1 Łącza bezpieczeństwa 5 Krzesło Roku Ryzyko z dużą energią 7 Satelitą w korek 8 Nowy system dla elektrowni Rybnik.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1 Łącza bezpieczeństwa 5 Krzesło Roku 2004 6 Ryzyko z dużą energią 7 Satelitą w korek 8 Nowy system dla elektrowni Rybnik."

Transkrypt

1 Nr 15 s kwiecień 2005 Wydawca: Siemens Sp. z o.o. Redakcja: WV Marketing, red. Marcin Mierzejewski, tel. (22) , fax (22) Łącza bezpieczeństwa 5 Krzesło Roku Ryzyko z dużą energią 7 Satelitą w korek 8 Nowy system dla elektrowni Rybnik 9 Oczyszczalnia gigant 10 Protokół z Kioto i Emission Portal 11 Tomograf tomografowi nierówny 12 Nowy prezes Zarządu Siemens AG 12 Elastyczna sieć Newsletter Łącza bezpieczeństwa Międzynarodowa wymiana energii elektrycznej może stać się szansą dla polskiej energetyki, stanowiąc przy tym ważny element bezpieczeństwa energetycznego kraju. Jednak tylko pod warunkiem, że we właściwy sposób zostanie rozbudowana infrastruktura łączy transgranicznych. Liberalizacja transgranicznego handlu energią jest częścią integracyjnej polityki UE. Dzięki otwarciu granic możliwe stało się uruchomienie zasad konkurencji w tej dziedzinie gospodarki. Na tym, że koszty wytworzenia są różne w różnych krajach, bez wątpienia skorzystają tańsi producenci, jak również firmy specjalizujące się w przesyle energii. W momencie wstąpienia Polski do UE, pojawiła się również szansa dla polskiej energetyki. Już teraz ci polscy producenci energii elektrycznej, którzy wytwarzają ją taniej niż producenci zachodni, odnoszą pewne korzyści z liberalizacji wymiany energetycznej pomiędzy krajami Wspólnoty. Korzyści mogłyby być dużo większe, gdyby odpowiednio rozbudować system międzynarodowych połączeń elektroenergetycznych. Rozbudowa systemu miałaby ponadto ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy. Tymczasem obecny stan rozwoju transgranicznej infrastruktury elektroenergetycznej w Polsce specjaliści oceniają jako słaby. Co więcej, w ciągu ostatnich kilku lat nic się w tym zakresie nie poprawia, a sytuacja nawet nieco się pogorszyła, ponieważ jedna z linii łączących system polski z Białorusią została wyłączona do remontu. Na innej częstotliwości Pomiędzy zachodnim systemem UCTE (Union for the Co-ordination of Transmission of Electricity), który obowiązuje w Polsce od 1995 roku, a wschodnim systemem RAO EES (Jedinstwiennaja Energeticzeskaja Sistema) nadal nie ma właściwego połączenia. Wszystkie istniejące, nieliczne zresztą łącza tworzą zaledwie wyspy w obcym systemie energetycznym. Do takich należy remontowana linia Białystok-Roś, a także linia łącząca Zamość z dwoma blokami energetycznymi ukraińskiej elektrowni w Dobrotworze, które pracują w systemie zachodnim i są synchronizowane przez polską Krajową Dyspozycję Mocy. Są to jednak wszystko linie o znaczeniu lokalnym, a nie strategicznym. Sowieckiego, ani z krajami bloku RWPG. Jedna strategiczna linia budowy socjalizmu, łącząca Rzeszów z ukraińską elektrownią jądrową Chmielnicki, która nie działa od 10 lat, dwie lokalne linie 110 kv oraz jedna nowa 110-ka zarządzana przez niezależnego operatora to za mało, aby mówić o realnym połączeniu europejskiego systemu UCTE z obszarem EES kontrolowanym dziś przez Rosję. Powodem są m.in. znaczne różnice techniczne między oboma systemami. W systemie UCTE parametry sieci synchronizuje się z dokładnością do 14 mhz, gdy tymczasem zegar synchronizujący system rosyjski taktuje z dokładnością do zaledwie 1 Hz. Jednak kwestia synchronizacji to nie jedyny problem wymiany elektroenergetycznej ze Wschodem. Jak mówi Krzysztof Żmijewski, przewodniczący Społecznej Rady Konsultacyjnej Energetyki i były prezes spółki Polskie Sieci Elektroenergetyczne, producenci w większości krajów działających w systemie EES nie spełniają także podstawowych norm środowiskowych. Nie można się dziwić, że energia produkowana na wschód od UE jest tania, skoro jej producenci nie ponoszą praktycznie żadnych kosztów związanych z ochroną środowiska, jak to jest w krajach Unii ani eksploatacyjnie ani inwestycyjnie. Można powiedzieć, że jest to brudna energia, i to w co najmniej dwóch aspektach. Brudna, bo źle zsynchronizowana, oraz brudna, bo w brudny sposób pro- >>> Jak się okazuje, pomimo obowiązkowego przed 1989 rokiem członkostwa w EES, Polska wcale nie była mocno związana energetycznie z republikami dawnego Związku

2 news >>> Łącza bezpieczeństwa dukowana, mówi Żmijewski. Sytuacji nie ratuje fakt, że pewna część energii elektrycznej wytwarzanej we Wspólnocie Niepodległych Państw powstaje w elektrowniach jądrowych, ponieważ technologie stosowane w rosyjskich i ukraińskich reaktorach również pozostawiają wiele do życzenia. Są to najczęściej technologie, których nie zastosowano by dziś głównie ze względów bezpieczeństwa w żadnym z krajów rozwiniętych. Dziurawa sieć Polska stanowi zatem wschodnią rubież zjednoczonej energetyki zachodnioeuropejskiej, a istniejące linie tylko nieznacznie korygują przebieg granicy dzielącej systemy w stosunku do granic państw, w okolicy Białegostoku przesuwając ją nieco na zachód, a w pozostałych przypadkach trochę na wschód. Polska nie miała i nie ma żadnego połączenia energetycznego ani z Litwą, ani z należącym do Federacji Rosyjskiej Obwodem Kaliningradzkim. Nieco lepiej wygląda sytuacja na południowej granicy Polski. Jednak istniejące obecnie połączenie ze Słowacją dwutorowa linia Krosno-Lemeszany powstało już w warunkach wolnej konkurencji, jako przedsięwzięcie komercyjne. W regionie Śląska działa dwutorowa linia wiodąca do Albrechcic w Czechach (220 i 400 kv). Dochodzą do tego linie 110 kv, które jednak mają marginalne znaczenie dla całości międzynarodowej wymiany. Kolejna duża linia o strategicznym znaczeniu to Mikułowa-Hagenwerder, łącząca elektrownię Turów z systemem niemieckim. Następne transgraniczne łącze z zachodnim sąsiadem znajduje się dopiero na wysokości okolic Szczecina i elektrowni Dolna Odra. Jest to linia Krajnik-Vierraden, projektowane jako linia 400 kv, ale pracujące obecnie jako linia 220 kv. Ostatnie duże połączenie międzynarodowe to idąca dnem morskim linia prądu stałego, łącząca stację Słupsk ze Szwecją. Skorzystamy, pod warunkiem Jak powinna przebiegać rozbudowa transgranicznej infrastruktury elektroenergetycznej? Zdaniem Krzysztofa Żmijewskiego, taka rozbudowa jest niewątpliwie potrzebna, jednak wyłącznie przy zachowaniu podstawowego założenia, że nie można planować i realizować nowych połączeń ze Wschodem, nie rozbudowując jednocześnie połączeń z zachodnimi i południowymi sąsiadami Polski. Każde nowe duże połączenie ze Wschodem oznacza możliwość wlania się stamtąd do Polski taniej energii. W czarnym scenariuszu mogłoby to oznaczać wypchnięcie przez nią z rynku polskiej energii, a co za tym idzie Krzysztof Żmijewski, przewodniczący Społecznej Rady Konsultacyjnej Energetyki Budowa elektroenergetycznego Pierścienia Bałtyckiego, którego ważnymi elementami będą Most Polska-Litwa i Brama Polska-Niemcy, to także duża szansa dla Polski. Plasując się już nie na skraju, ale bardziej w środku mapy energetycznej Europy, nasz kraj zdecydowanie zwiększy swoje bezpieczeństwo energetyczne, bez konieczności budowy nowych bloków w elektrowniach i bez nowych kominów, co ważne w dobie walki o czystość środowiska. Nie bez znaczenia będzie także zwiększenie możliwości handlu energią. zamykanie naszych elektrowni i kopalni, twierdzi Żmijewski. Optymistyczny wariant, to korzystny dla Polski tranzyt energii ze Wschodu na Zachód, z zapewnieniem zbytu polskim zakładom energetycznym, a więc pod warunkiem, że tranzyt nie wypchnie polskiego eksportu. Obecnie Polska sprzedaje ok. 10% produkcji energii elektrycznej (ok. 13 TW) sąsiadom na południu, zachodzie i północy. Rozpatrując sprawę rozbudowy infrastruktury elektroenergetycznych połączeń międzynarodowych trzeba brać pod uwagę kilka istotnych czynników. Z opracowań Społecznej Rady Konsultacyjnej Energetyki wynika, że oprócz uwarunkowań ekonomicznych, koniecznie rozważyć trzeba niebagatelny wpływ rozbudowy infrastruktury na bezpieczeństwo energetyczne kraju i całego regionu. Nie można w tym przypadku rozpatrywać wszystkiego przez pryzmat pieniędzy. Rozbudowa infrastruktury, jeśli będzie prowadzona z głową, może przynieść nam wymierne korzyści. Ale nawet gdyby tymi korzyściami przyszło się z kimś podzielić, wpuszczając do nas tanią energię zza wschodniej granicy, to zawsze będzie warto, jeśli tylko powstanie system gwarantujący nam większe bezpieczeństwo, uważa Żmijewski. Tania, bo brudna Na to, że energia produkowana przez kraje WNP jest tania, wpływa nie tylko niski koszt pracy i surowców przy jej wytworzeniu oraz nie liczenie się ze względami ekologicznymi. Energia ze Wschodu jest także obciążona dużo większym ryzykiem pod względem pewności dostaw. Nie można powiedzieć, że jest to taka sama energia, tylko że tańsza. To jest po prostu gorszy produkt, nie spełniający pewnych istotnych norm przyjętych w krajach zachodnich, mówi Żmijewski. Aby umożliwić handel energią elektryczną między Wschodem a Zachodem na większą skalę, trzeba tę energię przerobić na energię spełniającą unijne standardy. Dla Polski, jako kraju tranzytowego, położonego na wschodniej flance systemu UCTE, to również jest szansa na odniesienie pewnych korzyści. Jeśli tańsza energia ze Wschodu miałaby trafiać do Europy Zachodniej poprzez polski system przesyłowy, to jej zeuropeizowanie musiałoby nastąpić właśnie w Polsce. Pod względem technicznym sam proces zmiany parametrów energii elektrycznej ze standardów systemu EES na system UCTE nie jest bardzo skomplikowany. Stosuje się w nim tzw. sprzęgło prądu stałego, działające automatycznie. W uproszczeniu, proces polega na zamianie przyjmowanego prądu przemiennego na prąd stały, przerabiany z kolei na prąd zmienny, którego synchronizacja spełnia już wymagane parametry. Podobne rozwiązanie zostało zastosowane w przypadku połączenia ze Szwecją (skandynawski system elektroenergetyczny pracuje w nieco innym reżimie synchronizacji niż zachodnioeuropejski). Zatem, aby umożliwić handel energią na większą skalę z Ukraińcami i Rosjanami, prócz rozbudowy łączy konieczna będzie również budowa odpowiedniej liczby stacji konwertorowych. Drugi problem związany z kupnem energii u wschodnich sąsiadów Polski, to czynnik pewności dostaw. Zanim zawrze się umowę, trzeba uzyskać odpowiedź na pytanie, kto przejmie obciążenie w wypadku, jeśli w wyniku awarii sieci lub elektrowni po stronie dostawcy nagle zabraknie zakontraktowanego tysiąca megawatów. Tego rodzaju kontrakty muszą być odpowiednio rezerwowane, czyli 2 newsletter nr 15

3 >>> Łącza bezpieczeństwa Secure Connections One of the consequences of Poland's European Union accession is the liberalization of power exchange between EU countries. Polish power generation companies which produce electricity at cheaper cost than Western producers are already benefiting from the market's opening. The benefits could be much greater if the system of international power connections were appropriately expanded. For now, specialists describe the development status of this system in Poland as poor. There is still no proper connection between the western system UCTE (Union for the Coordination of Transmission of Electricity), which has been in force in Poland since 1995, and the eastern system RAO EES (Edinstvennaya Energeticheskaya Sistema). The few existing connections (with Belarus and Ukraine) create no more than "islands" in a foreign power system. Moreover, these are lines of local and not strategic importance. Poland never had and still does not have any power connection to Lithuania or to the Kaliningrad District belonging to the Russian Federation. The situation is slightly better on Poland's southern border, where connections exist with both Slovakia and the Czech Republic. Two lines of strategic importance connect Poland to the German system. The final large international link is the line running along the sea floor from the station in Słupsk to Sweden. According to Krzysztof Żmijewski, chair of the Social Consultative Council for the Power Industry and former president of the Polish Power Grid Company (PSE), an expansion of the power infrastructure is definitely needed, but only on the condition that new connections with the east aren't planned and implemented without a simultaneous expansion of the connections with Poland's western and southern neighbors. "Each new large connection with the east means the possibility of cheap electricity from there flooding into Poland. In a worstcase scenario, this could mean that Polish electricity could be pushed out of the Polish market," Żmijewski claims. The optimistic option is transit of electricity from the east to the west, which would be advantageous for Poland while securing a market for Polish power distribution companies. At present Poland exports about 10 percent of its generated electricity (approx. 13 TW). Power generated by the CIS countries is cheap not only because labor and raw-material costs are low there. Electricity from the east is also burdened with a much greater risk as far as security of deliveries is concerned. To facilitate trade in electricity between the east and the west on a greater scale, this electricity would have to be transformed into electricity meeting EU standards, and this would have to take place in Poland the country on the eastern flank of the UCTE system. The costs of improving the product quality of "Europeanizing" its parameters and securing reserves have to be taken into account in potential contracts with buyers. The diversity of prices in different parts of our continent is so great that there shouldn't be any problem with agreeing upon terms satisfactory to all parties concerned suppliers, middlemen and western buyers. The financial advantages that can be gained on increased trans-border exchanges are not the only argument in favor of expanding the infrastructure. The lack of some connections even has consequences for international politics, not to mention the continent's energy security. One example of an extremely important missing link is the line connecting Poland and Lithuania. There has long been talk of the need for the Ełk-Alytus line, but it still only exists on paper. Meanwhile, its implementation would have strategic significance for the whole region, because the three Baltic republics of Lithuania, Latvia and Estonia, despite EU membership, still don't have a physical connection to the European UCTE system and in terms of power supply belong to the post-soviet EES zone. A two-track line with 1000 MW power (plus a converter station that will be necessary until Lithuania and other Baltic states switch to the western frequency), referred to as a bridge linking Lithuania to Poland, wouldn't be a local undertaking. This would be part of a larger project aimed at establishing a power ring around the Baltic Sea (the Baltic Ring, part of the TEN (Trans-European Networks-system). Overall, the Baltic Ring would be of strategic importance for the power security of at least eight countries that are EU members, and indirectly also for Norway, Belarus, Ukraine and Russia. Building the Baltic Ring would mean the necessity of strengthening Poland's connections to Europe, particularly Germany (the Gate Project modernization of the existing Krajnik-Vierraden-Berlin line). The cost of the project closing the Baltic Ring within Poland could reach even 600 million euros, which is equivalent to the 10-year investment budget of the PSE. That's why experts think the project should be included on the European Commission's list of strategic investments. "The European Commission's attitude toward this project, and specifically the inclination to finance it, will be a measure of how the EU treats the power security issue in the axiological aspect of the European sense of community," Żmijewski believes. newsletter nr 15 3

4 news >>> Łącza bezpieczeństwa muszą mieć zimną lub gorącą rezerwę w postaci odpowiedniej liczby bloków energetycznych w kraju, tłumaczy Żmijewski. Sprawa rezerwowania wygląda inaczej w przypadku wymiany między Polską a np. Niemcami, gdzie istnieje połączenie pomiędzy systemami, a nie z pojedynczymi elektrowniami. W tym przypadku, kiedy następuje awaria jednej elektrowni, jej zadania może przejąć inna i dzięki systemowi linii przesyłowych energia może tak czy inaczej dotrzeć do odbiorcy. Tu również pojawiają się pewne koszty związane z rezerwowaniem, są one jednakże nieporównanie mniejsze niż w przypadku ewentualnych kontraktów ze Wschodem, obciążonych znacznie wyższym ryzykiem. Polska, jako kraj tranzytowy, nie jest w stanie wpłynąć jedynie na parametry ekologiczne energii płynącej zza wschodniej granicy. Natomiast koszty wymienionych procesów polepszenia jakości produktu zeuropeizowania jego parametrów i zapewnienia rezerw muszą być uwzględnione w potencjalnych kontraktach z odbiorcami tranzytowanej energii. Zróżnicowanie cen w różnych częściach naszego kontynentu jest tak duże, że nie powinno być trudności z ustaleniem warunków, z których zadowolone mogłyby być wszystkie strony dostawca, pośrednik oraz odbiorca zachodni. Pieniądze to nie wszystko Interes finansowy, jaki można zrobić na zwiększeniu wymiany transgranicznej, to nie jedyny argument za rozbudową infrastruktury w tej dziedzinie. Brak lub istnienie niektórych połączeń może mieć swoje konsekwencje nawet dla polityki międzynarodowej, o bezpieczeństwie energetycznym kontynentu nie wspominając. Przykładem takiego niezwykle ważnego brakującego ogniwa jest linia łącząca Polskę i Litwę. O potrzebie budowy linii Ełk-Alytus mówi się w Warszawie i w Wilnie od dawna, ale nadal istnieje ona wyłącznie w planach. Tymczasem jej powstanie miałoby strategiczne znaczenie dla całego regionu, ponieważ trzy republiki nadbałtyckie Litwa, Łotwa i Estonia, mimo swojego członkostwa w UE nadal nie mają fizycznego połączenia z europejskim systemem UCTE i energetycznie przynależą do postsowieckiej strefy EES. Dwutorowa linia prądu przemiennego 400 kv o mocy 1000 MW (ze stacją konwertorową niezbędną do czasu przestrojenia się Litwy i pozostałych państw nadbałtyckich na zachodnią częstotliwość), czyli tzw. Most łączący Litwę z Polską, nie byłaby zatem przedsięwzięciem lokalnym. Byłaby to część większego projektu stworzenia elektroenergetycznego pierścienia wokół Morza Bałtyckiego (tzw. Baltic Ring), który stałby się ważnym elementem europejskiego systemu TEN (Trans European Networks). W sumie, Pierścień miałby strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego co najmniej ośmiu państw należących do UE, a pośrednio także dla Norwegii, Białorusi, Ukrainy i Rosji. Bezpieczeństwo kosztuje Jednak ani Polski, ani Litwy nie stać na sfinansowanie tak dużego projektu. Zbudowanie Pierścienia wiązałoby się także z koniecznością wzmocnienia połączeń Polski z Europą, przede wszystkim z Niemcami (projekt Brama modernizacja istniejącej linii Krajnik-Vierraden-Berlin i przezbrojenie jej na napięcie 400 kv). Koszt inwestycji zamykającej Pierścień Bałtycki na terenie Polski mógłby sięgnąć nawet 600 mln euro, co stanowi równowartość dziesięcioletniego budżetu inwestycyjnego Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Dlatego, według ekspertów, przedsięwzięcie o charakterze paneuropejskim musi mieć europejskie finansowanie, czyli musi się znaleźć na liście inwestycji strategicznych Komisji Europejskiej. Polski konsument energii nie ma takich pieniędzy, polskiej gospodarki na taki wydatek nie stać! Tym bardziej, że chodzi tu o europejską strategię, a nie o polski biznes, mówi Żmijewski. Jego zdaniem, udział Polski i Litwy w finansowaniu budowy Mostu nie powinien być większy, niż 20%. Stosunek Komisji Europejskiej do tej inwestycji, a konkretnie skłonność do jej sfinansowania, będzie probierzem tego, jak Unia traktuje bezpieczeństwo energetyczne. Teoretycznie budowa linii Ełk-Alytus i modernizacja linii Krajnik-Vierraden-Berlin wpisane są do unijnego programu TEN, ale nie ma to żadnych konsekwencji inwestycyjno-finansowych, tylko moralne. Oznacza to konieczność intensywnego lobbowania w Brukseli. W przeciwnym razie państwa bałtyckie energetycznie tkwić będą w sferze wpływów WNP, uważa Żmijewski. Budowa Mostu Ełk Alytus oznaczać będzie ponadto budowę dwóch nowych linii tworzących północnowschodnią pętlę polskiej strategicznej sieci najwyższych napięć. Na koszt ich budowy wpływa fakt, że przebiegałyby one w 43 procentach przez obszary chronionego krajobrazu i tereny wypoczynkowe, gdzie uzyskanie pozwoleń na budowę linii napowietrznych jest bardzo trudne. Inwestor będzie więc musiał budować podziemne odcinki kablowe, co dodatkowo zwiększy koszt inwestycji. Tylko równolegle Budowa Mostu między Polską a Litwą i zamknięcie Pierścienia Bałtyckiego to inwestycja, która będzie niezwykle istotna ze względu na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego wielu krajów. Ale nie tylko. Jej realizacja będzie miała ważki wymiar symboliczny, bo dzięki niej trzej wschodni członkowie UE będą mieli wreszcie możliwość pełnej integracji z Zachodem, również w tak strategicznej dziedzinie, jaką jest energetyka. Eksperci ostrzegają jednak, że kryją się tu także pewne zagrożenia. Zdaniem Krzysztofa Żmijewskiego, budowa samego Mostu, z pominięciem Bramy Polska-Niemcy, byłaby dla naszego kraju zabójcza. Byłby to przykład energetycznego konia trojańskiego, w którym wjechałoby do Polski 3,6 TWh energii (czyli 1,8 mln ton umownego węgla). Wszystko jedno, czy energia ta byłaby skonsumowana w kraju, czy wyparłaby polską energię eksportowaną do Europy w obu przypadkach straciłaby polska gospodarka, twierdzi Żmijewski. Polska może więc odnieść istotne korzyści, ale tylko wtedy, gdy przepustowość łączy transgranicznych będzie się zwiększać równolegle, zarówno na wschodzie, jak na zachodzie kraju. Marcin Mierzejewski 4 newsletter nr 15

5 biznes Zofia Janiszewska, p.o. dyrektora Departamentu Promowania Konkurencji w Urzędzie Regulacji Energetyki Obecnie, w odniesieniu do Polski można już mówić o funkcjonującym regionalnym rynku energii elektrycznej. Od stycznia 2005 r. został uruchomiony system aukcji skoordynowanych na rezerwację zdolności przesyłowych w transgranicznej wymianie energii elektrycznej. Aukcje te obejmują na razie rezerwację zdolności przesyłowych w pasmach rocznych i miesięcznych, jednak zgodnie z planami zainteresowanych operatorów systemów przesyłowych, od kwietnia br. powinny zostać wdrożone również skoordynowane aukcje dobowe. Do aukcji przystąpili operatorzy systemów przesyłowych z Polski, Czech i Niemiec. Mimo braku formalnego uczestnictwa operatora słowackiego wymiana energii na tym profilu handlowym odbywa się bez większych problemów. Oparta na rynkowych zasadach wymiana transgraniczna energii elektrycznej jest kluczowa dla możliwości rozwoju konkurencyjnego wewnętrznego rynku energii elektrycznej w UE. Szanse dla polskiej elektroenergetyki wynikać będą z możliwości uczestnictwa w tym ryku na przejrzystych, niedyskryminujących zasadach. Należy zatem wspomnieć o obowiązku udostępniania i wymiany informacji przez operatora systemu przesyłowego w celu stworzenia równych warunków działania dla uczestników wymiany międzysystemowej. Jednocześnie podmioty prowadzące grę rynkową zmuszone będą do aktywnych działań w celu efektywnego funkcjonowania na rynku europejskim. Jednak bardziej niż dla elektroenergetyki wymiana transgraniczna jest szansą dla odbiorców, którzy powinni odczuć efekty konkurencji cenowej oraz poprawę jakości obsługi. Z punktu widzenia przedsiębiorstw wytwórczych rozbudowa połączeń w wymianie międzysystemowej pozwoli na poszukiwanie odbiorców energii elektrycznej poza granicami kraju oraz zróżnicowanie oferty sprzedaży. Dla operatora systemu przesyłowego rozwój wymiany międzysystemowej może być szansą na korzystanie z usług bilansowania i zakup rezerw mocy poza obszarem własnej sieci, jednocześnie jednak wzrost importu energii ze źródeł przyłączonych do systemów przesyłowych innych operatorów może powodować utrudnienia w utrzymaniu bezpiecznej pracy krajowego systemu EE. W przyjętym w regionie rynkowym modelu udostępniania zdolności przesyłowych na aukcjach skoordynowanych, nie ma mowy o zatwierdzaniu taryf w wymianie międzysystemowej. Rolą prezesa URE jest jedynie zatwierdzenie sposobu zagospodarowania przychodów operatora w postępowaniu taryfowym oraz akceptacja planowanych inwestycji w połączenia międzysystemowe w uzgadnianych planach rozwoju. Krzesło Roku 2004 Premier Marek Belka został laureatem Krzesła Roku, nagrody przyznawanej przez tygodnik The Warsaw Voice i sponsorowanej przez Siemensa. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się 11 lutego w Warszawie. Statuetkę przedstawiającą reżyserskie krzesło wręczyli laureatowi redaktor naczelny The Warsaw Voice Andrzej Jonas oraz przedstawiciele dwóch głównych sponsorów nagrody - prezes Siemens Sp. z o.o., Peter Baudrexl, i Piotr Kędzierski, dyrektor generalny Vattenfall Polska. Galę zaszczyciło wiele znakomitości ze świata polityki, biznesu i mediów, jak również przedstawiciele placówek dyplomatycznych. Wśród licznie zgromadzonych gości byli m.in. wicepremier Izabela Jaruga- Nowacka oraz laureat nagrody w roku 1990, prof. Leszek Balcerowicz. Redakcja The Warsaw Voice od szesnastu lat przyznaje Krzesło Roku osobie, instytucji bądź przedmiotowi, które wywarły w danym roku największy wpływ na Polskę i Polaków. W uzasadnieniu wyboru laureata Andrzej Jonas przedstawił Marka Belkę jako człowieka, który bez wątpienia buduje, na dodatek w okresie tektonicznym, gdy Polska jest wstrząsana najróżniejszymi wydarzeniami natury politycznej i okołopolitycznej. Redaktor naczelny The Warsaw Voice podkreślił, że Marek Belka dąży do stabilizacji i zapewnienia ludziom poczucia bezpieczeństwa. To człowiek, który jest politykiem i nim nie jest. Pełen energii, dynamiki, a równocześnie spokojny. I cały czas udaje mu się przez te nasze wzburzone wody przechodzić. Dlatego Krzesło Roku jest dla niego, podsumował Jonas. Premier Belka odbierając nagrodę powiedział, że To nieprawda, że człowiekowi nie zależy na dowodach uznania, dodając, że otrzymanie tej nagrody to wielki zaszczyt. Będę ją traktował jako dobry omen na rok bieżący. W minionych latach nagrody The Warsaw Voice otrzymali m.in. Lech Wałęsa, Leszek Balcerowicz, Jan Krzysztof Bielecki, Hanna Suchocka, Hanna Gronkiewicz-Waltz, Tadeusz Mazowiecki, Roman Kluska, Jerzy Buzek, Bronisław Geremek, Aleksander Kwaśniewski, Danuta Huebner i Jerzy Hausner. Statuetka Krzesła jest dziełem prof. Piotra Gawrona z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Magda Kuszewska Premier M.Belka z Krzesłem Roku. Drugi od lewej prezes Siemens Sp. z o.o. P.Baudrexl Chair of the Year Prime Minister Marek Belka was the recipient of this year's Chair of the Year award granted by The Warsaw Voice weekly and sponsored by Siemens. The award ceremony took place Feb. 11 in Warsaw. Belka received a statuette featuring a director's chair from The Warsaw Voice Editor-in-Chief Andrzej Jonas, and representatives of two main sponsors CEO of Siemens Sp. z o.o. Peter Baudrexl and Piotr Kędzierski, general director of Vattenfall Polska. The gala was attended by many political, business and media figures as well as representatives of diplomatic missions. The Warsaw Voice has awarded the Chair of the Year for 16 years to a person, institution or object that has had the greatest influence on Poland and Poles in a given year. In justifying this year's choice, Andrzej Jonas introduced Marek Belka as "a man who has, without a doubt, continued to build at a time when Poland is being shaken by various events of a political and related nature." newsletter nr 15 5

6 news Ryzyko z dużą energią Monaco to nazwa nowej generacji oprogramowania ułatwiającego handel energią i zarządzanie ryzykiem. Program, który daje możliwość prześledzenia wszystkich etapów transakcji i błyskawicznie reaguje na zmiany na rynku, ma sprostać potrzebom największych firm energetycznych. Nowe rozwiązanie informatyczne firmy Siemens dotyczy zarządzania ryzykiem w branży energetycznej, w szczególności przesyłu, rozdziału i wytwarzania energii elektrycznej oraz gazu. Jak stwierdził Włodzimierz Kustra z branży Power Generation, Transmission and Distribution Siemensa, kwestia zarządzania ryzykiem jest dziś w tym sektorze niezwykle istotna. Podstawowym czynnikiem ryzyka jest deregulacja rynku energii. Rynek jest zmienny, nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak zmienią się ceny, indeksy, stopy, kursy, powiedział Kustra Newsletterowi. System Monaco dysponuje wszystkimi potrzebnymi narzędziami badania ryzyka. Pozwala na kompleksowe zarządzanie kontraktem i kredytem, planowanie finansowe, aktualizację wolumenu klientów i rozliczeń, a nawet kontrolę możliwości kontrahentów. Zapewnia integrację obsługi klienta z działami księgowości i finansowym. Jest w stanie wychwycić i przeanalizować najróżniejsze informacje o stanie rynku, takie jak ceny forward, indeksy cenowe, stawki procentowe, kursy walut i ich wzajemne korelacje. Pozwala także na obliczenie w każdej chwili wartości portfolio przedsiębiorstwa przy danym poziomie ryzyka. Przy wycenie program posługuje się metodą Monte Carlo, gdzie portfolio jest szacowane przez zastosowanie tysięcy możliwych scenariuszy cenowych. Dzięki tej metodzie system Monaco okazuje się bezkonkurencyjny, jeśli chodzi o możliwości analizy potencjalnych zmian rynku na wartość portfolio firmy energetycznej. Najistotniejsze funkcje programu to prowadzenie transakcji, wycena i analiza ryzyka. Prowadzenie transakcji jest możliwe dzięki uniwersalnemu modułowi, który jest w stanie skontrolować nawet bardzo skomplikowane transakcje (np. opcje dzienne i godzinne, kontrakty Swap czy futures, opcje kontraktów dwustronnych OTC). Monaco potrafi wychwycić olbrzymią ilość informacji o rynku, zapewniając kompleksową wycenę i zarządzając funkcją powiadamiania. Handlowiec korzystający z systemu może nawet przyjrzeć się aktualnej kredytowej ekspozycji dla kontrpartnera i jej limitowi. Zarządzanie wiadomościami pozwala na bieżąco informować personel działów średniego szczebla o zmianach w transakcjach. Przy każdej operacji związanej z transakcjami natychmiast, zgodnie z bieżącą informacją rynkową, jest szacowana wycena. Użycie metody Monte Carlo pozwala na szczegółowe odzwierciedlenie ruchu cen oraz na wycenę dowolnej części portfolia. Jest to jedyny system na rynku pozwalający na analizy o tak znacznym stopniu skomplikowania. Aby ocenić ryzyko, użytkownicy programu mogą tworzyć liczne scenariusze pod hasłem co - jeżeli. Analiza ryzyka prowadzona jest w sposób niezwykle wszechstronny. Monaco przedstawia dynamiczny obraz ryzyka i wyceny pod względem terminu dostawy, rodzaju towaru, kontrahenta czy położenia geograficznego. Jest to rozwiązanie przydatne nie tylko dla zarządzających, ale też dla handlowców i analityków. Takiej elastyczności nie zapewnia żaden inny dostępny obecnie system. Inne ważne funkcje programu to śledzenie danych rynkowych, wsparcie działu finansowego, wsparcie działu księgowości oraz wsparcie działów operacyjnych. Na ryzyko narażone są szczególnie duże przedsiębiorstwa. Dlatego, zdaniem Włodzimierza Kustry, Monaco to rozwiązanie, które znajdzie zastosowanie przede wszystkim w wielkich firmach z branży energetycznej, gazowniczej i cieplnej. Magdalena Kuszewska Risk With Great Power Monaco is a new generation of software which facilitates trade in energy and risk management. The program, which allows the user to follow consecutive stages of a transaction and immediately react to market changes, is designed for the largest power companies. It facilitates complex contract and loan management, financial planning, updating client settlements and volumes as well as monitoring partner capabilities. It ensures the integration of customer service with accounting and finance. It is able to recognize and analyze various information on market conditions such as forward prices, price indices, interest rates and their correlation. It is also able to calculate a company's portfolio value at any moment given a specified risk level. In calculating portfolio value, the program uses Monte Carlo method, in which portfolio estimations are made using thousands of possible price scenarios. Thanks to this method, the Monaco system is unrivaled in terms of analyzing the influence of potential market changes on the value of business portfolios. The most important functions of the program are transaction management and risk analysis and estimation. Transaction management is provided by a universal module, which is able to monitor even very complicated transactions (daily and hourly options, swap and futures contracts and OTC bilateral contract options). Monaco can monitor huge amounts of information on the market, ensuring complex valuation and managing the notifying function. 6 newsletter nr 15

7 biznes Siemens pracuje nad pilotażowym program kontroli ruchu drogowego, który może być milowym krokiem w zwalczaniu przepełnienia dróg na świecie. Satelitą w korek Firma Siemens stworzyła nowoczesny system, który ma szansę stać się remedium na przeciążone ulice, drogi i wielokilometrowe korki. Pilotażowy projekt kontroli ruchu drogowego, oparty na rozwiązaniu Siemensa, został uruchomiony na początku tego roku w rejonie miasta Seattle w Stanach Zjednoczonych. Program działa w oparciu o system satelitarny i ma pomóc w ustalaniu wysokości opłat za przejazd w zależności od stopnia użytkowania dróg. W pierwszej fazie testowania systemu wybrano samochody pięciuset właścicieli, reprezentujących zmotoryzowaną populację z regionu o bardzo dużym natężeniu ruchu. Pojazdy te wyposażono w urządzenia elektroniczne, które rejestrują każdy odcinek pokonywanej trasy. Dzięki systemowi GPS (Global Positioning System), program śledzi położenie samochodów. Na każdym rejestrowanym odcinku trasy obowiązuje inna opłata, zależna od pory dnia i wybranej drogi. Badanie jest przeprowadzane w porozumieniu z Federalną Agencją Nadzoru Ruchu na Autostradach i Ministerstwem Transportu USA. Za koordynację i stronę techniczną całego przedsięwzięcia odpowiedzialny jest Siemens. Chociaż pobieranie opłat za przejazd na niektórych odcinkach tras jest już dość powszechnym zjawiskiem w krajach rozwiniętych, to nie rozwiązuje ono całkowicie problemu. Kierowcy starają się bowiem omijać płatne odcinki dróg i mniejsze czy rzadziej uczęszczane trasy wkrótce również ulegają przepełnieniu. Nowatorski projekt Siemensa stwarza szansę lepszego zarządzania ruchem w całej sieci dróg. Korzyści są wymierne: nie tylko poprawia się sytuacja na drogach, ale możliwe stają się istotne oszczędności w wydatkach na utrzymanie infrastruktury. Co więcej, dzięki systemowi kierowcy będą mieli wgląd w strukturę ponoszonych opłat, a każdy z nich będzie mieć pewność, że zapłacił za utrzymanie tylko tych dróg, z których korzysta. Kierowcy biorący udział w pilotażowym projekcie mogą uzyskać dostęp do swoich rachunków poprzez internet. Zaletą programu Siemensa jest jego uniwersalność: rozwiązanie może być dopasowane do rozmaitych warunków i zastosowane na niemal każdym rynku. W Polsce, gdzie ruch drogowy systematycznie wzrasta, a na niektórych trasach pojazdy codziennie tkwią w długich, nierzadko kilometrowych korkach, to zastosowanie może się wkrótce okazać niezbędne. Satellites vs. Traffic Jams A new traffic control project based on a Siemens solution was started up early this year in the region of Seattle in the United States. The program is based on a satellite system and is designed to help determine the fees for driving depending on how heavily a vehicle uses the roads. In the first stage of system testing, the vehicles of 500 owners representing the "driving population" from a region with heavy traffic were chosen. The vehicles were fitted with electronic devices recording every section of road traveled. Thanks to GPS (Global Positioning System) technology, the program continually monitors the cars' location. This innovative project is set to bring measurable benefits: not only does the situation on the roads improve, but substantial savings become possible in spending on infrastructure. Moreover, drivers will be sure that they are paying for the maintenance of only those roads they use. This is a universal solution that can be used practically anywhere. In Poland, where the traffic is growing steadily, it may soon become a necessity. newsletter nr 15 7

8 news Nowy system dla elektrowni Rybnik Konsorcjum pod przewodnictwem Siemensa zrealizuje kontrakt na dostawę Zintegrowanego Systemu Informatycznego dla Elektrowni Rybnik S.A. Kontrakt pomiędzy Elektrownią, należącą do francuskiego koncernu energetycznego EdF, a konsorcjum podpisano pod koniec stycznia w Rybniku. Wraz z Siemens Business Services (SBS), branżą Siemens Sp. z o.o., w realizacji kontraktu wezmą udział konsultanci z Prokom Software S.A. Nad jakością wdrożenia czuwa katowicka firma ISC Sp. z o.o. Umowa obejmuje wdrożenie nowego systemu w Elektrowni Rybnik oraz w Everen, spółce z o.o. powstałej w wyniku wyodrębnienia z Elektrowni wydziału handlu energią. Kontrakt przewiduje dostawę licencji na system, opracowanie koncepcji biznesowej, przygotowanie prototypu systemu, przejęcie danych, a także szkolenie użytkowników systemu, nadzór nad przeprowadzeniem startu produktywnego oraz trzyletni serwis usług wdrożeniowych i oprogramowania. Zintegrowany system zarządzania oparty będzie na rozwiązaniu firmy SAP i obejmie większość procesów Elektrowni obsługę klienta, zarządzanie majątkiem i wytwarzanie energii, dostawy surowców, zarządzanie finansami i zarządzanie zasobami ludzkimi. W ramach projektu zostaną kompleksowo wdrożone najnowocześniejsze narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie, m.in. zintegrowana hurtownia danych, strategiczne zarządzanie przedsiębiorstwem (SEM) oraz portal korporacyjny. System ma zostać oddany do użytku w kwietniu 2006 roku. Wdrożenie systemu realizowane będzie nowoczesną metodą procesową, polegającą na implementacji całych procesów biznesowych, a nie poszczególnych modułów. W porównaniu z metodą modułową, metoda ta wymaga wprawdzie większego zaangażowania ze strony klienta w trakcie wdrożenia, ale przynosi szereg korzyści wynikających z lepszego przepływu informacji w przedsiębiorstwie, płynnego łączenia różnych procesów biznesowych oraz poprawy ergonomii pracy użytkowników systemu. Renata Rokita, kierownik projektu po stronie Siemensa, podkreśla znaczenie wieloletniego doświadczenia SBS w prowadzeniu tego typu projektów informatycznych: Nowoczesne rozwiązanie informatyczne, jakim jest system mysap i stosowana przez SBS metodologia wdrożenia, w połączeniu z wysokimi kompetencjami uczestników projektu po stronie Elektrowni, a także ścisła kontrola jakości wdrożenia to kluczowe czynniki sukcesu projektu. Wdrożenie systemu SAP metodą procesową sprawdziło się w realizowanym wcześniej przez Siemensa projekcie dla Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin S.A.; obecnie w branży IT traktowane jest jako modelowe. W opinii Janusza Hajduka, kierownika projektu po stronie Elektrowni Rybnik, wdrożenie nowego systemu informatycznego to niewątpliwie trudne i złożone przedsięwzięcie. Dodatkowym wyzwaniem jest połączenie systemu z Centrum Komputerowym w Elektrociepłowni Kraków S.A., gdzie od kilku lat pracuje oparty na oprogramowaniu SAP system, dostarczony również przez SBS. Takie rozwiązanie, z uwagi na konieczność koordynacji naszych działań z pozostałymi spółkami grupy, jest niewątpliwie pewnym utrudnieniem podczas prac wdrożeniowych, natomiast w przyszłości będzie korzystne z punktu widzenia eksploatacji jednego wspólnego systemu, stwierdził Hajduk. Magdalena Kuszewska New System for Rybnik Power Plant A consortium headed by Siemens will carry out a contract for the delivery of an Integrated IT System to Elektrownia Rybnik SA. The contract between the power plant, which is owned by the French power corporation EdF, and the consortium was signed in late January. Together with Siemens Business Services (SBS), the contract will be implemented by consultants from Prokom Software SA. The contract covers the implementation of the new system at the Rybnik power plant and at Everen, a limited-liability company established when the electricity trade department was spun off from the power plant. The contract provides for the delivery of a license for the system, preparation of a system prototype, training of future users and three years of maintenance services. The project will involve the latest IT management support tools, including an integrated data warehouse, strategic enterprise management (SEM) and a corporate website. The system is scheduled for use in April Implementation will take place via the process method, which means implementing whole business processes and not individual modules. Compared to the module method, this method brings a number of benefits resulting from better information flow within the company, smooth combination of different business processes and improved ergonomics in the work of the system's users. The process method was previously successfully applied in a similar contract that SBS carried out for the Pątnów-Adamów-Konin SA Power Plant Complex. The implementation of this project is considered a model one in the IT community. 8 newsletter nr 15

9 biznes Siemens podpisał z Urzędem Miasta Łodzi kontrakt na wykonanie pod klucz modernizacji miejskiej oczyszczalni ścieków, która stanie się jednym z największych zakładów tego typu w Europie. Oczyszczalnia gigant Modernizacja, finansowana w dużej części ze środków Unii Europejskiej, obejmie system sterowania i monitoringu pracy Grupowej Oczyszczalni Ścieków (GOŚ) w Łodzi. Aglomeracja łódzka, mająca około 800 tysięcy mieszkańców i 300 km 2 powierzchni, to drugi pod względem wielkości obszar miejski w Polsce. Wraz z całą infrastrukturą i przemysłem produkuje ona duże ilości wymagających utylizacji odpadów i ścieków. Modernizacja ścieków, które trafiają do rzeki Ner. W projekcie modernizacji Siemens zastosuje rozproszony system sterowania procesami, oparty na standardowych komponentach automatyki SIMATIC S7. Rozwiązanie umożliwi pełną kontrolę procesu technologicznego wraz z jego wizualizacją, łącząc w jedną całość systemy sterowania, pomiaru, a także kontroli zasilania energetycznego oczyszczalni. System zostanie zintegrowany z innymi systemami informatycznymi i rozbudowa oczyszczalni okazała się oczyszczalni oraz systemem konieczna nie tylko ze względu na rosnącą ilość odprowadzanych ścieków. Istotna jest także ich jakość, która powinna być zgodna z normami unijnej Dyrektywy nr 91/ 271/EEC. GOŚ jest dużym przedsiębiorstwem o rozbudowanej strukturze, pracującym w trybie ciągłym. Urząd Miasta podjął decyzję Inżyniera Miasta. Wdrożenie systemu przebiegać będzie bez przerw w funkcjonowaniu obiektu. Po ukończeniu modernizacji GOŚ będzie największą oczyszczalnią w Polsce, a także jedną z największych w Europie. Ostatnio Siemens realizował podobny projekt modernizując oczyszczalnię ścieków w Berlinie. o modernizacji oczyszczalni, która Kontrakt z Siemensem jest jedną z dziewięciu w zamierzeniu będzie przetwarzać ścieki nie tylko Łodzi, ale też kilku okolicznych miejscowości. Na ten cel miasto pozyskało środki z funduszy unijnych - Spójności i ISPA w wysokości 23 mln euro, co stanowi niemal połowę budżetu inwestycji. umów realizowanych dla aglomer- acji łódzkiej przy wykorzystaniu funduszu ISPA. Realizacja całego projektu obejmie również budowę kolektora przesyłowego z Konstantynowa Łódzkiego. Planowana przepustowość GOŚ wzrośnie do średnio Projekt obejmie m.in. wyposażenie m 3 na dobę przy pogodzie oczyszczalni w nowoczesny system bezdeszczowej i m 3 na dobę przy automatycznego sterowania i wizualizacji, którego dostawcą jest Siemens. System zapewni optymalny przebieg i kontrolę procesu technologicznego oczyszczania opadach atmosferycznych. Umożliwi to przyjęcie wszystkich ścieków z Łodzi oraz Konstantynowa Łódzkiego, jak również z Pabianic, Rzgowa i Nowosolnej. A Clean Giant Siemens has signed a contract with the Łódź City Office for a turnkey modernization of the municipal waste treatment plant, which will become one of the largest plants of its kind in Europe. The modernization involves the system for controlling and monitoring the work of the Group Waste Treatment Plant (GOŚ) in Łódź. The Łódź urban area, with about 800,000 residents and 300 sq km in area, is Poland's second-largest. The waste treatment plant's modernization and expansion turned out to be necessary not only because of the growing amount of waste. Another important consideration was waste quality, which has to comply with EU Directive No. 91/271/EEC. Following the modernization, the waste treatment plant will be processing waste not only from Łódź but several nearby towns as well. The city has obtained EU funding from the Cohesion Fund and from ISPA for the project, in the amount of 23 million euros (half the project budget). The project includes fitting the plant with a modern automatic control and visualization system supplied by Siemens. The system will guarantee optimal technological processes in the treatment of waste which is discharged into the Ner River. Once the modernization is completed, the plant's capacity will increase to an average 275,000 cubic meters per day in dry weather and 300,000 cubic m during rain. newsletter nr 15 9

10 news Protokół z Kioto i Emission Portal 16 lutego 2005 roku wszedł w życie dokument, nakładający obowiązek obniżenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery, znany jako "Protokół z Kioto". Jest to jeden z najważniejszych międzynarodowych aktów, mających na celu powstrzymanie globalnego ocieplenia. Stężenie dwutlenku węgla w atmosferze jest dzisiaj wyższe niż kiedykolwiek w ciągu ostatnich 420 tysięcy lat! Naukowcy ostrzegają, że zmiany klimatu spowodowane jego nagromadzeniem, zachodzą szybciej niż się spodziewano jeszcze kilka lat temu. Na świecie już dziś jest cieplej o 0,7 0 C w stosunku do XVIII wieku. Ten tak niewielki na pozór wzrost objawia się skutkami dramatycznymi w postaci suszy, powodzi, a także fal gorąca, które w 2003 roku w samej Francji stały się przyczyną śmierci kilkunastu tysięcy osób. Protokół z Kioto, dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych, nie tylko ustala jej limity, ale także pozwala przedsiębiorstwom na handel zezwoleniami na emisję. Jeżeli dana firma przekracza limit emisji, musi ją zredukować, inwestując w nowy zakład lub modernizując dotychczasowy albo dokupując dodatkowe tzw. certyfikaty emisji. Tymczasem firma, która emituje zanieczyszczenia poniżej limitu, może sprzedać nadwyżkę zezwoleń, redukując tym samym swoje koszty. Warunkiem do zawierania takich transakcji jest prowadzenie ciągłego, zgodnego ze standardami monitoringu emisji zanieczyszczeń oraz zdolność oszacowania tych emisji na podstawie danych biznesowych. A do tego potrzebny jest odpowiedni sprzęt pomiarowy innowacyjne rozwiązanie informatyczne Siemensa, XHQ Emission Portal. Gromadzi on informacje z wielu różnych źródeł, m.in. czujników gazów, produkcyjnych baz danych, systemów zarządzania energią, materiałami i finansami, i przetwarza je. Wyniki informują nie tylko o tym, czy limity emisji gazów cieplarnianych zostały zachowane na ich podstawie można również opracować sposoby modernizacji zakładu, umożliwiające redukcję poziomów emisji poniżej limitu, na który przyznano zezwolenia. Dzięki temu można zacząć czerpać przychody ze sprzedaży nadmiarowych zezwoleń. XHQ Emission Portal nie tylko zatem pomaga w przestrzeganiu przepisów dotyczących emisji zanieczyszczeń, ale jest także narzędziem wspomagającym podejmowanie decyzji w firmach, które chcą zoptymalizować procesy produkcyjne. Europejski system handlu zezwoleniami na emisję ogranicza się obecnie do dwutlenku węgla, dlatego też oprogramowanie to zaprojektowano pod kątem tego właśnie gazu. Planuje się jednak rozszerzenie jego funkcjonalności, gdy począwszy od 2008 roku w systemie handlu zezwoleniami na emisję zostaną uwzględnione także inne gazy cieplarniane. The Kyoto protocol and Emission Portal The Kyoto Protocol on the reduction of greenhouse gases has come into force on February 19 this year. This is one of the most important international acts creating an opportunity to stop global warning. The Kyoto Protocol on the reduction of greenhouse gases not only sets limits for the emission of these gases, it also presents enterprises with an opportunity for emissions trading. If a company emits more than its permitted quota, it must reduce emissions eg. by investing in new or improved plant, or it has to purchase additional permits (emission certificates). Conversely, a company whose emissions are below its allocated quota can sell its surplus permits, thus reducing its own costs. As a prerequisite, the operators of industrial plant must be able to carry out continuous, standardized monitoring of pollutant emissions and to assess these emissions. This is where the XHQ Emission Portal comes in. This is a Siemens software product that aggregates information from a wide variety of sources including gas sensors, production databases, energy data management, materials management, and financial accounting. The result indicates not only whether greenhouse gas emissions are within the upper limits, it also shows whether it is possible to improve industrial plant so as to reduce gas emission below the granted levels. This would open the way to earning revenue from selling surplus permits in the emissions trading system. The XHQ Emission Portal thus not only demonstrates that requirements on the emission of pollutants are being met, it also provides a decision-making tool for companies who want to optimize their production processes. The European emissions trading system is currently limited to carbon dioxide, so the software is designed around this particular greenhouse gas at present. It can however, as planned, be extended to other gases if additional greenhouse gases are included in the emissions trading system from 2008 onward. 10 newsletter nr 15

11 biznes Tomograf tomografowi nierówny Rutynowe badanie tętnic wieńcowych serca w 8 sekund z dokładnością do 0,4 mm to miara możliwości supernowoczesnego 64-warstwowego tomografu komputerowego, oddanego do użytku w Krakowie przez firmę Siemens. Urządzenie zainstalowane w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II to pierwszy tej klasy aparat do diagnostyki obrazowej nie tylko w Polsce, ale także w tej części Europy. SOMATOM Sensation 64 po raz pierwszy został zaprezentowany przez Siemensa pod koniec 2003 roku podczas kongresu Radiological Society of North America w Chicago. Kilka miesięcy później pojawiła się jego wersja kardiologiczna o nazwie SOMATOM Sensation 64 Cardiac. Właśnie ten typ tomografu trafił do Krakowa, otwierając nowy rozdział w polskiej kardiologii i radiologii. Styczniowa uroczystość otwarcia najnowocześniejszej w Polsce pracowni tomografii komputerowej zgromadziła w krakowskim szpitalu nie tylko znakomitych polskich kardiologów, ale również naukowców z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz przedstawicieli władz województwa małopolskiego i Miasta Krakowa. Wydarzeniu towarzyszyła prezentacja sprzętu oraz jego możliwości. Tomograf został poświęcony przez metropolitę krakowskiego, księdza kardynała Franciszka Macharskiego. Urządzenie SOMATOM Sensation 64 wyznacza nowe standardy tomografii komputerowej. W aparacie zastosowano szereg unikalnych technologii. Do najbardziej spektakularnych należy zdolność skanowania aż 64 warstw ciała pacjenta w czasie zaledwie 330 ms. Tomograf wytwarza prawie 200 obrazów na sekundę, dostarczając diagnostom wyjątkowo bogatych informacji o stanie pacjenta i zaawansowaniu jego choroby. Za pomocą urządzenia można przeprowadzać zarówno badania rutynowe, jak i te najbardziej zawansowane. Wykonanie badania całego ciała pacjenta trwa 20 sekund, a klatki piersiowej zaledwie 4 sekundy. Ogromna szybkość pobierania danych przez tomograf pozwala na przeprowadzenie badania przy zachowaniu pełnego komfortu pacjenta. Dzięki nowej technologii wykrywane są zmiany niewidoczne i niewykrywalne przy stosowaniu dotychczas używanych urządzeń. Koronarografia TK naczyń wieńcowych pozwala w wielu przypadkach wyeliminować badanie metodą inwazyjną, a badania pracującego serca oraz naczyń krwionośnych mogą być obrazowane z nieosiągalną wcześniej rozdzielczością. Co więcej, w porównaniu z dotychczas stosowanymi urządzeniami SOMATOM Sensation Cardiac 64 redukuje do 66 procent dawkę promieniowania, na które narażony jest pacjent podczas badania tomografem. pomostów aortalno-wieńcowych i stentów oraz W Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym jednym z największych ośrodków leczenia chorób serca i płuc w Polsce oddany do użytku przez do wczesnego wykrywania zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych w ramach programu prewencji pierwotnej. branżę Siemens Medical Solutions tomograf Na świecie działa ponad 200 aparatów stosowany będzie m. in. do diagnozowania zmian miażdżycowych oraz zwężeń w tętnicach SOMATOM Sensation 64, z tego ponad 80 w wersji kardiologicznej. obwodowych i wieńcowych, oceny drożności A New View A routine examination of the coronary arteries in 8 seconds with precision of up to 0.4 mm this is the measure of the possibilities offered by the state-of-the-art SOMATOM Sensation 64 CAT scanner, which started operating at the John Paul II Specialist Hospital in Cracow in January. It is the first such high-class apparatus for image diagnostics in this part of Europe and features a number of unique solutions, including as many as 64 layer-by-layer pictures of a patient's body within a time of just 330 ms. The CAT scanner takes almost 200 pictures per second, providing a wealth of information on a patient's condition. A scan of the whole body takes 20 seconds, and only 4 seconds for a chest scan. An examination of a working heart and blood vessels can be imaged with previously unattainable resolution. Moreover, compared to previously used equipment, the SOMATOM Sensation Cardiac 64 reduces the dose of radiation to which a patient is exposed during scanning to 66 percent. At Cracow's Specialist Hospital, one of Poland's largest centers for treating heart and lung diseases, the CAT scan from Siemens Medical Solutions will be used to diagnose atherosclerotic changes and strictures in peripheral and coronary arteries, evaluating the patency of aorticcoronary bridges and stents and to aid in the early detection of artherosclerotic changes in coronary arteries as part of a primary prevention program. newsletter nr 15 11

12 info Nowy prezes Zarządu Siemens AG Od dnia 28 lutego tego roku koncern Siemens AG ma nowego szefa. Klaus Kleinfeld, który zastąpił na stanowisku CEO Heinricha von Pierera, kierował poprzednio działalnością Siemens Corporation w USA, firmy zatrudniającej 65 tys. osób. Wcześniej był wiceprezesem oraz członkiem Rady Wykonawczej branży Medical Engineering Siemensa, gdzie przyczynił się w znaczący sposób do rozwoju innowacji w technikach diagnostyki i innych technikach medycznych. Najlepsze życzenia dla następcy: Heinrich von Pierer (po prawej) i Klaus Kleinfeld Klaus Kleinfeld jest absolwentem uniwersytetu w Getyndze. Stopień doktora zarządzania strategicznego uzyskał na Uniwersytecie w Würzburgu. Jest członkiem zarządów firm Alcoa Inc. oraz Turner Corporation. Pełni również funkcję dyrektora Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Jest maratończykiem, lubi też narciarstwo, tenis oraz sztukę. W przeszłości utworzył Siemens Management Consulting Group, organizację, która wprowadziła zupełnie nowe praktyki w dziedzinie badań porównawczych (tzw. benchmarkingu), re-engineeringu biznesu oraz innowacji. Klaus Kleinfeld zarządzał projektami dla wielu branż Siemensa, w tym dla działających w sektorze telekomunikacji bezprzewodowej, automatyki przemysłowej i wytwarzania energii. Klaus Kleinfeld chce, aby Siemens był synonimem doskonałości i odpowiedzialności. Obie te cnoty są kluczem do innowacji, która stanowi siłę napędową naszego przedsiębiorstwa. By zapewnić sobie przyszłość, Siemens musi nieustannie dążyć do doskonałości - niezależnie od tego, czy chodzi o satysfakcję klienta, o rentowność czy o udział w rynku. New CEO of Siemens AG Starting January 28, Klaus Kleinfeld is the head of Siemens. Previously, he was President and Chief Executive Officer of Siemens Corporation in US region. Prior to that assignment, he was Executive Vice President and a member of the Executive Board of the Siemens AG Medical Engineering Group, playing a key role in advancing innovations in medical diagnostics and other healthcare technologies. Kleinfeld, graduate of the University of Göttingen (Germany), earned the Ph.D. in Strategic Management from the University of Würzburg (Germany) in He is a member of the Board of Directors of Alcoa Inc. and of the Turner Corporation. He also serves as a director of the Metropolitan Opera in New York. He is a marathon runner who also enjoys skiing, tennis and the arts. Kleinfeld wants Siemens to stand for excellence and responsibility. Both has a lot of experience virtues are key to innovation the lifeblood of our enterprise. Whether it s customer satisfaction, profitability or market share, Siemens must constantly strive for excellence to secure the future of the company. says Kleinfeld. Elastyczna sieć Siemens Communications zbudował dla firmy STOEN Group nowoczesną sieć SDH opartą o multipleksery najnowszej generacji rodzinę urządzeń Surpass hit serii 70xx. STOEN, dostrzegając zwiększające się potrzeby w zakresie utrzymania sieci elektroenergetycznej oraz sieci informatycznej przedsiębiorstwa, zdecydował się na implementację nowoczesnej sieci SDH opartej o rozwiązania Siemensa. Sieć ta pozwoli podnieść jakość obsługi klientów oraz sprostać obecnym dynamicznie zmieniającym się wymaganiom technologicznym na europejskim rynku energetycznym. Jak powiedział Krzysztof Biniek, Główny Menedżer ds. Informatyki i Teleko-munikacji w STOEN, sieć zbudowana przez Siemensa ze względu na ogromne możliwości transmisyjne, zapewnienie dostępu do szerszych baz danych, a przede wszystkim konfigurację zwiększającą bezpieczeństwo, m.in. zapewniającą większą odporność na zdarzenia losowe, pozwala nam podwyższyć standard obsługi naszych klientów, a w przyszłości umożliwi również wprowadzanie nowych usług. Poza tym, obecnie nasza sieć jest w pełni autonomiczna, co dodatkowo podnosi jej niezawodność. Wykorzystujemy ją na potrzeby technologiczne, do realizacji usług transmisji głosu i danych, a szeroka gama interfejsów stwarza możliwości dopasowania do zmieniających się warunków rynkowych. W celu jeszcze lepszej obsługi naszych klientów planujemy jej rozbudowę o kolejne węzły. Wdrożone przez Siemensa rozwiązanie umożliwia integrację usług operatorskich i usług przeznaczonych dla klientów instytucjonalnych w ramach jednej platformy. Jedną z najważniejszych cech rozwiązania jest jego wysoka elastyczność: użytkownik sam wybiera, które usługi i kiedy chce świadczyć. Cieszymy się, że rozpoczęliśmy współpracę z największym dostawcą energii na terenie Warszawy, wierzymy, że budowana sieć w jeszcze lepszym stopniu pozwoli obsłużyć naszemu partnerowi swoich klientów oraz ułatwi komunikację wewnątrz firmy powiedział Robert Bondarenko, dyrektor Communications Enterprise Networks w Siemens Sp. z o.o. Flexible Network Siemens Communications has built a state-of-the-art SDH network for STOEN Group power company, based on the latest generation of multiplexers the Surpass hit 70xx series. The network will allow STOEN to upgrade customer service quality and meet the dynamically changing technological requirements of the European power market. Thanks to its huge transmission capacity, ensured access to larger databases and a configuration that enhances security, the network will help STOEN improve the quality of its customer services and in the future will also facilitate the launch of new services. The project implemented by Siemens enables operator services and services for institutional clients to be integrated within a single platform. Another important feature is the new solution's great flexibility: network users decide which services they want to provide and when. 12 newsletter nr 15

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Energy Risk Central & Eastern Europe Roman Szyszko Warsaw, November 9, 2011 Risk Management System As Strategic Support 1. The

Bardziej szczegółowo

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch PRODUCTION HALL DATA 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Hala magazynowo- produkyjna (oznaczona na schemacie

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

11 CZERWIEC 2014, ŁĘCZYCA

11 CZERWIEC 2014, ŁĘCZYCA Projekt współorganizowany przez Starostwo Powiatowe w Łęczycy INWESTYCJE SAMORZĄD ROZWÓJ SEMINARIUM REALIZOWANE W RAMACH WSPÓŁPRACY OPEN-NET S.A. A KOMMUNALKREDIT AUSTRIA AG 11 CZERWIEC 2014, ŁĘCZYCA Starostwo

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8)

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Name, Affiliation Krzysztof Wojdyga, Marcin Lec, Rafal Laskowski Warsaw University of technology E-mail krzysztof.wojdyga@is.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ THE POWER OF EXPORT IN POLISH COSMETICS INDUSTRY KATARZYNA OLĘDZKA Brand Manager Verona Products Professional AGENDA 1. Branża kosmetyczna w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Regionalny SEAP w województwie pomorskim

Regionalny SEAP w województwie pomorskim ENNEREG International Conference Transfer of knowledge in the field of sustainable use of energy 22 May 2012, Wielkopolska Voivodship Office, Poznań, Poland Regionalny SEAP w województwie pomorskim Katarzyna

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

IFS APPLICATIONS DLA PRZEDSIĘBIORSTW WODNO-KANALIZACYJNYCH 2012 IFS

IFS APPLICATIONS DLA PRZEDSIĘBIORSTW WODNO-KANALIZACYJNYCH 2012 IFS www.ifsworld.com IFS APPLICATIONS DLA PRZEDSIĘBIORSTW WODNO-KANALIZACYJNYCH O IFS I IFS APPLICATIONS GLOBALNA OBECNOŚĆ ROK ZAŁOŻENIA 1983 SIEDZIBA Linköping (Szwecja) KRAJE 60 ODDZIAŁY > 70 KLIENCI 2,000

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Warszawa, 17 grudnia 2014 SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Prelegent: Aneta Maszewska W niniejszej prezentacji wykorzystano materiały

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU SITE CHECK LIST

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU SITE CHECK LIST LISTA DAYCH DOTYCZĄCYCH TEREU SITE CHECK LIST Położenie Location Powierzchnia nieruchomości Area of property Cena Price Informacje dotyczące nieruchomości Property information Charakterystyka działki Land

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 25 March 2014 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) CLIMA 30 ENV 318 MI 307 IND 117 ENER 142 ECOFIN 305 TRANS 175 COMPET 191 CODEC 893 INST 173 PARLNAT

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Platforma Office 2010

Platforma Office 2010 Collaborate more Platforma Office 2010 Sebastian Wilczewski Konsultant Betacom S.A. 2 Platforma Office 2010 jako narzędzie do efektywnego zarządzania procesami w organizacji. Jak skutecznie zarządzać informacją?

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION COMPETITIUENESS FACTORS Editedby Eufemia Teichmann WARSAW SCHOOL OF ECONOMICS WARSAW 2006 Spis treści Przedmowa 9 Część I CZYNNIKI I OGRANICZENIA KONKURENCYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie zarządzać informacją?

Jak skutecznie zarządzać informacją? Jak skutecznie zarządzać informacją? Platforma Office 2010 jako narzędzie do efektywnego zarządzania procesami w organizacji. Zbigniew Szcześniewski Microsoft AGENDA Co ma Office do zarządzania informacją?

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM. Autorzy: IBPM S.A.

Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM. Autorzy: IBPM S.A. Najpierw lepiej, później taniej Strategia osiągania unikalnej wartości dla klienta wspierana rozwiązaniami IBM Autorzy: IBPM S.A. 3 zasady dobrego zarządzania Wprowadzenie 1 Najpierw lepiej potem taniej

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Ŝurawia GTK1100 Poznań, 24-11-2010 Igor Pawela Forum Czystej Energii Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013 Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Wskaźnik Jednostka Priorytet Początkowy punkt odniesienia Ostateczny

Bardziej szczegółowo

Planning and Cabling Networks

Planning and Cabling Networks Planning and Cabling Networks Network Fundamentals Chapter 10 Version 4.0 1 Projektowanie okablowania i sieci Podstawy sieci Rozdział 10 Version 4.0 2 Objectives Identify the basic network media required

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Staples Polska Sp. z o.o. (dawniej Corporate Express Polska Sp. z o.o.) to jeden z największych na świecie dostawców

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N)

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N) Poziom wód gruntowych [m] Underground water level [m] Czy były prowadzone badania geologiczne terenu (T/) Were geological research done (Y/) Ryzyko wystąpienia zalań lub obsunięć terenu (T/) Risk of flooding

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Oferta przetargu. Poland Tender. Nazwa. Miejscowość. Warszawa Numer ogłoszenia. Data zamieszczenia 2011-09-28. Typ ogłoszenia

Oferta przetargu. Poland Tender. Nazwa. Miejscowość. Warszawa Numer ogłoszenia. Data zamieszczenia 2011-09-28. Typ ogłoszenia Poland Tender Oferta przetargu Nazwa Dostawa oprogramowania komputerowego umożliwiającego tworzenie opracowań statystycznych obrazujących gospodarowanie Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa Miejscowość

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM

ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 ANALIZA EKONOMICZNA BUDOWY I EKSPLOATACJI SYSTEMÓW TELEFONII INTERNETOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM Gniewko Niedbała, Adam Krysztofiak Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre Gmina jako klient na rynku elektroenergetycznym racjonalizacja zużycia energii na przykładzie Miasta Częstochowy URZĄD D MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00,

Bardziej szczegółowo

Comarch: Profil firmy 2008

Comarch: Profil firmy 2008 I www.comarch.com Krakowska Konferencja Giełdowa Comarch: Profil firmy 2008 Konrad Tarański Dyrektor Finansowy Comarch październik 2008, Kraków Comarch: Historia Misja Sfera działań Rozwój W ujęciu globalnym

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: PHP Maritex. ul. Rdestowa 53D. 81-577Gdynia. www.maritex.com.pl

Dane Klienta: PHP Maritex. ul. Rdestowa 53D. 81-577Gdynia. www.maritex.com.pl Dane Klienta: PHP Maritex ul. Rdestowa 53D 81-577Gdynia www.maritex.com.pl Firma P.H.P. Maritex została założona w 1987 roku i jest obecnie jedną z największych, dynamicznie rozwijających się hurtowni

Bardziej szczegółowo

Konieczne inwestycje z obszaru IT w sektorze elektroenergetycznym Integracja Paweł Basaj Architekt systemów informatycznych

Konieczne inwestycje z obszaru IT w sektorze elektroenergetycznym Integracja Paweł Basaj Architekt systemów informatycznych Konieczne inwestycje z obszaru IT w sektorze elektroenergetycznym Integracja Paweł Basaj Architekt systemów informatycznych 2009 IBM Corporation Wymagania związane z bezpieczeństwem energetycznym, obsługą

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU SITE CHECK LIST Nazwa lokalizacji Site name

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU SITE CHECK LIST Nazwa lokalizacji Site name Położenie Location Powierzchnia nieruchomości Area of the property Informacje dotyczące nieruchomości Property information LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU SITE CHECK LIST Nazwa lokalizacji Site name Gdów

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej.

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum wiodący partner energetyczny działa w 12 krajach, głównie na obszarze krajów skandynawskich, nadbałtyckich,

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

CONTROLLING POD KONTROLĄ

CONTROLLING POD KONTROLĄ CONTROLLING POD KONTROLĄ HYPERION PLANNING W PERNOD RICARD POLSKA MARCIN SWORZYŃSKI WARSZAWA 13.11.2013 1 Agenda Pernod Ricard Polska Punkt Startu i Cele Projektu Założenia projektu Wybór narzędzia i dostawcy

Bardziej szczegółowo

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One Partner wdrożeniowy Nazwa firmy F.H. Nowalijka Branża Handel Produkty i usługi Obrót owocami i warzywami Strona WWW www.nowalijka.pl

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOSKONAŁOŚCI OPERACYJNEJ GRUPY AZOTY Azoty PRO

PROGRAM DOSKONAŁOŚCI OPERACYJNEJ GRUPY AZOTY Azoty PRO PROGRAM DOSKONAŁOŚCI OPERACYJNEJ GRUPY AZOTY Azoty PRO 1 Strategia Grupy Azoty wskazuje trzy filary realizacji celów strategicznych do 2020 roku, wynikających z wizji Uchwałą nr 683/IX/2014 z dnia 17 czerwca

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport ul. Batarowska, Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Agile Software Development. Zastosowanie metod Scrum i Kanban.

Agile Software Development. Zastosowanie metod Scrum i Kanban. Radosław Lont, CN, CNXDA Ericpol Telecom Sp. z o.o. radoslaw.lont@ericpol.com Tel.: 663441360 Agile Software Development. Zastosowanie metod Scrum i Kanban. Ericpol kilka słów o Polska firma informatyczna

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, styczeń 2011 r. Profil działalności Power Price Podstawowym przedmiotem działalności spółki Power Price S.A. jest obsługa platformy e-commerce przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r.

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. 2 Założenia zoptymalizowanego systemu wsparcia OZE (zmiany

Bardziej szczegółowo

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW SEGRO BUSINESS PARK WARSAW OŻAROWSKA 40/42 DUCHNICE NOWOCZESNA POWIERZCHNIA BIZNESOWA MODERN BUSINESS SPACE 36 400 m 2 / 36,400 sq m SEGRO.pl SEGRO BUSINESS PARK WARSAW Nowoczesny park logistyczno-biznesowy

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo