BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK XRF I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK XRF I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH"

Transkrypt

1 BADANIE PORÓWNAWCZE TECHNIK I PIXE W ZASTOSOWANIU DO ANALIZY MATERIAŁÓW ORGANICZNYCH i -,, o.: f\j Magdalena Boruchowska 17, Marek Lankosz 17, Jerzy Ostachowicz 17, Marian Jaskóła 27, Andrzej Korman 27, Dariusz Adamek 37 Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków J Instytut Problemów Jądrowych, Otwock-Świerk Instytut Neurologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków Abstract COMPARATIVE STUDY OF AND PIXE TECHNIQUES IN APPLICATION FOR ANALYSIS OF ORGANIC MATERIALS X-Ray Fluorescence () spectrometry and Particle Induced X-Ray Emission (PIXE) techniques were used for determination of elements in selected organic materials i.e. lyophilized human brain tissue. The main goal of this study was to compare possibilities for qualitative and quantitative analyses of biomedical materials using these two techniques. Human brain tissue samples were taken from areas of white and grey matter. The Standard Reference Materials SRM 1577b and SRM 1566a were used for calibration of the spectrometer in PIXE technique and for evaluation of accuracy of analysis. For excitation of the elemental characteristic X-rays monochromatic beam of photons of average energy equal to 17.4 kev and 2 MeV protons were applied respectively in and PIXE technique. For both methods detection limits were calculated. The results showed that PIXE technique reveals significantly better detectability for the elements below Co. For Cu and Zn the values of detection limits are comparable for both techniques. For the higher elements spectrometry is more suitable. The measurements were performed in air therefore determination of elements below K was not possible. The elements like P, S, C1 and Mn were additionally detected using PIXE technique. The elemental mass fractions calculated for brain tissue were comparable for both techniques. Application of these two methods significantly extend possibilities of elemental analysis of organic materials. 1. WPROWADZENIE Przeprowadzone dotychczas badania pokazują, że obszary anatomiczne mózgu charakteryzują się zróżnicowaną zawartością niektórych pierwiastków śladowych [1]. Ponadto obserwowane są anomalie koncentracji tych pierwiastków w przypadku wybranych schorzeń neurologicznych. Wiele uwagi poświęca się analizom dotyczącym żelaza, miedzi oraz cynku z uwagi na fakt, że pierwiastki te mogą brać udział w procesach neurodegeneracyjnych [2, 3]. Jednak związek pierwiastków śladowych ze stanami patologicznymi centralnego układu nerwowego (CUN) człowieka pozostaje nadal niewyjaśniony. Badania porównawcze składu pierwiastkowego tkanki mózgu oraz biologicznych materiałów odniesienia przy wykorzystaniu spektrometrii (X-Ray 341

2 Fluorescence) oraz techniki PIXE (Particle Induced X-Ray Emission) miały na celu sprawdzenie możliwości stosowania tych technik do analiz materiałów pochodzenia organicznego, ze szczególnym uwzględnieniem tkanki CUN. Analiza ilościowa tego typu materiałów wiąże się z koniecznością eliminacji efektów matrycy, spowodowanych przez pierwiastki lekkie (głównie C, O, N i H). Pierwiastki te stanowią ponad 90% wszystkich składników tkanki i nie są mierzalne zastosowanymi w badaniach technikami. Wykonanie analizy ilościowej próbek o masie kilkuset miligramów wymagało zastosowania odpowiednich procedur analitycznych. W pomiarach techniką zawartość pierwiastków w tkankach wyznaczano w oparciu o metodę współczynników fundamentalnych po uprzednim oszacowaniu średniej liczby atomowej lekkiej, niemierzalnej matrycy. W technice PIXE wykonana została kalibracja spektrometryczna przy użyciu materiałów odniesienia SRM (Standard Reference Material) 1577B (liofilizowana bycza wątroba) oraz SRM 1566a (liofilizowana tkanka ostryg). W celu porównania przydatności obu technik dla celów analitycznych wyznaczone zostały granice wykrywalności pierwiastków. 2. MATERIAŁ BADAWCZY I METODY POMIAROWE Analiza porównawcza technik i PIXE została wykonana na próbkach pobranych podczas autopsji z obszarów istoty białej i szarej mózgu. Materiał poddawano liofilizacji i homogenizacji, a następnie prasowano w pastylki o średnicy 13 mm. Przebadano 20 przypadków stanowiących grupę kontrolną (bez schorzeń neurologicznych) o rozpiętości wiekowej pacjentów wynoszącej 71 lat (17-88 lat). Ponadto, w badaniach wykorzystano próbki materiałów odniesienia SRM 1577b oraz SRM 1566a, przygotowane do analizy w ten sam sposób co próbki mózgu. Pomiary techniką zostały wykonane za pomocą rentgenowskiego spektrometru fluorescencyjnego z dyspersją energii [4]. Jako źródło promieniowania wzbudzającego zastosowana została lampa rentgenowska z anodą molibdenową. Pierwotną wiązkę wzbudzającą monoenergetyzowano poprzez stosowanie wtórnej tarczy molibdenowej uzyskując promieniowanie o średniej energii 17,4 kev. Średnica wiązki promieniowania wzbudzającego wynosiła około 3 mm. Pomiary prowadzono w powietrzu. Czas pomiaru każdej próbki wynosił 3000 s. Wzbudzone promieniowanie X rejestrowano za pomocą detektora półprzewodnikowego Si(Li) o zdolności rozdzielczej 170 ev dla energii 5,9 kev. Analizę widm przeprowadzono stosując program komputerowy AXIL- QXAS [5]. Zawartości pierwiastków śladowych w badanych materiałach biomedycznych wyznaczono na podstawie metody współczynników fundamentalnych przy wykorzystaniu programu AXIL-QXAS. Kalibrację spektrometru wykonano 342

3 w oparciu o pomiar wzorców pierwiastkowych o znanych masach powierzchniowych. Do wyznaczenia zawartości pierwiastków w materiałach organicznych niezbędne było oszacowanie średnich liczb atomowych matrycy badanych próbek. W tym celu wykorzystano zmierzony stosunek natężeń promieniowania wzbudzającego rozproszonego koherentnie i niekoherentnie [6]. Do kalibracji użyto próbek wykonanych z czystych pierwiastków lub związków chemicznych o liczbach atomowych zawartych pomiędzy 6 (węgiel) a 16 (siarka). Akcelerator elektrostatyczny typu Van de Graaffa wykorzystano jako źródło protonów w pomiarach prowadzonych techniką PIXE [7]. Próbki umieszczone w komorze próżniowej bombardowano wiązką protonów o energii 2 MeV i średnicy 2 mm. Stosowane w pomiarach natężenie prądu wiązki pierwotnej wynosiło ok. 30 na, natomiast wartość całkowitego ładunku mierzonego na powierzchni próbki była równa ok. 50 \ic. Wzbudzone charakterystyczne promieniowanie X pierwiastków rejestrowano detektorem półprzewodnikowym Si(Li) o zdolności rozdzielczej 160 ev przy energii 6,4 kev. Uzyskane widma PIXE analizowano programem AXIL-QXAS. Do kalibracji spektrometru zastosowano materiały odniesienia SRM 1577b i SRM 1566a. Udziały wagowe pierwiastków w tkance mózgu wyznaczono na podstawie krzywej wydajności sporządzonej dla próbek wzorcowych SRM 1566a i SRM 1577b, przy założeniu proporcjonalności sygnału natężenia promieniowania charakterystycznego pierwiastków do zawartości pierwiastków w próbce. Szczegółowy opis metodyki pomiarów zawiera praca [8]. 3. WYNIKI I DYSKUSJA Widma uzyskane dla wybranej próbki mózgu technikami i PIXE przedstawione zostały na rys. 1. Analiza umożliwiła detekcję pierwiastków o liczbach atomowych zawartych pomiędzy 19 (potas) a 38 (stront). Pomiary techniką PIXE, zgodnie z rys. l, dają dodatkowo możliwość analizy pierwiastków, takich jak P, S, Cl oraz Mn. Pierwiastki wykrywane każdą z technik wyszczególniono w tabeli l. Analiza pierwiastkowa materiałów referencyjnych SRM 1577b i SRM 1566a posłużyła do określenia dokładności metody zastosowanej w analizie. Porównanie wyników pomiarów z wartościami certyfikowanymi zawiera tabela 2. Zawartości wszystkich pierwiastków z wyłączeniem potasu są porównywalne w granicach niepewności z wartościami certyfikowanymi. Względna rozbieżność zawartości K w stosunku do wartości certyfikowanej jest rzędu 10%. W tabeli l zestawiono wyniki analizy PIXE wybranych próbek tkanki mózgu z wynikami analizy dla tych samych próbek. W celu porównania przydatności każdej z technik do analizy pierwiastkowej materiałów orga- 343

4 nicznych wyznaczono granice wykrywalności pierwiastków dla próbek tkanki mózgu, jak również materiałów odniesienia SRM 1566a i SRM 1577b. Wartości granic wykrywalności określono dla warunków pomiarowych podanych w paragrafie 2 niniejszej publikacji. Do wyznaczenia wartości granic wykrywalności pierwiastków wykorzystano zależność: b) Zn 100 H 10- Se Br Rb Sr l O Rys. 1. Widma uzyskane dla próbki tkanki mózgu technikami: a), b) PIXE (linie K-L 2.3 pierwiastków). 344

5 gdzie: DL, - granica wykrywalności /-tego pierwiastka, C, - zawartość /-tego pierwiastka, F, - powierzchnia piku (netto) odpowiadającego /-temu pierwiastkowi, B j - wartość tła dla /-tego pierwiastka [9]. Tabela 1. Rezultaty analizy i PIXE wybranych próbek tkanki mózgu. p s Cl K Ca Mn Fe Cu Zn Br Rb Sr 1600(200) 2530(180) 239,9 (7,0) 26,0(1,5) 92,6(2,2) 8,49 (0,57) 2,89 (0,44) 6,36 (0,50) Próbka 1 P1XE 16840(530) 7520 (84) 1118(59) 2007(16) 2340(110) 4.9(1,1) 251(22) 26,4(1,4) 100,2(6,6) 6,72 (0,25) 3,8(1.4) 5,9(1,2) 1360(200) 2790(190) 267,8 (7,3) 26,8(1,5) 76,0 (2,0) 1,63(0,42) 1,37(0,41) 8,05 (0,52) Próbka 2 PIXE 12880(550) 6102(80) 689 (94) 1327(17) 2510(170) 4,95(1,5) 271 (24) 27,9(1,3) 82,9 (6,8) 2,5(1,1) * 5,2(1,9) 810(170) 1790(160) 156,6(5,6) 34,5(1,6) 75,3 (2,0) 1,30(0,43) Próbka 3 5,09 (0,49) PIXE 18960(530) 8534 (77) 392(18) 821,4(7,4) 1980(230) 1,22(0,68) 158(23) 31,2(1,5) 85(15) 6,5 (2,4) 500(150) 1170(130) 109,3(4,6) 14,8(1,2) 51,0(1,6) 2,10(0,45) 1,1 (0,41) 4,08 (0,47) Próbka 4 W nawiasach podano niepewności udziałów wagowych na poziomie ufności 95%. * Poniżej granicy wykrywalności. PIXE 12480(350) 6168(57) 245,2 (7,0) 430,5 (3,1) 1120(108) 2,03 (0,53) 122,8(6,1) 14,7(1,3) 54,8 (7,0) Tabela 2. Porównanie doświadczalnych i certyfikowanych udziałów wagowych pierwiastków w SRM 1566a oraz SRM 1577b. Wyniki uzyskane w pomiarach. K Ca Fe Cu Zn As Se Br Rb Sr SRM 1566a Certyfikat 8720 (460) 7900 (47) 1830 (200) 1960 (190) 518 (12) 539 (15) 65,1 (2,6) 66,3 (4,3) 812,0 (7,0) 830 (57) 15,07 (0,88) 14,0 (1,2) 1,90 (0,57) 2,21 (0,24) 62,0 (1,3) 2,8 (1,2) 3 10,79 (0,60) 11,1 (1,0) SRM 1577b Certyfikat (460) 9940 (20) 116 (4) 186,0 (7,0) 184 (15) 154,0 (4,0) 160 (8,0) 120,0 (3,0) 127 (16) 10,78 (0,65) C - udziały wagowe; wartości w nawiasach reprezentują niepewności C na poziomie ufności 95% ,7 12,1 (1,4) 13,7 (1,1)

6 Uzyskane rezultaty zilustrowano na rys. 2. Łatwo zauważyć, że technika PIXE ma znacząco lepszą wykrywalność (od kilkuset do kilku razy w miarę wzrostu liczby atomowej) dla pierwiastków o liczbach atomowych mniejszych od 26. Pierwiastki takie jak miedź i cynk posiadają porównywalne wartości granic wykrywalności w obu technikach. Dla pierwiastków o liczbach atomowych powyżej 30 wykrywalność jest lepsza w technice. Zestawione w tabeli l rezultaty analizy ilościowej próbek tkanki mózgu wykonanej techniką oraz PIXE, w większości przypadków, wykazują zgodność udziałów wagowych pierwiastków w granicach niepewności doświadczalnych. Wynik taki sugeruje, że do analizy ilościowej tkanki mózgu metodą PIXE można w celach kalibracji spektrometrycznej wykorzystać materiały odniesienia SRM 1566a 1000 jo B 100,0 o, SRM 1566a o, SRM 1577b A, tkanka mózgu PKE.SRM 1566a PKE, SRM 1577b PKE,tkanka mózgu 10,0 - ^a 1,0-0, Liczba atomowa Rys. 2. Granice wykrywalności pierwiastków w SRM * 1566a, SRM 1577b oraz tkance mózgu dla technik i PIXE. i SRM 1577b. Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy nie ma możliwości posłużenia się odpowiednim programem komputerowym czy zastosowania innej metody umożliwiającej analizę ilościową, np. wewnętrznej standaryzacji. Tkanka mózgu zawiera ponad 50% związków lipidowych [10], co uniemożliwia homogeniczne rozprowadzenie wzorca wewnętrznego. Zgodnie z tabelą l koncentracje takich pierwiastków, jak brom, rubid i stront są niższe lub nieznacznie przekraczają granice wykrywalności techniki PIXE. Do analizy tych pierwiastków w materiałach biomedycznych wskazane jest więc stosowanie techniki. Spektrometria, przy zastosowanych warunkach pomiarowych, nie jest jednak odpowiednia do oznaczania pierwiastków Iżej- 346

7 szych od potasu, których promieniowanie charakterystyczne jest absorbowane w powietrzu na drodze próbka-detektor. Wykazane różnice w wykrywalności pierwiastków w obu metodach mogą okazać się szczególnie istotne przy zagadnieniach dotyczących analizy ukierunkowanej na badanie konkretnych pierwiastków. Uzyskane rezultaty pokazują, że równoległe stosowanie obu metod znacząco rozszerza możliwości analizy materiałów organicznych. Analiza pierwiastkowa tkanki mózgu przy wykorzystaniu technik i PIXE pozwoliła na stwierdzenie różnic zawartości wybranych pierwiastków w obszarach anatomicznych mózgu, takich jak istota biała i szara. Wyniki pomiarów wskazują na występowanie wyższych zawartości wapnia, żelaza, miedzi, cynku oraz siarki (tej ostatniej oznaczanej techniką PIXE) w istocie szarej niż w istocie białej mózgu. Ponadto zaobserwowano wzrost zawartości cynku wraz z wiekiem pacjenta w istocie białej. Zagadnienia dotyczące rozkładu pierwiastków w wybranych obszarach anatomicznych mózgu oraz wpływu wieku pacjenta na akumulację pierwiastków w tkance mózgu, w oparciu o wyniki analizy PIXE, przedstawiono szczegółowo w pracy [8]. 4. WNIOSKI Techniki i PIXE pozwalają na analizę materiałów organicznych dając możliwość detekcji pierwiastków na poziomie mg/kg. Technika charakteryzuje się lepszą wykrywalnością pierwiastków o liczbach atomowych powyżej 30 w stosunku do techniki PIXE. Nie umożliwia jednak detekcji pierwiastków lżejszych od potasu oraz np. manganu. Analiza PIXE pozwala oznaczać pierwiastki począwszy od fosforu, jednak granice wykrywalności bromu, rubidu i strontu są porównywalne, bądź wyższe od zawartości tych pierwiastków w tkance. Dlatego też do ich analizy wskazane jest stosowanie spektrometrii. W wyniku zastosowanych metod analizy ilościowej w obu technikach uzyskano zbliżone udziały wagowe pierwiastków w tkance mózgu. Materiały referencyjne SRM 1566a i SRM 1577b mogą więc być wykorzystywane do kalibracji spektrometrycznej w analizie pierwiastkowej materiałów biomedycznych przy wykorzystaniu techniki PDCE. Zastosowanie obu metod w znaczący sposób poszerzyło możliwości analizy pierwiastkowej badanych materiałów organicznych. LITERATURA [1]. Duflou H., Maenhaut W., De Reuck J.: Trace Elements in Human Brain: Regional Distribution and Alterations in Structured Affected by 347

8 Cerebral Infarction. W: Trace Element Analytical Chemistry in Medicine and Biology. T.5. Walter de Gruyter, Berlin 1988, s [2]. Cornett C.R., Markesbery W.R., Ehmann W.D.: Imbalances of trace elements related to oxidative damage in Alzheimer's disease brain. Neurotoxicology, 19 (3), (1998). [3]. Kienzl E., Jellinger K., Stachelberger H., Linert W.: Iron as catalyst for oxidative stress in the pathogenesis of Parkinson's disease. Life Sci., 65 (18-19), (1999). [4]. Holynska B., Ostachowicz B., Ostachowicz J., Ostrowski A., Ptasinski J., Wegrzynek D.: Multifunctional system for energy dispersive X-ray fluorescence analysis. J. Trace and Microprobe Techniques, J_3_ (2), (1995). [5]. Van Espen P., Nullens H., Adams F.: A computer analysis of X-ray fluorescence spectra. Nucl. Instr. Methods, 142, (1977). [6]. Lankosz M., Pella P.A.: A Procedure Using Polychromatic Excitation and Scattered Radiation for Matrix Correction in X-Ray Microfluorescence Analysis. X-Ray Spectrometry, 24, (1999). [7]. Bigolas J., Jaskóla M., Kiełsznia R., Kuliński S., Maciszewski W., Pachan M., Pławski E.: The history of development and applications of accelerators in the Institute of Nuclear Research and its "daughter" institutions. Nukleonika, 40, (1995). [8]. Boruchowska M., Lankosz M., Adamek D., Korman A.: PIXE Analysis of Human Brain Tissue. X-Ray Spectrometry, 30, (2001). [9]. Currie L.A.: Limits for Qualitative Detection and Quantitative Determination - Application to Radiochemistry. Anal. Chem., 40, (1968). [10]. Frisell W.: Human Biochemistry. Collier Macmillan Publishers, London 1982, s

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA j o W BADANIACH TKANKI CENTRALNEGO UKŁADU NERWOWEGO I PŁYNÓW USTROJOWYCH CZŁOWIEKA io l CN j 3 Magdalena Boruchowska 17, Marek Lankosz 17, Dariusz Adamek 27, Beata

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl/publ/reports/2006/ Kraków, grudzień 2006 RAPORT Nr 1987/AP OZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

XRF+PIXE. X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission. Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego. B.

XRF+PIXE. X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission. Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego. B. XRF+PIXE X-Ray Fluorescence + Particle Induced X-Ray Emission Radiometryczne metody analityczne składu chemicznego B. Augustyniak Metody radiometryczne XRF X-Ray fluorescence PIXE - Particle Induced X-Ray

Bardziej szczegółowo

Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Zastosowań Fizyki Jądrowej

Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Zastosowań Fizyki Jądrowej ZASTOSOWANIE RENTGENOWSKIEJ MIKROSKOPII FLUORESCENCYJNEJ I TECHNIK WIELOWYMIAROWEJ ANALIZY WARIANCJI W BADANIACH NAD ROLĄ METALI ŚLADOWYCH W PROCESACH NEURODEGENERACYJNYCH Joanna Chwiej, Akademia Górniczo-Hutnicza,

Bardziej szczegółowo

FLUORESCENCJA RENTGENOWSKA (XRF) MARTA KASPRZYK PROMOTOR: DR HAB. INŻ. MARCIN ŚRODA KATEDRA TECHNOLOGII SZKŁA I POWŁOK AMORFICZNYCH

FLUORESCENCJA RENTGENOWSKA (XRF) MARTA KASPRZYK PROMOTOR: DR HAB. INŻ. MARCIN ŚRODA KATEDRA TECHNOLOGII SZKŁA I POWŁOK AMORFICZNYCH FLUORESCENCJA RENTGENOWSKA (XRF) MARTA KASPRZYK PROMOTOR: DR HAB. INŻ. MARCIN ŚRODA KATEDRA TECHNOLOGII SZKŁA I POWŁOK AMORFICZNYCH 13.01.2015 SPIS TREŚCI WSTĘP ZJAWISKO FLUORESCENCJI FLUORESCENCJA RENTGENOWSKA

Bardziej szczegółowo

Temat 1 Badanie fluorescencji rentgenowskiej fragmentu meteorytu pułtuskiego opiekun: dr Chiara Mazzocchi,

Temat 1 Badanie fluorescencji rentgenowskiej fragmentu meteorytu pułtuskiego opiekun: dr Chiara Mazzocchi, Warszawa, 15.11.2013 Propozycje tematów prac licencjackich dla kierunku Energetyka i Chemia Jądrowa Zakład Spektroskopii Jądrowej, Wydział Fizyki UW Rok akademicki 2013/2014 Temat 1 Badanie fluorescencji

Bardziej szczegółowo

Wyniki operacji kalibracji są często wyrażane w postaci współczynnika kalibracji (calibration factor) lub też krzywej kalibracji.

Wyniki operacji kalibracji są często wyrażane w postaci współczynnika kalibracji (calibration factor) lub też krzywej kalibracji. Substancja odniesienia (Reference material - RM) Materiał lub substancja której jedna lub więcej charakterystycznych wartości są wystarczająco homogeniczne i ustalone żeby można je było wykorzystać do

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok

Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok Ćwiczenie nr 2 Zastosowanie fluorescencji rentgenowskiej wzbudzanej źródłami promieniotwórczymi do pomiarów grubości powłok Wydział Fizyki, 2009 r. I Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 Granica wykrywalności i granica oznaczalności Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12

Bardziej szczegółowo

Autoreferat. 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska

Autoreferat. 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska II. AUTOREFERAT Autoreferat 1. Imię i Nazwisko: Magdalena Szczerbowska-Boruchowska 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/ artystyczne - magister inżynier fizyki technicznej w zakresie fizyki medycznej

Bardziej szczegółowo

Deuterowa korekcja tła w praktyce

Deuterowa korekcja tła w praktyce Str. Tytułowa Deuterowa korekcja tła w praktyce mgr Jacek Sowiński jaceksow@sge.com.pl Plan Korekcja deuterowa 1. Czemu służy? 2. Jak to działa? 3. Kiedy włączyć? 4. Jak/czy i co regulować? 5. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu.

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. Zoptymalizowany do pomiaru grubości warstw Detektor Si-PIN o rozdzielczości

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja cząstek

Identyfikacja cząstek Określenie masy i ładunku cząstek Pomiar prędkości przy znanym pędzie e/ µ/ π/ K/ p czas przelotu (TOF) straty na jonizację de/dx Promieniowanie Czerenkowa (C) Promieniowanie przejścia (TR) Różnice w charakterze

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Piotr Pasławski Państwowy Instytut Geologiczny Centralne Laboratorium Chemiczne Pomiar chemiczny i jego niepewność W 0 Substancja

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO ĆWICZENIE 3a Analiza pierwiastkowa podstawowego składu próbek z wykorzystaniem techniki ASA na przykładzie fosforanów paszowych 1 I. CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

SPEKTROMETR FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ EDXRF DO PEŁNEJ ANALIZY PIERWIASTKOWEJ Energy dispersive X-Ray Fluorescence Spectrometer

SPEKTROMETR FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ EDXRF DO PEŁNEJ ANALIZY PIERWIASTKOWEJ Energy dispersive X-Ray Fluorescence Spectrometer EDX 3600B SPEKTROMETR FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ EDXRF DO PEŁNEJ ANALIZY PIERWIASTKOWEJ Energy dispersive X-Ray Fluorescence Spectrometer Przeznaczony do analizy pierwiastkowej: - w produkcji cementu,

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego. Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego. Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Ćwiczenie 8 Mikroanalizator rentgenowski EDX w badaniach składu chemicznego ciał stałych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest wykorzystanie promieniowania

Bardziej szczegółowo

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Muzeum i Instytut Zoologii Polska Akademia Nauk Akademia im. Jana DługoszaD ugosza Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Magdalena

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Sterowanie jakości cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Ewa Bulska Piotr Pasławski W treści normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 zawarto następujące zalecenia dotyczące sterowania

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja Walidacja jest potwierdzeniem przez zbadanie i przedstawienie

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA

Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA Xenemetrix jest Izraelską wiodącą firmą z ponad 40 letnim doświadczeniem w projektowaniu, produkcji i dystrybucji spektrometrów

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH I DZIAŁ KONTROLI JAKOŚCI WYKAZ CZYNNOŚCI Cena netto (PLN) Analiza kwasu siarkowego Przygotowanie próby, rejestracja, uśrednianie, wyrównanie temperatury 9,00 Oznaczenie zawartości

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH

JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH dr inż. Agnieszka Wiśniewska EKOLAB Sp. z o.o. agnieszka.wisniewska@ekolab.pl DZIAŁALNOŚĆ EKOLAB SP. Z O.O. Akredytowane laboratorium badawcze

Bardziej szczegółowo

OCENA. Sylwetka zawodowa

OCENA. Sylwetka zawodowa UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI WYDZIAŁ CHEMII 30-060 KRAKÓW, ul. R. Ingardena 3 tel. (48-12) 633-56 00 fax (48-12) 634-56-01 OCENA rozprawy habilitacyjnej pt. Rozwój metod jakościowego i ilościowego mikro-obrazowania

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Nazwa modułu: Radioaktywność w środowisku Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC-2-212-OS-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Ochrona środowiska w energetyce

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6)

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007 r. Kierownik

Bardziej szczegółowo

Piotr Kowalczuk Natura rozpuszczonej materii organicznej w morzach szelfowych w świetle najnowszych zastosowań spektroskopii fluorescencyjnej

Piotr Kowalczuk Natura rozpuszczonej materii organicznej w morzach szelfowych w świetle najnowszych zastosowań spektroskopii fluorescencyjnej Piotr Kowalczuk Natura rozpuszczonej materii organicznej w morzach szelfowych w świetle najnowszych zastosowań spektroskopii fluorescencyjnej Institute of Oceanology, Polish Academy of Sciences, ul. Powstańców

Bardziej szczegółowo

Jonizacja plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP)

Jonizacja plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP) Jonizacja plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP) Inductively Coupled Plasma Ionization Opracowane z wykorzystaniem materiałów dr Katarzyny Pawlak z Wydziału Chemicznego PW Schemat spektrometru ICP MS Rozpylacz

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1050

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1050 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1050 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7, Data wydania: 14 lipca 2015 r. Nazwa i adres AB 1050 AKADEMIA

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich

Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich Przykłady pomiarów wielkości ogniska Lamp rentgenowskich Dominik SENCZYK Politechnika Poznańska E-mail: dominik.senczyk@put.poznan.pl 1. Wprowadzenie Ze względu na duże znaczenie wielkości ogniska lampy

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach metodą AAS przykłady wykorzystania wyników

Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach metodą AAS przykłady wykorzystania wyników Waldemar Korol, Grażyna Bielecka, Jolanta Rubaj, Sławomir Walczyński Instytut Zootechniki PIB, Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie Badania biegłości w zakresie oznaczania składników mineralnych w paszach

Bardziej szczegółowo

IM-20. XRF - Analiza chemiczna poprzez pomiar energii promieniowania X

IM-20. XRF - Analiza chemiczna poprzez pomiar energii promieniowania X IM-20 Jakościowa i ilościowa analiza składu materiałów za pomocą XRF XRF - Analiza chemiczna poprzez pomiar energii promieniowania X 1. Cel ćwiczenia Student zapoznaje się z metodą analizy składu pierwiastkowego

Bardziej szczegółowo

Określanie niepewności pomiaru

Określanie niepewności pomiaru Określanie niepewności pomiaru (Materiały do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Materiałoznawstwo na wydziale Górnictwa i Geoinżynierii) 1. Wprowadzenie Pomiar jest to zbiór czynności mających na celu

Bardziej szczegółowo

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracował Adrian BoŜydar Knyziak Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracowanie zaliczeniowe z przedmiotu "Metody i Technologie Jądrowe"

Bardziej szczegółowo

Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych

Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych Badania nad schorzeniami neurodegeneracyjnymi przy wykorzystaniu wybranych metod spektroskopowych Dr inż. Magdalena Szczerbowska-Boruchowska Zakład Metod Jądrowych, WFiIS Plan wystąpienia 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K Jerzy PIETRZYKOWSKI OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K STRESZCZENIE Przedstawiono metodę oceny

Bardziej szczegółowo

Szkoła Letnia STC Łódź mgr inż. Paulina Mikoś

Szkoła Letnia STC Łódź mgr inż. Paulina Mikoś 1 mgr inż. Paulina Mikoś Pomiar powinien dostarczyć miarodajnych informacji na temat badanego materiału, zarówno ilościowych jak i jakościowych. 2 Dzięki temu otrzymane wyniki mogą być wykorzystane do

Bardziej szczegółowo

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP.

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Irena Jaroń Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowy Instytut Geologiczny, Rakowiecka 4, 05-975 Warszawa Atomowa spektrometria emisyjna ze wzbudzeniem w

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH. Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski

ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH. Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski SCIENTIARUM POLONORUMACTA Technologia Alimentaria 1(1) 2002, 85-90 ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania 1 MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.gda.pl

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ. Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska

MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ. Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska MATERIAŁY ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska 1 Terminologia materiał odniesienia certyfikowany materiał odniesienia

Bardziej szczegółowo

SYSTEM KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW BADAŃ W LABORATORIUM. Piotr Konieczka

SYSTEM KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW BADAŃ W LABORATORIUM. Piotr Konieczka SYSTEM KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW BADAŃ W LABORATORIUM Piotr Konieczka 1 2 Jakość spełnienie określonych i oczekiwanych wymagań (zawartych w odpowiedniej normie systemu zapewnienia jakości).

Bardziej szczegółowo

J8 - Badanie schematu rozpadu jodu 128 I

J8 - Badanie schematu rozpadu jodu 128 I J8 - Badanie schematu rozpadu jodu 128 I Celem doświadczenie jest wytworzenie izotopu 128 I poprzez aktywację w źródle neutronów próbki zawierającej 127 I, a następnie badanie schematu rozpadu tego nuklidu

Bardziej szczegółowo

ABSORPCYJNA SPEKTROMETRIA ATOMOWA

ABSORPCYJNA SPEKTROMETRIA ATOMOWA ABSORPCYJNA SPEKTROMETRIA ATOMOWA Ćwiczenie 1. Badanie wpływu warunków pomiaru na absorbancję oznaczanego pierwiastka Ustalenie składu gazów płomienia i położenia palnika Do dwóch kolbek miarowych o pojemności

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie materiałów odniesienia

Zastosowanie materiałów odniesienia STOSOWANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK e-mail:piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII

TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII PROBLEMATYKA: Nieniszcząca analiza pierwiastkowa TEMAT ĆWICZENIA: ANALIZA CIECZY I CIAŁ STAŁYCH Z UŻYCIEM FLUORESCENCJI RENTGENOWSKIEJ Z ROZPRASZANIEM ENERGII METODA: Fluorescencja rentgenowska WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych NAFTA-GAZ kwiecień 2011 ROK LXVII Mateusz Rataj Instytut Nafty i Gazu, Kraków Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w ch odkrytych Wstęp W związku z prowadzonymi badaniami różnego typu

Bardziej szczegółowo

Badanie schematu rozpadu jodu 128 I

Badanie schematu rozpadu jodu 128 I J8 Badanie schematu rozpadu jodu 128 I Celem doświadczenie jest wyznaczenie schematu rozpadu jodu 128 I Wiadomości ogólne 1. Oddziaływanie kwantów γ z materią [1,3] a) efekt fotoelektryczny b) efekt Comptona

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr Agata Wiśniewska PRZYKŁADOWE SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIEJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A)

Opracowała: mgr Agata Wiśniewska PRZYKŁADOWE SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIEJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A) PRZYKŁADOW SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A) 1. nuklid A. Zbiór atomów o tej samej wartości liczby atomowej. B. Nazwa elektrycznie obojętnej cząstki składowej

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne Promieniowanie rentgenowskie Podstawowe pojęcia krystalograficzne Krystalografia - podstawowe pojęcia Komórka elementarna (zasadnicza): najmniejszy, charakterystyczny fragment sieci przestrzennej (lub

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 21 września 2012 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Dorota BAJEK, 1 Joanna ŁĘSKA, 1 Dariusz NOWICKI, 1 Cezary KOZŁOWSKI 2, *

Dorota BAJEK, 1 Joanna ŁĘSKA, 1 Dariusz NOWICKI, 1 Cezary KOZŁOWSKI 2, * PEŁNA PRACA http://dx.doi.org/10.16926/cebj.2016.19.14 Otrzymano: 15 lutego 2016 Zaakceptowano: 3 listopada 2016 Udostępniono online: 8 listopada 2016 Wpływ poziomu wzbogacenia próbek żywności solami magnezu,

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH 1/11 I DZIAŁ KONTROLI JAKOŚCI WYKAZ CZYNNOŚCI Cena netto (PLN) Analiza kwasu siarkowego Przygotowanie próby, rejestracja, uśrednianie, wyrównanie temperatury 9,00 Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

(1) Oznaczanie składu substancji metodą niskorozdzielczej analizy fluorescencyjnej

(1) Oznaczanie składu substancji metodą niskorozdzielczej analizy fluorescencyjnej (1) Oznaczanie składu substancji metodą niskorozdzielczej analizy fluorescencyjnej Wydział Fizyki, 2009 r. Spis Treści 1. Zjawisko fluorescencji rentgenowskiej (XRF)... 2 2. Detekcja promieniowania fluorescencyjnego...

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 1/2014 ( dotyczy zamówienia badań )

Zapytanie ofertowe nr 1/2014 ( dotyczy zamówienia badań ) Zdrochem Sp. z o.o. Warszawa, 27 stycznia 2014 r. tel. +48 223900990, 609 019 283 fax. +48 223507490 info@zdrochem.pl www.zdrochem.pl I. ZAMAWIAJĄCY Zdrochem Sp. z o.o. NIP: 7010333468 REGON: 145983792

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia Fluorescencyjna promieniowania X

Spektroskopia Fluorescencyjna promieniowania X Spektroskopia Fluorescencyjna promieniowania X Technika X-ray Energy Spectroscopy (XES) a) XES dla określenia składu substancji (jakie pierwiastki) b) XES dla ustalenia struktury elektronicznej (informacja

Bardziej szczegółowo

Joanna Chwiej. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Joanna Chwiej. Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie PROMIENIOWANIE SYNCHROTRONOWE W BADANIACH SKŁADU PIERWIASTKOWEGO ORAZ ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH W KOMÓRKACH NERWOWYCH DLA WYBRANYCH SCHORZEŃ NEURODEGENERACYJNYCH Joanna Chwiej Wydział Fizyki i Informatyki

Bardziej szczegółowo

KALIBRACJA. ważny etap procedury analitycznej. Dr hab. inż. Piotr KONIECZKA

KALIBRACJA. ważny etap procedury analitycznej. Dr hab. inż. Piotr KONIECZKA KALIBRAJA ważny etap procedury analitycznej 1 Dr hab. inż. Piotr KONIEZKA Katedra hemii Analitycznej Wydział hemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 8-233 GDAŃK e-mail: piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem

Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem PL0000426 Oznaczanie izotopów uranu i radu w wodach metodą pomiarów niezależnych promieniowania alfa i beta za pomocą spektrometru z ciekłym scyntylatorem Determination of uranium and radium isotopes in

Bardziej szczegółowo

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzyżanowice z powierzchni 1577ha. odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH

WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH WYKORZYSTANIE NIEKTÓRYCH METOD RADIOMETRYCZNYCH DO IDENTYFIKACJI ZABYTKOWYCH SZKIEŁ I SZKLIW CERAMICZNYCH APPLICATION OF SOME RADIOMETRIC METHODS FOR IDENTIFICATION OF ANTIQUE GLASSES AND CERAMICS I f

Bardziej szczegółowo

P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9.

P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9. Literatura: P. R. Bevington and D. K. Robinson, Data reduction and error analysis for the physical sciences. McGraw-Hill, Inc., 1992. ISBN 0-07- 911243-9. A. Zięba, 2001, Natura rachunku niepewności a

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 006

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 006 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 006 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 27 kwietnia 2016 r. Nazwa i adres POLSKIE

Bardziej szczegółowo

Masowo-spektrometryczne badania reakcji jonowo-molekularnych w mieszaninach amoniaku i argonu

Masowo-spektrometryczne badania reakcji jonowo-molekularnych w mieszaninach amoniaku i argonu ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKLODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. XLVI/XLVII, 48 SECTIO AAA 1991/1992 Instytut Fizyki UMCS L. WÓJCIK, K. BEDERSKI Masowo-spektrometryczne badania reakcji jonowo-molekularnych

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 19 lipca 2016 r. AB 1357 Nazwa i adres GALESS

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Inżynieria Rolnicza 5(103)/2008 BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Zbigniew Zdrojewski, Stanisław Peroń, Mariusz Surma Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 5. Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji.

Ćwiczenie nr 5. Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji. Ćwiczenie nr 5 Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji. 1. 2. 3. 1. Ołowiany domek pomiarowy z licznikiem kielichowym G-M oraz wielopoziomowymi wspornikami. 2. Zasilacz

Bardziej szczegółowo

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA

RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA RENTGENOWSKA ANALIZA FLUORESCENCYJNA Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zidentyfikowanie pierwiastków w próbkach metodą rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej przy zastosowaniu zestawu firmy Amptek składającego

Bardziej szczegółowo

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych.

Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Transport i osiadanie pyłów na ścianach i obiektach po wpływem różnych systemów grzewczych. Projekt zrealizowany we współpracy pracy z następuj pującymi ośrodkami o naukowymi: 1 Wydział Chemii, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW. Piotr KONIECZKA

ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW. Piotr KONIECZKA ZASTOSOWANIE CERTYFIKOWANYCH MATERIAŁÓW ODNIESIENIA NIEZBĘDNY WARUNEK UZYSKANIA MIARODAJNOŚCI POMIARÓW 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J J8A Badanie schematu rozpadu jodu 128 J Celem doświadczenie jest wyznaczenie schematu rozpadu jodu 128 J Wiadomości ogólne 1. Oddziaływanie kwantów γ z materią (1,3) a/ efekt fotoelektryczny b/ efekt Comptona

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne...

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne... SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3 2.2. Metody analityczne... 6 3. WYNIKI BADAŃ... 6 4. WNIOSKI... 12 SPIS TABEL 1. Współrzędne

Bardziej szczegółowo

Niepewność kalibracji

Niepewność kalibracji Niepewność kalibracji 1. czystość roztworów kalibracyjnych 2. niepewność wielkości certyfikowanej wzorca 3. przygotowanie wagowe i objętościowe 4. selektywność instrumentu pomiarowego 5. stabilność instrumentu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 1 Przygotowanie próbek do oznaczania ilościowego analitów metodami wzorca wewnętrznego, dodatku wzorca i krzywej kalibracyjnej 1. Wykonanie

Bardziej szczegółowo

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Walidacja metod badań zasady postępowania w LOTOS Lab 1. Metody badań stosowane w LOTOS Lab należą do następujących grup: 1.1. Metody zgodne z uznanymi normami

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 Spis treści Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 WPROWADZENIE... 15 1. PROBLEMY WYSTĘPUJĄCE W PROCESACH SZLIFOWANIA OTWORÓW ŚCIERNICAMI Z MIKROKRYSTALICZNYM KORUNDEM SPIEKANYM I SPOIWEM CERAMICZNYM...

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: wzorcowanie, spektrofotometria, widmowy współczynnik przepuszczania, wzorce neutralne, wzorce napylane, wzorce ciekłe

Słowa kluczowe: wzorcowanie, spektrofotometria, widmowy współczynnik przepuszczania, wzorce neutralne, wzorce napylane, wzorce ciekłe Agnieszka CHRZĄSTEK Justyna KAŁUŻA ANALIZA WYNIKÓW WZORCOWANIA WZORCÓW WIDMOWEGO WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZANIA I GĘSTOŚCI OPTYCZNEJ WIDMOWEGO WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZANIA Z UŻYCIEM FILTRÓW NEUTRALNYCH,

Bardziej szczegółowo

IFJ PAN www.ifj.edu.pl

IFJ PAN www.ifj.edu.pl IFJ PAN www.ifj.edu.pl nauka wysokospecjalistyczne usługi dla wszystkich - kontrola dawek - wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych - badanie skażeń i stężenia pierwiastków promieniotwórczych - testy specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH

FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH Załącznik Nr 2 WYMAGANIA BEZWZGLĘDNE: FORMULARZ WYMAGANYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH Przedmiotem zamówienia jest dostawa i instalacja fabrycznie nowego skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) ze zintegrowanym

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA 1 NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki Pomiar skażeń wewnętrznych izotopami promieniotwórczymi metodami in vivo oraz szacowanie pochodzącej od nich dawki obciążającej Instrukcja wykonania ćwiczenia Opracował:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Jan Gajewski Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji Podstawy 2D TLD elementy systemu Testy systemu HIT/DKFZ Niemcy PTC/ÚJF

Bardziej szczegółowo

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie -

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie - Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii aparatura

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia

Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia Bezpośrednia analiza pierwiastkowa próbek stałych metodą LA ICP-MS: moŝliwości i ograniczenia Barbara Wagner, Ewa Bulska Pracownia Teoretycznych Podstaw Chemii Analitycznej Wydział Chemii Uniwersytet Warszawski

Bardziej szczegółowo

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl.

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. 36/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. STUDNICKI

Bardziej szczegółowo

Zakład Fizyki Jądrowej

Zakład Fizyki Jądrowej INSTYTUT FIZYKI DOŚWIADCZALNEJ Tematy prac licencjackich dla studentów studiów I stopnia w roku akademickim 2014/15 Zakład Fizyki Jądrowej Proponowane tematy dotyczą wszystkich kierunków, chyba że zaznaczono

Bardziej szczegółowo