Waleria Hryniewicz, Agnieszka Sulikowska, Katarzyna Szczypa, Jolanta Krzysztoń-Russjan, Marek Gniadkowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Waleria Hryniewicz, Agnieszka Sulikowska, Katarzyna Szczypa, Jolanta Krzysztoń-Russjan, Marek Gniadkowski"

Transkrypt

1 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki Recommendations for susceptibility testing to antimicrobial agents of selected bacterial species. Waleria Hryniewicz, Agnieszka Sulikowska, Katarzyna Szczypa, Jolanta KrzysztońRussjan, Marek Gniadkowski Krajowy Ośrodek Referencyjny, d/s Lekowrażliwości Drobnoustrojów Centralne Laboratorium Surowic i Szczepionek w Warszawie Warszawa, ul. Chełmska 30/34, tel.: ; fax/tel.: Streszczenie Oznaczanie lekowrażliwości jest jednym z najważniejszych etapów diagnostyki mikrobiologicznej. Szerokie stosowanie antybiotyków pociąga za sobą ciągły wzrost oporności na leki wśród wielu klinicznie ważnych drobnoustrojów, a także pojawianie się nowych mechanizmów oporności. W związku z tym mikrobiolog jest zobowiązany nie tylko do ich prawidłowego określenia, ale także do ich klinicznej interpretacji. Dlatego, mamy nadzieję, że przedstawione zalecenia pomogą we właściwym wykonywaniu antybiogramów i interpretacji uzyskanego wyniku lekowrażliwości. Summary Susceptibility testing is one of the most important steps in microbiological diagnostics. The widespread use of antimicrobial agents has resulted in the dramatic increase of resistance in many pathogens towards various groups of drugs and in the emergence of new resistance mechanisms.. In this situation microbiologist is obliged not only to perform correctly susceptibility testing but also to be able to provide clinical interpretation of underlying mechanisms of resistance. Thus we hope that the recommendations will help in proper performance and interpretation of the susceptibility testing. 1

2 Wstęp Jednym z najważniejszych etapów rutynowej diagnostyki mikrobiologicznej zakażeń bakteryjnych jest oznaczanie wrażliwości na leki. W chwili obecnej stosuje się wiele różnych metod identyfikacji oporności, od prostych testów fenotypowych do bardziej skomplikowanych metod, wykorzystujących techniki biologii molekularnej. Prawidłowy schemat oznaczania wrażliwości coraz częściej wymaga łączenia kilku metod w celu dokładnej identyfikacji mechanizmu odpowiedzialnego za oporność. Niniejsze opracowanie omawia zasady doboru testów w rutynowej diagnostyce mikrobiologicznej. Podstawową i nadal powszechnie stosowaną w oznaczaniu wrażliwości jest opracowana na początku lat sześćdziesiątych metoda dyfuzji antybiotyku z krążka w żelu agarowym [2]. Obecnie, wszystkie istniejące w innych krajach normy oznaczania wrażliwości na leki są pochodnymi tej techniki, z powodzeniem stosowanej od blisko czterdziestu lat [1,4,12,15]. Mimo swej prostoty wymaga ona od mikrobiologa precyzji wykonania i ciągłej kontroli jakości na każdym etapie postępowania. Coraz częściej przyjmuje się jednak, że w przypadku identyfikacji mechanizmów oporności szczególnie groźnych z punktu widzenia terapeutycznego bądź epidemiologicznego, niezbędne jest także rutynowe stosowanie metod przeglądowych [3,12,15], oznaczanie najmniejszego stężenia hamującego leku [12] lub wręcz identyfikacja genu warunkującego oporność [3]. Nie wolno również zapominać, że w przewidywaniu i weryfikowaniu wyniku niezbędna jest identyfikacja gatunku badanego drobnoustroju. Ramy niniejszego opracowania nie pozwalają na zamieszczenie pełnego komentarza, dotyczącego kryteriów wyboru testów. Bezwzględnie jednak należy przyjąć, że zakres badanych leków powinien być indywidualnie dobierany w zależności od stanu chorego, miejsca, w którym toczy się zakażenie oraz drobnoustroju je wywołującego. Konieczna jest również ciągła wewnątrzlaboratoryjna kontrola jakości wykonywanych oznaczeń, regularnie weryfikowana w zewnętrznych sprawdzianach, np. POLMICRO [8]. Należy również pamiętać, że przedstawione tutaj zasady doboru antybiotyków/chemioterapeutyków do oznaczania wrażliwości drobnoustrojów na leki mają służyć jako podstawa wyboru właściwego celowanego postępowania terapeutycznego. Zasady te stale są uaktualniane, co odzwierciedla zarówno pojawiające się nowe mechanizmy oporności jak i zmieniające się w związku z tym kryteria interpretacji klinicznej [8]. Należy pamiętać, że mikrobiolog udziela konsultacji medycznej, a szczególnie ważnym elementem jego pracy jest umiejętność interpretacji wyniku badania mikrobiologicznego. 2

3 Niniejsze rekomendacje opracowano w Krajowym Ośrodku Referencyjnym d/s Lekowrażliwości Drobnoustrojów powołanym decyzją Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w 1997 r. (Pismo nr.pnn0180ep/96 z dnia r.). Głównym celem powołania Ośrodka jest stała współpraca i konsultacja z wszystkimi placówkami zajmującymi się diagnostyką mikrobiologiczną w kraju. Wszystkie szczepy, u których zidentyfikowano nowe, nie opisywane dotychczas na świecie lub/i w Polsce oraz bardzo rzadkie fenotypy oporności (np. oporne na glikopeptydy enterokoki, gronkowce o obniżonej wrażliwości na leki tej grupy, oporne na karbapenemy pałeczki z rodziny Enterobacteriaceae itd.), lub sprawiające trudności diagnostyczne powinny być przesyłane do Ośrodka, który dysponuje możliwością wykonania badań potwierdzających takich jak oznaczanie najmniejszego stężenia antybiotyku hamującego wzrost drobnoustroju (ang. minimal inhibitory concentrationmic), wykrywanie genów oporności. Ośrodek poddaje się zewnętrznej kontroli jakości prowadzonej przez Center for Diseases Control (CDC) w Atlancie i Światową Organizację Zdrowia (WHO), stale współpracując z tymi organizacjami i uczestniczy w organizowaniu Krajowych Zewnętrznych Sprawdzianów Wiarygodności Badań Mikrobiologicznych (POLMICRO) [8]. Podstawą metodyczną niniejszych rekomendacji w zakresie wykonania, interpretacji i standaryzacji oznaczania lekowrażliwości jest norma National Committee for Clinical Laboratory Standards (NCCLS) [12,14] uzupełniona w niektórych przypadkach o zalecenia Towarzystw Naukowych, dane z publikacji i doświadczenia własne. Wykaz użytych skrótów znajduje się na końcu opracowania. W celu lepszego zrozumienia zagadnień dotyczących oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów zamieszczono w niniejszym opracowaniu podstawowe definicje terminów powszechnie używanych w mikrobiologii i farmakologii odnoszących się do zagadnień lekowrażliwości [6]. Antybiotyk substancja o aktywności przeciwdrobnoustrojowej, wytwarzana przez mikroorganizmy (bakterie, grzyby) lub uzyskana na drodze półsyntetycznej bądź syntetycznej, lecz mająca naturalny wzorzec Chemioterapeutyk substancja o aktywności przeciwdrobnoustrojowej, uzyskana na drodze syntezy chemicznej, nie posiadająca naturalnego wzorca Kontrola jakości (ang. quality control QC) jest złożonym procesem mającym na celu wykrywanie i korygowanie błędów pojawiających się w procesie diagnostycznym. Prawidłowo przeprowadzany program kontroli jakości gwarantuje, że wyniki badań wydawane przez laboratorium są dokładne, wiarygodne oraz powtarzalne. W programie tym oceniana jest jakość pobranego i dostarczonego do laboratorium materiału, metodologia testów diagnostycznych, podłoża, odczynniki, narzędzia oraz praca personelu laboratoryjnego i umiejętność interpretacji 3

4 wyniku badania. Bardzo istotne jest również prawidłowe prowadzenie dokumentacji laboratoryjnej. Wrażliwość termin ten jest używany w dwóch znaczeniach mikrobiologicznym i klinicznym Wrażliwość mikrobiologiczna oznacza, że dany szczep należy do najbardziej wrażliwej populacji i nie posiada mechanizmów oporności. Wrażliwość kliniczna oznacza wrażliwość drobnoustroju na standardowe dawki leku. Niektórzy autorzy oddzielają w pełni wrażliwe drobnoustroje od granicznie wrażliwych, które pomimo posiadania oporności niskiego stopnia, zwykle są wrażliwe na standardowe dawki terapeutyczne. Istnieje wiele czynników, modulujących odpowiedź drobnoustroju na leczenie, w związku z tym trudno jest czasem przewidzieć efekt kliniczny. Dlatego też definicja oparta jest na ocenie wrażliwości in vitro na dany antybiotyk, jego właściwościach farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, a zwłaszcza na określeniu możliwego do osiągnięcia stężenia antybiotyku w miejscu zakażenia (praktycznie bierze się pod uwagę stężenie możliwe do osiągnięcia w surowicy krwi). Kategorie wrażliwości, według których interpretujemy wynik oznaczania lekowrażliwości są oparte na skuteczności klinicznej. Średnia wrażliwość bakterie są klasyfikowane jako, średniowrażliwe jeśli należą do grupy szczepów, które znajdują się pomiędzy klinicznie wrażliwymi i klinicznie opornymi. Sukces kliniczny w takich zakażeniach jest trudny do przewidzenia, ale może być osiągnięty, jeśli zastosujemy antybiotyk w wyższej dawce, zwiększymy częstotliwość podawania leku lub, jeśli antybiotyk ulega zagęszczeniu w miejscu zakażenia osiągając wysokie stężenia (np. w układzie moczowym). Wrażliwość w tym przypadku powinna być potwierdzona oznaczeniem MIC. Oporność termin ten jest używany w trzech znaczeniach: mikrobiologicznym, farmakologicznym i klinicznym. Oporność mikrobiologiczna oznacza, że dany szczep posiada mechanizm oporności. Może być to oporność niskiego lub wysokiego stopnia. Oporność farmakologiczna bakterie są oporne w sensie farmakologicznym, jeśli mogą przeżyć w obecności antybiotyku w stężeniu wyższym niż jest możliwy do osiągnięcia in vivo. Oporność kliniczna oznacza, że sukces terapeutyczny jest niemożliwy do osiągnięcia pomimo zastosowania maksymalnych dawek antybiotyku. Oporność krzyżowa oznacza niewrażliwość na wszystkie lub niektóre antybiotyki należące do tej samej grupy chemicznej (np. antybiotyki βlaktamowe, aminoglikozydy, makrolidy) lub czasem niespokrewnionej grupy chemicznej, gdy miejsca uchwytu dla antybiotyków znajdują się blisko siebie (np. oporność na makrolidy i linkozamidy). Mechanizmy oporności wynikające z braku przepuszczalności błony komórkowej lub aktywnego wypompowywania leku z komórki 4

5 mogą powodować oporność na więcej niż jedną grupę chemiczną, zjawisko to jest niekiedy określane jako oporność skojarzona. MIC (ang. minimal inhibitory concentration) określa najmniejsze stężenie leku, wyrażone w mg/l, określone w warunkach in vitro, hamujące wzrost bakterii przy określonej gęstości inokulum i w określonym czasie. MBC (ang. minimal bactericidal concentration) określa minimalne stężenie leku, wyrażone w mg/l, oznaczone w warunkach in vitro, przy którym ginie 99,9% komórek bakteryjnych, przy określonej gęstości inokulum i w określonym czasie. Tolerancja jest wynikiem braku aktywacji enzymów autolitycznych przez antybiotyk β laktamowy, który wykazuje spadek lub brak działania bakteriobójczego bez utraty działania hamującego (nie zmienia się wartość MIC). Przyjęta definicja tolerancji oznacza stosunek MBC/MIC 32 lub więcej. Oporność naturalna stała cecha gatunku, rodzaju, rodziny (itd.) drobnoustrojów. Naturalna oporność wynika z: 1. braku w komórce bakteryjnej celu ( receptora ) dla danego antybiotyku lub niskiego powinowactwa do niego (antybiotyki βlaktamowe Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae; cefalosporyny i penicyliny izoksazolilowe Enterococcus spp.) 2. braku lub niskiej penetracji/transportu antybiotyku przez ścianę komórkową (makrolidy, glikopeptydy Enterobacteriaceae; aminoglikozydy Enterococcus spp., Streptococcus spp.) 3. wytwarzania enzymu inaktywującego antybiotyk (karbapenemy karbapenemaza zależna od jonów cynku u Stenotrophomonas maltophilia) Oporność nabyta nowa cecha szczepu wynikająca ze zmian materiału genetycznego. Metody określania wrażliwości: Dyfuzja z krążka w agarze dyfuzja antybiotyku z krążka bibułowego na podłożu stałym, na które naniesiono zawiesinę bakteryjną o określonej gęstości. Miarą wrażliwości badanego szczepu jest wielkość średnicy strefy zahamowania wzrostu wokół krążka nasyconego antybiotykiem, która często, ale nie zawsze koreluje z wartością MIC. Metoda rozcieńczeń w bulionie wykonywana w probówkach (metoda makrorozcieńczeń minimalna objętość bulionu wynosi 2ml) lub płytkach titracyjnych (metoda mikrorozcieńczeń objętość bulionu w każdej studzience wynosi 100µl). Metoda makrorozcieńczeń jest stosowana tam gdzie pojawia się potrzeba wykonania oznaczenia dla pojedynczego szczepu. Buliony zawierające antybiotyk o znanych malejących stężeniach (zazwyczaj stosuje się podwójne rozcieńczenia) są zaszczepione określoną liczbą komórek bakteryjnych. Odczyt polega na 5

6 obserwacji zmętnienia podłoża po określonym czasie. Celem tej metody jest określenie najmniejszego stężenia hamującego (MIC) lub najmniejszego stężenia bakteriobójczego (MBC). Metoda rozcieńczeń w agarze w metodzie tej antybiotyk jest obecny w podłożu agarowym w malejących stężeniach (jedno stężenie na jedną płytkę z agarem), na które posiewana jest zawiesina bakteryjna o określonym inokulum. Celem badania jest określenie najmniejszego stężenia hamującego (MIC). Określanie wartości MIC za pomocą Etestów polega na dyfuzji antybiotyku z plastikowego paska ze stopniowo zmieniającymi się stężeniami (gradient). Badanie przeprowadza się na podłożu stałym, na które naniesiono zawiesinę bakteryjną o określonej gęstości. Inokulum liczba komórek bakteryjnych w podłożu płynnym, wyrażana jako liczba jednostek tworzących kolonię na mililitr (ang. colonyforming unit per millilitre CFU/ml). Może być również określane jako zmętnienie lub gęstość optyczna zawiesiny bakteryjnej. Stężenie graniczne (ang. breakpoint) określona wartość MIC lub określona wielkość strefy zahamowania wzrostu będąca podstawą do zakwalifikowania danego szczepu do jednej z trzech kategorii klinicznych: wrażliwy, średniowrażliwy lub oporny. Aby dokładnie określić stężenie graniczne używamy znaków: < oznacza mniej niż, oznacza mniejszy lub równy, > oznacza większy niż, oznacza większy lub równy. Spektrum termin określający zakres aktywności antybiotyku wobec jednego bądź większej liczby gatunków bakterii (np. Gramdodatnie, Gramujemne, tlenowe, względnie beztlenowe, bezwzględnie beztlenowe). Nabycie przez drobnoustrój mechanizmu oporności może zmienić wzór jego wrażliwości na dany antybiotyk, a niekiedy także na inne i w związku z tym zmienić zakres aktywności (spektrum) antybiotyku. Ponadto w tekście użyte są pojęcia: Antybiogram podstawowy zawiera antybiotyki stosowane jako leki pierwszego rzutu Antybiogram podstawowy dla szczepów z moczu zawiera antybiotyki stosowane jako leki pierwszego rzutu wobec szczepów izolowanych z zakażeń układu moczowego. Antybiogram rozszerzony zawiera rozszerzoną listę antybiotyków stosowanych wobec drobnoustrojów (również dla szczepów z zakażeń układu moczowego) wieloopornych i/lub izolowanych z ciężkich zakażeń. 6

7 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów z rodzaju Staphylococcus spp Badanie należy wykonywać na podłożu MHA, inkubować 1618 godzin, w temperaturze 35 o C, w warunkach tlenowych. Dla oksacyliny, meticyliny i wankomycyny inkubację prowadzić pełne 24 godziny Oznaczanie wrażliwości na antybiotyki βlaktamowe. Zawsze należy oznaczać oporność na meticylinę, bowiem szczepy MRSA izoluje się z narastającą częstością z zakażeń pozaszpitalnych. Stosujemy w tym celu jedną z niżej wymienionych metod: Metoda dyfuzyjnokrążkowa. Oznaczając wrażliwość metodą dyfuzyjną dla Staphylococcus spp. antybiogram inkubuje się 24 godziny, na podłożu MHA, w temperaturze 35 o C [14]. Inokulum 0,5 McFarlanda należy przygotować z czystej 1824h hodowli na płytce agarowej z krwią. Odczyt przeprowadzać w świetle przechodzącym, należy zwrócić uwagę na obecność mikrokolonii w strefie zahamowania wzrostu mogących świadczyć o oporności badanego szczepu, lub zanieczyszczeniu szczepem opornym. UWAGA! W identyfikacji szczepów Staphylococcus aureus należy pamiętać, że istnieją szczepy Staphylococcus aureus nie posiadające clumping factor (CFujemne) a wytwarzające koagulazę wolną z opóźnieniem. 7

8 Kryteria klasyfikacji szczepów gronkowcowych na podstawie wyników oznaczania wrażliwości na meticylinę. krążek z antybiotykiem 1 oporny MRSA Staphylococcus aureus (SA) średnio wrażliwy 2 wrażliwy MSSA Staphylococcus spp. (koagulazoujemne) (CNS) 3 oporny MRCNS wrażliwy MSCNS 1 oksacylina 1 µg [15] meticylina 5 µg [15] nie stosować nie stosować nie należy stosować krążków z innymi penicylinami półsyntetycznymi niż oksacylina i meticylina do oznaczania wrażliwości na meticylinę; w żadnym wypadku nie stosować krążka z kloksacyliną. Użycie krążka z oksacyliną jest najwłaściwsze, ponieważ oksacylina jest mniej podatna na degradację przez βlaktamazy. 2 w przypadku otrzymania wyniku średniowrażliwy dla S. aureus należy wykonać oznaczenie metodą przeglądową, lub stwierdzić obecność genu meca metodą PCR. 3 Nie zaleca się testowania wrażliwości na oksacylinę szczepów Staphylococcus. saprophyticus, ponieważ nawet szczepy nie posiadające genu meca (genu warunkującego oporność na meticylinę) w badaniu in vitro mogą być oporne. Rutynowe oznaczanie wrażliwości szczepów S. saprophyticus izolowanych z moczu nie jest zalecane, ze względu na wysoką koncentrację w moczu leków przeciwbakteryjnych, powszechnie używanych w leczeniu ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego (np. trimetoprim, kotrimoksazol, fluorochinolony) Metoda przeglądowa z oksacyliną dla S. aureus (nie zaleca się stosowania tej metody dla gronkowców koagulazoujemnych) Na podłoże MHA z oksacyliną w stężeniu 6 mg/l i dodatkiem 4% NaCl posiać wymazówką zawiesinę o gęstości 0.5 McFarlanda lub nanieść pipetą 50 µl jej stukrotnego rozcieńczenia [12]. Inkubować 24 godziny w temp. 35 o C. Odczytywać w świetle przechodzącym, wzrost świadczy o oporności na meticylinę Metody komercyjne, na przykład: A.Test ATB OXA lub ATB STAPH (biomerieux) z użyciem podłoża ATB Na Medium stosować zgodnie z instrukcją producenta [19]. B.Test Cristal MRSA ID (Becton Dickinson) stosować zgodnie z instrukcją producenta [9,18]. 8

9 C. Etest (AB BIODISK). Stosować zgodnie z instrukcja producenta [5]. Testy oparte o wykrywanie białka PBP2 (2a), nowego białka, produktu genu meca, warunkującego oporność na meticylinę [16]: A. MRSAScreen Denka Seiken (Innogenetics) B. Slidex MRSA Detection (biomerieux) C. Oxoid PBP2 DR900M (Oxoid) 1.3. Metoda przeglądowa z wankomycyną dla S. aureus Z całonocnej hodowli na podłożu agar z krwią baranią przygotować zawiesinę o gęstości 0,5 McFarlanda, nanieść punktowo 10 µl zawiesiny na podłoże BHIA z wankomycyną o stężeniu 6 mg/l (wg Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów zaleca się użycie wankomycyny w stężeniu 4 mg/l), inkubować pełne 24 godziny w temp C (jeśli wynik jest ujemny inkubację przedłużyć do 48 godzin) i oceniać w świetle przechodzącym [12] Metoda przeglądowa z wankomycyną dla S. aureus wg Hiramatsu [17] Założyć hodowlę bulionową w podłożu BHI broth, doprowadzić do optycznej gęstości OD = 0.3 przy długości fali 578 nm (10 8 CFU/ml), rozcieńczyć 10krotnie (10 7 CFU/ml), następnie 100 µl tej zawiesiny nanieść i rozprowadzić równomiernie na płytkę BHIA z zawartością 4 mg/l wankomycyny. Inkubować w 37 C przez 24 h, a w przypadku braku wzrostu inkubację przedłużyć do 48 h. Izolaty wrażliwe na wankomycynę nie wykazują wzrostu po 48h hodowli. W przypadku wzrostu drobnoustroju na w/w podłożach szczep taki należy przesłać do laboratorium referencyjnego celem przeprowadzenia dokładnych badań ilościowych. 1.4.Szczepy wzorcowe: Do metody krążkowej: Staphylococcus aureus ATCC wrażliwy na meticylinę Escherichia coli ATCC służy do kontroli jakości antybiotyków βlaktamowych w połączeniach z inhibitorami βlaktamaz (kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam) Do metody przeglądowej z oksacyliną w podłożu: Staphylococcus aureus ATCC wrażliwy na meticylinę Staphylococcus aureus ATCC oporny na meticylinę lub 9

10 Staphylococcus aureus MR3 z kolekcji Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds Lekowrażliwości Drobnoustrojów szczep o heterogennej ekspresji oporności na meticylinę Do metody przeglądowej z wankomycyną w podłożu: Staphylococcus aureus ATCC (Mu3) Staphylococcus aureus ATCC (Mu50) ANTYBIOGRAM PODSTAWOWY oksacylina 1 µg erytromycyna 15 µg linkomycyna 15 µg lub klindamycyna 2 µg Oznaczenie wrażliwości na meticylinę. Wynik oznaczania wrażliwości na erytromycynę jest reprezentatywny dla roksytromycyny, klarytromycyny, azytromycyny i dirytromycyny. Krążek z linkozamidem należy układać obok krążka z erytromycyną w celu identyfikacji indukowalnej oporności na makrolidy, linkozamidy i streptograminy w mechanizmie MLS B ; Z doświadczenia Ośrodka Referencyjnego wynika, że linkomycyna jest bardziej przydatna do wykrywania tego typu oporności. Kryteria dla linkomycyny: oporność przy strefie < 16 mm, wrażliwość > 21mm[16]. UWAGA!W związku z wysokim procentem szczepów gronkowców, wytwarzających penicylinazy (ponad 90 % szczepów szpitalnych), można pominąć rutynowe oznaczanie wrażliwości na penicylinę. W przypadku oznaczania wytwarzania penicylinaz należy stosować krążek z nitrocefiną (test cefinazowy) lub oznaczać oporność na penicylinę metodą dyfuzyjną krążkiem z penicyliną 10 IU. SZCZEPY OPORNE NA METICYLINĘ (MRSA i MRCNS) SĄ OPORNE IN VIVO NA WSZYSTKIE ANTYBIOTYKI βlaktamowe, tj. PENICYLINY, PENICYLINY SKOJARZONE Z INHIBITORAMI βlaktamaz, CEFALOSPORYNY I KARBAPENEMY. Oporność na meticylinę jest terminem najczęściej używanym, w piśmiennictwie mogą być użyte także określenia: oporność na oksacylinę lub szczepy oporne na oksacylinę (ORSA, ORCNS). Pojęcia te są równoważne. Szczepy homogennie oporne na meticylinę są zwykle wielooporne (i mogą być oporne na tetracykliny, aminoglikozydy, makrolidy, często też na linkosamidy, chloramfenikol, kotrimoksazol i fluorochinolony) [9]. Należy jednak pamiętać, że na podstawie typu ekspresji oporności (heterogenna vs homogenna) nie można wnioskować na temat wrażliwości szczepu. 10

11 ANTYBIOGRAM PODSTAWOWY DLA SZCZEPÓW IZOLOWANYCH Z MOCZU oksacylina 1 µg ofloksacyna 5 µg lub norfloksacyna 10 µg nitrofurantoina 300 µg Oznaczanie wrażliwości na meticylinę j.w. Stosowanie fluorochinolonów nie jest zalecane u pacjentów poniżej 16 roku życia. Nieaktywna wobec S. saprophyticus i S. epidermidis. trimetoprim/sulfametoksazol 1,25/23,75 µg (kotrimoksazol) trimetoprim 5 µg 11

12 ANTYBIOGRAM ROZSZERZONY wankomycyna 30 µg teikoplanina 30 µg tetracyklina 30 µg chloramfenikol 30 µg ciprofloksacyna 5 µg lub ofloksacyna 5 µg rifampicyna 5 µg gentamicyna 10 µg Antybiotyk z wyboru w leczeniu zakażeń wywołanych przez MRSA. W związku z doniesieniami o średniowrażliwych i opornych na wankomycynę S. aureus (VISA, VRSA) zalecane jest oznaczanie wrażliwości na wankomycynę metodą przeglądową lub za pomocą Etestu (ściśle wg zaleceń producenta). Szczepy mające MIC dla wankomycyny. 4 mg/l należy przesłać do laboratorium referencyjnego. Może być mniej aktywna od wankomycyny wobec niektórych szczepów gronkowców, zwłaszcza koagulazoujemnych; S. haemolyticus ma naturalnie obniżoną wrażliwość na teikoplaninę. Wrażliwość na tetracyklinę jest reprezentatywna dla wszystkich leków z tej grupy. Doksycyklina i minocyklina mogą być nastawiane, ponieważ istnieją szczepy oporne na tetracyklinę, a wrażliwe na doksycyklinę i zwłaszcza na minocyklinę. Minocyklina nie jest zarejestrowana w Polsce. Nie zaleca się stosowania tetracyklin u dzieci poniżej 12 r.ż. Stosować wyjątkowo (ze względu na ciężkie działania niepożądane anemia aplastyczna) wobec szczepów izolowanych z płynu mózgowordzeniowego lub niewrażliwych na wszystkie inne antybiotyki. Można oznaczać w przypadku zakażeń, w których prowadzi się leczenie miejscowe, np. z oka i z worka spojówkowego, gdy brak innych możliwości terapeutycznych. Należy pamiętać o szybkim narastaniu oporności na fluorochinolony u gronkowców, nie stosować w monoterapii. Nie zaleca się stosowania fluorochinolonów u dzieci poniżej 16 r.ż. Stosować wyjątkowo, wyłącznie w ciężkich zakażeniach wobec szczepów wieloopornych; nie stosować w monoterapii. Wynik badania jest reprezentatywny dla wszystkich aminoglikozydów; badać zwłaszcza szczepy izolowane z krwi; leków z tej grupy nie stosować w monoterapii, najlepiej kojarzyć z antybiotykami βlaktamowymi lub glikopeptydami. trimetoprim/sulfametoksazol 1,25/23,75 µg mupirocyna 200 µg Służy do likwidacji nosicielstwa MRSA w nosie (preparat na bazie parafiny), należy ograniczyć stosowanie w szpitalach we wskazaniach dermatologicznych (preparat na bazie glikolu polietylenowego) ze względu na zidentyfikowanie w Polsce epidemicznego, szpitalnego szczepu MRSA o wysokiej oporności na mupirocynę. Strefa zahamowania wzrostu <10 mm świadczy o wysokiej oporności. kwas fusydowy 10 µg Za oporne uważać izolaty o strefie zahamowania < 14 mm, za wrażliwe >22 mm [16]. chinupristyna/dalfopristyna 15 µg linezolid 30 µg Preparat Synercid jest już zarejestrowany w Polsce, może być zastosowany do leczenia zakażeń o etiologii VISA, VRSA. W przypadku szczepu opornego na makrolidy w mechanizmie MLS B. Synercid nie wykazuje działania bakteriobójczego. Preparat Zyvox jest dostępny w imporcie docelowym, może być zastosowany do leczenia zakażeń o etiologii VISA, VRSA. 12

13 2. Oznaczanie wrażliwości Enterococcus spp Badanie należy wykonywać na podłożu MHA, inkubować godzin, w temperaturze 35 o C, w warunkach tlenowych. Inkubację dla wankomycyny należy prowadzić 24 godziny Szczepy wzorcowe: Do metody krążkowej: Staphylococcus aureus ATCC Do metody przeglądowej: Enterococcus faecalis ATCC szczep wrażliwy na aminoglikozydy i wankomycynę, Do kontroli jakości oznaczania oporności na wysokie stężenia aminoglikozydów. Służy także do kontroli zawartości w podłożu tyminy i tymidyny, przy prawidłowej zawartości strefa wokół krążka z kotrimoksazolem 20 mm. Enterococcus faecalis ATCC szczep oporny na aminoglikozydy i wankomycynę, służy do kontroli jakości podłoży stosowanych do oznaczania oporności na wankomycynę i wysokiej oporności na aminoglikozydy w metodzie przeglądowej. 13

14 ANTYBIOGRAM PODSTAWOWY penicylina 10 IU 1 i ampicylina 10 µg 2 gentamicyna 120 µg streptomycyna 300 µg 1 oznacza również wrażliwość na aminopenicyliny (ampicylina, amoksycylina) i ureidopenicyliny (piperacylina) oraz na odpowiednie preparaty z inhibitorami β laktamaz, 2 oznacza również wrażliwość dla wszystkich aminopenicylin i odpowiednich preparatów skojarzonych z inhibitorami βlaktamaz Preparaty skojarzone z inhibitorami stosować tylko w zakażeniach wywołanych florą mieszaną. Z klinicznego punktu widzenia istotne jest oznaczanie jedynie tzw. wysokiej oporności na aminoglikozydy (HLAR). Wrażliwość na gentamycynę i streptomycynę oznacza możliwość leczenia skojarzonego z aminopenicylinami, ureidopenicylinami (oraz odpowiednimi preparatami z inhibitorami βlaktamaz) lub z glikopeptydami. W przypadku oporności na wysokie stężenia gentamycyny, a przy wrażliwości na wysokie stężenia streptomycyny, można stosować streptomycynę w terapii skojarzonej z w/w antybiotykami βlaktamowymi i glikopeptydami. Interpretacja wyników oznaczania HLAR metodą dyfuzyjną: strefa > 10 mm szczep bez HLAR, brak strefy zahamowania wzrostu szczep HLAR; strefa < 9 mm wynik niejednoznaczny badanie należy powtórzyć metodą przeglądową na podłożu BHI agar z gentamycyną w stężeniu 500 mg/l lub/i streptomycyną 2000 mg/l. wankomycyna 30 µg Konieczne jest, aby inkubację prowadzić pełne 24 godziny a odczyty dokonywać w świetle przechodzącym; wzrost mgławicowy lub obecność kolonii w strefie zahamowania wzrostu uznajemy za oporność. Zalecane jest oznaczanie wrażliwości szczepów enterokokowych metodą przeglądową na podłożu BHI agar z wankomycyną w stężeniu 6 mg/l, w temp 35 o C; posiewać inokulum 0,5 Mc Farlanda; inkubację prowadzić 24 godziny, (jeśli wynik jest ujemny inkubację przedłużyć do 48 godzin); w metodzie dyfuzyjnej dokładnie sprawdzić obecność mikrokolonii w strefie zahamowania wzrostu, świadczące o oporności szczepu (oglądać w świetle przechodzącym). teikoplanina 30 µg UWAGA! Należy pamiętać, aby nie oznaczać wrażliwości dla szczepów Enterococcus spp. na cefalosporyny, klindamycynę i kotrimoksazol ponieważ enterokoki posiadają naturalną oporność na te leki. Informacje te można umieszczać pod wynikiem antybiogramu. 14

15 ATYBIOGRAM PODSTAWOWY DLA SZCZEPÓW IZOLOWANYCH Z MOCZU penicylina 10 IU 1 i ampicylina 10µg 2 1 oznacza również wrażliwość na aminopenicyliny (ampicylina, amoksycylina) i ureidopenicyliny (piperacylina) oraz na odpowiednie preparaty z inhibitorami βlaktamaz. 2 oznacza również wrażliwość dla wszystkich aminopenicylin. i odpowiednich preparatów skojarzonych z inhibitorami βlaktamaz. Preparaty skojarzone z inhibitorami stosować tylko w zakażeniach wywołanych florą mieszaną. Można stosować ampicylinę (amoksycylinę) w monoterapii w leczeniu zakażeń układu moczowego o etiologii E. faecalis, ponieważ gatunek ten jest powszechnie wrażliwy na ten antybiotyk. Większość szczepów E. faecium jest opornych na ampicylinę [10]. nitrofurantoina 300 µg tetracyklina 30 µg ciprofloksacyna 5 µg lub. Wrażliwość na tetracyklinę jest reprezentatywna dla wszystkich leków z tej grupy. Doksycyklina i minocyklina mogą być nastawiane, ponieważ istnieją szczepy oporne na tetracyklinę, a wrażliwe na doksycyklinę i minocyklinę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 r.ż. Minocyklina nie jest zarejestrowana w Polsce. Nie zaleca się stosowania fluorochinolonów u dzieci poniżej 16 r.ż. norfloksacyna 10 µg trometamol fosfomycyny Preparat przeznaczony do leczenia ostrego zapalenia pęcherza (cystitis). W 200 µg 3 zakażeniach wywołanych przez enterokoki stosować tylko wobec E. faecalis. 3 krążek z fofsomycyną 200µg zawiera 50µg glukozo6fosforanu; w przypadku oznaczania MIC fosfomycymy metodą rozcieńczeń w agarze do podłoża należy dodać 25mg/l glukozo6fosforanu. Nie oznaczać MIC metodami rozcieńczeń w bulionie. 15

16 ATYBIOGRAM ROZSZERZONY Jeśli mamy do czynienia ze szczepami wieloopornymi oraz VRE izolowanymi z zakażeń zagrażających życiu (grupa chorych z obniżoną odpornością) należy dodatkowo oznaczyć wrażliwość na inne leki np.: chloramfenikol, rifampicynę, erytromycynę, które nie są stosowane w standardowej terapii zakażeń enterokokowych. Zawsze oznaczać MIC dla takich szczepów! imipenem 10 µg Stosować tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko do leczenia zakażeń wywołanych przez E. faecalis; E. faecium posiada naturalną oporność na imipenem. erytromycyna 15 µg tetracyklina 30 µg chloramfenikol 30 µg rifampicyna 5 µg chinupristyna/dalfopristyna 15 µg linezolid 30 µg Wrażliwość na tetracyklinę jest reprezentatywna dla wszystkich leków z tej grupy. Doksycyklina i minocyklina mogą być nastawiane ponieważ istnieją szczepy oporne na tetracyklinę, a wrażliwe na doksycyklinę i minocyklinę. Minocyklina nie jest zarejestrowana w Polsce. Nie zaleca się stosowania tetracyklin u dzieci poniżej 12 r.ż. Stosować wyjątkowo, zawsze po oznaczeniu MIC. Stosować wyjątkowo, tylko wobec szczepów wieloopornych; nie stosować w monoterapii. Preparat Synercid jest już zarejestrowany w Polsce, może być stosowany do leczenia zakażeń o etiologii Enterococcus faecium opornego na wankomycynę (VRE). E. faecalis posiada naturalną oporność na chinupristynę/dalfopristynę. Preparat Zyvox jest dostępny w imporcie docelowym, może być stosowany wobec E. faecium i E. faecalis opornych na wankomycynę (VRE). 16

17 3. Oznaczanie wrażliwości Streptococcus pneumoniae Badanie należy wykonywać na podłożu KBMHA, inkubować godziny, w temperaturze 35 o C, w atmosferze, 5 % CO Szczepy wzorcowe: Streptococcus pneumoniae ATCC oksacylina 1 µg ANTYBIOGRAM PODSTAWOWY Krążkiem z oksacyliną bada się wrażliwość na penicylinę. Wrażliwość na penicylinę oznacza wrażliwość na aminopenicyliny, aminopenicyliny w połączeniu z inhibitorami βlaktamaz, cefalosporyny I,II,III generacji. Nie można podać interpretacji: średniowrażliwy i oporny tylko na podstawie interpretacji wielkości strefy zahamowania wzrostu wokół krążka z oksacyliną strefa 19mm, dla takich izolatów. W przypadku szczepów izolowanych z zakażeń inwazyjnych oraz szczepów o obniżonej wrażliwości na penicylinę (strefa 19mm wokół krążka z oksacyliną) bezwzględnie oznaczać MIC penicyliny i cefalosporyn III generacji (cefotaksymu lub ceftriaksonu) 1. Szczepy oporne na penicylinę są oporne na cefalosporyny I i II generacji, a niekiedy nawet III generacji, poza tym mogą wykazywać brak wrażliwości na szereg innych grup terapeutycznych jak: makrolidy, tetracykliny, chloramfenikol, kotrimoksazol. UWAGA! Wybór i skuteczność antybiotyków βlaktamowych w przypadku zakażenia szczepem o średniej wrażliwości na penicylinę jest uzależnione od miejsca toczącego się zakażenia. W takim przypadku możemy je z powodzeniem stosować w zakażeniach dróg oddechowych, pod warunkiem np. podwyższenia dawki. Natomiast stosowanie w zakażeniach OUN cefalosporyny III generacji mogą okazać się skuteczne pod warunkiem zwiększenia dawki bądź w terapii skojarzonej. erytromycyna 15 µg Wynik badania wrażliwości na erytromycynę jest reprezentatywny dla roksytromycyny, klarytromycyny, azytromycyny i dirytromycyny. trimetoprim/sulfametoksazol 1,25/23,75 µg (kotrimoksazol) Ponad 30% szczepów izolowanych w Polsce jest opornych. 1 Interpretacja wartości MIC dla penicyliny i cefalosporyn III generacji Antybiotyk Wartość MIC (mg/l) wrażliwy średniowrażliwy oporny penicylina 0,06 0,121 2 cefotaksym lub ceftriakson 0,

18 ANTYBIOGRAM ROZSZERZONY klindamycyna 2µg wankomycyna 30 µg teikoplanina 30 µg tetracykliny 30 µg moksifloksacyna 5µg chloramfenikol 30 µg rifampicyna 5 µg chinupristyna/dalfopristyna 15 µg linezolid 30 µg Badać rutynowo szczepy izolowane z krwi, płynu mózgowordzeniowego i materiału pochodzącego z groźnych zakażeń; o ile możliwe oznaczać MIC wankomycyny dla takich izolatów. j.w., oporność przy strefie zahamowania wzrostu <16 mm. Wrażliwość na tetracyklinę jest reprezentatywna dla wszystkich leków z tej grupy. Doksycyklina i minocyklina mogą być nastawiane, ponieważ istnieją szczepy oporne na tetracyklinę, a wrażliwe na doksycyklinę i minocyklinę Minocyklina nie jest zarejestrowana w Polsce. Nie zaleca się stosowania tetracyklin u dzieci poniżej 12 r.ż. Pierwszy fluorochinolon z aktywnością wobec pneumokoków, zarejestrowany tylko do leczenia wybranych zakażeń układu oddechowego. Nie zaleca się stosowania fluorochinolonów u dzieci poniżej 16 r.ż. Stosować wyjątkowo tylko w zakażeniach OUN. Zawsze oznaczyć MIC. Stosować wyjątkowo, jedynie w ciężkich zakażeniach wieloopornymi szczepami. Należy umieścić informację, że nie powinna być stosowana w monoterapii. Preparat Synercid jest już zarejestrowany w Polsce, może być zastosowany do leczenia ciężkich zakażeń Preparat Zyvox jest dostępny w imporcie docelowym. 18

19 4. Oznaczanie wrażliwości paciorkowców βhemolizujących i jamy ustnej (ang. oral streptococci), dawniej paciorkowce zieleniące 4.1.Badanie należy wykonywać na podłożu KBMHA, inkubować godziny, w temperaturze 35 o C, w warunkach tlenowych z dodatkiem 5% CO Szczepy wzorcowe: Streptococcus pneumoniae ATCC ANTYBIOGRAM PODSTAWOWY penicylina 10 IU lub ampicylina 10 µg erytromycyna 15 µg klindamycyna 2 µg W przypadku paciorkowców zieleniących izolowanych w monokulturze z materiałów jałowych w warunkach fizjologicznych (krew, płyn mózgowo rdzeniowy, kości) zalecane jest oznaczanie MIC penicyliny. W przypadku paciorkowców βhemolizujących gr. B (S. agalactiae) oznaczać zawsze wrażliwość na ampicylinę (mogą wykazywać obniżoną wrażliwość na penicylinę); S. pyogenes jest powszechnie wrażliwy na penicylinę G, (jeżeli strefa wokół krążka z penicyliną <24mm, taki szczep należy przesłać do laboratorium referencyjnego). Wynik oznaczania wrażliwości na erytromycynę jest reprezentatywny dla roksytromycyny, klarytromycyny, azytromycyny i dirytromycyny. ANTYBIOGRAM ROZSZERZONY cefotaksym 30 µg lub ceftriakson30µg ofloksacyna 5 µg wankomycyna 30 µg lub teikoplanina 30 µg Badać zwłaszcza izolaty z zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Kryteria interpretacyjne dotyczą jedynie szczepów paciorkowców β hemolizujących. Szybkie narastanie oporności na fluorochinolony. Nie zaleca się stosowania fluorochinolonów u dzieci poniżej 16 r.ż. Nie należy oznaczać wrażliwości w przypadku szczepów izolowanych z układu moczowego. chloramfenikol30µg chinupristyna/dalfopristyna 15 µg tertracyklina 30 µg 19

20 krążek z antybiotykiem penicylina 10UI/ ampicylina 10µg 2 Paciorkowce β hemolizujących strefa w mm Paciorkowce jamy ustnej (ang. oral streptococci) MIC strefa w mm MIC O 1 Ś 1 W 1 O Ś W O Ś W O Ś W ,12 0,25 0,12 0,25 0,252 0, cefotaksym 30µg ceftriakson 30µg ,5 0, ,5 0, cefepim 30µg 24 0, , Ooporny, Śśredniowrażliwy, Wwrażliwy 2 oznaczenie wrażliwości na penicylinę/ampicylinę metodą dyfuzyjnokrążkową tylko dla paciorkowców βhemolizujących W przypadku zakażeń uogólnionych, wywołanych przez paciorkowce jamy ustnej o obniżonej wrażliwości na penicylinę, antybiotyki ßlaktamowe stosować w terapii skojarzonej z aminoglikozydami. 5. Oznaczanie wrażliwości Moraxella catarrhalis 5.1. Badanie należy wykonywać na podłożu MHA, inkubować godzin, w temperaturze 35 o C, w warunkach tlenowych Wytwarzanie βlaktamaz należy badać krążkiem z nitrocefiną (test cefinazowy). Jest to jedyna wiarygodna metoda. O wytwarzaniu β laktamaz można pośrednio wnioskować na podstawie oznaczania wrażliwości na penicylinę i ampicylinę metodą dyfuzyjną. Ze względu na powszechne wytwarzanie βlaktamaz (ponad 90% szczepów M. catarrhalis wytwarza βlaktamazę) badanie to można pominąć. W leczeniu zakażeń wywołanych przez M. catarrhalis produkujących βlaktamazę skuteczne są leki: ampicylina/sulbaktam, amoksycylina/kwas klawulanowy, cefalosporyny II (cefaklor, cefuroksym) i III generacji, fluorochinolony, makrolidy, tetracykliny. 20

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST)

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) Tabele interpretacji wartości granicznych minimalnych stężeń hamujących (MIC) oraz wielkości stref Wersja 1.1 Kwiecień 2010 Polskie tłumaczenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę XI. Antybiotyki i chemioterpeutyki ćwiczenia praktyczne W przedstawionych ćwiczeniach narysuj i zinterpretuj otrzymane wyniki badań mechanizmów oporności. Opisz rodzaje krążków użytych do badań oraz sposób

Bardziej szczegółowo

Polskie tłumaczenie pod red. prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz

Polskie tłumaczenie pod red. prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) Tabele interpretacji wartości granicznych minimalnych stężeń hamujących (MIC) oraz wielkości stref zahamowania wzrostu Wersja 5.0, obowiązująca

Bardziej szczegółowo

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost.

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Opracowanie: dr inż. Roland Wakieć Wprowadzenie. Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST)

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) Tabele interpretacji wartości granicznych minimalnych stężeń hamujących (MIC) oraz wielkości stref zahamowania wzrostu Wersja 4.0, obowiązująca

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości pałeczek Gram-ujemnych Marek Gniadkowski 1, Dorota Żabicka 2, Waleria Hryniewicz

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów

Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów Podłoża metoda dyfuzyjno-krążkowa EUCAST 1. Który z producentów podłoża agarowego

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2010

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2010 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2010 Oznaczanie wrażliwości ziarniaków Gram-dodatnich z rodzaju Staphylococcus spp. Dorota Żabicka 1, Waleria

Bardziej szczegółowo

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r.

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości ziarniaków Gram-dodatnich z rodzaju Staphylococcus spp. Dorota Żabicka 1, Waleria

Bardziej szczegółowo

Nowe karty antybiogramowe VITEK 2 i VITEK 2 Compact

Nowe karty antybiogramowe VITEK 2 i VITEK 2 Compact Nowe karty antybiogramowe VITEK 2 i VITEK 2 Compact dr Dorota Żabicka 1, dr Elżbieta Stefaniuk 1,2 1 Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2 Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Mikrobiologicznej,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości Neisseria meningitidis i Haemophilus influenzae Anna Skoczyńska 1, Dorota Żabicka

Bardziej szczegółowo

Eksperckie zasady interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów zalecenia EUCAST Wersja 2.0

Eksperckie zasady interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów zalecenia EUCAST Wersja 2.0 Eksperckie zasady interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów zalecenia EUCAST Wersja 2.0 Polskie tłumaczenie pod red. prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz Roland Leclercq 1,2,

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr Zabrze, dnia 07.03.04 r. im. Prof. Stanisława Szyszko Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 4-800 Zabrze, ul. 3 Maja 3-5 Znak sprawy: ZP/3/30/04/PN/3

Bardziej szczegółowo

Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa

Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa Zał nr 1 do SIWZ Grupa 1: gotowe podłoża, testy i odczynniki Podłoża na płytkach petriego o średnicy 90 mm, podłoża w probówkach,testy i odczynniki mikrobiologiczne

Bardziej szczegółowo

DORIPENEM NOWY LEK Z GRUPY KARBAPENEMÓW

DORIPENEM NOWY LEK Z GRUPY KARBAPENEMÓW DORIPENEM NOWY LEK Z GRUPY KARBAPENEMÓW dr n. med. Dorota Żabicka, prof. dr hab n. med. Waleria Hryniewicz Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów Narodowy Instytut Leków, Warszawa

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD)

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM Z ZAKAŻENIEM UKŁADU MOCZOWEGO Zasady leczenia Grupa Ekspertów PTNFD ZALECENIE 4. Postępowanie z dzieckiem

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna 1 2 Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne połączenie metod manualnych i automatyzacji Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne To nie tylko sprzęt diagnostyczny,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości ziarniaków Gram-dodatnich z rodzaju Streptococcus spp. Dorota Żabicka 1, Radosław

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA)

INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA) INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA) MRSA zwykle przenosi się poprzez: Kontakt bezpośredni z osobą zakażoną lub

Bardziej szczegółowo

ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH

ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH Opracowały: dr n. med. Małgorzata Berezińska i dr n. med. Agnieszka Wolska PACIORKOWCOWE ZAPALENIE GARDŁA I MIGDAŁKÓW PODNIEBIENNYCH (angina paciorkowcowa) S.

Bardziej szczegółowo

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY Wpływ racjonalnej BYDGOSZCZ antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ w Bydgoszczy dr n. med. Joanna Sierzputowska

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Kontrakty na usługi dla szpitali SIWZ dla badań mikrobiologicznych Danuta Pawlik SP ZOZ ZZ Maków Mazowiecki Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Warunki prawne dotyczące konkursu ofert Ustawa z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

I. Inhibitory syntezy ściany komórkowej

I. Inhibitory syntezy ściany komórkowej Antybiotyki beta-laktamowe I. Inhibitory syntezy ściany komórkowej Hamują syntezę ściany komórkowej i wykazują działanie bakteriobójcze. Do antybiotyków beta-laktamowych zaliczamy: 1. Penicyliny 2. Cefalosporyny

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebujesz pomocy w pisaniu pracy? Nasz numer telefonu: 534-020-558 Nasz adres e-mail: prace@edutalent.pl

Czy potrzebujesz pomocy w pisaniu pracy? Nasz numer telefonu: 534-020-558 Nasz adres e-mail: prace@edutalent.pl 1.3 Analiza lekooporności jako jedna z metod różnicowanie szczepów Escherichia coli Diagnostyka mikrobiologiczna przebiega kilkuetapowo, a następowanie po sobie kolejnych faz zależne jest od wyniku etapu

Bardziej szczegółowo

Numer 3/2012 MDR, XDR, PDR JEDNOLITE, MIĘDZYNARODOWE DEFINICJE NABYTEJ OPORNOŚCI DROBNOUSTROJÓW NA ANTYBIOTYKI

Numer 3/2012 MDR, XDR, PDR JEDNOLITE, MIĘDZYNARODOWE DEFINICJE NABYTEJ OPORNOŚCI DROBNOUSTROJÓW NA ANTYBIOTYKI AktualnoŚci Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków Numer 3/2012 MDR, XDR, PDR JEDNOLITE, MIĘDZYNARODOWE DEFINICJE NABYTEJ OPORNOŚCI DROBNOUSTROJÓW NA ANTYBIOTYKI Opracowanie: dr n. med. Dorota Żabicka,

Bardziej szczegółowo

Analiza mikrobiologiczna oddziałów szpitalnych - skumulowane dane na temat antybiotykowrażliwości dla celów empirycznej terapii zakażeń

Analiza mikrobiologiczna oddziałów szpitalnych - skumulowane dane na temat antybiotykowrażliwości dla celów empirycznej terapii zakażeń K o n s u l t a n t K r a j o w y w d z i e d z i n i e m i k r o b i o l o g i i l e k a r s k i e j P r o f. d r h a b. m e d. W a l e r i a H r y n i e w i c z N a r o d o w y I n s t y t u t L e k

Bardziej szczegółowo

Ziarenkowce Gram-dodatnie część II

Ziarenkowce Gram-dodatnie część II Ziarenkowce Gram-dodatnie część II Oporność na antybiotyki β-laktamowe oporność enzymatyczna wytwarzanie β-laktamaz, enzymów hydrolizujących wiązanie w pierścieniu β-laktamowym antybiotyków oporność receptorowa

Bardziej szczegółowo

OCENA STOPNIA WRAŻLIWOŚCI NA AMINOGLIKOZYDY SZCZEPÓW BAKTERYJNYCH IZOLOWANYCH OD CHORYCH Z ZAKAŻENIAMI UKŁADOWYMI I UOGÓLNIONYMI.

OCENA STOPNIA WRAŻLIWOŚCI NA AMINOGLIKOZYDY SZCZEPÓW BAKTERYJNYCH IZOLOWANYCH OD CHORYCH Z ZAKAŻENIAMI UKŁADOWYMI I UOGÓLNIONYMI. MED. DOŚW. MIKROBIOL., 8, 6: 5-4 Beata Kowalska - Krochmal, Izabela Dolna, Agata Dobosz, Ewa Wrzyszcz, Grażyna Gościniak OCENA STOPNIA WRAŻLIWOŚCI NA AMINOGLIKOZYDY SZCZEPÓW BAKTERYJNYCH IZOLOWANYCH OD

Bardziej szczegółowo

BBL Sensi-Disc Antimicrobial Susceptibility Test Discs 8840621

BBL Sensi-Disc Antimicrobial Susceptibility Test Discs 8840621 BBL Sensi-Disc Antimicrobial Susceptibility Test Discs 8840621 Dostêpnoœæ znaku CE, patrz etykieta produktu. 2007/11 Polski PRZEZNACZENIE Niniejsze krążki są przeznaczone do półilościowej oceny wrażliwości

Bardziej szczegółowo

Leki przeciwbakteryjne

Leki przeciwbakteryjne Leki przeciwbakteryjne Działania niepożądane po antybiotykach Alergie Dysbakterioza Działania toksyczne wobec narządów: Alergia skórna Alergia pokarmowa Wstrząs anafilaktyczny Zespół Stevensa i Johnsona

Bardziej szczegółowo

Szpitalna lista antybiotyków Propozycja kierowana do szpitali. Waleria Hryniewicz Tomasz Ozorowski

Szpitalna lista antybiotyków Propozycja kierowana do szpitali. Waleria Hryniewicz Tomasz Ozorowski Szpitalna lista antybiotyków Propozycja kierowana do szpitali Waleria Hryniewicz Tomasz Ozorowski Wydawnictwo sfinansowane ze środków będących w dyspozycji Ministra Zdrowia w ramach programu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie

Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie EPIC II: Odsetki zakażeń u zakażonych pacjentów z dodatnim wynikiem posiewu, według rejonu geograficznego*

Bardziej szczegółowo

Zasady racjonalnej antybiotykoterapii 2012

Zasady racjonalnej antybiotykoterapii 2012 Trójkąt oddziaływań" między antybiotykiem, Zasady racjonalnej antybiotykoterapii 2012 mikroorganizmem i makroorganizmem Ewa Jaźwińska-Tarnawska Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Według Mims C. A.

Bardziej szczegółowo

OPORNOŚĆ SZCZEPÓW PSEUDOMONAS AERUGINOSA NA KARBAPENEMY PO INKUBACJI Z SUBINHIBICYJNYMI STĘŻENIAMI IMIPENEMU I MEROPENEMU

OPORNOŚĆ SZCZEPÓW PSEUDOMONAS AERUGINOSA NA KARBAPENEMY PO INKUBACJI Z SUBINHIBICYJNYMI STĘŻENIAMI IMIPENEMU I MEROPENEMU Nowiny Lekarskie 2011, 80, 4, 258 265 PAWEŁ SACHA 1, PIOTR WIECZOREK 1, DOMINIKA OJDANA 1, SŁAWOMIR CZABAN 2, DOROTA OLSZAŃ- SKA 3, ELŻBIETA TRYNISZEWSKA 1, 3 OPORNOŚĆ SZCZEPÓW PSEUDOMONAS AERUGINOSA NA

Bardziej szczegółowo

Zakażenia u pacjentów Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci zasady antybiotykoterapii

Zakażenia u pacjentów Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci zasady antybiotykoterapii Zakażenia u pacjentów Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci zasady antybiotykoterapii Danuta Dzierżanowska, Katarzyna Semczuk, Barbara Garczewska, Alicja Pawińska, Wanda Kamińska, Adam Fangrat Instytut Pomnik

Bardziej szczegółowo

Oporność krzyżowa (równoległa)

Oporność krzyżowa (równoległa) Wprowadzenie do chemioterapii zakażeń Zasady prowadzenia chemioterapii zakażeń: empirycznej i celowanej Dr hab. n. med. Marzena Dworacka Katedra i Zakład Farmakologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy Ćwiczenia - co tydzień 5 ćwiczeń x 2 godz. = 10 godz. Piątek: 9.45-11.15

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009

Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii. na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości Enterococcus spp. Alicja Kuch 1, Dorota Żabicka 1, Waleria Hryniewicz 1,2 1.

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie na artykuły do bakteriologicznej diagnostyki chorób zakaźnych krążki z antybiotykami na rok 2012//2013r. 1 op = 50 krążków 80 op

Zapotrzebowanie na artykuły do bakteriologicznej diagnostyki chorób zakaźnych krążki z antybiotykami na rok 2012//2013r. 1 op = 50 krążków 80 op Pakiet Nr:1 Zapotrzebowanie na artykuły do bakteriologicznej diagnostyki chorób zakaźnych krążki z antybiotykami na rok 2012//2013r Lp Nazwa asortymentu jedn miary Ilość 1 Ampicylina AM 10µg 1 op = 50

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie karbapenemaz zalecenia 2015

Wykrywanie karbapenemaz zalecenia 2015 Wykrywanie karbapenemaz zalecenia 2015 Dorota Żabicka 1, Anna Baraniak 2, Elżbieta Literacka 1, Marek Gniadkowski 2, Waleria Hryniewicz 1 1. Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej, Narodowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie karbapenemaz zalecenia 2013

Wykrywanie karbapenemaz zalecenia 2013 Zalecenia sfinansowane ze środków będących w dyspozycji Ministra Zdrowia w ramach programu zdrowotnego pn.: Narodowy Program Ochrony Antybiotyków Moduł I Monitorowanie zakażeń szpitalnych oraz inwazyjnych

Bardziej szczegółowo

Columbia Agar + 5% krew barania. Szt. 4000. Sabouraud Dextrose Agar + chloramfenikol + gentamycyna. Szt. 800

Columbia Agar + 5% krew barania. Szt. 4000. Sabouraud Dextrose Agar + chloramfenikol + gentamycyna. Szt. 800 Część nr 1 Gotowe podłoża w opakowaniach jednostkowych do wykonywania procedur mikrobiologicznych Poz. 1-5; średnica płytek 90mm, max. Wielkość opakowania 20 płytek Termin ważności płytek min 5-6 tyg.

Bardziej szczegółowo

Bakterie z rodzaju Enterococcus jako ważny czynnik etiologicznym zakażeń układu moczowego u pacjentów ambulatoryjnych

Bakterie z rodzaju Enterococcus jako ważny czynnik etiologicznym zakażeń układu moczowego u pacjentów ambulatoryjnych Bacteria of the genus enterococci as an important etiologic agent of urinary tract infections in outpatients Marek Bronk 1, Mirella Kochowska-Bronk 1, Anna Śledzińska 1,2, Alfred Samet 1 1 Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania biomérieux do Identyfikacji i Badania Lekowrażliwości Drobnoustrojów

Rozwiązania biomérieux do Identyfikacji i Badania Lekowrażliwości Drobnoustrojów Rozwiązania biomérieux do Identyfikacji i Badania Lekowrażliwości Drobnoustrojów 04-12 / 9303432/010/PL/A / Niniejszy dokument nie ma mocy prawnej. biomérieux S.A. zastrzega sobie prawo wprowadzenia zmian

Bardziej szczegółowo

BAKTERIE GRAM-DODATNIE

BAKTERIE GRAM-DODATNIE BAKTERIE GRAM UJEMNE BAKTERIE GRAM-DODATNIE Podział antybiotyków/chemioterapeutyków w oparciu o spektrum przeciwbakteryjne Kształt komórki Ziarenkowce Rodzaj Neisseria Charakterystyka Kształt komórki Ziarenkowce

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia ze strony patogenów bakteryjnych w oddziałach dziecięcych w świetle Rekomendacji Postępowania w. Waleria Hryniewicz

Zagrożenia ze strony patogenów bakteryjnych w oddziałach dziecięcych w świetle Rekomendacji Postępowania w. Waleria Hryniewicz Zagrożenia ze strony patogenów bakteryjnych w oddziałach dziecięcych w świetle Rekomendacji Postępowania w Zakażeniach Układu Oddechowego Waleria Hryniewicz Narodowy Instytut Leków, Warszawa Czynniki etiologiczne

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacje antybiotyków

Klasyfikacje antybiotyków Klasyfikacje antybiotyków Wg efektu działania Wg miejsca działania Wg zakresu działania Antybiotyki bakteriobójcze Beta laktamowe Glikopeptydy Bacytracyna Daptomycyna Aminoglikozydy Fluorochinolony 1 Antybiotyki

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 7 kwietnia 2011

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 7 kwietnia 2011 ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 7 kwietnia 2011 Światowy Dzień Zdrowia (ang. World Health Day ) obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, w rocznicę założenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Corocznie Organizacja

Bardziej szczegółowo

Ad. pyt. 3 : Zamawiający doprecyzowuje, iż stężenie formaliny winno wynosić 36-38%.

Ad. pyt. 3 : Zamawiający doprecyzowuje, iż stężenie formaliny winno wynosić 36-38%. Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy ul. Narutowicza 80, 05-400 Otwock, tel. (22) 344 64 00, 344 64 71, FAX (22) 344-64-74, centr. (22) 344 62 00 http://www.otwock-szpital.pl e-mail: sekretariat.otw@otwock-szpital.pl,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009 Opracowanie: Marcin Kadłubowski, Anna Skoczyńska, Waleria Hryniewicz Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do specyfikacji. ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY. Wykaz odczynników. Wartość netto za okres 48 m-cy (zł)

Załącznik nr 2 do specyfikacji. ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY. Wykaz odczynników. Wartość netto za okres 48 m-cy (zł) ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY Załącznik nr 2 do specyfikacji Wykaz odczynników ZAKUP I DOSTAWA ODCZYNNIKÓW I MATERIAŁÓW ZUŻYWALNYCH DO IDENTYFIKACJI DROBNOUSTROJÓW ORAZ OZNACZANIA

Bardziej szczegółowo

Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa?

Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa? 0/0/205 Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa? Krystyna Bober Olesińska Klinika Neonatologii WUM 2 Struktura oddziałów neonatologicznych na Mazowszu 53 - oddziały Stopień referencyjności

Bardziej szczegółowo

UKŁAD MOCZOWY JAKO PIERWOTNE ŹRÓDŁO ZAKAŻENIA KRWI

UKŁAD MOCZOWY JAKO PIERWOTNE ŹRÓDŁO ZAKAŻENIA KRWI MED. DOŚW. MIKROBIOL., 2009, 61: 343-350 Anna Budzyńska, Agnieszka Kaczmarek, Eugenia Gospodarek UKŁAD MOCZOWY JAKO PIERWOTNE ŹRÓDŁO ZAKAŻENIA KRWI Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum im.

Bardziej szczegółowo

3. Szczepy wzorcowe TCS

3. Szczepy wzorcowe TCS Nr kat. Nazwa 3. Szczepy wzorcowe TCS Selectrol to liofilizowane na krążkach, mikrobiologiczne szczepy wzorcowe pierwszej generacji. Zgodnie z umową licencyjną z Health Protection Agency Culture Collection

Bardziej szczegółowo

Ochrony Antybiotyków. Aktualnosci Narodowego Programu. Numer 3/2011. Lekooporność bakterii

Ochrony Antybiotyków. Aktualnosci Narodowego Programu. Numer 3/2011. Lekooporność bakterii Aktualnosci Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków Numer 3/2011 Opracowanie: lek.med. Monika Wanke, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa Lekooporność bakterii Od 2008 roku Europa obchodzi Dzień

Bardziej szczegółowo

Tabletki Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 250 mg: Tabletki Zinnat 500 mg: Zawiesina Zinnat 125 mg:

Tabletki Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 250 mg: Tabletki Zinnat 500 mg: Zawiesina Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 125 mg: białe, powlekane, w kształcie kapsułki z napisem "GLAXO" z jednej strony i,,125" z drugiej. Każda tabletka zawiera 125 mg cefuroksymu (w postaci aksetylu cefuroksymu). Tabletki

Bardziej szczegółowo

Wielolekooporne Gram-ujemne,,superbakterie" oraz powodowane przez nie zakażenia wewnątrzszpitalne.

Wielolekooporne Gram-ujemne,,superbakterie oraz powodowane przez nie zakażenia wewnątrzszpitalne. Wielolekooporne Gram-ujemne,,superbakterie" oraz powodowane przez nie zakażenia wewnątrzszpitalne. Na przełomie XX i XXI wieku głównym problemem w szpitalach i placówkach opieki zdrowotnej w Europie oraz

Bardziej szczegółowo

15 000 2. Fibrynogen 4 500 3. D dimer 6 000 Razem x x x x x x x x

15 000 2. Fibrynogen 4 500 3. D dimer 6 000 Razem x x x x x x x x Załącznik Nr 2/1 Formularz cenowy Pakiet nr 1 - Zakup uzupełniający i dostawy wybranych odczynników, materiałów eksploatacyjnych do analizatora koagulologicznego BCS XP. KOD CPV 33696200-7 Odczynniki do

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 SEMESTR ZIMOWY Wykłady (14 godz.): Ćwiczenia (60 godz.): Wtorek 15.00 16.30 sala

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Zabrze: Dostawa produktów do wykonywania badań mikrobiologicznych Numer ogłoszenia: 310392-2015; data zamieszczenia: 18.11.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

Ochrony Antybiotyków. AktualnoŚci Narodowego Programu

Ochrony Antybiotyków. AktualnoŚci Narodowego Programu AktualnoŚci Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków Numer 2/2014 Raport Światowej Organizacji Zdrowia nt. Oporności Drobnoustrojów (kwiecień 2014) wybrane najważniejsze wnioski nt. monitorowania antybiotykooporności

Bardziej szczegółowo

ANTYBIOTYKOOPORNOŚĆ: ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA PUBLICZNEGO

ANTYBIOTYKOOPORNOŚĆ: ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA PUBLICZNEGO ANTYBIOTYKOOPORNOŚĆ: ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA PUBLICZNEGO materiał prasowy Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach i Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach Antybiotyki jeszcze do niedawna były najskuteczniejszą

Bardziej szczegółowo

ZASADY INTERPRETACJI WYNIKÓW OZNACZANIA LEKOWRAŻLIWOŚCI DROBNOUSTROJÓW - ZALECENIA EKSPERTÓW EUCAST

ZASADY INTERPRETACJI WYNIKÓW OZNACZANIA LEKOWRAŻLIWOŚCI DROBNOUSTROJÓW - ZALECENIA EKSPERTÓW EUCAST Europejski Komitet d/s Oznaczania Lekowrażliwości EUAST Zasady interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów - zalecenia ekspertów EUAST, wersja 1, kwiecień 2008. ZASADY INTERPRETAJI

Bardziej szczegółowo

Leczenie zakaŝeń na przykładzie zakaŝeń dolnych dróg oddechowych

Leczenie zakaŝeń na przykładzie zakaŝeń dolnych dróg oddechowych Leczenie zakaŝeń na przykładzie zakaŝeń dolnych dróg oddechowych PZP: zapalenie płuc nabyte poza szpitalem. Rozpoznanie kliniczne pozaszpitalnego zapalenia płuc (PZP): rozpoznanie ustalone na podstawie

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Krystyna Paszko Monitorowanie patogenów alarmowych w Szpitalu św. Wojciecha w Gdańsku nowe przepisy i ich konsekwencje dla monitorowania patogenów alarmowych XII Konferencja naukowo-szkoleniowa SHL Stare

Bardziej szczegółowo

Farmakologia kliniczna małych zwierząt. Wybrane zagadnienia

Farmakologia kliniczna małych zwierząt. Wybrane zagadnienia Farmakologia kliniczna małych zwierząt Wybrane zagadnienia Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wzmocnienie potencjału dydaktycznego UWM w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Dostawa sprzętu jednorazowego użytku do badań mikrobiologicznych, testów i odczynników do diagnostyki mikrobiologicznej, automatycznego analizatora do diagnostyki mikrobiologicznej - odczynniki wraz z

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 1 ml roztworu kropli do oczu zawiera 0,025 mg benzalkoniowego chlorku.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 1 ml roztworu kropli do oczu zawiera 0,025 mg benzalkoniowego chlorku. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Ofloxamed, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu kropli do oczu zawiera 3,0 mg ofloksacyny. Jedna

Bardziej szczegółowo

MINISTER ZDROWIA NARODOWY PROGRAM OCHRONY ANTYBIOTYKÓW

MINISTER ZDROWIA NARODOWY PROGRAM OCHRONY ANTYBIOTYKÓW MINISTER ZDROWIA PROGRAM ZDROWOTNY PN. NARODOWY PROGRAM OCHRONY ANTYBIOTYKÓW MODUŁ I Monitorowanie zakażeń szpitalnych oraz inwazyjnych zakażeń bakteryjnych dla celów epidemiologicznych, terapeutycznych

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Ofloxacin-POS, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Ofloxacin-POS, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Ofloxacin-POS, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu kropli do oczu zawiera 3 mg ofloksacyny.

Bardziej szczegółowo

AMPICILLIN Ampicillinum. 250 mg, 500 mg, 1g, 2 g Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań domięśniowych i dożylnych

AMPICILLIN Ampicillinum. 250 mg, 500 mg, 1g, 2 g Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań domięśniowych i dożylnych Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood (150 mm) BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood, Square

BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood (150 mm) BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood, Square PA-254030.07-1 - GOTOWE PODŁOŻA HODOWLANE NA PŁYTKACH INSTRUKCJE STOSOWANIA PA-254030.07 wer.: April 2013 BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood BD Mueller Hinton Agar with 5% Sheep Blood (150 mm)

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, ul. Młyńska 2, 63-700

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, ul. Młyńska 2, 63-700 Krotoszyn: Dostawę odczynników dla laboratorium i bakteriologii dla SPZOZ Krotoszyn Numer ogłoszenia: 80016-2013; data zamieszczenia: 26.02.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010 WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ Data wprowadzenia: 1 / 6 Nazwisko Stanowisko Data Podpis Opracował Tadeusz Gadomski Kierownik 10.10.2010 ZaakceptowałBożena Szelągowska Pełnomocnik ds. Zarządzania Jakością 10.10.2010

Bardziej szczegółowo

stosowanie antybiotyku to nie tylko leczenie konkretnego pacjenta ale szeroki wpływ na społeczeństwo i środowisko: narastanie oporności

stosowanie antybiotyku to nie tylko leczenie konkretnego pacjenta ale szeroki wpływ na społeczeństwo i środowisko: narastanie oporności Mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki Wykład 1 1.10.2015 Prowadzący: dr n.med. Joanna Jursa-Kulesza Zakład Mikrobiologii i Diagnostyki Immunologicznej Antybiotyki następstwa: 1997 r - Światowa Organizacja

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO TOBROSOPT 0,3%, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 3 mg Tobramycinum (tobramycyny).

Bardziej szczegółowo

Zdr Publ 2012;122(2): 201-205. Kinga Skrzypek, Anna Malm. Abstract. Najnowsze dane potwierdzają, że wzrasta liczba pacjentów

Zdr Publ 2012;122(2): 201-205. Kinga Skrzypek, Anna Malm. Abstract. Najnowsze dane potwierdzają, że wzrasta liczba pacjentów Praca Poglądowa Zdr Publ 2012;122(2): 201-205 Review Article Kinga Skrzypek, Anna Malm Oporność bakterii na karbapenemy w aspekcie zdrowia publicznego Bacterial resistance to carbapenems in terms of public

Bardziej szczegółowo

AKTUALNOÂCI BINET. Drogie Koleżanki i Koledzy! Nr 2 / styczeƒ 2009. www.koroun.edu.pl

AKTUALNOÂCI BINET. Drogie Koleżanki i Koledzy! Nr 2 / styczeƒ 2009. www.koroun.edu.pl www.koroun.edu.pl Drogie Koleżanki i Koledzy! Witam serdecznie w Nowym Roku oddając w Wasze ręce drugi numer AKTUALNOŚCI BINET, w którym skupiamy się na prawidłowej diagnostyce, terapii i profilaktyce

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1. PAKIET NR 1 Odczynniki hematologiczne do aparatu ABX MICROS 60

ZAŁĄCZNIK NR 1. PAKIET NR 1 Odczynniki hematologiczne do aparatu ABX MICROS 60 PAKIET NR Odczynniki hematologiczne do aparatu ABX MICROS 60 ZAŁĄCZNIK NR Lp. Nazwa/postać/stężenie Opakowanie Ilość opakowań na rok. Roztwór roboczy ( diluent) /8-866/ opakowanie = 0 l.. Roztwór lizujący

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Oflodinex, 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 3 mg ofloksacyny. Substancje pomocnicze

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej zamawiającego: www.spzoz.krotoszyn.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Adres strony internetowej zamawiającego: www.spzoz.krotoszyn.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Krotoszyn: DOSTAWA ODCZYNNIKÓW DLA LABORATORIUM I BAKTERIOLOGII. Numer ogłoszenia: 30396-2012; data zamieszczenia: 01.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

Od Wykonawców wpłynęły następujące pytania :

Od Wykonawców wpłynęły następujące pytania : Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy ul. Narutowicza 80, 05-400 Otwock, tel. () 344 64 00, 344 64 71, FAX () 344-64-74, centr. () 344 6 00 http://www.otwock-szpital.pl e-mail: sekretariat.otw@otwock-szpital.pl,

Bardziej szczegółowo

Antybiotykoterapia zakażeń układu moczowego

Antybiotykoterapia zakażeń układu moczowego Antybiotykoterapia zakażeń układu moczowego Antibiotic treatment of urinary tract infections dr n. med. Robert Kuthan Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie Oddano do publikacji: 18.08.2014 PDF

Bardziej szczegółowo

ZAKAZENIA ZAKLADOWE (SZPITALNE): - RAPORTY ROCZNE DROBNOUSTROJÓW ALARMOWYCH ZA ROK 2005, - OGNISKA ZAKAZEN SZPITALNYCH W LATACH 2001-2005.

ZAKAZENIA ZAKLADOWE (SZPITALNE): - RAPORTY ROCZNE DROBNOUSTROJÓW ALARMOWYCH ZA ROK 2005, - OGNISKA ZAKAZEN SZPITALNYCH W LATACH 2001-2005. ZAKAZENIA ZAKLADOWE (SZPITALNE): - RAPORTY ROCZNE DROBNOUSTROJÓW ALARMOWYCH ZA ROK 2005, - OGNISKA ZAKAZEN SZPITALNYCH W LATACH 2001-2005. lek. med. Maria Szulc WSSE SZCZECIN Wedlug definicji WHO ZAKAZENIE

Bardziej szczegółowo

XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne

XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne Ćwiczenie 1. Wykonanie preparatu mikroskopowego barwionego metodą Grama Opis preparatu: Ćwiczenie 2. Ocena wzrostu szczepów na podłożach stałych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI

PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI Zeszyt 2. czerwiec 2008 OKULISTYKA KWARTALNIK MEDYCZNY ISSN 1505-2753 Wydanie specjalne PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI LECZENIE PRZECIWBAKTERYJNE dr n. med. Justyna Izdebska Samodzielny Publiczny

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Tarsime, 125 mg, tabletki powlekane Tarsime, 250 mg, tabletki powlekane Tarsime, 500 mg, tabletki powlekane 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Bardziej szczegółowo

1 tabletka zawiera 1 g cefadroksylu w postaci cefadroksylu jednowodnego.

1 tabletka zawiera 1 g cefadroksylu w postaci cefadroksylu jednowodnego. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO DURACEF, 1 g, tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 tabletka zawiera 1 g cefadroksylu w

Bardziej szczegółowo

Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 3. Zakład Medycyny Rodzinnej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 4

Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 3. Zakład Medycyny Rodzinnej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 4 PRZEGL EPIDEMIOL 2011; 65: 345-351 Problemy zakażeń Sławomir Chlabicz 1, Katarzyna Leszczynska 2, Witold Lukas 3, Laura Gualco 4, Giancarlo Schito 4, Kurt G. Naber 5 NIEPOWIKŁANE ZAKAŻENIA DOLNYCH DRÓG

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie europejskiego badania nt. rozpowszechnienia bakterii opornych na karbapenemy. Podsumowanie. Projekt EuSCAPE

Podsumowanie europejskiego badania nt. rozpowszechnienia bakterii opornych na karbapenemy. Podsumowanie. Projekt EuSCAPE Podsumowanie europejskiego badania nt. rozpowszechnienia bakterii opornych na karbapenemy Październik 2013 Podsumowanie Celem Europejskiego Badania nt. Rozpowszechnienia Pałeczek Enteriobacteriaceae Wytwarzających

Bardziej szczegółowo

Podmiot odpowiedzialny: ScanVet Poland Sp. z o.o. Skiereszewo ul. Kiszkowska 9 62-200 Gniezno

Podmiot odpowiedzialny: ScanVet Poland Sp. z o.o. Skiereszewo ul. Kiszkowska 9 62-200 Gniezno Akceptuję Na naszej stronie stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Polityka antybiotykowa w oddziale pediatrycznym Adam Hermann Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Fundacja Instytut Profilaktyki Zakażeń Adam Hermann Stare Jabłonki 05-07.10.2014r.

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 1 Zakład Mikrobiologii UJK Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 2 Zakład Mikrobiologii UJK Zakres materiału (zagadnienia)

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia - Bakteriologia

Mikrobiologia - Bakteriologia Mikrobiologia - Bakteriologia 5050 Bezpośrednie barwienie bakteriologiczne Kwiecień, październik 3-9 zdjęć cyfrowych wybarwionych bezpośrednio preparatów, prezentowane na stronie internetowej Labquality

Bardziej szczegółowo