Woda, czyli nie taki diabeł straszny jak go malują. Kronika z realizacji zadań w ramach żywiołu Woda.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Woda, czyli nie taki diabeł straszny jak go malują. Kronika z realizacji zadań w ramach żywiołu Woda."

Transkrypt

1 Woda, czyli nie taki diabeł straszny jak go malują. Kronika z realizacji zadań w ramach żywiołu Woda.

2 Wizytówka Jesteśmy 18 osobową grupą Ekologa ze Szkoły Podstawowej nr 15 we Wrocławiu. Wiek lat, płeć zróżnicowana, zaangażowanie też. W roku szkolnym 2011/2012 realizowaliśmy zadania w ramach dwóch żywiołów Powietrza i Wody. Przedstawiamy krótkie sprawozdanie z działań, jakie wykonaliśmy poznając jeden z najpotężniejszych żywiołów natury, którym jest woda.

3 Od nitki do kłębka Wydaje się, że wiele wiemy o wodzie, jej występowaniu, znaczeniu i niektórych specyficznych cechach. Ktoś jednak zadał pytanie Ale dlaczego zatonął. No i już wiedzieliśmy, co chcemy robić na zajęciach. Poznać jej własności. Określić możliwości życia w wodzie. Dowiedzieć się od czego zależy to, czy przedmioty pływają, czy toną. Zaplanowaliśmy działania i przystąpiliśmy do ich realizacji.

4 Trzy stany skupienia Woda jako jedyna substancja na Ziemi występuje w trzech stanach skupienia: stałym, ciekłym i gazowym. Na zajęciach, pracując w grupach, określaliśmy warunki w jakich następuje zmiana stanu skupienia wody i jakimi własnościami charakteryzuje się każdy z nich.

5 Gotowanie i skraplanie Potwierdziło się to, co już wiedzieliśmy. Woda wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza a zamarza w 0 stopniach. Wytworzyliśmy, gotując wodę w czajniku, parę wodną. Ponieważ jest bezbarwnym gazem nie widzieliśmy jej, ale skropliliśmy ją na zimnym szkle. Powstały piękne kropelki. Próbowaliśmy określić jej własności fizyczne.

6 Źródło wiedzy Potwierdziliśmy jej obecność w powietrzu w klasie (skropliła się na bardzo zimnej butelce z lodem), w wydychanym powietrzu (skraplała się na zimnych przedmiotach i w zimnym baloniku, który nadmuchaliśmy. Zastanawialiśmy się czy jest typowym gazem. Nie ma kształtu, barwy, nie jest twarda i znajduje się praktycznie wszędzie. Nasze podejrzenia potwierdziły informacje znalezione w internecie. Dowiedzieliśmy się także, że para wodna nie jest dobrym miejscem dla rozwoju życia.

7 Trudne słowa Pani przypomniała nam dwa bardzo mądre słowa związane z parą sublimacja i resublimacja Szkoda, że sami nie mogliśmy w tym momencie zaobserwować tych zjawisk (zima się skończyła). Ale teraz, kiedy spojrzymy na lecące wysoko samoloty odrzutowe, albo szron przypomni nam się para wodna zawarta w powietrzu i dosyć dziwne zjawisko zamiany pary wodnej bezpośrednio w lód. Mieliśmy także zadanie domowe, należało obejrzeć wnętrze zamrażalnika i zastanowić dlaczego jest oszronione.

8 Twardy i kruchy W naszym pędzie do wiedzy zajęliśmy się drugim stanem skupienia wody, lodem. Zamrażaliśmy wodę w domu, a na zajęciach topiliśmy. Mierzyliśmy temperaturę w jakiej kostki lodu topiły się. Niektórzy z nas przy pomocy młotka sprawdzali jego twardość. Kostki lodu próbowaliśmy także pogryźć, żeby lepiej ocenić ich smak.

9 Bywa niebezpieczny. Obserwowaliśmy, co dzieje się z kostkami lodu po wrzuceniu do wody. Pływały jak piłeczki. Zastanawialiśmy się dlaczego tak się dzieje. Na pewno lód jest lżejszy od wody w stanie ciekłym. Sięgając potem do naszego internetowego źródła znaleźliśmy podobne zjawisko występujące naturalnie na zimnych wodach Atlantyku. Wiemy już, że zaledwie 1/9 części masy góry lodowej widoczna jest na powierzchni wody, o czym przekonał się bezpośrednio Titanic.

10 A może żyje. Następnym krokiem było poszukiwanie informacji o śladach życia w lodzie. Dowiedzieliśmy, że w lodzie żyją tylko prawdziwe bestie bakterie. Inne większe organizmy nie mają szans na przeżycie w lodowym domu. Tak więc trudno znaleźć żywe organizmy w parze wodnej i w lodzie. Życie jednak narodziło się w wodzie!

11 Kap, kap kapie woda. W końcu zajęliśmy się wodą w trzecim stanie skupienia. Określaliśmy jej własności fizyczne: kształt, zapach, barwę (dodawaliśmy różne dodatki), twardość (porównywaliśmy ją do twardości lodu i gazu). Od czego zależy jej kształt obserwowaliśmy m. in. w naczyniach połączonych. Zauważyliśmy ciekawe zjawisko. Powierzchnia wody bez względu na nachylenie zawsze ustawiała się równolegle do ławki. Wrzucaliśmy drobne kawałki papieru do wody i zastanawialiśmy się, dlaczego pływają.

12 Pływa, czy tonie? Kładliśmy na wodę różne drobne przedmioty: zapałki, monety, piłeczki, igły. Okazało się, o czym niektórzy z nas już wiedzieli, że woda ma skórę. I tak, szczególnie młodsi, poznali termin napięcie powierzchniowe. Sprawdziliśmy, jak można je zmniejszyć przy pomocy płynu do mycia naczyń. Przedmioty, które leżały na wodzie zaczynały się poruszać. Nasze próby położenia na wodzie przedmiotów większych i cięższych zakończyły się niepowodzeniem.

13 Ruszamy do ZOO Kolejnym krokiem było poznanie organizmów żywych dla których woda jest środowiskiem życia i tych, przynajmniej okresowo związanych ze środowiskiem wodnym. Mieliśmy za zadanie zaobserwować te szczególne cechy, które predysponują zwierzęta do sprawnego poruszania się w wodzie. Aby zrealizować nasze zamierzenia wybraliśmy się do ZOO. Tam obserwowaliśmy ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki wodne. Różnorodność była duża Zwracaliśmy uwagę na kształt, wielkość, ciężar, cechy specjalne przystosowujące do życia w środowisku wodnym.

14 A może to rybka? Przy okazji obliczaliśmy odległości, pojemności, prędkości. Uf! Trochę tego było. Zwróciliśmy także uwagę na kotika, który pomimo swojej pokaźnej postury i wagi w wodzie czuł się nadzwyczaj dobrze.

15 Zatonie! A może jednak nie. Bogatsi o stare i nowe doświadczenia oraz obserwacje rozpoczęliśmy badania nad tym co pływa, a co tonie. Zbudowaliśmy statki, z plasteliny rzecz jasna i urządziliśmy konkurs, który najdłużej, utrzyma się na wodzie. Potem stopniowo dodawaliśmy obciążenie w formie drobnych monet. O dziwo wygrał model dziewczyn z czwartej klasy.

16 Zatapiania ciąg dalszy. Próbowaliśmy zatopić różne rzeczy : kamień, żelazny gwóźdź, pomarańczę, całą i bez skórki (o dziwo okazało się, że ta bez skórki poszła na dno jak kamień w wodę a my próbowaliśmy wymyślić dlaczego tak się stało, dopóki pani nie zainteresowała nas strukturą skórki), rodzynki (w wodzie mineralnej niektóre unoszone były przez pęcherzyki gazu), zapałki (ładnie pływały), kredę, drewniane patyczki do lodów, plastelinową tratwę (potem zrobiliśmy w niej dziurę i poszła na dno).

17 Już coś wiemy! Zastanawialiśmy się dlaczego niektóre toną a inne nie. Ciężkie i nieforemne jak kamień czy gwóźdź tonęły. Jednocześnie wiedzieliśmy, że ciężkie statki pływają. Potwierdziło się (nie pierwszy raz), że ciężar i kształt mają znaczenie dla utrzymywania się na wodzie. Przedmioty lekkie i o odpowiednim kształcie utrzymywały się na wodzie. Potem obliczaliśmy gęstość różnych substancji. Objętość nieforemnych wyznaczając przy pomocy cylindrów miarowych. Pomagaliśmy młodszym, bo przerabialiśmy to wcześniej na lekcji.

18 Co z tą colą Nasza koleżanka topiła puszki z colą zwykłą i light. Objętość obu puszek była taka sama, waga natomiast już nie. Cola light swobodniej unosiła się w wodzie. Ponieważ określaliśmy już gęstość różnych wrzucanych do wody substancji mogliśmy wysnuć wniosek, że im większa gęstość tym większe zanurzenie.

19 Siła wyporu. Mierzyliśmy ilość wody wypieranej przez topione rzeczy. Im większe i cięższe były, tym bardziej wzrastał poziom wody. Topiliśmy butelkę z wodą zawieszoną na gumce we wiaderku i obserwowaliśmy jak zmienia się jej długość. I w końcu poznaliśmy nowe pojęcie siła wyporu. Wiedzieliśmy już od czego zależy. W naszym źródle wiedzy znaleźliśmy informacje na jej temat. Pozostało nam udowodnić, że zależy ona także od gęstości ośrodka, w którym znajduje się pływające ciało.

20 Utopię się, czy nie? Oto jest pytanie. Nalaliśmy do słoika miód, wodę i olej. Trzy ciecze ułożyły się warstwowo. Obliczyliśmy gęstość wszystkich trzech. Największą gęstość miał miód, potem woda i olej. Potem na powierzchni oleju kładliśmy zapałki, spinacze, makaron, pinezki. No i wyszło szydło z worka. Najdłużej utrzymywały się na powierzchni miodu, a w oleju po prostu się topiły. Potem korzystając z filtra z akwarium topiliśmy kostki do gry w wodzie zwykłej i z pęcherzykami powietrza. Ta z pęcherzykami miała mniejszą gęstość.

21 Uważaj gdzie pływasz! Potwierdziło się, że im większa gęstość ośrodka tym trudniej utonąć. W tym momencie pani podsunęła nam pomysł sprawdzenia Morza Martwego. Raczej trudno się w nim utopić. Zasolenie powoduje, że ciało człowieka swobodnie unosi się na wodzie i nie tonie. Już wiedzieliśmy, że dzięki sile wyporu różne rzeczy, w tym statki, po prostu pływają

22 Prawo Archimedesa Prawo Archimedesa podstawowe prawo hydro- i aerostatyki określające siłę wyporu. Nazwa prawa wywodzi się od jego odkrywcy Archimedesa z Syrakuz. Wersja współczesna: Na ciało zanurzone w płynie (cieczy, gazie lub plazmie) działa pionowa, skierowana ku górze siła wyporu. Wartość siły jest równa ciężarowi wypartego płynu. Siła ta jest wypadkową wszystkich sił parcia płynu na ciało. Od nitki do kłębka i doszliśmy do Prawa Archimedesa. Już wiemy, że jeśli coś ma odpowiedni kształt, masę, gęstość i trafi na odpowiedni ośrodek (wiemy jak ważne znaczenie ma gęstość ośrodka) ma szansę opłynąć cały świat. Nie krzykniemy jak Archimedes eureka i nie wyskoczymy z wanny. Będziemy natomiast mądrzejsi i inaczej spojrzymy na statki olbrzymy, które z gracją unoszą się na wodzie.

23 To było coś Chcieliśmy się jeszcze pochwalić jednym ważnym wydarzeniem. W marcu przyjechali do nas próbkobiorcy. Mieliśmy niepowtarzalną okazję zbadać żywioły, którymi zajmujemy się na Ekologu. Oczywiście pobieraliśmy także próbki wody. Odpowiednio je pieczętowaliśmy i czuliśmy się bardzo ważni wypełniając protokół pobioru próbek.

24 Przekonamy się jakie warunki dla organizmów żywych stwarza nasza rzeka. Sami także to zbadamy. Ciąg dalszy.

25 I to już koniec. Teraz wiemy, że co ma pływać nie utonie. Wiemy od czego to zależy. Poznaliśmy wodę na nowo i okazało się, że nie taki diabeł straszny jak go malują. Ale będąc nad wodą, nawet znając prawo Archimedesa będziemy pamiętać, że woda to potężny i często niebezpieczny żywioł.

26

1. Odpowiedź c) 2. Odpowiedź d) Przysłaniając połowę soczewki zmniejszamy strumień światła, który przez nią przechodzi. 3.

1. Odpowiedź c) 2. Odpowiedź d) Przysłaniając połowę soczewki zmniejszamy strumień światła, który przez nią przechodzi. 3. 1. Odpowiedź c) Obraz soczewki będzie zielony. Każdy punkt obrazu powstaje przez poprowadzenie promieni przechodzących przez wszystkie części soczewki. Suma czerwonego i zielonego odbierana jest jako kolor

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Październik 2014 rok Nauczyciel realizujący: I. Piaskowska Cele ogólne: Tworzenie warunków do poznania ekosystemu wodnego oraz znaczenia

Bardziej szczegółowo

PRACA KONKURSOWA. "I Mała Wojewódzka Liga Przyrodnicza"

PRACA KONKURSOWA. I Mała Wojewódzka Liga Przyrodnicza PRACA KONKURSOWA "I Mała Wojewódzka Liga Przyrodnicza" Czym różni się kra od lodowca? Seweryna Gornowicz ZSP w Szlachcie Co to jest lód? Lód jest to stan stały wody. Lód dzięki zawartości powietrza ma

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 93 S t r o n a VI. SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 1.Temat zajęć: Projekt: Niezwykłości zwykłej wody Temat: Woda niezwyczajna ciecz 2. Czas pracy: 1 godzina 3. Materiały i narzędzia:

Bardziej szczegółowo

ciało stałe ciecz gaz

ciało stałe ciecz gaz Trzy stany skupienia W przyrodzie substancje mogą występować w trzech stanach skupienia: stałym, ciekłym i gazowym. Ciała stałe mają własny określoną objętość i kształt, który trudno zmienić. Zmiana kształtu

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie. Prawo Pascala

Ciśnienie. Prawo Pascala Ciśnienie. Prawo Pascala 1. Zamień jednostki: a) 1013 hpa =...Pa e) 0,056 hpa =...mpa b) 0,55 hpa =...N/m 2 f) 2,45 MPa =...Pa c) 101 hpa =...MPa g) 250 N/m 2 =...hpa d) 820 Pa =...MPa h) 35 hpa =...kpa

Bardziej szczegółowo

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom.

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. . Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających i N N w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. N N T I gaz II gaz Molowe ciepła właściwe tych gazów spełniają zależność: A),

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka.

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka. Cel ćwiczenia: WYZNACZANIE GĘSTOŚCI CIECZY ZA POMOCĄ WAGI HYDROSTATYCZNEJ Wyznaczenie gęstości cieczy za poocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), koplet odważników, obciążnik,

Bardziej szczegółowo

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia Autor: Magdalena Kubacka Klasa I Edukacja: przyrodnicza Cel/cele zajęć: - poszerzanie wiedzy o wodzie, jej stanach skupienia, występowaniu na Ziemi, przydatności, zagrożeniach, - poznanie trzech stanów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

[Wpisz tekst] Tok zasadniczy: 1-przedstawienie celu lekcji. 2-eksperyment

[Wpisz tekst] Tok zasadniczy: 1-przedstawienie celu lekcji. 2-eksperyment Typ szkoły: Ponadgimnazjalne. Dział: Aerostatyka i hydrostatyka : Sprawdzamy istnienie ciśnienia atmosferycznego oraz skutki jego działania. Cel główny: uczeń wskazuje na powszechność występowania ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: finał wojewódzki 10 marca 2014 r. 90 minut Informacje dla

Bardziej szczegółowo

Temat: Gęstość ciała. Adaptacja poznanych treści- zróżnicowanie nauczanie. Osobiste znaczenie- budowanie. 8 Etap przedstaw.

Temat: Gęstość ciała. Adaptacja poznanych treści- zróżnicowanie nauczanie. Osobiste znaczenie- budowanie. 8 Etap przedstaw. Temat: Gęstość ciała Adaptacja poznanych treści- zróżnicowanie nauczanie 8 Etap przedstaw 7 Etap doszlifuj 1 Etap doświadcz 2 etap przeanalizuj Osobiste znaczenie- budowanie kontekstu dla wiedzy, nabudowywanie

Bardziej szczegółowo

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA II PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA II PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Wymagania Temat lekcji ele operacyjne : Kategoria celów podstawowe ponadpodstawowe konieczne podstawowe rozszerzające

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ UCZNIOWSKIEGO EKSPERYMENTU PRZYRODNICZEGO

SCENARIUSZ UCZNIOWSKIEGO EKSPERYMENTU PRZYRODNICZEGO SCENARIUSZ UCZNIOWSKIEGO EKSPERYMENTU PRZYRODNICZEGO Opracowała: mgr EWA GORZKOWSKA nauczyciel Szkoły Podstawowej nr 4 w Koninie Adres: 62-510 Konin Ul.Margaretkowa 1/67 PODSTAWA PROGRAMOWA: Właściwości

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie cieczy

Magazynowanie cieczy Magazynowanie cieczy Do magazynowania cieczy służą zbiorniki. Sposób jej magazynowania zależy od jej objętości i właściwości takich jak: prężność par, korozyjność, palność i wybuchowość. Zbiorniki mogą

Bardziej szczegółowo

Międzypowiatowy Konkurs Fizyczny dla uczniów klas II GIMNAZJUM FINAŁ

Międzypowiatowy Konkurs Fizyczny dla uczniów klas II GIMNAZJUM FINAŁ ZDUŃSKA WOLA 16.04.2014R. Międzypowiatowy Konkurs Fizyczny dla uczniów klas II GIMNAZJUM FINAŁ Kod ucznia Instrukcja dla uczestnika konkursu 1. Proszę wpisać odpowiednie litery (wielkie) do poniższej tabeli

Bardziej szczegółowo

Uczennica wyznaczyła objętość zabawki o masie 20 g po zanurzeniu jej w menzurce z wodą za pomocą sztywnego, cienkiego drutu (patrz rysunek).

Uczennica wyznaczyła objętość zabawki o masie 20 g po zanurzeniu jej w menzurce z wodą za pomocą sztywnego, cienkiego drutu (patrz rysunek). ZADANIA POWTÓRZENIOWE BAZA ZADAŃ ZADANIE 1 Uczniowie wyznaczali okres drgań wahadła. Badali ruch wahadeł o tej samej długości, ale o różnych masach, wychylając je o ten sam kąt. Na które z poniższych pytań

Bardziej szczegółowo

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy.

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy. Elżbieta Kuzioła Nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa nr 138 w Warszawie ul. Pożaryskiego 2 Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy.

Bardziej szczegółowo

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg WZORY CIĘŻAR F = m g F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg 1N = kg m s 2 GĘSTOŚĆ ρ = m V ρ gęstość substancji, z jakiej zbudowane jest ciało [ kg m 3] m- masa [kg] V objętość [m

Bardziej szczegółowo

VI Powiatowy konkurs dla szkół gimnazjalnych z fizyki etap szkolny

VI Powiatowy konkurs dla szkół gimnazjalnych z fizyki etap szkolny Zduńska Wola, 2015.03.06 Zduńska Wola, 2015.03.06 VI Powiatowy konkurs dla szkół gimnazjalnych z fizyki etap szkolny Kod ucznia Pesel ucznia XX X Instrukcja dla uczestnika konkursu 1. Etap szkolny składa

Bardziej szczegółowo

Zeszyty Koła Naukowego Młodych. sekcja matematyczno naukowo techniczna. Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 14 w Gliwicach. Pływa czy Tonie?

Zeszyty Koła Naukowego Młodych. sekcja matematyczno naukowo techniczna. Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 14 w Gliwicach. Pływa czy Tonie? Zeszyty Koła Naukowego Młodych sekcja matematyczno naukowo techniczna Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 14 w Gliwicach Pływa czy Tonie? Zeszyt III 2010/2011r 1 Spis treści: 1. Archimedes i jego prawo.

Bardziej szczegółowo

PTAK. Metoda projektów badawczych. Grupa II (3 i 4 latki) Prowadząca: Monika Żylewska. Etap I (wstęp)

PTAK. Metoda projektów badawczych. Grupa II (3 i 4 latki) Prowadząca: Monika Żylewska. Etap I (wstęp) PTAK Metoda projektów badawczych Grupa II (3 i 4 latki) Prowadząca: Monika Żylewska Etap I (wstęp) Na przełomie miesięcy: luty, marzec w naszej grupie zrealizowaliśmy kolejny projekt. Tym razem padło na

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z działu: Pomiary, masa, ciężar, gęstość, ciśnienie, siła sprężystości

Przykładowe zadania z działu: Pomiary, masa, ciężar, gęstość, ciśnienie, siła sprężystości Przykładowe zadania z działu: Pomiary, masa, ciężar, gęstość, ciśnienie, siła sprężystości Zad.1 Za pomocą mierników elektronicznych, mierzących czas z dokładnością do 0,01(s), trójka uczniów mierzyła

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie MIEJKIE KOKURY PRZEDMIOTOWE PRZYROD ROK ZKOLY 28/29 EDYCJ IV Woda w przyrodzie. Uważnie przeczytaj pytania i zastanów się nad odpowiedzią 2. taraj się pisać czytelnie 3. Masz 6 minut na odpowiedzi, wykorzystaj

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny Z FIZYKI dla KLASY I ROK SZKOLNY 2015/2016

Wymagania programowe na poszczególne oceny Z FIZYKI dla KLASY I ROK SZKOLNY 2015/2016 Wymagania programowe na poszczególne oceny Z FIZYKI dla KLASY I ROK SZKOLNY 2015/2016 Sporządzony zgodnie z podstawą wprowadzoną rozporządzeniem MEN z 23 grudnia 2008r., według Programu nauczania dla gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Temat tygodniowy Temat dnia Zagadnienia z podstawy programowej Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Woda wokół nas Woda w naszym życiu Czy

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

Pakiet doświadczeń i obserwacji

Pakiet doświadczeń i obserwacji Pakiet doświadczeń i eksperymentów dla uczniów ośmioletnich...dziecięce eksperymentowanie to poznawanie świata... Dbamy o zdrowie Cele: Uczeń wie i rozumie, na czym polega zdrowy styl życia Formułuje odpowiedź

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z EDUKACJI PRZYRODNICZEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ, KLASY I III

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z EDUKACJI PRZYRODNICZEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ, KLASY I III SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z EDUKACJI PRZYRODNICZEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ, KLASY I III Temat: Woda niezwykła substancja Czas trwania zajęć 90 min Cel ogólny: Poszerzenie wiedzy uczniów na temat wody, jej znaczenia

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Test. ( p.) Wzdłuż wiszących swobodnie drutów telefonicznych przesuwa się fala z prędkością 4 s m. Odległość dwóch najbliższych grzbietów fali wynosi 00 cm. Okres i częstotliwość drgań wynoszą: A. 4 s;

Bardziej szczegółowo

KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015

KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015 KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015 Czy sok z owoców czarnego bzu może być wskaźnikiem kwasowości? Takie pytanie zadali sobie młodzi odkrywcy, na pierwszym spotkaniu koła. Dziki bez czarny( bez lekarski)

Bardziej szczegółowo

POWODZENIA! ZDANIA ZAMKNIĘTE. WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY 2009/2010 Czas trwania: 90 minut KOD UCZESTNIKA KONKURSU.

POWODZENIA! ZDANIA ZAMKNIĘTE. WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY 2009/2010 Czas trwania: 90 minut KOD UCZESTNIKA KONKURSU. KOD UCZESTNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY 2009/2010 Czas trwania: 90 inut Test składa się z dwóch części. W części pierwszej asz do rozwiązania 15 zadań zakniętych,

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z kl. I

Powtórzenie wiadomości z kl. I Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Powtórzenie wiadomości z kl. I Na początku kl. I po kilku lekcjach przypominających materiał w każdej klasie przeprowadzam mini konkurs chemiczny.

Bardziej szczegółowo

mgr Beata Radwan I Zasady ogólne:

mgr Beata Radwan I Zasady ogólne: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI klasa I Gimnazjum mgr Beata Radwan I Zasady ogólne: 1. Na podstawowym poziomie wymagań uczeń powinien wykonać zadania obowiązkowe (łatwe - na stopień dostateczny, i bardzo

Bardziej szczegółowo

Zjawiska towarzyszące zmianom napięcia powierzchniowego

Zjawiska towarzyszące zmianom napięcia powierzchniowego Autorzy: Michał Biały Maciej Janus Zjawiska towarzyszące zmianom napięcia powierzchniowego 1. Wstęp. Z fizycznego punktu widzenia napięcie powierzchniowe to praca, jaką należy wykonać, aby zwiększyć powierzchnię

Bardziej szczegółowo

Karta pracy nr 1 1.Rozwiąż rebusy a dowiesz się, w jakich postaciach występuje woda w przyrodzie:

Karta pracy nr 1 1.Rozwiąż rebusy a dowiesz się, w jakich postaciach występuje woda w przyrodzie: Karta pracy nr 1 1.Rozwiąż rebusy a dowiesz się, w jakich postaciach występuje woda w przyrodzie: 2.Podaj po 2 przykłady występowania w przyrodzie wody w różnych stanach skupienia: Stan skupienia Przykłady

Bardziej szczegółowo

FIZYKA - WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCY DLA KLAS PIERWSZYCH (cały rok)

FIZYKA - WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCY DLA KLAS PIERWSZYCH (cały rok) FIZYKA - WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCY DLA KLAS PIERWSZYCH (cały rok) 1. Co to jest ciało fizyczne? Ciało fizyczne każdy przedmiot oraz organizm żywy mogący stanowić obiekt badań fizyki. 2. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny

Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny 1. Krysia, Basia, Wojtek i Michał wybrali się do lasu na grzyby. Zebrali następujące gatunki grzybów: 16

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 8 Temat: Obserwacja i analiza linii sił pola magnetycznego.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 8 Temat: Obserwacja i analiza linii sił pola magnetycznego. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 8 Temat: Obserwacja i analiza linii sił pola magnetycznego. Zestaw ćwiczeniowy zawiera cztery magnesy (dwa małe i dwa duże)

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY

KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia T + O = [.] KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, witaj na I etapie Konkursu Fizycznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i

Bardziej szczegółowo

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II Oblicz wartość prędkości średniej samochodu, który z miejscowości A do B połowę drogi jechał z prędkością v 1 a drugą połowę z prędkością v 2. Pociąg o długości

Bardziej szczegółowo

1. TRZY ŚWIECZKI. świeczka najwyższa, świeczka najniższa, wszystkie świeczki jednocześnie, żadna świeczka nie zgaśnie. a) b) c) d)

1. TRZY ŚWIECZKI. świeczka najwyższa, świeczka najniższa, wszystkie świeczki jednocześnie, żadna świeczka nie zgaśnie. a) b) c) d) 1. TRZY ŚWIECZKI Zapalamy trzy świeczki o różnych wysokościach. Co się stanie gdy nakryjemy je szczelnym naczyniem. Która ze świeczek zgaśnie pierwsza? b) c) d) świeczka najwyższa, świeczka najniższa,

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

Test 1. 1. (4 p.) Na rysunkach przedstawiono siły ciągu silnika i siły oporu działające na samochody osobowe m. jadące z prędkością o wartości 10.

Test 1. 1. (4 p.) Na rysunkach przedstawiono siły ciągu silnika i siły oporu działające na samochody osobowe m. jadące z prędkością o wartości 10. Test 1 1. (4 p.) Na rysunkach przedstawiono siły ciągu silnika i siły oporu działające na samochody osobowe m jadące z prędkością o wartości 10. s I. II. III. Na który samochód działa siła wypadkowa o

Bardziej szczegółowo

Zajęcia chemiczno fizyczne w ramach projektu Aktywny w szkole, twórczy w życiu Gimnazjum nr 20 im. Królowej Jadwigi w Bydgoszczy

Zajęcia chemiczno fizyczne w ramach projektu Aktywny w szkole, twórczy w życiu Gimnazjum nr 20 im. Królowej Jadwigi w Bydgoszczy Zajęcia chemiczno fizyczne w ramach projektu Aktywny w szkole, twórczy w życiu Gimnazjum nr 20 im. Królowej Jadwigi w Bydgoszczy Lista uczniów biorących udział w projekcie Aktywny w szkole twórczy w życiu:

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania (propozycja)

Rozkład materiału nauczania (propozycja) 78 Rozkład materiału nauczania 7 Rozkład materiału nauczania (propozycja) Temat lekcji TreÊci nauczania Metoda pracy Ârodki nauczania Uwagi Rozdział I. Praca i energia Temat 1. Praca Poj cie pracy Jednostka

Bardziej szczegółowo

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut

XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut XII WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego 2014/2015 Etap rejonowy czas rozwiązania 90 minut Na karcie odpowiedzi należy umieścić swój kod (numer).

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie.

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie. Mając do dyspozycji 20 kartek papieru o gramaturze 80 g/m 2 i wymiarach 297mm na 210mm (format A4), 2 spinacze biurowe o masie 0,36 g każdy, nitkę, probówkę, taśmę klejącą, nożyczki, zbadaj, czy maksymalna

Bardziej szczegółowo

KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY 26 listopada 2009 r. Klasa II

KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY 26 listopada 2009 r. Klasa II ...... imię i nazwisko ucznia... szkoła KONKURS MATEMATYCZNO FIZYCZNY 26 listopada 2009 r. Klasa II... ilość punktów Drogi uczniu! Przed Tobą zestaw 14 zadań. Pierwsze 10 to zadania zamknięte. Rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP REJONOWY] ROK SZKOLNY

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP REJONOWY] ROK SZKOLNY MIEJSCE NA KOD UCZESTNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP REJONOWY] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 120 minut Test składa się z dwóch części. W części pierwszej masz do rozwiązania 15 zadań

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY MIEJSCE NA KOD UCZESTNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP SZKOLNY] ROK SZKOLNY 2011/2012 Czas trwania: 90 inut Test składa się z dwóch części. W części pierwszej asz do rozwiązania 15 zadań

Bardziej szczegółowo

Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc s

Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc s CIEKAWOSTKI Z FIZYKI Jak możemy obliczyć odległość burzy od Nas? W jaki sposób możemy ocenić, widząc błyskawicę i słysząc grzmot jak daleko od Nas uderzył piorun? Licząc sekundy między grzmotem, a błyskiem.

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla bez tajemnic.

Dwutlenek węgla bez tajemnic. 1 Dwutlenek węgla bez tajemnic. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - dwutlenek węgla, - reakcja chemiczna. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Dwutlenek węgla można otrzymać w reakcji spalania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Podnoszenie kompetencji uczniowskich w dziedzinie nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt)

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt) Kołowrót -11pkt. Kołowrót w kształcie walca, którego masa wynosi 10 kg, zamocowany jest nad studnią (rys.). Na kołowrocie nawinięta jest nieważka i nierozciągliwa linka, której górny koniec przymocowany

Bardziej szczegółowo

Po wykonaniu doświadczenia, spróbuj odpowiedzieć na pytania dotyczące obserwacji. Koniecznie przeczytaj komentarz!

Po wykonaniu doświadczenia, spróbuj odpowiedzieć na pytania dotyczące obserwacji. Koniecznie przeczytaj komentarz! Doświadczenie 1. Wędrujące kolory 2 przezroczyste szklanki, 1 arkusz ręcznika papierowego, 2 kredki lub 2 ołówki, nożyczki, linijkę, 2 czarne mazaki różnych producentów (nie mogą być to mazaki wodoodporne),

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

POTRAFIĘ TO ZROBIĆ. Wychowanie przedszkolne (dzieci 5 6 letnie)

POTRAFIĘ TO ZROBIĆ. Wychowanie przedszkolne (dzieci 5 6 letnie) Anna Koralewska Pracownia Edukacji Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej ŁCDNiKP POTRAFIĘ TO ZROBIĆ Wychowanie przedszkolne (dzieci 5 6 letnie) Obszary i wymagania z Podstawy programowej wychowania przedszkolnego

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2012/2013 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 27 listopada 2012 r. 90 minut Informacje dla ucznia

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych Gminy Miasto Szczecin

Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych Gminy Miasto Szczecin SCENARIUSZ ORAZ OBUDOWA DYDAKTYCZNA ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH ROZWIJAJĄCYCH ZAINTERESOWANIA UCZNIÓW SZCZEGÓLNIE UZDOLNIONYCH ZAJĘCIA MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZE REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU: Indywidualizacja

Bardziej szczegółowo

7.2opisuje korzyœci i niebezpieczeñstwa wynikaj¹ce z rozwoju informatyki i powszechnego dostêpu do informacji

7.2opisuje korzyœci i niebezpieczeñstwa wynikaj¹ce z rozwoju informatyki i powszechnego dostêpu do informacji 15. PORÓWNANIE GÊSTOŒCI KOŒCI PTAKA I SSAKA 1. Realizowane treœci podstawy programowej Przedmiot Matematyka Fizyka Biologia Informatyka Realizowana treœæ podstawy programowej Uczeñ: 1.7) stosuje obliczenia

Bardziej szczegółowo

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii Ćw. 6/7 Wyznaczanie gęstości cieczy za pomocą wagi Mohra. Wyznaczanie gęstości ciał stałych metodą hydrostatyczną. 1. Gęstość ciała. 2. Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala. 3. Prawo Archimedesa. 4.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Opracowała: Krystyna Adamczyk - nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa w Jakubowicach Temat: Woda jako środowisko życia - wycieczka nad rzekę. Trasa wycieczki

Bardziej szczegółowo

2. WŁAŚCIWOŚCI MATERII

2. WŁAŚCIWOŚCI MATERII 2. WŁAŚCIWOŚCI MATERII Zakres wiadomości: Ciała, substancje Procesy fizyczne Budowa cząsteczkowa substancji Oddziaływanie cząsteczek (przejawy oddziaływań międzycząsteczkowych) Ruch cząsteczek, zjawisko

Bardziej szczegółowo

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej)

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Włodzimierz Wolczyński 36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź Egzamin maturalny z fizyki z astronomią W zadaniach od 1. do 10. należy wybrać jedną poprawną odpowiedź i wpisać właściwą literę: A, B, C lub D do kwadratu obok słowa:. m Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 7

Spis treści. Od Autorów... 7 Spis treści Od Autorów... 7 Drgania i fale Ruch zmienny... 10 Drgania... 17 Fale mechaniczne... 25 Dźwięk... 34 Przegląd fal elektromagnetycznych... 41 Podsumowanie... 49 Optyka Odbicie światła... 54 Zwierciadła

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego 1. Balon opada ze stałą prędkością. Jaką masę balastu należy wyrzucić, aby balon

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Wymagania Temat lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów podstawowe Ponad podstawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jak ananas i jabłko wpływają na galaretkę żelatynową i agarową? Na podstawie

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V Temat lekcji: Wszechobecna woda. Czas realizacji: 90 minut I. Cele lekcji A. Cel ogólny: Wykazanie obecności wody w glebie, powietrzu, organizmach żywych i oddechu.

Bardziej szczegółowo

Zadania na styczeń/luty

Zadania na styczeń/luty Zadania na styczeń/luty Zadania z fizyki Oblicz masę ołowianego klocka, który ma kształt prostopadłościanu o wymiarach 2cm, 5cm, 15 cm. Gęstość ołowiu 11,4g/cm 3. Zadanie 2 Piłka na gumce wykonuje drgania

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. Etap I 26 listopada 2009 r.

Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH. Etap I 26 listopada 2009 r. NUMER KODOWY Kuratorium Oświaty w Katowicach KONKURS PRZEDMIOTOWY Z FIZYKI I ASTRONOMII DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH Etap I 26 listopada 2009 r. Drogi Uczestniku Konkursu Dzisiaj przystępujesz do pierwszego

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe)

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Pieczęć KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Witamy Cię na drugim etapie Konkursu Fizycznego i życzymy powodzenia. Maksymalna liczba

Bardziej szczegółowo

1. KOLOROWA SOCZEWKA

1. KOLOROWA SOCZEWKA 1. KOLOROWA SOCZEWKA Na białej ścianie otrzymano obraz świeczki za pomocą soczewki skupiającej. Jak zmieni się obraz, jeśli górną połowę soczewki przysłonimy filtrem czerwonym, a dolną zielonym? obraz

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy

Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy Wyznaczanie gęstości i lepkości cieczy A. Wyznaczanie gęstości cieczy Obowiązkowa znajomość zagadnień Definicje gęstości bezwzględnej (od czego zależy), względnej, objętości właściwej, ciężaru objętościowego.

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 1

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 1 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Woda w przyrodzie Scenariusz nr 1 I. Tytuł scenariusza: Woda nasz skarb. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): przyrodnicza,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 2 Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo

Bardziej szczegółowo

S9. Przemiany energii mechanicznej

S9. Przemiany energii mechanicznej S9. Przemiany energii mechanicznej ZADANIE S9/1: Lecący ptak, względem powierzchni Ziemi: a. posiada tylko energię potencjalną, b. posiada tylko energię kinetyczną, c. nie posiada żadnej energii mechanicznej,

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 2

SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 SP Klasa VI, temat 2 zagiąć NAUKOWCY SP Klasa VI, temat

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD GEOMECHANIKI. BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne. gęstość porowatość nasiąkliwość KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ

ZAKŁAD GEOMECHANIKI. BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne. gęstość porowatość nasiąkliwość KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ KOMPLEKSOWE BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ BADANIA LABORATORYJNE -Właściwości fizyczne gęstość porowatość nasiąkliwość ZAKŁAD GEOMECHANIKI POLSKA NORMA PN-EN 1936, październik 2001 METODY BADAŃ KAMIENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0 2014 Katedra Fizyki Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg... Godzina... Ćwiczenie 425 Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych Masa suchego kalorymetru m k = kg Opór grzałki

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Fizyczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2015/2016 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 12 stron. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś Komisji.

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH Zgodnie z zaleceniami metodyki nauki fizyki we współczesnej szkole zadania prezentowane uczniom mają odnosić się do rzeczywistości i być tak sformułowane, aby każdy nawet najsłabszy

Bardziej szczegółowo

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła :

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : A) 5m/s B) 10m/s C) 20m/s D) 40m/s. Zad.2 Samochód o masie 1 tony poruszał

Bardziej szczegółowo

Metale i niemetale. Krystyna Sitko

Metale i niemetale. Krystyna Sitko Metale i niemetale Krystyna Sitko Substancje proste czyli pierwiastki dzielimy na : metale np. złoto niemetale np. fosfor półmetale np. krzem Spośród 115 znanych obecnie pierwiastków aż 91 stanowią metale

Bardziej szczegółowo

Realizacja eksperymentu wg instrukcji. Jajeczne wariacje

Realizacja eksperymentu wg instrukcji. Jajeczne wariacje Autor: Barbara Michałek-Piernik Zdjęcia: Arkadia Mizera Realizacja eksperymentu wg instrukcji. Jajeczne wariacje 2. Realizowane treści podstawy programowej Przedmiot Chemia Matematyka Fizyka Realizowana

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM, ROK SZKOLNY 2015/2016, ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM, ROK SZKOLNY 2015/2016, ETAP REJONOWY WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2015/2016 IMIĘ I NAZWISKO UCZNIA wpisuje komisja konkursowa po rozkodowaniu pracy! KOD UCZNIA: ETAP II REJONOWY Informacje: 1. Czas rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Test 4. 1. (4 p.) 2. (1 p.) Wskaż obwód, który umożliwi wyznaczenie mocy żarówki. A. B. C. D. 3. (1 p.) str. 1

Test 4. 1. (4 p.) 2. (1 p.) Wskaż obwód, który umożliwi wyznaczenie mocy żarówki. A. B. C. D. 3. (1 p.) str. 1 Test 4 1. (4 p.) Na lekcji fizyki uczniowie (w grupach) wyznaczali opór elektryczny opornika. Połączyli szeregowo zasilacz, amperomierz i opornik. Następnie do opornika dołączyli równolegle woltomierz.

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 6

Podstawy fizyki wykład 6 Podstawy fizyki wykład 6 Dr Piotr Sitarek Instytut Fizyki, Politechnika Wrocławska Elementy termodynamiki Temperatura Rozszerzalność cieplna Ciepło Praca a ciepło Pierwsza zasada termodynamiki Gaz doskonały

Bardziej szczegółowo

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na:

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na: DYNAMIKA Oddziaływanie między ciałami można ilościowo opisywać posługując się pojęciem siły. Działanie siły na jakieś ciało przejawia się albo w zmianie stanu ruchu tego ciała (zmianie prędkości), albo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Występowanie glukozy i jej zawartość w wybranych owocach Na podstawie pracy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Zestaw do pomiaru gęstości Ciała stałe i ciecze

Instrukcja obsługi. Zestaw do pomiaru gęstości Ciała stałe i ciecze Instrukcja obsługi Zestaw do pomiaru gęstości Ciała stałe i ciecze Spis treści 1 2 3 4 5 6 7 Wprowadzenie Standardowe wyposażenie Przygotowanie wagi do pomiaru gęstości Zasada pomiaru gęstości Pomiar

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH

IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH 53 S t r o n a IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH Temat: Właściwości fizyczne i chemiczne metali. Aktywność chemiczna metali względem wody i kwasów. Czas trwania: 135 min. Cel główny: Uczeń: - Bada

Bardziej szczegółowo