Wydawca: Fundacja Partnerska Grupa Lokalnego Działania "Ciuchcia Krasioskich"

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydawca: Fundacja Partnerska Grupa Lokalnego Działania "Ciuchcia Krasioskich""

Transkrypt

1

2 Wydawca: Fundacja Partnerska Grupa Lokalnego Działania "Ciuchcia Krasioskich" Rostkowo Czernice Borowe Niniejsze Vademecum zostało wydane w ramach projektu edukacyjnego pt. "Inteligentna Energia w Domu i w Gminie. Kampania edukacyjna na rzecz promowania Inteligentnych Sieci Energetycznych w Polsce" współfinansowanego ze środków dotacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. ISBN: Rostkowo, marzec 2014 r. Niniejsza publikacja została opublikowana dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jej treśd odpowiada Fundacja Partnerska Grupa Lokalnego Działania "Ciuchcia Krasioskich", poglądy w niej wyrażone nie odzwierciedlają oficjalnego stanowiska Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 2

3 Spis treści Wprowadzenie... 8 EFEKTYWNOŚD ENERGETYCZNA W DOMU I W GMINIE Efektywnośd i inteligentne rozwiązania energetyczne w domu Etykieta energetyczna Energooszczędnośd w użytkowaniu elektrosprzętu Pasywne rozwiązania architektoniczne Certyfikat energetyczny budynku Budynek inteligentny Inteligentna sied domowa HAN Strategiczne cele i działania na rzecz efektywności energetycznej Polityka Energetyczna Polski Krajowy Plan Działao dotyczący efektywności energetycznej Rola jednostek administracji publicznej i gmin we wspieraniu efektywności energetycznej Wzorcowa rola jednostek publicznych Działania proefektywnościowe w gminie Instrumenty działao na rzecz efektywnościowych Białe certyfikaty Przetarg na świadectwa efektywności energetycznej Zamówienia publiczne dla efektywności Działania lokalne na rzecz efektywności energetycznej Lokalny Plan działania na rzecz efektywności energetycznej Edukacja lokalna na rzecz zwiększania efektywności energetycznej Przykład Częstochowy Rola Gmin w ISE BĄDŹ ŚWIADOMYM KONSUMENTEM ENERGII!

4 1. Zarządzanie energią w gospodarstwie domowym i w biurze Zużycie i oszczędzanie energii Prawa i obowiązki konsumenta, zmiana sprzedawcy energii Energia odnawialna w Twoim domu Energia słoneczna Kolektory słoneczne Ogniwa fotowoltaiczne Energia wiatru Małe Elektrownie Wiatrowe Małe elektrownie wodne Bioenergia Biogazownie rolnicze Energia geotermalna Pompy ciepła Kogeneracja Ogniwa paliwowe W kierunku inteligentnych rozwiązao Inteligentne sieci energetyczne Inteligentny licznik INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE ISE Inteligentna sied energetyczna ISE aspekty techniczne Infrastruktura ISE Teleinformatyka w ISE Niezależny Operator Pomiarów System zarządzania danymi Inteligentne opomiarowanie (Smart Metering) Inteligentny licznik i jego możliwości techniczne Inteligentna sied domowa HAN Inteligentny odbiorca Funkcjonalnośd inteligentnych sieci

5 System zarządzania taryfami Równoważenie zużycia energii i zmniejszenie zapotrzebowania Zarządzenie wyłączeniami Reakcja na awarie Kontrola dostaw Bilansowanie przyłączonych mikroźródeł i rynek e-energii Kompleksowe pomiary zużycia mediów Ryzyka związane z ISE Ryzyko związane z zakupem technologii Smart Grids Ryzyko opłacalności inwestycji, modele biznesowe Ryzyko cyberataku i manipulacji Gwarancje ochrony prywatności Ryzyko związane z integrowaniem i synchronizacją infrastruktury Ryzyko nieuczciwej konkurencji firm energetycznych Przykłady wdrożenia ISE Koncepcja Smart Gminy i Smart Regionu ENERGIA ODNAWIALNA W INTELIGENTNYCH SIECIACH ENERGETYCZNYCH Regulacje i wspieranie energetyki odnawialnej Regulacje na poziomie Unii Europejskiej Rodzaje systemów wsparcia dla energetyki odnawialnej System wsparcia rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Zielone certyfikaty OZE i Zielony Certyfikat Obowiązek nabycia i umorzenia zielonych certyfikatów Zakup energii z odnawialnych źródeł Obowiązek zakupu energii elektrycznej od producenta OZE Zmiany systemu wsparcia OZE przewidziane w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii (stan prawny na dzieo 4 lutego 2014 r.)

6 System aukcyjny Prosument nowy podmiot w sektorze elektroenergetycznym Legalna definicja Prosumenta Rozwój sektora prosumpcji Przyłączenie do sieci Prosumenta Rola jednostek samorządu terytorialnego w rozwoju prosumpcji PLANOWANIE ENERGETYCZNE W GMINIE W ŚWIETLE INTELIGENTNYCH SIECI ENERGETYCZNYCH Inteligentne rozwiązania w gospodarowaniu energią Gospodarka niskoemisyjna Inteligentne sieci i efektywnośd energetyczna Zadania gminy w polityce energetycznej Ekoinnowacje w planowaniu energetycznym Planowanie energetyczne Obowiązki energetyczne gminy Planowanie energetyczne z uwzględnieniem ISE i OZE Racjonalizacja zużycia energii w gminie Plan zaopatrzenia w energię, ciepło i paliwa gazowe Założenia do planu zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe Przygotowanie planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe FINANSOWANIE EFEKTYWNEJ I INTELIGENTNEJ ENERGETYKI Finansowanie ze środków krajowych Program ISE Program PROSUMENT ENERGOPOŻYCZKA DLA OSZCZĘDNYCH Program INWESTYCJE POLSKIE

7 2. Finansowanie ze środków zagranicznych POLSEFF program finansowania zrównoważonej energii Transeuropejskie Sieci Energetyczne TEN-E Program JASPERS HORYZNONT Realizacja przedsięwzięd w formule ESCO Jak skutecznie pozyskiwad dotacje na projekty efektywnościowe? ZOSTAO PROSUMENTEM! Zielona gospodarka Energetyka obywatelska - prosumpcja Energetyka rozproszona i odnawialna Korzyści z prosumpcji Obowiązki informacyjne prosumentów Instalacje fotowoltaiczne Male elektrownie wiatrowe Mikrobiogazownie Male elektrownie wodne Turbiny gazowe Opodatkowanie energetyki prosumenckiej Cena zakupu energii z OZE Literatura Przydatne linki Noty o autorach Nota o wydawcy

8 Szanowni Czytelnicy! Inteligentne sieci energetyczne i nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne w energetyce i zarządzaniu energią stają się powoli także polską rzeczywistością. Zakres i konsekwencje zmian jakie to spowoduje we wzorcach użytkowania energii porównywane są przez wielu ekspertów do zmian, jakie w systemie komunikacji międzyludzkiej wprowadziła telefonia komórkowa. Inteligentny, cyfrowy licznik, który stanowi przepustkę do nowego świata inteligentnej energetyki, posada wiele różnych funkcjonalności. Umożliwi nie tylko zdalne i bieżące przekazywanie informacji o poziomie zużycia energii, a tym samym płatności za rzeczywiste, a nie prognozowane jej zużycie, ale również efektywne zarządzanie energią w gospodarstwie domowym, firmie czy instytucji. Inteligentne liczniki wraz z sieciami domowymi HAN ułatwią efektywne korzystanie z urządzeo AGD, np. automatycznie włączając pralkę czy zmywarkę w momencie najtaoszej energii w gniazdku. Rozbudowane o rozwiązania inteligentnych budynków umożliwią automatyczne włączanie oświetlenia pomieszczeo w momencie przebywania w nich domowników lub sterowanie ogrzewaniem określonych pomieszczeo w czasie, gdy jest to rzeczywiście potrzebne. Już teraz zarządzanie energią na odległośd w tzw. inteligentnych budynkach umożliwiają specjalne aplikacje internetowe, w tym na telefon komórkowy. Do rewolucyjnych zmian i możliwości, jakie stworzą zaawansowane systemy pomiarowe AMI (advanced metering infrastructure) należy np. magazynowanie energii w domowych akumulatorach - także mobilnych, do których należą np. samochody elektryczne - ładowanych wtedy gdy energia jest najtaosza (np. taryfa nocna) i jej użytkowanie lub sprzedaż do sieci gdy jest droższa. Inteligentne opomiarowanie przyczyni się również do rozwoju prosumpcji, czyli jednoczesnego wytwarzania energii w tzw. mikroinstalacjach odnawialnych źródeł energii i odsprzedawania jej nadwyżek do sieci. 8

9 Bilansowanie wytwarzanej i zużywanej energii umożliwia właśnie inteligentne opomiarowanie (smart metering) i inteligentne liczniki (smart meters), a w skali regionu i kraju ich rozbudowany system w postaci inteligentnej sieci (smart grid). Dostrzegając szanse i możliwości, jakie inteligentne sieci energetyczne niosą dla zwiększenia efektywności energetycznej, rozwoju energetyki odnawialnej, szczególnie tej rozproszonej - prosumpcji - a tym samym dla zmniejszenie emisyjności energetyki i ochrony klimatu, Komisja Europejska, w ramach tzw. Trzeciego Pakietu Energetycznego przewidziała wymianę 80% obecnie działających liczników energii na liczniki inteligentne. Będą one montowane przez dostawców energii elektrycznej. Do polskiej awangardy we wprowadzaniu systemów inteligentnego opomiarowania należy już Hel, Drawsko Pomorskie, Bielsko Biała, Kielce... Nie ma jednej przyjętej definicji pojęd "smart metering" i "smart grid". Ujmując rzecz skrótowo - inteligentny pomiar to pewien system, zbiór funkcji wykonywanych przez licznik energii. ISE natomiast to sied elektroenergetyczna posiadająca, poza dostarczaniem energii elektrycznej, szeroki zakres dodatkowych funkcji. Aby przybliżyd i rozjaśnid tą na pozór bardzo skomplikowaną i hermetyczną tematykę, podjęliśmy się zadania opracowania praktycznego przewodnika po tych zagadnieniach. Vademecum, które trzymacie Paostwo w rękach stanowi rezultat projektu edukacyjnego "Inteligentna Energia w Domu i w Gminie. Kampania edukacyjna na rzecz promowania Inteligentnych Sieci Energetycznych w Polsce" współfinansowanego ze środków dotacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Na niniejszy przewodnik złożyły się zaktualizowane wykłady opracowane przez zespół ekspertów w ramach cyklu szkoleo e- learningowych pn. "Abc Inteligentnych Sieci", prowadzonych za pośrednictwem platformy szkoleniowej 9

10 *** Vademecum zostało pomyślane jako praktyczny przewodnik po tematyce inteligentnych sieci energetycznych i inteligentnego opomiarowania. Może byd ono czytane zarówno sekwencyjnie, jak również w formie hasłowo-tematycznej, co umożliwia uszczegółowiony spis treści. Mamy nadzieję, że opracowane Vademecum spełni Paostwa oczekiwania i przyczyni się do upowszechnienia tematyki ISE oraz przychylności wobec wdrażania tych systemów. Beneficjentem inteligentnego opomiarowania będą nie tylko nasze portfele, ale również środowisko, nadmiernie jak dotąd obciążone przez nieracjonalne i nieefektywne praktyki energetyczne ze strony zarówno konwencjonalnych producentów energii, jak i nieświadomych konsumentów. Powodzenie i sens ekonomiczny rozwoju ISE zależy bowiem w równej mierze od zaawansowanych technologicznie i informatycznie rozwiązao, co od właściwej świadomości konsumentów i użytkowników (odbiorców) energii. Tzw. zarządzanie popytem na energię (demand side management) to nic innego, jak świadome włączenie się konsumentów w proces zarządzania energią na poziomie gospodarstwa domowego, czyli aktywne korzystanie z możliwości, jakie oferują inteligentne liczniki w zakresie oszczędzania energii. Wyrażenie "inteligentna energetyka" odnosi się więc w równej mierze do producentów energii, co do jej konsumentów, a w szczególności do prosumentów, czyli odbiorców i wytwórców energii w jednym. Aby zacząd stawad się racjonalnym i świadomym konsumentem energii nie trzeba wszakże czekad na inteligentny licznik, ale już od dzisiaj wprowadzid odpowiednie praktyki w swoim domu. Nasz poradnik podpowie również jak to zrobid. Inteligentne sieci nie dotyczą tylko indywidualnych odbiorców energii, lecz umożliwią również bardziej zrównoważony rozwój lokalnych społeczności, także na terenach wiejskich. Mikro- i małe instalacje energetyczne mogą powstawad na wsi, wspierając 10

11 gospodarstwa rolne. W sąsiednich Niemczech powstało już kilkaset tysięcy instalacji energetyki odnawialnej - małych elektrowni wiatrowych, ogniw fotowoltaicznych, małych biogazowni, jednostek kogeneracyjnych, jak również wiele prosumenckich spółdzielni. Wszystko to przyczynia się do tworzenia zielonych, lokalnych miejsc pracy oraz urzeczywistnia ideę zrównoważonego rozwoju, w którym cele gospodarcze łączą się harmonijnie z celami społecznymi i ekologicznymi. Życzymy interesującej lektury! 11

12 Mikołaj Niedek Efektywnośd energetyczna w domu i w gminie 1. Efektywnośd i inteligentne rozwiązania energetyczne w domu Etykieta energetyczna Zapotrzebowanie na energię elektryczną w gospodarstwach domowych stanowi 25% całego zapotrzebowania na energię w Unii Europejskiej i wciąż rośnie. Spowodowane jest to wyższym standardem życia i komfortu obywateli UE, wzrostem zakupów urządzeo elektrycznych i elektronicznych, rosnącym zapotrzebowaniem na klimatyzację czy korzystaniem z nowych mediów, takich jak Internet. Komisja Europejska widząc duże możliwości ograniczania zużycia energii potrzebnej do użytkowania urządzeo wprowadziła system etykietowania energetycznego. Jest to informacja o klasie energetycznej i podstawowych parametrach urządzenia, w szczególności o poziomie zużyciu energii, ale też wody i poziomie emitowanego hałasu. W Unii Europejskiej muszą byd w nią zaopatrzone urządzenia AGD (artykuły gospodarstwa domowego) oraz źródła światła. Etykieta energetyczna daje konsumentowi możliwośd porównania różnych urządzeo. Celem etykietowania energetycznego jest kształtowanie świadomości konsumentów w zakresie rzeczywistego zużycia energii przez urządzenia elektryczne i elektroniczne i wynikających z tego skutków. Etykietowanie powinno wpływad na podejmowane przez konsumentów decyzje dotyczące energooszczędnych i przyjaznych środowisku zakupów. Etykiety zawierają informacje o: marce i modelu urządzenia; klasie efektywności energetycznej; 12

13 zużyciu innych zasobów naturalnych, np. wody; wydajności innych funkcji, np. wirowania (w przypadku pralek); poziomie emitowanego hałasu. Od lipca 2011 r. obowiązuje nowa dyrektywa 2010/30/UE, która zastąpi dyrektywę 92/75/EWG w sprawie wskazania poprzez etykietowanie oraz standardowe informacje o produkcie zużycia energii oraz innych zasobów przez urządzenia gospodarstwa domowego. Nowa dyrektywa wprowadza m.in. nowe klasy energetyczne: A+ A++ A+++ Celem dyrektywy 2010/30/UE jest rozszerzenie etykietowania, ograniczonego dotychczas jedynie do urządzeo gospodarstwa domowego, tak aby umożliwid etykietowanie wszystkich produktów związanych z energią, których stosowanie lub instalacja oferuje znaczny potencjał oszczędności energii (z wyłączeniem środków transportu). W rezultacie etykietowaniem objęta została większa liczba produktów oraz stworzone zostały zharmonizowane podstawy stosowania przez paostwa członkowskie procedury zamówieo publicznych i zachęt do zakupu produktów efektywnych energetycznie. Nowe zasady dotyczące etykietowania wprowadziła ustawa z dnia 14 września 2012 r. o obowiązkach w zakresie informowania o zużyciu energii przez produkty wykorzystujące energię (Dz. U. z dnia 31 października 2012 r.). Obecnie przepisy ustawy obejmują: zmywarki do naczyo, urządzenia chłodnicze, pralki, telewizory, klimatyzatory, suszarki bębnowe a od 1 września 2013 r. obejmą także lampy elektryczne i oprawy oświetleniowe. Ponadto Komisja Europejska pracuje nad objęciem wymaganiami etykietowania kolejnych grup produktów, m.in.: odkurzaczy, podgrzewaczy wody, odkurzaczy oraz piekarników i okapów. Producenci oraz importerzy muszą dołączyd do produktów oferowanych sprzedawcom lub konsumentom etykiety określające klasę efektywności 13

14 energetycznej oraz zużycie innych podstawowych zasobów (np. wody, detergentów) przez to urządzenie. Dane te powinny znaleźd się także w karcie produktu dostarczanej wraz ze sprzedawanym urządzeniem oraz w dokumentacji technicznej. Na sprzedawców nowe prawo nakłada obowiązek informowania konsumentów o efektywności energetycznej oferowanego sprzętu. Dane te powinny byd widoczne dla kupującego w chwili podjęcia decyzji zakupowej. Dotyczy to zarówno sklepów tradycyjnych jak i internetowych. Producenci, importerzy oraz sklepy oferujące produkty wykorzystujące energię mają obowiązek udostępniania konsumentom informacji o klasie efektywności energetycznej także we wszystkich materiałach promocyjnych. Dane te powinny się znaleźd zarówno w instrukcjach, broszurach, ulotkach, katalogach, a także w reklamach radiowych i telewizyjnych oraz w Internecie. Jednym z parametrów umieszczanych na etykiecie jest klasa energetyczna. Klasy efektywności energetycznej przyporządkowane są skali złożonej z liter od A do G, gdzie klasa A umieszczana na zielonym pasku oznacza urządzenie najbardziej efektywne, a klasą G umieszczana na czerwonym pasku najmniej efektywne. Wyznacza się je na podstawie stosunku rocznego zużycia energii przez dane urządzenie do standardowego zużycia energii przez tego typu urządzenia, określonego odpowiednimi przepisami. Od grudnia 2010 roku na lodówkach, pralkach, zmywarkach i telewizorach wprowadzono dodatkowo trzy nowe klasy A+, A++ oraz A+++ charakteryzujące urządzenia najbardziej efektywne energetycznie. Energooszczędnośd w użytkowaniu elektrosprzętu Warto wiedzied, że działania, które może podjąd każdy z nas w swoim domu, polegające na modernizacji oświetlenia, zmianie naszych przyzwyczajeo, czy wymianie urządzeo w domu na energooszczędne, mogą przynieśd bezpośrednie korzyści w postaci niższych opłat za energię, a także pomogą środowisku i ludziom w walce z narastającymi zmianami klimatycznymi. 14

15 Każde urządzenie elektryczne użytkowane w gospodarstwie domowym wywołuje pośrednio emisję gazów cieplarnianych, pyłów i innych zanieczyszczeo, które powodują wzrost temperatury planety. Mniejsze zużycie energii elektrycznej oznacza mniejsze skażenie środowiska. Niestety, zazwyczaj nie jesteśmy świadomi wielkości zużycia energii elektrycznej w naszym domu. Dlatego nie jesteśmy również świadomi, ile możemy zaoszczędzid. W przeciętnym gospodarstwie domowym, w którym prąd używany jest jedynie do zasilania sprzętu AGD i RTV oraz do oświetlenia. Producenci dostarczają na nasz na rynek coraz nowocześniejsze modele urządzeo gospodarstwa domowego, dzięki którym możemy zaoszczędzid więcej energii i pieniędzy, a także chronid środowisko. Pierwszym krokiem przy zakupie nowego urządzenia jest zapoznanie się z treścią etykiety efektywności energetycznej. Unijne etykiety pozwalają nam wybrad urządzenie o oczekiwanych parametrach, takich jak rozmiar, moc, funkcjonalnośd, zużycie energii czy wody. Urządzenia energooszczędne charakteryzuje wyższy koszt zakupu, ale jest on rekompensowany poprzez niskie koszty użytkowania urządzenia. Etykieta efektywności energetycznej pozwala obliczyd całkowite koszty danego urządzenia w ciągu całego cyklu jego życia. Na przestrzeni ostatnich lat postęp technologiczny sprawił, że konsumenci mają dostęp do coraz bardziej energooszczędnych produktów. Np. w przypadku lodówek nastąpiła wyraźna poprawa w jakości izolacji oraz wydajności kompresorów w chłodziarkach i zamrażarkach. Zastosowano alternatywne środki chłodzące, które mają o wiele mniejszy wpływ na warstwę ozonową i środowisko; ta technologia stale się rozwija tak, że w ostateczności będą stosowane tylko naturalne środki chłodzące. Efektywnośd energetyczna na tyle się poprawiła, że wprowadzono nowe klasy efektywności wyższe od klasy A, (A+, A++ i A+++). Obecnie koszt energooszczędnych modeli niewiele odbiega od modeli poprzednich rozwiązao konstrukcyjnych mniej energooszczędnych. Mimo że cena zakupu lodówki o klasie A+ jest mniejsza niż A++ to jednak koszty eksploatacyjne tej drugiej są znacznie mniejsze od kosztów eksploatacyjnych sprzętu o klasie A+. 15

16 Modele elektrosprzętów o niskim zużyciu energii w opcji czuwania posiadają oznaczenie na tabliczce informacyjnej - np. "Energy Star". Pasywne rozwiązania architektoniczne Zmiany w wymaganiach energetycznych znajdują odzwierciedlenie w trendach w budownictwie energooszczędnym. We współczesnych budynkach energooszczędnych staramy się uzyskad m. in.: jak najniższe straty energii przez obudowę budynków (ściany i otwory okienne, drzwiowe i in.) oraz instalacje, jak najniższe uzależnienie od energii pochodzącej ze spalania tradycyjnych paliw nieodnawialnych, jak najlepsze wykorzystanie dostępnych korzyści i energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Koncepcją odpowiadającą na ww. postulaty są np. budynki pasywne, charakteryzujące się sezonowym zapotrzebowaniem na ciepło do ogrzewania pomieszczeo do 15 kwh/(m2 rok). Budynek energooszczędny wymaga właściwego: projektu, wyrobów budowlanych, wykonania oraz utrzymania. Wyróżnid można kilka głównych celów i kierunków działao w celu uzyskania korzystnych charakterystyk energetycznych budynków: 1. Rozwój architektury wykorzystującej słoneczne zyski ciepła, przez właściwe usytuowanie, orientację budynku, optymalizację jego kształtu, odpowiednie stosowanie przegród przeszklonych, transparentnych izolacji cieplnych, przegród akumulujących ciepło, buforowych pomieszczeo nieogrzewanych, z uwzględnieniem ochrony przed przegrzewaniem latem i optymalnego wykorzystania oświetlenia światłem naturalnym. 2. Rozwój techniki instalacyjnej w zakresie: 1. poprawy sprawności wytwarzania, magazynowania, dystrybucji i emisji ciepła w budynku oraz regulacji pracy instalacji oraz 16

17 ograniczenia zapotrzebowania na pomocniczą energię elektryczną do działania instalacji w budynku, 2. wykorzystania źródeł ciepła na biopaliwa, kogeneracji, źródeł energii odnawialnej: wiatrowej, geotermalnej i słonecznej pozyskiwanej bezpośrednio przez kolektory lub fotoogniwa lub pozyskiwanej pośrednio pompami ciepła z gruntu, wody, powietrza lub w wymiennikach gruntowych powietrza do wentylacji pomieszczeo, 3. odzysku ciepła ze zużytego powietrza wentylacyjnego w rekuperatorach lub pompami ciepła. 3. Poprawa jakości wyrobów budowlanych i rozwiązao konstrukcyjnych stosowanych w obudowie w zakresie cech i właściwości użytkowych mających wpływ na charakterystykę energetyczną budynku i zapewnienie w nim ochrony cieplnej, przez: zastosowanie w ścianach, stropach i dachu większych grubości warstwy izolacji oraz wyrobów budowlanych do izolacji cieplnej i wyrobów konstrukcyjnych o niższej przewodności cieplnej, wykorzystanie rozwiązao technicznych zmniejszających oddziaływanie konstrukcyjnych mostków cieplnych w połączeniach przegród budynku, zastosowanie wyrobów zapewniających dużą szczelnośd na przenikanie powietrza obudowy w przegrodach budynku, połączeniach przegród i w miejscach wbudowania okien oraz drzwi, zastosowanie okien i drzwi o niskich wartościach współczynnika przenikania ciepła, uzyskanych dzięki wykorzystaniu energooszczędnych rozwiązao technicznych ram okien i drzwi oraz szyb zespolonych. Należy przy tym pamiętad, że decydujące znaczenie ma efektywnośd energetyczna, czyli relacja nakładów do spodziewanych efektów w zakresie ww. charakterystyki energetycznej, a granicę opłacalności inwestycji w jej polepszenie wyznaczają obecne i szacowane przyszłe koszty 17

18 eksploatacyjne. Certyfikat energetyczny budynku Certyfikat energetyczny to swoista instrukcja dla użytkowników domów, biur, zakładów produkcyjnych, obiektów użyteczności publicznej - jak zmniejszyd rzeczywiste koszty utrzymania nieruchomości. Świadectwo energetyczne jest niezbędne w sytuacji oddawania budynku do użytkowania, oraz przy zawieraniu umowy kredytowej. Niektóre banki żądają na dzieo dzisiejszy przedstawienia certyfikatu w celu oszacowania kosztów eksploatacji budynku. Niestety im gorszy wynik na świadectwie energetycznym, tym koszty ponoszone na jego np. ogrzanie wzrastają. Obowiązek posiadania przez właścicieli nieruchomości Świadectwa Charakterystyki Energetycznej, między innymi przy dokonywaniu sprzedaży lub najmu nowych budynków i mieszkao, został wprowadzony na podstawie zapisów w Ustawie Prawo Budowlane w 2009 roku. Dane zawarte w Świadectwie określają wielkości energii wyrażanej kwh/m2/rok niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub jego części, czyli zużywanej na potrzeby: 1. ogrzewania, 2. wentylacji, 3. chłodzenia, 4. podgrzewania wody 5. oświetlenia budynków i mieszkao (dotyczy tylko budynków użyteczności publicznej) Osoba wykonująca Świadectwo dokonuje bilansu energii dostarczanej na wyżej wymienione potrzeby, uciekającej przez wszystkie przegrody (ściany, podłogi dachy, itp.), uzupełnianej przez energię słoneczną przenikającą głównie przez szyby okien lub nawet emitowaną przez ludzi mieszkających czy pracujących w budynku. Na wynik koocowy ma wpływ ogromna ilośd czynników, przykładowo: 18

19 grubośd i rodzaj materiałów budowlanych (cegły, pustaki, drewno, beton itp.) jak i docieplających przegrody (styropian, wełny itp.), liczba okien, jakośd szyb, usytuowanie budynku względem stron świata, sąsiedztwo budynku, rodzaj źródła energii czyli paliwa (gaz, węgiel, olej opałowy, drewno itp.), rodzaj i sprawnośd urządzeo przetwarzających i dostarczających energię (kotły, zbiorniki, rury, grzejniki, klimatyzatory, wentylatory, itp.). Specjalnie premiowana jest energia odnawialna czyli pochodząca z naturalnych źródeł takich jak słooce, wiatr, ziemia przetwarzana i dostarczana przez kolektory słoneczne, wiatraki czy pompy ciepła. Nawet obecnośd poczciwego kominka w domu ma wpływ na wyniki zawarte w Świadectwie. Świadectwo najczęściej składa się z czterech stron i informuje nas, czy dany obiekt spełnia normy energetyczne. Na świadectwie są uwidocznione następujące wartości: normatywna wielkośd energii pierwotnej (EP) dla ocenianego budynku (także przebudowanego), faktyczna wartośd EP dla budynku ocenianego. charakterystyka budynku i jego instalacji prace remontowe lub adaptacyjne jakie należy wykonad, aby poprawid poziom energooszczędności budynku oraz zapotrzebowanie na energię w różnych układach i podziałach informacje dodatkowe dotyczące definicji pojęd używanych w Świadectwie oraz odwołanie się do aktów prawnych zgodnie z którymi zostaje ono wydane. Świadectwo może wykonad uprawniona osoba i musi to zrobid ściśle według zasad określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wydanego na podstawie Ustawy, będących metodologią w podstawowym tego słowa znaczeniu. 19

20 Na podstawie Świadectwa można wstępnie określid koszty ewentualnych prac remontowych niezbędnych do obniżenia energochłonności budynku i oszacowad wielkośd wydatków na energię potrzebną do prawidłowego funkcjonowania budynku, do czego może byd jednak konieczna specjalistyczna wiedza. Jeśli nasz dom, lokal, obiekt, osiąga wartości określone w Świadectwie jako normowe (lub lepiej poniżej), to jest ekonomiczny i przyjazny środowiska naturalnego. Obok nowych domów i mieszkao przeznaczonych dla użytkowników indywidualnych, Świadectwa Energetyczne wymagane są także dla budynków użyteczności publicznej, na przykład: 1. szkół, 2. szpitali, 3. urzędów, 4. a także hal produkcyjnych czy magazynowych, 5. budynków biurowych, handlowych itp. Nie należy mylid sprawdzenia charakterystyki energetycznej budynku z audytem energetycznym, który wynika z odmiennych aktów prawnych i jest używany dla potrzeb termomodernizacji. Budynek inteligentny Określenie budynek inteligentny" oznacza zastosowanie w nim systemów wykazujących cechy sztucznej inteligencji a więc kojarzenia, podejmowania decyzji, uczenia się czy przewidywania. Mogą to byd proste 20

21 działania będące reakcją na określoną sytuację, na przykład zacznij chłodzid, gdy zrobi się ciepło", albo rozbudowane działania dynamiczne. Możemy więc mówid o inteligentnych instalacjach, jako fragmentach wykorzystujących już pewne cechy sztucznej inteligencji do sterowania automatyką budynku, określane jako BMS (Building Management System). Idea inteligentnego budynku IB (Intelligent Building) odnosi się do uczestniczenia budynków w zrównoważonym rozwoju. Naukowcy mówi a o konieczności wprowadzania zaawansowanych systemów sterowania w celu jak najefektywniejszego oszczędzania energii, ale też pozyskiwania i przetwarzania energii odnawialnej. Inteligencja (automatyka) ma służyd czterem podstawowym celom: poprawianiu ekonomiki użytkowania budynku; zwiększeniu bezpieczeostwa użytkowników; polepszeniu komfortu użytkowników; poprawie oddziaływania budynku na środowisko naturalne (lub niepogarszaniu go). Można wyróżnid dwa zasadnicze kierunki rozwoju i w konsekwencji dwa podstawowe rozwiązania techniczne. Pierwszy to kierunek komfort + bezpieczeostwo (BA-Building Automation, czyli automatyka budynku), rozwiązanie dążące do zwiększenia komfortu mieszkaoców przez wprowadzenie systemów umożliwiających automatyzację pewnych czynności, np.: automatyczne gaszenie świateł, zasłanianie żaluzji i bram, sterowanie systemem audio-wideo, w tym domofonem i domowym systemem CCTV (clo-sed-circuit television - telewizją wewnętrzną) oraz alarmem. Elementem tych systemów są zwykle zintegrowane piloty i ścienne panele prezentacyjne pozwalające na sterowanie i/lub prezentację w jednym 21

22 miejscu wszystkich aktualnych stanów budynku albo ich zmianę właśnie z jednego punktu centralnego. Mając zintegrowany system automatyki, można zrobid wiele rzeczy z jednego miejsca, zamiast używad wielu osobnych wyłączników/sterowników naściennych. Dużą zaletą takich systemów jest ograniczenie liczby punktów sterowania (czy liczby używanych pilotów), wadą - wysoki koszt. Drugi wyróżniony wariant to zintegrowany system zarządzania budynkiem (BMS) i w zasadzie zawiera wszystkie te elementy, co wariant pierwszy, ale dodatkowo ma również rozbudowane centrum zarządzające, które może służyd do prowadzenia obliczeo optymalizacyjnych między poszczególnymi systemami i dokonywania najwłaściwszych wyborów, często poza świadomością domowników. W tym przypadku nie chodzi jedynie o komfort, tylko o takie sterowanie domowymi mediami (prądem, wodą, gazem),by zużywad ich jak najmniej, wykorzystywad jak najefektywniej. W ten sposób BMS może realnie ograniczad koszty utrzymania budynku. Rzadko sprowadza się to do prostego sterowania włącz-wyłącz (jak w wariancie pierwszym). Zwykle polega na działaniach regulacyjnych ograniczających pracę pomp obiegowych, wentylacji czy nawet mocy ogrzewania lub chłodzenia w każdym momencie, kiedy jest to uzasadnione (wyjście z domu, wyjazd, zmiana parametrów pogodowych, dostępnośd taoszych mediów). Do działao takiego systemu BMS należy również skoordynowana z innymi podsystemami decyzja o zmianie źródła ciepła do centralnego ogrzewania, bieżące zasłanianie żaluzji, tak aby nie dopuścid do nagrzewania pomieszczeo, czy wreszcie wybór sposobu przygotowania ciepłej wody użytkowej. W zakresie BMS ta lista powinna byd uzupełniona o pełne sterowanie systemem wentylacji i rekuperacji z ogrzewaniem i chłodzeniem powietrza, c.w.u., basenem, zużyciem mediów (wody, prądu, gazu), zarządzaniem odnawialnymi źródłami energii (ogniwami fotowoltaicznymi, małymi turbinami wiatrowymi, kolektorami słonecznymi), zbieraniem i analizą tych wszystkich danych w dowolnym czasie. Bardzo ważną funkcję pełni w obu przypadkach interfejs użytkownika. Do najbardziej niestandardowych 22

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Edward Słoma, Zastępca Dyrektora Departamentu Energetyki MINISTERSTWO GOSPODARKI Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Priorytet

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu NFOŚiGW Warszawa, 09.12.2014 Oferta aktualna

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna Uwarunkowania prawne i wpływ na rynek pracy

Efektywność energetyczna Uwarunkowania prawne i wpływ na rynek pracy Efektywność energetyczna Uwarunkowania prawne i wpływ na rynek pracy Departament Rozwoju Gospodarczego Dąbie, 12 czerwca 2013 1 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej Podpisana

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid)

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid) Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Inteligentne Sieci Energetyczne (Smart Grid) Uruchomiony w 2012 roku nowy program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa TOMASZ SŁUPIK Konferencja techniczna Jak obniżać koszty remontów i utrzymania

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy wsparcia inwestycji energooszczędnych w Polsce. Andrzej Guzowski, Ministerstwo Gospodarki Warszawa, 27 października 2011 r.

Mechanizmy wsparcia inwestycji energooszczędnych w Polsce. Andrzej Guzowski, Ministerstwo Gospodarki Warszawa, 27 października 2011 r. Mechanizmy wsparcia inwestycji energooszczędnych w Polsce Andrzej Guzowski, Ministerstwo Gospodarki Warszawa, 27 października 2011 r. 2 Mechanizmy wsparcia efektywności energetycznej- kontekst Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Polityka państwa w zakresie regulacji wprowadzających zasadę energooszczędności gospodarki

Polityka państwa w zakresie regulacji wprowadzających zasadę energooszczędności gospodarki Polityka państwa w zakresie regulacji wprowadzających zasadę energooszczędności gospodarki Łukasz Bartuszek DEPARTAMENT ENERGETYKI W MINISTERSTWIE GOSPODARKI Kraków, dn. 6 lipca 2012 r. 2 POLITYKA ENERGETYCZNA

Bardziej szczegółowo

Pytanie do dr inż. Elżbiety Niewiedział

Pytanie do dr inż. Elżbiety Niewiedział Pytanie do dr inż. Elżbiety Niewiedział W jaki sposób sporządza się świadectwa efektywności energetycznej - białe certyfikaty oraz w jakich przypadkach są one wymagane zgodnie z ustawą o efektywności energetycznej?

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Krzysztof Szczotka PRZEDSIĘWZIĘCIA DLA POPRAWY EFEKTYWNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Wdrażanie Działania 1.7 PO IiŚ na lata 2014-2020 -Kompleksowa likwidacja niskiej emisji na terenie konurbacji śląsko dąbrowskiej SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna CZA Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej na terenie Gminy Miasta Czarnkowa" oraz "Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków

Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków Grażyna Kasprzak ekspert ds. inżynierii środowiska Bank Ochrony Środowiska S.A. Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków IV Forum Budownictwa Energooszczędnego i Pasywnego BUDMA, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach.

Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach. Projekt Programu Priorytetowego Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach. Dalsze prace dla jego wdrożenia. Agnieszka Zagrodzka Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu XX spotkanie Forum

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki Konferencja pn. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w rozwoju regionu ROLA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W KONTEKŚCIE KRAJOWEGO PLANU DZIAŁAŃ DOTYCZĄCEGO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin.

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin. Zakres tematyczny: Moduł I Efektywność energetyczna praktyczne sposoby zmniejszania zużycia energii w przedsiębiorstwie. Praktyczne zmniejszenia zużycia energii w budynkach i halach przemysłowych. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Ministerstwo Gospodarki Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Tomasz Dąbrowski, Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 1 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej ODDZIAŁ CERTYFIKACJI WYROBÓW PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW, WARSZAWA Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej Stefan Kosztowski Targi Poleko Poznań, październik

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI Warszawa 30.09.2011 Regionalna agencja energetyczna ( geneza ) Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa mówi, że prowadzi on politykę

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

Białe certyfikaty formą wsparcia finansowego projektów zamiany sposobu pozyskiwania ciepłej wody użytkowej Dofinansowanie do zwiększenia sprzedaży

Białe certyfikaty formą wsparcia finansowego projektów zamiany sposobu pozyskiwania ciepłej wody użytkowej Dofinansowanie do zwiększenia sprzedaży Białe certyfikaty formą wsparcia finansowego projektów zamiany sposobu pozyskiwania ciepłej wody użytkowej Dofinansowanie do zwiększenia sprzedaży IV KONFERENCJA WYTWÓRCÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPLNEJ

Bardziej szczegółowo

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce 1. Program PROSUMENT 2. Program LEMUR 3. Program

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW ENERGII I BEZPIECZEŃSTWA EKOLOGICZNEGO Dr inż. Waldemar DOŁĘGA Instytut Energoelektryki Politechnika Wrocławska 50-370 Wrocław, ul. Wybrzeże Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

Obowiązki jednostki sektora publicznego wynikające z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej

Obowiązki jednostki sektora publicznego wynikające z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej Obowiązki jednostki sektora publicznego wynikające z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej Departament Energetyki Warszawa, 20 listopada 2014 r. 2 Polityka energetyczna Polski

Bardziej szczegółowo

Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa

Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa Bank Ochrony Środowiska S.A. Departament Ekologii i Strategii Anna Wujec Główny Specjalista ds. inżynierii środowiska Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa 18 października 2012 r. Instrumenty

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach IX oś priorytetowa POIiŚ, Działanie 9.3 ANNA PEKAR Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu NFOŚiGW Poznań, 17 września 2013 r. 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. . Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Adam Dominiak +48 609 198 732 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan prezentacji Uwarunkowania formalno-prawne dotyczące efektywności energetycznej,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym.

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Realizator: 1 Co to jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej? Dokument tworzony na poziomie gminy. Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Dokument ocenia

Bardziej szczegółowo

Zakres działań do ekspertyzy: "Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej w latach 2015-2020". Mirosław Kimla. Kielce, styczeń 2015r.

Zakres działań do ekspertyzy: Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej w latach 2015-2020. Mirosław Kimla. Kielce, styczeń 2015r. Zestawienie wszystkich możliwych źródeł pozyskania zewnętrznych środków finansowych na projekty przewidziane w Planie gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Lublin 2014 2020, wraz z warunkami ich pozyskania

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Agnieszka Zagrodzka Dyrektor Departament Ochrony Klimatu Płock, 3 luty 2014 r. Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55)

do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55) U S T A W A z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

OBOWIAZKI PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W ŚWIETLE USTAWY O EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

OBOWIAZKI PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W ŚWIETLE USTAWY O EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ OBOWIAZKI PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W ŚWIETLE USTAWY O EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ Mirosława Szatybełko-Połom dyrektor Północnego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki z/s w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel.

Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel. Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel.: 71 333 09 79 mail: rpapior@fos.wroc.pl Podstawowe elementy

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU Adam Hernas Warszawa 21 luty 2013 r. www.solartime.pl PRZYCZYNY PODJĘCIA TEMATU Osiągnięcie 20 % oszczędności w zużyciu energii pierwotnej w Unii do 2020

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji odnawialnych źródeł energii w Polsce, w aspekcie nowej

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Przemysłowy audyt energetyczny

Przemysłowy audyt energetyczny Przemysłowy audyt energetyczny Roman Kołodziej Energopomiar Sp. z o.o. Dyrektywa 2006/32/WE Efektywność energetyczna: Stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Ustawa o efektywności energetycznej cele i mechanizmy

Ustawa o efektywności energetycznej cele i mechanizmy Ministerstwo Gospodarki Departament Energetyki Ustawa o efektywności energetycznej cele i mechanizmy Warszawa, 9 grudnia 2009 r. Podstawowe wskaźniki efektywności energetycznej 0,9 0,8 62% kgoe/euro00

Bardziej szczegółowo

Wsparcie miast przez. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Barbara Koszułap Zastępca Prezesa Zarządu. Warszawa, 9 maja 2013 r.

Wsparcie miast przez. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Barbara Koszułap Zastępca Prezesa Zarządu. Warszawa, 9 maja 2013 r. Wsparcie miast przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Barbara Koszułap Zastępca Prezesa Zarządu Warszawa, 9 maja 2013 r. Programy priorytetowe skierowane do samorządów SYSTEM ZIELONYCH

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW Inteligentne sieci energetyczne i wybrane aspekty jego wdrażania

Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW Inteligentne sieci energetyczne i wybrane aspekty jego wdrażania Instytut Energetyki Odnawialnej II Forum Małej Energetyki Wiatrowej Wojciech Stawiany Doradca Zespół Dialogu Departament Komunikacji Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW i wybrane aspekty jego wdrażania

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie istnieje nieprzerwanie od 1993 roku. Działa na mocy Ustawy Prawo Ochrony

Bardziej szczegółowo

budownictwa energooszczędnego

budownictwa energooszczędnego Kredyty bankowe w finansowaniu budownictwa energooszczędnego Grażyna Kasprzak ekspert ds. inżynierii środowiska Finansowanie inwestycji kredyty dedykowane Kredyty preferencyjne w ramach systemów wsparcia

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Cele i zadania zespołu ds. opracowania krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego Rozwoju w KAPE S.A. 2012-11-10 Krajowa Agencja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności Wojciech Stawiany Doradca, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkomisji Energetyki Sejmu RP i Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka

VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka Założenia Programu Priorytetowego Racjonalizacja zużycia energii efektywne zarządzanie energią w przedsiębiorstwach materiał do dyskusji w bloku seminaryjnym

Bardziej szczegółowo

BIAŁE CERTYFIKATY. jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Aleksandra Małecka

BIAŁE CERTYFIKATY. jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Aleksandra Małecka BIAŁE CERTYFIKATY jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie Aleksandra Małecka CZAS NA OSZCZĘDZANIE ENERGII PAKIET KLIMATYCZNO-ENERGETYCZNY (tzw. 3 x 20%) redukcja emisji CO2 o 20% w

Bardziej szczegółowo

Białe Certyfikaty system wsparcia efektywności energetycznej w Polsce

Białe Certyfikaty system wsparcia efektywności energetycznej w Polsce Białe Certyfikaty system wsparcia efektywności energetycznej w Polsce Pierwsze doświadczenia Urząd Regulacji Energetyki Departament Systemów Wsparcia Warszawa, 14 maja 2013 r. Białe e certyfikaty źródła

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku dr inż. Tadeusz Żaba DYREKTOR PRODUKCJI Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku Przedsiębiorstwa sektora komunalnego jako

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. AGENDA Czym jest gospodarka niskoemisyjna PGN czym jest i do czego służy Dotychczasowy przebieg prac

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego.

WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego. Henryk Kaliś FORUM Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Listach przedsięwzięć priorytetowych

Listach przedsięwzięć priorytetowych Instrumenty finansowania wzrostu efektywności energetycznej w programach NFOŚiGW i WFOŚiGW Dr inż. Marek Mielczarek Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów

Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów Cztery obszary wyzwań I. Kogeneracja Efektywność energetyczna II. Ochrona powietrza ( IED, BAT, ETS, MCP, CAFE ) III. Perspektywy finansowania przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym BAZA LOKALOWA 12 Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym W dniu 15 października 2009 weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Do ustawy bazowej z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROGRAM PROSUMENT 16 września 2014 r. WFOŚiGW w Szczecinie podpisał

Bardziej szczegółowo

Bank Ochrony Środowiska S.A. jako instytucja wspierająca inwestycje środowiskowe

Bank Ochrony Środowiska S.A. jako instytucja wspierająca inwestycje środowiskowe UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Bank Ochrony Środowiska S.A. jako instytucja wspierająca inwestycje środowiskowe 24 listopada 2010 r. Bank Ochrony Środowiska Krzysztof

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej 1 NFOŚiGW System Zielonych Inwestycji część 1) Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej Dofinansowanie: - dotacja (30%

Bardziej szczegółowo

Efektywne wykorzystanie

Efektywne wykorzystanie Nowy program Narodowego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Efektywne wykorzystanie energii Warszawa 2011 Efektyw Efektywne wykorzystanie energii Efektywność energetyczna polskiej gospodarki

Bardziej szczegółowo

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych Jachranka, 24 września 2015 roku mgr inż. Katarzyna Zaparty Makówka Menadżer ds.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje

Podstawowe definicje Studia Podyplomowe EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ w ramach projektu Śląsko-Małopolskie Centrum Kompetencji Zarządzania Energią Krajowe i międzynarodowe regulacje prawne i organizacyjne dotyczące

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE

BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE Projektowanie, wdrożenie, audyty dr inż. Arkadiusz Węglarz U S T A W A z dnia 29 sierpnia 2014 r. O charakterystyce energetycznej budynków Ustawa określa: 1) zasady

Bardziej szczegółowo