Praca oryginalna Original Article

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Praca oryginalna Original Article"

Transkrypt

1 diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2012 Volume 48 Number Praca oryginalna Original Article Monitorowanie stężenia leków immunosupresyjnych techniką LC-MS/MS na przykładzie oznaczania ewerolimusu we krwi pacjentów po przeszczepieniach narządowych Monitoring immunosuppressive drug concentrations using LC-MS/MS on a basis of whole blood everolimus determination in organ transplant patients Paweł K. Kunicki 1, Jolanta Duda 2 1 Pracownia Farmakologii Klinicznej i Terapii Zakładu Biochemii Klinicznej, Instytut Kardiologii w Warszawie, 2 Pracownia Farmakokinetyki Zakładu Analizy Chemicznej, Instytut Biotechnologii i Antybiotyków w Warszawie Streszczenie Przedstawiono zastosowanie metody UPLC-MS/MS i zestawu analitycznego MassTrak TM Immunosuppressants XE RUO Kit (Waters) do analizy stężenia ewerolimusu (EWE) w próbkach krwi pełnej pacjentów po przeszczepieniach narządowych. Metodyka i odczynniki poddane zostały częściowej walidacji. Granica oznaczalności (LLOQ) dla EWE wynosi 1,0 ng/ml. Potwierdzono, że metoda jest liniowa w zakresie 1,0-33,8 ng/ml, jest specyficzna i spełnia wymagania dla precyzji wewnątrzseryjnej (RSD 5,7%), precyzji międzyseryjnej (RSD 8,4%), oraz dokładności wewnątrzseryjnej (100,2 %) i międzyseryjnej (97,3 %), stabilności i efektu przeniesienia. Materiał kliniczny stanowiło 105 próbek krwi pacjentów leczonych EWE, które analizowano podwójnie w laboratorium w Warszawie, a następnie wysyłano do laboratorium referencyjnego wykorzystującego zwalidowaną metodę LC-MS/MS. Uzyskano wyniki stężeń EWE w zakresie 1,00-10,85, średnio: 4,43 ng/ml dla metody ocenianej oraz: 1,40-10,50, średnio: 4,53 ng/ml dla metody referencyjnej (NS), charakteryzujące się satysfakcjonującą korelacją (r=0,9376, p<0,0001) pomimo potencjalnego wpływu warunków i czasu transportu na wynik. Analiza Bland-Altman wykazała bias = -0,09 ng/ml (95% CI: -0,24; +0,06) wskazujący na nieznamienność różnicy pomiędzy metodami. W wymiarze procentowym średni bias wyniósł -4,9 %, przy czym dla decyzyjnych wartości stężenia EWE wynosił on odpowiednio: -9,4 % dla 3 ng/ml oraz +5,7 % dla 8 ng/ml. Analiza regresji Passing-Bablok wykazała zależność y = 1,123 x - 0,43. Zastosowana metoda pozwala na szybkie i wiarygodne oznaczanie EWE w próbkach krwi pacjentów będąc wygodnym narzędziem dla potrzeb rutynowej terapii monitorowanej i badań farmakokinetycznych. Summary The paper presents an implementation of the UPLC-MS/MS method and MassTrak TM Immunosuppressants XE RUO Kit (Waters) to measure everolimus (EWE) concentrations in whole blood samples from patients after organ transplantation. The method & reagents used were subject to partial validation. The limit of quantification (LLOQ) for EWE is 1.0 ng/ml. The method was found: linear in the range of ng/ml, specific and fulfilling criteria for intra- (RSD 5.7%) and inter-assay (RSD 8.4 %) precision, intra- (100.2 %) and inter-assay accuracy (97.3 %), stability and for carry-over test. A total number of 105 blood samples from patients treated with EWE were analyzed in duplicate at our Warsaw laboratory, and subsequently, the samples were transferred in series to a reference laboratory where a validated LC-MS/MS method was used to determine EWE. Drug concentrations measured by the implemented method ranged: , (mean: 4.43) ng/ml, whereas measured by the reference method ranged: , (mean: 4.53) ng/ml (NS). The methods correlated well (r=0.9376, p<0.0001) despite the potential effects of sample deterioration during transfer and storage. The Bland-Altman analysis revealed mean bias = ng/ml (95% CI: -0.24; +0.06) indicating an insignificant difference between the methods. The bias yielded -4.9 %, being -9.4 % at 3 ng/ml, and +5.7 % at 8 ng/ml for decisive EWE concentrations, respectively. The Passing-Bablok regression was obtained: y = x The presented method is suitable for rapid and reliable EWE determination in patients samples serving as a valuable tool for routine therapeutic drug monitoring and pharmacokinetic studies. 265

2 Monitorowanie stężenia leków immunosupresyjnych techniką LC-MS/MS na przykładzie oznaczania ewerolimusu... Słowa kluczowe: ewerolimus, takrolimus, cyklosporyna, syrolimus, LC-MS/MS, terapia monitorowana Key words: everolimus, tacrolimus, cyclosporine, sirolimus, LC-MS/MS, therapeutic drug monitoring Wstęp Ewerolimus (EWE) jest najnowszym z podstawowych leków immunosupresyjnych wprowadzonym do praktyki klinicznej w ostatnich kilku latach. Stosowanie EWE w transplantologii staje się coraz bardziej powszechne, pomimo że niezbędnym warunkiem terapii jest regularne monitorowanie jego stężenia we krwi pacjenta dla indywidualizacji dawkowania. Niska i zmienna dostępność biologiczna, polimorficzny metabolizm katalizowany przez układ CYP3A4-5 oraz liczne interakcje w fazie farmakokinetycznej są przyczyną stosowania w przypadku EWE terapii monitorowanej stężeniem leku [1, 2]. Z uwagi na terapeutyczne stężenia EWE wynoszące kilka ng na 1 ml krwi pełnej, konieczne jest stosowanie specyficznej metodyki analitycznej z odpowiednio niską granicą oznaczalności metody (LLOQ). Referencyjną techniką analityczną jest chromatografia cieczowa połączona z podwójną detekcją masową (LC-MS/MS) [3-7]. Zapewnia ona specyficzność oraz odpowiednie parametry walidacji, niestety, podstawowym ograniczeniem w dostępie do niej jest kosztowna aparatura oraz wyspecjalizowany personel analityczny. W wielu krajach europejskich, zwłaszcza w dużych ośrodkach naukowo-diagnostycznych, LC-MS/MS jest powszechnie obecna w laboratoriach realizujących terapię monitorowaną [3-7]. Alternatywą dla metod chromatograficznych są metodyki immunochemiczne, zapewniające często satysfakcjonujące parametry walidacji i dużą automatyzację analiz. Nieustannie jednak największym problemem jest niewystarczająca specyficzność metod immunochemicznych powodująca uzyskiwanie wyników zawyżonych średnio nawet o kilkadziesiąt procent, jak również relatywnie wysoka cena samych odczynników [6, 7]. W przypadku EWE jedyną praktycznie dostępną do końca 2009 r. metodyką immunochemiczną była metoda fluorescencyjno-polaryzacyjno immunochemiczna (FPIA) z wykorzystaniem analizatora TDx firmy Abbott; W czerwcu 2010 roku firma ThermoFisher zaoferowała analizator immunochemiczny CDx90 wprowadzając zestaw nowych odczynników QMS Everolimus Assay. Niestety, odczynniki te nie zapewniły wiarygodności oznaczeń uprawniającej do zastosowania w terapii monitorowanej u pacjentów po transplantacji [8]. Referencyjna metoda analityczna (LC-MS/MS) nie była dotychczas stosowana w polskich laboratoriach z uwagi na wysoki koszt aparatury. Przedstawiony problem z dostępnością do szybkiej i wiarygodnej metody oznaczania stężenia EWE u polskich pacjentów stał się inspiracją do wprowadzenia metody LC-MS/MS do rutynowego monitorowania stężenia tego leku. Celem pracy było przedstawienie wyników pomiarów stężenia EWE w próbkach krwi pobranych od grupy polskich pacjentów po przeszczepach narządowych i oznaczonych metodą LC-MS/MS przy użyciu zestawu analitycznego MassTrak TM Immunosuppressants XE RUO Kit (Waters) w porównaniu z wynikami otrzymanymi w laboratorium referencyjnym wykorzystującym zwalidowaną metodę LC-MS/ MS. Materiał i metody W badaniach zastosowano system ultrasprawnej chromatografii cieczowej (UPLC) połączonej z tandemową detekcją masową (MS/MS) - Aquity Ultra PerformanceLC, Quattro Premier XE firmy Waters (Milford, MA, USA). Oznaczenia przeprowadzono przy użyciu zestawu analitycznego Mass- Trak TM Immunosuppressants XE RUO Kit (Waters) umożliwiającego jednoczesną analizę 4 podstawowych leków immunosupresyjnych: EWE, oraz cyklosporyny (CSA), takrolimusu (TAC) i syrolimusu (SYR) we krwi pełnej. Technika UPLC jest odmianą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC High Performance Liquid Chromatography). Obejmuje procesy chromatograficzne, w których fazą ruchomą jest ciecz przepływająca pod wysokim ciśnieniem przez fazę nieruchomą (nośnik; wypełnienie kolumny). Do uzyskania ciśnienia używa się pomp dostarczających fazę ruchomą, pod ciśnieniem do psi. Dzięki użyciu techniki UPLC redukuje się znacznie czas analizy i zużycie odczynników. Detektory reagujące na zmiany zachodzące w składzie fazy ruchomej, podczas wymywania z kolumny składników, umożliwiają śledzenie rozdziału mieszanin, identyfikację i oznaczenie zawartości poszczególnych składników. Tandemowa spektrometria masowa to technika analityczna pozwalająca na określanie struktury badanego związku. Strukturę identyfikuje się na podstawie jonów fragmentacyjnych, które są charakterystyczne dla danego związku lub grupy związków. W praktyce metoda MS/MS polega na tym, iż z widma masowego selekcjonuje się wybrany jon (najczęściej jon molekularny). Jon ten poddawany jest kolizjom (następuje jego zderzenie z wprowadzonym gazem obojętnym). Na skutek zderzeń jon macierzysty (parent ion) rozpada się na jony fragmentacyjne (daughter ions). Zastosowanie detekcji masowej zapewnia wysoką specyficzność metody. Połączenie wysokociśnieniowej chromatografii cieczowej ze spektrometrią masową łączy zalety obu technik. Procedura przygotowania próbki do analizy oparta jest na zjawisku precypitacji. Do 50 µl próbki krwi badanej (kalibracyjnej, kontrolnej) dodaje się 20 µl 0,1 M roztworu ZnSO 4. Wstępna hemoliza erytrocytów i strącenie białek ułatwia ekstrakcję leków immunosupresyjnych z matrycy biologicznej. Ekstrakcję ciecz-ciecz przeprowadza się poprzez dodanie do próbki 500 µl acetonitrylu zawierającego standard wewnętrzny [ 13 C 2 ]-ewerolimus (dla EWE), [D 12 ]-cyklosporynę A (dla CSA) i askomycynę (dla TAC i SYR). Otrzymany po wymieszaniu i odwirowaniu próbki supernatant jest nanoszony na kolumnę chromatograficzną w objętości 20 µl. 266

3 Rozdział chromatograficzny prowadzono na kolumnie Mass- Trak TDM C18 cartridge column 2,1 x 10 mm (Waters) w temperaturze +55 C, przy gradientowym przepływie (0,4 ml/min.) fazy ruchomej: metanol - woda zawierającej 2 mm octanu amonu i 0,1% kwasu mrówkowego. Po jonizacji ES+ jonami amonowymi [NH 4 ] + monitorowano jony macierzyste i jony fragmentacyjne oznaczanych leków immunosupresyjnych oraz ich standardów wewnętrznych: EWE (975,2 / 908,4), CSA (1219,8 / 1202,8), TAC (821,5 / 768,5), SYR (931,6 / 864,5), [ 13 C 2 ]-EWE (981,2 / 914,5), [D 12 ]- CSA (1231,8 / 1214,8), askomycyna (809,5 / 756,5). Przykład widma masowego przedstawia Ryc. 1, a przykładowy chromatogram przedstawiono na Ryc. 2. Użyto argonu jako gazu kolizyjnego. Czas analizy jednej próbki wynosił 2 minuty. Krzywe kalibracyjne wyznaczano przy użyciu 7 kalibratorów w zakresach: EWE 0-33,8 ng/ml (Ryc. 3), CSA ng/ml, SYR 0-31,1 ng/ml, TAC 0-33,6 ng/ml. W każdej serii oznaczeń analizowano po 3 próbki kontrolne - EWE: 2,0; 9,2; 25,7 ng/ml, CSA: 161; 429; 956 ng/ml, SYR: 2,3; 8,4; 22,9 ng/ml, TAC: 2,3; 9,1; 24,5 ng/ml. Do obliczeń zastosowano program komputerowy MassLynx 4.1 z aplikacją TargetLynx (Waters). Do kalibracji zastosowano model regresji ważonej 1/x. Zgodnie z zaleceniami nowej wytycznej EMA [9] metodyka poddana została częściowej walidacji w zakresie dostępnym dla komercyjnych zestawów odczynnikowych. Walidacja objęła: specyficzność, liniowość, zakres, precyzję, dokładność oraz efekt przeniesienia (carry-over). Oceniono stabilność roztworu standardu wewnętrznego oraz stabilność próbek badanych, kalibracyjnych i kontrolnych: długoterminową w temperaturze od +2 C do +8 C, krótkoterminową w temperaturze pokojowej, po ekstrakcji w warunkach przechowywania przed analizą oraz podczas przechowywania w autosamplerze. Wyniki oznaczeń EWE uzyskane omawianą metodą porównano z pomiarami wykonanymi w referencyjnym laboratorium (Analytical Unit, St George s University of London) wykorzystującym zwalidowaną metodę LC-MS/MS [10]. W skrócie: w laboratorium referencyjnym EWE izolowano z krwi pełnej (kalibratory / próbki kontroli jakości / próbki badane) metodą ekstrakcji ciecz-ciecz (0,1 M wodorotlenek sodu, eter metylo-tert-butylowy) po uprzedniej precypitacji 5% siarczanem cynku i acetonem. Chromatografię przeprowadzono na kolumnie Alltima C18 150mm x 2,1mm, 5µm (Alltech) w temperaturze +50ºC, przy przepływie 0,35 ml/ min fazy ruchomej o składzie metanol : woda (82:18, v/v) zawierającej 2 mm octanu amonu i 0,1% kwasu mrówkowego. W celu monitorowania jonów zastosowano spektrometr masowy z podwójnym kwadrupolem Sciex API2000 (Applied Biosystems) ze źródłem turbo-ion spray i temperaturą +450ºC. Zastosowano jonizację dodatnią i oznaczano jony macierzyste oraz jony fragmentacyjne EWE (975,6/908,5) i standardu wewnętrznego [ 13 C 2 EWE] (981,6/914,4). Gazem kolizyjnym był azot. Całkowity czas oznaczenia wynosił 5 minut. Krzywe kalibracyjne wyznaczano przy użyciu 6 kalibratorów o stężeniach 1-50 ng/ml analizowanych dwukrotnie. Zastosowano model regresji ważonej 1/x 2. Próbki kontrolne (3, 15, 30 ng/ml) analizowano w dwóch powtórzeniach pomiędzy próbkami w danej sekwencji analitycznej. Materiał kliniczny stanowiły próbki krwi pełnej pochodzące od pacjentów po przeszczepieniach narządowych (serce, nerka, wątroba) leczonych EWE w różnych schematach immunosupresji. Próbki krwi pobierane były dla określenia stężenia minimalnego w stanie stacjonarnym. Ponieważ ce- Rycina 1 Widmo masowe EWE m/z 975,37; CSA m/z 1219,59; SYR m/z 931,44; TAC m/z 821,

4 Monitorowanie stężenia leków immunosupresyjnych techniką LC-MS/MS na przykładzie oznaczania ewerolimusu... Rycina 2. Przykładowy chromatogram. Rycina 3. Przykładowa krzywa kalibracyjna dla EWE. lem badania było porównanie dwóch metod analitycznych zrezygnowano z oceny wpływu dodatkowych czynników demograficznych (wiek, płeć) i terapeutycznych (rodzaj przeszczepu, schemat immunosupresji) traktując każdą próbkę jako źródło dwóch niezależnych obserwacji. Analizie poddano 105 próbek krwi, w których oznaczano stężenie EWE: najpierw podwójnie przy użyciu zestawu analitycznego MassTrak TM Immunosuppressants XE RUO Kit (Waters) w laboratorium w Warszawie, a następnie odpowiednio zabezpieczone próbki wysyłano do laboratorium referencyjnego w Londynie. Taka sytuacja spowodowała zaistnienie dodatkowego czynnika: wpływu transportu próbek (głównie w postaci czasu i temperatury), który mógłby być odpowiedzialny za ewentualne różnice w wartościach stężeń EWE uzyskiwanych w laboratorium referencyjnym oraz mieć negatywny wpływ na korelację wyników. Do statystycznego porównania metod zastosowano analizę regresji Passing-Bablok, odpowiednią do porównania dwóch równocennych metod pomiarowych oraz analizę Bland- Altman, która umożliwia ocenę różnicy pomiędzy pomiarami (bias) [11-14]. Obydwa narzędzia dostępne są w oprogramowaniu MedCalc. Dodatkowo, wobec nieodrzucenia hipotezy o normalności rozkładu wyniki pomiarów porównano testem t dla prób powiązanych. 268

5 Wyniki W laboratorium Instytutu Biotechnologii i Antybiotyków w Warszawie wykonano częściową walidację metody LC-MS/ MS. Granica oznaczalności metody (LLOQ) EWE wynosi 1,0 ng/ml. Potwierdzono, że metoda jest liniowa w zakresie 1,0-33,8 ng/ml (y = 0, x + 0, ; R = 0,997347; R 2 = 0,994701). Na podstawie analizy 10 ślepych próbek oceniono specyficzność metody stwierdzając brak sygnałów na chromatogramach zarówno w czasie retencji odpowiadającym substancji badanej - EWE, jak i standardowi wewnętrznemu - [ 13 C 2 ]-EWE. Kryteria akceptacji dla precyzji: RSD 20,0 % dla stężenia na poziomie LLOQ i RSD 15,0 % dla wszystkich pozostałych stężeń z zakresu kalibracji zostały spełnione dla precyzji wewnątrzseryjnej (RSD 5,7%) i precyzji międzyseryjnej (RSD 8,4%). Dokładność wewnątrzseryjna (100,2 %) i międzyseryjna (97,3 %) spełnia wymagania wytycznej [9] (100,0 ± 20,0 % dla stężenia na poziomie LLOQ i 100,0 ± 15.0 % dla wszystkich pozostałych stężeń z zakresu kalibracji). W teście carry-over (efekt przeniesienia) nie stwierdzono obecności sygnału substancji oznaczanej i standardu wewnętrznego w próbkach ślepych analizowanych bezpośrednio po próbce najwyższego stężenia z zakresu kalibracji. Analizę przeprowadzono w 7 cyklach. Wykonane testy stabilności potwierdziły spełnienie wymagań stawianych metodom bioanalitycznym (dokładność oznaczeń w odniesieniu do wartości wyjściowej 100,0 ± 15,0 %). W dwóch badanych próbkach obiema metodami uzyskano wynik poniżej LLOQ (<1,0 ng/ml), stąd ocenę statystyczną wykonano dla n=103 próbek. Metodą badaną uzyskano stężenia EWE w zakresie 1,00-10,85 ng/ml, średnio 4,43 ± 2,22 ng/ml, natomiast w laboratorium referencyjnym zmierzono w tych samych próbkach stężenie EWE w zakresie 1,40-10,50 ng/ml, średnio 4,53 ± 1,99 ng/ml. Wynik uzyskany w laboratorium w Warszawie stanowi zatem średnio 96,72 ± 16,67 % wartości zmierzonej w ośrodku referencyjnym, przy czym analiza statystyczna nie potwierdziła znamienności różnic (p=0,2349). Wykazano satysfakcjonującą korelację (r=0,9376; p<0,0001; y = 1,045 x - 0,29) pomiędzy obiema metodami, pomimo potencjalnego wpływu warunków i czasu transportu na wynik oznaczeń w laboratorium referencyjnym. W związku z niewielkim zakresem pomiarów analiza Bland- Altman została oparta na ocenie różnic przedstawionych w wymiarze stężenia (Ryc. 4) [13] uzyskano wartość -0,09 ng/ml (95% CI: -0,24; +0,06) wskazującą na nieznamienność różnicy pomiędzy metodami. W wymiarze procentowym analiza Bland-Altman wykazała średni bias = -4,9 %, przy czym dla decyzyjnych wartości stężenia EWE (granice zakresu stężeń terapeutycznych) wynosił on odpowiednio: -9,4 % dla 3 ng/ml oraz +5,7 % dla 8 ng/ml. Przeprowadzona analiza regresji Passing-Bablok wykazała zależność y = 1,123 x - 0,43 i została przedstawiona graficznie na Ryc. 5. Nie stwierdzono znaczącego odchylenia od liniowości (p>0,10), jednak wyznaczone współczynniki Rycina 4. Ocena różnicy pomiędzy pomiarami wykonana za pomocą analizy Bland-Altman i przedstawiona w wymiarze stężenia. równania regresji: a = 1,12 (95% CI: 1,07; 1,19) i b = -0,43 (95% CI: -0,77; -0,17) nie potwierdziły równocenności obu metod. Jak zaznaczono wcześniej, zestaw analityczny MassTrak TM Immunosuppressants XE RUO Kit umożliwia jednoczesną analizę 4 podstawowych leków immunosupresyjnych: EWE, oraz CSA, TAC i SYR we krwi pełnej. Dla oznaczeń EWE i TAC producent uzyskał certyfikat dla analizy in vitro (IV), dla pozostałych: CSA i SYR laboratorium powinno przeprowadzić walidację metody, przed jej zastosowaniem w terapii monitorowanej stężeniem leku. Dyskusja Przedstawione w pracy wyniki oznaczeń stężenia EWE uzyskane w obu laboratoriach przy użyciu dwóch różnych metod LC-MS/MS wykazały dobrą korelację. Nie stwierdzono różnicy w pomiarach zarówno w analizie procedurą Bland- Altman, jak i w statystycznym porównaniu wartości średnich. Wyników tych nie potwierdzono wprawdzie w analizie regresji Passing-Bablok, jednak należy podkreślić, że odnotowana na reprezentatywnej liczbie pomiarów różnica pomiędzy metodami (bias) nie przekraczała wartości ± 10 % w całym zakresie stężeń terapeutycznych (3-8 ng/ml). Świadczy to o klinicznej równorzędności zastosowanych metod w terapii monitorowanej stężeniem EWE [11, 14]. Korelacja pomiędzy wynikami, aczkolwiek satysfakcjonująca, mogłaby być wyższa przy zastosowaniu podwójnych uśrednionych pomiarów (analogicznie do laboratorium w Warszawie) w ośrodku referencyjnym. Porównywalne liczbowo wyniki uzyskane w laboratorium w Londynie przemawiają za stabilnością EWE w warunkach transportu i przechowywania przed powtórną analizą. Dotychczas medyczne laboratoria diagnostyczne nie korzystały z techniki LC-MS/MS z uwagi na uwarunkowania wymienione we wstępie pracy. Dodatkowo, pokutuje przekonanie, że metodyka taka jest przeznaczona dla placówek naukowo-badawczych lub przemysłowych, a jest 269

6 Monitorowanie stężenia leków immunosupresyjnych techniką LC-MS/MS na przykładzie oznaczania ewerolimusu... Rycina 5. Porównanie oznaczeń stężenia EWE z wykorzystaniem analizy regresji Passing-Bablok. zbyt wyrafinowana do rutynowego stosowania w diagnostyce laboratoryjnej. Coraz niższa cena aparatury w połączeniu z dostępnością komercyjnych zestawów aplikacyjnych przeznaczonych do analizy kilku leków jednocześnie oraz niewielkie zużycie odczynników i krótki czas analizy sprawiają, że technika LC-MS/MS, (w tym wykorzystująca zestawy analityczne firmy Waters) jest powszechnie wykorzystywana w terapii monitorowanej w wielu krajach. Potwierdzeniem tego trendu jest pojawiająca się duża liczba nowych aplikacji [10, 15-17]. Nasze badania przedstawione na przykładzie oznaczania EWE we krwi pacjentów po przeszczepieniach narządowych dowodzą, że możliwe jest skuteczne wprowadzenie techniki LC-MS/MS także do polskiej diagnostyki laboratoryjnej. Podziękowania Firma Novartis Poland sp. z o.o. sfinansowała wykonanie oznaczeń stężenia EWE w próbkach krwi pacjentów po transplantacji leczonych preparatem Certican. Autorzy składają podziękowanie: prof. D.W. Holt i dr D.A. McKeown z Analytical Unit, St George s University of London za współpracę przy analizie próbek metodą referencyjną. Piśmiennictwo 1. Kirchner GI, Meier-Wiedenbach I, Manns MP. Clinical pharmacokinetics of everolimus. Clin Pharmacokinet 2004; 43: Dunn C, Croom KF. Everolimus. A review of its use in renal and cardiac transplantation. Drugs 2006; 66: Taylor PJ, Franklin ME, Graham KS, et al. A HPLC-mass spectrometric method suitable for the therapeutic drug monitoring of everolimus. J Chromatogr B 2007; 848: Koster RA, Dijkers ECF, Uges DRA. Robust, high-throughput LC- MS/MS method for therapeutic drug monitoring of cyclosporine, tacrolimus, everolimus, and sirolimus in whole blood. Ther Drug Monit 2009; 31: Meinitzer A, Gartner G, Pilz S, et al. ultra fast liquid chromatography-tandem mass spectrometry routine method for simultaneous determination of cyclosporin A, tacrolimus, sirolimus and everolimus in whole blood using deuterated internal standards for cyclosporin A and everolimus. Ther Drug Monit 2010; 32: Moes DJAR, Press RR, de Fijter JW, et al. Liquid chromatography-tandem mass spectrometry outperforms fluorescence polarization immunoassay in monitoring everolimus therapy in renal transplantation. Ther Drug Monit 2010; 32: Sallustio BC, Noll BD, Morris RG. Comparison of blood sirolimus, tacrolimus and everolimus concentrations measured by LC-MS/MS, HPLC-UV and immunoassay methods. Clin Biochem 2011; 44: Kunicki PK. Application of new QMS everolimus assay performed on CDX 90 analyzer (ThermoFisher) to therapeutic drug monitoring in transplant patients. Ther Drug Monit 2011; 33: Guideline on bioanalytical method validation, European Medicines Agency, 2011, EMEA / CHMP / EWP / / 2009 of 21 July McKeown DA, Hammond GW, Christians U, et al. Multi-centre evaluation of the Waters MassTrak XE (IUO) kit for use with LC-MS/MS for the quantification of everolimus. Ther Drug Monit 2011; 33: Bland JM, Altman DG. Statistical methods for assessing agreement between two methods of clinical measurement. Lancet 1986; i: Payne RB. Method comparison: evaluation of least squares, Deming and Passing/Bablok regression procedures using computer simulation. Ann Clin Biochem 1997; 34: Dewitte K, Fierens C, Stöckl D, et al. Application of the Bland- Altman plot for interpretation of method-comparison studies: A critical investigation of its practice. Clin Chem 2002; 48: Altman DG, Bland JM. Commentary on quantifying agreement between two methods of measurement. Clin Chem 2002; 48: Parant F, Bouche L, Rougemont B, et al. Evaluation of two tandem-ms kits for immunosuppressant analysis on a Waters Xevo TQ-S tandem mass spectrometer. Ther Drug Monit 2011; 33: Juenke JEM, Smith J, Thomas RL, et al. An everolimus method comparison between Waters MassTrak XE (IUO) Kit and an HPLC-MS/MS method, in renal transplant patients. Ther Drug Monit 2011; 33: Ji M, Kim S, Chung HJ, et al. Evaluation of the MassTrak Immunosupressant XE Kit for the determination of everolimus and cyclosporin A in human whole blood employing isotopically labeled internal standards. Clin Chem Lab Med 2011; [Epub ahead of print]. Zaakceptowano do publikacji: Adres do korespondencji: dr n. farm. Paweł K. Kunicki Pracownia Farmakologii Klinicznej i Terapii Zakładu Biochemii Klinicznej Instytut Kardiologii Warszawa, Alpejska 42 Tel.: ; fax

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Piotr Rudzki Zakład Farmakologii, w Warszawie Kongres Świata Przemysłu Farmaceutycznego Łódź, 25 VI 2009 r. Prace badawczo-wdrożeniowe

Bardziej szczegółowo

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie -

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie - Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii aparatura

Bardziej szczegółowo

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH WSTĘP Spełnianie wymagań jakościowych stawianych przed producentami leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a Analiza instrumentalna rok akademicki 2014/2015 wykład: prof. dr hab. Ewa Bulska prof. dr hab. Agata Michalska Maksymiuk pracownia: dr Marcin Wojciechowski Slide 1 Analiza_Instrumentalna: 2014/2015 Analiza

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS)

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS) KREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYC TKSYN PRZY ZASTSWANIU TECNIKI CRMATGRAFII CIECZWEJ SPRZĘŻNEJ ZE SPEKTRMETREM MASWYM (PLC-MS) Dr inż.agata Kot-Wasik Dr anna Mazur-Marzec Katedra Chemii Analitycznej, Wydział

Bardziej szczegółowo

1.2. Zlecenie może być wystawione w formie elektronicznej z zachowaniem wymagań, o których mowa w poz. 1.1.

1.2. Zlecenie może być wystawione w formie elektronicznej z zachowaniem wymagań, o których mowa w poz. 1.1. Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2005 r. (poz. ) Załącznik Nr 1 Podstawowe standardy jakości w czynnościach laboratoryjnej diagnostyki medycznej, ocenie ich jakości i wartości diagnostycznej

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA 1 NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium CS-17 SJ CS-17 SJ to program wspomagający sterowanie jakością badań i walidację metod badawczych. Może działać niezależnie od innych składników

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Walidacja metod badań zasady postępowania w LOTOS Lab 1. Metody badań stosowane w LOTOS Lab należą do następujących grup: 1.1. Metody zgodne z uznanymi normami

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego

Sterowanie jakości. cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Sterowanie jakości cią w laboratorium problem widziany okiem audytora technicznego Ewa Bulska Piotr Pasławski W treści normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 zawarto następujące zalecenia dotyczące sterowania

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie chromatografii cieczowej z detektorem masowym (LC/MS) do oznaczania leków przeciwdepresyjnych we krwi*

Wykorzystanie chromatografii cieczowej z detektorem masowym (LC/MS) do oznaczania leków przeciwdepresyjnych we krwi* ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2008, LVIII, 171-176 PRACE oryginalne Ewa Pufal, Marzena Sykutera Wykorzystanie chromatografii cieczowej z detektorem masowym (LC/MS) do oznaczania leków przeciwdepresyjnych we krwi*

Bardziej szczegółowo

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Pasteura 1, 02-093 Warszawa Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Ewa Bulska ebulska@chem.uw.edu.pl Slide 1 Opracowanie i

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych HPLC cz.1 ver. 1.0 Literatura: 1. Witkiewicz Z. Podstawy chromatografii 2. Szczepaniak W., Metody instrumentalne w analizie chemicznej 3. Snyder L.R., Kirkland J.J., Glajch J.L. Practical HPLC Method Development

Bardziej szczegółowo

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp Określenie próbka biologiczna jest

Bardziej szczegółowo

Ocena metodyki pobierania i preparatyki próbek do badań

Ocena metodyki pobierania i preparatyki próbek do badań Ocena metodyki pobierania i preparatyki próbek do badań Projekt nr CZ.3.22/1.2.00/12.03398 Ocena stężeń PAH i metali ciężkich na powierzchni hałdi obiektów przemysłowych Hodnocení koncentrací PAU a těžkých

Bardziej szczegółowo

Hydrazyna. Numer CAS: 302-01-2 H 2 N NH 2

Hydrazyna. Numer CAS: 302-01-2 H 2 N NH 2 mgr ELŻBIETA DOBRZYŃSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2007, nr 4(54), s. 63 68 Hydrazyna metoda

Bardziej szczegółowo

Parametry krytyczne podczas walidacji procedur analitycznych w absorpcyjnej spektrometrii atomowej. R. Dobrowolski

Parametry krytyczne podczas walidacji procedur analitycznych w absorpcyjnej spektrometrii atomowej. R. Dobrowolski Parametry krytyczne podczas walidacji procedur analitycznych w absorpcyjnej spektrometrii atomowej. R. Dobrowolski Wydział Chemii Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej pl. M. Curie Skłodowskiej 3 0-03 Lublin

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Chromatograf gazowy z detektorem uniwersalnym i podajnikiem próbek ciekłych oraz zaworem do dozowania gazów

Chromatograf gazowy z detektorem uniwersalnym i podajnikiem próbek ciekłych oraz zaworem do dozowania gazów Strona1 Sprawa Nr RP.272.79.2014 załącznik nr 6 do SWZ (pieczęć Wykonawcy) PRMTRY TNZN PRZMOTU ZMÓWN Nazwa i adres Wykonawcy:... Nazwa i typ (producent) oferowanego urządzenia:... zęść 1 hromatograf gazowy

Bardziej szczegółowo

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia podstawa metod analizy laboratoryjnej GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia gr. chromatos = barwa grapho = pisze Michaił Siemionowicz Cwiet 2 Chromatografia jest metodą

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Walidacja metody analitycznej podejście metrologiczne. Waldemar Korol Instytut Zootechniki-PIB, Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie

Walidacja metody analitycznej podejście metrologiczne. Waldemar Korol Instytut Zootechniki-PIB, Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie Walidacja metody analitycznej podejście metrologiczne Waldemar Korol Instytut Zootechniki-PIB, Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie Walidacja potwierdzenie parametrów metody do zamierzonego jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 Przykład walidacji procedury analitycznej Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

Kwas trichlorooctowy

Kwas trichlorooctowy Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2012, nr 1(71), s. 105 109 Kwas trichlorooctowy metoda oznaczania dr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI CHLORAMFENIKOLU W MOCZU BYDŁA Z ZASTOSOWANIEM POLIMERÓW Z ODWZOROWANIEM CZĄSTECZKOWYM METODĄ LC-MS/MS

OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI CHLORAMFENIKOLU W MOCZU BYDŁA Z ZASTOSOWANIEM POLIMERÓW Z ODWZOROWANIEM CZĄSTECZKOWYM METODĄ LC-MS/MS BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLIII, 2010, 2, str. 222 227 Lech Rodziewicz OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI CHLORAMFENIKOLU W MOCZU BYDŁA Z ZASTOSOWANIEM POLIMERÓW Z ODWZOROWANIEM CZĄSTECZKOWYM METODĄ LC-MS/MS Pracownia

Bardziej szczegółowo

Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active. Wprowadzenie. Metoda

Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active. Wprowadzenie. Metoda Dokładność i precyzja wydajności systemu Accu-Chek Active I. DOKŁADNOŚĆ Ocena dokładności systemu została przeprowadzona w odniesieniu do normy ISO 15197. Wprowadzenie Celem badania było określenie dokładności

Bardziej szczegółowo

l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla

l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla Wyposażenia Laboratorium badawczo-rozwojowego środków ochrony roślin

Bardziej szczegółowo

LINIOWOŚĆ METODY OZNACZANIA ZAWARTOŚCI SUBSTANCJI NA PRZYKŁADZIE CHROMATOGRAFU

LINIOWOŚĆ METODY OZNACZANIA ZAWARTOŚCI SUBSTANCJI NA PRZYKŁADZIE CHROMATOGRAFU LINIOWOŚĆ METODY OZNACZANIA ZAWARTOŚCI SUBSTANCJI NA PRZYKŁADZIE CHROMATOGRAFU Tomasz Demski, StatSoft Polska Sp. z o.o. Wprowadzenie Jednym z elementów walidacji metod pomiarowych jest sprawdzenie liniowości

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów

Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów Załącznik nr 1 do SIWZ Nazwa i adres Wykonawcy Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów Przedmiot zamówienia; automatyczny system do diagnostyki molekularnej:

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn. Dyrektywa 98/79/WE Załącznik nr 23 Załącznik nr 23 Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.pl Według Dziennika Urzędowego UE (2013/C

Bardziej szczegółowo

Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE. (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2010/C 183/04)

Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE. (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2010/C 183/04) 7.7.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 183/45 Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 OPTYMALIZACJA ROZDZIELANIA MIESZANINY WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW METODĄ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie witaminy E w oleju metodą HPLC ANALIZA PRODUKTÓW POCHODZENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wyników porównania międzylaboratoryjnego w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowo-pyłowych SUWAŁKI 2008

Opracowanie wyników porównania międzylaboratoryjnego w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowo-pyłowych SUWAŁKI 2008 Opracowanie wyników porównania międzyoratoryjnego w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowo-pyłowych SUWAŁKI 2008 Wstęp W dniach 16.06.2008 17.06.2008 roku przeprowadzone zostało porównanie międzyoratoryjne

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Ekspert: PATRYCJA WROSZ Autorka opracowań metod jakościowych i ilościowych wykorzystujących spektroskopię IR i NIR, a także prelegent i szkoleniowiec, audytor wewnętrzny systemu HACCP i BRC/IFS oraz audytor

Bardziej szczegółowo

n-butan Numer CAS: 106-97-8 CH3 CH2 CH2 CH3 n-butan, metoda analityczna, metoda chromatografii gazowej, powietrze na stanowiskach

n-butan Numer CAS: 106-97-8 CH3 CH2 CH2 CH3 n-butan, metoda analityczna, metoda chromatografii gazowej, powietrze na stanowiskach Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2010, nr 1(63), s. 107 112 mgr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 n-butan metoda

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365 PISMO PRZEWODNIE od: Komisja Europejska data otrzymania: 9 czerwca 2008 r. do: Sekretariat Generalny Rady Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie hemoglobiny glikowanej HbA1c w suchej kropli krwi doniesienie wstępne

Oznaczanie hemoglobiny glikowanej HbA1c w suchej kropli krwi doniesienie wstępne diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2012 Volume 48 Number 1 51-55 Praca oryginalna Original Article Oznaczanie hemoglobiny glikowanej HbA1c w suchej kropli krwi doniesienie wstępne

Bardziej szczegółowo

Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS

Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS Danuta Barałkiewicz, Izabela Komorowicz, Barbara Pikosz, Magdalena Belter Pracownia Analizy Spektroskopowej Pierwiastków Wydział

Bardziej szczegółowo

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 2

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 2 PRACE Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych Scientific Works of Institute of Glass, Ceramics Refractory and Construction Materials Nr 2 ISSN 1899-3230 Rok I Warszawa Opole 2008

Bardziej szczegółowo

NH 2 CH 3. Numer CAS: 106-49-0

NH 2 CH 3. Numer CAS: 106-49-0 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2011, nr 1(67), s. 155 160 dr SŁAWOMIR BRZEŹNICKI mgr MARZENA BONCZAROWSKA dr JAN GROMIEC Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera 91-348 Łódź ul.

Bardziej szczegółowo

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA dr hab. med. Ewa Konduracka Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowski Szpital Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

W analizie oznaczania tetracyklin w paszach leczniczych zastosowano micelarną fazę ruchomą składająca się z 7% butanolu, 0,02 M kwasu szczawiowego i

W analizie oznaczania tetracyklin w paszach leczniczych zastosowano micelarną fazę ruchomą składająca się z 7% butanolu, 0,02 M kwasu szczawiowego i STRESZCZENIE W części wstępnej pracy przedstawiono charakterystykę pasz oraz omówiono właściwości fizykochemiczne, zakres i mechanizm działania tetracyklin. Przedyskutowano występowanie pozostałości tych

Bardziej szczegółowo

QMS Everolimus (EVER)

QMS Everolimus (EVER) QMS Everolimus (EVER) Wyłącznie do stosowania w diagnostyce in vitro 0373852 10015993 (Indiko) Przed użyciem należy uważnie przeczytać ulotkę informacyjną dołączoną do opakowania systemu Quantitative Microsphere

Bardziej szczegółowo

WALIDACJA PROCESU MYCIA

WALIDACJA PROCESU MYCIA WALIDACJA PROCESU MYCIA Cleaning Validation Practices Using a One-Pot Processor Pharmaceutical Technology Europe February 2004 Barbara Budnik Maria Pulpińska One-Pot Processor mieszanie granulacja suszenie

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2012/C 262/03)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2012/C 262/03) 30.8.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 262/29 Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/79/WE z dnia 27 października 1998 r. w sprawie wyrobów medycznych

Bardziej szczegółowo

Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym

Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym Marcin Antoni Siciński Wpływ umiarkowanej hiperwentylacji na głębokość anestezji wywołanej dożylnym wlewem propofolu u chorych poddawanych operacjom wewnątrzczaszkowym Rozprawa na stopień doktora nauk

Bardziej szczegółowo

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne 1) OZNACZANIE ROZKŁADU MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERÓW Z ASTOSOWANIEM CHROMATOGRAFII ŻELOWEJ; 2) PRZYGOTOWANIE PRÓBKI Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI 6-2012 T R I B O L O G I A 139 Paweł PIEC * DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI DIAGNOSTICS OF THE WEAR INTENSITY OF ENGINE OIL DURING OPERATION Słowa kluczowe: olej

Bardziej szczegółowo

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES

Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Aspekty metrologiczne analizy próbek środowiskowych metodą FAAS i ICP-OES Piotr Pasławski Państwowy Instytut Geologiczny Centralne Laboratorium Chemiczne Pomiar chemiczny i jego niepewność W 0 Substancja

Bardziej szczegółowo

Propan. Numer CAS: 74-98-6 CH3-CH2-CH3

Propan. Numer CAS: 74-98-6 CH3-CH2-CH3 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2010, nr 1(63), s. 199 204 inż. AGNIESZKA WOŹNICA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 Propan metoda

Bardziej szczegółowo

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6 Zasada [Komentarze: Dodano pierwsze zdanie.] 6.2 Do zadań Działu Kontroli Jakości należy także opracowywanie, walidacja i wdrażanie wszystkich procedur kontroli jakości, przechowywanie prób referencyjnych

Bardziej szczegółowo

QMS Tacrolimus Immunoassay

QMS Tacrolimus Immunoassay QMS Tacrolimus Immunoassay 115556 Wyłącznie do stosowania w diagnostyce in vitro Przed użyciem należy uważnie przeczytać niniejszą ulotkę informacyjną dołączoną do opakowania systemu mikrosfer do oznaczania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NR 113/TZ/IM/2013 Zestaw ma umożliwiać analizę termiczną próbki w symultanicznym układzie

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy

Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy RADWAG WAGI ELEKTRONICZNE Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy Wstęp W rzeczywistości nie ma pomiarów idealnych, każdy pomiar jest obarczony błędem. Niezależnie od przyjętej metody nie możemy

Bardziej szczegółowo

1,3-Dichloropropan-2-ol

1,3-Dichloropropan-2-ol Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2010, nr1(63), s.113 124 mgr BARBARA ROMANOWICZ dr JAN GROMIEC Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera 91-348 Łódź ul. św. Teresy od Dzieciątka

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Anna Warzec Dariusz Nerkowski Plan wystąpienia Definicje

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 Wykonanie ćwiczenia 4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 4A. Chromatografia adsorpcyjna Stanowisko badawcze składa się z: butli

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Powszechnie przyjmuje się, że każde laboratorium, które chce reprezentować wiarygodne dane musi wdrożyć odpowiednie procedury zapewnienia jakości.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE

LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE X. LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE Laboratory of the Voivodeship Inspectorate of Environmental Protection in Szczecin W okresie od stycznia 2010 roku do września

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI AZAPERONU I KARAZOLOLU W NERKACH ZWIERZĄT METODĄ LC-MS/MS

OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI AZAPERONU I KARAZOLOLU W NERKACH ZWIERZĄT METODĄ LC-MS/MS ROCZN. PZH 2009, 60, Nr 1, 19-23 OZNACZANIE POZOSTAŁOŚCI AZAPERONU I KARAZOLOLU W NERKACH ZWIERZĄT METODĄ LC-MS/MS DETERMINATION OF AZAPERONE AND CARAZOLOL RESIDUES IN ANIMALS KIDNEY USING LC-MS/MS METHOD

Bardziej szczegółowo

PILNE: NOTATKA BEZPIECZEŃSTWA DLA UŻYTKOWNIKÓW

PILNE: NOTATKA BEZPIECZEŃSTWA DLA UŻYTKOWNIKÓW 18 Kwiecień 2011 PILNE: NOTATKA BEZPIECZEŃSTWA DLA UŻYTKOWNIKÓW Dotyczy: Analizatorów immunochemicznych Access * Systemy immunochemiczne tzn. Access, Access 2, SYNCHRON Lxi 725, DxC 600i Szanowny Użytkowniku

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie materiałów odniesienia

Zastosowanie materiałów odniesienia STOSOWANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK e-mail:piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego 1. Podstawowe informacje na temat przedsiębiorstwa (wypełnia przedsiębiorstwo ubiegające się)

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2a do SIWZ postęp. A120-211-169/15/SS szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Załącznik nr 2a do SIWZ postęp. A120-211-169/15/SS szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 2a do SIWZ postęp. A120-211-169/15/SS szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Dostawa wraz z instalacją systemu do ultra wysokosprawnej chromatografii cieczowej UHPLC oraz preparatywnego systemu

Bardziej szczegółowo

Możliwość automatyzacji oznaczania szybkości opadania krwinek czerwonych w laboratorium rutynowym

Możliwość automatyzacji oznaczania szybkości opadania krwinek czerwonych w laboratorium rutynowym diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2013 Volume 49 Number 2 113-117 Praca oryginalna Original Article Możliwość automatyzacji oznaczania szybkości opadania krwinek czerwonych w

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa 98/79/WE WYKAZ POLSKICH NORM ZHARMONIZOWANYCH DYREKTYW A 98/79/W E. Monitor Polski Nr 76 6194 Poz. 746

Dyrektywa 98/79/WE WYKAZ POLSKICH NORM ZHARMONIZOWANYCH DYREKTYW A 98/79/W E. Monitor Polski Nr 76 6194 Poz. 746 Dyrektywa 98/79/WE WYKAZ POLSKICH NORM ZHARMONIZOWANYCH DYREKTYW A 98/79/W E Polskie Normy opublikowane do 30.06.2011 Wykaz norm z dyrektywy znajduje si równie na www.pkn.pl Na podstawie publikacji w Dzienniku

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 Wykrywanie benzoesanu denatonium w skażonym alkoholu etylowym metodą wysokosprawnej chromatografii

Bardziej szczegółowo

Tioacetamid. Numer CAS: 62-55-5 C 2 H 5NS NH 2 H 3

Tioacetamid. Numer CAS: 62-55-5 C 2 H 5NS NH 2 H 3 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2010, nr 1(63), s. 213 219 dr WIKTOR WESOŁOWSKI mgr inż. MAŁGORZATA KUCHARSKA Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera 91-348 Łódź ul. św. Teresy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania 1 MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.gda.pl

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) 1.5.2015 L 113/29 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2015/705 z dnia 30 kwietnia 2015 r. ustanawiające metody pobierania próbek i kryteria skuteczności metod analizy do celów urzędowej kontroli poziomów kwasu

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2015/C 226/03)

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2015/C 226/03) 10.7.2015 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 226/43 Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/79/WE z dnia 27 października 1998 r. w sprawie wyrobów medycznych

Bardziej szczegółowo

Benzen metoda oznaczania

Benzen metoda oznaczania Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2000, R. 16, nr 3(25), s. 41-45. mgr MARIA MADEJ mgr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 Benzen metoda oznaczania

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych

Walidacja metod analitycznych Kierunki rozwoju chemii analitycznej Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH oznaczanie coraz niŝszych stęŝeń w próbkach o złoŝonej

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS wersja 9.2 i 9.3 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treści Wprowadzenie... 6 1. Podstawowe informacje o systemie SAS... 9 1.1. Informacje ogólne... 9 1.2. Analityka...

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA INFORMACJA O PROGRAMIE BADANIA BIEGŁOŚCI WASTER

OGÓLNA INFORMACJA O PROGRAMIE BADANIA BIEGŁOŚCI WASTER CEL PROGRAMU Głównym celem Programu jest ocena zdolności analitycznej laboratoriów do kompetentnego badania próbek ścieków. Program służy do uzupełnienia (a nie zastąpienia) systemów wewnętrznego sterowania

Bardziej szczegółowo

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie?

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010 Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych Methodology of Acquiring and Analyzing Results of Simulation

Bardziej szczegółowo