WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE W LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH WAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE W LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH WAT"

Transkrypt

1 Materiały XXXVI Międzyuczelnianej Konferencji Metrologów MKM 04 Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Elektroniki, Instytut Podstaw Elektroniki WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE W LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH WAT Celem referatu jest prezentacja wykorzystania wirtualnych przyrządów pomiarowych we współczesnej dydaktyce. W referacie zaprezentowano próbę usystematyzowania podziału przyrządów pomiarowych ze względu na stopień automatyzacji i komputeryzacji. W zasadniczej części referatu przedstawiono praktyczne wykorzystanie wybranych przyrządów wirtualnych, które zostały stworzone specjalnie dla potrzeb dydaktycznych, w Laboratorium Układów Elektronicznych na Wydziale Elektroniki WAT. VIRTUAL INSTRUMENTS IN LABORATORY OF ELECTRONIC CIRCUITS MUT The aim of the paper is to present virtual measurements instruments in modern teaching. The paper presents a classification of measurements devices from the point of view of the level of automation and computerization. In the main part of the paper application of chosen virtual instruments in presented. The instruments have been created in Laboratory of Electronic Circuits on the Faculty of Electronics Military University of Technology. 1. WSTĘP Zrozumieniu roli elektroniki w eksperymencie służą aplikacje, z których jedne modelują procesy towarzyszące przetwarzaniu sygnałów elektrycznych, inne symulują funkcjonowanie wybranych urządzeń. Ich zadaniem jest m. in. zilustrowanie zasad funkcjonowania różnych przyrządów elektronicznych, wskazanie przyczyn zniekształceń sygnałów elektrycznych przy przechodzeniu przez układy nieliniowe, przedstawienie zachowania się układów i sygnałów w dziedzinach czasu i częstotliwości oraz wpływu szumu. Przedmiot Symulacja układów i systemów elektronicznych ma za zadanie przedstawić cel i możliwości stosowania symulacji komputerowej w elektronice, jej metody oraz narzędzia programowe. Zajęcia laboratoryjne z tego przedmiotu mają zaznajomić studentów z wybranymi programami służącymi do symulacji komputerowej, zapoznać z podstawami ich działania i nauczyć podstaw ich obsługiwania. Student po takim kursie powinien umieć sformułować problem i wskazać cel modelowania, przygotować dane wejściowe, utworzyć model, wybrać narzędzie do programowania, zaprogramować model, ocenić poprawność modelu, przygotować eksperymenty symulacyjne i je przeprowadzić oraz opracować i zinterpretować otrzymane wyniki. Jedno z ćwiczeń laboratoryjnych realizowanych w ramach tego przedmiotu ma na celu ilustrację wykorzystania przyrządów wirtualnych.

2 EWOLUCJA PRZYRZĄDÓW POMIAROWYCH Ewolucja przyrządów pomiarowych następowała wraz z rozwojem nauki i techniki. Zmianie ulegały zarówno sposoby przetwarzania sygnału, metody konstruowania przyrządów, jak i sposoby korzystania z urządzeń pomiarowych oraz stopień ich wzajemnej integracji. Pierwszą generacją przyrządów pomiarowych były tradycyjne, sterowane ręcznie, przyrządy analogowe. Odczyt wyniku przez użytkownika polega na porównaniu stopnia wychylenia się wskaźnika z odpowiednią skalą. Wprowadzenie bloku cyfryzacji sygnału doprowadziło do powstania przyrządów drugiej generacji. W przyrządach cyfrowych wyeliminowany został subiektywizm odczytu wyniku, lecz nadal pozostał ręczny sposób sterowania przyrządem. Jako przyrządy trzeciej generacji można traktować przyrządy systemowe, które oprócz pracy w trybie autonomicznym jako samodzielne urządzenia pomiarowe mogą być zdalnie sterowane dzięki wyposażeniu ich w kanały cyfrowej komunikacji zewnętrznej. Sterowanie takich przyrządów odbywa się poprzez odpowiedni interfejs, najczęściej poprzez przesyłanie z urządzenia sterującego pracą przyrządu (komputera) zestawu instrukcji sterujących do interpretera tych komend w przyrządzie. Standaryzacja interfejsów znacząco wpłynęła nie tylko na dalszy rozwój i ewolucję przyrządów pomiarowych, lecz również na upowszechnienie się systemów pomiarowych. Ostatnią, czwartą generacją są przyrządy wirtualne. Przyrząd wirtualny jest rodzajem inteligentnego urządzenia będącego połączeniem odpowiednio dostosowanego sprzętu pomiarowego z komputerem ogólnego przeznaczenia i przyjaznym dla użytkownika oprogramowaniem, które umożliwia współprace z komputerem na zasadach takich jakby obsługiwano tradycyjny przyrząd autonomiczny [1]. Główną zaletą takiego rozwiązania jest elastyczność wynikająca z faktu, że o funkcjonalności urządzenia decyduje głównie oprogramowanie. 3. KLASYFIKACJA WIRTUALNYCH PRZYRZĄDÓW POMIAROWYCH Prekursorem w dziedzinie przyrządów wirtualnych były dwie czołowe amerykańskie firmy zajmujące się miedzy innymi produkcją sprzętu pomiarowego (Hewlett-Packard) oraz oprogramowania związanego z pomiarami (National Instruments). Pierwsza z nich uznała, że przyrząd wirtualny to urządzenie wykorzystujące komputer do przetwarzania i wyświetlania wyników pomiarów. Druga nazwała przyrządem wirtualnym warstwę programową i sprzętową dodaną do komputera ogólnego przeznaczenia tak, aby użytkownik mógł współpracować z komputerem w taki sposób, jakby współpracował z przyrządem pomiarowym. Ta niejednoznaczność, a często i pewna niekonsekwencja w stosowaniu terminologii, doprowadziła do tego, że obecnie różne konfiguracje architektury przyrządów

3 Wirtualne przyrządy pomiarowe w Laboratorium Układów Elektronicznych WAT 375 pomiarowych są nazywane przyrządami wirtualnymi. Można w tej dziedzinie wyróżnić trzy grupy [1]. Pierwszą stanowią fizycznie istniejące przyrządy autonomiczne sterowane za pomocą komputera wyposażonego w kartę dedykowanego interfejsu (np. GPIB czy RS 232). Graficzny interfejs użytkownika umożliwia wygodne zarządzanie poszczególnymi przyrządami oraz tworzenie bardziej złożonych systemów pomiarowych. Drugą grupę przyrządów wirtualnych stanowią komputery wyposażone w kartę akwizycji danych, bezpośrednio współpracującą z magistralą mikrokomputera. W tej grupie nie ma już autonomicznego przyrządu pomiarowego. Są tylko jego poszczególne elementy, zaś płytę czołową symuluje panel graficzny na ekranie monitora. Taki przyrząd obsługiwany jest już całkowicie za pomocą komputera. Trzecią grupę przyrządów wirtualnych stanowią same w sobie graficzne środowiska programowe. Nie można tu wyróżnić nie tylko przyrządu pomiarowego, ale nawet żadnego jego elementu. Przyrząd od początku do końca został stworzony z wykorzystaniem programu. Dane pomiarowe do takiego przyrządu mogą pochodzić z plików dyskowych utworzonych podczas rzeczywistych pomiarów na odległym stanowisku pomiarowym. Choć nazywanie ostatniej grupy przyrządami wirtualnymi budzi wiele kontrowersji, to znalazły one jednak szerokie zastosowanie do prezentacji symulacji procesów fizycznych, a ze względu na stosunkowo niski koszt są niezwykle przydatne w dydaktyce. Przyrządy wirtualne z trzeciej grupy pełnią również istotną rolę podczas realizacji badań naukowych w dziedzinie medycyny. M.in. pozwalają mierzyć wybrane wskaźniki, np. momenty statystyczne wyższych rzędów, określonych sygnałów biomedycznych zebranych w czasie trwania choroby, w celu dokonania np. adekwatnej klasyfikacji. Tworzenie przyrządów wirtualnych może być realizowane na dwa sposoby. Chronologicznie pierwszy sposób polega na pisaniu od podstaw programu obsługi przyrządu systemowego lub karty pomiarowej przy wykorzystaniu języków wysokiego poziomu (Pascal, C ) w środowiskach takich jak np. Delphi czy Visual C. Drugi sposób opiera się na wykorzystaniu dużych środowisk programowych, które integrują w sobie funkcje sterowania pracą systemu, gromadzenia i przetwarzania danych pomiarowych oraz prezentacji wyników. Środowiska takie oferują ponadto języki programowania wyższego rzędu (graficzne), różnego rodzaju edytory, rozruszniki (ang. debugger) a także rozbudowane mechanizmy wspomagające (a zarazem upraszczające) obsługę aparatury pomiarowej i ułatwiające pisanie własnych programów sterujących pracą całego systemu. Takie pakiety programowe nazywa się zintegrowanymi środowiskami pomiarowymi [2]. Na rynku istnieje kilka takich pakietów. Wiodącą rolę na tym polu odgrywa firma National Instruments z LabWindows i korzystającym z języka graficznego LabVIEW [3]. Znaczącą pozycję zajmuje również firma Agilent Technologies z produktem Agilent Vee [4], który, podobnie jak LabVIEW umożliwia tworzenie programu przy użyciu symboli graficznych.

4 376 LabVIEW (Laboratory Virtual Instrument Engineering Workbench) jest nowoczesnym narzędziem stosowanym do oprogramowania systemów pomiarowych. Integralną częścią środowiska LabVIEW jest graficzny język programowania, nazywany językiem G. W odróżnieniu od klasycznych języków programowania (Pascal lub C), w których polecenia umieszcza się w kolejnych wierszach, LabVIEW tworzy program w postaci diagramu, na którym poszczególne operacje przedstawione są w postaci symboli połączonych zgodnie z przepływem danych. W znacznym stopniu ułatwia to tworzenie przez użytkownika żądanych aplikacji i jest zbieżne z naturalnym zapisem stosowanym powszechnie przez inżynierów i naukowców. Środowisko programowania LabVIEW z powodzeniem może służyć opracowaniu materiału ilustracyjnego pomagającego w zrozumieniu zagadnień istotnych z punktu widzenia techniki pomiarowej. 4. WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE W LABORATOTIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH Ograniczona baza laboratoryjna sprzętu pomiarowego wielu pracowni nie pozwala obecnie na przeprowadzanie szeregu badań, bardzo zawężając możliwości dokonywania pomiarów. Potrzeba nadążania za współczesnymi rozwiązaniami techniki badawczej przy jednoczesnej minimalizacji kosztów skłania do podjęcia prac nad stworzeniem przyrządu pomiarowego, którego możliwości dorównywałyby przyrządom specjalistycznym, gwarantując jednocześnie niezbyt wygórowana cenę. Dzięki zastosowaniu zintegrowanego środowiska pomiarowego możliwe jest wzbogacenie tworzonego stanowiska pomiarowego opartego na klasycznych przyrządach o dodatkową, bardzo szeroką grupę przyrządów wirtualnych. Umożliwiają one zastąpienie całej gamy drogich specjalistycznych przyrządów badawczych. Poniżej przedstawiono kilka wybranych przyrządów wirtualnych wykorzystywanych w procesie dydaktycznym w Instytucie Podstaw Elektroniki WAT Analizatory charakterystyk częstotliwościowych i czasowych Przykładem wirtualnych przyrządów pomiarowych z pierwszej grupy są wirtualne analizatory małosygnałowych charakterystyk częstotliwościowych oraz charakterystyk czasowych [5]. Służą one do badania parametrów wzmacniaczy RC, układów bazujących na wzmacniaczach operacyjnych oraz amplifiltrów. Budowę tych przyrządów oparto na dwóch autonomicznych przyrządach pomiarowych: generatorze Agilent 33120A, pełniącym rolę źródła wymuszającego oraz woltomierzu Agilent 34401A. Uzupełnieniem analizatora jest cyfrowy oscyloskop Agilent Przedstawiony na rys. 1 analizator charakterystyk częstotliwościowych umożliwia pomiar amplitudowych i fazowych charakterystyk częstotliwościowych dla różnych konfiguracji badanych układów. Małosygnałowe parametry badanych układów laboratoryjnych mierzy się

5 Wirtualne przyrządy pomiarowe w Laboratorium Układów Elektronicznych WAT 377 w funkcji położenia punktu pracy elementu aktywnego, rezystancji generatora i obciążenia, głębokości ujemnego sprzężenia zwrotnego, itd. Rys. 1. Analizator małosygnałowych charakterystyk częstotliwościowych Fig. 1. Analyzer of small signal frequency characteristics Uzupełnieniem ćwiczenia jest pomiar charakterystyk czasowych. Przedstawiony na rys. 2 wirtualny oscyloskop umożliwia nie tylko prezentowanie kształtu odpowiedzi czasowych na wybrane wymuszenie, lecz również pomiar zwisu i czasu narastania odpowiedzi czasowej. Rys. 2. Analizator charakterystyk czasowych Fig. 2. Transient characteristics analyzer

6 378 Ekrany obu analizatorów składają się z okien wykresów charakterystyk oraz panelu sterująco informacyjnego, umożliwiającego wprowadzanie warunków przeprowadzanych pomiarów, sterowanie procesem pomiarowym oraz prezentację legend wykreślanych charakterystyk i wyników pomiarów Analizator sygnałów zmodulowanych amplitudowo Przykładem wirtualnego przyrządu pomiarowego z drugiej grupy jest analizator sygnałów zmodulowanych amplitudowo zbudowany w oparciu o kartę pomiarową PCI-DAS4020/12 firmy Measurement Computing Corporation służącą do akwizycji sygnałów AM. Panel czołowy przyrządu, przedstawiony na rys. 3, oprócz wizualizacji przebiegu czasowego i widma sygnału z modulacją amplitudy umożliwia pomiar podstawowych parametrów sygnału AM. Rys. 3. Analizator sygnałów AM Fig. 3. Analyzer of AM signals 4.3. Wirtualny analizator sygnałów zmodulowanych Do trzeciej grupy wirtualnych przyrządów pomiarowych należy przedstawiony na rys. 4 wirtualny analizator sygnałów zmodulowanych. Przyrząd ten, służąc do obserwacji wpływu rodzaju i parametrów modulacji na przebieg czasowy i widmo sygnału zmodulowanego, w bardzo sugestywny sposób przemawia do wyobraźni studentów przyczyniając się do zrozumienia i sprawniejszego zapamiętania podstawowych własności sygnałów zmodulowanych.

7 Wirtualne przyrządy pomiarowe w Laboratorium Układów Elektronicznych WAT Zintegrowane stanowisko pomiarowe Rys. 4. Wirtualny analizator sygnałów zmodulowanych Fig. 4. Virtual analyzer of modulated signals Ostatnim przykładem jest uniwersalne stanowisko laboratoryjne składające się z komputera klasy PC oraz generatora i oscyloskopu firmy Agilent. Do sterowania tymi urządzeniami wykorzystano interfejs GPIB. Na komputerze zainstalowano program LabVIEW 6i, kontrolujący wszystkie zastosowane moduły. Dodatkowo w ćwiczeniu została użyta karta pomiarowa PCI-DAS4020/12 firmy Measurement Computing Corporation, z dedykowanym oprogramowaniem. Stanowisko zapewnia generację, pomiar i wizualizację napięciowych i prądowych sygnałów zmiennych, analizę widma, badanie systemów modulacji i demodulacji sygnałów, badanie wpływu szumu na przetwarzany sygnał oraz małosygnałową i wielkosygnałową analizę pracy elementu nieliniowego. 5. PODSUMOWANIE Wirtualne przyrządy pomiarowe są nie tylko nowoczesnymi narzędziami pomiarowym, ale w szerszym sensie mogą służyć za podstawę stanowisk laboratoryjnych łączących aspekty edukacyjne, metrologiczne i symulacyjne [6]. Ich wykorzystanie umożliwia zwiększenie liczby wykonywanych eksperymentów w ramach określonej liczby zajęć laboratoryjnych. Eliminują one częstokroć żmudny i mało dydaktyczny manualny proces prowadzenia badań (zwłaszcza przy pomiarach różnego rodzaju charakterystyk). Ponadto studenci zapoznają się z możliwością wykorzystania w codziennej pracy nowoczesnych

8 380 technik badawczych [7] i obsługą zintegrowanych systemów pomiarowych. Przyrządy wirtualne są alternatywą dla tradycyjnych stanowisk pomiarowych ze względu na zastąpienie specjalizowanych i drogich przyrządów pomiarowych ich wirtualnymi odpowiednikami. Ponadto szczególnie w dydaktyce przyrządy wirtualne stanowią doskonałą bazę dla badań symulacyjnych szerokiej klasy zjawisk i urządzeń. 6. LITERATURA 1. R. Rak: Wirtualne przyrządy pomiarowe, Elektronizacja nr 9, 1999, s W. Winiecki: Organizacja komputerowych systemów pomiarowych, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa, Tłaczała W., Środowisko LabVIEW w eksperymencie wspomaganym komputerowo, WNT, Warszawa, Vee OneLab User s Guide, Agilent Technologies, USA, Chudy Z., Dobrowolski A., Kaźmierczak J., Komur P., Zintegrowany system pomiarowy do badania parametrów wzmacniaczy, VI Szkoła Konferencja Metrologia wspomagana komputerowo (MWK 2003), Waplewo, 2003, t. II, s Boksa J., Dobrowolski A., Projektowanie i symulacja układów elektronicznych, IV Szkoła Komputerowego Wspomagania Projektowania, Wytwarzania i Eksploatacji, Jurata, 2000, s Moczko J., Kramer L., Cyfrowe metody przetwarzania sygnałów biomedycznych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, 2001 ABSTRACT The paper presents evolution, classification and applications of virtual measurements instruments. Limited equipment base of many didactic laboratories makes impossible realization a lot of interesting experiments. Limitation mentioned above may by easy overcoming by application of virtual measurement instruments, which enable improvement of measuring environment. They substitute broad range of very expensive specialist equipment else for cheap classic measuring apparatus. Obviously this exchange is valid in limited range; nevertheless this is sufficient for teaching applications in university s laboratories. The virtual instruments created and used in Laboratory of Electronic Circuits on the Faculty of Electronics Military University of Technology in Warsaw, especially analyzers of small signal frequency characteristics and transient characteristics, analyzers of modulated signals and integrated measurements system are presented in the main part of this paper.

KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW WZMACNIACZY

KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW WZMACNIACZY Materiały XXXVI Międzyuczelnianej Konferencji Metrologów MKM 04 Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Elektroniki, Instytut Podstaw Elektroniki KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Stanisław SZABŁOWSKI ZASTOSOWANIE APLIKACJI POMIAROWYCH W NAUCZANIU METROLOGII THE USE OF MEASUREMENT APPLICATIONS IN THE TEACHING OF METROLOGY

Stanisław SZABŁOWSKI ZASTOSOWANIE APLIKACJI POMIAROWYCH W NAUCZANIU METROLOGII THE USE OF MEASUREMENT APPLICATIONS IN THE TEACHING OF METROLOGY Dydaktyka Informatyki 10(2015) ISSN 2083-3156 DOI: 10.15584/di.2015.10.12 http://www.di.univ.rzeszow.pl Wydział Matematyczno-Przyrodniczy UR Laboratorium Zagadnień Społeczeństwa Informacyjnego Stanisław

Bardziej szczegółowo

PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych. ztc.wel.wat.edu.pl

PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych. ztc.wel.wat.edu.pl PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych Zbigniew Jachna zbigniew.jachna@wat.edu.pl p. 124/45 ztc.wel.wat.edu.pl PUKP, 2016 1 Plan przedmiotu PUKP semestr forma zajęć, liczba godzin/rygor (x egzamin,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Paweł PTAK Politechnika Częstochowska, Polska Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Wstęp Temperatura należy do grupy podstawowych wielkości fizycznych. Potrzeba pomiarów

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Wirtualny VU2012

Uniwersytet Wirtualny VU2012 XII Konferencja Uniwersytet Wirtualny VU2012 M o d e l N a r z ę d z i a P r a k t y k a Andrzej ŻYŁAWSKI Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki Marcin GODZIEMBA-MALISZEWSKI Instytut Technologii Eksploatacji

Bardziej szczegółowo

III. Przebieg ćwiczenia. 1. Generowanie i wizualizacja przebiegów oraz wyznaczanie ich podstawowych parametrów

III. Przebieg ćwiczenia. 1. Generowanie i wizualizacja przebiegów oraz wyznaczanie ich podstawowych parametrów POLITECHNIKA RZESZOWSKA KATEDRA METROLOGII I SYSTEMÓW DIAGNOSTYCZNYCH LABORATORIUM GRAFICZNE ŚRODOWISKA PROGRAMOWANIA S.P. WPROWADZENIE DO UŻYTKOWANIA ŚRODOWISKA VEE (1) I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Zdalny dostęp do zintegrowanego stanowiska pomiarowego w Laboratorium Układów Elektronicznych

Zdalny dostęp do zintegrowanego stanowiska pomiarowego w Laboratorium Układów Elektronicznych BIULETYN WAT VOL. LVII, NR 2, 2008 Zdalny dostęp do zintegrowanego stanowiska pomiarowego w Laboratorium Układów Elektronicznych JAKUB KAŹMIERCZAK, ZDZISŁAW CHUDY, PIOTR KOMUR Wojskowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: UKŁADY ELEKTRONICZNE I TECHNIKA POMIAROWA Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: Obowiązkowy w ramach treści kierunkowych, moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium

Bardziej szczegółowo

Wirtualne przyrządy pomiarowe

Wirtualne przyrządy pomiarowe Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn POLITECHNIKA OPOLSKA Wirtualne przyrządy pomiarowe dr inż.. Roland PAWLICZEK Laboratorium Mechatroniki Cel zajęć ęć: Zapoznanie się ze strukturą układu pomiarowego

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE

WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE 1 WIRTUALNE PRZYRZĄDY POMIAROWE 1. CEL ĆWICZENIA Ćwiczenie ma na celu zapoznanie się z moŝliwościami wirtualnych przyrządów pomiarowych, tworzonych przez połączenie przyrządu autonomicznego z komputerem,

Bardziej szczegółowo

Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu

Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu Elektroniczne przyrządy pomiarowe - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Elektroniczne przyrządy pomiarowe Kod przedmiotu 06.5-WE-EP-EPP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów

Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów Politechnika Warszawska Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji STUDIA MAGISTERSKIE DZIENNE LABORATORIUM SYGNAŁÓW MODULACJI I SYSTEMÓW Ćwiczenie 4: Próbkowanie sygnałów Opracował dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i miernictwa

Podstawy elektroniki i miernictwa Podstawy elektroniki i miernictwa Kod modułu: ELE Rodzaj przedmiotu: podstawowy; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów: ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu do badania stabilności

Wykorzystanie Internetu do badania stabilności Krzysztof Hermanowicz Krzysztof Hermanowicz Opisano przykład wykorzystania rozproszonego systemu pomiarowego do pomiaru parametrów źródeł promieniowania optycznego. W systemie tym przyrządy pomiarowe są

Bardziej szczegółowo

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Remigiusz Rak Marcin Godziemba-Maliszewski Andrzej Majkowski Adam Jóśko POLITECHNIKA WARSZAWSKA Ośrodek Kształcenia na Odległość Laboratorium

Bardziej szczegółowo

MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ

MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ E-LAB: LABORATORIUM TECHNIKI MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ Krzysztof MADZIAR Grzegorz KĘDZIERSKI, Jerzy PIOTROWSKI, Jerzy SKULSKI, Agnieszka SZYMAŃSKA, Piotr WITOŃSKI, Bogdan GALWAS Instytut Mikroelektroniki

Bardziej szczegółowo

Testowanie systemów informatycznych Kod przedmiotu

Testowanie systemów informatycznych Kod przedmiotu Testowanie systemów informatycznych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Testowanie systemów informatycznych Kod przedmiotu 06.0-WI-INFP-TSI Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowokontrolnych Nazwa podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

teoria i praktyka Laboratorium wirtualne: 20 luty 2014 Remigiusz RAK, OKNO PW Warszawskie Seminarium Środowiskowe Postępy edukacji internetowej

teoria i praktyka Laboratorium wirtualne: 20 luty 2014 Remigiusz RAK, OKNO PW Warszawskie Seminarium Środowiskowe Postępy edukacji internetowej Laboratorium wirtualne: teoria i praktyka Remigiusz RAK, OKNO PW 20 luty 2014 Plan prezentacji: e-eksperyment Laboratorium wirtualne Przykłady ćwiczeń Podsumowanie Obserwacja przebiegu eksperymentu Symulacja

Bardziej szczegółowo

CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN

CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (17) nr 1, 2003 Sławomir WINIARCZYK Emil MICHTA CYFROWY ANALIZATOR SIECI PRZEMYSŁOWYCH JAKO NARZĘDZIE DO DIAGNOSTYKI MAGISTRALI CAN Streszczenie: Kompleksowa diagnostyka

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 3 i 4. Przyrządy wirtualne

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 3 i 4. Przyrządy wirtualne Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z wirtualnym przyrządem pomiarowym zrealizowanym w środowisku LabVIEW. Zastosowanie wirtualnego przyrządu pomiarowego do realizacji pomiarów pośrednich, na przykładzie wirtualnego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: UKŁADY ELEKTRONICZNE 2 (TS1C500 030) Tranzystor w układzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE SYSTEMY POMIAROWE

KOMPUTEROWE SYSTEMY POMIAROWE KOMPUTEROWE SYSTEMY POMIAROWE Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EMST Semestr letni Wykład nr 9 Prawo autorskie Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Filtry cyfrowe procesory sygnałowe

Filtry cyfrowe procesory sygnałowe Filtry cyfrowe procesory sygnałowe Rozwój wirtualnych przyrządów pomiarowych Algorytmy CPS działające na platformie TMX 320C5515e ZDSP USB STICK realizowane w laboratorium FCiPS Rozszerzenie ćwiczeń o

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Dr inż. Grzegorz Ćwikła Stanowisko do monitoringu systemów

Bardziej szczegółowo

Przekształcenia sygnałów losowych w układach

Przekształcenia sygnałów losowych w układach INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI Instrukcja laboratoryjna z przedmiotu Sygnały i kodowanie Przekształcenia sygnałów losowych w układach Warszawa 010r. 1. Cel ćwiczenia: Ocena wpływu charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej

Wydział Elektryczny Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Przetwarzanie Sygnałów Kod: TS1A400027 Temat ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM)

BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM) Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Sieci Teleinformatycznych Ćwiczenie Nr 1 BADANIE MODULATORÓW I DEMODULATORÓW AMPLITUDY (AM) Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2010 Cel ćwiczenia Pomiar

Bardziej szczegółowo

Ćw. 12. Akwizycja sygnałów w komputerowych systemach pomiarowych ( NI DAQPad-6015 )

Ćw. 12. Akwizycja sygnałów w komputerowych systemach pomiarowych ( NI DAQPad-6015 ) Ćw. 12. Akwizycja sygnałów w komputerowych systemach pomiarowych ( NI DAQPad-6015 ) Problemy teoretyczne: Podstawy architektury kart kontrolno-pomiarowych na przykładzie modułu NI DAQPad-6015 Teoria próbkowania

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYBRANYCH CZUJNIKÓW TEMPERATURY WSPÓŁPRACUJĄCYCH Z KARTAMI POMIAROWYMI W LabVIEW

BADANIA WYBRANYCH CZUJNIKÓW TEMPERATURY WSPÓŁPRACUJĄCYCH Z KARTAMI POMIAROWYMI W LabVIEW Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 63 Politechniki Wrocławskiej Nr 63 Studia i Materiały Nr 29 2009 Krzysztof PODLEJSKI* czujniki temperatury, LabVIEW BADANIA WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA

Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH ZAKŁAD EKSPLOATACJI SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Przedmiot: Konstrukcja Urządzeń Elektronicznych Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat: PROJEKTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczenia: SYSTEMY POMIAROWE WIELKOŚCI FIZYCZNYCH - LABORATORIUM

Program ćwiczenia: SYSTEMY POMIAROWE WIELKOŚCI FIZYCZNYCH - LABORATORIUM Podstawy budowy wirtualnych przyrządów pomiarowych Problemy teoretyczne: Pomiar parametrów napięciowych sygnałów za pomocą karty kontrolno pomiarowej oraz programu LabVIEW (prawo Shanona Kotielnikowa).

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEMENTÓW RLC

BADANIE ELEMENTÓW RLC KATEDRA ELEKTRONIKI AGH L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE BADANIE ELEMENTÓW RLC REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENIA - zapoznanie się z systemem laboratoryjnym NI ELVIS II, - zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA EKS1A300024 ZASTOSOWANIE WZMACNIACZY OPERACYJNYCH W UKŁADACH

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Oferta dydaktyczna INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Zielona Góra, 2015 Na Wydziale Informatyki, Elektrotechniki i Automatyki prowadzone są studia: stacjonarne (dzienne), niestacjonarne (zaoczne).

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM AKADEMIA MORSKA Katedra Telekomunikacji Morskiej ĆWICZENIE 6 BADANIE CHARAKTERYSTYK CZĘSTOTLIWOŚCIOWYCH FILTRÓW AKTYWNYCH. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest doświadczalne

Bardziej szczegółowo

Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych

Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych UKŁADY ELEKTRONICZNE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Zastosowania liniowe wzmacniaczy operacyjnych Laboratorium Układów Elektronicznych Poznań 2008 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Pomiary z wykorzystaniem rozproszonego systemu pomiarowego

Pomiary z wykorzystaniem rozproszonego systemu pomiarowego WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA im. Jarosława Dąbrowskiego Pomiary z wykorzystaniem rozproszonego systemu pomiarowego mgr inż. Paulina Mazurek Warszawa 2013 1 Cel ćwiczenia laboratoryjnego Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Automatyka i metrologia

Automatyka i metrologia Kierunek Elektrotechnika Specjalność: Automatyka i metrologia http://www.automatyka.p.lodz.pl/ http://www.metrol.p.lodz.pl/ 1/35 Wykształcenie wszechstronne nowoczesne dobrze rozpoznawalne na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

Stacjonarne Wszystkie Katedra Fizyki dr Medard Makrenek. Inny / Techniczny Obowiązkowy Polski Semestr szósty. Semestr letni Statystyka, Fizyka I Nie

Stacjonarne Wszystkie Katedra Fizyki dr Medard Makrenek. Inny / Techniczny Obowiązkowy Polski Semestr szósty. Semestr letni Statystyka, Fizyka I Nie KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-256z Podstawy miernictwa elektrycznego Fundamentals of Electrical

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu:

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT 1 S 0 5 36-0_1 Rok: III Semestr: 5 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Artur Zieliński Katedra Elektrochemii, Korozji i Inżynierii Materiałowej Wydział Chemiczny PG pokój 311

dr inż. Artur Zieliński Katedra Elektrochemii, Korozji i Inżynierii Materiałowej Wydział Chemiczny PG pokój 311 dr inż. Artur Zieliński Katedra Elektrochemii, Korozji i Inżynierii Materiałowej Wydział Chemiczny PG pokój 311 Politechnika Gdaoska, 2011 r. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Temat ćwiczenia: Zapoznanie się ze środowiskiem programowania LabView

Ćwiczenie 1. Temat ćwiczenia: Zapoznanie się ze środowiskiem programowania LabView Ćwiczenie 1 Temat ćwiczenia: Zapoznanie się ze środowiskiem programowania LabView Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów ze środowiskiem programowania graficznego LabView, trybami uruchamiania oraz

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTRONIKI WZMACNIACZ MOCY

LABORATORIUM ELEKTRONIKI WZMACNIACZ MOCY ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM ELEKTRONIKI INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 9 WZMACNIACZ MOCY DO UŻYTKU

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Pomiarowe. 10 października 2014 Wojciech Kucewicz 1

Komputerowe Systemy Pomiarowe. 10 października 2014 Wojciech Kucewicz 1 Komputerowe Systemy Pomiarowe 10 października 2014 Wojciech Kucewicz 1 Komputerowe Systemy Pomiarowe Prof. dr hab. inż. Wojciech Kucewicz mgr inż. Piotr Dorosz Katedra Elektroniki AGH e-mail: kucewicz@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Systemy pomiarowe Measurement systems. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny)

Systemy pomiarowe Measurement systems. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Systemy pomiarowe Measurement systems Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne

Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech. Elektronika. Laboratorium nr 3. Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 3 Temat: Diody półprzewodnikowe i elementy reaktancyjne SPIS TREŚCI Spis treści... 2 1. Cel ćwiczenia... 3 2. Wymagania...

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU . NAZWA PRZEDMIOTU SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU Systemy wizyjne w automatyce przemysłowej. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny. STUDIA kierunek stopień tryb język status przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Analiza właściwości filtrów dolnoprzepustowych

Analiza właściwości filtrów dolnoprzepustowych Ćwiczenie Analiza właściwości filtrów dolnoprzepustowych Program ćwiczenia. Zapoznanie się z przykładową strukturą filtra dolnoprzepustowego (DP) rzędu i jego parametrami.. Analiza widma sygnału prostokątnego.

Bardziej szczegółowo

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski III Semestr letni (semestr zimowy / letni)

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski III Semestr letni (semestr zimowy / letni) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. Kod modułu Nazwa modułu Układy elektroniczne w maszynach elektrycznych Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski III semestr letni (semestr zimowy / letni)

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski III semestr letni (semestr zimowy / letni) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Układy elektroniczne w maszynach elektrycznych Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.03 Podstawowe zasady modulacji amlitudy na przykładzie modulacji DSB 1. Podstawowe zasady modulacji amplitudy

Bardziej szczegółowo

GATHERING DATA SYSTEM FOR CONCRETE S SAMPLE DESTRUCTING RESEARCHES WITH USE OF LABVIEW PACKET

GATHERING DATA SYSTEM FOR CONCRETE S SAMPLE DESTRUCTING RESEARCHES WITH USE OF LABVIEW PACKET Łukasz Bajda V rok Koło Naukowe Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy GATHERING DATA SYSTEM FOR CONCRETE S SAMPLE DESTRUCTING RESEARCHES WITH USE OF LABVIEW PACKET. SYSTEM AKWIZYCJI

Bardziej szczegółowo

Elektronika. Wzmacniacz tranzystorowy

Elektronika. Wzmacniacz tranzystorowy LABORATORIUM Elektronika Wzmacniacz tranzystorowy Opracował: mgr inż. Andrzej Biedka Wymagania, znajomość zagadnień: 1. Podstawowych parametrów elektrycznych i charakterystyk graficznych tranzystorów bipolarnych.

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przetworników pomiarowych Kod przedmiotu

Modelowanie przetworników pomiarowych Kod przedmiotu Modelowanie przetworników pomiarowych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Modelowanie przetworników pomiarowych Kod przedmiotu 06.0-WE-ED-MPP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych

Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych UKŁADY ELEKTRONICZNE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Zastosowania nieliniowe wzmacniaczy operacyjnych Laboratorium Układów Elektronicznych Poznań 2008 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z własnościami

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyki Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu:

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyki Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Podstawy automatyki Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT 1 N 0 4 4-0_1 Rok: II Semestr: 4 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Analiza właściwości filtra selektywnego

Analiza właściwości filtra selektywnego Ćwiczenie 2 Analiza właściwości filtra selektywnego Program ćwiczenia. Zapoznanie się z przykładową strukturą filtra selektywnego 2 rzędu i zakresami jego parametrów. 2. Analiza widma sygnału prostokątnego..

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i metrologii

Podstawy elektroniki i metrologii Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Podstawy elektroniki i metrologii Studia I stopnia kier. Informatyka semestr 2 Ilustracje do

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MODELOWANIE I SYMULACJA Modelling

Bardziej szczegółowo

W RAMACH STUDIÓW NIESTACJONARNYCH NA KIERUNKU ELEKTROTECHNIKA NA WYDZIALE ELEKTRYCZNYM POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ

W RAMACH STUDIÓW NIESTACJONARNYCH NA KIERUNKU ELEKTROTECHNIKA NA WYDZIALE ELEKTRYCZNYM POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA SPECJALNOŚĆ AUTOMATYKA PRZEMYSŁOWA W RAMACH STUDIÓW NIESTACJONARNYCH NA KIERUNKU ELEKTROTECHNIKA NA WYDZIALE ELEKTRYCZNYM POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ Instytut Elektrotechniki Teoretycznej

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroniki dla Teleinformatyki. Generator relaksacyjny

Podstawy Elektroniki dla Teleinformatyki. Generator relaksacyjny AGH Katedra Elektroniki Podstawy Elektroniki dla Teleinformatyki 2014 r. Generator relaksacyjny Ćwiczenie 6 1. Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się, poprzez badania symulacyjne, z działaniem generatorów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI. Katedra Metrologii i Optoelektroniki. Metrologia. Ilustracje do wykładu

Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI. Katedra Metrologii i Optoelektroniki. Metrologia. Ilustracje do wykładu Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Metrologia Studia I stopnia, kier Elektronika i Telekomunikacja, sem. 2 Ilustracje do wykładu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: CYFROWE UKŁADY STEROWANIA DIGITAL CONTROL SYSTEMS Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Mechatronika Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Forma studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Technologia chemiczna, pierwszy Sylabus modułu: Automatyka i pomiar wielkości fizykochemicznych (0310-TCH-S1-021)

Kierunek i poziom studiów: Technologia chemiczna, pierwszy Sylabus modułu: Automatyka i pomiar wielkości fizykochemicznych (0310-TCH-S1-021) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Technologia chemiczna, pierwszy Sylabus modułu: Automatyka i pomiar wielkości fizykochemicznych (0310-TCH-S1-021) Nazwa wariantu modułu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowanie standardu VISA do obsługi interfejsu RS-232C Data wykonania: 03.04.08 Data oddania: 17.04.08 Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut.

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Gromadzenie danych Przybliżony czas ćwiczenia Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Wstęp NI-DAQmx to interfejs służący do komunikacji z urządzeniami wspomagającymi gromadzenie danych. Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Techniki przetwarzania sygnałów, D1_3

KARTA PRZEDMIOTU. Techniki przetwarzania sygnałów, D1_3 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Nazwa przedmiotu (j. ang.): Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI Instrukcja laboratoryjna z przedmiotu Podstawy Telekomunikacji Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych Warszawa 2010r. 1. Cel ćwiczeń: Celem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych

Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych Problemy teoretyczne: Prezentacja podstaw budowy komputerowych systemów pomiarowych (dopasowanie wymogów sprzętowych). Prezentacja

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Automatyka Automatics Forma studiów: studia stacjonarne Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

MOśLIWOŚCI PRZYRZĄDÓW WIRTUALNYCH NA PRZYKŁADZIE PROGRAMU DO POMIARU I ANALIZY DRGAŃ NA STATKACH

MOśLIWOŚCI PRZYRZĄDÓW WIRTUALNYCH NA PRZYKŁADZIE PROGRAMU DO POMIARU I ANALIZY DRGAŃ NA STATKACH Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej Nr 20 XIV Seminarium ZASTOSOWANIE KOMPUTERÓW W NAUCE I TECHNICE 2004 Oddział Gdański PTETiS MOśLIWOŚCI PRZYRZĄDÓW WIRTUALNYCH

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2016/2017 Kod: RAR AS-s Punkty ECTS: 5. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne

Rok akademicki: 2016/2017 Kod: RAR AS-s Punkty ECTS: 5. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Nazwa modułu: Systemy pomiarowe Rok akademicki: 2016/2017 Kod: RAR-2-102-AS-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Specjalność: Automatyzacja w górniczych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU Hałas staje się widoczny Zastosowanie innowacyjnych rozwiązań w systemie Noise Inspector pozwala na konwersję emisji dźwięku do

Bardziej szczegółowo

Ciało Doskonale Czarne

Ciało Doskonale Czarne Marcin Bieda Ciało Doskonale Czarne (Instrukcja obsługi) Aplikacja została zrealizowana w ramach projektu e-fizyka, współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (POKL)

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 14/12 PL 218560 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218560 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 393408 (51) Int.Cl. H03F 3/18 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia #382 #379 Internetowy system obsługi usterek w sieciach handlowych (The internet systems of detection of defects in trade networks) Celem pracy jest napisanie aplikacji w języku Java EE. Główne zadania

Bardziej szczegółowo

Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych. Profil dyplomowania i Specjalność Komputerowe Systemy Elektroniczne

Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych. Profil dyplomowania i Specjalność Komputerowe Systemy Elektroniczne Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Profil dyplomowania i Specjalność Komputerowe Systemy Elektroniczne Przybyłem, zobaczyłem, zmierzyłem... Komputerowe Systemy Elektroniczne Absolwent profilu/specjalności

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Urządzenia elektroniczne w akustyce Rok akademicki: 2012/2013 Kod: RIA-1-611-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Kierunek: Inżynieria Akustyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA Autor: Daniel Słowik Promotor: Dr inż. Daniel Kopiec Wrocław 016 Plan prezentacji Założenia i cel

Bardziej szczegółowo

Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice

Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice Opis kursu Przygotowanie praktyczne do realizacji projektów w elektronice z zastosowaniem podstawowych narzędzi

Bardziej szczegółowo