STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO PRACA DYPLOMOWA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO PRACA DYPLOMOWA"

Transkrypt

1 WYŻSZA SZKOŁA FINANSÓW I PRAWA W BIELSKU-BIAŁEJ STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej PRACA DYPLOMOWA Unia Bankowa stabilizatorem finansowym strefy euro Autor: Joanna Matuszewska Promotor: prof. nadzw. dr hab. inż. Jacek Binda Bielsko-Biała, rok

2 Spis treści 1 Wstęp UniaBankowa Pierwszy filar unii bankowej jednolity mechanizm nadzorczy(single Supervisory Mechanism, SSM) Organizacja i zakresdziałań EBC Formynadzoruostrożnościowego Bliska współpraca (opcja opt-in) Drugi filar unii bankowej proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacjibanków (resolution) (Single Resolution Mechanism, SRM) Opis i przebieg procesu proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Jednolity Fundusz Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (Single Resolution Fund, SRF) Udział w SRM na zasadach bliskiej współpracy (opcja opt-in) Trzeci filar unii bankowej jednolity mechanizm gwarantowania depozytów(single DepositGuaranteeScheme, SDGS) Systemy ochrony depozytów Podział systemów gwarantowania depozytów ze względu na zakres, charakter i sposób finansowania Wspólna Instytucja gwarantowania depozytów w UE Podsumowanie Bibliografia:

3 1 Wstęp Początek światowego kryzysu gospodarczego ostatnich lat, ma swoją genezę na rynku nieruchomości w Stanach Zjednoczonych w 2007 r., gdzie doszło do pęknięcia bańki spekulacyjnej w obszarze kredytowania nieruchomości bez odpowiednich zabezpieczeń. Jest to według ekonomistów jak również zwykłych ludzi najgłębsza recesja gospodarki światowej od czasu Wielkiego Kryzysu z przełomu lat dwudziestych i trzydziestych minionego stulecia. Konsekwencje zaburzeń na ogólnoświatowych rynkach finansowych w efekcie przeniosły się do realnej gospodarki całego globalnego rynku. Zaburzenia te mają swoje źródło w zjawiskach makro- i mikroekonomicznych. Skala globalnych nierównowag jako zjawisko o charakterze makroekonomicznym oraz utrzymywanie stóp procentowych na niespotykanie niskim poziomie doprowadziły w konsekwencji do załamania się funkcjonującego w takich warunkach rynku finansowego i głębokiego kryzysu w gospodarce realnej na całym świecie 1. Odpowiednie instytucje finansowe, rządy państw zarówno w UE oraz w strefie euro wyciągnęły wnioski z kryzysu co stało się przyczynkiem do zmian instytucjonalnych w zakresie bezpieczeństwa finansowego. W szczególności zmiany w sposób istotny dotyczą regulacji i nadzoru sektora finansowego. Negatywne efekty pokryzysowe unaoczniły że, kondycja sektora finansowego wpływa w sposób większy na strefę realna gospodarki niż sądzono przed kryzysem. Okazało się że, dla osiągnięcia stabilności finansowej konieczna jest stabilność cen, która jest nadrzędnym celem Europejskiego Banku Centralnego (EBC), ale nie daje ona sama gwarancji stabilności finansowej całego sektora. Stabilność finansowa stała się zatem priorytetem banku centralnego i całej sieci bezpieczeństwa finansowego. Dlatego też została przesunięta odpowiedzialność za nią, a także dokonano uszczegółowienia w zakresie roli banków centralnych w tym obszarze. Dzisiejszy model bankowości ze swoim transgranicznym charakterem w świetle kryzysowych zmian pokazał że, stanowi to problem wobec zdecentralizowanej odpowiedzialności za stabilną sytuację finansową, która spoczywa na barkach władz danego kraju i skutkuje olbrzymimi kosztami jakie w efekcie końcowym ponoszą podatnicy danego rynku lokalnego. Mają na to wpływ decyzje władz lokalnych w ramach polityki fiskalnej, które w ten sposób próbują zniwelować skutki kryzysu. Lata poprzedzające kryzys były czasem intensywnego rozwoju sektora bankowego, co owocowało fuzjami i przejęciami nawet w obrębie transgranicznym i w efekcie tego powstaniem banków o wielkim systemowym znaczeniu w całej UE. Na terenie Europejskiej Unii powstały banki, których aktywa przewyższają poziom PKB danego kraju są to np. ING w Holandii, Nordea w Szwecji, Santander w Hiszpanii, HSBC w Wielkiej Brytanii. W krajach UE sektor bankowy kilkakrotnie przekracza PKB całej UE, co właśnie przyczyniło się do destabilizacji systemu finansowego i w dalszej konsekwencji zagroziło stabilności finansów publicznych 2. 1 Raport NBP Polska wobec światowego kryzysu gospodarczego 2009r.,s.4 2 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r., s.71 3

4 2 Unia Bankowa Koncepcję Unii Bankowej po raz pierwszy przedstawiono, pod koniec czerwca 2012r., w dokumencie W kierunku faktycznej Unii Gospodarczej i Walutowej 3.Najważniejszych ustaleń w sprawie Unii Bankowej dokonano w dniach grudnia 2012r przez Radę Europejską, zawierają one dokładnie określone cztery filary Unii Gospodarczej i Walutowej, które można pokrótce streścić jako: zintegrowane ramy finansowe, zintegrowane ramy budżetowe, zintegrowane ramy polityki gospodarczej, legitymację i odpowiedzialność demokratyczną. Jednym słowem głównym założeniem do którego dąży Unia Gospodarcza i Walutowa jest jej zintegrowany charakter. Sposób w jaki była do tej pory zorganizowana nie sprawdził się,dlatego też wybór był pomiędzy zorganizowaniem jej w kierunku jeszcze głębszej integracji lub jej całkowitego rozmontowania. W celu zintegrowania ram finansowych postanowiono utworzyć Unię Bankową 4. Objawem kryzysu stało się negatywne sprzężenie zwrotne jakie miło miejsce w sferze finansów banków i sytuacją finansową rządów, co w sposób szczególny odczuły takie kraje strefy euro jak Grecja, Irlandia, Portugalia, Hiszpania, Cypr. Silny wpływ kryzysu w sektorze bankowym na sferę finansów publicznych wynika ze wspomnianego powyżej dużego wzrostu aktywów sektora bankowego w UE. W krajach UE stanowiły one 334% PKB według danych z 2013r. Natomiast w innych wysokorozwiniętych gospodarkach jak USA jest to 86% lub Japonii 196%. Ma to wpływ na bardzo dużą współzależność sytuacji gospodarki krajów UE z finansami publicznymi a kondycją finansową banków w tychże krajach. W obawie przed skutkami upadku największych banków rządy państw UE, postanowiły skorzystać z pomocy finansowej UE oraz MFW i skierować ją w celu ratowania sektora bankowego na Cyprze, w Irlandii. W przeciwnym razie groziłoby to poważnymi reperkusjami dla systemów gospodarczych tychże państw. Właśnie to było przyczyną sięgnięcia po pomoc finansową z UE i MFW w Irlandii i Cyprze, obrazuje to Rys. 1. Odpowiedzią na kryzys, który najmocniej odbił się na sferze finansowej krajów strefy euro w UE stał się projekt unii bankowej przed którym postawiono zadanie poprawy jej funkcjonowania poprzez zawarte w nim reformy. Do unii bankowej obligatoryjnie należą państwa UE, które są jednocześnie uczestnikami strefy euro, mogą do niej należeć również kraje spoza strefy euro w ramach tzw. bliskiej współpracy (opt-in) 5. 3 W Kierunku Faktycznej Unii Gospodarczej I Walutowej Sprawozdanie Okresowe. Praca zbiorowa, Małgorzata Zaleska Unia Bankowa, wyd. Gifin, 2013r., s.16 5 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s.78 4

5 Rys.1 Sprzężenie zwrotne pomiędzy kondycją krajowych banków a ryzykiem kredytowym kraju. Źródło: Opracowanie własne na podst..p. Gajewski, Kryzys w strefie euro. Przyczyny, przebieg i perspektywy jego rozwiązania NBP, Warszawa 2013, s. 29. Wykres.1. Relacja aktywów sektora bankowego do PKB Źródło: Witkowski D., Integracja Rynków Finansowych w Unii Europejskiej i strefie euro Prezentacja w Wyższej Szkole Finansów i Prawa w Bielsku-Białej, 2014r. 5

6 3 Pierwszy filar unii bankowej jednolity mechanizm nadzorczy(single Supervisory Mechanism, SSM) 3.1 Organizacja i zakres działań EBC Obowiązki z zakresu nadzoru mikroostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi w strefie euro powierzono EBC. Rozporządzenie ws. SSM weszło w życie w listopadzie 2013 r., a przejęcie funkcji nadzorczych przez EBC nastąpiło 4 listopada 2014 r. SSM funkcjonuje jako zespół (na wzór ESBC) wzajemnie ze sobą powiązanych nadzorców EBC i krajowych organów nadzoru. EBC sprawuje bezpośredni nadzór nad bankami systemowo istotnymi: których wartość aktywów przekracza 30 mld EUR, relacja aktywów banku do PKB kraju przekracza 20%, banki korzystającymi z pomocy EFSF/ESM, organ krajowy może przekazać pod bezpośredni nadzór EBC również inne banki może to zrobić EBC z własnej inicjatywy. EBC nadzoruje także bezpośrednio co najmniej 3 najistotniejsze banki w danym kraju. Zadaniem nadzorców krajowych jest sprawowanie bieżącego nadzoru nad mniejszymi bankami według standardów, które określa EBC, do ich zadań należy wspieranie działań EBC, wykonywanie zaleconych instrukcji EBC. Razem z EBC nadzorcy krajowi tworzą wspólne zespoły nadzorcze. 6 Nowe funkcji EBC spowodowały konieczność wyodrębnienia w jego strukturach nowego organu wewnętrznego Rada ds. Nadzoru (Supervisory Board). Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia ws. SSM, w skład Rady ds. nadzoru wchodzą: Przewodniczący, Wiceprzewodniczący, Czterej przedstawiciele EBC, Po jednym przedstawicielu krajowych organów nadzoru mikroostrożnościowego z państw uczestniczących w SSM. Rada ds. Nadzoru działa w interesie całej UE, nie jest ona organem decyzyjnym EBC, a za wszystkie decyzje EBC odpowiedzialna jest Rada Prezesów. Projekty decyzji mikroostrożnościowych są przygotowywane i przyjmowane przez Radę ds. Nadzoru, w dalszej kolejności przekazywane do Rady Prezesów EBC, która ją finalnie rozpatruje. Decyzje Rady ds. Nadzoru podejmowane są, zwykłą większością głosów jej członków (każdy członek ma jeden głos), odwołanie może nastąpić w ciągu 10 dni roboczych, w sytuacjach 6 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s.79 6

7 nadzwyczajnych obowiązuje mechanizm umożliwiający rozpatrzenie projektu decyzji w terminie nieprzekraczającym 48 godzin. 7 SSM, którego członkami zgodnie z rozporządzeniem są kraje strefy euro, jest również otwarty na udział krajów UE spoza strefy euro (tzw. opcja opt-in). Decyzja o nawiązaniu bliskiej współpracy czyli objęcia banków z kraju spoza strefy euro jednolitym mechanizmem nadzorczym jest uwarunkowana przyjęciem danego kraju przez EBC. Wydał on zasady regulujące proces nawiązywania, zawieszania i zakończenia bliskiej współpracy. Możliwe jest zwrócenie się kraju spoza strefy euro z wnioskiem o nawiązanie bliższej współpracy do EBC. Data rozpoczęcia bliskiej współpracy, sposób w jaki przekazane są uprawnienia w zakresie nadzoru leży w kompetencjach EBC i to on wydaje stosowne decyzje. Zarówno EBC jak i kraj opt-in ma może z własnej inicjatywy zawiesić lub zakończyć procedurę bliskiej współpracy. Przed przejęciem odpowiedzialności za nadzór nad bankami w strefie euro, EBC przeprowadził ocenę banków jak również ich bilansów, biorąc pod uwagę wiele czynników. Pozwoliło to na stworzenie tzw. bilansu otwarcia na dzień przejęcia przez EBC obowiązków nadzorczych nad bankami eurogrupy. Oceną objętych było 130 banków z krajów strefy euro, brały w niej udział na zasadzie współpracy krajowe organy nadzoru państw uczestniczących w SSM. Ocena składała się z trzech elementów: określenia najważniejszych typów ryzyka, przeglądu jakości aktywów (AssetQualityReview, AQR) testu warunków skrajnych (Stress test), realizowanego we współpracy z EBA. Rada ECOFIN 15 listopada 2013 r. określiła procedurę jaką należy zastosować w momencie stwierdzenia niedoborów kapitału w ocenianych bankach. Plan naprawy ma zostać opracowany przez odpowiednie instytucje finansowe. Brakujący kapitał w pierwszej kolejności ma zostać pokryty: ze źródeł prywatnych-rynkowych (np. pozyskanie kapitału na rynku, zatrzymanie zysków). państwa członkowskie powinny zapewnić dokapitalizowanie banków z narodowych źródeł publicznych przy zachowaniu zasad pomocy publicznej w UE (opublikowanych przez KE w tzw. komunikacje bankowym) oraz zastosowaniu procedur resolution. z wspólnotowych mechanizmów wsparcia kapitałowego poprzez pożyczkę z ESM za pośrednictwem budżetu krajowego, jeśli zostanie wcześniej zastosowany mechanizm bail-in oraz odbędzie się to zgodnie z zasadami udzielania pomocy publicznej. Forma pomocy z ESM może być bezpośrednia (limit 60mld EUR z funduszu ESM). W trakcie tworzenia SSM zostały wykorzystane normy prawne (art. 127 ust. 6 TFUE 8 ). Było to spowodowane koniecznością szybkiego i pierwszoplanowego działania, ale konsekwencją 7 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s

8 opracowania SSM na podstawie zastanych przepisów jest ich odmienność wobec krajów optin. Jest to spowodowane istniejącymi przepisami wynikającymi z traktatu; EBC nie ma uprawnień do podejmowania bezpośrednich działań wobec instytucji kredytowych posiadających swoją siedzibę w kraju spoza strefy euro uczestniczącym w SSM. W związku z tym nawiązanie bliskiej współpracy przez kraj spoza strefy euro jest związane z koniecznością wprowadzenia szeregu dostosowawczych zmian w prawodawstwie krajowym (m.in. dotyczącymi uprawnień nadzoru ostrożnościowego), tak aby nadzór EBC był skutecznie prowadzony przez organy krajowe. Kraje spoza strefy euro nie mają pełnej decyzyjności w procesie SSM. Dlatego dla stabilności i spójności całej unii bankowej wskazane jest, wzmocnienie podstawy prawnej powołania i funkcjonowania procesu SSM. Jeśli myślimy o zapewnieniu równych praw i obowiązków dla wszystkich uczestniczących w SSM państw zarówno tych należących obligatoryjnie ze strefy euro jaki na zasadzie bliskiej współpracy wymagane są zmiany traktatowe, które w sposób jasny i precyzyjny określałyby zasady uczestniczenia w SSM dla wszystkich. Dla uproszczenia i skrócenia procesu decyzyjnego w SSM wskazane byłoby nadanie Radzie ds. Nadzoru uprawnień decyzyjnych w zakresie kompetencji nadzorczych. Doprecyzowania wymagają również przepisy prawne w kwestii utworzenia, finansowania i korzystania ze środków ESM przez sektor bankowy krajów spoza eurogrupy. W celu osiągnięcia tych konkretnych efektów konieczne są zmiany w traktacie. 3.2 Formy nadzoru ostrożnościowego. Według zaleceń raportu grupy de Larosière a z 2009r. Europejski System Nadzoru Finansowego (ESNF)powinien funkcjonować w formie zdecentralizowanej sieci. Ostatecznie utworzono go w systemie nadzoru mikro- i makroostrożnościowego. W skład ESNF wchodzą europejskie i krajowe organy nadzoru. Jeśli chodzi o jego europejski poziom to na filar mikroostrożnościowy składają się: Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) oraz Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA), które współpracują ze sobą w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru. Natomiast Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS)odpowiada za nadzór makroostrożnościowy. Do systemu ESNF wchodzą również właściwe krajowe organy nadzoru państw członkowskich. Do głównych celów ESNF należy m.in. budowa wspólnej kultury nadzoru i wspieranie działania jednolitego europejskiego rynku finansowego. Poniżej opisy i podział nadzoru ostrożnościowego. Pierwszy z wymienionych to nadzór mikroostrożnościowy, w którym obowiązki pomiędzy EBC a organami krajowymi w zakresie polityki mikroostrożnościowej podzielone zostały dla sprawnego działania SSM. Zgodnie z art. 6 rozporządzenia ws. SSM, EBC wykonuje swoje zadania w ramach SSM we współpracy z właściwymi organami krajowymi co wymaga od niego utworzenia przejrzystych ram porządkujących relacje między EBC a organami krajowymi. Mechanizmy współpracy między EBC a krajowymi organami nadzoru powinny być przejrzyste, obowiązki podzielone praktyczne tak aby uniknąć efektu dublowania pracy. 8

9 Kompetencje należy rozdzielić w sposób szczegółowy tak, aby nie dopuścić do sporów w ich obszarze, a jednocześnie aby nie doszło do powstania niezagospodarowanych przez nadzór miejsc. Duża rola EBC doprowadziłaby do scentralizowania mechanizmu zarządzania SSM, opracowania wspólnych standardów nadzorczych. Pożądaną konsekwencją powyższych zasad będzie zachowanie większej spójności i przejrzystości całego mechanizmu. Znacząca rola EBC zmniejszyłaby możliwość pobłażliwego traktowania poszczególnych instytucji finansowych przez nadzorców krajowych. Należy jednak dodać że, zwiększenie roli EBC będzie wymagało zwiększenia zatrudnienia kompetentnych pracowników w systemie nadzorczym, co nie powinno odbywać się kosztem zmniejszenia zasobów kadrowych na szczeblu lokalnym. To właśnie krajowi nadzorcy bardziej orientują się w zasadach funkcjonowania ich lokalnego rynku, są bardziej w tym zakresie doświadczeni, aniżeli organy centralne EBC. Kolejnym z wymienionych nadzorów jest nadzór makroostrożnościowy z silnie wyakcentowanymi kompetencjami władz krajowych, i kompetencjami EBC w zaostrzaniu parametrów. Wydaje się to rozwiązaniem korzystnym. Specyfikę rynku lokalnego najlepiej znają organy krajowe, dysponują również większym doświadczeniem w zakresie polityki makroostrożnościowej, przez co mogą potencjalnie lepiej dopasowywać narzędzia makroostrożnościowe w reakcji na ryzyka specyficzne dla lokalnego rynku. Nadzorcy krajowi potrafią zapewne w bardziej skuteczny sposób zastosować dostępne w ich kompetencjach narzędzia, tak aby doprowadzić do elastycznego dostosowanego do cyklu finansowego danego kraju, który może być zupełnie rozbieżny z cyklami w pozostałych krajach strefy euro. Pozwoli to na złagodzenie ryzyk systemowych specyficznych dla fazy cyklu w jakiej znajduje się aktualnie dany kraj SSM. Ma to trudne do oszacowania znaczenie w sytuacji krajów strefy euro gdzie nie ma możliwości stosowania narzędzi z zakresu polityki pieniężnej i kursowej. EBC na podstawie oceny ryzyka systemowego w sposób obiektywny i niezależny może zaostrzyć politykę makroostrożnościową w konkretnym kraju, co może mieć swoją przyczynę w konieczności ograniczania ryzyka systemowego w całej strefie SSM. Jest on również uprawniony do oceny i wyłapywania negatywnych zjawisk wynikających z transgranicznego modelu system finansowego, co wiąże się z oceną zastosowanych narzędzi makroostrożnościowych w danym kraju i nadzorować w sposób skoordynowany ich funkcjonalność z poziomu SSM. EBC będąc organem mającym kompetencje i spojrzenie z poziomu ponadnarodowego może w sposób zasadniczo bardziej perspektywiczny ocenić i zauważyć pojawiające się ryzyka systemowe biorąc pod uwagę znaczenie danego podmiotu np. banku nie tylko z perspektywy krajowej, ale funkcjonowania całej struktury SSM. Sprawne funkcjonowanie EBC w omawianym przeze mnie temacie będzie wymagało rozbudowy w zakresie kompetencji i zasobów do czego niezbędny jest czas. 9

10 Tabela 1. Cele szczegółowe nadzoru mikro-i makroostrożnościowego rynku finansowego w UE Nadzór mikroostrożnościowy Nadzór makroostrożnościowy 1.Wyważenie interesów organów nadzoru w krajach macierzystym i przyjmującym, tzn. wzmocnienie procedur i praktyk mających na celu kwestionowanie decyzjikrajowego organu nadzoru w relacjach trans granicznych. 2.Zapewnienie równych szans instytucjom finansowym działających w różnych państwach członkowskich. 3. Lepsze zapobieganie kryzysom i zarządzanie kryzysem w skali europejskiej. 1.Opracowanie europejskiego systemu oceny ryzyka makroostrożnościowego. 2. Zwiększenie skuteczności mechanizmu wczesnego ostrzegania. 3.Umozliwenie, aby oceny ryzyka znajdowały swoje odzwierciedlenie w działaniach odpowiednich organów. 4.Zwiększenie skuteczności i efektywności kosztowej nadzoru w przypadku nadzorowanych przedsiębiorstw Żródło: W.Gradoń, Ewolucja koncepcji nadzoru finansowego w Unii Europejskiej, K. Znaniecka, W. Gradoń, System Bankowy i rynki finansowe w warunkach globalnego kryzysu finansowego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Studia Ekonomiczne nr 71, Katowice 2010, s Kryzys finansowy ostatnich lat pokazał że, dla osiągnięcia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa finansów europejskiej gospodarki niezbędne jest zaostrzenie nadzoru nie tylko w zakresie mikroostrożnościowym czyli tzw. kontroli pojedynczych instytucji finansowych. Jako że, udział aktywów system finansowego w gospodarce realnej jest w krajach UE bardzo duży, zaobserwowano potrzebę wprowadzenia i wzmocnienia drugiego filaru nadzoru nad systemem finansowym w postaci nadzoru makroostorżnościowego. Do jego głównych zadań należą: analiza działania i związków systemu finansowego z realną sferą gospodarki, rozpoznawanie ryzyka i jego ocenę dla stabilności finansowej, działania, których celem jest ograniczenie i zapobieganie ryzykownym zjawiskom, które są zagrożeniem dla stabilności systemu finansowego. 9 9 Małgorzata Zaleska Unia Bankowa, wyd. Gifin, 2013r., s.37 10

11 Schemat 1. Europejski System Nadzoru Finansowego EUROPEJSKI SYSTEM NADZORU FINANSOWEGO Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ESRB) Informacje o zmianie sytuacji Wczesne ostrzeganie przed ryzykiem z poziomu mikroostrożnościowego Nadzór Makroostrożnościowy Europejski System Organów Nadzoru Finansowego (ESFS) Nadzór Mikroostro- żnościowy Europejski Organ Nadzoru Bankowego (EBA) Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) Krajowi nadzorcy nad sektorem bankowym Krajowi nadzorcy nad sektorem ubezpieczeń Krajowi nadzorcy nad rynkiem papierów wartościowych Źródło: K. Mitręga-Niestrój, Siatka bezpieczeństwa finansowego w Eurounii Europejskiej w strefie euro, CeDeWu, Warszawa 2011, s Bliska współpraca (opcja opt-in) Kraje UE spoza strefy euro mogą również uczestniczyć w mechanizmie SSM (tzw. opcja optin). Kraje spoza strefy mogą same zdecydować czy chcą przystąpić do Unii Bankowej, nie jest to dla nich obowiązek. Mogą to zrobić w dowolnym momencie, nie określono wiążącego terminu w którym miałoby to nastąpić. 11

12 Przystąpienie do Unii Bankowej może nastąpić: w dowolnym momencie, na wniosek danego kraju, w drodze decyzji EBC o nawiązaniu bliskiej współpracy. Zobowiązania kraju spoza strefy euro: przestrzeganie instrukcji i wytycznych EBC, przekazywanie informacji i dokumentacji nadzorczej, wprowadzenie odpowiednich zmian w legislacji krajowej. Ponieważ decyzja o przystąpieniu do unii bankowej jest suwerenną decyzją danego kraju powinien on dokładnie rozważyć przed złożeniem wniosku czy korzyści jakie wypływają z uczestnictwa w niej nie przewyższają kosztów z tym związanych. Mam tu na uwadze ograniczenie roli sieci nadzoru bezpieczeństwa finansowego, który w Polsce działa w sposób bardzo bezpieczny i zachowawczy na tle krajów strefy euro. Skuteczność SSM nie została jeszcze zweryfikowana dlatego trudno na obecnym etapie obiektywnie ocenić korzyści z uczestnictwa w SSM. Korzyści z uczestnictwa w SSM: o szansa dla kraju opt-in na uczestnictwo w paneuropejskim mechanizmie, o zwiększenie integracji europejskej, o wzrost atrakcyjności sektora finansowego danego kraju w ocenie inwestorów zagranicznych. Na obecnym etapie, aby osiągnąć w.w. korzyści potrzeba sprawnie funkcjonującego SSM i zdobycie zaufania uczestników rynku. Kraje spoza strefy euro, w których sektor bankowy jest w słabej kondycji mogą być bardziej skłonne do zauważenia korzyści z członkostwa w SSM. Polski system bankowy mający stabilną sytuację nie jest zmuszony do przywiązywania wielkiej wagi do uczestnictwa opt-in. Należy jednak zaznaczyć, że występują również istotne wynikające z przepisów traktatowych, na mocy których kraj spoza strefy euro nie może w pełni korzystać z pomocymechanizmu SSM. Wyrażone są one m.in.: brakiem dostępu do ESM, brakiem dostępu płynności w euro z EBC, brakiem możliwości zasiadania w Radzie Prezesów organie decyzyjnym EBC. koniecznością bezwzględnego dostosowania się do instrukcji EBC w zakresie nadzoru mikroostrożnościowego 10. Zakończenie bliskiej współpracy opt-in może nastąpić zarówno z inicjatywy EBC jak też na wniosek kraju opt-in. Zakończenie lub zawieszenie bliskiej współpracy przez EBC może nastąpić w dwóch przypadkach: o Jeśli kraj opt-in nie wywiązuje się z obowiązków określonych w rozporządzeniu ws. SSM (m.in. nie przestrzega wytycznych i wniosków EBC). 10 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s.84,85 12

13 o Jeśli Rada Prezesów wyrazi sprzeciw wobec projektu decyzji Rady ds. Nadzoru, kraj opt-in może powiadomić EBC, że w sposób uzasadniony nie zgadza się ze sprzeciwem Rady Prezesów. Kraje opt-in również mogą zakończyć bliską współpracę na swój wniosek w dwóch przypadkach: o Jeżeli kraj opt-in nie zgadza się z projektem decyzji Rady ds. Nadzoru, informuje Radę Prezesów o swoim uzasadnionym braku zgody. o Kraj opt-in może zwrócić się do EBC o zakończenie bliskiej współpracy w dowolnym momencie po upływie trzech lat od ustanowienia bliskiej współpracy. Zakończenie bliskiej współpracy może mieć wpływ na reputację danego kraju w szczególności gdyby taką decyzję podjęło EBC. Jeżeli kraj UE pozostanie poza SSM procesy zachodzące w ramach uniibankowej nie będą miały bezpośredniego wpływu na funkcjonowanie i sprawowanie nadzoru przez organ krajowy. Ponieważ kapitał zagraniczny posiada znaczący udział (głównie ze strefy euro)w aktywach sektora bankowego w Polsce, to bank-matki z krajów ze strefy euro będą podlegać nadzorowi EBC. Właśnie nadzór EBC oraz sprawnie działający SSM powinien przyczynić się do poprawy kondycji banków-matek, z takiego obrotu sprawy na pewno korzyści odniosłaby Polska- kraj goszczący Drugi filar unii bankowej proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (resolution) (Single Resolution Mechanism, SRM) Jako że, przekazano na poziom europejski uprawnienia w zakresie sprawowania nadzoru postanowiono także przenieść odpowiedzialność za działania na etapie, gdy bank zostanie uznany za niewypłacalny. Rozporządzenie przyjęto przez Parlament Europejski w kwietniu 2014 r., a w lipcu 2014 r. przez Radę UE. Rozporządzenie ws. SRM w pełni wejdzie w życie w 2016 r. 12 Rozporządzenie w sprawie SRM obejmuje również utworzenie Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i uporządkowanej Likwidacji (Single Resolution Board, SRB). 11 Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s.86, Raport NBP Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, 2014r.s

14 4.1 Opis i przebieg procesu proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Europejskie ramy dotyczące działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków mają obejmować trzy elementy odpowiadające uprawnieniom, jakimi dysponowałyby instytucje nadzorcze w poszczególnych państwach członkowskich : o przygotowanie i zapobieganie: na tym etapie należy sporządzić plan naprawy, który pozwoli na określenie środków niezbędnych w razie gdy sytuacja finansowa banków ulegnie pogorszeniu, ma to na celu ochronę ich rentowności. Obejmuje również przygotowanie planów oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które określają sposoby postępowania z bankami w sytuacji gdy są w stanie krytycznym, np. utraciły rentowność. Wskazują na możliwość zawierania umów (w formie pożyczki, udzielenia gwarancji lub udostępnienia aktywów, które mogą być wykorzystane jako zabezpieczenia w transakcji) na poziomie wsparcia wewnątrzgrupowego, co może pomóc w ograniczeniu rozwoju sytuacji kryzysowej. Jest to też sposób na zwiększenie stabilności finansowej grupy jako całości. o wczesną interwencję instytucji nadzoru; pozwala ona już w początkowej fazie zatrzymać pogarszanie się sytuacji banku i ma zapobiec jego niewypłacalności. Wczesna interwencja będzie używana w przypadku, gdy bank nie spełnia ustawowych wymogów kapitałowych lub istnieje prawdopodobieństwo, że je narusza. W takiej sytuacji organy nadzoru będą miały prawo wyznaczyć nadzwyczajnego zarządce banku, który będzie sprawował swoją funkcję przez ograniczony okres. o restrukturyzację i uporządkowaną likwidację; będzie ona przeprowadzona gdy środki prewencyjne i wczesnej interwencji nie będą wystarczające do zapobieżenia upadłości banku. Procedura będzie polegać na przejęciu kontroli nad daną instytucją finansową przez organy nadzoru, które podejmą zdecydowane działania w celu jej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Obejmują one działania w zakresie zbycia wyodrębnionej części przedsiębiorstwa, bądź też utworzeniu instytucji pomostowej, może to być również wydzielenie aktywów, umorzenie lub konwersja długu 13. Proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przebiegałby w oparciu o schemat przedstawiony w tabeli Praca Zbiorowa pod redakcją naukową Cezarego Kosikowskiego, Przyszłość Unii Europejskiej w świetle jej ustroju walutowego i finansowego, wyd. Temida, Białystok 2013r., s.309,310 14

15 Tabela 2.Etapy procesu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w ramach unii bankowej. Etap Charakterystyka etapu Pierwszy Drugi Trzeci Czwarty Piąty EBC powiadamia Komisję Europejską, Radę ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji oraz właściwe organy narodowe, że instytucja finansowa jest na progu upadłości Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji dokonuje oceny, czy istnieje ryzyko systemowe oraz czy istnieje rozwiązanie w obrębie sektora prywatnego Jeśli dokonana przez Radę ocena wykaże istnienie ryzyka systemowego i brak rozwiązania w obrębie sektora prywatnego, Rada zaleca Komisji wszczęcie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Wszczęcie procedury przez Komisję Europejską i powiadomienie Rady o zastosowanych instrumentach oraz także o skali wykorzystania funduszu Rada przyjmuje w drodze decyzji skierowanej do krajowych organów ds. Restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w którym określone zostają instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, działania podejmowane w ramach tej procedury oraz działania z zakresu finansowania, a także nakazuje właściwym krajowym organom ds. Restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zastosowanie środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosują zgodnie z prawem krajowym środki restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określone przez Radę Źródło: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Konsekwencje przystąpienia Polski do unii bankowej, Recenzent Prof. zw. dr hab. Ryszard Wierzba, Gdańsk 2014, s.61, g Opracowanie w oparciu o dokument COM (2013) 520 finał, s Przesłanki do uruchomienia procesu decyzyjnego procedury: bank jest na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością (failing or likely to fail) nie ma podstaw, by oczekiwać, że jakiekolwiek działania sektora prywatnego bądź działania nadzorcze, w tym podjęte w ramach wczesnej interwencji, zapobiegną upadłości banku, działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są konieczne w interesie publicznym. 15

Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski

Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski Warszawa, 15.03.2013 r. Resolution proces restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków Olga Szczepańska Narodowy Bank Polski Koszty kryzysu w UE Całkowita kwota pomocy publicznej dla sektora finansowego

Bardziej szczegółowo

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja KS 13.07.2016 Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów i przymusowa restrukturyzacja Warszawa, 25 października 2016 r. 1 Regulacje Dyrektywa o gwarantowaniu depozytów (DGSD 2014/49) Dyrektywa o restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka

Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka Europejska i polska architektura nadzoru finansowego Michał Kruszka Departament Analiz i Współpracy z Zagranicą Urząd Komisji Nadzoru Finansowego 1 Geneza zmian instytucjonalnych Światowy kryzys finansowy:

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY JOANNA redakcja naukowa SWIDERSKA WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY Ujęcie instytucjonalne Difin Spis treści Wprowadzenie 11 Część I System gwarantowania depozytów 15 Rozdział 1. Geneza i uwarunkowania tworzenia

Bardziej szczegółowo

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Spis treści: Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I USTRÓJ WALUTOWY I FINANSE UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział I Ustrój walutowy Unii 1. Pojęcie i zakres oraz podstawy

Bardziej szczegółowo

wraz z odpowiedziami Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, Rady i Komisji

wraz z odpowiedziami Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, Rady i Komisji Sprawozdanie sporządzone zgodnie z art. 92 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 806/2014 dotyczące wszelkich zobowiązań warunkowych (dotyczących Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kryzysowe (1)

Zarządzanie kryzysowe (1) Prace legislacyjne prowadzone na forum europejskim dotyczące zmian w zakresie zarządzania kryzysowego (recovery and resolution framework), funduszu naprawczego (resolution fund) oraz funkcjonowania systemów

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17 Notki o autorach................................................... 11 Założenia i cele naukowe............................................ 15 Wstęp............................................................

Bardziej szczegółowo

ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r.

ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r. PL ECB-PUBLIC WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) [RRRR/XX*] z dnia [xx] 2016 r. w sprawie wykonywania opcji i swobód uznania przewidzianych w prawie Unii przez właściwe organy krajowe w stosunku

Bardziej szczegółowo

Podstawowe założenia wspólnego nadzoru bankowego i unii bankowej

Podstawowe założenia wspólnego nadzoru bankowego i unii bankowej Podstawowe założenia wspólnego nadzoru bankowego i unii bankowej Dariusz Szkaradek Partner, Lider Działu Audytu i Zarządzania Ryzykiem Instytucji Finansowych, Deloitte Warszawa, 16 stycznia 2013 r. Agenda

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC)

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC) EUROPEJSKI BANK CENTRALNY (EBC) Europejski Bank Centralny (EBC) jest główną instytucją unii gospodarczej i walutowej, która od 1 stycznia 1999 r. odpowiada za prowadzenie europejskiej polityki pieniężnej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 24.11.2014 r. COM(2014) 710 final 2014/0336 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY określające jednolite warunki stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Kapitałem w Bankach

Zarządzanie Kapitałem w Bankach Zarządzanie Kapitałem w Bankach Wizja scenariusza spowolnienia gospodarczego w Polsce w kontekście powołania wspólnego nadzoru bankowego Tomasz Kubiak Dyrektor Zarządzający Dep. Alokacji Kapitału i ALM

Bardziej szczegółowo

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MODELE NADZORU FINANSOWEGO Ø Nadzór solo Ø Nadzór zintegrowany Ø Nadzór mieszany NADZÓR FINANSOWY W POLSCE Komisja Papierów Wartościowych i Giełd Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych Komisja

Bardziej szczegółowo

Anna Baran. Konsekwencje przystąpienia Polski do Unii Bankowej

Anna Baran. Konsekwencje przystąpienia Polski do Unii Bankowej UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI W OLSZTYNIE WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia. Marian Górski

Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia. Marian Górski Unia Bankowa przyczyny tworzenia, zasady funkcjonowania, oczekiwania, zagrożenia Marian Górski Europejki sektor bankowy przed kryzysem Bankowość centralna: strefa euro Europejski System Banków Centralnych

Bardziej szczegółowo

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska I. Wstępna analiza kosztów i korzyści przystąpienia krajów spoza strefy euro do Unii Bankowej na zasadach tzw.

Bardziej szczegółowo

Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z

Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z Rola systemów gwarantowania depozytów w stabilizowaniu systemu finansowego w strefie euro. Wnioski z kryzysu Łukasz Szewczyk Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach lukasz.szewczyk@ue.katowice.pl Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Seria: Nr 6 e-monografie

Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Seria: Nr 6 e-monografie Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Seria: Nr 6 e-monografie Koło Naukowe Prawa Finansowego Bezpieczeństwo rynku finansowego pod redakcją Eugenii Fojcik-Mastalskiej

Bardziej szczegółowo

KŁOPOTY FINANSOWE BANKU. Monika Miara, Dorota Kusyk

KŁOPOTY FINANSOWE BANKU. Monika Miara, Dorota Kusyk KŁOPOTY FINANSOWE BANKU P R Z E J Ę C I E, L I K W I D A C J A, U P A D Ł O Ś Ć B A N K U Monika Miara, Dorota Kusyk DYREKTYWA O RESTRUKTURYZACJI I UPORZĄDKOWANEJ LIKWIDACJI WCZESNA INTERWENCJA Bank staje

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red.

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red. UPORZĄDKOWANA LIKWIDACJA BANKÓW WYJĄTKI DLA IPS W DYREKTYWIE BRRD 15 maja 2014 r. opublikowany został tekst dyrektywy BRRD, dotyczącej reguł restrukturyzacji banków oraz określenia kluczowych zasad finansowania

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.11.2011 KOM(2011) 819 wersja ostateczna 2011/0385 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

O C E N A S K U T K Ó W R E G U L A C J I

O C E N A S K U T K Ó W R E G U L A C J I O C E N A S K U T K Ó W R E G U L A C J I 1. Podmioty, na które będzie oddziaływał akt normatywny. Projektowana ustawa będzie oddziaływała na banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, firmy inwestycyjne,

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucji gwarantujących depozyty

Rozwój instytucji gwarantujących depozyty Rozwój instytucji gwarantujących depozyty (explicite) 100 90 80 70 60 50 40 30 Wielka Recesja Kryzysy w Europie Kryzys Tequila Kryzys Azjatycki FDIC 1934 w odpowiedzi na kryzys 1929 roku - 20 10 0 1930

Bardziej szczegółowo

Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania. 28 stycznia 2008 r.

Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania. 28 stycznia 2008 r. Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania KNF jako nowa, zintegrowana instytucja nadzoru finansowego Komisja Nadzoru Finansowego powstała na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA

PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA INSTYTUCJE UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ Instytucje europejskiej unii gospodarczej i walutowej ponoszą główną odpowiedzialność za określanie europejskiej polityki pieniężnej, przepisów regulujących emisję

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

A co jeśli bank ma kłopoty finansowe?

A co jeśli bank ma kłopoty finansowe? A co jeśli bank ma kłopoty finansowe? Plan naprawy Wczesna interwencja Likwidacja banku Upadłość banku Plan prezentacji Nowelizacja USTAWY z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe Zgodnie z art. 141m banki

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 11 lipca 2016 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 11 lipca 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 11 lipca 2016 r. (OR. en) 10796/16 ECOFIN 678 UEM 264 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: DECYZJA RADY stwierdzająca, że Portugalia nie podjęła skutecznych działań

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania wyznaczenia składek na 2017 r.

Uwarunkowania wyznaczenia składek na 2017 r. Uwarunkowania wyznaczenia składek na 2017 r. Zdzisław Sokal Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Warszawa, 26 września 2016 r. Zmiana zasad finansowania BFG Regulacje unijne i krajowe 2 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Zmiany struktury sektora bankowego w Europie rola konkurencji Małgorzata Pawłowska, Instytut Ekonomiczny NBP* Niniejsza prezentacja

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. BFG organizacja gwarancji

Prawo bankowe. BFG organizacja gwarancji Prawo bankowe BFG organizacja gwarancji Bankowy Fundusz Gwarancyjny Po co gwarancje dla depozytariuszy? Co gwarancja wypłaty depozytów oznacza dla klientów banków? Czy warto aby bank należał do systemu

Bardziej szczegółowo

Wytyczne. w sprawie ujawniania informacji o aktywach obciążonych i aktywach wolnych od obciążeń. 27 czerwca 2014 r. EBA/GL/2014/03

Wytyczne. w sprawie ujawniania informacji o aktywach obciążonych i aktywach wolnych od obciążeń. 27 czerwca 2014 r. EBA/GL/2014/03 WYTYCZNE W SPRAWIE UJAWNIANIA INFORMACJI O AKTYWACH OBCIĄŻONYCH I AKTYWACH WOLNYCH OD OBCIĄŻEŃ 27 czerwca 2014 r. EBA/GL/2014/03 Wytyczne w sprawie ujawniania informacji o aktywach obciążonych i aktywach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. Projekt z dnia 1 czerwca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych,

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów

Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów KS 13.07.2016 Zmiany w zasadach gwarantowania depozytów Tomasz Obal Członek Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Warszawa, 26 września 2016 r. 1 Regulacje Dyrektywa o restrukturyzacji i uporządkowanej

Bardziej szczegółowo

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska

Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska Czy i kiedy kraje spoza strefy euro powinny wstąpić do Unii Bankowej? aktualizacja stanowiska I. Wstępna analiza kosztów i korzyści przystąpienia krajów spoza strefy euro do Unii Bankowej na tzw. zasadach

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej instytucji finansowych

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej instytucji finansowych 2 grudnia 2014 r. Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej instytucji finansowych Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przyjęła na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2014 r. stanowisko w sprawie: polityki

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Wybór promotorów prac magisterskich

Wybór promotorów prac magisterskich Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Finanse i Rachunkowość studia niestacjonarne Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku Finanse

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw"

USTAWA. z dnia. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw Projekt z dniu 8 grudnia 2011 r. z dnia USTAWA o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw" Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO OBROTU GOSPODARCZEGO MODUŁY WARSZTATOWE

BEZPIECZEŃSTWO OBROTU GOSPODARCZEGO MODUŁY WARSZTATOWE BEZPIECZEŃSTWO OBROTU GOSPODARCZEGO MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT G-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY OBROTU GOSPODARCZEGO. Podstawy ekonomii. Podstawy finansów i bankowości. Pojęcie gospodarki i obrotu gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BIAŁEJ PODLASKIEJ

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BIAŁEJ PODLASKIEJ INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BIAŁEJ PODLASKIEJ wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2015 roku Spis treści Spis treści... 2 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego

Bardziej szczegółowo

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO PL OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 2 sierpnia 2006 r. wydana na wniosek Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie projektu ustawy zmieniającej ustawę o Narodowym Banku Polskim (CON/2006/39)

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A.

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. Cel i elementy systemu kontroli wewnętrznej 1. System kontroli wewnętrznej umożliwia sprawowanie nadzoru nad działalnością Banku. System kontroli wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Trzebnicy

INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Trzebnicy Załącznik do Uchwały nr 47 /2016 Zarządu Banku Spółdzielczego w Trzebnicy z dnia 16 sierpnia 2016r. INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Trzebnicy wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Narzędzia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w procesie restrukturyzacji skok

Narzędzia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w procesie restrukturyzacji skok Narzędzia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w procesie restrukturyzacji skok Regulacje Dyrektywa o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (BRRD 2014/59) Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

PL Kształtowanie się europejskiego nadzoru bankowego Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w zmieniających się warunkach. Sprawozdanie specjalne

PL Kształtowanie się europejskiego nadzoru bankowego Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w zmieniających się warunkach. Sprawozdanie specjalne PL 2014 nr 05 Sprawozdanie specjalne Kształtowanie się europejskiego nadzoru bankowego Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w zmieniających się warunkach EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY EUROPEJSKI TRYBUNAŁ

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE PUBLICZNE NA TEMAT PROJEKTU ROZPORZĄDZENIA RAMOWEGO EBC W SPRAWIE JEDNOLITEGO MECHANIZMU NADZORCZEGO PYTANIA I ODPOWIEDZI

KONSULTACJE PUBLICZNE NA TEMAT PROJEKTU ROZPORZĄDZENIA RAMOWEGO EBC W SPRAWIE JEDNOLITEGO MECHANIZMU NADZORCZEGO PYTANIA I ODPOWIEDZI KONSULTACJE PUBLICZNE NA TEMAT PROJEKTU ROZPORZĄDZENIA RAMOWEGO EBC W SPRAWIE JEDNOLITEGO MECHANIZMU NADZORCZEGO PYTANIA I ODPOWIEDZI 1 KIEDY EBC ZACZNIE NADZOROWAĆ BANKI? EBC przejmie odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów

Bardziej szczegółowo

Ważne zagadnienia finansowe związane z publikacjami na 2014 rok - punkt widzenia organów nadzoru

Ważne zagadnienia finansowe związane z publikacjami na 2014 rok - punkt widzenia organów nadzoru ESMA/2013/1671 4 grudnia 2013 r./ Warszawa Ważne zagadnienia finansowe związane z publikacjami na 2014 rok - punkt widzenia organów nadzoru Roxana Damianov Senior Officer ESMA (Europejski Urząd Nadzoru

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość

Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac licencjackich i magisterskich na kierunku Finanse i rachunkowość Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku Finanse

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności. Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r.

Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności. Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r. Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r. Okrągły Stół 1989 r. Wolne wybory 1989 r. 25 LAT POLSKIEJ TRANSFORMACJI

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE)

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 15.11.2016 L 306/37 WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2016/1994 z dnia 4 listopada 2016 r. w sprawie metody uznawania instytucjonalnych systemów ochrony na potrzeby ostrożnościowe przez właściwe

Bardziej szczegółowo

Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych

Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych Urząd Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 1 marca 2011 r. Maciej Kurzajewski Z-ca Dyrektora Departamentu

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat zasad gwarantowania depozytów w systemie rumuńskim

Informacja na temat zasad gwarantowania depozytów w systemie rumuńskim Romuald Szymczak Informacja na temat zasad gwarantowania depozytów w systemie rumuńskim 1. Informacje ogólne Instytucją gwarantującą depozyty w Rumunii jest Bankowy Fundusz Gwarantowania Depozytów (rum.:

Bardziej szczegółowo

System emerytalny w Polsce

System emerytalny w Polsce System emerytalny w Polsce 1 Reformy systemów emerytalnych w wybranych krajach Europy Środkowo- Wschodniej i Ameryki Łacińskiej 20 18 16 Bułgaria Chorwacja Estonia Litwa Dominikana 14 12 10 Kazachstan

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ZAŁUSKACH

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ZAŁUSKACH INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ZAŁUSKACH wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2015 roku Spis treści 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego w Załuskach poza terytorium

Bardziej szczegółowo

Wypłata środków i działalność pomocowa BFG

Wypłata środków i działalność pomocowa BFG Wypłata środków i działalność pomocowa BFG Cel działalności BFG Podejmowanie działań na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, w szczególności przez zapewnienie funkcjonowania obowiązkowego systemu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W MRĄGOWIE

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W MRĄGOWIE INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W MRĄGOWIE wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2015 roku Spis treści 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego w Mrągowie poza terytorium

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13 Spis treści Wstęp......................................... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE..... 13 Rozdział 1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego.............................

Bardziej szczegółowo

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce Warszawa, lipiec 2013 Departament Slajd 2 mieszkaniowych w Polsce charakterystyka portfela mieszkaniowych Ryzyko z portfelem Finansowanie akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów Spis treści Wprowadzenie... 7 Rozdział 1. Cele, uwarunkowania i obszary działania współczesnej polityki fiskalnej... 11 1.1. Istota, zarys historyczny i uwarunkowania polityki fiskalnej... 12 1.2. Obszary

Bardziej szczegółowo

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 08.03.2012 r. 1 Sektor bankowy w

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Krakowska Szkoła Biznesu. Studia podyplomowe

Krakowska Szkoła Biznesu. Studia podyplomowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Krakowska Szkoła Biznesu Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Michał Janczarek Europejska unia bankowa w aspekcie restrukturyzacji i uporządkowanej

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Polska w nowej architekturze strefy euro. Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań

Polska w nowej architekturze strefy euro. Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań Polska w nowej architekturze strefy euro Marta Götz 24 września 2013 r. Instytut Zachodni, Poznań Europejska architektura Polska w strefie euro? MIP Sześciopak Semestr Europejski Nadzór mikroostrożnościow

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZAGADNIENIA

NAJWAŻNIEJSZE ZAGADNIENIA NAJWAŻNIEJSZE ZAGADNIENIA TEMAT KOMUNIKATU: Komisja oraz Rada mają podejmować decyzje w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w krajach objętych jednolitym mechanizmem nadzorczym

Bardziej szczegółowo