieszenie realizacji inwestycji.»dzięki tym środkom możliwa będzie rozbudowa podziemnych magazynów gazu oraz infrastruktury przesyłowej«- zaznacza prezes PGNiG. Zostanie też zwiększone wydobycie krajowego gazu ziemnego z 4,1 mld m sześc. w 2003 r. do 5,5 mld m sześc. w latach proc. akcji dostanie też załoga spółki (razem ponad 61 tys. osób).»nie stanie się to jednak zaraz po debiucie, ale dopiero po sprzedaniu przez Skarb Państwa pierwszego pakietu akcji, a więc mniej więcej po sześciu miesiącach od debiutu«- mówi Kossowski. Dodaje, że spółki zależne od PGNiG nie będą prywatyzowane.»zachowamy w nich 100 proc. udziałów«- wyjaśnia. Przykład 2 Białostocki Cefarm idzie pod młotek. Zainteresowani kupnem są giełdowi dystrybutorzy leków: Polska Grupa Farmaceutyczna, Farmacol oraz Orfe. Póki co Cefarm jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, co oznacza, że resort ma 100 proc. jego akcji. Akt komercjalizacji przedsiębiorstwa Minister Skarbu Państwa podpisał półtora roku temu. Teraz resort zdecydował się na dalszą prywatyzację tej spółki. Do 14 listopada czeka na oferty na doradcę przy tej prywatyzacji. Już wcześniej zainteresowanie kupnem Cefarmu wyrażali trzej giełdowi gracze: PGF, Orfe i Farmacol. Pierwsi dwaj zgodnie potwierdzają swoje zamiary również teraz. Z kolei Krzysztof Gadzała, dyrektor biura zarządu Farmacolu, zaznacza, że chce najpierw poznać warunki oferty i mieć więcej informacji o firmie. Cefarm Białystok jest największym dystrybutorem farmaceutyków w regionie północno-wschodnim. Atuty białostockiej firmy to pokaźny majątek, wysoka rentowność i bardzo duża sprzedaż (spółka ma 2 proc. udział w krajowym rynku leków). To ostatnie możliwe jest m.in. dzięki dużej sieci aptek. Przykład 3 Energomontaż-Północ wylicytował najwyższą cenę za akcje Zakładów Remontowych Energetyki Lublin S.A. Wczoraj w resorcie skarbu odbyła się pierwsza aukcja, która ma być nowym sposobem prywatyzacji. Za cały pakiet akcji Zakładów Remontowych Energetyki Lublin spółka zapłaci ponad milion złotych. To najwyższa oferta podczas licytacji. Transakcja zostanie sfinalizowana, jeśli nabywca dziś przeleje pieniądze za akcje na konto ministerstwa. Resort ma trzy dni na podpisanie umowy. Przykład 4 Prywatyzacja Zakładów Koksowniczych»Przyjaźń«w Dąbrowie Górniczej zakończy się w tym roku - szacuje zarząd koksowni.»według naszych szacunków rozmowy z potencjalnymi inwestorami mogą być sfinalizowane do września, a do prywatyzacji dojdzie w tym roku«- powiedziała w czwartek Maria Brajer, wicedyrektor zakładów ds. finansowych. Przed kilkoma tygodniami resort Skarbu Państwa ogłosił zaproszenie do rokowań dla inwestorów zainteresowanych prywatyzacją koksowni. Zgodnie z zamierzeniami przedsiębiorstwo ma być wniesione przez Skarb Państwa do spółki z udziałem inwestorów. Wszystkie przykłady pochodzą z materiałów edukacyjnych zamieszczonych na stronie ministerstwa Skarbu Państwa opracowanych w ramach programu Przekonujemy się do prywatyzacji.

7 Materiał pomocniczy nr 4. Zakazane słowa instrukcja i karty do gry INSTRUKCJA 1. Dobierzecie się w trzyosobowe zespoły. 2. W każdej drużynie wybierzcie osobę, która będzie odpowiedzialna za opisywanie haseł głównych zapisanych na wylosowanych kartach. Musi ona tak trzymać karty, aby nikt nie mógł przeczytać co jest na nich napisane. Liczba drużyn jest dowolna, ale każda z nich musi liczyć co najmniej 2 osoby tak by jedna osoba opisywała hasło główne, a druga je zgadywała. 3. Na każdej karcie znajdziecie hasło główne oraz zakazane słowa, których NIE możecie użyć naprowadzając swoich kolegów na odgadnięcie hasła głównego. Nie ma punktów karnych za nieudane próby odgadnięcia hasła głównego. 4. Wygrywa drużyna, która odgadnie więcej haseł głównych w wyznaczonym czasie. KARTY DO GRY Karty należy skopiować w tylu egzemplarzach, ile jest drużyn, a następnie rozciąć i rozdać podzielić karty w parze (po 4 karty dla każdego). GIEŁDA inwestor, akcja, WŁASNOŚĆ majątek, posiadanie INWESTOR akcje, kupno PRYWATYZACJA sprzedaż, skarb państwa SKARB PAŃSTWA majątek, przedsiębiorstwo państwowe KOMERCJALIZACJA przekształcenie, Skarb Państwa,

8 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI Materiał nr 1. Prywatyzacja pośrednia i bezpośrednia Prywatyzacja jest to proces przekształceń własnościowych w gospodarce rozpoczęty w Polsce w okresie transformacji ustrojowej i gospodarczej po roku Obowiązują dwie metody prywatyzacji: prywatyzacja bezpośrednia i pośrednia. Prywatyzacja bezpośrednia umożliwia dokonywanie szybkich zmian własnościowych w przedsiębiorstwach państwowych, określanych jako małe i średnie. Następuje poprzez sprzedaż, wniesienie do spółki lub oddanie do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa. Prywatyzacja ta ma charakter bezpośredni, to znaczy: realizowana jest bez przyjmowania przez przedsiębiorstwo państwowe formy organizacyjno - prawnej w postaci jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Podmiotami uczestniczącymi w procesie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa państwowego mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. Cechą wyróżniającą prywatyzację bezpośrednią jest dokonywanie jej przez organy założycielskie przedsiębiorstw państwowych w imieniu Skarbu Państwa, za zgodą Ministra Skarbu Państwa. Proces przygotowania i realizacji prywatyzacji bezpośredniej jest zdecentralizowany. Decydującą rolę odgrywają tu organy założycielskie, przeważnie są nimi wojewodowie. Minister Skarbu Państwa w ustawowym zakresie kontroluje i nadzoruje prywatyzację bezpośrednią przez wyrażenie zgody na uruchomienie realizacji poszczególnych projektów. W gestii wojewodów leży inicjowanie procesu prywatyzacji bezpośredniej, przygotowanie przedsiębiorstwa państwowego do prywatyzacji, wyłanianie inwestorów, ustalanie warunków transakcji, a po uzyskaniu zgody Ministra Skarbu Państwa na prywatyzację danego przedsiębiorstwa państwowego sfinalizowanie procesu prywatyzacji i podpisanie w imieniu Skarbu Państwa odpowiednich umów z inwestorem. Prywatyzacja bezpośrednia realizowana jest z uwzględnieniem zobowiązań wobec pracowników (utrzymanie miejsc pracy, pakiety osłon socjalnych) i inwestycji, w tym ochrony środowiska. Wyróżnia się 3 formy prywatyzacji bezpośredniej: sprzedaż przedsiębiorstwa; wniesienie przedsiębiorstwa do spółki; oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania spółce. Prywatyzacja pośrednia Prywatyzacja pośrednia, w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, polega na zbywaniu należących do Skarbu Państwa akcji/udziałów w spółkach. Zanim zainicjowany zostanie proces prywatyzacji pośredniej przedsiębiorstwa państwowego, musi zostać przeprowadzona komercjalizacja danego podmiotu. Polega ona na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę (akcyjną albo z ograniczoną odpowiedzialnością) Skarbu Państwa. Komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje Minister Skarbu Państwa na wniosek organu założycielskiego, dyrektora przedsiębiorstwa państwowego i rady pracowniczej lub z własnej inicjatywy. W spółce powstałej w wyniku komercjalizacji, do czasu sfinalizowania jej prywatyzacji, Skarb Państwa obejmuje 100 procent akcji lub udziałów. Minister Skarbu Państwa reprezentuje Skarb Państwa (jako jedynego akcjonariusza/wspólnika takiej spółki) na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników. Przed zaoferowaniem zbycia akcji lub udziałów spółki Skarbu Państwa Minister Skarbu Państwa zleca dokonanie analizy sytuacji prawnej majątku spółki oraz oszacowania wartości przedsiębiorstwa. Zapewnienie publicznego charakteru zbywania akcji/udziałów Skarbu Państwa wymaga ogłoszenia oferty zbycia akcji, zaproszenia do składania ofert w przetargu, zaproszenia do negocjacji lub do wzięcia udziału w aukcji co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministra Skarbu Państwa. Wyboru jednego z publicznych trybów zbywania akcji dokonuje Minister Skarbu Państwa, biorąc pod uwagę w szczególności stopień skomplikowania planowanej transakcji zbycia akcji/udziałów, a także wielkość i kondycję ekonomiczno - finansową podmiotu, którego akcje/udziały będą przedmiotem zbycia. Wskazane tryby prywatyzacji pośredniej: oferta ogłoszona publicznie; przetarg publiczny; negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia;

9 przyjęcie oferty złożonej przez podmiot ogłaszający wezwanie; aukcja ogłoszona publicznie; sprzedaż akcji na rynku regulowanym. Uprawnienia pracowników do nabywania akcji Uprawnionym pracownikom spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia do 15% akcji objętych przez Skarb Państwa w dniu wpisania spółki do rejestru. Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji powstaje po upływie trzech miesięcy od dnia zbycia przez Skarb Państwa pierwszych akcji na zasadach ogólnych i wygasa z upływem 24 miesięcy od dnia powstania tego prawa. Powyższe uprawnienie przysługuje również rolnikom lub rybakom w rozumieniu Ustawy. Źródło: materiały edukacyjne opracowane w ramach programu Przekonujemy do prywatyzacji prowadzonego przez ministerstwo skarbu Państwa oraz Młodzieżową Fundację Przedsiębiorczości. Podstawowe akty prawne 1. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz.1397, z późn. zm.), 2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu finansowania zbywania akcji oraz formy i warunków zapłaty za akcje nabywane od Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2666, z późn. zm.), 3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U nr 114 poz. 664), 4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa (Dz.U nr 114 poz. 663), 5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie analizy przedsiębiorstwa państwowego dokonywanej przed wydaniem zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej (Dz.U. z 2009 r., Nr 34, poz. 265), 6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej w procesach prywatyzacji (Dz.U nr 84 poz. 580), 7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży przedsiębiorstwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 277, poz. 2744), 8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997 r. w sprawie warunków, jakie powinien spełniać statut spółki zawiązanej przez Skarb Państwa z pracownikami prywatyzowanego przedsiębiorstwa państwowego, rolnikami lub rybakami (Dz.U. z 1997 r. Nr 60, poz. 371), 9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie warunków spłaty należności za korzystanie z przedsiębiorstwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2667). Źródło: strona Ministerstwa Skarbu Państwa

10 LEKCJA 2 TEMAT: Prywatyzować, czy nie prywatyzować? Oto jest pytanie... Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna) Czas: 2 jednostki lekcyjne Cele lekcji (oraz działań polekcyjnych) Uczniowie: 1. potrafią wymienić podmioty zaangażowane w proces prywatyzacji (skarb państwa, biura maklerskie, pracownik, inwestor, giełda) oraz wskazać korzyści jakie wynikają z prywatyzacji dla każdego z tych podmiotów; 2. potrafią wskazać co najmniej 3 lokalne lub krajowe przykłady prywatyzacji oraz sformułować własną ocenę przebiegu tych procesów; 3. potrafią wskazać co najmniej 4 źródła informacji dotyczące prywatyzacji i zjawisk pokrewnych; 4. potrafią wyszukać wiarygodne informacje na temat prywatyzacji oraz przedstawić je innym; 5. potrafią sformułować argumenty za i przeciw prywatyzacji oraz zaprezentować własne stanowisko w czasie debaty na ten temat; 6. potrafią zbudować i przeprowadzić badanie ankietowe na wybrany temat, opracować graficznie jego wyniki oraz je zinterpretować; 7. potrafią zaplanować w zespole działanie projektowe oraz je przeprowadzają w lokalnym środowisku; 8. potrafią wykorzystać nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w realizacji projektu (np. blog, google maps, wideoreportaż). Pytanie kluczowe: Komu opłaca się prywatyzacja? Po co nam ta prywatyzacja? Czego nie można sprywatyzować? Cele lekcji w języku ucznia: Na dzisiejszych zajęciach: dowiecie się, jakie korzyści daje prywatyzacja różnym grupom interesariuszy; będziecie formułować argumenty za i przeciw prywatyzacji; będziecie analizować różne informacje dotyczące prywatyzacji, wyciągać z nich wnioski oraz formułować własne stanowisko; weźmiecie udział w symulacji debaty rożnych grup interesariuszy dotyczącej prywatyzacji państwowego zakładu pracy w najbliższej okolicy; Po zajęciach: będziecie tworzyć i przeprowadzicie badanie ankietowe na wybrany temat, opracujecie graficznie jego wyniki oraz je zinterpretujecie; zaplanujecie w zespole działanie projektowe oraz przeprowadzicie je w lokalnym środowisku; będziecie wykorzystywać nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w realizacji projektu (np. blog, google maps, wideoreportaż).

11 NaCoBeZu Będę sprawdzać: 1. czy potraficie wymienić podmioty zainteresowane prywatyzacją oraz wskazać korzyści wynikające dla nich z prywatyzacji; 2. czy potraficie wskazać 3 przykłady prywatyzacji (lokalne lub krajowe) oraz sformułować ich ocenę; 3. czy potraficie sformułować argumenty za i przeciw prywatyzacji, z uwzględnieniem interesów poszczególnych podmiotów zaangażowanych w prywatyzację; 4. czy potraficie wskazać i wykorzystać co najmniej 4 różne źródła informacji na temat prywatyzacji i innych przekształceń własnościowych; Metody i formy pracy: praca z tekstem źródłowym, symulacja, praca w grupie, rozmowa nauczająca, praca w parach, obserwacja, symulacja debaty, badania ankietowe, Potrzebne materiały duże arkusze papieru i flamastry przygotowane przed lekcją materiały pomocnicze dla ucznia (w liczbie odpowiedniej do liczby uczniów w klasie lub zespołów pracujących nad danym ćwiczeniem) Materiały pomocnicze dla ucznia Materiał pomocniczy nr 5. Kto korzysta na prywatyzacji? Materiał pomocniczy nr 6. Prywatyzować czy nie? - instrukcja do symulacji debaty z kartami pracy dla uczniów. Materiał pomocniczy nr 7. Prywatyzacja w naszej gminie badamy opinię publiczną Materiał pomocniczy nr 8. Prywatyzacja w naszej gminie tworzymy wirtualną mapę własności w naszej gminie. Lekcja 2 1. Na początku lekcji zapytaj uczniów, czy pamiętają, kiedy w Polsce rozpoczął się okres przekształceń własnościowych i z jakimi wydarzeniami był związany (czego był wynikiem). Przypomnij krótko na czym polegała transformacja gospodarcza kraju po 1989 roku oraz jakie są podstawowe cele (ekonomiczne i społeczne) prywatyzacji. Informacje na ten temat znajdziesz w publikacji Jolanty Maciejewskiej: Zarys procesu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, s. 3-5 na stronie ROCESU%2520PRYWATYZACJI%2520PRZEDSIEBIORSTW).pdf&sa=U&ei=kbXaTpW- CMefOpfnwdMO&ved=0CBIQFjAB&usg=AFQjCNGoRY1mIdE1nyQ3mdwtdoWWwULQxQ (ost. wejscie ) Zapytaj uczniów, jakie ich zdaniem są główne korzyści z prywatyzacji. Propozycje uczniów zapisz na tablicy. 2. Podziel klasę na 5 grup. Poleć następnie wykonanie ćwiczenia Kto korzysta na prywatyzacji (materiał pomocniczy nr 5). Każda grupa powinna dostać zestaw kart ze spisanymi przykładowymi korzyściami oraz wybrany podmiot zaangażowany w prywatyzację. Uczniowie czytają wszystkie karty z korzyściami, wybierają te, które odnoszą się do przydzielonego im podmiotu. Do podsumowania tego ćwiczenia można wykorzystać arkusz papieru z listą podmiotów przygotowaną na poprzednich zajęciach. Poproś, aby do arkusza podchodzili kolejno przedstawiciele wszystkich zespołów i przyklejali przy odpowiednim podmiocie wybrane korzyści. Zanim to zrobią powinni odczytać swoje propozycje pozostali uczniowie mogą zgłaszać wątpliwości. 3. Zapowiedz uczniom, że wezmą teraz udział w symulacji debaty, reprezentując różne grupy interesariuszy prywatyzacji pewnego przedsiębiorstwa państwowego. Będą to: Skarb Państwa, pracownicy prywatyzowanego przedsiębiorstwa, potencjalni inwestorzy, władze samorządowe oraz mieszkańcy. Rozdaj uczniom instrukcję do symulacji, która będzie zawierała opis sytuacji oraz poszczególne role (uczestnicy debaty nie powinni znać opisów ról poza swoją własną). Po zapoznaniu się z materiałami

12 aktywni uczestnicy symulacji będą opracowywali własne stanowisko, z którym wystąpią (mogą wykorzystać kartę pracy z materiału pomocniczego nr 6). Każdy z zespołów reprezentujących grupę interesariuszy powinien opracować swoje stanowisko zgodnie z przydzieloną rolą oraz sformułować co najmniej 4 argumenty, które pozwolą do niego przekonać pozostałych uczestników symulacji debaty. Podczas przygotowań do wystąpień uczniowie mogą korzystać z wykorzystywanego wcześniej materiału pomocniczego nr 5. Instrukcję do przeprowadzenia debaty znajdziesz w materiale pomocniczym nr 6. Jeżeli jest to możliwe w czasie lekcji (pracujecie w pracowni informatycznej) możesz poprosić uczniów, aby poszukali w Internecie wiarygodnych informacji wspierających ich argumentację. Spośród uczniów wybierz 1 osobę prowadzącą debatę (ten powinien otrzymać od ciebie wskazówki, w jaki sposób poprowadzić debatę oraz powinien wiedzieć, komu jaką rolę przydzielono). Części klasy przydziel rolę obserwatorów, którzy obserwują wypowiedzi mówców (karta obserwatorów debaty znajduje się także w materiale pomocniczym nr 6). Daj uczniom ok minut na przygotowanie się do symulacji. Przed rozpoczęciem debaty przypomnij uczniom, że w tym ćwiczeniu nie chodzi tylko o wykazanie się wiedzą na temat prywatyzacji, ale także umiejętnościami formułowania i prezentowania własnego stanowiska oraz odnoszenia się do argumentów przeciwników. Przedstawiciele grup interesariuszy powinni zatem zadbać o to, by ich argumenty były merytorycznie poprawne, różnorodne (np. ekonomiczne i społeczno-polityczne) oraz dobrze wygłoszone. Powinni też uważnie słuchać tego, co mówią ich oponenci, by móc się odnieść do tych wypowiedzi (zbijając lub potwierdzając argumentację). 4. Po przeprowadzeniu symulacji debaty porozmawiajcie na forum o jej przebiegu. Zapytaj, czy łatwo było w takich warunkach zabierać głos co utrudniało, a co ułatwiało udział w debacie. Zapytaj, czy są wśród tych uczniów, którzy nie brali aktywnego udziału w symulacji tacy, którzy po wysłuchaniu argumentów przeciwnych zmienili swoje stanowisko w opisanej sytuacji prywatyzacyjnej? Co o tym zadecydowało? Które argumenty były przekonujące i dlaczego? Poproś obserwatorów o podsumowanie debaty i przedstawienie wyników obserwacji. 5. Podsumuj to ćwiczenie wskazując na fakt, że Skarb Państwa nie jest jedynym beneficjentem prywatyzacji, jak powszechnie sądzą zwykli obywatele. Dobra prywatyzacja może przynieść korzyści wielu podmiotom, także nam samym. Zwróć też uwagę na to, że nie zawsze proces prywatyzacji przebiega prawidłowo (możesz odwołać się do współczesnych, najbliższych uczniom przykładów). Ponadto prywatyzacja niektórych państwowych przedsiębiorstw budzi społeczny opór. Często nasz negatywny odbiór procesów prywatyzacyjnych bądź obawy są uzasadnione, nierzadko jednak wynikają z niskiej na ten temat wiedzy oraz sposobu, w jaki ta wiedza do nas dociera (np. poprzez media). Stanowisko wobec prywatyzacji związane jest także z tym, jakiego rodzaju podmiot reprezentujemy inne oczekiwania ma pracownik prywatyzowanego zakładu, inne skarb państwa, inne makler na giełdzie a jeszcze inne odbiorca usług prywatyzowanego przedsiębiorstwa. W czasie tej rozmowy nauczającej odwołaj się do pracy domowej uczniów oraz ich rozmów z dorosłymi na temat prywatyzacji. Podsumuj ten etap zajęć przedstawieniem wyników ostatnich badań postaw Polaków wobec prywatyzacji (raport zamieszczony jest na stronie Ministerstwa Skarbu Państwa) - przywołaj zarówno wyniki prywatyzacji w latach , jak i wnioski dotyczące zmieniającego się nastawiania Polaków w tym okresie. 6. Na koniec sam podsumuj lekcję mówiąc o potrzebie publicznego dyskutowania na trudne i kontrowersyjne nierzadko tematy. Zwróć uwagę na fakt, że debata w której uczestniczyli dotyczyła łatwiejszego przypadku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (możesz im powiedzieć, że opis dotyczył przykładu realnej i udanej prywatyzacji). Są jednak takie zakłady państwowe, na których prywatyzację nie tylko społeczeństwo niechętnie się godzi, ale także eksperci mają co do tego wątpliwości. Czy uczniowie potrafią wskazać przykłady? Czy słyszeli może o prywatyzacji jakiegoś państwowego przedsiębiorstwa w okolicy jeśli tak, to jaki był społeczny tego odbiór? Krótko na ten temat porozmawiajcie. 7. Na zakończenie lekcji podkreśl, że do tej pory nie zajmowaliście się analizą procesów prywatyzacyjnych w swoim lokalnym środowisku. Zaproponuj klasie realizację projektu edukacyjnego, dzięki któremu będą mogli bliżej się przyjrzeć prywatyzacji w swojej gminie/powiecie/regionie. W zależności od tego, co ich najbardziej interesuje oraz czego chcieliby się dowiedzieć, uczniowie mogą w ramach programu MdA : Opracować i przeprowadzić własne badania na temat prywatyzacji wśród lokalnej społeczności. Takie badanie może być początkiem kolejnych, bardziej złożonych działań a prezentacja ich wyników może stanowić doskonałe wprowadzenie do debaty. W materiale pomocniczym nr 7 znajdziesz podstawowe informacje na temat możliwych narzędzi badawczych.

13 Zorganizować debatę lub dyskusję na temat prywatyzacji, wychodzącą poza mury szkolne. Wspólnie zastanówcie się, kto mógłby być zainteresowany udziałem w takiej debacie (przedstawiciele samorządu, mieszkańcy, lokalni biznesmeni, pracownicy zakłady państwowego w waszej okolicy?) Kluczowy jest odpowiedni wybór tematu może on wynikać np. z zainteresowań uczniów, potrzeb lokalnej społeczności (tu konieczne będzie badanie opinii lub analiza ogólnopolskich badań postaw Polaków wobec prywatyzacji ostatnie takie badania prowadzone były w 2010 roku przez GFK Polonia podsumowanie raportu znajdziesz w materiałach dla nauczycieli). Na stronie znajdziesz opisy różnego rodzaju debat i dyskusji oraz instrukcje dotyczące ich organizacji (jak formułować temat, jak się przygotować do debaty, jak formułować argumenty itp.). Przeprowadzić badanie terenowe własnej okolicy w celu sprawdzenia, jak przebiegał w ich miejscowości/gminie/powiecie/województwie proces prywatyzacji, jak był/jest postrzegany przez środowisko lokalne, jakie są jego skutki itp. Efektem takiego badanie terenowego może być wirtualna mapa prywatyzacji (blog, Google Maps, wideoreportaż, fotoreportaż), pokazująca proces prywatyzacji w ich regionie jego przebieg oraz skutki. Zanim ruszycie w teren, zastanówcie się wspólnie, kto może wam pomóc w tym badaniu (w szkole, w gminie), gdzie możecie szukać informacji (jakie urzędy, strony internetowe, karta prywatyzacji), jakich narzędzi potrzebujecie, by dokumentować to, co podczas badania znajdziecie (np. aparat fotograficzny, dyktafon, skaner, mapa okolicy) oraz jak i komu to wszystko zaprezentujecie. Kiedy już to wszystko ustalicie, podzielcie się obszarami, które będziecie obserwować, źródłami informacji (np. Szkoła, Internet, urząd gminy) oraz zadaniami (kto fotografuje, kto przygotowuje i przeprowadza wywiad, kto zbiera i porządkuje dokumentację itp., kto przygotowuje prezentację ). Warto pamiętać o tym, że każde prywatyzowane przedsiębiorstwo ma zakładaną specjalną kartę prywatyzacji (dostępna w wersji internetowej przedsiębiorstwo dzięki niej możemy śledzić cały proces prywatyzacyjny od początku do końca tutaj znajduje się wzór: Zdroj Sp_z_oo.html Na stronie znajdują się wskazówki, jak przygotować się do realizacji takiego projektu oraz jak wykorzystując nowoczesne technologie zaprezentować jego efekty innym. MATERIAŁY POMOCNICZE DLA UCZNIÓW Materiał pomocniczy nr 5. Kto korzysta na prywatyzacji? W procesie prywatyzacji uczestniczy wiele różnych podmiotów/interesariuszy poznaliście je na poprzedniej lekcji. Są to: pracownicy prywatyzowanego przedsiębiorstwa skarb państwa giełda inwestorzy biura maklerskie Zapoznajcie się z przedstawionymi poniżej przykładowymi korzyściami wynikającymi z prywatyzacji. Zastanówcie się, które z nich dotyczą przypisanemu wam podmiotowi. Wybierzcie z zestawu te, które się do niego odnoszą. Przedyskutujcie w zespole jego rolę w procesie prywatyzacji. Do wspólnego podsumowania tego ćwiczenia wykorzystajcie arkusz papieru z listą podmiotów przygotowaną na poprzednich zajęciach. Podchodźcie kolejno do arkusza, i przy nazwie swego interesariusza przyklejajcie odnoszące się do niego korzyści. LISTA KORZYŚCI (każdy zespół uczniowski otrzymuje pełny zestaw pociętych na paski korzyści oraz jeden z podmiotów prywatyzacji.) Optymalizacja kosztów nieponoszenie kosztów nadzoru nad spółką.

14 Doprowadzanie do wzrostu efektywności gospodarki poprzez zwiększanie udziału własności prywatnej. Możliwość nabycia akcji spółek. Możliwość szybkiego i znacznego zysku ze sprzedaży akcji spółek Skarbu Państwa. Zwiększenie wiedzy Polaków o rynku kapitałowym. Wpływy z dywidendy wypłacanej akcjonariuszom. Większe możliwości inwestycyjne. Zwiększenie liczby rachunków otwartych przez inwestorów indywidualnych. Prywatyzacja państwowych spółek przyciąga na giełdę inwestorów indywidualnych. Prestiż i reklama dla biur maklerskich obsługujących wprowadzanie na giełdę największych państwowych spółek. Prestiż spółki notowane na giełdzie są lepiej postrzegane przez inwestorów czy banki. Zwiększenie liczby inwestorów indywidualnych na parkiecie. Efektywniejsze zarządzanie. Wzrost zaufania do mechanizmów giełdowych. Transfer nowoczesnych technologii. Poprawa sytuacji finansowej firmy. Modernizacja i rozwój firmy. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku. Wzrost atrakcyjności rynku giełdowego w Polsce dla inwestorów zagranicznych. Zmniejszenie długu publicznego Możliwość nieodpłatnego nabycia do 15% akcji pracowniczych.

15 Możliwość awansu i zmiany stanowiska. Podnoszenie kwalifikacji, szkolenia, rozwój zawodowy. Szansa na zarobki adekwatne do efektów i wyników pracy. Źródło: opracowano na podstawie materiał przygotowanego w ramach programu Ministerstwa Skarbu Państwa i Młodzieżowej Fundacji Przedsiębiorczości Przekonujemy do prywatyzacji Materiał pomocniczy nr 6. Prywatyzować czy nie? - instrukcja do symulacji debaty Przeczytajcie opis sytuacji, której dotyczyć będzie symulacja oraz ról, które zostały wam przydzielone. Nie mówcie nikomu, jaką grupę interesariuszy reprezentujecie. Opis sytuacji (dla każdego ucznia) W waszej miejscowości od 150 lat działa uzdrowisko, do którego przyjeżdżają kuracjusze mający kłopoty z drogami oddechowymi. To uzdrowisko z tradycją i historią, jakiej tylko można pozazdrościć. Jego fanem był nie tylko Prus, ale także inni literaci Henryk Sienkiewicz, Stefan Żeromski, czy Ewa Szelburg-Zarembina. Miejscowość przyciągała - szczególnie po odkryciu w miejscowym parku źródeł leczniczych wód mineralnych - jak magnes kuracjuszy i złaknionych wypoczynku letników. Choć uzdrowisko cieszyło się dużą popularnością, coraz częściej zaczęło brakować pieniędzy i pomysłów na dalsze funkcjonowanie państwowej firmy. Kierownictwo uzdrowiska postanowiło wydzielić spółkę córkę, która zajęła się wyłącznie produkcją wody mineralnej. Uzdrowisko miało udziały w spółce, a ponieważ woda zawsze nieźle się sprzedawała, to i cały sanatoryjny interes jakoś się kręcił. Choć z trudem. Pościel zmieniana była raz na turnus, był przydział papieru toaletowego, pokoje nie miały łazienek i toalet. I w dodatku narzucono z góry normy zatrudnienia tylko palaczy było trzydziestu pięciu. Gdyby nie sprzedaż wody, uzdrowisko miałoby kłopoty z utrzymaniem się na powierzchni. Sprzedaż firmy była jedynym rozsądnym wyjściem. Uzdrowisko zostało skomercjalizowane, stało się jednoosobową spółką Skarbu Państwa. To był pierwszy i naturalny krok do prywatyzacji. Znalezienie inwestora nie było proste szukano nabywcy z pomysłem na dalsze funkcjonowanie firmy, na jej dynamiczny rozwój. W tym okresie prywatyzacja budziła opór gdy na dodatek okazało się, że nabyciem udziałów w spółce zainteresowany jest inwestor zagraniczny, społeczny opór wzrósł. Aby uzyskać poparcie społeczne dla prywatyzacji pierwszego uzdrowiska w Polsce postanowiono zorganizować spotkanie wszystkich, którzy mogliby być potencjalnie zainteresowani prywatyzacją: przedstawiciele Skarbu Państwa, pracownicy prywatyzowanego uzdrowiska, przedstawiciele władz miasta, potencjalny inwestor oraz mieszkańców. Opisy ról Przedstawiciele Skarbu Państwa (1 uczeń) Skarb Państwa chce sprzedać zagranicznemu inwestorowi 85 proc. udziałów w spółce za 38,8 mln zł, resztę mają objąć pracownicy. Przy wyborze inwestora strategicznego zgodnie z prawem oraz założeniami polskiej prywatyzacji - pracownicy prywatyzowanej spółki mają możliwość zawarcia pakietu socjalnego, określającego m.in. gwarancje zatrudnienia czy wysokość ewentualnych podwyżek. Dochody z prywatyzacji uzdrowiska Skarb Państwa chce przeznaczyć na zasilenie budżetu państwa, którego dług publiczny niebezpiecznie zbliża się do progu 50%. Burmistrz miejscowości (1 uczeń) Uzdrowisko jest wielkim atutem gminy. Upadek uzdrowiska oraz brak nowych inwestycji to także spowolnienie rozwoju gminy. W nowym inwestorze władze gminy upatrują źródło pieniędzy na dalsze

16 inwestycje. Wraz z rozwojem uzdrowiska gmina spodziewany jest większy napływ ludzi, przyjeżdżających po to, by napić się wody uzdrowiskowej i wypocząć w parku. Zagraniczny kapitał to także pieniądze na promocję gminy, która stoi kuracjami i szczyci się hasłem: gmina zdrowia, urody i sportu. Uzdrowisko, reklamując siebie, reklamować będzie jednocześnie gminę. Władze prywatyzowanego przedsiębiorstwa (2 uczniów) Szefowie uzdrowiska robili, co mogli, by unowocześnić jego działalność. Zastąpili kotłownie węglowe kotłowniami na gaz, odremontowali niszczejący gmach jednego z czołowych budynków kompleksu uzdrowiskowego i ułożyli nowe wodociągi. Ale to działania niewystarczające, by wzrosła rentowność uzdrowiska. Konieczna jest zmiana warunków, w jakich przyjmowani są goście. Należy wyremontować budynki, postawić trzy nowe. W każdym pokoju docelowo powinien być telewizor, łazienka, toaleta i telefon. Bez kapitału inwestora nie jest to możliwe. Zgodnie z doświadczeniami innych prywatyzowanych spółek, władze uzdrowiska przewidują, że, spółka prywatna będzie lepiej zarządzana, bardziej konkurencyjna, nowocześniejsze i bardziej innowacyjne oraz przynoszą wyższe zyski niż podobne spółki z sektora publicznego. Pracownicy prywatyzowanego przedsiębiorstwa (2 uczniów) Pracownicy obawiają się masowych zwolnień oraz zmiany charakteru przedsiębiorstwa. Przywiązani do uzdrowiska jako bezpiecznego (bo państwowego) miejsca pracy (niektórzy z nich przepracowali w nim ponad połową swojego życia), pełni obaw patrzą na prywatnego, i do tego zagranicznego inwestora Chcieliby mieć wpływ na to, komu jest sprzedawane przedsiębiorstwo oraz - już po sprzedaży wpływ na podejmowane decyzje przez władze przedsiębiorstwa. Mieszkańcy i kuracjusze (2 uczniów) Mieszkańcy i kuracjusze obawiają się, że kuracjuszy, że do sprywatyzowanego sanatorium będą mogli przyjechać tylko najbogatsi, ci których stać na zapłacenie za kurację z własnej kieszeni. Obawiają się, że z czasem uzdrowisko zostanie zlikwidowane. Inwestor zagraniczny (2 uczniów) Kierunek rozwoju uzdrowiska w rękach prywatnego inwestora ma wyznaczać dokument strategiczny, w którym władze uzdrowiska przedstawiły klarownie swoją wizję: sanatorium będzie się rozwijało w oparciu o współpracę z Narodowym Funduszem Zdrowia, a kuracjusze będą mogli liczyć na takie same warunki, jak klienci komercyjni, którzy zapłacą z własnej kieszeni za pobyt w uzdrowisku. Inwestor deklaruje też, że powstanie SPA i specjalistyczne ośrodki medyczne, nastawione na poważne leczenie, a nie sanatoryjną kurację, czy odnowę biologiczną. Wraz zakupem 85 % udziałów inwestor deklaruje inwestycje w wysokości 30 mln złotych na remonty i budowę nowych gmachów nie mniej, niż 30 mln zł w ciągu dwóch lat. Zapewnia też, że nie zredukuje zatrudnienia poniżej 441 etatów do 5 lat od zakupienia udziałów. Przypadek opracowany na podstawie prywatyzacji uzdrowiska w Nałęczowie (strona Ministerstwa Skarbu Państwa) Źródło: ost. wejście

17 Karta pracy dla każdego zespołu reprezentującego określoną grupę interesariuszy, przygotowującego się do symulacji poza obserwatorami i prowadzącym Stanowisko (tak/nie) ARGUMENTY (Dlaczego tak?/ Dlaczego nie?) ekonomiczne społeczne Karta pracy obserwatorów Uważnie obserwuj wszystkich uczestników debaty. Oceń kolejne wystąpienia, zwracając uwagę na następujące kryteria. Kryteria Skarb Państwa Burmistrz Władze spółki Pracownik Mieszkańcy i kuracjusze Inwestor Jasność wypowiedzi Jasność argumentowania swojego stanowiska Jasność ustosunkowania się do argumentów innych stron Kultura słowa Siła przekonywania

18 Materiał pomocniczy nr 7. Prywatyzacja w naszej gminie badanie opinii publicznej. Celem każdego badania społecznego jest poznanie i przedstawienie rzeczywistości z wykorzystaniem narzędzi badawczych. W zależności od tego, co was najbardziej interesuje oraz czego chcielibyście się więcej dowiedzieć na temat prywatyzacji i jej społecznego odbioru, możecie w ramach programu Młodzi do akcji opracować i przeprowadzić własne badania na temat prywatyzacji wśród lokalnej społeczności. Zanim przystąpicie do badania: Zapoznajcie się z ostatnimi badaniami dotyczącymi postaw Polaków wobec prywatyzacji. Przyjrzyjcie się uważnie pytaniom, jakie stawiane były podczas badania. Zastanówcie się, o co wy chcecie zapytać swoich respondentów? Jakie informacje chcielibyście uzyskać? Wybierzcie metodę badawczą i opracować do niej odpowiednie narzędzia (ankieta, wywiad, obserwacja, sondaż poniższe wskazówki ułatwią wam wybór) Przeprowadźcie zaplanowane badania, dokumentując je krok po kroku. Opracujcie wyniki przeprowadzonych badań. Wyciągnijcie i sformułujcie ogólne wnioski. Zaprezentować rezultaty badań innym. Badanie to wraz z analizą wyników może być doskonałym wprowadzeniem do debaty na tematy związane z procesem prywatyzacyjnym (w zależności od tego, na czym skupicie w swoim badaniu, debata może dotyczyć: korzyści i negatywnych skutków prywatyzacji w waszej gminie, co można prywatyzować, a czego nie lub prywatyzacji w ogóle, jak przebiegała prywatyzacja w waszym regionie itp.). Pamiętajcie, że bardzo ważny jest właściwy dobór metody badawczej do planowanego działania. Dlatego warto zapoznać się z najbardziej powszechnymi metodami i technikami badawczymi. Wywiad Ta metoda badawcza polega na przeprowadzeniu rozmowy z osobą, która naszym zdaniem dostarczy nam poszukiwanych informacji. Wywiad powinien być przeprowadzony zgodnie z wcześniej przygotowaną listą pytań. Podczas wywiadu można zgromadzić wiele cennych informacji, poczynając od tych, które dotyczą samego rozmówcy, zwanego respondentem (jaki jest, co ceni i uznaje za ważne, jak postrzega świat wokół siebie, jakie ma umiejętności, jakie emocje wyraża, itp.) lub wyznawanych przez niego wartości (sposób widzenia świata i siebie, umiejętności i zdolności, emocje), przez fakty dotyczące zdarzeń aktualnych bądź takich, które wystąpiły w przeszłości aż do informacji dotyczących stosunku jednostki do zdarzeń i zjawisk (czyli co respondent sadzi o danym wydarzeniu, zjawisku, itp.). Ankieta To metoda podobna do wywiadu, z tą tylko różnicą, że pytania prezentowane są w formie pisemnej a respondent odpowiada sam, bez pośrednictwa osoby, która mu je czyta i notuje odpowiedzi. Z jednej strony oszczędza to czas i wysiłek badacza, z drugiej jednak zmusza do niezwykle starannego przygotowania arkusza pytań i odpowiedzi, czyli kwestionariusza. Ankietą nazywamy taki zestaw pytań, na które badani są w stanie udzielić swobodnej odpowiedzi lub dokonać wyboru jednej z podanych odpowiedzi. Ankieta jest niezastąpiona wtedy, gdy chcemy lub musimy stosunkowo szybko zebrać interesujące nas dane. Wszyscy ankietowani otrzymują ten sam zestaw pytań, z identycznymi regułami odpowiedzi. Ułatwia to zgromadzenie i porównywanie wielu danych oraz sformułowanie uogólnień dotyczących większych grup.

19 Pamiętajcie, że oprócz typowej ankiety papierowej możecie umieścić ankietę w internecie i promować ja np. na Facebooku. Obserwacja To jeden z lepszych sposobów na bezpośrednie poznanie otoczenia. Obserwacja powinna mieć zawsze wyraźnie określony cel, wynikający z potrzeby zdobycia informacji na jakiś konkretny temat. Obserwacja nie może mieć charakteru przypadkowego powinna być prowadzona systematycznie oraz gwarantować neutralność obserwatora. Zanim przystąpimy do obserwacji powinniśmy sobie odpowiedzieć na pytania: Co badamy? (przedmiot naszej obserwacji) i Po co badamy? (cel obserwacji).w programie Młodzi do akcji przedmiotem obserwacji może być zarówno proces prywatyzacji w okolicy, jak i nastawienie mieszkańców wobec procesu prywatyzacji wybranych zakładów. Identyfikacja przeszkód Ta metoda wykorzystywana jest do badania przeciwstawnych sił, popychających w kierunku założonego celu lub odpychających od niego. Aby efektywnie realizować zaplanowane przedsięwzięcie, powinniśmy zdefiniować przeszkody, które utrudniają jego realizację. Narzędzie do identyfikacji przeszkód konstruujemy zwykle jako zestawienie przeciwstawnych sił. Przykładem może być formularz z pytaniami: Co sprzyja pozytywnym postawom mieszkańców mojej gminy wobec prywatyzacji lokalnych zakładów państwowych? Co im to utrudnia? który wypełniają badani, aby rozpoznać wszystkie bariery utrudniające akceptację prywatyzacji. Możemy prowadzić obserwację pośrednią (badacz opiera sie na danych juz dostępnych (np. prasie) i bezpośrednią (badacz samodzielnie gromadzi dane). Analiza źródeł To poszukiwanie i analiza informacji, które zostały juz zgromadzone przez innych. Niestety, bardzo często dostępne informacje nie odpowiadają w pełni na postawione pytanie badawcze lub są nieaktualne. Jeśli decydujemy sie na stosowanie tej metody, powinniśmy: sporządzić spis źródeł informacji, przeszukać istniejące bazy danych, odwołać sie do prac zawierających odnośniki do źródeł danych oraz do źródeł zewnętrznych, ocenić jakość zebranych informacji. Dobrze zaplanowane, przeprowadzone i udokumentowane badanie terenowego może być elementem projektu, w ramach którego opracujcie wirtualną mapę prywatyzacji na blogu, Google Maps. Możecie także nakręcić wideoreportaż, pokazujący proces prywatyzacji w waszej okolicy. Źródło: Orange dla Ziemi. Materiały dla nauczycieli, red. Sylwia Źmijewska-Kwireg, Warszawa 2006, Stowarzyszenie Ekspedycja w Głąb Kultury

20 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI Postawy Polaków wobec prywatyzacji badanie przeprowadzone przez GFK Polonia w styczniu 2011 roku. Ponad 80 proc. Polaków uważa, że pierwszeństwo w zakupie prywatyzowanych firm powinni mieć krajowi inwestorzy. Zdecydowana większość jest także przeciwna udziałowi zagranicznych państwowym firm w prywatyzacji polskich spółek z sektora energetycznego, górniczego, paliwowego, a także finansowego - wynika z badania przeprowadzonego przez GfK Polonia. Po ponad 20 latach polskiej transformacji gospodarczej Skarb Państwa wciąż jest właścicielem wielu przedsiębiorstw przeznaczonych do prywatyzacji. Część z nich odgrywa kluczową rolę w strategicznych sektorach polskiej gospodarki: energetycznym, paliowym, finansowym. Jak wynika z badania "Postawy Polaków wobec prywatyzacji", przeprowadzonego przez GfK Polonia w styczniu 2011 roku na reprezentacyjnej grupie osób, Polacy oczekują w przypadkach sprzedaży firm z tych sektorów szczególnej przejrzystości oraz jednoznacznie wskazują dodatkowe uwarunkowania prywatyzacyjne. Według 81 proc. badanych pierwszeństwo w zakupie spółek Skarbu Państwa powinni mieć polscy inwestorzy. Zdecydowany sprzeciw budzi sprzedaż strategicznych polskich przedsiębiorstw, zagranicznym państwowym firmom. Takie zastrzeżenia w największym stopniu dotyczą spółek z sektora energetycznego (80 proc.), górniczego (72 proc.) i paliowego (70 proc.). Postawy Polaków w tym zakresie są bardzo zbliżone, niezależnie od wieku i wykształcenia. Wynikające z badania wyraźne preferencje wobec polskiego prywatnego kapitału w sektorze energetycznym pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że opinia publiczna źle odbiera przebieg i kontrowersje związane z dwoma kluczowymi, a wciąż niezakończonymi procesami prywatyzacyjnymi: Energii i Enei. Nie oznacza to wcale, że Polacy nie chcą udziału zagranicznych inwestorów w prywatyzacjach. Dotychczasowe doświadczenia prywatyzacyjne pozwoliły jednak na zdefiniowanie precyzyjnych oczekiwań, które powinny być zagwarantowane przez prywatnych zagranicznych inwestorów przy zakupie spółek Skarbu Państwa. Do najważniejszych należy zobowiązanie do sprowadzenia do Polski nowoczesnych technologii (86 proc.). Oczekujemy także zatrudniania Polaków na kierowniczych stanowiskach (80 proc.) i utrzymanie centrali firmy w Polsce (77 proc.). Zdecydowana większość badanych (63 proc.) wskazuje także na konieczność ograniczenia możliwości wyprowadzania zysku poza Polskę. Z badania GfK Polonia wynika, że w procesie wyboru inwestora ważną rolę odgrywają także pracownicy prywatyzowanych firm. Według 75 proc. badanych Polaków, powinni oni mieć wpływ na to, komu sprzedawana jest firma. Źródło: ost. wejście

Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna).

Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna). Tytuł: Prywatyzować, czy nie prywatyzować? Oto jest pytanie... Rodzaj materiału: scenariusz Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła

Bardziej szczegółowo

Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna)

Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu (szkoła ponadgimnazjalna) TEMAT: Prywatyzować, czy nie prywatyzować? Oto jest pytanie... Rodzaj materiału: scenariusz lekcji Obszar nauczania: wiedza o społeczeństwie (gimnazjum), podstawy przedsiębiorczości oraz ekonomia w życiu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dodatkowych

Scenariusz zajęć dodatkowych Małgorzata Grzanka Scenariusz zajęć dodatkowych Opracowany scenariusz dotyczy lekcji wprowadzającej do cyklu spotkań poświęconych funkcjonowaniu Giełdy Papierów Wartościowych oraz inwestowaniu. Kolejne

Bardziej szczegółowo

IMIĘ I NAZWISKO KURSANTA- MICHAŁ SIEK FORMA PRZCY- SCENARIUSZ ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH WYKORZYSTANIE ITC W PLANOWANIU INWESTYCJI FINANSOWYCH

IMIĘ I NAZWISKO KURSANTA- MICHAŁ SIEK FORMA PRZCY- SCENARIUSZ ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH WYKORZYSTANIE ITC W PLANOWANIU INWESTYCJI FINANSOWYCH PRACA ZALICZENIOWA IMIĘ I NAZWISKO KURSANTA- MICHAŁ SIEK FORMA PRZCY- SCENARIUSZ ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH TEMAT: WYKORZYSTANIE ITC W PLANOWANIU INWESTYCJI FINANSOWYCH CEL OGÓLNY: Przekazanie uczniom wiedzy

Bardziej szczegółowo

ABC rynku kapitałowego

ABC rynku kapitałowego Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa ABC rynku kapitałowego wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne 25

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 4 ochrona zwierząt Bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz Autor: Maria Białasz Scenariusz powstał na zajęciach warsztatowych "Jak uczyć ekonomii?" Skrócony opis lekcji Zajęcia zaplanowano dla uczniów gimnazjum realizujących moduł przygotowanie do aktywnego udziału

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

TEMAT : GRA GIEŁDOWA

TEMAT : GRA GIEŁDOWA Praca zaliczeniowa Kursu : Giełda Papierów Wartościowych i rynek kapitałowy TEMAT : GRA GIEŁDOWA Praca napisana przez Beatę Stein pod kierunkiem mgr Bartosza Majewskiego Warszawa 2011 Praca obejmuje scenariusz

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na dobry początek

Ćwiczenia na dobry początek Ćwiczenia na dobry początek Głównym celem projektu edukacyjnego jest wykonanie przez uczniów przedsięwzięcia znacznie szerszego niż tradycyjne zadanie domowe. Uczniowie realizujący projekt stają przed

Bardziej szczegółowo

MODUŁ 5 - PODSUMOWANIE PROJEKTU

MODUŁ 5 - PODSUMOWANIE PROJEKTU MODUŁ 5 - PODSUMOWANIE PROJEKTU Celem ostatniego modułu projektu Młodzi Przedsiębiorczy jest przygotowanie prezentacji działań Waszego przedsiębiorstwa. Proponujemy na początek zorganizowanie narady wspólników,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania Autor: Krystyna Brząkalik Skrócony opis lekcji Lekcja Potrzeby konsumentów oraz środki ich zaspokajania jest przeznaczona dla uczniów gimnazjum, ale po dokonaniu

Bardziej szczegółowo

1. Obywatel w urzędzie gminy

1. Obywatel w urzędzie gminy 1. Obywatel w urzędzie gminy 1. 1. Cele lekcji 1. a) Wiadomości Uczeń zna zadania realizowane przez urząd gminy. 2. b) Umiejętności Uczeń potrafi: załatwić sprawę w urzędzie, gromadzić informacje na podstawie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Cele gry - poznanie interesów różnych grup społecznych, których dotyczy budowa farmy wiatrowej - poznanie/ lepsze zrozumienie zalet i wad elektrowni wiatrowych - rozwój

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE!

TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE! Scenariusz lekcji geografii dla klasy III gimnazjum TEMAT: Niskiej emisji mówimy NIE! Hasło programowe: zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego. Zakres treści: zanieczyszczenia powietrza, działania

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1

Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1 Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1 Rozdział V: Równania i nierówności I stopnia z jedną niewiadomą Temat: Ćwiczenia utrwalające przekształcanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna... 3. 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3. 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna... 3. 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3. 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4 SPIS TREŚCI 1. Podstawa prawna... 3 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4 4. Przychody z prywatyzacji oraz dochody z tytułu dywidend przewidywane na 2014

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu?

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz 3 Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: zapoznać się

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu Opis projektu 1.Tytuł projektu: Matematyka w banku. 2.Czas: 14.grudnia 2010 roku 30 kwietnia 2011roku 3.Uzasadnienie wyboru tematu: - pokazanie praktycznych zastosowań matematyki w życiu codziennym, -

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Sulechów, 18.11.2013 r. NAZWA SZKOŁY DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA RODZAJ PRZEDSIĘWZIĘCIA ( np. innowacja,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ. Zajęcia warsztatowe

PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ. Zajęcia warsztatowe PROJEKT EDUKACYJNY W GIMNAZJUM W PRAKTYCE SZKOLNEJ Zajęcia warsztatowe Cele szkolenia: wykorzystanie dotychczasowych dobrych praktyk w pracy z metodą projektu; zapoznanie się z zadaniami stojącymi przed

Bardziej szczegółowo

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych.

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. 4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. CELE ZAJĘĆ WYNIKAJĄCE Z ZAŁOŻEŃ PROGRAMU: 1. Uczniowie uczą się rozpoznawać zasoby społeczności lokalnej. PO ZAJĘCIACH UCZEŃ POWINIEN:

Bardziej szczegółowo

Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną?

Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną? Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną? materiały pomocnicze dla nauczycieli Materiał powstał w ramach programu Włącz się. Młodzi i media. Kampania społeczna to zestaw różnych działań zaplanowanych

Bardziej szczegółowo

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych [3] Temat: Jak działa metaplan. Analiza akcji charytatywnych i wyciąganie wniosków na przyszłość. Streszczenie, czyli o czym jest to ćwiczenie. Uczniowie pracując w grupach i wykorzystując metaplan będą

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W GRODŹCU

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W GRODŹCU Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół w Grodźcu REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W GRODŹCU Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Zespole Szkół w Grodźcu Gimnazjum został

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN realizacji PROJEKTU EDUKACYJNEGO

REGULAMIN realizacji PROJEKTU EDUKACYJNEGO REGULAMIN realizacji PROJEKTU EDUKACYJNEGO Podstawa prawna: Minister Edukacji Narodowej rozporządzeniem z dnia 20 sierpnia 2010 r. nałożył na szkoły gimnazjalne wymóg zorganizowania pracy metodą zespołowego

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002

Bardziej szczegółowo

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Czym jest Program Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i pomocni?

Bardziej szczegółowo

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis 18 sierpnia 2010 r. Młody obywatel Opis Młodzie ludzie przy wsparciu nauczycieli i władz samorządowych badają kapitał społeczny w swojej miejscowości. Przedstawiają wnioski władzom lokalnym. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

www.filmotekaszkolna.pl

www.filmotekaszkolna.pl Temat: Jak zbudować dobre relacje z rodzicami? Rozważania na podstawie filmu Ojciec Jerzego Hoffmana Opracowanie: Lidia Banaszek Etap edukacyjny: ponadgimnazjalny Przedmiot: godzina wychowawcza Czas: 2

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Publicznym Gimnazjum w Stobiernej Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami Opis ćwiczenia W poniższym zadaniu, uczestnicy muszą zaplanować tydzień sprzedaży lodów na ulicy w ich rodzinnym mieście (centrum).

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu NOWE TECHNOLOGIE NA USŁUGACH EDUKACJI Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI W DOBRZENIU WIELKIM NAUCZYCIEL PROWADZĄCY ZAJĘCIA Elżbieta Rychlik

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM FILOMATA W GLIWICACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM FILOMATA W GLIWICACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM FILOMATA W GLIWICACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 1. Do 18 września nowego roku szkolnego rodzice i uczniowie są informowani przez wychowawcę o warunkach

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu NOWE TECHNOLOGIE NA USŁUGACH EDUKACJI Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI W DOBRZENIU WIELKIM NAUCZYCIEL PROWADZĄCY ZAJĘCIA Elżbieta Rychlik

Bardziej szczegółowo

ZASADY OGÓLNE. 4. Szkoła nie dysponuje środkami finansowymi na potrzeby projektu edukacyjnego.

ZASADY OGÓLNE. 4. Szkoła nie dysponuje środkami finansowymi na potrzeby projektu edukacyjnego. Regulamin realizacji projektu edukacyjnego uczniów Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej II stopnia (klasy I-III) w Zespole Szkół Muzycznych im. O. Kolberga w Radomiu ZASADY OGÓLNE 1. Uczniowie mają obowiązek

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Mienie państwowe i jego prywatyzacja. PPwG 2015

Mienie państwowe i jego prywatyzacja. PPwG 2015 Mienie państwowe i jego prywatyzacja PPwG 2015 1 Mienie Skarbu Państwa dobra kultury, zasoby archiwalne, zasoby naturalne bez wyceny grunty ( 35,4% powierzchni Polski) 325 mld budynki, budowle, obiekty

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zadania konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń: ZADANIE 1 Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i klasyfikacja podatków

Pojęcie i klasyfikacja podatków Pojęcie i klasyfikacja podatków 1. Cele lekcji a) Wiadomości Zapoznanie z pojęciem podatku. Charakterystyka poszczególnych podatków bezpośrednich i pośrednich. b) Umiejętności Doskonalenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

Fabryka czekolady konkurs. Etap I

Fabryka czekolady konkurs. Etap I Fabryka czekolady konkurs. Etap I Wprowadzenie do konkursu Duże przedsiębiorstwo produkujące różne rodzaje czekolad i czekoladek zdecydowało się otworzyć fabrykę w Twoim mieście. Niestety właściciele fabryki

Bardziej szczegółowo

Prężnym krokiem na giełdowy parkiet

Prężnym krokiem na giełdowy parkiet Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa Prężnym krokiem na giełdowy parkiet wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego)

SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego) SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego) Temat zajęć: Lekcja organizacyjna czyli co powinienem wiedzieć o wychowaniu fizycznym w nowej szkole? Zadania (cele szczegółowe): 1. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI

TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o genezie Unii Europejskiej, analizują procesy pogłębiania i poszerzania UE, oceniają rangę poszczególnych wydarzeń

Bardziej szczegółowo

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Cele lekcji W trakcie zajęć uczeń powinien: ćwiczyć umiejętności pracy w grupie, ćwiczyć umiejętności autoprezentacji, prezentować efekty

Bardziej szczegółowo

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Konspekt projektu K-81 Temat: O myśleniu na przyszłość czyli dlaczego przezorny zawsze ubezpieczony? Cel główny projektu Kształtowanie postawy odpowiedzialności za przyszłość własną i swoich najbliższych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Kryteria oceniania i wymagania EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA. gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania Kryteria oceniania i wymagania EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA. gimnazjum Przedmiotowy system oceniania Kryteria oceniania i wymagania EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA gimnazjum PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA-Edukacja dla bezpieczeństwa 1. Kontrola i ocena osiągnięć uczniów Systematycznej,

Bardziej szczegółowo

Przebieg i organizacja kursu

Przebieg i organizacja kursu Przebieg i organizacja kursu ORGANIZACJA KURSU: Kurs Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w przedszkolach i szkołach. Rola koordynatora w projekcie prowadzony jest przez Internet. Zadania

Bardziej szczegółowo

WARUNKI REALIZACJI GIMNAZJALNEGO PROJEKTU EDUKACYJNEGO

WARUNKI REALIZACJI GIMNAZJALNEGO PROJEKTU EDUKACYJNEGO I. 1. Uczniowie PGS Nr 11w Wałbrzychu biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. 2. Projekt edukacyjny jest zespołowym, planowym działaniem uczniów, mającym na celu rozwiązanie konkretnego problemu,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE IV etap edukacyjny przedmiot uzupełniający Cele kształcenia wymagania ogólne Nabycie umiejętności przeprowadzenia kompletnej realizacji przedsięwzięcia:

Bardziej szczegółowo

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów KONSPEKTY LEKCJI do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów Zestaw konspektów do lekcji z przedmiotu ekonomika i organizacja przedsiębiorstw dotyczących działu Planowanie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Program NA WŁASNE KONTO krok po kroku

Program NA WŁASNE KONTO krok po kroku Program NA WŁASNE KONTO krok po kroku Założenia programu uzupełnienie wiedzy ekonomicznej uczniów gimnazjum, w tym w szczególności finansów (dwupłaszczyznowo, tj. znajomość instytucji finansowych i ich

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Firma Fast Finance S.A. 1

Firma Fast Finance S.A. 1 Firma Fast Finance S.A. 1 PEWNY ZYSK NA NIEPEWNE CZASY Fast Finance S.A. Spółka publiczna notowana na NewConnect Prezentuje jeden z najwyższych współczynników rentowności operacyjnej spośród wszystkich

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem ŻYJMY ZDROWO! mgr Irena Wituszyńska Szkoła Podstawowa w Raszówce Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!" Projekt pod hasłem

Bardziej szczegółowo

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM W STARYCH PROBOSZCZEWICACH 1 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie: 1) Art. 44p ustawy z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

z OK Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach

z OK Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach z OK Klasa III Krótki opis: Uczniowie po temacie związanym z poznawaniem roślin i rozpoznawaniu ich na podstawie wyglądu mieli zebrać rośliny, zasuszyć, nakleić i spiąć wszystkie karty tak, aby powstał

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO W GIMNAZJUM POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Uczeń gimnazjum ma obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie 21a Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

1. Czym jest społeczność lokalna?

1. Czym jest społeczność lokalna? 1. Czym jest społeczność lokalna? CELE ZAJĘĆ WYNIKAJĄCE Z ZAŁOŻEŃ PROGRAMU: 1. Uczniowie zdobywają wiedzę potrzebną do realizacji programu, poznają pojęcie,,społeczności lokalnej. 2. Uczniowie przygotowują

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1

PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1 Agnieszka Mikina Ośrodek Doradztwa Zawodowego ŁCDNiKP PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1 IV etap edukacji Cele kształcenia Cel ogólny: przygotowanie uczniów/uczennic

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA MODEL KONTRAKTOWANIA USŁUG SPOŁECZNYCH DLA PRZEDSTAWICIELI/PRZEDSTAWICIELEK ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA MODEL KONTRAKTOWANIA USŁUG SPOŁECZNYCH DLA PRZEDSTAWICIELI/PRZEDSTAWICIELEK ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA MODEL KONTRAKTOWANIA USŁUG SPOŁECZNYCH DLA PRZEDSTAWICIELI/PRZEDSTAWICIELEK ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 1. Adresaci szkolenia Szkolenie jest adresowane do przedstawicieli/ek organizacji

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ. Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej.

KONSPEKT ZAJĘĆ. Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej. KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Kryteria wyboru formy prawnej Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej. Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 10 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej.

Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 10 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej. Załącznik do statutu szkoły (Tekst jednolity z dnia 04.11.2010 r., ze zm.) Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 10 w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO. w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu

PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO. w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu PROCEDURY ORGANIZOWANIA i REALIZOWANIA PROJEKTU EDUKACYJNEGO w Gimnazjum nr 40 im. Noblistów Polskich we Wrocławiu I. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 sierpnia 2010

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA?

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o ideowych źródłach procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej. Próbują

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ

KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ zwiększenie umiejętności efektywnego komunikowania się rozwijanie technik

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z komunikacji w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon zgodne z WSO

Przedmiotowe zasady oceniania z komunikacji w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon zgodne z WSO Przedmiotowe zasady oceniania z komunikacji w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon zgodne z WSO Opracowała : Małgorzata Grabeusz- Bandurowska 1/ Sposoby informowania uczniów i rodziców o PSO -nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 2 MATURA 2007 Jak podjąć decyzję o wyborze przedmiotów? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: poznać zasady przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku

mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku Wybrane scenariusze lekcji matematyki aktywizujące uczniów. mgr Agnieszka Łukasiak Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Zespole Szkół nr 3 we Włocławku Scenariusz 1- wykorzystanie metody problemowej i czynnościowej.

Bardziej szczegółowo

Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Elblągu

Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Elblągu Zasady i warunki realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Elblągu 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie 21a Rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treść nauczania Możliwości nauki w szkołach ponadgimnazjalnych, oferta szkół ponadgimnazjalnych profile, fakultety. Po zakończonych

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Adam Maciejewski, Prezes Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., 9.30 KEYNOTE SPEAKER Jan Mroczka, Prezes Zarządu,

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy "Prezentacja" skopiowany dla każdego z dzieci arkusze papieru markery kredki flamastry klej nożyczki taśma klejąca lub magnesy

Materiał pomocniczy Prezentacja skopiowany dla każdego z dzieci arkusze papieru markery kredki flamastry klej nożyczki taśma klejąca lub magnesy Prezentacje Pomysł na lekcję Na każdym etapie życia trzeba prezentować wyniki swoich prac. Im szybciej człowiek zapamięta podstawowe zasady dobrej prezentacji, tym łatwiej będzie mu ja samodzielnie przygotować.

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Ocenę niedostateczną może otrzymać uczeń, który: nie opanował wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania; nie potrafi,

Bardziej szczegółowo

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW GIMNAZJUM W PRZYSTAJNI Załącznik do Statutu nr 12

ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW GIMNAZJUM W PRZYSTAJNI Załącznik do Statutu nr 12 ZASADY I WARUNKI REALIZACJI PROJEKTU EDUKACYJNEGO UCZNIÓW GIMNAZJUM W PRZYSTAJNI Załącznik do Statutu nr 12 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie Rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Platformy Edukacyjnej Historia dla Polonii?

Jak korzystać z Platformy Edukacyjnej Historia dla Polonii? Szanowny Nauczycielu! Oddajemy w Twoje ręce efekt naszej wytężonej pracy. Jest to internetowy kurs historii Polski na dwóch poziomach, odpowiadających polskiemu II i III etapowi edukacyjnemu (klasy 4-6

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 STOWARZYSZENIE SPOZA Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 Opracowanie: Ewelina Wildner Grudzień 2015 r. 1 Spis treści Cele ewaluacji... 3 Metodologia... 4 Wyniki ewaluacji...

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia:

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia: Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: godziny Miejsce szkolenia: Cel główny szkolenia: a) Zdobycie wiedzy i umiejętności: - komunikacji z klientem - etapów schematów sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy. - przygotowanie ulotek ( 2 grupy w każdej klasie)

Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy. - przygotowanie ulotek ( 2 grupy w każdej klasie) KARTA PROJEKTU Szkoła: Temat projektu/ zakres tematyczny: Zespół projektowy: Nauczyciel opiekun: Podstawa Programowa Szkoła Podstawowa nr 7 w Brodnicy Bezpieczeństwo w sieci kl. 4 a i 4 b, rodzice uczniów

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 Pozostałe etapy (przykładowe zagadnienia) Gimnazjum 6. Wybrane zagadnienia geografii

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD propozycja nie wyczerpuje działań, które uczniowie mogą wykonać. Karta projektu

PRZYKŁAD propozycja nie wyczerpuje działań, które uczniowie mogą wykonać. Karta projektu PRZYKŁAD propozycja nie wyczerpuje działań, które uczniowie mogą wykonać. Karta projektu I. Podstawowe informacje - zespół uczniowski i wybrane tematy projektu Temat projektu Lista Światowego Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Projekt Jasne, że razem

Projekt Jasne, że razem Scenariusz zajęć dla uczniów częstochowskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z zakresu partycypacji obywatelskiej OPRACOWANIE: dr Edyta Widawska Zaproponowane do przeprowadzenia zestawy ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne z zostały opracowane na podstawie: 1. Podstawy programowej dla gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa 2. Programu nauczania edukacji

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Warszawa, 31 maja 2013 Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w 2012 roku. 1) W 2012 r. procesem prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Agnieszka Świętek Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 5.7 Temat zajęć: Struktura biznesplanu 1. Cele lekcji: Uczeń: zna pojęcie biznesplan, rozumie potrzebę pisania biznesplanu dla celów wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Projekt NA WŁASNE KONTO

Projekt NA WŁASNE KONTO Projekt NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie wspiera

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo