Eco-Tabs. Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Eco-Tabs. Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych"

Transkrypt

1 TM Eco-Tabs Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst Zakład Ekologii Mikroorganizmów UW

2 Przyczyny i skutki eutrofizacji wód podlegające bioremediacji Nadmiar substancji biogennych w ekosystemie wysokie stężenia N i P w wodzie kumulacja biogenów w osadach dennych internal loading kolumny wody biogenami z osadów dennych Masowe zakwity fitoplanktonu: dominacja cyjanobakterii (sinic) wytwarzanie cyjanotoksyn Nadprodukcja materii organicznej w ekosystemie: wzrost stężenia DOM w wodzie podwyższenie ilości zawiesiny organicznej POM w wodzie wzrost miąższości osadów dennych (wypłycanie zbiornika) oraz zawartości w nich materii organicznej (POM + DOM)

3 Przyczyny i skutki eutrofizacji wód podlegające bioremediacji Spadek przezroczystości wody pogorszenie warunków fotosyntetycznego natleniania wody Deficyty tlenowe w wodzie i osadach dennych spadek odczynu ph oraz redox środowiska przewaga mikrobiologicznych procesów anaerobowych zahamowanie mineralizacji materii organicznej wzrost ilości toksycznego siarkowodoru Niekorzystne zmiany w biocenozie: spadek bioróżnorodności gatunkowej zmniejszenie bioróżnorodności funkcjonalnej zakłócona równowaga ekologiczna homeostazy

4 Konsumpcja materii organicznej w zbiornikach wodnych ① Konsumpcja rozpuszczonej w wodzie materii organicznej (DOC) przez mikroorganizmy pikoplanktonowe (głównie bakterie) inicjuje transfer cząstkowej materii organicznej w obrębie sieci pokarmowych do wyższych poziomów troficznych. ② Najważniejszym etapem w tym procesie jest biotransformacja rozpuszczonej w wodzie materii organicznej (DOC) do cząstkowej (partykularnej) materii organicznej POM wyłącznie przeprowadzana przez bakterie heterotroficzne i wytworzenie ich biomasy.

5 Metabolizm bakterii w procesach przemian materii organicznej Asymilacja materii organicznej 10-30% BIOMASA bakterii 70-90% ENERGIA Powstaje w drodze biologicznego utleniania (biologicznego spalania ) związków organicznych

6 Metabolizm bakterii w procesach przemian materii organicznej CO2 Biogeny mineralne (m.in. PO43-, NH4+) Materia organiczna BIOMASA

7 Metabolizm bakterii w procesach przemian materii organicznej Aktywny metabolizm bakterii w procesach asymilacji i mineralizacji materii organicznej doprowadza do: produkcji biomasy bakterii, w której związane zostały znaczne ilości związków organicznych i biogennych (C, N, P, S) szybkiej konsumpcji wytworzonej biomasy przez bakteriożerców i organizmy zwierzęce z wyższych poziomów troficznych, których końcowymi ogniwami są gatunki o komercyjnym znaczeniu w gospodarce człowieka zasobami wodnymi (duże bezkręgowce, ryby, ptaki, ssaki). eksploatacja gatunków komercyjnych doprowadza do wyniesienia z ekosystemu dużej porcji materii organicznej w postaci odławianej biomasy zasadnicza część (70-90%) asymilowanej przez bakterie wodne materii organicznej jest mineralizowana w warunkach tlenowej respiracji do dwutlenku węgla (CO2), soli mineralnych N, P, S

8 Czym są Eco-TabsTM? Wielofunkcyjne tabletki zawierające: «inokulum wyspecjalizowanych szczepów niepatogennych bakterii tlenowych oraz grzybów, mikroorganizmów występujących w środowiskach naturalnych wysoce aktywnych metabolicznie do biochemicznej degradacji materii organicznej «substancje buforujące wodę oraz laktozę czynniki regulujące ph i dostarczające startowy dwucukier w metabolizmie bakterii, które zapewniają optymalne warunki rozwoju «donor tlenu cząsteczkowego O2 uwalnianego do wody w Technologii Separacji Microdot (TSM), nano-micro pęcherzyki tlenu doskonale natleniające wodę i powierzchnie zawiesiny warunkujące szybkie procesy mineralizacyjne materii organicznej

9 Jak działają Eco-TabsTM? Stymulują i przyśpieszają naturalne procesy obiegu materii organicznej i mineralnej w środowisku CO2 O2 Eco-tabs Materia organiczna Biogeny mineralne (m.in. PO43-, NH4+) BIOMASA bakterii

10 Jak działają Eco-TabsTM w zbiornikach wodnych? EFEKT Wzrost natlenienia kolumny wody oraz osadów dennych SKUTEK «Stymulacja rozwoju bakterii i organizmów tlenowych w zbiorniku «Oksydacja H2S do siarczanów Wzrost biomasy bakterii i grzybów tlenowych w wodzie i osadach dennych «Zwiększona konsumpcja i respiracja bakterii na materię organiczną, «Wzrost zapotrzebowania pokarmowego na zawiesinę organiczną przez organizmy sieci troficznych w zbiorniku Gwałtowna mineralizacja materii organicznej przez mikroorganizmy, zwiększona ilość CO2 w wodzie «Precypitacja chemiczna utlenionych form fosforanu mineralnego (zablokowanie P w osadach dennych) «Procesy nitryfikacji i anammox usuwanie związków azotu w postaci N2 Spadek zawartości materii organicz- «Wzrost przezroczystości wody nej DOM i POM w wodzie i osadach «Spadek miąższości osadów dennych «Wzrost głębokości zbiornika dennych

11 Jak działają Eco-TabsTM w zbiornikach wodnych? EFEKT SKUTEK Zmniejszenie stopnia eutrofizacji zbiornika «Polepszenie jakości wody dla celów konsumpcyjnych i rekreacyjnych Korzystne zmiany w składzie fitoplanktonu, zooplanktonu i ryb «Ograniczenie zakwitów wody «Zmniejszenie ryzyka występowania toksycznych zakwitów cyjanobakterii «Zwiększenie atrakcyjności rekreacyjnej zbiornika Zwiększenie bioróżnorodności organizmów wodnych «Polepszenie ekologicznej jakości wód zbiornika «Zwiększenie stabilności homeostazy ekosystemu «Wzrost atrakcyjności rekreacyjnej zbiornika Odnowa biologiczna i ekologiczna zbiornika «Wzrost znaczenia gospodarczego i społecznego zbiornika «Wzrost atrakcyjności rekreacyjnej zbiornika

12 W jakich zbiornikach wodnych stosować biotechnologię Eco-TabsTM? «Płytkie jeziora i zbiorniki wodne «Płytkie zatoki dużych jezior «Stawy rybackie i hodowlane «Stawy miejskie i rekreacyjne «Laguny w oczyszczalniach ścieków «Starorzecza o niewielkim przepływie wód

13 Do czego stosować Eco-TabsTM w bioremediacji zbiorników wodnych? Zastosowanie Eco-TabsTM w bioremediacji jest polecane w celu: «Dodatkowego natlenienia wód i osadów dennych «Wspomożenia naturalnych procesów samooczyszczania się wód «Usunięcia nadmiaru skumulowanej materii organicznej w wodzie i osadach dennych «Usunięcia nadmiaru osadów organicznych «Mineralizacji zasobów fosforu organicznego i unieczynnienia nadmiaru fosforanów mineralnych w wodzie i osadach dennych «Kontroli silnych zakwitów fitoplanktonu i eliminacji dominacji cyjanobakterii (sinic) «Wzrostu efektywności rybackiej gospodarki hodowlanej poprzez poprawienie jakości biologiczno-chemicznej i sanitarnej wód oraz poprawę ich bioróżnorodności

14 Dlaczego stosować biotechnologię Eco-TabsTM w bioremediacji? «Naukowe podstawy biotechnologii Eco-TabsTM oparte są na naturalnych procesach samooczyszczania się wód i mikroorganizmach prowadzących ten proces «Biotechnologia Eco-TabsTM nie wprowadza do środowiska naturalnego syntetycznych substancji chemicznych i mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych «Eco-TabsTM są bezpieczne dla środowiska naturalnego a ich działanie polega na stymulacji przebiegu i intensyfikacji naturalnych procesów biochemicznych i biogeochemicznych samorzutnie zachodzących w środowiskach wodnych «Bioremediacja zbiorników wodnych w technologii EcoTabsTM nie powoduje niepożądanych skutków ubocznych dla środowiska naturalnego (w przeciwieństwie do wielu technologii powszechnie stosowanych w rekultywacji zbiorników wodnych, np. usuwania osadów, koagulacji chemicznej fosforu, itp.).

15 TM Eco-Tabs Nadzieja dla zdegradowanych zbiorników i środowisk wodnych Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst Zakład Ekologii Mikroorganizmów UW

16

17

18 Zawartość materii organicznej w osadach dennych wybranych jezior (% suchej masy) Jezioro Materia organiczna (%) Źródło Jeziorak 22.4 Cieślewicz (2011) Zielone 42,7 Cieślewicz (2011) Stegowce 27.2 Cieślewicz (2011) Slim 29.6 Cieślewicz (2011) Mikołajskie 41.5 Więckowski (1966) Tałtowisko 40.0 Więckowski (1966) Dołgie Wielkie 32.6 Trojanowski i Antonowicz (2005) Kraksy Duże 32.9 IRŚ (1992) Kraksy Małe 25.0 IRŚ (1992)

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

ISSN Wiadomości Hydrobiologiczne Biuletyn Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego. Zeszyt 205 (9)/2014

ISSN Wiadomości Hydrobiologiczne Biuletyn Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego. Zeszyt 205 (9)/2014 Zeszyt 205 (9)/2014 ISSN 2299-4076 Wiadomości Hydrobiologiczne Biuletyn Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego» Mikrobiologiczna bioremediacja» XIII Europejskie Sympozjum Nauk o Wodach Słodkich SEFS»

Bardziej szczegółowo

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ POPRAWA JAKOŚCI WÓD ZLEWNI MORZA BAŁTYCKIEGO RAMOWA DYREKTYWA WODNA (2000/60/WE) DYREKTYWA ŚCIEKOWA (91/271/EWG)

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rezonator Wodny EOS 2000 przywraca w naturalny sposób ekologiczną równowagę zbiorników wodnych bez

Bardziej szczegółowo

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Plan batymetryczny Jeziora Wolsztyńskiego Zlewnia Jeziora Wolsztyńskiego powierzchnia 193,5 km

Bardziej szczegółowo

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r.

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Ocena rekultywacji jezior w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Zagadnienia: przesłanki decyzji o podjęciu działań rekultywacyjnych, a kryteria wyboru jeziora do badań monitoringowych;

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie analizy genów markerowych do badań zakwitów toksycznych cyjanobakterii w jeziorach

Zastosowanie analizy genów markerowych do badań zakwitów toksycznych cyjanobakterii w jeziorach AUTOREFERAT ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Aleksandra Bukowska Zakład Ekologii Mikroorganizmów i Biotechnologii Środowiskowej, Instytut Botaniki, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski Zastosowanie analizy genów

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU lipiec wrzesień, 2013 r. WYKONAWCA: Eco Life System Sp. z o.o. Opracował: Waldemar Wojciechowicz, prezes

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTÓW REALIZOWANYCH W KATEDRZE MIKROBIOLOGII ŚRODOWISKOWEJ

OPIS PRZEDMIOTÓW REALIZOWANYCH W KATEDRZE MIKROBIOLOGII ŚRODOWISKOWEJ OPIS PRZEDMIOTÓW REALIZOWANYCH W KATEDRZE MIKROBIOLOGII ŚRODOWISKOWEJ STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA - INŻYNIERSKIE Mikrobiologia Rola mikrobiologii. Świat mikroorganizmów: wirusy, bakterie, archebakterie,

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Ekologia wód śródlądowych - W. Lampert, U. Sommer. Spis treści

Ekologia wód śródlądowych - W. Lampert, U. Sommer. Spis treści Ekologia wód śródlądowych - W. Lampert, U. Sommer Spis treści Od tłumacza Przedmowa do pierwszego wydania Przedmowa do drugiego wydania Od Autorów do wydania polskiego 1.Ekologia i ewolucja 1.1.Dobór naturalny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa 9 ROZDZIAŁ I

Spis treści. Przedmowa 9 ROZDZIAŁ I Spis treści Przedmowa 9 ROZDZIAŁ I Wybrane zagadnienia z ekologii 11 1.1. Charakterystyka poziomów organizacji biosfery 14 1.1.1. Gatunek 14 1.1.2. Populacja 14 1.1.2.1. Zagęszczenie populacji 15 1.1.2.2.

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Mikroorganizmy środowisk wodnych. Microorganisms of the aquatic environments. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Mikroorganizmy środowisk wodnych. Microorganisms of the aquatic environments. Kod Punktacja ECTS* 2 Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr.. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Mikroorganizmy środowisk wodnych Microorganisms of the aquatic environments Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Grzegorz Migdałek Zespół

Bardziej szczegółowo

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Mgr inż. Katarzyna Pikuła 04.11.2011 r. Koszalin Teren badań Powierzchnia: 55,1 ha Objętość: 2395 tys. m 3 Głębokość max.:

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek. cieków w Cukrowni Cerekiew. Cerekiew S.A.

Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek. cieków w Cukrowni Cerekiew. Cerekiew S.A. Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek cieków w Cukrowni Cerekiew Cerekiew S.A. Spis treści Część ogólna, Charakterystyka techniczna obiektów, Etapy budowy, Przeprowadzenie rozruchu wstępnego, Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dz.U.2011.258.1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków

Biologiczne oczyszczanie ścieków Biologiczne oczyszczanie ścieków Ściek woda nie nadająca się do użycia do tego samego celu Rodzaje ścieków komunalne, przemysłowe, rolnicze Zużycie wody na jednego mieszkańca l/dobę cele przemysłowe 4700

Bardziej szczegółowo

Usuwanie cyjanobakterii produktami Eco Tabs

Usuwanie cyjanobakterii produktami Eco Tabs Usuwanie cyjanobakterii produktami Eco Tabs Sinice/Glony Sinice, inaczej cyjanobakterie, to naturalny, występujący na całym świecie, element łańcucha pokarmowego. Pod względem swojej budowy przypominają

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Ocena efektu ekologicznego zabiegu rekultywacji prowadzonego w latach na Jeziorze Trzesiecko

Ocena efektu ekologicznego zabiegu rekultywacji prowadzonego w latach na Jeziorze Trzesiecko Ocena efektu ekologicznego zabiegu rekultywacji prowadzonego w latach 2005-2012 na Jeziorze Trzesiecko Tomasz Heese 1, Elżbieta Wilk-Woźniak 2, Roman Żurek 2, Magdalena Kaczorkiewicz 1, Rafał Szmidt 1,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego Otwarte seminaria 2012 Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego dr Czesław Kliś Zespół Ochrony Powietrza Zbiorniki zaporowe i ich funkcje Zbiorniki zaporowe są budowlami, które powstają w ściśle

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r. wersja 4., projekt z dnia 1 VI 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia................... 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Do powszechnie powstających ścieków należy zaliczyć ścieki komunalne, będące nieuniknionym efektem zaspokajania potrzeb sanitarnych

Bardziej szczegółowo

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące Wody powierzchniowe stojące Stan czystości wód powierzchniowych stojących Badania monitoringowe wód powierzchniowych stojących mają dostarczyć wiedzy o stanie ekologicznym i chemicznym jezior, niezbędnej

Bardziej szczegółowo

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu SCCP i MCCP w odprowadzanychściekach ciekach Ministerstwo Gospodarki, Warszawa, 18.11.2011 Jan Suschka Przypomnienie w aspekcie obecności ci SCCP/MCCP w ściekach

Bardziej szczegółowo

Osad nadmierny Jak się go pozbyć?

Osad nadmierny Jak się go pozbyć? Osad nadmierny Jak się go pozbyć? AquaSlat Ltd. Rozwiązanie problemu Osad nadmierny jest niewygodnym problemem dla zarządów oczyszczalni i społeczeństwa. Jak dotąd nie sprecyzowano powszechnie akceptowalnej

Bardziej szczegółowo

"Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych" RAPORT LAIKA

Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych RAPORT LAIKA "Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych" RAPORT LAIKA Projekt Miasta Gniezna nr LIFE07 ENV/PL/000605 p.n. "Rekultywacja Jezior Jelonek i W iniar y

Bardziej szczegółowo

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia Zagadnienia do egzaminu magisterskiego na rok akademicki 2016/2017 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole.

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Wykonali studenci Rybactwa II roku UWM w Olsztynie: Julita Jędrzejewska Patryk Szyszka W pierwszej kolejności studenci

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE I LIKWIDACJA SKUTKÓW MORSKICH KATASTROF EKOLOGICZNYCH. Wykład 2: Zakwity glonów

ZAPOBIEGANIE I LIKWIDACJA SKUTKÓW MORSKICH KATASTROF EKOLOGICZNYCH. Wykład 2: Zakwity glonów ZAPOBIEGANIE I LIKWIDACJA SKUTKÓW MORSKICH KATASTROF EKOLOGICZNYCH Wykład 2: Zakwity glonów Program Spływ nawozów (nutrientów) do mórz i oceanów. Zakwity glonów. Regionalne konsekwencje wydzielania z wody

Bardziej szczegółowo

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r.

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r. Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa Łódź, 25-26 czerwiec 2013r. 1 Badania fizyko-chemiczne wód i ścieków wykonywane są w różnych celach i w zależności

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA dla BIOTECHNOLOGII EKOSYSTEMY

EKOLOGIA dla BIOTECHNOLOGII EKOSYSTEMY EKOLOGIA dla BIOTECHNOLOGII EKOSYSTEMY śycie biosfery = cykl redoks węgla EKOSYSTEM DEPOZYCJA (ocean, osady) energia CO 2 energia REDUKCJA tylko Ŝywe organizmy PRODUKCJA (CH O) 2 n UTLENIANIE organizmy:

Bardziej szczegółowo

Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji.

Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji. Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji. Ryszard Wiśniewski Pracownia Hydrobiologii Stosowanej, Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski

Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski 1. Organizmy tworzące plankton słodkowodny charakteryzują się: a) przynależnością do świata zwierząt, b) brakiem zdolności

Bardziej szczegółowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA Sprawozdanie z wykonania monitoringu jakości wody i osadów dennych w zbiorniku wodnym w miejscowości Modła - gmina Jerzmanowa, przed

Bardziej szczegółowo

Zielona Infrastruktura

Zielona Infrastruktura PANEL I Zielona Infrastruktura Ekohydrologiczna rekultywacja zbiorników rekreacyjnych Arturówek (Łódź) jako modelowe podejście do rekultywacji zbiorników miejskich Katedra Ekologii Stosowanej, Wydział

Bardziej szczegółowo

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Prof. dr hab. Ryszard Gołdyn Zakład Ochrony Wód Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu Piramida troficzna Ryby drapieżne Ryby

Bardziej szczegółowo

After-LIFE Communication Plan

After-LIFE Communication Plan After-LIFE Communication Plan projektu Miasta Gniezna nr LIFE07 ENV/PL/000605 pn. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych współfinansowanego w latach

Bardziej szczegółowo

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W 2012 roku Wody powierzchniowe stojące Ekosystemy wodne, a szczególnie jeziora należą do najcenniejszych elementów krajobrazu przyrodniczego Lubelszczyzny.

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU

WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU WYZWANIA EKOLOGICZNE XXI WIEKU ZA GŁÓWNE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ UWAŻANE SĄ: -przemysł -transport -rolnictwo -gospodarka komunalna Zanieczyszczenie gleb Przyczyny zanieczyszczeń gleb to, np.: działalność

Bardziej szczegółowo

Procesy biotransformacji

Procesy biotransformacji Biohydrometalurgia jest to dział techniki zajmujący się otrzymywaniem metali przy użyciu mikroorganizmów i wody. Ma ona charakter interdyscyplinarny obejmujący wiedzę z zakresu biochemii, geomikrobiologii,

Bardziej szczegółowo

REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne

REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku.

Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku. Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku. dr Przemysław NOWACKI PROECO Boszkowo, maj 2014 r. Do celów monitoringu podstawowych

Bardziej szczegółowo

ZESTAW PYTAŃ DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO MAGISTERSKIEGO POTWIERDZAJACEGO UZYSKANE EFEKTY KSZTAŁCENIA

ZESTAW PYTAŃ DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO MAGISTERSKIEGO POTWIERDZAJACEGO UZYSKANE EFEKTY KSZTAŁCENIA ZESTAW PYTAŃ DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO MAGISTERSKIEGO POTWIERDZAJACEGO UZYSKANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek Inżynieria Środowiska studia II stopnia (magisterskie) 1. Definicja niezawodności funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego

Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego Osad nadmierny jest niewygodnym problemem dla zarządów oczyszczalni i społeczeństwa. Jak dotąd nie sprecyzowano powszechnie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3 Data wydania: 21 lipca 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna metoda oczyszczania i odmulania zbiorników wodnych

Nowoczesna metoda oczyszczania i odmulania zbiorników wodnych Dr inż. Marcin Sitarek Nowoczesna metoda oczyszczania i odmulania zbiorników wodnych Greenland Technologia EM www.czystystaw.pl Chcielibyśmy zaproponować nowoczesną metodę oczyszczania i odmulania zbiorników

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 sierpnia 2016 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 21 lipca 2016 r.

Warszawa, dnia 5 sierpnia 2016 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 21 lipca 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 sierpnia 2016 r. Poz. 1180 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie warunków i sposobu ustalania kosztów kontroli

Bardziej szczegółowo

REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne

REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne REKULTYWACJA I REWITALIZACJA WÓD SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod

Bardziej szczegółowo

Eco Tabs TM INNOWACYJNA TECHNOLOGIA DLA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W ŚWIETLE RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ I DYREKTYWY ŚCIEKOWEJ. Natura Leczy Naturę

Eco Tabs TM INNOWACYJNA TECHNOLOGIA DLA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W ŚWIETLE RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ I DYREKTYWY ŚCIEKOWEJ. Natura Leczy Naturę Eco Tabs TM INNOWACYJNA TECHNOLOGIA DLA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W ŚWIETLE RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ I DYREKTYWY ŚCIEKOWEJ Natura Leczy Naturę www.ecolifesystem.com.pl info@ecolifesystem.com.pl OCZYSZCZALNIA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6, Data wydania: 24 lipca 2015 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

Potencjał metanowy wybranych substratów

Potencjał metanowy wybranych substratów Nowatorska produkcja energii w biogazowni poprzez utylizację pomiotu drobiowego z zamianą substratu roślinnego na algi Potencjał metanowy wybranych substratów Monika Suchowska-Kisielewicz, Zofia Sadecka

Bardziej szczegółowo

Fosfor na granicy czyli:

Fosfor na granicy czyli: Fosfor na granicy czyli: rola ekotonów w homogennym jeziorze Iwona Kostrzewska-Szlakowska Szlakowska, Marek Rzepecki ekoton G.L. Clarke (1965): strefy przejściowe, w których istnieją silne oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Przykładowe działania związane z ochroną jezior

Przykładowe działania związane z ochroną jezior Przykładowe działania związane z ochroną jezior Olsztyn 6 listopada 2013 Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków

Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków Sustainability in commercial laundering processes Module 1 Usage of water Chapter 4 Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

EKOHYDROLOGICZNA REKULTYWACJA ZBIORNIKÓW REKREACYJNYCH ARTURÓWEK (ŁÓDŹ) JAKO MODELOWE PODEJŚCIE DO REKULTYWACJI ZBIORNIKÓW MIEJSKICH

EKOHYDROLOGICZNA REKULTYWACJA ZBIORNIKÓW REKREACYJNYCH ARTURÓWEK (ŁÓDŹ) JAKO MODELOWE PODEJŚCIE DO REKULTYWACJI ZBIORNIKÓW MIEJSKICH LIFE8 ENV/PL/517 Całkowity koszt przedsięwzięcia: 1 244 319 Suma kosztów kwalifikowanych: 1 11 69 Dofinansowanie KE: 589 157 Dofinansowanie NFOŚiGW: 451 612 Polityka i Zarządzanie w zakresie środowiska

Bardziej szczegółowo

Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa?

Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa? Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa? Czyste Jeziora Pomorza bogactwem województwa pomorskiego szanse i zagrożenia Gdańsk 18.04.2013 Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 MORSKIE WODY PRZYBRZEŻNE Monitoring morskich wód przybrzeżnych 2011 r. realizowany był w ramach nadzoru nad jakością

Bardziej szczegółowo

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU 1 STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU W 2004 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy przeprowadził na zlecenie Urzędu Miasta w Tucholi kontrolę jakości wody jeziora Głęboczek,

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jaguś. Skuteczność technologii hydrofitowej w usuwaniu związków azotu ze ścieków wiejskich bytowo gospodarczych

Andrzej Jaguś. Skuteczność technologii hydrofitowej w usuwaniu związków azotu ze ścieków wiejskich bytowo gospodarczych Andrzej Jaguś Skuteczność technologii hydrofitowej w usuwaniu związków azotu ze ścieków wiejskich bytowo gospodarczych Wstęp Hydrofitowa technologia oczyszczania ścieków stosowana jest głównie w obszarach

Bardziej szczegółowo

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany Węgiel Aktywny GAC (GAC - ang. Granular Activated Carbon) jest wysoce wydajnym medium filtracyjnym.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ. Dlaczego. WODA kwitnie? Grupa wiekowa: szkoła podstawowa gimnazjum. P A K I E T E D U K A C Y J N Y P R O J E K T U EKOROB (www.ekorob.

SCENARIUSZ. Dlaczego. WODA kwitnie? Grupa wiekowa: szkoła podstawowa gimnazjum. P A K I E T E D U K A C Y J N Y P R O J E K T U EKOROB (www.ekorob. SCENARIUSZ 5 Dlaczego WODA kwitnie? Grupa wiekowa: szkoła podstawowa gimnazjum 2 SCENARIUSZ 5 P A K I E T E D U K A C Y J N Y P R O J E K T U EKOROB (www.ekorob.pl) Pakiet edukacyjny powstał w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY FUNKCJONOWANIA ŚRODOWISKA - CYKLE BIOGEOCHEMICZNE

PODSTAWY FUNKCJONOWANIA ŚRODOWISKA - CYKLE BIOGEOCHEMICZNE PODSTAWY FUNKCJONOWANIA ŚRODOWISKA - CYKLE BIOGEOCHEMICZNE Podstawą funkcjonowania ekosystemu jest przepływ energii i obiegi materii. Obieg materii dotyczy naturalnego krążenia pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Projekt WAB Wetlands, Algae and Biogas a southern Baltic Sea Eutrophication Counteract Project ( Mokradła(nieużytki), glony i biogaz

Bardziej szczegółowo

Wykaz promotorów i tematów prac dyplomowych przewidzianych do obrony w roku akademickim 2016/2017 (uzupełnienie) Inżynieria środowiska

Wykaz promotorów i tematów prac dyplomowych przewidzianych do obrony w roku akademickim 2016/2017 (uzupełnienie) Inżynieria środowiska Załącznik nr 1 do Uchwały RW nr 725/230/2015/2016 z dnia 17 maja 2016 r. Wykaz promotorów i tematów prac dyplomowych przewidzianych do obrony w roku akademickim 2016/2017 (uzupełnienie) Promotor pracy

Bardziej szczegółowo

1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny)

1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny) 1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny) Przedmiotowe siedlisko przyrodnicze składa się z dwóch podtypów: 1150-1 Zalewy 1150-2 Jeziora przybrzeżne W roku 2008 prowadzono badania jezior przybrzeżnych,

Bardziej szczegółowo

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora województwa zachodniopomorskiego WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora na Pomorzu Zachodnim w liczbach* W granicach województwa znajduje się 1.202,8 km 2 gruntów pod wodami co stanowi 5,25% powierzchni

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

Wpływ dodatku biowęgla na emisje w procesie kompostowania odpadów organicznych

Wpływ dodatku biowęgla na emisje w procesie kompostowania odpadów organicznych BIOWĘGIEL W POLSCE: nauka, technologia, biznes 2016 Serock, 30-31 maja 2016 Wpływ dodatku biowęgla na emisje w procesie kompostowania odpadów organicznych dr hab. inż. Jacek Dach, prof. nadzw.* dr inż.

Bardziej szczegółowo

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 3 0 5 8 (22) Data zgłoszenia: 0 2.0 1.1 9 9 2 (51) IntCl6: C 02F

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 10 września 2012 r. Nazwa i adres AB 984 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska Eutrofizacja To proces wzbogacania zbiorników wodnych

Bardziej szczegółowo

MARIA JEZIERSKA-MADZIAR, PIOTR PIŃSKWAR ZAGROŻENIA DLA GOSPODARKI RYBACKIEJ WYNIKAJĄCE Z POSTĘPUJĄCEJ EUTROFIZACJI ŚRÓDLĄDOWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH

MARIA JEZIERSKA-MADZIAR, PIOTR PIŃSKWAR ZAGROŻENIA DLA GOSPODARKI RYBACKIEJ WYNIKAJĄCE Z POSTĘPUJĄCEJ EUTROFIZACJI ŚRÓDLĄDOWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH UŻYTKOWNIK RYBACKI-NOWA RZECZYWISTOŚĆ, PZW 2008, s. 70-77 MARIA JEZIERSKA-MADZIAR, PIOTR PIŃSKWAR ZAGROŻENIA DLA GOSPODARKI RYBACKIEJ WYNIKAJĄCE Z POSTĘPUJĄCEJ EUTROFIZACJI ŚRÓDLĄDOWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DYPLOMOWY - MAGISTERSKI

EGZAMIN DYPLOMOWY - MAGISTERSKI EGZAMIN DYPLOMOWY - MAGISTERSKI Kierunek: Ochrona środowiska Stopień: drugi ZAGADNIENIA KIERUNKOWE Specjalność: Gospodarka odpadami, Monitoring i toksykologia środowiska, Ochrona i użytkowanie ekosystemów

Bardziej szczegółowo

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012 Monika Kotulak Klub Przyrodników Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno 16 17 czerwca 2012 Ramowa Dyrektywa Wodna "...woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015)

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015) (od roku ak. 2014/2015) A. Zagadnienia z zakresu Oczyszczanie Wody i Ścieków: 1. Skład wód powierzchniowych i wód podziemnych. 2. Układy technologiczne oczyszczania wody powierzchniowej. 3. Układy technologiczne

Bardziej szczegółowo

Wybrane normy związane z kwestią wody (opr. E. Polatowska)

Wybrane normy związane z kwestią wody (opr. E. Polatowska) Wybrane normy związane z kwestią wody (opr. E. Polatowska) Numer normy pełny Tytuł w języku polskim Abstrakt w języku polskim PN-EN ISO 9308-3:2002 wersja PN-EN ISO 10870:2012 wersja PN-EN ISO 15587-1:2005

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA PASYWNĄ PRZYDOMOWĄ OCZYSZCZALNIĘ ŚCIEKÓW?

DLACZEGO WARTO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA PASYWNĄ PRZYDOMOWĄ OCZYSZCZALNIĘ ŚCIEKÓW? PASYWNE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW ORAZ SYSTEMY NISKOCIŚNIENIOWE FANN DLACZEGO WARTO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA PASYWNĄ PRZYDOMOWĄ OCZYSZCZALNIĘ ŚCIEKÓW? Przyłączenie domowej sieci wodno-kanalizacyjnej do sieci miejskiej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 814

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 814 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 814 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 20 kwietnia 2015 r. AB 814 Nazwa i adres PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia środowiskowa - opis przedmiotu

Mikrobiologia środowiskowa - opis przedmiotu Mikrobiologia środowiskowa - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Mikrobiologia środowiskowa Kod przedmiotu 13.4-WB-OSOD-MŚr-W-S14_pNadGenMVRC0 Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie biopreparatów w procesie oczyszczania ścieków

Zastosowanie biopreparatów w procesie oczyszczania ścieków 1 Zastosowanie biopreparatów w procesie oczyszczania ścieków Patrycja Malucha Kierownik Działu Technologii Wody i Ścieków ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Chemii i Diagnostyki Wiadomości ogóle o dotyczące

Bardziej szczegółowo

Sustainability in commercial laundering processes

Sustainability in commercial laundering processes Leonardo da Vinci Project Sustainability in commercial laundering processes Module 1 Usage of water Chapter 5 a Oczyszczanie ścieków Możliwości odprowadzania ścieków Module 1 Usage of water Chapter 5 Waste

Bardziej szczegółowo

Koło Naukowe Mikrobiologów. Opiekun Koła Dr Dorota Górniak Katedra Mikrobiologii

Koło Naukowe Mikrobiologów. Opiekun Koła Dr Dorota Górniak Katedra Mikrobiologii Koło Naukowe Mikrobiologów Opiekun Koła Dr Dorota Górniak Katedra Mikrobiologii Stan koła: 8 osób z kierunków: Biotechnologia Mikrobiologia Studia zarówno I jak i II stopnia. ZAPRASZAMY KONTAKT: Katedra

Bardziej szczegółowo

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk Cel zajęć: Cele operacyjne: Uczeń: potrafi stworzyć sieć troficzną i łańcuch pokarmowy, umie powiązać ze sobą różne elementy środowiska,znaleźć

Bardziej szczegółowo

Miasto Gniezno. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych

Miasto Gniezno. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych Miasto Gniezno Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych 2009 ZałoŜenia projektu: Projekt nr LIFE07 ENV/PL/000605 jest realizowany w ramach Instrumentu

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ.

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ. BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ. Wprowadzenie: Azot jest pierwiastkiem niezwykle ważnym dla organizmów ponieważ jest podstawowym składnikiem białek.

Bardziej szczegółowo

BIODEGRADACJA TŁUSZCZÓW W ŚCIEKACH, ODPADACH I GRUNCIE

BIODEGRADACJA TŁUSZCZÓW W ŚCIEKACH, ODPADACH I GRUNCIE Jacek Kiepurski BIODEGRADACJA TŁUSZCZÓW W ŚCIEKACH, ODPADACH I GRUNCIE Wprowadzenie Tłuszcze odprowadzane do kanalizacji dopłyną do oczyszczalni ścieków lub w przypadku braku systemu oczyszczającego bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Charakterystyka ścieków miejskich... 29

Spis treści. 1. Charakterystyka ścieków miejskich... 29 Spis treści 1. Charakterystyka ścieków miejskich............ 29 1.1. Rodzaje ścieków................. 31 1.2. Rodzaje kanalizacji................ 32 1.3. Ilość ścieków miejskich............... 35 1.3.1.

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. Wprowadzenie do biotechnologii. Rys historyczny. Zakres i znaczenie nowoczesnej biotechnologii. Opracowanie procesu biotechnologicznego. 7. Produkcja biomasy. Białko mikrobiologiczne.

Bardziej szczegółowo