Robot uniwersalny pomocnik człowieka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Robot uniwersalny pomocnik człowieka"

Transkrypt

1 Robot uniwersalny pomocnik człowieka Mechatronika 1 to nauka istniejąca na styku trzech innych dziedzin wiedzy: mechaniki, elektroniki i informatyki, które uzupełniają optyka, fotonika i technologia produkcji. Przedmiotem zainteresowań i zastosowań mechatroniki są, między innymi: roboty przemysłowe, układy sterowania pojazdami, nowoczesne zabawki, zaawansowany sprzęt gospodarstwa domowego, urządzenia automatyki i robotyki, obrabiarki sterowane numerycznie, aparatura medyczna, technologie MEMS i MOEMS, obszary pomiarów w zakresie nano, nanotechnologia, optyka, informatyka. Zgodnie z definicją przyjętą przez International Federation for the Theory of Machines and Mechanism mechatronika jest "synergiczną kombinacją mechaniki precyzyjnej, elektronicznego sterowania i systemowego myślenia przy projektowaniu produktów i procesów produkcyjnych". Nazwa mechatronika powstała w Japonii w latach 70. XX wieku do określania nowej wiedzy działalności inżynierskiej związanej z ekspansją robotów i automatów w procesach produkcyjnych. Robotyka 2 (ang. robotics) to interdyscyplinarna dziedzina wiedzy działająca na styku mechaniki, automatyki, elektroniki, sensoryki, cybernetyki oraz informatyki. Domeną robotyki są również rozważania nad sztuczną inteligencją w niektórych środowiskach robotyka jest wręcz z nią utożsamiana. Po raz pierwszy terminu robot użył czeski pisarz Karel Čapek w 1921 roku w swojej sztuce. Terminem tym określił maszynę-niewolnika zastępującą człowieka w najbardziej uciążliwych zajęciach. Nazwa wywodzi się od czeskiego: robota czyli ciężka praca. Początek rozwoju robotyki jako dziedziny wiedzy przypada na rok Wtedy to w General Motors uruchomiono pierwszy manipulator pracujący na linii produkcyjnej. Robotyka dzieli się na robotykę teoretyczną, robotykę przemysłową (zastosowanie robotów i manipulatorów w przemyśle i budownictwie), robotykę medyczną i rehabilitacyjną (roboty chirurgiczne, rehabilitacyjne, protetyka), robotykę maszyn mobilnych, kołowych, kroczących, latających, podwodnych, kosmicznych. Dla jednych roboty 3 kojarzą się z podbojem Księżyca, dla innych pozostają nieodłącznym elementem kina science fiction. Roboty, urządzenia jakie znamy dzisiaj, są podstawowym wyposażeniem nowoczesnych hal produkcyjnych. Coraz częściej jednak

2 robotyka przeplata się z innymi branżami zaawansowanych technologii, np. z nanotechnologią, dając potencjał rozwoju nowych, doskonalszych rozwiązań w medycynie, przemyśle i informatyce. Krok po kroku staje się samodzielną dyscypliną naukową i branżą gospodarczą. Ostatni raport Komisji Ekonomicznej Narodów Zjednoczonych dla Europy (UNECE) i Międzynarodowej Federacji Robotyki (IFR), World Robotics Statistics, Market Analysis, Forecasts, Case Studies and Profitability of Robot Investment, pokazuje tempo inwestycji w przemysł robotyczny w ostatnich dwóch latach. Według szacunków, pod koniec roku 2003, przemysł światowy wspomagało nie mniej niż 800 tys. robotów, z czego 350 tys. W Japonii, 250 tys. w Unii Europejskiej i ok. 112 tys. jednostek w Ameryce Północnej. Roboty już wkrótce mogą również na stałe zagościć w naszych gospodarstwach domowych. Ich liczba może wzrosnąć nawet ponad 4 mln do końca 2007 roku! Dynamicznie rozwijającą się dziedziną interdyscyplinarną jest także automatyka i robotyka 4 łącząca wiedzę i umiejętności pochodzące z różnych dyscyplin naukowych, wśród których wymienić można teorię sterowania, teorię sygnałów i systemów, teorię decyzji, informatykę, telekomunikację, elektronikę, mechanikę i mechatronikę. Jako nowoczesna dyscyplina naukowo-techniczna automatyka i robotyka zajmuje się zarówno teorią, jak i praktyczną realizacją urządzeń sterujących obiektami technicznymi i procesami technologicznymi bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem. Układy i systemy automatyki wkraczają we wszystkie niemal dziedziny życia, zwłaszcza w gospodarkę, przemysł i naukę. Korzyści wynikające z automatyzacji i robotyzacji widać wyraźnie, zwłaszcza w przemyśle (samochodowym, okrętowym, lotniczym i zbrojeniowym), komunikacji, medycynie, energetyce oraz rolnictwie. Z ekonomicznego punktu widzenia upowszechnianie automatyzacji i robotyzacji jest ze wszech miar pożądane, gdyż rosnąca konkurencyjność gospodarki oraz postępujący w skali światowej proces globalizacji wymuszają obniżanie kosztów produkcji, przy jednoczesnym zwiększaniu jakości i niezawodności produktu oraz skracaniu czasu potrzebnego na jego wytworzenie. Znamienne wreszcie jest również to, że obecnie poziom cywilizacyjny państw ocenia się biorąc pod uwagę, między innymi, stopień skomputeryzowania i zautomatyzowania różnych gałęzi gospodarki. Wszystko wskazuje na to, że w dalszej perspektywie rozwój automatyki i robotyki ukierunkowany zostanie w dużej mierze na: - rozwoju adaptacyjnych systemów sterowania oraz inteligentnych systemów kontrolnopomiarowych i kontrolno-diagnostycznych, 4 15

3 - konstruowanie robotów mobilnych, przeznaczonych do wykonywania specjalizowanych zadań w sferze cywilnej i wojskowej, - integrację systemów zarządzania i sterowania produkcją oraz powszechne wprowadzanie elastycznych systemów produkcyjnych, - dążenie do komunikowania systemów automatyki z zakładowymi sieciami informatycznymi (intranet) oraz sieciami o zasięgu międzynarodowym (Internet), - upowszechnianie komputeryzacji i automatyzacji w celu polepszenia stanu bezpieczeństwa obywateli i podniesienia komfortu życia (inteligentne budynki, automatyka samochodowa, kontrola urządzeń domowych za pośrednictwem sieci Internet i GSM). Mając na uwadze wymienione kierunki rozwojowe spodziewać się można dalszego pogłębiania interdyscyplinarności w automatyce i robotyce, jak też bardziej wyrazistego przenikania się tej dziedziny wiedzy z mikroelektroniką i mechatroniką oraz informatyką i technologiami informatycznymi. Spośród różnorodnych typów robotów na uwagę zasługują roboty przemysłowe wykorzystywane w różnych gałęziach przemysłu, roboty użytkowe towarzyszące człowiekowi w codziennym życiu, np. w gospodarstwie domowym, biurach, magazynach, szpitalach oraz roboty przyszłości (nanorobotyka) komunikujące się z człowiekiem, posiadające sztuczną inteligencję, roboty humanoidalne i chodzące, a także roboty pracujące poza Ziemią. A oto kilka przykładów robotów najnowszej generacji 5 : - najnowsze dziecko NASA i amerykańskiego Departamentu Obrony - Raven 6, który zaopiekuje się człowiekiem w najcięższych warunkach; zszyje rannego żołnierza na polu bitwy, zajmie się chorym astronautą w kosmosie i przeprowadzi skomplikowaną operację; Raven, to robot do zadań specjalnych, który jest wyjątkowo mały i lekki; na dodatek może być zdalnie sterowany przez Internet z bardzo dalekich miejsc; powstał na Uniwersytecie Waszyngtońskim; w przyszłości ma pracować w warunkach nieważkości;. dlatego też testy będą przeprowadzone pod wodą, - mały robocik zaprogramowany przez polskiego naukowca Marka Michałowskiego 7, pochodzącego z Gdańska doktoranta na Uniwersytecie Carnegie Mellon w Japonii, sam tańczy i nie gubi rytmu; wystarczy mu zagrać; to kolejny krok do skonstruowania

4 maszyny na wzór człowieka; robocik Keepon tańcem reaguje na muzykę i zabawki podsuwane pod nos; w oczach ma dwie kamerki, którymi rozpoznaje, co się wokół niego dzieje; Marek Michałowski nad projektem BeatBots pracuje wspólnie z Hideki Kozimą z japońskiego National Institute of Communications Technology wyniki ich badań pozwolą, być może, w przyszłości skonstruować robota, który w kontakcie z człowiekiem będzie zachowywał się naturalnie - gestykulował, mrugał kamerami, a może nawet drapał się w mikrofony, - robot Inspektor 8 waży zaledwie 550 kg, bez problemów pokonuje schody i wzniesienia; może pracować w dzień i w nocy; Przepycha półtoratonowe auta; zadaniem Inspektora jest unieszkodliwianie ładunków wybuchowych; teraz leci do Afganistanu, gdzie będzie służył pod czujnym okiem naszych saperów; może pracować na okrągło, pod warunkiem, że będzie zasilany z akumulatorów; może działać w odległości do 800. metrów od miejsca, w którym kierujący nim żołnierz siedzi sobie wygodnie i bezpiecznie; ma on przed sobą kolorowy 15-calowy monitor, na którym wyświetlany jest obraz z czterech kamer robota; Kiedy Inspektor zbliży się do ładunku wybuchowego, neutralizuje go za pomocą specjalnego działka, lub też przenosi delikatnie w bezpieczne miejsce; to jednak nie wszystko; robot potrafi się porozumieć z ewentualnymi terrorystami; na swoim pokładzie ma zamontowany głośnik i mikrofon; robot jest całkowicie polskim produktem; powstał w Warszawie w Przemysłowym Instytucie Automatyki i Pomiarów; jest wykorzystywany przez wojsko i policję, - robot Expert 9 to techniczne cudo; jest tak mały i zwrotny, że bez problemu dotrze do bomby ukrytej w autobusie, samolocie, wagonie kolejowym; wciśnie się w niemal każde ciasne pomieszczenie; Expert powstał w Polsce, a zachwycała się nim nawet NASA; jeśli zajdzie taka potrzeba, zdetonuje bombę, ale może też delikatnie przenieść ją i oddać w ręce saperów; można powiedzieć, że Expert ma oczy dookoła głowy; widzi zawsze i wszystko w każdych warunkach atmosferycznych, dzięki sześciu kamerom; cztery z nich ma na chwytaku, z tyłu i z przodu robota oraz na manipulatorze (kamera główna obraca się o 360 stopni i 90 stopni góra-dół); kolejne dwie umieszczone są po bokach przednich gąsienic; robot nie jest ciężki, waży zaledwie 180 kilogramów; potrafi wsunąć ramiona w miejsca odległe nawet o trzy metry. Dzięki temu idealnie nadaje się do wykorzystania w samolotach, gdzie trzeba kontrolować luki bagażowe; właśnie dlatego zatrudniono go na lotnisku Okęcie; Expertowi nie straszne są schody, piach, błoto i nawet małe zbiorniki

5 wodne; forsuje je na gąsienicach; a jeśli coś w nim zaszwankuje, robot sam o tym powiadomi i nawet wskaże, gdzie ma usterkę; robotem można sterować sygnałem radiowym i przez kabel; wykorzystywany jest przez naszych wojskowych i policyjnych saperów, - robot humanoidalny o imieniu Pearl 10 (ang. perła) skonstruowany został przez dr Aarona Powresa i jego współpracowników z firmy Robot; Pearl mierzy 1.3 metra, a jego twarz posiada najważniejsze dla mimiki detale - oczy z ruchomymi powiekami, usta oraz brwi; gdy poproszono ochotników o porozmawianie z Perłą na temat stylu życia oraz aktywności fizycznej, kontakt z mimicznym robotem okazał się być dla rozmówców najbardziej stymulujący; badani mówili, że brali rady ekspresyjnej Perły bardziej do serca niż np. komunikaty wypowiadane przez monitor z widocznym wizerunkiem robota czy rady wygłaszane przez Perłę z wyłączoną mimiką, - android o imieniu Geminoid H-1 11, robot obdarzony zdolnością wyrażania uczuć jest testowany w Kraju Kwitnącej Wiśni; w ubiegłym roku prof. Hiroshi Ishiguro, wykładowca Instytutu Zaawansowanej Telekomunikacji na japońskim Uniwersytecie Osaka, skonstruował robota niemal idealnie podobnego do siebi; skóra na jego twarzy jest gładka, choć silikonowa, a czubek głowy pokrywają gęste, szpakowate włosy - takie same, jakimi może się pochwalić prof. Ishiguro; gdy spojrzy się na zdjęcie, na którym uwieczniono uczonego tuż obok jego wynalazku, można pomyśleć, że to nie maszyna, a brat bliźniak - nieco tylko osowiały; w ramach eksperymentu, a może i chęci udogodnienia sobie akademickiej działalności, Ishiguro regularnie posyła Geminoida, by prowadził za niego wykłady; w ramach eksperymentu sprawdzono, jak studenci reagują na mechanicznego tutora; okazało się, że bardzo dobrze, zwłaszcza że android jest zdalnie sterowany przez wykładowcę i mówi jego głosem; chętniej słuchają takich wywiadów niż np. prelekcji wygłaszanych podczas telekonferencji lub przez telefon; jak mówili badani, wyposażony w mimikę android dawał im poczucie większej obecności profesora. - japoński robot humanoidalny podnoszący ciężary 12 potrafi podnosić ciężary o masie kilkudziesięciu kilogramów; zbudowany w 2006 roku przez inżynierów z Uniwersytetu Tokijskiego pod kierownictwem prof. Yasuo Kuniyoshiego został publicznie zademonstrowany 28 marca 2007 roku w Tokio; podczas pokazu podniósł 30-kilogramową paczkę oraz 66-kilogramowy manekin; robot mierzy 155 cm wysokości

6 i waży 70 kg; specjalne oprogramowanie pozwala maszynie poruszać się w sposób zbliżony do człowieka; robot podczas ruchu reguluje siłę ruchów ramion, a to dzięki informacjom odbieranym z około 1800 czujników dotyku wbudowanych w jego sztucznej skórze; siła robota wynika z zastosowania systemu kontroli opartego na sieci czujników - a nie dużych silnikach, jak można by się spodziewać; Kuniyoshi wyjaśnił, że duże silniki nie są bezpieczne do stosowania ich w urządzeniach gospodarstwa domowego; jego robot korzysta z silników niewielkiej mocy, które napędzają poszczególne złącza maszyny; pozwalają one na efektywne podnoszenie ciężkich przedmiotów dzięki wykorzystaniu czujników dotyku, które regulują tryb pracy przy podnoszeniu i przenoszeniu ciężarów; robot potrafi dokonywać wiele manewrów, w zależności od sytuacji; przykładowo do podniesienia 30-kilogramowej paczki z biurka, robot wykorzystuje jedno ramię do przesunięcia pakunku na skraj biurka, skąd drugie ramię chwyta go i podnosi; do wyciągnięcia 66-kilogramowego manekina z łóżka, anroid wsuwa obydwa ramiona pod manekin, a następnie powoli podnosi je i przysuwa do siebie; twórcy robota już pracują nad udoskonaleniami urządzenia tak, aby mógł być stosowany w wielu dziedzinach życia publicznego i przemysłu, - robot Leonardo 13 to wynik projektu naukowców pracujących nie tylko nad tym, by maszyny były w stanie dostrzegać ludzkie emocje i na nie reagować, ale by same stały się istotami emocjonalnymi; przykładem jest tu Leonardo - mały, włochaty robot zamieszkujący laboratorium dr Cynthii Breazel; w pracach nad Leonardem uczestniczyli inżynierowie ze Stan Winston Studio, znani m.in. dzięki Teddyemu - robotowi-misiowi występującemu w filmie A. I. Sztuczna Inteligencja; wyposażony w skomplikowany system sztucznych stawów i mięśni Leonardo posiada mimikę, dzięki czemu przypomina żywe, choć fantastyczne stworzenie; na razie ruchami robota musi sterować człowiek, jednak w przyszłości umiejętność wyrażania przez niego uczuć ma być zintegrowana ze zdolnością uczenia się, czy odczuwania dotyku (odpowiednie sensory umieszczono w skórze oraz dłoniach robota); jednym ze sposobów, w jaki Leonardo zdobywa wiedzę o świecie i uczuciach, jest naśladowanie ludzi; Tak nauczył się uśmiechać czy wykrzywiać usta w podkówkę; zdaniem naukowców umiejętność uczenia się przez naśladowanie będzie dla niego kluczowe podczas przyswajania sobie wzorców reakcji na ludzkie nastroje czy zachowania,

7 - robot emocjonalny Waleria 14 pokojówka, która wie jak się zachować, zamierzają stworzyć naukowcy w ramach zainaugurowanego właśnie międzynarodowego projektu badawczego Feelix Growing; oznacza to, że świat, który do niedawna znaliśmy wyłącznie z kart powieści science fiction lub futurystycznych filmów, staje się na naszych oczach rzeczywistością; roboty, jakie jeszcze kilka lat temu można spotkać było wyłącznie w laboratoriach inżynierów, coraz częściej goszczą w miejscach publicznych; w japońskich szpitalach ludzi witają roboty portierzy, a w chińskich restauracjach już niedługo klientów będą obsługiwać cybernetyczni kelnerzy, serwujący dania przyrządzone jakżeby inaczej przez automatycznych szefów kuchni; Jeszcze do niedawna naukowcy starali się przede wszystkim, by ich roboty były coraz sprawniejsze mobilniejsze oraz potrafiły wykonywać coraz więcej czynności; jednak obecnie cybernetycy zwracają też uwagę na psychologiczny aspekt tworzonych przez siebie wynalazków; w końcu roboty mają - w niedalekiej przyszłości - żyć z nami pod jednym dachem; i aby ta koegzystencja była dla nas przyjemna, robot musi nie tylko rozumieć nasze polecenia, ale i typowo ludzkie zachowania; by móc dostrzec zachowanie ludzi, gest i zmieniający się wyraz twarzy właściciela, roboty zostaną wyposażone w różnego rodzaju sensory: cyfrową kamerę, czujniki ruchu oraz dźwięku; mózgiem robota oraz materialną podstawą jego emocjonalnej inteligencji będzie sztuczna sieć neuronowa; naukowcy zdecydowali się na nią, ponieważ podobnie jak ludzki układ nerwowy jest bardzo plastyczna, a jej działanie kształtują i nieustannie modyfikują bodźce docierające z zewnątrz; tego, jakie zachowanie jest odpowiednie i pożądane w danej sytuacji, robot ma się uczyć metodą prób i błędów, na podstawie informacji zwrotnych otrzymywanych od człowieka; jeśli jakaś reakcja okaże się słuszna, wówczas związane z nią połączenie w sieci neuronowej ulegnie wzmocnieniu i trwale się zapisze; maszyna ma się koncentrować na takich uczuciach jak złość, smutek i radość, bo to one najbardziej wpływają na to, jak robot powinien się zachowywać. Opisane powyżej rozwiązania, to dopiero początek naszej przygody z robotami, w tym robotami zdolnymi np. do wchodzenia w emocjonalne interakcje. Upłynie jeszcze wiele lat, zanim maszyny zaczną rozpoznawać wszelkie niuanse naszego zachowania. Czy pomoże to nam łatwiej się ze sobą dogadywać? Wielu badaczy jest zdania, że tak właśnie będzie. Jednak, według niektórych, roboty raczej nigdy nie staną się równoprawnymi członkami ludzkiego społeczeństwa, nawet w trakcie badań czy ekspedycji naukowych. Funkcjonowanie w grupie

8 może utrudniać maszynom fakt, że nie mają instynktu przetrwania i dbania o siebie, a skoro nie zależy im na sobie, to nie będą przywiązywać uwagi to bezpieczeństwa grupy. Jak ułożą się losy nasze i robotów? Trzeba to po prostu sprawdzić. I na koniec kilka ciekawostek: - IV Festiwal Robotów oraz Zawody Sumo Robotów , czyli CybAiRBot 2007, odbył się na Politechnice Poznańskiej; na tegoroczną edycję przybyło aż 35 ekip z całej Polski, by uczestniczyć w Zawodach Sumo Robotów oraz Konkursie na Najciekawszą Konstrukcję Robota Amatorskiego; głównym sponsorem Zawodów była firma Volkswagen Poznań Sp. Z o.o; pierwsze miejsce zdobył Stanisław Gardecki z niesamowitym robotem Morfen, który okazał się bezkonkurencyjny, - w 2030 r. auta będą jeździć bez kierowców 16, a nasi wnukowie mogą zapomnieć o udrękach egzaminu na prawo jazdy na placu manewrowym; tak przynajmniej zapowiadają amerykańscy naukowcy, którzy już zaczęli konstruować samochody nie wymagające kierowców, którymi kierują komputery, a orientację w terenie zapewniają dalmierze laserowe, radary do wykrywania przeszkód i urządzenia nawigacji satelitarnej; przykładem jest Stanley - auto, które jeździ bez udziału kierowcy; pojazd zbudowany przez zespół badawczy Uniwersytetu Stanforda zwyciężył w wyścigu DARPA Challenge 2005; na starcie ostatniego wyścigu stanęło kilkadziesiąt maszyn, ale tylko cztery z nich dotarły na metę w wyznaczonym limicie czasu. Program konstrukcji samochodów-robotów przyjął Kongres USA. Pieniądze wykłada Agencja Badań nad Zaawansowanymi Projektami Obronnymi (US Defence Advanced Research Projects Agency, DARPA). To chyba najbogatsza agencja badawcza świata. Jej budżet wynosi 2 mld dolarów rocznie. Z badań finansowanych przez DARPA wywodzi się m.in. Internet. Agencja zdała się na inwencję niezależnych naukowców i inżynierów, nie tylko z USA. Projektują oni samochody-roboty, które potem swojej przewagi nad konkurencją jak u początków automobilizmu muszą dowieść na wyścigach. W listopadzie 2007 roku w USA odbędzie się kolejny, nietypowy wyścig samochodowy DARPA, który dla samochodów-robotów i ich konstruktorów będzie wielkim wyzwaniem. W ciągu sześciu godzin samochody będą musiały przejechać 100 km trasę symulującą warunki jazdy przez miasto. Komputery kierujące samochodami będą musiały stosować się do przepisów ruchu drogowego, rozpoznawać znaki drogowe

9 i poruszać tak, jak na zwykłej ulicy w mieście, unikając kolizji z innymi samochodami, orientować się w terenie, a także reagować na zmieniające się warunki jazdy. Na ekipę, której pojazd pokona tę trasę najszybciej, czeka 2 mln dolarów nagrody. Do rywalizacji już zakwalifikowano 11 uczelni i ośrodków badawczych z USA, które dostały po 1 mln dolarów. wsparcia z DARPA na konstrukcję samochodów-robotów, oraz 89 zespołów, które wystawią pojazdy zbudowane bez pieniędzy z DARPA. Zwycięzca z ubiegłego roku, Uniwersytet Stanforda, przygotował już nowy model Stanleya, którego tym razem zbudowano na bazie VW Passata. Obecnie samochodami-robotami można przejechać ok. 100 km, zanim potrzeba interwencji człowieka. Sądzę, że do 2010 r. ten dystans wydłuży się do ponad 1000 km, a w 2020 r. już do 1,6 mln kilometrów. Około 2030 r. będziecie mogli zobaczyć takie samochody na autostradach, a ich możliwości będą o niebo wyższe od możliwości człowieka - zapowiada Sebastian Thrun, profesor z ekipy Uniwersytetu Stanforda, która szykuje pojazd do wyścigu DARPA. - przepis na najprawdziwszego robota 17 można znaleźć na stronie internetowej amerykańskiego Carnegie Mellon University (www.terk.ri.cmu.edu); pracownicy tej uczelni w ramach projektu TeRK (Telepresense Robot Kit), popularyzującego wiedzę z zakresu robotyki i cybernetyki, udostępniają opisy budowy prostych robotów wraz z wykazem części składowych, instrukcją budowy robotów, a także informacją o kosztach i czasie potrzebnym do ich wykonania; sercem każdego robota jest QWERK, czyli miniaturowy komputer umożliwiający nie tylko kontrolowanie pracy silników, kamer oraz innych części robota np. chwytników, ale także automatyczne połączenie go z Internetem, co pozwala na zdalne sterowanie lub programowanie robota, - roboty pojawiły się także na konkursie: Najlepsza praca modelowo-konstrukcyjna w szkołach elektrycznych i elektronicznych w roku szkolnym 2006/2007, organizowanym przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego. Konstruktorzy robotów walczyli z konstruktorami innych urządzeń elektronicznych o punktowane miejsca w tym konkursie; wyniki rywalizacji konkursowej i zdjęcia najlepszych robotów prezentujemy w tym Biuletynie, w dziale: Z życia Ośrodka. Alicja Oleska 17 www. dziennik.pl 22

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok 1969, gdy w firmie Yasakawa Electronic z Japonii wszczęto

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR TECHNIK MECHATRONIK ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR 2 os. SZKOLNE 26 31-977 KRAKÓW www.elektryk2.i365.pl Spis treści: 1. Charakterystyka zawodu 3 2. Dlaczego technik mechatronik? 5 3. Jakie warunki musisz

Bardziej szczegółowo

Mechatronika Uniwersytet Rzeszowski

Mechatronika Uniwersytet Rzeszowski Mechatronika Uniwersytet Rzeszowski Plan studiów inżynierskich STUDIA INŻYNIERKSIE (7 semestrów) Studia stacjonarne i niestacjonarne Specjalności: Projektowanie systemów mechatronicznych Systemy wbudowane

Bardziej szczegółowo

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Decyzyjnych Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl 2010 Kadra KSD profesor zwyczajny 6 adiunktów, w tym 1 z habilitacją 4 asystentów 7 doktorantów Wydział Elektroniki,

Bardziej szczegółowo

Mechatronika. Mechatronika jest to nauka łącząca elementy trzech różnych obszarów wiedzy:

Mechatronika. Mechatronika jest to nauka łącząca elementy trzech różnych obszarów wiedzy: Technik Mechatronik Mechatronika Mechatronika jest to nauka łącząca elementy trzech różnych obszarów wiedzy: mechaniki, elektroniki, informatyki. Jest oparta na myśleniu i działaniu systemowym, które umożliwia

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1

studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Dlaczego warto podjąć studia na WETI PG na kierunku automatyka i robotyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Automatyka i robotyka Konkurs punktów: język polski

Bardziej szczegółowo

SŁAWOMIR WIAK (redakcja)

SŁAWOMIR WIAK (redakcja) SŁAWOMIR WIAK (redakcja) Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT Recenzenci: Prof. Janusz Turowski Politechnika Łódzka Prof. Ewa Napieralska Juszczak University Lille Nord de France, LSEE, UA, Francja Autorzy

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁY, KIERUNKI, POZIOMY, TRYBY STUDIOWANIA ORAZ SPECJALNOŚCI OFEROWANE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH

WYDZIAŁY, KIERUNKI, POZIOMY, TRYBY STUDIOWANIA ORAZ SPECJALNOŚCI OFEROWANE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH WYDZIAŁY, KIERUNKI, POZIOMY, TRYBY STUDIOWANIA ORAZ SPECJALNOŚCI OFEROWANE NA STUDIACH NIESTACJONARNYCH I. STUDIA PROWADZONE W WARSZAWIE Wydział ADMINISTRACJI I NAUK SPOŁECZNYCH Kierunek Administracja

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: MECHANIKA I BUDOWA MASZYN Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium ROBOTYKA Robotics Forma studiów: stacjonarne Poziom przedmiotu: I stopnia

Bardziej szczegółowo

Oferta edukacyjna Uniwersytetu Rzeszowskiego. www.mechatronika.univ.rzeszow.pl

Oferta edukacyjna Uniwersytetu Rzeszowskiego. www.mechatronika.univ.rzeszow.pl Oferta edukacyjna Uniwersytetu Rzeszowskiego Czym jest Mechatronika? Mechatronika jest dynamicznie rozwijającą się interdyscyplinarną dziedziną wiedzy, stanowiącą synergiczne połączenie takich dyscyplin,

Bardziej szczegółowo

Lekcja budowania robotów na podstawie klocków LEGO Mindstorms NXT 2.0. Temat: GrabBot Budujemy robota, który przenosi przedmioty.

Lekcja budowania robotów na podstawie klocków LEGO Mindstorms NXT 2.0. Temat: GrabBot Budujemy robota, który przenosi przedmioty. Lekcja budowania robotów na podstawie klocków LEGO Mindstorms NXT 2.0 Temat: GrabBot Budujemy robota, który przenosi przedmioty. Działanie robota GrabBot to robot mobilny o napędzie gąsienicowym, co daje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MECHATRONICZNE W DYDAKTYCE I PRZEMYŚLE

SYSTEMY MECHATRONICZNE W DYDAKTYCE I PRZEMYŚLE PROGRAM SEMINARIUM 19-20.04.2012 SYSTEMY MECHATRONICZNE W DYDAKTYCE I PRZEMYŚLE 10.00 Powitanie uczestników i oficjalne otwarcie seminarium (AULA 02 COPENICANUM) Prof. dr hab. inż. Mariusz Kaczmarek UKW

Bardziej szczegółowo

EiT_S_I_RwM_EM Robotyka w medycynie Robotics in Medicine

EiT_S_I_RwM_EM Robotyka w medycynie Robotics in Medicine Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Kierunki studiów prowadzone w Warszawie

Kierunki studiów prowadzone w Warszawie KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIÓW NIESTACJONARNYCH PIERWSZEGO I DRUGIEGO STOPNIA Kierunki studiów prowadzone w Warszawie Kierunek ADMINISTRCAJA Administacji i Nauk Społecznych 6 semestrów 4 semestry Bez

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI NAUKOWE UPRAWNIAJĄCE DO WYSTĄPIENIA O STYPENDIUM PREZYDENTA MIASTA SZCZECIN

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI NAUKOWE UPRAWNIAJĄCE DO WYSTĄPIENIA O STYPENDIUM PREZYDENTA MIASTA SZCZECIN KIERUNKI I SPECJALNOŚCI NAUKOWE UPRAWNIAJĄCE DO WYSTĄPIENIA O STYPENDIUM PREZYDENTA MIASTA SZCZECIN 1. Nauki biologiczne: 1) specjalności naukowe w kierunku biologia: b) bioenergetyka, 2) specjalności

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Oferta dydaktyczna INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Zielona Góra, 2015 Na Wydziale Informatyki, Elektrotechniki i Automatyki prowadzone są studia: stacjonarne (dzienne), niestacjonarne (zaoczne).

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia

Bardziej szczegółowo

Podstawy robotyki wykład I. Wprowadzenie Robot i jego historia

Podstawy robotyki wykład I. Wprowadzenie Robot i jego historia Podstawy robotyki Wykład I Wprowadzenie Robert Muszyński Janusz Jakubiak Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechnika Wrocławska Kamienie milowe robotyki 1947 pierwszy teleoperator sterowany

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA NIESTACJONARNE PROWADZONE W WARSZAWIE Administacji i Nauk Społecznych Kierunek ADMINISTRCAJA Czas trwania 6 semestrów 4 semestry Specjalności Bez specjalności Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

Kinematyka manipulatora równoległego typu DELTA 106 Kinematyka manipulatora równoległego hexapod 110 Kinematyka robotów mobilnych 113

Kinematyka manipulatora równoległego typu DELTA 106 Kinematyka manipulatora równoległego hexapod 110 Kinematyka robotów mobilnych 113 Spis treści Wstęp 11 1. Rozwój robotyki 15 Rys historyczny rozwoju robotyki 15 Dane statystyczne ilustrujące rozwój robotyki przemysłowej 18 Czynniki stymulujące rozwój robotyki 23 Zakres i problematyka

Bardziej szczegółowo

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Załącznik 1 Wydział Architektury architektura architektura architektura krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Zapotrzebowanie na informatyków rośnie szybciej niż liczba absolwentów IT jest jedną z najszybciej rozwijających się branż w Polsce. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Uczeń otrzymuje ocenę z przedmiotu uzależnioną od opanowania przez niego wymagań edukacyjnych na określonym poziomie.

Uczeń otrzymuje ocenę z przedmiotu uzależnioną od opanowania przez niego wymagań edukacyjnych na określonym poziomie. Wymagania edukacyjne w klasie I z przedmiotu Technika - z elementami informatyki i Wychowanie Komunikacyjne obowiązujące w Gimnazjum Nr 4 w Bielsku-Białej. Uczeń otrzymuje ocenę z przedmiotu uzależnioną

Bardziej szczegółowo

Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży

Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży Budowanie robotów + Nauka Programowania + Dobra zabawa i konkursy Warsztaty TwojRobot.pl to nauka budowy i programowania robotów

Bardziej szczegółowo

Trochę o zawodach, w których kształcimy

Trochę o zawodach, w których kształcimy Trochę o zawodach, w których kształcimy TECHNIK ELEKTRYK Dział elektryczności jest bardzo szeroką i ciągle rozwijającą się dziedziną nauki, w której każdy może znaleźć obszar zgodny z własnym zainteresowaniem,

Bardziej szczegółowo

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Organizuje i nadzoruje produkcję, montaż, naprawy i konserwacje wszelkich maszyn i urządzeo produkowanych

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Zespół Kierownik Katedry - prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Czyżewski historia: 1968 początek historii budowy specjalności 1997 - Katedra Inżynierii Dźwięku 2000

Bardziej szczegółowo

Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego Centrum Technologii Informatycznych

Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego Centrum Technologii Informatycznych Uniwersytetu Zielonogórskiego Centrum Technologii Informatycznych dr inż. Wojciech Zając Geneza Przykład wzorowej współpracy interdyscyplinarnej specjalistów z dziedzin: mechaniki, technologii, logistyki,

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne w Politechnice Warszawskiej w roku akademickim 2010/2011

Studia niestacjonarne w Politechnice Warszawskiej w roku akademickim 2010/2011 Studia niestacjonarne w Politechnice Warszawskiej w roku akademickim 2010/2011 STUDIA WIECZOROWE I ZAOCZNE W POLITECHNICE WARSZAWSKIEJ Studia niestacjonarne przeznaczone są w zasadzie dla osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Trackery Leica Absolute

Trackery Leica Absolute BROSZURA PRODUKTU Trackery Leica Absolute Rozwiązania pomiarowe Leica Leica Absolute Tracker AT402 z sondą B-Probe Ultra przenośny system pomiarowy klasy podstawowej Leica B-Probe to ręczne i zasilane

Bardziej szczegółowo

InŜynieria biomedyczna Studenci kierunku INśYNIERIA BIOMEDYCZNA mają moŝliwość wyboru jednej z następujących specjalności: informatyka medyczna

InŜynieria biomedyczna Studenci kierunku INśYNIERIA BIOMEDYCZNA mają moŝliwość wyboru jednej z następujących specjalności: informatyka medyczna Wydział InŜynierii Mechanicznej i Informatyki al. Armii Krajowej 21, 42-200 Częstochowa tel. 0 34 325 05 61 rekrutacja@wimii.pcz.pl www.wimii.pcz.czest.pl Studia I stopnia Studia licencjackie trwają nie

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis laboratorium symulującego system produkcyjny

Szczegółowy opis laboratorium symulującego system produkcyjny Załącznik nr... (pieczęć firmowa Wykonawcy) Szczegółowy opis laboratorium symulującego system produkcyjny Opis pracowni: Laboratorium symulujące system produkcyjny zwane dalej pracownią systemów produkcyjnych

Bardziej szczegółowo

1. Zajęcia pozalekcyjne Logomocja. 2. Zajęcia pozalekcyjne - Robotyka

1. Zajęcia pozalekcyjne Logomocja. 2. Zajęcia pozalekcyjne - Robotyka Numer i nazwa priorytetu: IX. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Rozwój kompetencji społecznych w MŚP

Rozwój kompetencji społecznych w MŚP Rozwój kompetencji społecznych w MŚP Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROGRAMOWANIE ROBOTÓW Programming of robots Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: SYSTEMY STEROWANIA, Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: CHWYTAKI, NAPĘDY I CZUJNIKI URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH Grippers, driver and sensors of mechatronic devices Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: SYSTEMY

Bardziej szczegółowo

Naukowe Koło Nowoczesnych Technologii

Naukowe Koło Nowoczesnych Technologii Naukowe Koło Nowoczesnych Technologii Naukowe Koło Nowoczesnych Technologii Opiekun: dr hab., prof. ndzw. Tadeusz Szumiata Przewodniczący: Mateusz Staszewski, MiBM semestr IV Poszczególne dziedziny działań

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA Tabela 1-1 Matematyka - Metody numeryczne 30 15 4 2a 2b Teoria sterowania (kierunek AUTOMATYKA i ROBOTYKA) Systemy mikroprocesorowe w mechatronice (kierunek

Bardziej szczegółowo

CJAM 100 Miniaturowa radiostacja zagłuszająca

CJAM 100 Miniaturowa radiostacja zagłuszająca CJAM 100 Miniaturowa radiostacja zagłuszająca CJAM 100 to miniaturowa radiostacja zagłuszająca, pozwalająca na zakłócanie komunikacji w sieci komórkowej na małych obszarach. Wystarczy nacisnąć przycisk,

Bardziej szczegółowo

technik elektronik elektronika

technik elektronik elektronika technik elektronik Jeśli interesujesz się techniką, fascynują Ciebie nowe technologie, pociąga Cię programowanie, to elektronika jest tą dziedziną, którą powinieneś zgłębić. Elektronika jest nauką techniczną,

Bardziej szczegółowo

Rejestr Studenckich Kół Naukowych Politechnika Poznańska

Rejestr Studenckich Kół Naukowych Politechnika Poznańska Lp. Nr ewid. Rejestr Studenckich Kół Naukowych Politechnika Poznańska Nazwa Koła Naukowego Jednostki Uwagi 1. 1 Centrum Promocji Inżynierów Instytut Inżynierii Zarządzania 2. 2 Ergonomii Wydział Inżynierii

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INFORMATYKI POLITECHNIKI POZNAŃSKIEJ

WYDZIAŁ INFORMATYKI POLITECHNIKI POZNAŃSKIEJ WYDZIAŁ INFORMATYKI POLITECHNIKI POZNAŃSKIEJ HISTORIA 1995 uruchomienie kierunku Informatyka na WE 2001 powstanie Wydziału Informatyki i Zarządzania 2001 uruchomienie makrokierunku Automatyka i zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, cel i zastosowania mechatroniki Urządzenie mechatroniczne - przykłady

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto podjąć. studia na WETI PG na kierunku informatyka. Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1

Dlaczego warto podjąć. studia na WETI PG na kierunku informatyka. Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Dlaczego warto podjąć studia na WETI PG na kierunku informatyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Kierunek informatyka WETI Informatyka Kiedyś "klucz do dobrobytu".

Bardziej szczegółowo

MECHATRONIKA Jako przedmiot szkolny w średnich szkołach zawodowych na terenie Republiki Czeskiej

MECHATRONIKA Jako przedmiot szkolny w średnich szkołach zawodowych na terenie Republiki Czeskiej 1. Międzynarodowa Konferencja Mechatroniczna Związku Miast Mały Trójkąt Bogatynia Hrádek nad Nisou Zittau MECHATRONIKA Jako przedmiot szkolny w średnich szkołach zawodowych na terenie Republiki Czeskiej

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

FIZYKA W SAMOCHODZIE Prezentacja wpływu odkryć fizyków na konstruowanie lepszych, bezpieczniejszych i bardziej ekologicznych samochodów.

FIZYKA W SAMOCHODZIE Prezentacja wpływu odkryć fizyków na konstruowanie lepszych, bezpieczniejszych i bardziej ekologicznych samochodów. CHEMIA SHOW Wykorzystanie wiedzy z zakresu inżynierii chemicznej oraz chemii organicznej do stworzenia widowiska wizualnego. 9:30 - SCENA PRZED CENTRUM WYKŁADOWYM FIZYKA W SAMOCHODZIE Prezentacja wpływu

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR TECHNIK ELEKTRONIK ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR 2 os. SZKOLNE 26 31-977 KRAKÓW www.elektryk2.i365.pl Spis treści: 1. Rozwój i znaczenie elektroniki..3 2. Charakterystyka zawodu 4 3. Czym zajmuje się technik

Bardziej szczegółowo

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F Wstęp Roboty przemysłowe FANUC Robotics przeznaczone są dla szerokiej gamy zastosowań, takich jak spawanie ( Spawanie to jedno z najczęstszych zastosowań robotów.

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki

Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki PRELEGENT: dr inż. Krzysztof Smółka krzysztof.smolka@p.lodz.pl Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych WEEIA, Politechnika Łódzka PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Warto zostać inżynierem

Warto zostać inżynierem Warto zostać inżynierem Czy warto zostać inżynierem? Najbliższe dziesięciolecia należą do inżynierów. Dobry inżynier jest na wagę złota. Perspektywy rozwoju tej branży są bardzo dobre, dlatego warto planować

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA Koncern Delphi opracował nowy, wielofunkcyjny, elektronicznie skanujący radar (ESR). Dzięki wykorzystaniu pozbawionej ruchomych części i sprawdzonej technologii monolitycznej, radar ESR zapewnia najlepsze

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH I-go stopnia dla kierunku Mechanika i Budowa Maszyn Etap podstawowy

PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH I-go stopnia dla kierunku Mechanika i Budowa Maszyn Etap podstawowy ydział Mechaniczny 06.1-M-MiBM-N1-EP-000_13 Ć L P/S Ć L P/S Ć L P/S Ć L P/S Ć L P/S Ć L P/S Ć L P/S 441 60 rupa Treści Podstawowych 1. ykład monograficzny 36 2 18 1 18 1 2. Język obcy I* 36 4 18 2 18 2

Bardziej szczegółowo

Roboty przemysłowe. Wprowadzenie

Roboty przemysłowe. Wprowadzenie Roboty przemysłowe Wprowadzenie Pojęcia podstawowe Manipulator jest to mechanizm cybernetyczny przeznaczony do realizacji niektórych funkcji kończyny górnej człowieka. Należy wyróżnić dwa rodzaje funkcji

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI

Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Zakład Inteligentnych Systemów Obliczeniowych RMT4-3 Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Zakład Metod Numerycznych w Termomechanice

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE

S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE KATEDRA SYSTEMÓW DECYZYJNYCH POLITECHNIKA GDA N SKA S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE prof. dr hab. inz. Zdzisław Kowalczuk Katedra Systemów Decyzyjnych Wydział Elektroniki Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2 Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych

Załącznik 2 Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Załącznik 2 Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabele odniesień efektów kształcenia) Nazwa kierunku studiów: Automatyka

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

Zasady przyjęć kandydatów do klasy pierwszej. Zespołu Szkół nr 2. im. Jana Długosza w Wieluniu

Zasady przyjęć kandydatów do klasy pierwszej. Zespołu Szkół nr 2. im. Jana Długosza w Wieluniu Zasady przyjęć kandydatów do klasy pierwszej Zespołu Szkół nr 2 im. Jana Długosza w Wieluniu na rok szkolny 2013/2014 Informacja dla kandydatów do klas pierwszych na rok szkolny 2013/2014 Zespół Szkół

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

Kurs kategorii A, A1, A2

Kurs kategorii A, A1, A2 Kurs kategorii A, A1, A2 Program: 30 godzin teorii (godziny lekcyjne) + 20 godzin praktyki (godziny zegarowe). Praktyczna nauka jazdy: odbywa się na motocyklach Suzuki GN 125 (kat. A1) Suzuki GS 500 (kat.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: NAPĘDY I STEROWANIE PNEUMATYCZNE MASZYN PNEUMATIC DRIVE AND CONTROL OF MACHINES Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW MECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Inteligentne budynki (2) Źródła Loe E. C., Cost of Intelligent Buildings, Intelligent Buildings Conference, Watford, U. K., 1994 Nowak M., Zintegrowane systemy zarządzania inteligentnym budynkiem, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym

Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym Do udziału w projektach finansowanych w ramach 7. Programu Ramowego zachęca się przede wszystkim przedsiębiorstwa które są zainteresowane nawiązaniem współpracy

Bardziej szczegółowo

Robotyka jest prosta gotowe rozwiązania dla różnych gałęzi przemysłu

Robotyka jest prosta gotowe rozwiązania dla różnych gałęzi przemysłu Jakub Stec Robotyka jest prosta gotowe rozwiązania dla różnych gałęzi przemysłu Kraków Globalny lider w technologiach zasilania i automatyki ABB Prezentacja firmy 145,000 pracowników w 100 krajach Roczny

Bardziej szczegółowo

Wsółpraca nauka przemysł a Smart Grid w regionie nowosądeckim

Wsółpraca nauka przemysł a Smart Grid w regionie nowosądeckim Wsółpraca nauka przemysł a Smart Grid w regionie nowosądeckim Jacek Kosiec Koordynator ds. Innowacji Konsorcjum EduTechMed (w organizacji) Nowy Sącz 16.09.2010r. Wiedza głównym czynnikiem rozwoju w XXI

Bardziej szczegółowo

Systemy teleelektroniczne dla osób z ograniczoną sprawnością

Systemy teleelektroniczne dla osób z ograniczoną sprawnością Politechnika Łódzka Instytut Elektroniki Systemy teleelektroniczne dla osób z ograniczoną sprawnością Paweł Strumiłło, kierownik Zakładu Elektroniki Medycznej IE PŁ Andrzej Materka, dyrektor IE PŁ _ A.

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r.

Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r. Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r. Szanowni Państwo, Z przyjemnością witam przedstawicieli polskich władz i sił zbrojnych obu

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: PLPILA02-IPMIBM-I-1d10-2012IP-S Pozycja planu: D10

Kod przedmiotu: PLPILA02-IPMIBM-I-1d10-2012IP-S Pozycja planu: D10 Załącznik nr 1 do PROCEDURY 1.11. WYKONANIE YLABUU DO PRZEDMIOTU UJĘTEGO W PROGRAMIE KZTAŁCENIA w Państwowej Wyższej zkole Zawodowej im. tanisława taszica w Pile Kod przedmiotu: PLPILA02-IPMIBM-I-1d10-2012IP-

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH Krzysztof BALAWENDER, Mirosław JAKUBOWSKI, Artur KRZEMIŃSKI, Paweł WOJEWODA W artykule zostały przedstawione badania wpływu

Bardziej szczegółowo

Efektem umiejętności zdobytych w trakcie warsztatów będzie:

Efektem umiejętności zdobytych w trakcie warsztatów będzie: W pracy z Pacjentami bardzo istotna jest komunikacja interpersonalna z elementami asertywności. Wzrost skuteczności obsługi Pacjenta jest ściśle związany z budowaniem dobrych relacji i efektywną komunikacją,

Bardziej szczegółowo

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności :

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności : INFORMATYKA Studia I stopnia Celem kształcenia na I stopniu studiów kierunku Informatyka jest odpowiednie przygotowanie absolwenta z zakresu ogólnych zagadnień informatyki. Absolwent powinien dobrze rozumieć

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Marek Pawełczyk, prof. nzw. w Politechnice Śląskiej Koordynator Projektu POKL.04.01.02-00-020/10

Dr hab. inż. Marek Pawełczyk, prof. nzw. w Politechnice Śląskiej Koordynator Projektu POKL.04.01.02-00-020/10 Wiedza i doświadczenie projektowe wizytówką absolwenta kierunku automatyka i robotyka na Wydziale Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechniki Śląskiej POKL.04.01.02-00-020/10 Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA Zał. nr 1 do uchwały nr 77/2009 Rady Wydziału Elektrycznego PB z dnia 24.09.2009 r. POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA kierunek studiów ELEKTROTECHNIKA Plan

Bardziej szczegółowo

Wakacje z robotami RoboCAMP Opis zajęć dla dzieci w wieku 9-14 lat

Wakacje z robotami RoboCAMP Opis zajęć dla dzieci w wieku 9-14 lat Wakacje dla dzieci 2012 Łódź 30 lipca 3 sierpnia 6 sierpnia - 10 sierpnia Wakacje z robotami RoboCAMP Opis zajęć dla dzieci w wieku 9-14 lat Uniwersytet Łódzki i RoboNET - Wspólnie zmieniamy edukację w

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna w Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Siedlcach Intel uwzględniająca treści programu Nauczanie ku przyszłości 21-11-2002 1 Cel Kształcenie i doskonalenie umiejętności posługiwania

Bardziej szczegółowo

Sprytnie zrobione! Nowy radiowy system automatyki domu. Centralnie, mobilnie, pewnie. Razem łatwiej.

Sprytnie zrobione! Nowy radiowy system automatyki domu. Centralnie, mobilnie, pewnie. Razem łatwiej. Sprytnie zrobione! Nowy radiowy system automatyki domu. Centralnie, mobilnie, pewnie. Razem łatwiej. Napędy Napędy rurowe ze zintegrowanym dwukierunkowym odbiornikiem radiowym Seria B01 informacja zwrotna

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować zajęcia komputerowe dla osób dorosłych w bibliotece?

Jak przygotować zajęcia komputerowe dla osób dorosłych w bibliotece? Jak przygotować zajęcia komputerowe dla osób dorosłych w bibliotece? Cz. 3. Opracowanie programu zajęć Przygotowując program zajęć dla osób dorosłych możemy skorzystać z następujących zasad: Łączymy to,

Bardziej szczegółowo

Kursy kwalifikacji zawodowych

Kursy kwalifikacji zawodowych Kursy kwalifikacji zawodowych Zawody: Technik mechanik 311504, mechanik monter maszyn i urządzeń 723310, ślusarz 722204, operator obrabiarek skrawających 722307, monter systemów rurociągowych 712613. Lp.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju

Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju Portal Innowacyjnego Technika Portal Innowacyjnego Technika jest aplikacją umożliwiającą w sposób kreatywny pogłębiać nauki techniczne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/16 t

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/16 t Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/16 t Kierunek studiów: Inżynieria Produkcji Forma

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Otwarte warsztaty dla dzieci młodszych

Otwarte warsztaty dla dzieci młodszych Roboty i Spółka Opis atrakcji Otwarte warsztaty dla dzieci młodszych Dzieci w wieku 5-6 lat budują roboty i robotyczne zwierzęta z Lego WeDo. W tych zestawach wykorzystano standardowe, kolorowe klocki

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka

Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka 1. Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów Kierunek Automatyka i Robotyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA POLITECHNIKA WROCŁAWSKA Niniejszy suplement do dyplomu oparty jest na modelu opracowanym przez Komisję Europejską, Radę Europy oraz UNESCO/CEPES. Ma on dostarczyć obiektywnych pełnych informacji dla lepszego

Bardziej szczegółowo