MATERIA Y I STUDIA. Zmiany w popycie na kredyt gospodarstw domowych. Zeszyt nr 172. Gra yna Rytelewska, Ewa Huszczonek. Warszawa, marzec 2004 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MATERIA Y I STUDIA. Zmiany w popycie na kredyt gospodarstw domowych. Zeszyt nr 172. Gra yna Rytelewska, Ewa Huszczonek. Warszawa, marzec 2004 r."

Transkrypt

1 MATERIA Y I STUDIA Zeszyt nr 172 Zmiany w popycie na kredyt gospodarstw domowych Gra yna Rytelewska, Ewa Huszczonek Warszawa, marzec 24 r.

2 Projekt graficzny: Oliwka s.c. Sk ad i druk: Drukarnia NBP Wyda : Narodowy Bank Polski Departament Komunikacji Spo ecznej -919 Warszawa, ul. Âwi tokrzyska 11/21 tel. (22) , fax (22) Copyright Narodowy Bank Polski, 24 Materia y i Studia rozprowadzane sà bezp atnie. Dost pne sà równie na stronie internetowej NBP: 2 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

3 Spis treêci Spis treêci Spis wykresów, tabel i za àczników Streszczenie Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Kredyt a fundusze nabywcze gospodarstw domowych Kredyt konsumpcyjny a przyrost bogactwa (majàtku) gospodarstw domowych Kredyt konsumpcyjny a cykl koniunkturalny Dynamika i struktura kredytu konsumpcyjnego Dynamika i struktura zad u enia gospodarstw domowych wed ug kryterium pierwotnych terminów zapadalnoêci Dynamika i struktura zad u enia gospodarstw domowych wed ug rodzajów kredytu i celów jego wykorzystania Dynamika i struktura podmiotowa zad u enia gospodarstw domowych Kredytowanie gospodarstw domowych w systemie bankowym Wnioski Za àczniki Bibliografia MATERIA Y I STUDIA ZESZYT 172 3

4 Spis, wykresów, tabel i za àczników Spis wykresów, tabel i za àczników Wykres 1: Zad u enie gospodarstw domowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji w wybranych krajach w latach Wykres 2: Zad u enie gospodarstw domowych z tytu u kredytów d ugoterminowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji w wybranych krajach w latach Wykres 3: Stan zad u enia gospodarstw domowych jako procent dochodów do dyspozycji brutto sektora gospodarstw domowych w latach Wykres 4: Przyrost zad u enia gospodarstw domowych w relacji do dochodów do dyspozycji brutto sektora gospodarstw domowych w latach Wykres 5: Dochody do dyspozycji brutto i stan zad u enia gospodarstw domowych w latach Wykres 6: Zmiany dochodów i zad u enia sektora gospodarstw domowych w uj ciu realnym (1996 = 1) Wykres 7: Poziom wyposa enia gospodarstw domowych w wybrane artyku y trwa ego u ytku a kredyt na zakup w systemie sprzeda y ratalnej w latach Wykres 8: Przyrost PKB, oszcz dnoêci, spo ycia indywidualnego i zad u enia sektora gospodarstw domowych w latach Wykres 9: Tempo zmian zad u enia osób prywatnych na tle podstawowych stóp procentowych w okresie I 1998 IX Wykres 1: Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych na tle podstawowych stóp procentowych w okresie I 1998 IX Wykres 11: Struktura zad u enia osób prywatnych wed ug terminów realizacji w latach i we wrzeêniu Wykres 12: Struktura zad u enia osób prywatnych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX Wykres 13: Struktura zad u enia gospodarstw domowych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX Wykres 14: Struktura zad u enia sektora gospodarstw domowych ogó em w latach Wykres 15: Tempo zmian nale noêci z otowych i walutowych sektora gospodarstw domowych w okresie od XII 1997 do IX Wykres 16: Stan nale noêci z otowych gospodarstw domowych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX Wykres 17: Stan nale noêci walutowych gospodarstw domowych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX Wykres 18: Tempo zmian zad u enia osób prywatnych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1997 IX N a r o d o w y B a n k P o l s k i

5 Spis, wykresów, tabel i za àczników Wykres 19: Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych wg terminów realizacji w okresie XII 1997 IX Wykres 2: Stan zad u enia sektora gospodarstw domowych wed ug rodzajów kredytu w latach Wykres 21: Tempo zmian zad u enia osób prywatnych wed ug rodzajów kredytu w okresie XII 1997 IX Wykres 22: Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych wed ug rodzajów kredytu w okresie XII 1997 IX Wykres 23: Nale noêci z tytu u kredytów i po yczek walutowych udzielonych gospodarstwom domowym wed ug rodzajów w latach Wykres 24: Nale noêci z tytu u kredytów i po yczek z otowych udzielonych gospodarstwom domowym wed ug rodzajów w latach Wykres 25: Podmiotowa struktura zad u enia sektora gospodarstw domowych w latach Wykres 26: Zad u enie podsektora osób prywatnych wed ug rodzajów kredytu w latach Wykres 27: Zad u enie podsektora przedsi biorców indywidualnych wed ug rodzajów kredytu w latach Wykres 28: Zad u enie podsektora rolników indywidualnych wed ug rodzajów kredytu w latach Wykres 29: Stan zad u enia podsektorów gospodarstw domowych z tytu u kredytów z otowych i walutowych w latach Wykres 3: Zad u enie gospodarstw domowych a aktywa systemu bankowego ogó em w latach Wykres 31: Udzia zad u enia gospodarstw domowych w aktywach ogó em w latach Wykres 32: Udzia zad u enia gospodarstw domowych w zad u eniu ogó em sektora niefinansowego w latach Wykres 33: Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych a sektora niefiansowego ogó em w latach Wykres 34: Udzia nale noêci zagro onych w zad u eniu ogó em gospodarstw domowych wed ug podmiotów w latach Wykres 35: Udzia nale noêci zagro onych w zad u eniu ogó em gospodarstw domowych wed ug rodzajów w latach Wykres 36: Tempo zmian nale noêci zagro onych na tle ca ego zad u enia gospodarstw domowych w okresie XII 1997 IX Wykres 37: Tempo zmian nale noêci zagro onych na tle ca ego zad u enia osób prywatnych w okresie XII 1997 IX Wykres 38: Relacja przyrostu nale noêci zagro onych w dochodach do dyspozycji brutto sektora gospodarstw domowych w latach Tabela 1: Powody zaciàgania po yczek (kredytów) przez gospodarstwa domowe w 22 r Tabela 2: Oszcz dnoêci a cykl koniunktury MATERIA Y I STUDIA ZESZYT 172 5

6 Spis, wykresów, tabel i za àczników Tabele za àcznik Tabela 1: Zad u enie ogó em gospodarstw domowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji Tabela 2: Zad u enie gospodarstw domowych z tytu u kredytów mieszkaniowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji Tabela 3: Dochody do dyspozycji a nale noêci od sektora gospodarstw domowych Tabela 4: Poziom wyposa enia gospodarstw domowych w wybrane artyku y trwa ego u ytku a kredyt na zakup w systemie sprzeda y ratalnej Tabela 5: PKB, oszcz dnoêci, spo ycie, zad u enie Tabela 6: Nale noêci od osób prywatnych wed ug terminów ich realizacji Tabela 7: Nale noêci od gospodarstw domowych wed ug terminów ich realizacji Tabela 8: Nale noêci od gospodarstw domowych wed ug rodzajów Tabela 9: Nale noêci od osób prywatnych wed ug rodzajów Tabela 1: Nale noêci z tytu u kredytów i po yczek z otowych udzielonych gospodarstwom domowym wed ug rodzajów Tabela 11: Nale noêci z tytu u kredytów i po yczek walutowych udzielonych gospodarstwom domowym wed ug rodzajów Tabela 12: Zad u enie ogó em sektora gospodarstw domowych wed ug podmiotów Tabela 13: Zad u enie podsektorów gospodarstw domowych wed ug rodzajów kredytu Tabela 14: Zad u enie podsektorów gospodarstw domowych z tytu u kredytów z otowych i walutowych Tabela 15: Nale noêci zagro one od gospodarstw domowych N a r o d o w y B a n k P o l s k i

7 Streszczenie Streszczenie Obserwacja zmian popytu na kredyt gospodarstw domowych jest istotna, poniewa jego rola w gospodarce i w funkcjonowaniu gospodarstw domowych nie jest jednoznacznie okreêlona. W opracowaniu wskazano na teoretyczne przes anki pozytywnego i negatywnego wp ywu kredytu na funkcjonowanie gospodarki. Zanalizowano zmiany w zad u eniu sektora gospodarstw domowych i ich wp yw na funkcjonowanie sektora bankowego. Poddano szczegó owej i wnikliwej analizie zmiany w dynamice i strukturze funkcjonowania kredytu dla gospodarstw domowych. MATERIA Y I STUDIA ZESZYT 172 7

8 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej 1 1 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Wrozwoju myêli ekonomicznej dotyczàcej roli kredytu konsumpcyjnego w gospodarce istnieje znaczne zró nicowanie poglàdów i teorii wskazujàcych na pozytywne i negatywne jego oddzia- ywanie na procesy ekonomiczne. Bioràc pod uwag zmiany, jakie zasz y w okresie transformacji, zwiàzane z budowaniem gospodarki rynkowej, w tym w sektorze gospodarstw domowych, warto przytoczyç te analizy i badania, które by y podstawà do budowania teorii z zakresu funkcjonowania kredytu konsumpcyjnego. Stàd analiza zmian w popycie na kredyt gospodarstw domowych w uj ciu makroekonomicznym w gospodarce polskiej ma charakter weryfikacji teorii, z uwzgl dnieniem dost pnych danych faktograficznych. Analizowane w niniejszym opracowaniu dane statystyczne dotyczà sektora gospodarstw domowych. Gospodarstwa domowe w naukach ekonomicznych definiowane sà jako podstawowe jednostki gospodarujàce, których celem jest zaspokojenie wspólnych i osobistych potrzeb jego cz onków. Wspó czesne systemy ekonomiczne majà charakter zmonetaryzowany (pieni ny), co oznacza, e podmioty sfery realnej (w tym gospodarstwa domowe) prowadzà gospodark finansowà, tzn. gromadzà i wydajà Êrodki pieni ne oraz lokujà ich nadwy ki i zaciàgajà po yczki lub w inny sposób gromadzà niezb dne im fundusze. Do analizy zjawisk dotyczàcych finansów gospodarstw domowych, w tym uwzgl dniania zmian w przep ywach pieni nych w ramach sektora gospodarstw domowych w powiàzaniu z pozosta ymi sektorami gospodarki rynkowej, s u à rachunki narodowe. W rachunkach narodowych do sektora gospodarstw domowych zalicza si zarówno gospodarstwa prywatne (osób fizycznych i grupy osób fizycznych), jak i gospodarstwa zbiorowe. Gospodarstwo prywatne zdefiniowano bàdê jako zespó osób mieszkajàcych razem i wspólnie utrzymujàcych si (gospodarstwo wieloosobowe), bàdê jako osob utrzymujàcà si samodzielnie (gospodarstwo jednoosobowe), bez wzgl du na to, czy mieszka sama, czy te z innymi osobami. Przez utrzymywanie si nale y rozumieç àczenie w przewa ajàcej cz Êci, bàdê w ca oêci, dochodów, wydatków i majàtku. Istotnym czynnikiem decydujàcym o przynale noêci do danego gospodarstwa domowego jest wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie dochodami, decydowanie o wydatkach i zarzàdzaniu majàtkiem. Gospodarstwo domowe, zgodnie z przyj tà metodologià Europejskiego Systemu Rachunków Narodowych, jako sektor instytucjonalny, wyst puje zarówno na rynku dóbr konsumpcyjnych, jak i produkcyjnych. Do gospodarstw domowych zakwalifikowano zak ady prowadzàce dzia alnoêç gospodarczà i nie majàce osobowoêci prawnej, nale àce do jednego lub kilku cz onków tego samego gospodarstwa domowego. Sà one traktowane jako integralna cz Êç gospodarstwa domowego, z wyjàtkiem sytuacji, w której zak ad zosta sklasyfikowany jako przedsi biorstwo 1. Tak wi c, wed ug metodologii ESA sektor gospodarstw domowych obejmuje gospodarstwa domowe: b dàce wy àcznie konsumentami, jak i osób fizycznych prowadzàcych dzia alnoêç gospodarczà. Jako kryterium podzia u na podsektory przyjmuje si wy àczne lub g ówne êród o dochodów gospodarstwa domowego. W wyniku przyj tego kryterium w systemie rachunków narodowych wyodr bniono nast pujàce podsektory: 1 Do sektora gospodarstw domowych zaliczono gospodarstwa rolników indywidualnych oraz zak ady osób fizycznych prowadzàcych dzia alnoêç gospodarczà (poza rolnictwem) z liczbà pracujàcych do 5 osób (do koƒca 1999 r., od 2 r. 9 osób) i prowadzàcych uproszczonà ewidencj ksi gowà oraz osób fizycznych wykonujàcych wolne zawody. 8 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

9 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej pracodawców i pracujàcych na w asny rachunek w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie dochód (nadwy ka operacyjna brutto) z u ytkowanego gospodarstwa indywidualnego, pracodawców i pracujàcych na w asny rachunek poza gospodarstwami indywidualnymi w rolnictwie dochód (nadwy ka operacyjna brutto) osób fizycznych prowadzàcych dzia alnoêç gospodarczà lub z wykonywania wolnego zawodu, osób fizycznych pracujàcych najemnie dochód z pracy najemnej, osób fizycznych otrzymujàcych emerytur i rent emerytura i renta, 1 osób fizycznych utrzymujàcych si z niezarobkowych êróde innych ni emerytura i renta dochód z tytu u w asnoêci lub Êwiadczeƒ z pomocy spo ecznej, pozosta ych osób fizycznych dochód z innych niezarobkowych êróde dotyczy osób przebywajàcych stale w instytucjach zbiorowego zamieszkania, bez wzgl du na rodzaj dochodu. Narodowy Bank Polski, w ramach wdra ania standardów Europejskiego Banku Centralnego, zmodyfikowa zasady klasyfikacji sektorowej podmiotów. Poczàwszy od marca 22 r. zasady klasyfikacji sektorowej stosowane przed banki sà zgodne w wymogami ESA95 2. Sektor gospodarstw domowych zosta podzielony na nast pujàce podsektory: rolnicy indywidualni osoby fizyczne, których g ównym êród em dochodów jest produkcja rolnicza, a ich dzia alnoêç nie jest zarejestrowana w formie przedsi biorstwa, spó ki, spó dzielni lub grup producenckich, przedsi biorcy indywidualni osoby fizyczne prowadzàce dzia alnoêç gospodarczà na w asny rachunek, zatrudniajàce do 9 osób, którym bank sprawozdajàcy Êwiadczy us ugi zwiàzane z ich dzia alnoêcià, osoby prywatne osoby fizyczne, z wyjàtkiem osób prowadzàcych dzia alnoêç gospodarczà, zakwalifikowanych do grupy przedsi biorców indywidualnych lub rolników indywidualnych. Badanie empiryczne w niniejszym opracowaniu obejmuje analiz danych statystycznych dotyczàcych sektora gospodarstw domowych, pochodzàcych z: rachunków narodowych sporzàdzanych przez GUS, badaƒ bud etów gospodarstw domowych prowadzonych przez GUS, danych statystycznych NBP, dotyczàcych sektora bankowego opracowanych w postaci porównywalnych szeregów czasowych Kredyt a fundusze nabywcze gospodarstw domowych Kredyt ze swej istoty ekonomicznej jest instrumentem kreowania si y nabywczej, nie zaê, jak przyjmuje si niekiedy, jedynie redystrybucjà istniejàcej si y nabywczej. Tworzàc dodatkowy popyt konsumpcyjny kredyt wprowadza gospodark na Êcie k wzrostu gospodarczego. KoniecznoÊç wyst powania kredytu w gospodarce towarowo pieni nej wynika z dwóch podstawowych przyczyn: zmiennoêci potrzeb finansowych, wynikajàcych z rozbie noêci w czasie pomi dzy terminami ponoszenia nak adów, a terminami uzyskiwania przychodów oraz z koniecznoêci tworzenia dodatkowych dochodów, w celu pe nego wykorzystania wytworzonego produktu globalnego. Dwoisty charakter kredytu konsumpcyjnego (dostosowanie popytu do ju istniejàcej poda y oraz stymulowanie wzrostu i zmiany struktury poda- y) ma znaczny wp yw na mo liwoêci wykorzystania kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej. W rozwini tych gospodarkach rynkowych kredyt stanowi jedno z podstawowych êróde finansowania potrzeb gospodarstw domowych, przy czym poziom zad u enia gospodarstw 2 European System of Accounts 1995 standard europejski zawierajàcy zasady klasyfikacji sektorowej w statystyce pieni no-bankowej obszaru euro wprowadzony Rozporzàdzeniem Rady Nr 2223/96 z czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Wspólnocie. MATERIA Y I STUDIA ZESZYT 172 9

10 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Wykres 1 Zad u enie gospodarstw domowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji w wybranych krajach w latach % Kanada Francja Niemcy W ochy Japonia Wielka Brytania Stany Zjednoczone èród o: dane OECD Economic Outlook, Journal of Banking & Finanse, vol. 22/2 No. 72, December. Wykres 2 Zad u enie gospodarstw domowych z tytu u kredytów d ugoterminowych jako procent nominalnych dochodów do dyspozycji w wybranych krajach w latach % Kanada Francja Niemcy W ochy Japonia Wielka Brytania Stany Zjednoczone èród o: dane OECD Economic Outlook, Journal of Banking & Finanse, vol. 22/2 No. 72, December. domowych w relacji do nominalnych dochodów do dyspozycji 3 jest zró nicowany. We wskazanych na wykresie krajach w 21 r. analizowana relacja wynosi a od ponad 3% do prawie 14%, uwzgl dniajàc zad u enie sektora gospodarstw domowych i sektora instytucji niekomercyjnych dzia ajàcych na rzecz gospodarstw domowych. W badanym okresie wskaênik ten ma tendencj rosnàcà i to zarówno je eli uwzgl dni si zad u enie ogó em jak i zad u enie d ugoterminowe. Sk onnoêç do zad u ania si gospodarstw domowych w Polsce jest znacznie ni sza, w stosunku do rozwini tych krajów gospodarki rynkowej. Na koniec 22 r. zad u enie sektora gospodarstw domowych w bankach w relacji do dochodów do dyspozycji wynios o ponad 16%. Bie àce dochody oraz posiadane oszcz dnoêci, a wi c w przewa ajàcej mierze Êrodki w asne determinowa- y realizacj potrzeb konsumpcyjnych przez gospodarstwa domowe. Gospodarstwa domowe w niewielkim stopniu korzystajà z mo liwoêci zad u ania si w bankach. Dane z badaƒ ankietowych wskazujà, e jeszcze w latach g ównym êród em za- 3 Kategoria dochodów do dyspozycji brutto w sektorze gospodarstw domowych, wykorzystywana w niniejszym opracowaniu obejmuje, zgodnie z metodologià przyj tà w rachunkach narodowych, dochody pierwotne brutto skorygowane o: podatki od dochodów i majàtku, sk adki na obowiàzkowe ubezpieczenia spo eczne, Êwiadczenia z ubezpieczeƒ spo ecznych i z pomocy spo ecznej oraz ró ne transfery bie àce. 1 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

11 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Wykres 3 Stan zad u enia gospodarstw domowych jako procent dochodów do dyspozycji brutto sektora gospodarstw domowych w latach % èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP i GUS. Wykres 4 Przyrost zad u enia gospodarstw domowych w relacji do dochodów do dyspozycji brutto sektora gospodarstw domowych w latach % 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1, èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP i GUS. silania zewn trznego by y po yczki od osób prywatnych 4. W warunkach, gdy udzia kredytu konsumpcyjnego w kreowaniu si y nabywczej jest relatywnie niski, rola kredytu w stymulowaniu wzrostu gospodarczego jest niewielka. Sytuacja nie ulegnie zmianie w najbli szym okresie, poniewa od 1999 r. spada sk onnoêç gospodarstw domowych do zad u ania si w systemie bankowym (mierzona jako relacja przyrostu zad u enia do dochodów do dyspozycji). Stàd brak perspektyw wykorzystania kredytu konsumpcyjnego w stymulowaniu popytu konsumpcyjnego w najbli szych latach. Kredyt konsumpcyjny zwi kszajàc bàdê zmniejszajàc fundusze nabywcze gospodarstw domowych, jest bardzo wa nym czynnikiem oddzia ywajàcym na dostosowanie popytu do poda y na rynku dóbr konsumpcyjnych. Stàd istnieje mo liwoêç wykorzystania selektywnego charakteru kredytu konsumpcyjnego dla zbytu wytworzonej produkcji, poniewa kredyt mo e stanowiç istotne êród o pokrycia czasowych niedoborów funduszy nabywczych. W analizowanym okresie kredyt bankowy wp ywa na zwi kszenie funduszy nabywczych, przy czym nominalnie tempo przyrostu zad u enia by o znacznie wy sze ni przyrostu dochodów do dyspozycji. Realnie zad u enie sektora gospodarstw domowych w bankach w 22 r. w stosunku do 1996 r. wzros o o 16%, podczas gdy dochodów do dyspozycji o 22%. Rozwój kredytu konsumpcyjnego w gospodarce, szczególnie amerykaƒskiej 5, w poczàtkowym okresie budowy nowoczesnej gospodarki rynkowej by oceniany wyjàtkowo pozytywnie. Przes anki takiego rozumowania wynika y z obserwacji stanu gospodarki, w której: 4 Patrz szerzej: Rytelewska G., Gospodarstwa domowe na rynku finansowym. W:Warunki ycia gospodarstw domowych w latach 1995 i 1996 stan, zagro enia, perspektywy, praca zbiorowa, GUS, Studia i analizy statystyczne, Warszawa Do przedstawienia zró nicowanych poglàdów z zakresu teorii kredytu konsumpcyjnego wykorzystane zosta y badania przeprowadzone przez R. Domaszewicza opublikowane w pracy Rola kredytu konsumpcyjnego i d ugu publicznego w rozwoju gospodarki amerykaƒskiej w okresie , Wydawnictwo PAN MATERIA Y I STUDIA ZESZYT

12 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Wykres 5 Dochody do dyspozycji brutto i stan zad u enia gospodarstw domowych w latach mld z Dochody do dyspozycji brutto Zad u enie sektora gospodarstw domowych èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP i GUS. Wykres 6 Zmiany dochodów i zad u enia sektora gospodarstw domowych w uj ciu realnym (1996 = 1) mld z Dochody do dyspozycji brutto Zad u enie sektora gospodarstw domowych èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP i GUS. dominujàcym celem prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej by a maksymalizacja zysku, stàd powsta problem koniecznoêci kreowania dodatkowej si y nabywczej, poniewa przedsi biorcy nie byli sk onni podnosiç p ac, zbyt niska si a nabywcza konsumentów powodowa a osiadanie zapasów, a w konsekwencji zahamowanie rozwoju produkcji w przysz ych okresach. Wydaje si, e pewne symptomy wskazanej sytuacji rynkowej wyst pujà w Polsce (obni a si wskaênik op acania wzrostu wydajnoêci pracy, niski popyt konsumpcyjny wp ywa na zmniejszanie produkcji) istniejà wi c podstawy makroekonomiczne do szerszego wykorzystania kredytu konsumpcyjnego jako instrumentu pobudzania wzrostu gospodarczego Kredyt konsumpcyjny a przyrost bogactwa (majàtku) gospodarstw domowych W literaturze przedmiotu niekiedy kredyty konsumpcyjne traktowane sà jako ujemne oszcz dnoêci. Gospodarstwa domowe dà àc do wyrównywania poziomu konsumpcji w ciàgu ycia (teoria cyklu ycia) 6 6 Szerzej hipoteza cyklu yciowego F. Modiglianiego i A. Ando, W: A. Heertje: World Savings. An international survey, Blackwell Publishers 1993, s. 2 i dalsze. 12 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

13 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej korzystajà z kredytu w celu przyspieszenia zaspokojenia potrzeb w poczàtkowym okresie funkcjonowania, gdy dochody bie àce sà relatywnie ni sze, bàdê w sytuacjach czasowej obni ki dochodów. Kredyt konsumpcyjny wygodny dla konsumenta, niesie jednak niebezpieczeƒstwo nadmiernego zad u enia si gospodarstw domowych nie tylko na rynku finansowym, ale tak e w innych podmiotach gospodarujàcych (handel, us ugi). Kredyt konsumpcyjny, szczególnie przeznaczony na zakup dóbr trwa ego u ytku, jest êród em finansowania majàtku gospodarstwa domowego. Wszystkie dobra trwa e, czy to przeznaczone do produkcji czy konsumpcji, z ekonomicznego punktu widzenia, majà charakter dóbr kapita owych. Dochód jest miarà bogactwa, przynosi okreêlone korzyêci w pewnym okresie, a wi c jest to uj cie dynamiczne bogactwa, natomiast kapita jest miarà zapasu dóbr w pewnym momencie czasu, a wi c jest uj ciem statycznym bogactwa. Je eli okres u ytkowania trwa ych dóbr konsumpcyjnych jest d u szy od okresu sp aty zaciàgni tego na ich zakup kredytu to w rezultacie powstaje dla u ytkowników tych dóbr pewna nadwy ka u ytecznoêci, która jest miarà przyrostu ich oszcz dnoêci (majàtku, bogactwa) 7. 1 Pog bieniem i unowoczeênieniem tej teorii jest hipoteza dochodu permanentnego M. Friedmana 8. W tej teorii uwzgl dniono kategori konsumpcji realnej, rozumianej jako akty zaspokojenia potrzeb przez rzeczywiste korzystanie z us ug, jakich dostarczajà towary konsumpcyjne, które posiada gospodarstwo domowe 9. WielkoÊç konsumpcji bie àcej okreêlona zosta a, nie jak dotychczas, przez wielkoêç bie àcych wydatków konsumpcyjnych, lecz przez odj cie od bie àcych wydatków wartoêci zakupionych dóbr trwa ego u ytku i dodanie umownie obliczonej wartoêci us ug Êwiadczonych przez zasób posiadanych dóbr trwa ego u ytku. NowoÊcià tej teorii jest wprowadzenie do badania zwiàzków miedzy dochodami a konsumpcjà tzw. efektu majàtkowego. Bogactwo, majàtek zosta uznany jako w aêciwy miernik ograniczenia bud etowego, zdefiniowany jako skapitalizowana wartoêç ca ego strumienia dochodów i us ug, jakie gospodarstwo domowe spodziewa si w przysz oêci osiàgnàç przy wykorzystaniu najszerzej poj tych zasobów. Bogactwo, w uj ciu Friedmana obejmuje: zasoby pieniàdza, aktywa finansowe, kapita rzeczowy i kapita ludzki. Konsumpcja realna tym ró ni si od konsumpcji bie àcej, e uwzgl dnia si us ugi, jakie gospodarstwo domowe czerpie z posiadanego majàtku trwa ego, a jednoczeênie nie obejmuje w ca- oêci wydatków na dobra trwa e poniesionych w danym okresie. Stàd wydatki na zakup dóbr trwa- ego u ytku w cz Êci wp ywajà na wzrost konsumpcji zarówno bie àcej jak i realnej natomiast g ównie wydatki te stanowià form oszcz dnoêci. Stàd kredyt konsumpcyjny nie tylko przyczynia si do wzrostu bogactwa gospodarstw domowych w nieskoƒczenie d ugim okresie, ale tak e do bardziej stabilnego ich funkcjonowania. W Polsce gospodarstwa domowe zad u ajà si przede wszystkim w celu sfinansowania bie- àcych potrzeb oraz remontu mieszkania lub domu. Na podstawie przeprowadzonego badania 1 ankietowego wêród gospodarstw domowych szacuje si, e w po owie 22 r. ok. 31% gospodarstw domowych w kraju by o zad u onych lub korzysta o z kredytów przeznaczonych na sfinansowanie wydatków gospodarstwa domowego (w latach 2 i 21 odpowiednio 32% i 34%). Nieco cz Êciej z kredytów i po yczek korzysta y rodziny w miastach (ok. 33%) ni na wsi (26%). Najcz Êciej zaciàgane by y kredyty w bankach oraz po yczki w zak adach pracy. Znacznie rzadziej po yczano od znajomych czy rodziny. W 22 r. zaciàgano po yczk lub kredyt przede wszystkim, eby kupiç dobra trwa ego u ytku, pokryç bie àce potrzeby gospodarstwa domowego lub wyremontowaç mieszkanie. Zbadanie wp ywu kredytu bankowego na wzrost sprzeda y dóbr trwa ego u ytku w Polsce nie jest mo liwe, poniewa nie ma dost pnych danych statystycznych, które pozwoli yby zanalizowaç zale noêci przyczynowo skutkowe udzia u kredytu w finansowaniu wydatków w przekroju 7 R. Domaszewicz, wyd. cyt., s Patrz M. Belka: Doktryna ekonomiczno-spo eczna Miltona Friedmana, PWN 1986 r., s. 157 i dalsze. 9 Szerzej w pracy zbiorowej pod redakcjà M. Pohorillego: Tendencje rozwoju konsumpcji. Postulaty i uwarunkowania, PWE 1982, s Sytuacja bytowa gospodarstw domowych w 22 r. (w Êwietle wyników ankietowego badania warunków ycia ludnoêci), GUS Warszawa 23, Warunki ycia ludnoêci w 22 r., GUS. MATERIA Y I STUDIA ZESZYT

14 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Tabela 1 Powody zaciàgania po yczek (kredytów) przez gospodarstwa domowe w 22 r.* 1 Cz stotliwoêç pojawienia si Przyczyny zaciàgania po yczek (kredytów) przyczyny zaciàgania po yczek (kredytów) w % Razem 1, Zakup dro szych dóbr trwa ego u ytku (z wyjàtkiem samochodu) 19, Zakup samochodu 1,6 Remont mieszkania, domu 21,7 Zakup domu, mieszkania, wk ad do spó dzielni mieszkaniowej 8,3 Pokrycie wydatków konsumpcyjnych ( ywnoêç, odzie i obuwie, sta e op aty mieszkaniowe) 23,4 Na leczenie, rehabilitacj 3,9 Wypoczynek 1,2 Kszta cenie 4,3 Urzàdzenie wesela i innych uroczystoêci 2, Inne 5,6 *Mo na by o wymieniç 3 najistotniejsze przyczyny zaciàgania po yczek (kredytów). èród o: Warunki ycia ludnoêci w 22 r., GUS. Wykres 7 Poziom wyposa enia gospodarstw domowych w wybrane artyku y trwa ego u ytku a kredyt na zakup w systemie sprzeda y ratalnej w latach % mln z èród o: dane NBP i GUS Komputer (lewa skala) 1998 Kuchenka mikrofalowa (lewa skala) Wie a (lewa skala) 1999 Urzàdzenie do odbioru telewizji satelitarnej (kablowej) (lewa skala) Kredyty na zakup w systemie sprzeda y ratalnej (prawa skala) rodzajowym 11. Interesujàce w tej sytuacji jest pokazanie jak zmienia si wyposa enie gospodarstw domowych w wybrane dobra trwa ego u ytku na tle zmian w zad u eniu gospodarstw domowych z tytu u kredytów ratalnych (sprzeda ratalna). Dynamicznemu wzrostowi wyposa enia gospodarstw domowych w dobra trwa ego u ytku wpolsce w latach towarzyszy szybki wzrost zad u enia, natomiast spadajàcemu trendowi przyrostu zad u enia odpowiada spadek tempa przyrostu gospodarstw domowych wyposa- onych w dane dobra. Kredyt bankowy mo e byç równie êród em finansowania aktywów finansowych b dàcych w posiadaniu gospodarstw domowych (np. kredyt na zakup papierów wartoêciowych). W Polsce ten rodzaj kredytu nie odgrywa istotnej roli. 11 Dane statystyczne umo liwiajàce analiz kredytu konsumpcyjnego jako êród a finansowania poszczególnych wydatków umo liwiajà badania bud etów rodzinnych, prowadzone przez GUS. 14 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

15 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej 1.3. Kredyt konsumpcyjny a cykl koniunkturalny W teoretycznych analizach funkcjonowania kredytu konsumpcyjnego wskazano na destabilizacyjny wp yw kredytu konsumpcyjnego na wielkoêç wahaƒ koniunktury, poniewa : w okresie boomu gospodarczego, w wyniku wzrostu wydatków finansowanych z kredytu producenci otrzymujà zafa szowanà informacj o popycie na dobra i us ugi konsumpcyjne, natomiast w okresie recesji maleje popyt konsumpcyjny w wyniku spadku dochodów osobistych oraz obcià enia dochodów sp atami zad u enia. 1 W rozwa aniach podkreêlano, e: kredyt mo e wywo aç za amanie koniunktury; jeêli w d ugim okresie wydatki przekraczajà dochody, to nadchodzi moment powa nych ograniczeƒ w wydatkach i za amanie koniunktury, kredyt utrudnia wyjêcie z recesji; konieczny dla poprawy koniunktury wzrost dochodów osobistych jest neutralizowany przez cià àce na nim sp aty wysokiego zad u enia z okresu wzrostu gospodarczego, kredyt utrwala cykl koniunkturalny; w okresie boomu gospodarczego jeszcze go dynamizuje, w okresie recesji pog bia. Obserwujàc zachowania konsumentów, stwierdzono istotne zale noêci zachodzàce mi dzy oszcz dnoêciami, wydatkami, zad u eniem a fazà cyklu rozwoju gospodarczego, co ilustruje tabela 2. Stàd zawsze istnieje niebezpieczeƒstwo, e w okresie rozkwitu nadmierny przyrost zad u enia doprowadzi do przegrzania koniunktury, a w konsekwencji do recesji. Analiza zale noêci makroeko- Tabela 2 Oszcz dnoêci a cykl koniunktury DEPRESJA O YWIENIE ROZKWIT RECESJA OSZCZ DNOÂCI bardzo wysokie obni ajà si bardzo niskie zaczynajà si odbudowywaç ZAD U ENIE KONSUMENTÓW bardzo niskie zaczyna wzrastaç bardzo wysokie zaczyna si zmniejszaç WYDATKI KONSUMENTÓW bardzo niskie zaczynajà wzrastaç bardzo wysokie zaczynajà si zmniejszaç ZAUFANIE KONSUMENTÓW zaczyna si poprawiaç szybko zwi ksza si zaczyna si obni aç szybki, g boki spadek èród o: J.C. Mowen, Consumer Behavior, ed.iii, Macmillan Pabl., New York, N.Y. 1993, s. 7. Wykres 8 Przyrost PKB, oszcz dnoêci, spo ycia indywidualnego i zad u enia sektora gospodarstw domowych w latach (analogiczny okres poprzedniego roku = 1) % PKB Oszcz dnoêci Spo ycie Zad u enie èród o: obliczenia w asne na podstawie danych GUS i NBP. MATERIA Y I STUDIA ZESZYT

16 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej nomicznych wyst pujàcych w Polsce, tylko w niewielkim stopniu wyjaênia zachowania konsumentów. Wynika to z niskiego udzia u kredytu bankowego w finansowaniu potrzeb gospodarstw domowych. Niemniej w latach dynamika przyrostu zad u enia by a relatywnie wysoka, przy spadajàcym tempie wzrostu gospodarczego oraz wzrastajàcym oprocentowaniu kredytu w 2 r. 1 Podniesienie stopy procentowej, w okresie koniunktury, nie stanowi dostatecznego hamulca dla ograniczenia popytu konsumpcyjnego, poniewa przy rosnàcych dochodach gospodarstwa domowe sà sk onne ponosiç wy sze koszty kredytu. Natomiast obni enie stopy procentowej w okresie depresji, kiedy dochody ludnoêci spadajà, nie stanowi dostatecznie silnego bodêca do zwi kszania popytu na trwa e dobra konsumpcyjne. Stàd cz sto spotykany w literaturze przedmiotu postulat ograniczania iloêciowego ekspansji kredytu w okresie wysokiej koniunktury. Wp yw ceny pieniàdza na ograniczenie popytu na kredyt by niewielki. Analiza zmian stopy procentowej i przyrostu zad u enia (wykres poni ej) prowadzi do wniosku, e ch ç podwy szenia poziomu konsumpcji, zwi kszenia posiadanego majàtku jest silniejsza od wzrostu ceny kredytu (por. okres styczeƒ 1999 r. maj 2 r.). W praktyce okazuje si, e instrumenty oddzia ywania banku centralnego na rozmiary kredytu konsumpcyjnego sà ma o skuteczne. Wykres 9 Tempo zmian zad u enia osób prywatnych (analogiczny miesiàc poprzedniego roku = 1) na tle podstawowych stóp procentowych w okresie I 1998 IX I III % V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX Stopa referencyjna (lewa skala) Stopa kredytu lombardowego (lewa skala) Tempo zmian zad u enia osób prywatnych (prawa skala) èród o: dane NBP. Wykres 1 Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych (analogiczny miesiàc poprzedniego roku = 1) na tle podstawowych stóp procentowych w okresie I 1998 IX % I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX XI I III V VII IX Stopa referencyjna (lewa skala) Stopa kredytu lombardowego (lewa skala) Tempo zmian zad u enia gospodarstw domowych (prawa skala) èród o: dane NBP. 16 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

17 Makroekonomiczne aspekty kredytu konsumpcyjnego w gospodarce rynkowej Kredyt konsumpcyjny mo e przyczyniç si jednak w niektórych sytuacjach do wzrostu inflacji. Znaczna cz Êç tego kredytu jest finansowana bezpoêrednio lub poêrednio przez sektor bankowy, który udzielajàc po yczek powi ksza poda pieniàdza. Je eli ekspansja kredytu nastàpi w sytuacji, gdy wykorzystane sà w pe ni moce produkcyjne, b dzie on oddzia ywa w kierunku wzrostu cen. Stàd proces swobodnego zad u ania si gospodarstw domowych by hamowany w Polsce w drugiej po owie lat dziewi çdziesiàtych, w ramach prowadzonej polityki pieni nej. Realizacja podstawowego celu polityki pieni nej, polegajàca na obni aniu poziomu inflacji, wymaga a ograniczania popytu wewn trznego, w tym popytu na kredyt, w drodze podwy szania stóp procentowych w latach 1999 i 2. 1 MATERIA Y I STUDIA ZESZYT

18 Dynamika i struktura kredytu konsumpcyjnego 2 Dynamika i struktura kredytu konsumpcyjnego 2 W analizie dynamiki i struktury popytu na kredyt gospodarstw domowych uwzgl dniono nast pujàce kryteria podzia u: okres, na jaki udzielony zosta kredyt, rodzaje udzielonych kredytów, wskazujàce na cele, na jakie zaciàgni to kredyt, podmioty, które wykorzysta y kredyt jako êród o finansowania wydatków. W badaniu uwzgl dniono dane dotyczàce zad u enia zarówno z tytu u kredytów walutowych, jak i z otowych. Przyj te okresy analizy nie sà ujednolicone z uwagi na: zmiany w statystyce bankowej dotyczàcej zad u enia, zmiany w statystyce dotyczàcej sektora gospodarstw domowych. Z uwagi na powy sze, w celu zapewnienia porównywalnoêci i maksymalnej szczegó owoêci analizy, wykorzystano niektóre dane odnoszàce si do ca ego sektora gospodarstw domowych, niektóre zaê tylko do osób prywatnych Dynamika i struktura zad u enia gospodarstw domowych wed ug kryterium pierwotnych terminów zapadalnoêci W badanym okresie nastàpi a istotna zmiana w strukturze zad u enia z tytu u zaciàganych kredytów na poszczególne okresy. Zad u enie osób prywatnych nabiera charakteru d ugoterminowego êród a finansowania potrzeb gospodarstw domowych. Podczas gdy w 1991 r. prawie 47% zad u enia wynika o z kredytów zaciàgni tych do jednego roku (krótkoterminowych), to w 22 r. udzia tych kredytów spad do 29%, natomiast udzia kredytów d ugoterminowych (powy ej 5 lat) wzrós odpowiednio z 17 % do 41%. Wykres 11 Struktura zad u enia osób prywatnych wed ug terminów realizacji w latach i we wrzeêniu 23 r ,2 17,2 16,1 15,2 11,6 11,9 17,1 19,8 23,6 27,3 33,1 41, 47,5 36,2 29,4 35, 39,8 47,4 56,3 56,7 52,3 47, 4,8 35,4 27,7 25,5 46,6 52,7 46,8 43,1 39,4 29,7 25, 26,7 28,4 3,8 29,9 29,1 24, IX 23 Kredyty do 1 roku àcznie z rachunkiem bie àcym Kredyty powy ej 5 lat Kredyty powy ej 1 roku do 5 lat Odsetki zapad e èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP. 18 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

19 Dynamika i struktura kredytu konsumpcyjnego Wykres 12 Struktura zad u enia osób prywatnych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX Odsetki zapad e Powy ej 1 roku do 2 lat w àcznie Powy ej 3 lat do 5 lat w àcznie Do 1 roku (z rachunkami bie àcymi) Powy ej 2 lat do 3 lat w àcznie Powy ej 5 lat èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP. Wykres 13 Struktura zad u enia gospodarstw domowych wed ug terminów realizacji w okresie XII 1996 IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX Odsetki zapad e Powy ej 1 roku do 2 lat w àcznie Powy ej 3 lat do 5 lat w àcznie Do 1 roku (z rachunkami bie àcymi) Powy ej 2 lat do 3 lat w àcznie Powy ej 5 lat èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP. Ró nice pomi dzy strukturà nale noêci od ca ego sektora gospodarstw domowych a strukturà nale noêci od osób prywatnych w roku 22 wed ug kryterium pierwotnej zapadalnoêci polega y na: ni szym udziale kredytów d ugoterminowych w ca ym sektorze (37,6% wobec 41% udzia u w nale noêciach od osób prywatnych), wy szym udziale kredytów Êrednioterminowych w ca ym sektorze. W latach istotne zmiany nastàpi y równie w dynamice i strukturze zad u enia z tytu u zaciàgni tych kredytów z otowych i walutowych. Dominujàcy udzia kredytów z otowych powoli zmniejsza si. Podczas gdy w 1996 r. 97% nale noêci stanowi y zaciàgni te kredyty z otowe, to udzia tych nale noêci w 22 r. obni y si do 77%. Przy czym zmiany w zad u aniu si sektora gospodarstw domowych z tytu u kredytów zaciàganych w walutach obcych mia y znacznie mniej stabilny charakter ni z tytu u kredytów z otowych. Odmiennie kszta towa a si struktura zaciàganych kredytów z otowych i walutowych w zale noêci od terminów pierwotnej realizacji. Kredyty zaciàgane w z otych najcz Êciej majà charakter Êrednio- i krótkoterminowy. W dynamice i strukturze zaciàganych kredytów z otowych, pod wzgl dem pierwotnych terminów realizacji, w analizowanym okresie, nastàpi y nast pujàce zmiany: MATERIA Y I STUDIA ZESZYT

20 Dynamika i struktura kredytu konsumpcyjnego Wykres 14 Struktura zad u enia sektora gospodarstw domowych ogó em (wed ug kryterium waluty) w latach ,7 4,1 7,7 6,6 1,7 17,7 22,9 29,8 97,3 95,9 92,3 93,4 89,3 82,3 77,1 7, IX 23 Z otowe Walutowe èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP. Wykres 15 Tempo zmian nale noêci z otowych i walutowych sektora gospodarstw domowych w okresie od XII 1997 do IX 23 (analogiczny okres poprzedniego roku = 1) XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX XII III VI IX Ogó em èród o: obliczenia w asne na podstawie danych NBP. Z otowe Walutowe spada udzia kredytów Êrednioterminowych (z 43,3% w 1996 r. do 31,3% w 22 r.) utrzymywa si na niezmienionym poziomie kredyt krótkoterminowy (jego udzia w zad u eniu ogó em wynosi w granicach 37%) stàd kredyty krótkoterminowe majà obecnie najwy szy udzia w kredytach z otowych, rós udzia kredytów d ugoterminowych (z 14,3% w 1996 r. do 27,4 % w 22 r.). Kredyty zaciàgane w walutach najcz Êciej majà charakter d ugo- i Êrednioterminowy. W dynamice i strukturze zaciàganych kredytów walutowych, pod wzgl dem pierwotnych terminów zapadalnoêci, w analizowanym okresie nastàpi y nast pujàce zmiany: spad o po ow udzia kredytów Êrednioterminowych (z 43,8% w 1996 r. do 21,2% w 22 r.), dynamicznie rós udzia kredytów d ugoterminowych (z 27,9% w 1996 r. do 71,7 % w 22 r.) Ten wzrost wynika z korzystania z kredytów walutowych przez gospodarstwa domowe na sfinansowanie wydatków mieszkaniowych, kredyty zaciàgane w walutach obcych by y relatywnie korzystniejsze od kredytów z otowych (oprocentowanie, korzystny kurs walutowy). Interesujàco przedstawia si porównanie dynamiki wzrostu zad u enia w badanym okresie w podziale na ca y sektor gospodarstw domowych i podsektor osób prywatnych. Sk onnoêç do zad u ania si osób prywatnych podlega w badanym okresie znacznie mniejszym wahaniom ni ca- ego sektora gospodarstw domowych. 2 N a r o d o w y B a n k P o l s k i

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro-

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. UWAGI ANALITYCZNE Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. spisano 76,4 tys. gospodarstw domowych z u ytkownikiem

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r. L. dz. 52/10 Tarnów, dnia 29 marca 2010 r. SPRAWOZDANIE FINANSOWE za 2009 r. A. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Fundacja Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji (która moŝe uŝywać nazwy skróconej

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok UCHWAŁA Nr XLIX/324/05 RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2008 r.

Informacja dodatkowa za 2008 r. Stowarzyszenie Hospicjum Domowe 03-545 Warszawa ul. Tykocińska 7/35 STOWARZYSZENIE HOSPICJUM DOMOWE Informacja dodatkowa za 008 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Środki

Bardziej szczegółowo

BILANS. Stan na. Pozycja 2011-01-01 2011-12-31 AKTYWA 0.00 0.00 0.00 1,079.78 36,018.69 PASYWA 0.00 0.00 III. II. 0.00 IV. 0.00

BILANS. Stan na. Pozycja 2011-01-01 2011-12-31 AKTYWA 0.00 0.00 0.00 1,079.78 36,018.69 PASYWA 0.00 0.00 III. II. 0.00 IV. 0.00 CENTRUM SPOŁECZNEGO ROZWOJU 43-173 ŁAZISKA GÓRNE WYSZYŃSKIEGO 8 0000223366 BILANS sporządzony na dzień: 2011-12-31 Pozycja AKTYWA 2011-01-01 2011-12-31 A. Aktywa trwałe II. Rzeczowe aktywa trwałe III.

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Głogówku

Bank Spółdzielczy w Głogówku Bank Spółdzielczy w Głogówku Grupa BPS Załącznik do Uchwały Nr 148/2015/Z Zarządu Banku Spółdzielczego w Głogówku z dnia 29.12.2015r. obowiązuje od dnia 01.01.2016r. Tabela oprocentowania kredytów w Banku

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANY BILANS Nota 2004 2003 A k t y w a I. Aktywa trwałe 75 405 64 124 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym:1 663 499 wartość firmy 0 2. Wartość firmy jednostek podporządkowanych 2 3 363

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych Banku Spółdzielczego w Starachowicach

Tabela oprocentowania produktów bankowych Banku Spółdzielczego w Starachowicach Załącznik nr 1 do Uchwały nr 21/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Starachowicach z dnia 25 kwiecień 2014 r. Tabela oprocentowania produktów bankowych Banku Spółdzielczego w Starachowicach obowiązuje

Bardziej szczegółowo

T A B E L A OPROCENTOWANIA

T A B E L A OPROCENTOWANIA Załącznik do uchwały Zarządu Banku Nr 29/2011 z dnia 30 maja 2011 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W SZCZEKOCINACH T A B E L A OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH SZCZEKOCINY, MAJ 2011 I. KLIENCI INDYWIDUALNI TABELA

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 )

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 ) Załącznik do uchwały zarządu nr 204 /2015 z dnia 30.12.2015 r. wchodzi w życie z dniem 01.01.2016. r. Tabela kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH HEXA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH HEXA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 3/12/833/2016 Zarządu Hexa Banku Spółdzielczego z dnia 04.03.2016 (obowiązuje od 14.03.2016 r.) TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH HEXA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO Piątnica,

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 7. 1. Podatnicy zamierzajàcy wystawiaç i przesy- aç faktury w formie elektronicznej przed dniem 1 stycznia 2006 r. mogà stosowaç t form wystawiania faktur pod

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

Łukasz Goczek Makroekonomia I Ćwiczenia 2

Łukasz Goczek Makroekonomia I Ćwiczenia 2 RUCH OKRĘŻNY I SYSTEM RACHUNKOWOŚCI NARODOWEJ (ver. 27-02-2007) Ruch okrężny w gospodarce: Założenia: 1) brak państwa i zagranicy 2) gospodarstwa domowe dysponują czynnikami produkcji (w tym nakłady pracy)

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWCH W KURPIOWSKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W MYSZYŃCU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWCH W KURPIOWSKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W MYSZYŃCU TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWCH W KURPIOWSKIM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W MYSZYŃCU Stan na 16.06.2016r. Spis treści: PODMIOTY INSTYTUCJONALNE I. Tabela oprocentowania kredytów i pożyczek bankowych udzielanych

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI PODSTAWA PRAWNA 1. 1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.kodeks

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 12 października 2015 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW KREDYTOWYCH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH KREDYTY NA CELE MIESZKANIOWE ORAZ CELE ZWIĄZANE Z BUDOWNICTWEM

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 28 stycznia 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Wprowadzenie * Badanie grup przedsiębiorstw prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych

Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych (obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.) 1/6 Rozdział I. Oprocentowanie Rachunku Oszczędnościowo-Rozliczeniowego RACHUNEK OSZCZĘDNOŚCIOWO- ROZLICZENIOWY

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r.

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie Êrodków specjalnych utworzonych zgodnie z przepisami o specjalnych strefach ekonomicznych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

BILANS... REGON: 170787241 (nazwa jednostki) na dzień 31.12.2011 (numer statystyczny)

BILANS... REGON: 170787241 (nazwa jednostki) na dzień 31.12.2011 (numer statystyczny) BILANS... REGON: 707874 (nazwa jednostki) na dzień 3..0 (numer statystyczny) Bilans sporządzony zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 5..00 (DZ. U. 37poz. 539z późn.zm.) Wiersz AKTYWA

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/83/15 Rady Gminy Dmosin z dnia 30 grudnia 2015 r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 I. Objaśnienia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE. Fundacja Uniwersytet Dzieci

SPRAWOZDANIE FINANSOWE. Fundacja Uniwersytet Dzieci SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacja Uniwersytet Dzieci Sprawozdanie dotyczy okresu sprawozdawczego 01.01.2014 31.12.2014 1/11 Spis treści Bilans za rok 2014... 3 Rachunek Zysków i Strat za rok 2014... 5 Dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA

TABELA OPROCENTOWANIA Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 61 Zarządu Banku Spółdzielczego w Jarosławiu z dnia 04.10.2013r. ZMIANA I - Uchwała Nr 21Zarządu Banku Spółdzielczego w Jarosławiu z dnia 16.05.2014r. ZMIANA II - Uchwała Nr

Bardziej szczegółowo

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016 Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie 31 maja 2016 Dotychczasowe działania banków w sferze ograniczenia konsekwencji skokowego wzrostu kursu CHF Sześciopak

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM RZEMIOSŁA W RADOMIU Tekst jednolity - obowiązuje od 11.04.2016 r.

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM RZEMIOSŁA W RADOMIU Tekst jednolity - obowiązuje od 11.04.2016 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego Rzemiosła w Radomiu z dnia 27.04.2015 r. Aneks nr 1 Uchwała Nr 71/2015 z dn. 29.05.2015 r. Aneks nr 2 Uchwała Nr 115/2015 z dn. 308.2015

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. Informacja dodatkowa została sporządzona w oparciu o art. 48 ustawy o rachunkowości według załącznika

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu Nr 36.1/2012 Banku Spółdzielczego w Andrespolu z dnia 010. 2012 r. z późn. zmianami Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Andrespol,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r.

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) miasta Łodzi na lata 2011-2031 ujętej w załączniku Nr 1 do uchwały Nr VI/51/11 Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 135 10543 Poz. 1518 1518 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie informacji, jakie powinien zawieraç wniosek o przyrzeczenie podpisania Umowy DOKE, oraz

Bardziej szczegółowo

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT D UGU PUBLICZNEGO 00-916 Warszawa, ul. wi tokrzyska 12 tel. (48 22) 694-57-97 Warszawa, 5 lipca 2002 r. Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 I. ZAD U ENIE SKARBU PA STWA

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Dokonać zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Stare Bogaczowice zgodnie z załącznikami.

Dokonać zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Stare Bogaczowice zgodnie z załącznikami. Uchwała Nr IX/74 /15 Rady Gminy Stare Bogaczowice z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej. Na podstawie art.226, art.227, art.228, art.230 ust.6 i art.243 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA Z SIEDZIBĄ: 27-600 SANDOMIERZ UL. CZYŻEWSKIEGO 1 NIP 864-194-95-41 REGON 260625626 NR KRS 0000424547

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr X/71/11 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 25 maja 2011 roku

Uchwała Nr X/71/11 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 25 maja 2011 roku Uchwała Nr X/71/11 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 25 maja 2011 roku w sprawie zmian w budżecie gminy na 2011 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. i ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2014 r.

Informacja dodatkowa za 2014 r. Stow. Fundusz Stypen. Dla Młodz. Wiejsk. im. Al.B. w Gołotczyźnie Informacja dodatkowa za 014 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie inwestycje długoterminowe - obligacje Przyjęte

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W CEGŁOWIE ZA 2012r. Cegłów, dnia 28 lutego 2013r.

SPRAWOZDANIE. O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W CEGŁOWIE ZA 2012r. Cegłów, dnia 28 lutego 2013r. SPRAWOZDANIE O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W CEGŁOWIE ZA 2012r. Cegłów, dnia 28 lutego 2013r. Gminna Biblioteka Publiczna w Cegłowie ma siedzibę przy ul. Piłsudskiego

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 3. Na wniosek pracownika pracodawca mo e wyraziç zgod na przejazd w podró y samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem nieb dàcym w asnoêcià pracodawcy.

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 474/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r.

Uchwała Nr 474/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. Uchwała Nr 474/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie: zmiany planu finansowego Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu na 2015 r. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2012 r.

Informacja dodatkowa za 2012 r. Stowarzyszenie BANK ŻYWNOŚCI w Słupsku Informacja dodatkowa za 2012 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie zapasy Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

NADWISLAŃSKIE STOWARZYSZENIE AKTYWNI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2009

NADWISLAŃSKIE STOWARZYSZENIE AKTYWNI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2009 NADWISLAŃSKIE STOWARZYSZENIE AKTYWNI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2009 NOWE, DNIA 04.01.2010 INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ZA ROK 2009 NADWIŚAŃSKIEGO STOWARZYSZENIA AKTYWNI Informacja dodatkowa stanowiąca

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Załącznik Nr 1 Do zarządzenia Nr 92/2012 Prezydenta Miasta Konina z dnia 18.10.2012 r. Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Jednostką dominującą jest Miasto Konin (Gmina Miejska

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 221 17391 Elektronicznie podpisany przez Mariusz Lachowski Data: 2009.12.24 21:05:01 +01'00' Poz. 1740 ov.pl 1740 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Załącznik nr 3 do uchwały o Wieloletniej Prognozie Finansowej Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Uwagi ogólne Przewidywana w nowej ustawie o finansach publicznych wieloletnia prognoza

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ

ZASADY UDZIELANIA DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ Uchwała Rady Nadzorczej nr 161/08 z dnia 20.11.2008r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 197/08 z dnia 18.12.2008r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 23/09 z dnia 29.01.2009r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 99/09 z dnia

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2008 r.

Informacja dodatkowa za 2008 r. MŁODZIEŻOWY KLUB SPRTOWY POLAR WROCŁAW - ZAWIDAWIE Informacja dodatkowa za 2008 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. Nazwa: Polskie Stowarzyszenie Jogi IYENGARA Siedziba: Kraków, ul. Gertrudy 4 Forma prawna: Stowarzyszenie Numer w KRS: 00000158296 Rodzaj działalności:

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo