BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK XRF I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK XRF I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH"

Transkrypt

1 BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH i -,, o.: f\j Magdalena Boruchowska 17, Marek Lankosz 17, Jerzy Ostachowicz 17, Marian Jaskóła 27, Andrzej Korman 27, Dariusz Adamek 37 Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków J Instytut Problemów Jądrowych, Otwock-Świerk Instytut Neurologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków Abstract COMPARATIVE STUDY OF AND PIXE TECHNIQUES IN APPLICATION FOR ANALYSIS OF ORGANIC MATERIALS X-Ray Fluorescence () spectrometry and Particle Induced X-Ray Emission (PIXE) techniques were used for determination of elements in selected organic materials i.e. lyophilized human brain tissue. The main goal of this study was to compare possibilities for qualitative and quantitative analyses of biomedical materials using these two techniques. Human brain tissue samples were taken from areas of white and grey matter. The Standard Reference Materials SRM 1577b and SRM 1566a were used for calibration of the spectrometer in PIXE technique and for evaluation of accuracy of analysis. For excitation of the elemental characteristic X-rays monochromatic beam of photons of average energy equal to 17.4 kev and 2 MeV protons were applied respectively in and PIXE technique. For both methods detection limits were calculated. The results showed that PIXE technique reveals significantly better detectability for the elements below Co. For Cu and Zn the values of detection limits are comparable for both techniques. For the higher elements spectrometry is more suitable. The measurements were performed in air therefore determination of elements below K was not possible. The elements like P, S, C1 and Mn were additionally detected using PIXE technique. The elemental mass fractions calculated for brain tissue were comparable for both techniques. Application of these two methods significantly extend possibilities of elemental analysis of organic materials. 1. WPROWADZENIE Przeprowadzone dotychczas badania pokazują, że obszary anatomiczne mózgu charakteryzują się zróżnicowaną zawartością niektórych pierwiastków śladowych [1]. Ponadto obserwowane są anomalie koncentracji tych pierwiastków w przypadku wybranych schorzeń neurologicznych. Wiele uwagi poświęca się analizom dotyczącym żelaza, miedzi oraz cynku z uwagi na fakt, że pierwiastki te mogą brać udział w procesach neurodegeneracyjnych [2, 3]. Jednak związek pierwiastków śladowych ze stanami patologicznymi centralnego układu nerwowego (CUN) człowieka pozostaje nadal niewyjaśniony. Badania porównawcze składu pierwiastkowego tkanki mózgu oraz biologicznych materiałów odniesienia przy wykorzystaniu spektrometrii (X-Ray 341

2 Fluorescence) oraz techniki PIXE (Particle Induced X-Ray Emission) miały na celu sprawdzenie możliwości stosowania tych technik do analiz materiałów pochodzenia organicznego, ze szczególnym uwzględnieniem tkanki CUN. Analiza ilościowa tego typu materiałów wiąże się z koniecznością eliminacji efektów matrycy, spowodowanych przez pierwiastki lekkie (głównie C, O, N i H). Pierwiastki te stanowią ponad 90% wszystkich składników tkanki i nie są mierzalne zastosowanymi w badaniach technikami. Wykonanie analizy ilościowej próbek o masie kilkuset miligramów wymagało zastosowania odpowiednich procedur analitycznych. W pomiarach techniką zawartość pierwiastków w tkankach wyznaczano w oparciu o metodę współczynników fundamentalnych po uprzednim oszacowaniu średniej liczby atomowej lekkiej, niemierzalnej matrycy. W technice PIXE wykonana została kalibracja spektrometryczna przy użyciu materiałów odniesienia SRM (Standard Reference Material) 1577B (liofilizowana bycza wątroba) oraz SRM 1566a (liofilizowana tkanka ostryg). W celu porównania przydatności obu technik dla celów analitycznych wyznaczone zostały granice wykrywalności pierwiastków. 2. MATERIAŁ BADAWCZY I METODY POMIAROWE Analiza porównawcza technik i PIXE została wykonana na próbkach pobranych podczas autopsji z obszarów istoty białej i szarej mózgu. Materiał poddawano liofilizacji i homogenizacji, a następnie prasowano w pastylki o średnicy 13 mm. Przebadano 20 przypadków stanowiących grupę kontrolną (bez schorzeń neurologicznych) o rozpiętości wiekowej pacjentów wynoszącej 71 lat (17-88 lat). Ponadto, w badaniach wykorzystano próbki materiałów odniesienia SRM 1577b oraz SRM 1566a, przygotowane do analizy w ten sam sposób co próbki mózgu. Pomiary techniką zostały wykonane za pomocą rentgenowskiego spektrometru fluorescencyjnego z dyspersją energii [4]. Jako źródło promieniowania wzbudzającego zastosowana została lampa rentgenowska z anodą molibdenową. Pierwotną wiązkę wzbudzającą monoenergetyzowano poprzez stosowanie wtórnej tarczy molibdenowej uzyskując promieniowanie o średniej energii 17,4 kev. Średnica wiązki promieniowania wzbudzającego wynosiła około 3 mm. Pomiary prowadzono w powietrzu. Czas pomiaru każdej próbki wynosił 3000 s. Wzbudzone promieniowanie X rejestrowano za pomocą detektora półprzewodnikowego Si(Li) o zdolności rozdzielczej 170 ev dla energii 5,9 kev. Analizę widm przeprowadzono stosując program komputerowy AXIL- QXAS [5]. Zawartości pierwiastków śladowych w badanych materiałach biomedycznych wyznaczono na podstawie metody współczynników fundamentalnych przy wykorzystaniu programu AXIL-QXAS. Kalibrację spektrometru wykonano 342

3 w oparciu o pomiar wzorców pierwiastkowych o znanych masach powierzchniowych. Do wyznaczenia zawartości pierwiastków w materiałach organicznych niezbędne było oszacowanie średnich liczb atomowych matrycy badanych próbek. W tym celu wykorzystano zmierzony stosunek natężeń promieniowania wzbudzającego rozproszonego koherentnie i niekoherentnie [6]. Do kalibracji użyto próbek wykonanych z czystych pierwiastków lub związków chemicznych o liczbach atomowych zawartych pomiędzy 6 (węgiel) a 16 (siarka). Akcelerator elektrostatyczny typu Van de Graaffa wykorzystano jako źródło protonów w pomiarach prowadzonych techniką PIXE [7]. Próbki umieszczone w komorze próżniowej bombardowano wiązką protonów o energii 2 MeV i średnicy 2 mm. Stosowane w pomiarach natężenie prądu wiązki pierwotnej wynosiło ok. 30 na, natomiast wartość całkowitego ładunku mierzonego na powierzchni próbki była równa ok. 50 \ic. Wzbudzone charakterystyczne promieniowanie X pierwiastków rejestrowano detektorem półprzewodnikowym Si(Li) o zdolności rozdzielczej 160 ev przy energii 6,4 kev. Uzyskane widma PIXE analizowano programem AXIL-QXAS. Do kalibracji spektrometru zastosowano materiały odniesienia SRM 1577b i SRM 1566a. Udziały wagowe pierwiastków w tkance mózgu wyznaczono na podstawie krzywej wydajności sporządzonej dla próbek wzorcowych SRM 1566a i SRM 1577b, przy założeniu proporcjonalności sygnału natężenia promieniowania charakterystycznego pierwiastków do zawartości pierwiastków w próbce. Szczegółowy opis metodyki pomiarów zawiera praca [8]. 3. WYNIKI I DYSKUSJA Widma uzyskane dla wybranej próbki mózgu technikami i PIXE przedstawione zostały na rys. 1. Analiza umożliwiła detekcję pierwiastków o liczbach atomowych zawartych pomiędzy 19 (potas) a 38 (stront). Pomiary techniką PIXE, zgodnie z rys. l, dają dodatkowo możliwość analizy pierwiastków, takich jak P, S, Cl oraz Mn. Pierwiastki wykrywane każdą z technik wyszczególniono w tabeli l. Analiza pierwiastkowa materiałów referencyjnych SRM 1577b i SRM 1566a posłużyła do określenia dokładności metody zastosowanej w analizie. Porównanie wyników pomiarów z wartościami certyfikowanymi zawiera tabela 2. Zawartości wszystkich pierwiastków z wyłączeniem potasu są porównywalne w granicach niepewności z wartościami certyfikowanymi. Względna rozbieżność zawartości K w stosunku do wartości certyfikowanej jest rzędu 10%. W tabeli l zestawiono wyniki analizy PIXE wybranych próbek tkanki mózgu z wynikami analizy dla tych samych próbek. W celu porównania przydatności każdej z technik do analizy pierwiastkowej materiałów orga- 343

4 nicznych wyznaczono granice wykrywalności pierwiastków dla próbek tkanki mózgu, jak również materiałów odniesienia SRM 1566a i SRM 1577b. Wartości granic wykrywalności określono dla warunków pomiarowych podanych w paragrafie 2 niniejszej publikacji. Do wyznaczenia wartości granic wykrywalności pierwiastków wykorzystano zależność: b) Zn 100 H 10- Se Br Rb Sr l O Rys. 1. Widma uzyskane dla próbki tkanki mózgu technikami: a), b) PIXE (linie K-L 2.3 pierwiastków). 344

5 gdzie: DL, - granica wykrywalności /-tego pierwiastka, C, - zawartość /-tego pierwiastka, F, - powierzchnia piku (netto) odpowiadającego /-temu pierwiastkowi, B j - wartość tła dla /-tego pierwiastka [9]. Tabela 1. Rezultaty analizy i PIXE wybranych próbek tkanki mózgu. p s Cl K Ca Mn Fe Cu Zn Br Rb Sr 1600(200) 2530(180) 239,9 (7,0) 26,0(1,5) 92,6(2,2) 8,49 (0,57) 2,89 (0,44) 6,36 (0,50) Próbka 1 P1XE 16840(530) 7520 (84) 1118(59) 2007(16) 2340(110) 4.9(1,1) 251(22) 26,4(1,4) 100,2(6,6) 6,72 (0,25) 3,8(1.4) 5,9(1,2) 1360(200) 2790(190) 267,8 (7,3) 26,8(1,5) 76,0 (2,0) 1,63(0,42) 1,37(0,41) 8,05 (0,52) Próbka 2 PIXE 12880(550) 6102(80) 689 (94) 1327(17) 2510(170) 4,95(1,5) 271 (24) 27,9(1,3) 82,9 (6,8) 2,5(1,1) * 5,2(1,9) 810(170) 1790(160) 156,6(5,6) 34,5(1,6) 75,3 (2,0) 1,30(0,43) Próbka 3 5,09 (0,49) PIXE 18960(530) 8534 (77) 392(18) 821,4(7,4) 1980(230) 1,22(0,68) 158(23) 31,2(1,5) 85(15) 6,5 (2,4) 500(150) 1170(130) 109,3(4,6) 14,8(1,2) 51,0(1,6) 2,10(0,45) 1,1 (0,41) 4,08 (0,47) Próbka 4 W nawiasach podano niepewności udziałów wagowych na poziomie ufności 95%. * Poniżej granicy wykrywalności. PIXE 12480(350) 6168(57) 245,2 (7,0) 430,5 (3,1) 1120(108) 2,03 (0,53) 122,8(6,1) 14,7(1,3) 54,8 (7,0) Tabela 2. Porównanie doświadczalnych i certyfikowanych udziałów wagowych pierwiastków w SRM 1566a oraz SRM 1577b. Wyniki uzyskane w pomiarach. K Ca Fe Cu Zn As Se Br Rb Sr SRM 1566a Certyfikat 8720 (460) 7900 (47) 1830 (200) 1960 (190) 518 (12) 539 (15) 65,1 (2,6) 66,3 (4,3) 812,0 (7,0) 830 (57) 15,07 (0,88) 14,0 (1,2) 1,90 (0,57) 2,21 (0,24) 62,0 (1,3) 2,8 (1,2) 3 10,79 (0,60) 11,1 (1,0) SRM 1577b Certyfikat (460) 9940 (20) 116 (4) 186,0 (7,0) 184 (15) 154,0 (4,0) 160 (8,0) 120,0 (3,0) 127 (16) 10,78 (0,65) C - udziały wagowe; wartości w nawiasach reprezentują niepewności C na poziomie ufności 95% ,7 12,1 (1,4) 13,7 (1,1)

6 Uzyskane rezultaty zilustrowano na rys. 2. Łatwo zauważyć, że technika PIXE ma znacząco lepszą wykrywalność (od kilkuset do kilku razy w miarę wzrostu liczby atomowej) dla pierwiastków o liczbach atomowych mniejszych od 26. Pierwiastki takie jak miedź i cynk posiadają porównywalne wartości granic wykrywalności w obu technikach. Dla pierwiastków o liczbach atomowych powyżej 30 wykrywalność jest lepsza w technice. Zestawione w tabeli l rezultaty analizy ilościowej próbek tkanki mózgu wykonanej techniką oraz PIXE, w większości przypadków, wykazują zgodność udziałów wagowych pierwiastków w granicach niepewności doświadczalnych. Wynik taki sugeruje, że do analizy ilościowej tkanki mózgu metodą PIXE można w celach kalibracji spektrometrycznej wykorzystać materiały odniesienia SRM 1566a 1000 jo B 100,0 o, SRM 1566a o, SRM 1577b A, tkanka mózgu PKE.SRM 1566a PKE, SRM 1577b PKE,tkanka mózgu 10,0 - ^a 1,0-0, Liczba atomowa Rys. 2. Granice wykrywalności pierwiastków w SRM * 1566a, SRM 1577b oraz tkance mózgu dla technik i PIXE. i SRM 1577b. Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy nie ma możliwości posłużenia się odpowiednim programem komputerowym czy zastosowania innej metody umożliwiającej analizę ilościową, np. wewnętrznej standaryzacji. Tkanka mózgu zawiera ponad 50% związków lipidowych [10], co uniemożliwia homogeniczne rozprowadzenie wzorca wewnętrznego. Zgodnie z tabelą l koncentracje takich pierwiastków, jak brom, rubid i stront są niższe lub nieznacznie przekraczają granice wykrywalności techniki PIXE. Do analizy tych pierwiastków w materiałach biomedycznych wskazane jest więc stosowanie techniki. Spektrometria, przy zastosowanych warunkach pomiarowych, nie jest jednak odpowiednia do oznaczania pierwiastków Iżej- 346

7 szych od potasu, których promieniowanie charakterystyczne jest absorbowane w powietrzu na drodze próbka-detektor. Wykazane różnice w wykrywalności pierwiastków w obu metodach mogą okazać się szczególnie istotne przy zagadnieniach dotyczących analizy ukierunkowanej na badanie konkretnych pierwiastków. Uzyskane rezultaty pokazują, że równoległe stosowanie obu metod znacząco rozszerza możliwości analizy materiałów organicznych. Analiza pierwiastkowa tkanki mózgu przy wykorzystaniu technik i PIXE pozwoliła na stwierdzenie różnic zawartości wybranych pierwiastków w obszarach anatomicznych mózgu, takich jak istota biała i szara. Wyniki pomiarów wskazują na występowanie wyższych zawartości wapnia, żelaza, miedzi, cynku oraz siarki (tej ostatniej oznaczanej techniką PIXE) w istocie szarej niż w istocie białej mózgu. Ponadto zaobserwowano wzrost zawartości cynku wraz z wiekiem pacjenta w istocie białej. Zagadnienia dotyczące rozkładu pierwiastków w wybranych obszarach anatomicznych mózgu oraz wpływu wieku pacjenta na akumulację pierwiastków w tkance mózgu, w oparciu o wyniki analizy PIXE, przedstawiono szczegółowo w pracy [8]. 4. WNIOSKI Techniki i PIXE pozwalają na analizę materiałów organicznych dając możliwość detekcji pierwiastków na poziomie mg/kg. Technika charakteryzuje się lepszą wykrywalnością pierwiastków o liczbach atomowych powyżej 30 w stosunku do techniki PIXE. Nie umożliwia jednak detekcji pierwiastków lżejszych od potasu oraz np. manganu. Analiza PIXE pozwala oznaczać pierwiastki począwszy od fosforu, jednak granice wykrywalności bromu, rubidu i strontu są porównywalne, bądź wyższe od zawartości tych pierwiastków w tkance. Dlatego też do ich analizy wskazane jest stosowanie spektrometrii. W wyniku zastosowanych metod analizy ilościowej w obu technikach uzyskano zbliżone udziały wagowe pierwiastków w tkance mózgu. Materiały referencyjne SRM 1566a i SRM 1577b mogą więc być wykorzystywane do kalibracji spektrometrycznej w analizie pierwiastkowej materiałów biomedycznych przy wykorzystaniu techniki PDCE. Zastosowanie obu metod w znaczący sposób poszerzyło możliwości analizy pierwiastkowej badanych materiałów organicznych. LITERATURA [1]. Duflou H., Maenhaut W., De Reuck J.: Trace Elements in Human Brain: Regional Distribution and Alterations in Structured Affected by 347

8 Cerebral Infarction. W: Trace Element Analytical Chemistry in Medicine and Biology. T.5. Walter de Gruyter, Berlin 1988, s [2]. Cornett C.R., Markesbery W.R., Ehmann W.D.: Imbalances of trace elements related to oxidative damage in Alzheimer's disease brain. Neurotoxicology, 19 (3), (1998). [3]. Kienzl E., Jellinger K., Stachelberger H., Linert W.: Iron as catalyst for oxidative stress in the pathogenesis of Parkinson's disease. Life Sci., 65 (18-19), (1999). [4]. Holynska B., Ostachowicz B., Ostachowicz J., Ostrowski A., Ptasinski J., Wegrzynek D.: Multifunctional system for energy dispersive X-ray fluorescence analysis. J. Trace and Microprobe Techniques, J_3_ (2), (1995). [5]. Van Espen P., Nullens H., Adams F.: A computer analysis of X-ray fluorescence spectra. Nucl. Instr. Methods, 142, (1977). [6]. Lankosz M., Pella P.A.: A Procedure Using Polychromatic Excitation and Scattered Radiation for Matrix Correction in X-Ray Microfluorescence Analysis. X-Ray Spectrometry, 24, (1999). [7]. Bigolas J., Jaskóla M., Kiełsznia R., Kuliński S., Maciszewski W., Pachan M., Pławski E.: The history of development and applications of accelerators in the Institute of Nuclear Research and its "daughter" institutions. Nukleonika, 40, (1995). [8]. Boruchowska M., Lankosz M., Adamek D., Korman A.: PIXE Analysis of Human Brain Tissue. X-Ray Spectrometry, 30, (2001). [9]. Currie L.A.: Limits for Qualitative Detection and Quantitative Determination - Application to Radiochemistry. Anal. Chem., 40, (1968). [10]. Frisell W.: Human Biochemistry. Collier Macmillan Publishers, London 1982, s

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA io l CN j 3 Magdalena Boruchowska 17, Marek Lankosz 17, Dariusz Adamek 27, Beata

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl/publ/reports/2006/ Kraków, grudzień 2006 RAPORT Nr 1987/AP OZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

XRF+PIXE. X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission. Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego. B.

XRF+PIXE. X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission. Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego. B. XRF+PIXE X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego B. Augustyniak Metody radiometryczne XRF X-Ray fluorescence PIXE - Particle Induced X-Ray

Bardziej szczegółowo

Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Zastosowań Fizyki Jądrowej

Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Zastosowań Fizyki Jądrowej ZASTOSOWANIE RENTGENOWSKIEJ MIKROSKOPII FLUORESCENCYJNEJ I TECHNIK WIELOWYMIAROWEJ ANALIZY WARIANCJI W BADANIACH NAD ROLĄ METALI ŚLADOWYCH W PROCESACH NEURODEGENERACYJNYCH Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza,

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Autoreferat. 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska

Autoreferat. 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska II. AUTOREFERAT Autoreferat 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/ artystyczne - magister inżynier fizyki technicznej w zakresie fizyki medycznej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

Deuterowa korekcja tła w praktyce

Deuterowa korekcja tła w praktyce Str. Tytułowa Deuterowa korekcja tła w praktyce mgr Jacek Sowiński jaceksow@sge.com.pl Plan Korekcja deuterowa 1. Czemu służy? 2. Jak to działa? 3. Kiedy włączyć? 4. Jak/czy i co regulować? 5. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego. Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego. Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest wykorzystanie promieniowania

Bardziej szczegółowo

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Piotr Pasławski Państwowy Instytut Geologiczny Centralne Laboratorium Chemiczne Pomiar chemiczny i jego niepewność W 0 Substancja

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO ĆWICZENIE 3a Analiza pierwiastkowa podstawowego składu próbek z wykorzystaniem techniki ASA na przykładzie fosforanów paszowych 1 I. CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Muzeum i Instytut Zoologii Polska Akademia Nauk Akademia im. Jana DługoszaD ugosza Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Magdalena

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Sterowanie jakości cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Ewa Bulska Piotr Pasławski W treści normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 zawarto następujące zalecenia dotyczące sterowania

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach metodą AAS przykłady wykorzystania wyników

Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach metodą AAS przykłady wykorzystania wyników Waldemar Korol, Grażyna Bielecka, Jolanta Rubaj, Sławomir Walczyński Instytut Zootechniki PIB, Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH I DZIAŁ KONTROLI JAKOŚCI WYKAZ CZYNNOŚCI Cena netto (PLN) Analiza kwasu siarkowego Przygotowanie próby, rejestracja, uśrednianie, wyrównanie temperatury 9,00 Oznaczenie zawartości

Bardziej szczegółowo

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP.

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Irena Jaroń Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowy Instytut Geologiczny, Rakowiecka 4, 05-975 Warszawa Atomowa spektrometria emisyjna ze wzbudzeniem w

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ. Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska

MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ. Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska 1 Terminologia materiał odniesienia certyfikowany materiał odniesienia

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania 1 MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.gda.pl

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych

Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych Dr inż. Magdalena Szczerbowska-Boruchowska Zakład Metod Jądrowych, WFiIS Plan wystąpienia 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie materiałów odniesienia

Zastosowanie materiałów odniesienia STOSOWANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK e-mail:piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K Jerzy PIETRZYKOWSKI OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K STRESZCZENIE Przedstawiono metodę oceny

Bardziej szczegółowo

TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII

TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII PROBLEMATYKA: Nieniszcząca analiza pierwiastkowa TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII METODA: Fluorescencja rentgenowska WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zidentyfikowanie pierwiastków w próbkach metodą rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej przy zastosowaniu zestawu firmy Amptek składającego

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne...

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne... SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3 2.2. Metody analityczne... 6 3. WYNIKI BADAŃ... 6 4. WNIOSKI... 12 SPIS TABEL 1. Współrzędne

Bardziej szczegółowo

P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9.

P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9. Literatura: P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9. A. Zięba, 2001, Natura rachunku niepewności a

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 21 września 2012 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 1/2014 ( dotyczy zamówienia badań )

Zapytanie ofertowe nr 1/2014 ( dotyczy zamówienia badań ) Zdrochem Sp. z o.o. Warszawa, 27 stycznia 2014 r. tel. +48 223900990, 609 019 283 fax. +48 223507490 info@zdrochem.pl www.zdrochem.pl I. ZAMAWIAJĄCY Zdrochem Sp. z o.o. NIP: 7010333468 REGON: 145983792

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem

Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem PL0000426 Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem Determination of uranium and radium isotopes in

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW. Piotr KONIECZKA

ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW. Piotr KONIECZKA ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Jan Gajewski Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji Podstawy 2D TLD elementy systemu Testy systemu HIT/DKFZ Niemcy PTC/ÚJF

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH

WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH APPLICATION OF SOME RADIOMETRIC METHODS FOR IDENTIFICATION OF ANTIQUE GLASSES AND CERAMICS I f

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH

FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH Załącznik Nr 2 WYMAGANIA BEZWZGLĘDNE: FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem zamówienia jest dostawa i instalacja fabrycznie nowego skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) ze zintegrowanym

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA 1 NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Joanna Chwiej. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Joanna Chwiej. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie PROMIENIOWANIE SYNCHROTRONOWE W BADANIACH SKŁADU PIERWIASTKOWEGO ORAZ ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH W KOMÓRKACH NERWOWYCH DLA WYBRANYCH SCHORZEŃ NEURODEGENERACYJNYCH Joanna Chwiej Wydział Fizyki i Informatyki

Bardziej szczegółowo

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych.

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Projekt zrealizowany we współpracy pracy z następuj pującymi ośrodkami o naukowymi: 1 Wydział Chemii, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Niepewność kalibracji

Niepewność kalibracji Niepewność kalibracji 1. czystość roztworów kalibracyjnych 2. niepewność wielkości certyfikowanej wzorca 3. przygotowanie wagowe i objętościowe 4. selektywność instrumentu pomiarowego 5. stabilność instrumentu

Bardziej szczegółowo

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Walidacja metod badań zasady postępowania w LOTOS Lab 1. Metody badań stosowane w LOTOS Lab należą do następujących grup: 1.1. Metody zgodne z uznanymi normami

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY

OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY 79/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY L.

Bardziej szczegółowo

IFJ PAN www.ifj.edu.pl

IFJ PAN www.ifj.edu.pl IFJ PAN www.ifj.edu.pl nauka wysokospecjalistyczne usługi dla wszystkich - kontrola dawek - wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych - badanie skażeń i stężenia pierwiastków promieniotwórczych - testy specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 Spis treści Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 WPROWADZENIE... 15 1. PROBLEMY WYSTĘPUJĄCE W PROCESACH SZLIFOWANIA OTWORÓW ŚCIERNICAMI Z MIKROKRYSTALICZNYM KORUNDEM SPIEKANYM I SPOIWEM CERAMICZNYM...

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie -

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie - Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii aparatura

Bardziej szczegółowo

Skaningowy Mikroskop Elektronowy (SEM) jako narzędzie do oceny morfologii powierzchni materiałów

Skaningowy Mikroskop Elektronowy (SEM) jako narzędzie do oceny morfologii powierzchni materiałów 1 Skaningowy Mikroskop Elektronowy (SEM) jako narzędzie do oceny morfologii powierzchni materiałów Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia są badania morfologiczne powierzchni materiałów oraz analiza chemiczna obszarów

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia

Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia Barbara Wagner, Ewa Bulska Pracownia Teoretycznych Podstaw Chemii Analitycznej Wydział Chemii Uniwersytet Warszawski

Bardziej szczegółowo

RADIOMETRYCZNY SKANER FOLII TYTANOWEJ RADIOMETRIO SCANNER FOR TITANIUM FOIL

RADIOMETRYCZNY SKANER FOLII TYTANOWEJ RADIOMETRIO SCANNER FOR TITANIUM FOIL PL0000454 RDIOMETRYCZNY SKNER FOLII TYTNOWEJ RDIOMETRIO SCNNER FOR TITNIUM FOIL Piotr Urbański, Ewa Kowalska, Jan Strzałkowski, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, 03-95 Warszawa, ul.

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Wpływ Młodych Naukowców na Osiągnięcia Polskiej Nauki (7)

Wpływ Młodych Naukowców na Osiągnięcia Polskiej Nauki (7) Materiały Konferencji Młodych Naukowców nt.: WPŁYW MŁODYCH NAUKOWCÓW NA OSIĄGNIĘCIA POLSKIEJ NAUKI - V Edycja Zakopane 23.11.2013, Poznań 30.11.2013 i 1.12.2013, Wrocław 14 i 15.12.2013 oraz Kraków 11.01.2014

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do kolokwium

Zagadnienia do kolokwium II Pracownia Fizyczna, Ćwiczenie X X EFEKT COMPTONA Zagadnienia do kolokwium źródła promieniowania X, mechanizm jego powstawania linie widmowe powłok elektronowych atomów efekt Comptona w tym wyprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek

ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek Tabela 1. Zalecane metody analiz chemicznych wody parametr metoda podstawowa metoda alternatywna ph metoda

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 Przykład walidacji procedury analitycznej Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Pasteura 1, 02-093 Warszawa Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Ewa Bulska ebulska@chem.uw.edu.pl Slide 1 Opracowanie i

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: wzorcowanie, spektrofotometria, widmowy współczynnik przepuszczania, wzorce neutralne, wzorce napylane, wzorce ciekłe

Słowa kluczowe: wzorcowanie, spektrofotometria, widmowy współczynnik przepuszczania, wzorce neutralne, wzorce napylane, wzorce ciekłe Agnieszka CHRZĄSTEK Justyna KAŁUŻA ANALIZA WYNIKÓW WZORCOWANIA WZORCÓW WIDMOWEGO WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZANIA I GĘSTOŚCI OPTYCZNEJ WIDMOWEGO WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZANIA Z UŻYCIEM FILTRÓW NEUTRALNYCH,

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a Analiza instrumentalna rok akademicki 2014/2015 wykład: prof. dr hab. Ewa Bulska prof. dr hab. Agata Michalska Maksymiuk pracownia: dr Marcin Wojciechowski Slide 1 Analiza_Instrumentalna: 2014/2015 Analiza

Bardziej szczegółowo

X-ray microprobe in Krakow and properties of the beam focusing system

X-ray microprobe in Krakow and properties of the beam focusing system Characterisation of the X-ray microprobe in Krakow and properties of the beam focusing system Sebastian BoŜek 1,2, Jakub Bielecki 1, Zbigniew Stachura 1, Janusz Lekki 1, Roman Hajduk 1, Henryk Doruch 1,

Bardziej szczegółowo

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej!

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! Stąd konieczność opracowania metod przeprowadzania próbek innych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SKŁADU SKAŁ I MINERAŁÓW ZA POMOCĄ XRF

ANALIZA SKŁADU SKAŁ I MINERAŁÓW ZA POMOCĄ XRF ANALIZA SKŁADU SKAŁ I MINERAŁÓW ZA POMOCĄ XRF opracowała dr inż. Alicja Bakalarz 1. WSTĘP Instrumentalne metody analiz są oparte na wykorzystaniu zjawisk fizycznych lub fizykochemicznych, a do wykonania

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 888

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 888 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 888 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 27 marca 2014 r. Nazwa i adres: AB 888 ZAKŁAD

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12 Data wydania: 10 grudnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

Profilowanie konopi na podstawie sk³adu pierwiastkowego cz. II (walidacja metody)

Profilowanie konopi na podstawie sk³adu pierwiastkowego cz. II (walidacja metody) Marzena Kuras Marek Wachowicz Profilowanie konopi na podstawie sk³adu pierwiastkowego cz. II (walidacja metody) Na ³amach poprzedniego numeru Problemów Kryminalistyki [1] zosta- ³y opisane metody oznaczania

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych Magdalena Jabłońska-Czapla Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN ul. M.Skłodowskiej-Curie 34 Zabrze Mobility of arsenic

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA ZGODNOŚCI

DEKLARACJA ZGODNOŚCI NETBOX POLSKA Sp. z o.o. S.K.A. Czachorowo 54, 63800 Gostyń Tel. +48 65 575 17 15 Fax. +48 65 575 19 93 email: netbox@netbox.com.pl www.netbox.com.pl Przedmiot deklaracji: Opakowania kartonowe z nadrukiem

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady pomiarów, certyfikowanym, polskim skanerem 3D firmy SMARTTECH

Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady pomiarów, certyfikowanym, polskim skanerem 3D firmy SMARTTECH AUTORZY: Krzysztof Gębarski, Dariusz Jasiński SMARTTECH Łomianki ul. Racławicka 30 www.skaner3d.pl biuro@smarttech3d.com Dokładność metrologiczna bezdotykowego skanera 3D wg Normy VDI/VDE 2634 przykłady

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl 3OF_III_D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XXXII OLIMPIADA FIZYCZNA (198/1983). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Waldemar

Bardziej szczegółowo

Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas. Techniki pomiarowe

Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas. Techniki pomiarowe Podstawy akceleratorowej spektrometrii mas Techniki pomiarowe Podstawy spektrometrii mas Spektrometria mas jest narzędziem znajdującym szerokie zastosowanie w badaniach fizycznych i chemicznych. Umożliwia

Bardziej szczegółowo

Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości

Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości Szkoła Naukowa Materiały Odniesienia a Wzorce Analityczne Politechnika Poznańska, 19.04.2006 Bolesław Jerzak Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania,

Bardziej szczegółowo

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa

o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa UKŁAD DO POMIARU CHARAKTERYSTYKI WIDMOWEJ WIĄZKI ELEKTRONÓW o Sylwester Bułka, Zbigniew Zimek, Karol Roman, Jacek Mirkowski i o Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa Abstract SECONDARY ELECTRONS

Bardziej szczegółowo

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak Opracował dr inż. Tadeusz Janiak 1 Uwagi dla wykonujących ilościowe oznaczanie metodami spektrofotometrycznymi 3. 3.1. Ilościowe oznaczanie w metodach spektrofotometrycznych Ilościowe określenie zawartości

Bardziej szczegółowo

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy Badanie składu chemicznego powierzchni z wykorzystaniem elektronów ESCA zasada metody Electron Spectroscopy for Chemical

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Piotr WODARSKI, Marek Andrzej BIENIEK Zabrze Zabrze Katedra Streszczenie: Wykorzystanie nowoczesnych systemów Technologii Wirtualnej kaski 3D, w wybranych

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej. Praca doktorska Beata Ostachowicz

Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej. Praca doktorska Beata Ostachowicz Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Praca doktorska Beata Ostachowicz Zastosowanie zjawiska całkowitego odbicia promieniowania X w rentgenowskiej analizie fluorescencyjnej Promotor: prof. dr hab. Marek

Bardziej szczegółowo

BADANIA ANTROPOMETRYCZNE KOŃCZYNY GÓRNEJ ORAZ POMIAR SIŁY ŚCISKU DŁONI I KCIUKA

BADANIA ANTROPOMETRYCZNE KOŃCZYNY GÓRNEJ ORAZ POMIAR SIŁY ŚCISKU DŁONI I KCIUKA Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 6/2012 93 Maria ŁOPATKA, SKN Biomechatroniki Biokreatywni, Gliwice Agata GUZIK-KOPYTO, Robert MICHNIK, Katedra Biomechatroniki, Politechnika Śląska Wiesław RYCERSKI,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWA TERMINOLOGIA METROLOGICZNA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ

PODSTAWOWA TERMINOLOGIA METROLOGICZNA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB PODSTAWOWA TERMINOLOGIA METROLOGICZNA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ Andrzej Hantz Centrum Metrologii im. Zdzisława Rauszera RADWAG Wagi Elektroniczne Metrologia

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA ROLA W LABORATORIUM ANALITYCZNYM (Problemy i wyzwania)

MATERIAŁY ODNIESIENIA ROLA W LABORATORIUM ANALITYCZNYM (Problemy i wyzwania) MATERIAŁY ODNIESIENIA ROLA W LABORATORIUM ANALITYCZNYM (Problemy i wyzwania) Jacek Namieśnik, Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Rola systemu jakości KLASYCZNA

Bardziej szczegółowo

PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej. Jolanta Brzęczkowska

PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej. Jolanta Brzęczkowska PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej Jolanta Brzęczkowska Misja laboratorium Centralne Laboratorium Pomiarowo-Badawcze pełni w sposób profesjonalny, niezależny,

Bardziej szczegółowo