POLITYKA INWESTYCYJNA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO JAKO NARZEDZIE KSZTAŁTOWANIA ROZWOJU REGIONU Wstęp

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLITYKA INWESTYCYJNA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO JAKO NARZEDZIE KSZTAŁTOWANIA ROZWOJU REGIONU Wstęp"

Transkrypt

1 Marta Juchnicka POLITYKA INWESTYCYJNA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO JAKO NARZEDZIE KSZTAŁTOWANIA ROZWOJU REGIONU Wstęp Reforma administracji publicznej wprowadzona z dniem 1 stycznia 1999r. stworzyła spójny system samorządności terytorialnej na trzech poziomach zarządzania. System samorządowy został zatem oparty na pełnej autonomii jednostek samorządowych, co umożliwiła podejmowanie samodzielnych decyzji dotyczących regionu. W obecnym dziesięcioleciu, co raz większy wpływ na rozwój regionów wywierają decyzje i przedsięwzięcia podejmowane przez władze szczebla samorządowego. Kluczem do zrozumienia polityki inwestycyjnej w regionie, a więc faktycznie rozwoju, gdyż ten ostatni wiąże się z koniecznością inwestowania, jest identyfikacja grup interesu, wywierających największy wpływ na proces planowania. Na zagadnienie to zwraca uwagę R. Domański, który twierdzi, iż na przebieg procesów przestrzennych szczególny wpływ wywiera sposób percepcji przestrzeni przez osoby zajmujące wysokie stanowiska społeczno-gospodarcze i z tego tytułu przygotowujące i podejmujące decyzje. 1 Szczególne znaczenie ma grupa osób zatrudnionych w administracji, bezpośrednio wpływające na proces planowania miejscowego oraz wydająca decyzje lokalizacyjne. 2 Władza lokalna stara się kształtować, zatem zachowania podmiotów gospodarujących pod kątem osiągania celów strategii rozwoju. 3 Z punktu widzenia władzy ważne są uprawnienia, jakimi dysponuje samorząd, gdyż podejmowanie decyzji musi być zgodne z literą prawa. Niniejszy artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ na rozwój regionu posiada odpowiednio prowadzona polityka inwestycyjna władz samorządowych. Rozważania dotyczące wpływu inwestycji podejmowanych przez samorządy na rozwój regionalny rozpoczęto od analizy uprawnień ustawowych przyznanych poszczególnym szczeblom samorządu. Białostocka Fundacja Kształcenia Kadr 1 Domański R., Teoretyczne podstawy geografii ekonomicznej, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1982r. 2 Puchalski K., Atrakcyjność społeczno-gospodarcza jako czynnik rozwoju miast, IGiPZ PAN,1987r., s Trojanek M., Władza lokalna a efektywność inwestycji, (w:) Wysocka E., Przedsiębiorczość w gminach. Stymulowanie inwestycji, Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa Poznań Zielona Góra 1996r., s. 11

2 2 Marta Juchnicka Uprawnienia ustawowe jednostek samorządowych a finansowanie inwestycji Podstawami prawnymi, regulującymi zakres kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, są ustawy: z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym 4, z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa 5 oraz z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym 6. Istotnymi z punktu widzenia rozwoju regionalnego są uprawnienia nadane samorządowi terytorialnemu i możliwości finansowania zadań inwestycyjnych. Zadania inwestycyjne są to zadania, które służą powiększaniu majątku, podnoszeniu konkurencyjności i atrakcyjności inwestycyjnej regionu. Dla rozwoju regionu ważne jest, aby następował stały wzrost inwestycji. Jest on siłą napędową rozwoju gospodarczego, wpływającym na ogólny dobrobyt. Realizacja wydatków inwestycyjnych jest możliwa w przypadku, gdy samorząd potrafi wygospodarować nadwyżkę dochodów nad wydatkami związanymi z realizacją obligatoryjnych zadań własnych oraz zadań zleconych ustawowo i przejętych w drodze porozumień. 7 Wielkość wpływów budżetowych oraz proces dystrybucji dochodów ma ogromny wpływ na sfinansowanie podjętych decyzji oraz promowanie rozwoju. Posiadanie środków finansowych wiąże się z możliwością ich wydatkowania na cele, które według władz samorządowych, są najważniejsze. Samorząd terytorialny prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie budżetów, ma więc istotny wpływ na jakie cele i kierunki zostaną przekazane środki. 8 Możliwości inwestycyjne województw w Polsce są zróżnicowane (porównaj mapa 1).Przeważająca większość (dziesięć województw) posiada niski potencjał inwestycyjny szacowany na mln zł. Na możliwości inwestycyjne poszczególnych regionów wpływa ich aktualna zamożność. Regiony o większych dochodach jednostek samorządowych per capita mają na ogół większe możliwości inwestowania. Większy udział dochodów własnych pozwala samorządom na relatywnie swobodniejsze dysponowanie środkami i stwarza możliwość przeznaczania stosunkowo większych kwot na inwestycje. Z kolei mniejszy udział dochodów własnych oznacza większą ilość zadań finansowanych pośrednio z budżetu państwa. 9 W 2004 r., w porównaniu do 2003 r. udział dochodów własnych wzrósł prawie 4-krotnie, natomiast zmniejszył się ok. 2-krotnie udział dotacji i 4 Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz Strategia rozwoju województwa podkarpackiego na lata , maj 2005r. 8 Bagdziński S.L., Konkel J.A., Instrumenty promowania i wspierania rozwoju lokalnego i przedsiębiorczości, op. cit., s Kaczor K, Tomalak M, Potencjał inwestycyjny samorządów terytorialnych, op. cit. s. 6

3 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu 3 subwencji ogólnej. Oznacza to, iż zadania województw finansowane były głównie z dochodów własnych. W strukturze dochodów własnych województw w 2004 r. dominowały dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych. 10 Mapa 1 Prognozowany potencjał inwestycyjny samorządów w latach Źródło: Kaczor K, Tomalak M, Potencjał inwestycyjny samorządów terytorialnych, Samorządy województw (por. tabela 1) zaplanowały na 2004 r. dochody z tytułu dotacji celowych w wysokości tys. zł. W 2004 r. dotacje te zostały zrealizowane w wysokości tys. zł, co stanowiło 77,0 % planu rocznego, z tego: dotacje celowe z budżetu państwa na zadania inwestycyjne (własne, z zakresu administracji rządowej oraz realizowane na podstawie porozumień z organami administracji rządowej) zrealizowane zostały w wysokości tys. zł, czyli 72,5% planu rocznego, dotacje celowe na zadania inwestycyjne wykonywane na podstawie porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego zrealizowane zostały w wysokości tys. zł, co stanowiło 99,7% planu rocznego, zaś dotacje z funduszy 10 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Tom II, Rada Ministrów Warszawa, 2005

4 4 Marta Juchnicka celowych na zadania inwestycyjne zrealizowane zostały w wysokości tys. zł, co stanowiło 94,6% planu rocznego. Tabela 1 Struktura dochodów województw (w %) Wyszczególnienie 2003r. 2004r. Ogółem z tego: Dochody własne Dotacje celowe Subwencja ogólna 100,0 15,9 51,0 33,1 100,0 59,1 22,4 18,5 Źródło: Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Tom II, Rada Ministrów Warszawa, 2005 Z ogólnej kwoty zrealizowanych dotacji celowych w wysokości tys. zł, na dotacje na zadania inwestycyjne przeznaczono tys. zł, czyli 77,1% planowanej dotacji na ten cel. Planowane na 2004 r. dochody samorządów województw z tytułu dotacji z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych wyniosły tys. zł. W 2004 r., dochody z tytułu dotacji, przekazanych na realizację zadań własnych, zostały wykonane w wysokości tys. zł, co stanowiło 60,3% planu rocznego tych dotacji, przy czym: dotacje celowe na realizację zadań inwestycyjnych wyniosły tys. zł, co stanowiło 60,2% ich planu. Łączne wydatki województw na 2004 r. zostały zrealizowane w wysokości tys. zł, tj. 90,4% planu i były wyższe niż w 2003 roku o 24,4%. W łącznej kwocie wykonanych przez województwa wydatków wydatki majątkowe w kwocie tys. zł, stanowiły 79,7 % planowanych. W przeliczeniu na 1 mieszkańca w roku 2004r. wydatki inwestycyjne województw kształtowały się na poziomie 44,2 zł ( o 3,7 zł więcej niż w 2003r.). 11 W strukturze dochodów ogółem, dochody własne powiatów (por. tabela 2) stanowiły 24,9%. Udział dochodów własnych w dochodach ogółem wzrósł o 13,6 punktu procentowego w stosunku do roku Z łącznej kwoty dotacji celowych otrzymanych przez powiaty w wysokości tys. zł, na zadania inwestycyjne zostało przeznaczone tys. zł, tj. 12,3% tej kwoty. Zaplanowane przez powiaty na 2004 r. dochody z tytułu dotacji celowych wynosiły tys. zł, a zostały zrealizowane w wysokości tys. zł, czyli w 97,4%, z tego: dotacje celowe z budżetu państwa na zadania inwestycyjne (własne, zlecone z zakresu administracji rządowej oraz 11 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa, op.cit.

5 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu 5 realizowane na podstawie porozumień z organami administracji rządowej) zrealizowano w kwocie tys. zł, co stanowiło 88,4% planu, dotacje celowe na zadania inwestycyjne wykonywane na podstawie porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego zrealizowano w wysokości tys. zł, co stanowiło 93,9% planu, dotacje z funduszy celowych na zadania inwestycyjne zrealizowano w wysokości tys. zł, co stanowiło 95,5% planu. W ramach dotacji na zadania inwestycyjne z zakresu administracji rządowej przekazano powiatom tys. zł. Planowane dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie lub dofinansowanie zadań własnych powiatów zrealizowano ogółem w wysokości tys. zł, co stanowiło 97,4% planu rocznego. Z ogólnej kwoty dotacji na zadania własne, dotacje do zadań inwestycyjnych w kwocie tys. zł, stanowiły 14,9%. Dotacje na zadania własne stanowiły 12,1% zrealizowanych dochodów ogółem, z tego dotacje do zadań inwestycyjnych 1,8%. Powiaty zrealizowały w 2004 r. wydatki w wysokości tys. zł, co stanowiło 97,2% wydatków zaplanowanych na ten rok. Wydatki majątkowe niemal w całości przeznaczone zostały na realizację zadań inwestycyjnych (89,6%). 12 Tabela 2 Struktura dochodów powiatów (w %) Wyszczególnienie Ogółem z tego: Dochody własne Dotacje celowe Subwencja ogólna 100,0 11,3 32,6 56,1 100,0 24,9 24,3 50,8 Źródło: Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Tom II, Rada Ministrów Warszawa, 2005 W 2004 r., podobnie jak w budżetach województw i powiatów, najistotniejszą pozycję w strukturze dochodów ogółem gmin stanowiły dochody własne 48,2%. Nie zanotowano natomiast tak dynamicznego wzrostu w porównaniu do roku 2004, jak miało to miejsce w przypadku województw (w stosunku do 2003 r., udział dochodów własnych w strukturze dochodów ogółem gmin zwiększył się o 0,9 punktu). Planowane przez gminy na 2004 rok dochody z tytułu dotacji celowych w wysokości tys. zł zostały zrealizowane w kwocie tys. zł, co stanowiło 96,6% planu, z tego: dotacje celowe z budżetu państwa na zadania inwestycyjne zrealizowano w kwocie tys. zł, co stanowiło 89,3% planu, dotacje celowe na zadania inwestycyjne wykonywane na podstawie porozumie między jednostkami samorządu 12 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa, op. cit.

6 6 Marta Juchnicka terytorialnego zrealizowano w wysokości tys. zł, co stanowiło 89,5% planu, zaś dotacje z funduszy celowych na zadania inwestycyjne zrealizowano w wysokości tys. zł, co stanowiło 89,1% planu. Z ogólnej kwoty dotacji przeznaczono na zadania inwestycyjne tys. zł, co stanowiło 97,5% planu rocznego. Na dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie lub dofinansowanie własnych zadań inwestycyjnych gmin, przekazano kwotę tys. zł, co stanowiło 88,0% planu tych dotacji. 13 Możliwości inwestycyjne różnią się bardzo pomiędzy poszczególnymi szczeblami samorządu. Wyszczególnienie Ogółem z tego: Dochody własne Dotacje celowe Subwencja ogólna Tabela 3 Struktura dochodów gmin (w %) Gminy Ogółem Wiejskie pozostałe ,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 47,3 10,5 42,2 48,2 12,5 39,3 39,7 10,0 50,3 39,6 12,2 48,3 45,7 10,8 43,5 54,9 12,8 32,3 Źródło: Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Tom II, Rada Ministrów Warszawa, 2005 Gminy wydają 87% środków przeznaczonych na inwestycje samorządowe w Polsce, podczas gdy na województwa i powiaty przypada pozostałe 13% wydatków inwestycyjnych. Z drugiej strony to właśnie województwa przeznaczały największy odsetek swoich wydatków na inwestycje, ma to jednak niewielki wpływ na politykę inwestycyjną samorządów łącznie, ze względu na rozmiar środków pozostających w gestii województw. W efekcie polityka inwestycyjna gmin i miast na prawach powiatu ma decydujące znaczenie dla kształtowania tempa i kierunków rozwoju infrastruktury w polskich regionach. 14 Od aktywności inwestycyjnej samorządów terytorialnych zależą perspektywy rozwoju poszczególnych regionów, a co za tym idzie ich atrakcyjność dla potencjalnych inwestorów. Środki, które samorządy kierują na zadania inwestycyjne są głównie środkami własnymi, mogą one zaś być uzupełnione o środki pochodzące z budżetu państwa, z funduszy strukturalnych 13 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa, op. cit. 14 Kaczor K, Tomalak M, Potencjał inwestycyjny samorządów terytorialnych,

7 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu 7 Unii Europejskiej, z funduszy prywatnych 15. Uzupełnieniem źródeł inwestycji są również kredyty i pożyczki. Z perspektywy inwestora najważniejsze są inwestycje dokonywane w konkretnej miejscowości, co zatem idzie istotne są plany i decyzje wydawane na szczeblu lokalnym, w danej gminie. Możliwości oddziaływania władz na decyzje inwestycyjne podmiotów gospodarczych W rozważaniach dotyczących polityki inwestycyjnej należy także zwrócić uwagę na wzajemne zależności pomiędzy procesem inwestowania a rozwojem społeczno-ekonomicznym regionu. Z jednej strony procesy inwestycyjne w naturalny sposób stymulują rozwój regionu, z drugiej zaś odpowiedni poziom tego rozwoju może być decydującym czynnikiem, którym kieruje się przedsiębiorca przy wyborze miejsca lokalizacji. Decyzje inwestycyjne odnoszą się do przyszłości, zatem niezbędne jest przewidywanie zmian jakie mogą zajść w regionie. Alokacja zasobów inwestycyjnych dokonuje się przede wszystkim pod wpływem impulsów płynących z rynku i zależy także od polityki władz, zarówno szczebla centralnego jak i regionalnego. 16 Impulsy, które płyną z regionu mają swoje odzwierciedlenie w decyzjach podejmowanych przez przedsiębiorców. Proces podejmowania decyzji inwestycyjnych podmiotu gospodarczego i jego zewnętrzne środowisko działalności gospodarczej oraz charakteryzuje warunki niezbędne, jakie muszą być spełnione, aby je podjąć, przedstawia rys. 1. Nie zawsze dzieje się tak, iż podmiot prawidłowo odbiera impulsy z rynku. Wynika to stąd, iż mechanizm rynkowy charakteryzuje bieżące warunki gospodarowania, natomiast decyzje inwestycyjne odnoszą się do przyszłości. Dlatego też podejmowanie decyzji gospodarczych jest procesem złożonym. Zawiera on w sobie element ryzyka i niepewności. Zależą one głownie od rodzaju planowanej działalności i ogólnych warunków ekonomicznych. Ryzyko odzwierciedla niepewność wynikającą z niestabilnych rozwiązań systemowych, powoduje, iż podmiot nie może być pewny licznych parametrów, takich jak cen surowców, preferencji konsumentów, konkurencji itp. 17 Proces podejmowania decyzji inwestycyjnych RYSUNEK 1 15 Art. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, op. cit., 16 Janasz W., (red.), Decyzje inwestycyjne, (w:) Podstawy ekonomiki przemysłu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997r., s Tamże, op. cit. s. 176

8 8 Marta Juchnicka Środowisko polityki gospodarczej Żądane warunki Przewidywanie Cel Żądane informacje Inwestycyjne kryteria Polityka władz Ryzyko i niepewność Decyzyjne dane Decyzje Inwestycyjne wydatki Dostarczanie informacji Dostarczanie warunków Przewidywanie Środowisko polityki gospodarczej Źródło: Hay D.A., Morris D. J., Industrial Economics and Organization. Theory and Evidence, Oxford University Press, Oxford, 1992r., s. 434, (za:) Janasz W., (red.), Decyzje inwestycyjne, (w:) Podstawy ekonomiki przemysłu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997r., s. 175 Samo podejmowanie decyzji inwestycyjnej dzielone jest na trzy etapy. W pierwszym etapie wyznaczany jest region. Inwestor oczekuje od potencjalnego miejsca maksymalizacji popytu, wykonywane są analizy regionalnego popytu, regionalne i międzyregionalne tabele nakładów i wyników, programowanie liniowe. W drugim etapie następuje wybór skończonej liczby możliwości miejsc lokalizacji. Wybór ten dokonywany jest pod kątem minimalizacji kosztów. W trzecim etapie następuje ostateczny wybór miejsca lokalizacji. 18 Rola władz w kształtowaniu atrakcyjności inwestycyjnej, a co za tym idzie w wyborze miejsca lokalizacji inwestycji jest niekwestionowana. Jak zatem władza może realizować cel, jakim jest podniesienie poziomu 18 Stafford H.A., The geography of manufacturers, Progress in geography 4, 1972r., (za:) Walmsley D.J., Lewis G.J., Geografia człowieka. Podejście behawioralne, PWN, Warszawa, 1997r., (w:) Swianiewicz P., Dziemianowicz W., Atrakcyjność inwestycyjna miast, IBnGR, Transformacja gospodarki, Nr 95, Warszawa, 1998r., s.7

9 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu 9 atrakcyjności regionu dla potencjalnych inwestorów? Po pierwsze władze mogą podjąć indywidualne dążenia do lokalizacji inwestycji na ich terenie. Sposób ten jako strategia szukaj i znajdź (seek and find) opiera się na oddolnych inicjatywach władz lokalnych. Z reguły inicjatywy te odnoszą się do szukania inwestorów zewnętrznych, którzy chcieliby otworzyć filie na terenie miasta czy gminy. Zaletami tak objętej strategii postępowania są: działalność na własną rękę, na podstawie rozeznania potrzeb i aktywów regionu, pokonanie bariery barku środków kapitałowych, możliwość rozwoju zapóźnionych gospodarczo terenów, które posiadają cenne walory dla inwestorów. Rozwiązanie takie posiada także wady. Do najważniejszych zaliczymy: niebezpieczeństwo, iż uruchamiane przez inwestorów zewnętrznych przedsięwzięcia nie przyniosą oczekiwanych efektów, które mogłyby działać mnożnikowo na rozwój obszaru oraz przypadkowe efekty w ogólnym rozwoju prowadzące do pogłębienia różnic terytorialnych w gospodarce. Po drugie władze lokalne mogą zastosować strategię maksymalnego ułatwiania dla istniejących i nowo powstających rodzimych firm. Jest to tzw. strategia wylęgarni i centrów postępu technicznego (incubators and technology centers). Ideą tej strategii jest tworzenie ułatwień szczególnie w początkowym okresie funkcjonowania firmy. Zaletą tej metody jest możliwość dywersyfikacji gospodarki, wadą zaś, że inkubatory nie mogą świadczyć swojej pomocy przez cały okres trwania firmy oraz nie mogą pomóc w przypadku braku kapitału podstawowego. Trzeci sposób to ożywienie gospodarki na zasadzie podjęcia kompleksowego programu władz centralnych i samorządowych w kierunku innowacji. 19 Władze samorządowe realizując swoją strategię mogą tworzyć warunki do podejmowania określonych działań w gminie. Oznacza to podejmowanie działań mających na celu pozyskiwanie inwestorów przez stosowanie różnych ułatwień sprzężonych z realizacją bieżących potrzeb społeczności lokalnej. Do działań tych należą: tworzenie pozytywnego wizerunku gminy przez publikowanie w prasie i telewizji ofert zachęcających do podjęcia działalności gospodarczej. Ten sposób działania władz samorządowych został nazwany marketingiem miejskim. Zgodnie z tą koncepcją miasto jest traktowane jako pewne dobro, które ma wiele cech o zróżnicowanej przydatności dla przyszłych użytkowników. Biorąc je pod uwagę władze lokalne wyznaczają taką strategię marketingową, która w końcu powinna przynieść sukces w trwającej rywalizacji o inwestycje. Drugim sposobem realizacji strategii jest stymulacja pożądanych zachowań różnych podmiotów gospodarujących. 20 Pozwala to samorządom 19 Wojtasiewicz L., Czynniki rozwoju lokalnego nowe ujęcia metodologiczne, (w:) Maik W., Problematyka rozwoju lokalnego w warunkach transformacji systemowej, Biuletyn KPZK PAN, zeszyt 177, Warszawa, 1997r., s Trojanek W., Sterowanie rozwojem gospodarczym regionu, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i socjologiczny, z. 2, 1994r., s. 63

10 10 Marta Juchnicka terytorialnym pośrednio wpływać na zachowania podmiotów gospodarczych. Uruchomienie wielu instrumentów ekonomicznych ułatwia kształtowanie zachowań osób, instytucji i organizacji gospodarczych działających w regionie. Można tu wymienić: stosowanie aktywnej polityki finansowej w stosunku do pożądanych działań podejmowanych przez podmioty gospodarcze, stosowanie ulg podatkowych w stosunku do podmiotów podejmujących,, zróżnicowanie opłat za korzystanie ze środowiska i kar za jego ponadnormatywne zanieczyszczanie, wprowadzanie zróżnicowań w: podatkach od nieruchomości, cenach za tereny budowlane, opłatach za dzierżawę gruntów, czynszach za lokale, podatkach rolnych. 21 Z punktu widzenia inwestora wielkie znaczenie odgrywa jakość środowiska lokalnego, w tym zagospodarowania przestrzennego i zasobów ludzkich, poziom innowacyjności oraz wiedzy i kwalifikacji. Ograniczoność kapitałów sugeruje, iż to władze lokalne powinny zabiegać świadomie o inwestorów. Tworzenie instytucji, rozwijanie alternatywnych rodzajów przemysłu, wpływanie na przedsiębiorczość w celu dywersyfikacji i ulepszania produkcji, pomoc w rozpoznawaniu nowych rynków, transferze wiedzy, wspomaganie nowych firm i przedsiębiorstw, przyciąganie inwestorów kapitałowych to działania leżące w gestii samorządów lokalnych w celu pobudzania lokalnego rozwoju ekonomicznego. 22 Niestety obecnie panuje przekonanie, iż zmiana sytuacji ekonomicznej danego regionu, z uwagi na skromność środków ekonomicznych jest niewielka. Mimo to nie można kwestionować roli samorządów lokalnych w procesie promowania i wspierania rozwoju lokalnego. 23 Wpływ władz samorządowych na czynniki i bariery jest w większości przypadków ograniczony lub znikomy (por. rys. 2). Władze lokalne nie mają wpływu na położenie geograficzne. Mogą natomiast wpływać na poprawę połączeń komunikacyjnych swojej gminy z otoczeniem. Jest to jednak słabe oddziaływanie, ponieważ w kompetencjach 21 Konkol J.A., Niektóre problemy polityki gospodarczej władz samorządowych, (w:) Bardziński S.L., (red.), Rozwój lokalny i polityka gospodarcza władz samorządowych na przykładzie województwa wrocławskiego, Włocławek, 1995r., s Blakely E., Planning Local Economic Development: Theory and Practice, Sage publication, London N.Delhi, 1989r., s. 59 (za:) Bagdziński S.L., Konkel J.A., Instrumenty promowania i wspierania rozwoju lokalnego i przedsiębiorczości, (w:) Maik W., Problematyka rozwoju lokalnego w warunkach transformacji systemowej, Biuletyn KPZK PAN, zeszyt 177, Warszawa, 1997r., s Bagdziński S.L., Konkel J.A., Instrumenty promowania i wspierania rozwoju lokalnego i przedsiębiorczości, op. cit. s. 22

11 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu 11 samorządu gminnego czy powiatowego znajdują się mniej istotne dla inwestorów połączenia. 24 RYSUNEK 2 Czynniki lokalizacji a możliwości władz samorządowych Źródło: Dziemianowicz W., Rola władz samorządowych w stymulowaniu napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, (w:) Olesiński Z., Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce, PWE, Warszawa, 1998r., s. 225 Samorząd wojewódzki ma większy wpływ na jakość połączeń, jednak nie można obserwować jego znaczącego wpływu na przebieg autostrad i lokalizację lotnisk międzynarodowych. Dlatego też samorząd gminny troszczy się o zapewnienie jak najlepszych połączeń dróg lokalnych z trasami krajowymi i międzynarodowymi. Duży rynek zbytu jest także czynnikiem, na który władze nie mają znaczącego wpływu. Wpływ ten jest raczej pośredni tzn. przejawia się wspieraniem rozwoju przedsiębiorczości. Kolejnymi czynnikami są czynniki związane z zasobami pracy tzn. podaż, jakość (wykwalifikowanie pracowników) 24 Dziemianowicz W., Jałowiecki B., Polityka miejska a inwestycje zagraniczne w polskich metropoliach, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych UW, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, 2004r., s

12 12 Marta Juchnicka oraz koszt siły roboczej. Gmina ma najlepszą pozycję, aby zorganizować współpracę z różnymi instytucjami, w tym z rejonowym urzędem pracy. Rolą gminy jest pozyskanie środków finansowych na łagodzenie skutków bezrobocia. Gmina może stymulować ten rynek poprzez działania zmierzające do rozwiązania konkretnych problemów rynku pracy. Najlepsze jednak efekty może przynieść stymulowanie szkoleń i przekwalifikowań, poprzez które władze mogą wpływać pośrednio na poziom wykwalifikowania pracowników. Innym sposobem wpływania na rynek pracy jest organizowanie komunikacji umożliwiającej dojazd do pracy (tym razem poprzez wpływanie na zasięg rynku) 25. Największy wpływ władza wywierać może na stan infrastruktury technicznej. Inwestorzy nie są zainteresowani stanem infrastruktury technicznej możliwym do osiągnięcia za kilka lat, toteż samorządy koncentrują swoją uwagę na infrastrukturze bezpośrednio związanej z ich aktualną ofertą inwestycyjną. Część inwestorów kieruje się podażą wolnych pomieszczeń biurowych. Oddziaływania władz na tym polu są raczej pasywne, prym za to wiodą firmy deweloperskie. Związki partnerów zagranicznych z firmami w regionie mogą owocować przyciągnięciem nowych inwestorów np. poprzez promocję regionu z wykorzystaniem wizerunku i marki firmy. 26 Wnioski Istotnymi z punktu widzenia podnoszenia atrakcyjności regionu są uprawnienia nadane samorządowi terytorialnemu i możliwości finansowania zadań inwestycyjnych ze środków własnych. Samorządy terytorialne mogą wpływać na atrakcyjność inwestycyjną przez tworzenie korzystnych warunków dla inwestycji, promowanie regionu, politykę proinwestycyjną, wydatkowanie większych środków finansowych na cele inwestycyjne, nie na zaś bieżące. Oznacza to, że istotnym elementem podnoszącym konkurencyjność regionu jest odpowiednio prowadzona polityka rozwoju regionu. Władza lokalna może oddziaływać na zachowanie poszczególnych podmiotów, tak aby był realizowany rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Może to zostać osiągnięte poprzez stworzenie warunków i podejmowanie działań sprzyjających racjonalizacji procesów inwestowania na danym obszarze. Władze samorządowe powinny być zainteresowane zatem prowadzeniem własnych inwestycji oraz lokowaniem ich przez inne podmioty na ich terenie, ponieważ: 25 Bończak-Kucharczyk E., Herbst K., Chmura K., Jak władze lokalne mogą wspierać przedsiębiorczość, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Polska Fundacja Promocji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Warszawa, 1998r. s Dziemianowicz W., Jałowiecki B., Polityka miejska a inwestycje zagraniczne w polskich metropoliach, op. cit. s

13 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu Dobrze zaplanowane inwestycje infrastrukturalne powodują kolejne inwestycje (np. uzbrojenie terenów pod budownictwo przyciąga inwestorów budowlanych). 2. Inwestycje finansowane przez gminę dają pracę lokalnym firmom, a więc tworzą koniunkturę na rynku usług budowlanych. 3. Inwestycje są najskuteczniejszą (i w zasadzie jedyną) metodą zapobiegania bezrobociu spirala inwestycyjna tworzy lokalny rynek pracy. 4. Inwestycje infrastrukturalne i inne inwestycje komunalne podnoszą na stałe standard życia mieszkańców gminy. Powstaje coś, z czego długie lata mieszkańcy będą korzystać wodociągi, kanalizacja, drogi itd. 5. Bez dokonania pewnych inwestycji rozwój niektórych dziedzin działalności gospodarczej nie jest możliwy. Brak inwestycji (np. w dziedzinie telekomunikacji, zaopatrzenia w energię, wodę itp.) stanowi niebezpieczną barierę w rozwoju gospodarczym. 6. Brak niezbędnych inwestycji w dziedzinie ochrony środowiska jest barierą rozwoju zrównoważonego i może na trwałe pogorszyć jakość życia mieszkańców. 7. Brak inwestycji w niektórych dziedzinach (np. w budownictwie mieszkaniowym) powoduje, że nie zaspokojone zostają podstawowe potrzeby mieszkańców wywołujące niezadowolenie społeczne. 8. Największe znaczenie mają inwestycje infrastrukturalne, których brak jest poważną przeszkodą dla wielu innych inwestycji i może w istotny sposób zahamować rozwój gospodarczy, a także znacznie pogorszyć warunki funkcjonowania podmiotów gospodarczych na terenie gminy 27. Władze samorządowe mogą zatem wpływać na rozwój regionu poprzez prowadzenie własnych inwestycji i zachęcania do ich lokowania, poprzez odpowiednio prowadzoną politykę. Inwestycje dokonywane przez gminę odgrywają istotną rolę w realizowaniu zadań własnych i świadczeniu usług przez gminy. Do inwestycji istotnych z tego punktu widzenia zaliczamy: inwestycje infrastrukturalne, inwestycje w infrastrukturę społeczną, inwestycje poprawiające usługi komunalne i obsługę ludności. Aby gmina mogła być dobrym inwestorem i partnerem w inwestowaniu powinna określić priorytety inwestycyjne i na tej podstawie rozpocząć współpracę z inwestorami. Literatura: 1. Bagdziński S.L., Konkel J.A., Instrumenty promowania i wspierania rozwoju lokalnego i przedsiębiorczości, 27 Bończak-Kucharczyk E., Herbst K., Chmura K., Jak władze lokalne mogą wspierać przedsiębiorczość, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Polska Fundacja Promocji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Warszawa, 1998r. s. 34

14 14 Marta Juchnicka 2. Blakely E., Planning Local Economic Development: Theory and Practice, Sage publication, London N.Delhi, 1989r., (za:) Bagdziński S.L., Konkel J.A., Instrumenty promowania i wspierania rozwoju lokalnego i przedsiębiorczości, (w:) Maik W., Problematyka rozwoju lokalnego w warunkach transformacji systemowej, Biuletyn KPZK PAN, zeszyt 177, Warszawa, 1997r., s Bończak-Kucharczyk E., Herbst K., Chmura K., Jak władze lokalne mogą wspierać przedsiębiorczość, Fundacja Inicjatyw Społeczno- Ekonomicznych, Polska Fundacja Promocji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Warszawa, 1998r. 4. Domański R., Teoretyczne podstawy geografii ekonomicznej, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1982r., s. 5. Dziemianowicz W., Jałowiecki B., Polityka miejska a inwestycje zagraniczne w polskich metropoliach, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych UW, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, 2004r., 6. Janasz W., (red.), Decyzje inwestycyjne, (w:) Podstawy ekonomiki przemysłu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997r. 7. Kaczor K, Tomalak M, Potencjał inwestycyjny samorządów terytorialnych, IBnGR, 8. Konkol J.A., Niektóre problemy polityki gospodarczej władz samorządowych, (w:) Bardziński S.L., (red.), Rozwój lokalny i polityka gospodarcza władz samorządowych na przykładzie województwa wrocławskiego, Włocławek, 1995r., 9. Puchalski K., Atrakcyjność społeczno-gospodarcza jako czynnik rozwoju miast, IGiPZ PAN,1987r. 10. Stafford H.A., The geography of manufacturers, Progress in geography 4, 1972r., (za:) Walmsley D.J., Lewis G.J., Geografia człowieka. Podejście behawioralne, PWN, Warszawa, 1997r., (w:) Swianiewicz P., Dziemianowicz W., Atrakcyjność inwestycyjna miast, IBnGR, Transformacja gospodarki, Nr 95, Warszawa, 1998r., 11. Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Tom II, Rada Ministrów Warszawa, Strategia rozwoju województwa podkarpackiego na lata , maj 2005r. 13. Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Dz. U. Nr 203, poz Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz.1591

15 Polityka inwestycyjna samorządu terytorialnego jako narzędzie kształtowania rozwoju regionu Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz Trojanek W., Sterowanie rozwojem gospodarczym regionu, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i socjologiczny, z. 2, 1994r. 18. Trojanek M., Władza lokalna a efektywność inwestycji, (w:) Wysocka E., Przedsiębiorczość w gminach. Stymulowanie inwestycji, Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa Poznań Zielona Góra 1996r. 19. Wojtasiewicz L., Czynniki rozwoju lokalnego nowe ujęcia metodologiczne, (w:) Maik W., Problematyka rozwoju lokalnego w warunkach transformacji systemowej, Biuletyn KPZK PAN, zeszyt 177, Warszawa, 1997r.

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Możliwość budżetu do inwestycji

Możliwość budżetu do inwestycji 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Sytuacja finansowa Gminy Karczew w latach 21-213 Odzwierciedleniem sytuacji ekonomicznej jednostki samorządu terytorialnego jest budżet. Analiza budżetu pozwala

Bardziej szczegółowo

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze PRZEJRZYSTA POLSKA Informator został przygotowany przez pracowników Urzędu Gminy w Dobromierzu w ramach udziału w akcji społecznej Przejrzysta Polska Chcąc przybliżyć

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2014-2023

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2014-2023 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2014-2023 Wieloletnią Prognozę Finansową dla Gminy Sulmierzyce opracowano na lata 2014-2023 zgodnie z obowiązującymi przepisami, a mianowicie: -

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

w tym: udział w podatku dochodowym od osób fizycznych 2 353 342 zł dotacje celowe na zadania zlecone gminie

w tym: udział w podatku dochodowym od osób fizycznych 2 353 342 zł dotacje celowe na zadania zlecone gminie Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2014-2024 Wieloletnią Prognozę Finansową dla Gminy Sulmierzyce opracowano na lata 2014-2024 zgodnie z obowiązującymi przepisami, a mianowicie: -

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 30.09.2014 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Załącznik do uchwały Nr X/86/11 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 czerwca 2011 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Id: IORNV-WMGVW-WDBSQ-RKBYQ-DQKSC. Podpisany Strona 2 z 142 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Budżet Miasta Szczecin na rok 2013 > PROCEDURA BUDŻETOWA <

KONSULTACJE SPOŁECZNE Budżet Miasta Szczecin na rok 2013 > PROCEDURA BUDŻETOWA < KONSULTACJE SPOŁECZNE Budżet Miasta Szczecin na rok 2013 > PROCEDURA BUDŻETOWA < Szczecin, wrzesień 2012 r. PROCEDURA BUDŻETOWA Projekt Budżetu Miasta jest tworzony na podstawie: przepisów ustawy o finansach

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Perspektywy inwestycyjne. Co przyciąga inwestorów zagranicznych i polskich? prognozy i trendy Ocena działań gmin w celu przyciągnięcia

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d, i ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

zmieniające rozporządzenie w sprawie kamiennogórskiej specjalnej strefy ekonomicznej

zmieniające rozporządzenie w sprawie kamiennogórskiej specjalnej strefy ekonomicznej Projekt z 21-03-2012 Wersja 1.1. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia..2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kamiennogórskiej specjalnej strefy ekonomicznej Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PROBLEM LOKOWANIA INWESTYCJI PLANOWANIE PRZESTRZENNE A LOKALIZACJA INWESTYCJI Koherencja lokalizacyjna każdej działalności właściwe miejsce (poszukiwanie

Bardziej szczegółowo

STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU

STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ W NOWYM TARGU NOWOTARSKA STREFA AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Uwarunkowania dla Miasta Nowy Targ Miasto Nowy Targ jest obszarem o znacznym potencjale sprzyjającym rozwojowi gospodarki.

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok.

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym / Dz.U. z 2001

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze

Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze Załącznik nr 3 do Uchwały Rady Miejskiej Orzesze Nr IV/23/15.z dnia 22 stycznia 2015r. Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze I. Dochody Szacunek dochodów

Bardziej szczegółowo

BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK

BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK Podstawowe wielkości budżetowe Dochody bieżące majątkowe Wydatki bieżące majątkowe Wynik budżetu (deficyt) Spłata pożyczek i kredytów Deficyt po uwzględnieniu rozchodów

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości.

Objaśnienia przyjętych wartości. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr III/13/2010 Rady Gminy Sieroszewice z dnia 29 grudnia 2010 Objaśnienia przyjętych wartości. Do opracowania WPF wykorzystano historyczne materiały źródłowe dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta.

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta. PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Katowice, listopad 2014 r. INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Załącznik do Uchwały Nr X/71/2003 Rady Powiatu Polickiego z dnia 28 sierpnia 2003 roku POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Police Czerwiec 2003 Podstawa

Bardziej szczegółowo

5.1. Własny potencjał dochodowy

5.1. Własny potencjał dochodowy Grupa dochodów własnych jst obejmujących podatki, opłaty, wpływy z czynszów i dzierżawy powiększyła się o dochody z udziałów w PIT i CIT oraz ze źródeł związanych ze środkami unijnymi. Zmiany w ustawie

Bardziej szczegółowo

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu.

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu. Zarządzenie Nr 382/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze 2015 r. oraz informacji o kształtowaniu się wieloletniej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 150/15

Zarządzenie Nr 150/15 Zarządzenie Nr 150/15 Wójta Gminy Mrągowo z dnia 30 października 2015 r. w sprawie: podania do publicznej wiadomości informacji o wykonaniu budżetu za III kwartał 2015 roku. Na podstawie art. 37 ust.1

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO

ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO Marcin Brol ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO Transformacja systemowa rozpoczęta w Polsce w 1989 roku wymusiła utworzenie podmiotów zdolnych do wykreowania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miejskiej w Śmiglu z dnia

Uchwała Nr Rady Miejskiej w Śmiglu z dnia Uchwała Nr Rady Miejskiej w Śmiglu w sprawie: dokonania zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Śmigiel na lata 2012 2023. Na podstawie, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 53/2012 Składu Orzekającego Nr 4 Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie: wyrażenia opinii o przedłożonym przez Wójta Gminy Lubicz sprawozdaniu z wykonania

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035 Budżet miasta Katowice na 2015r. założenia i zakres Katowice 17.12.2014r. Wieloletnia Prognoza Finansowa to dokument służący: strategicznemu

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Katowice, maj 2015 roku INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego

Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego Lubuski Park Przemysłowo - Technologiczny Lubuski Park Przemysłowo Technologiczny (LPPT) składa się z trzech stref: Parku Naukowo - Technologicznego

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PROBLEMU

IDENTYFIKACJA PROBLEMU PREZENTACJA IDENTYFIKACJA PROBLEMU Problematyka rewitalizacji terenów zdegradowanych dotyczy każdego regionu poprzemysłowego. Również władze Miasta Piekary Śląskie zauważyły, że problem terenów przekształconych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania rocznego z wykonania budżetu Województwa Lubuskiego za 2012 rok Na podstawie art. 267 ust.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. strona WSTĘP 3 SYNTEZA 4

SPIS TREŚCI. strona WSTĘP 3 SYNTEZA 4 SPIS TREŚCI WSTĘP 3 strona SYNTEZA 4 I. Wykonanie budżetów jednostek samorządu terytorialnego województwa śląskiego w 2007 roku 8 1. Dochody 8 1.1. Ogólna charakterystyka dochodów jednostek samorządu terytorialnego

Bardziej szczegółowo

KORZYSTNE POŁOśENIE PODAś SIŁY ROBOCZEJ POŁĄCZENIA KOMUNIKACYJNE SIŁA NABYWCZA LUDNOŚCI WYSOKA ŁĄCZNOŚĆ, TELEKOMUNIKACJA OBIEKTY PRODUKCYJNE, BIUROWE

KORZYSTNE POŁOśENIE PODAś SIŁY ROBOCZEJ POŁĄCZENIA KOMUNIKACYJNE SIŁA NABYWCZA LUDNOŚCI WYSOKA ŁĄCZNOŚĆ, TELEKOMUNIKACJA OBIEKTY PRODUKCYJNE, BIUROWE Rola samorządu w kreowaniu lokalnej polityki gospodarczej subregionu - doświadczenia Ostrowa Wielkopolskiego Zadania własne gminy z zakresu infrastruktury technicznej gminy, infrastruktury społecznej,

Bardziej szczegółowo

1. 1. Przyjmuję sprawozdanie z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r., według którego:

1. 1. Przyjmuję sprawozdanie z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r., według którego: ZARZĄDZENIE NR 351/07 PREZYDENTA MIASTA BIAŁEGOSTOKU z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r. Na podstawie art. 199 ust.1 i 2 ustawy z

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA SKARŻYSKA-KAMIENNEJ. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA SKARŻYSKA-KAMIENNEJ. z dnia... 2015 r. Projekt numer:... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA SKARŻYSKA-KAMIENNEJ z dnia... 2015 r. w sprawie: utworzenia gminnej jednostki organizacyjnej Centrum Obsługi Inwestora w Skarżysku-Kamiennej oraz nadania jej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU GMINY KROBIA ZA 2007 ROK

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU GMINY KROBIA ZA 2007 ROK INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU GMINY KROBIA ZA 2007 ROK Burmistrz Krobi Krobia, dnia 17 marca 2008 r. Zarządzenie Nr 31/2008 Burmistrza Krobi z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie sprawozdania z

Bardziej szczegółowo

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd w konstytucji RP Mieszkańcy gminy stanowią wspólnotę samorządową Zasada pomocniczości subsydiarności opiera się na dwóch założeniach: - tyle

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/38/15 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/38/15 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/38/15 RADY GMINY W BAĆKOWICACH z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2015 r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III.9.2014 RADY GMINY CZERNICHÓW z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie przyjęcia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Czernichów

UCHWAŁA NR III.9.2014 RADY GMINY CZERNICHÓW z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie przyjęcia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Czernichów UCHWAŁA NR III.9.2014 RADY GMINY CZERNICHÓW z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie przyjęcia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Czernichów Data utworzenia 2014-12-29 Numer aktu 9 Akt prawa miejscowego

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku"

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku" Dr Roman Szełemej Prezydent Wałbrzycha Wałbrzych, dn. 18 grudnia 2013 r. ul. Szczawieńska 2 58-310 Szczawno Zdrój biuro@dolnoslascy-pracodawcy.pl

Bardziej szczegółowo

PIASECZNO. Skąd gmina Piaseczno ma pieniądze i na co je wydaje?

PIASECZNO. Skąd gmina Piaseczno ma pieniądze i na co je wydaje? PIASECZNO Skąd gmina Piaseczno ma pieniądze i na co je wydaje? Sk¹d gmina Piaseczno ma pieni¹dze i na co je wydaje? Dzia³alnoœæ gminy i jej finanse s¹ jawne. Ka dy mieszkaniec ma prawo wgl¹du w finanse

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomosciami ZUT w Szczecinie Materiały na seminarium

Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomosciami ZUT w Szczecinie Materiały na seminarium magisterskie prowadzone przez profesora Teodora Skotarczaka z zarządzania i pośrednictwa nieruchomościami. Zasady techniczne pisania prac dyplomowych (opracowała Daria Oczkowska) Metody badań naukowych

Bardziej szczegółowo

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Uniwersytet Warszawski Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Zakład Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego?

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Dochody budżetowe to należne lub faktyczne wpływy środków pieniężnych do budżetów pobierane przez organy finansowe lub przez jednostki

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 72.2013 WÓJTA GMINY SZYPLISZKI. z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 72.2013 WÓJTA GMINY SZYPLISZKI. z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 72.2013 WÓJTA GMINY SZYPLISZKI w sprawie zmian w budżecie gminy na 2013 rok Na podstawie art. 44 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (tekst jednolity:

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLII/257/14 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 25 września 2014 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2014 r.

UCHWAŁA NR XLII/257/14 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 25 września 2014 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2014 r. UCHWAŁA NR XLII/257/14 RADY GMINY W BAĆKOWICACH z dnia 25 września 2014 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na 2014 r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

Informator budżetowy Urzędu Miejskiego w Nowogrodzie Bobrzańskim za lata 2003, 2004, 2005. Skąd mamy pieniądze i na co je wydajemy?

Informator budżetowy Urzędu Miejskiego w Nowogrodzie Bobrzańskim za lata 2003, 2004, 2005. Skąd mamy pieniądze i na co je wydajemy? Informator budżetowy Urzędu Miejskiego w Nowogrodzie Bobrzańskim za lata 2003, 2004, 2005 Skąd mamy pieniądze i na co je wydajemy? Nowogród Bobrzański Listopad 2005 2003 * Budżet Gminy Nowogród Bobrzański

Bardziej szczegółowo

BUDŻET MIASTA KRAKOWA NA ROK 2012

BUDŻET MIASTA KRAKOWA NA ROK 2012 BUDŻET MIASTA KRAKOWA NA ROK 2012 SPIS TREŚCI BUDŻET MIASTA KRAKOWA NA ROK 2012 Uchwała Rady Miasta Krakowa w sprawie budżetu Miasta Krakowa na rok 2012 Załącznik Nr 1 - Dochody budżetu Miasta Krakowa

Bardziej szczegółowo

WSPIERANIE INWESTYCJI SZEROKOPASMOWYCH

WSPIERANIE INWESTYCJI SZEROKOPASMOWYCH WSPIERANIE INWESTYCJI SZEROKOPASMOWYCH Józef Chwast Krajowa Izba Komunikacji Ethernetowej 17 czerwca 2015 r. Kraków Inwestycje telekomunikacyjne 1/2 Lokalni przedsiębiorcy inwestują przede wszystkim na

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 Województwa Lubuskiego Nr 128

Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 Województwa Lubuskiego Nr 128 Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 w tym: Wpływy z różnych opłat - - 5.639 - - Wpływy z usług - - 11.081 - - Wpływy ze sprzedaży składników majątkowych - - 2.037 - - Pozostałe odsetki - - 3.016 - - Wpływy

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Data opracowania 30.09.2013 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Data opracowania 30.09.2013 r. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 30.09.2013 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

Prognozowane dochody budżetu Gminy Krasiczyn na 2014 rok.

Prognozowane dochody budżetu Gminy Krasiczyn na 2014 rok. Prognozowane dochody budżetu Gminy Krasiczyn na 2014 rok. 1. Leśnictwo 301 850 Planuje się dochody ze sprzedaży drewna z lasów będących w zarządzie samorządów wiejskich Dochody przyjmuje się zgodnie z

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 1126 ZARZĄDZENIE NR 214/12 BURMISTRZA MIASTA BIELSK PODLASKI z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Wyszczególnienie 2014 2015 2016 Poziom inflacji 2,3% 2,5% 2,5% Poziom PKB 3,2% 3,8% 4,0%

Wyszczególnienie 2014 2015 2016 Poziom inflacji 2,3% 2,5% 2,5% Poziom PKB 3,2% 3,8% 4,0% Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bojanowo 1. Założenia wstępne: Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Bojanowo przygotowana została na lata 2013-2019. Długość okresu objętego

Bardziej szczegółowo

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r.

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r. A Ł A I B I O C O Ś K T S O 1 S L Z A E C BI MI IOR B Ę I S D E Z R P Katowice, 12 listopada 2007 r. Bielsko-Biała to miasto ludzi przedsiębiorczych, czego potwierdzeniem jest wysoki odsetek zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok.

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Na podstawie art. 267 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2004 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXV/287/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM. z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany budżetu Gminy Kolonowskie na 2013 rok

UCHWAŁA NR XXXV/287/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM. z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany budżetu Gminy Kolonowskie na 2013 rok UCHWAŁA NR XXXV/287/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM w sprawie zmiany budżetu Gminy Kolonowskie na 2013 rok Na podstawie art. 18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIII/253/2013 RADY GMINY ŚWILCZA. z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Świlcza

UCHWAŁA NR XXXIII/253/2013 RADY GMINY ŚWILCZA. z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Świlcza UCHWAŁA NR XXXIII/253/3 RADY GMINY ŚWILCZA z dnia 25 stycznia 3 r. w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Świlcza Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Wprowadzenie

Rozdział I Wprowadzenie Rozdział I Wprowadzenie Przedmiotem Strategii Nowe szanse, nowe możliwości wspierania przedsiębiorczości MMSP na terenie powiatu bełchatowskiego, 2005-2013 jest pokazanie możliwości współfinansowania zadań

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Projekt z dnia..., zgłoszony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Partnerstwo w ramach potrójnej spirali na rzecz strategii rozwoju gospodarczego ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Strategia rozwoju Leszna została opracowana w 1997r. W 2008r. Rada Miejska Leszna

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 28 września 2015 r. w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015

UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 28 września 2015 r. w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015 UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

Wykład IIIa Źródła dochodów samorządu powiatowego

Wykład IIIa Źródła dochodów samorządu powiatowego Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład IIIa Źródła dochodów samorządu powiatowego Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu -Źródła dochodów w powiecie zgodnie z ustawami

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RG.0007.13.2013 RADY GMINY LYSKI. z dnia 11 marca 2013 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Lyski na 2013 rok

UCHWAŁA NR RG.0007.13.2013 RADY GMINY LYSKI. z dnia 11 marca 2013 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Lyski na 2013 rok UCHWAŁA NR RG.0007.13.2013 RADY GMINY LYSKI z dnia 11 marca 2013 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Lyski na 2013 rok Na podstawie art. 18 ust. 2, pkt 4, art. 51 ust. 1 i 2, art. 58 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH MISTEREK. Zewnętrzne. źródła finansowania działalności inwestycyjnej jednostek samorządu terytorialnego. Dlfin

WOJCIECH MISTEREK. Zewnętrzne. źródła finansowania działalności inwestycyjnej jednostek samorządu terytorialnego. Dlfin WOJCIECH MISTEREK Zewnętrzne źródła finansowania działalności inwestycyjnej jednostek samorządu terytorialnego Dlfin Rozdział 1 Zadania samorządu terytorialnego i źródła ich finansowania 9 1.1. Charakterystyka,

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A.

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. Współpraca Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych z samorządami gminnymi i specjalnymi strefami ekonomicznymi w kontekście pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo