Tajemnica bankowa a outsourcing

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tajemnica bankowa a outsourcing"

Transkrypt

1 Kamila Ćwiklińska Tajemnica bankowa a outsourcing Praca wykonana pod kierunkiem Dr Remigiusza W. Kaszubskiego

2 Spis treści Wstęp...3 Rozdział I Tajemnica Bankowa Instytucja tajemnicy bankowej w polskim prawie Charakter prawny tajemnicy bankowej Tajemnica zawodowa a tajemnica przedsiębiorcy Podmioty zobowiązane do dochowania tajemnicy bankowej Przedmiot tajemnicy bankowej Rodzaj informacji chronionych Zakres czasowy Ustawowe wyłączenia od obowiązku zachowania tajemnicy bankowej Zasady dostępu do informacji poufnych...26 Rozdział II Tajemnica bankowa w outsourcingu Instytucja outsourcingu bankowego Umowa o outsourcing Tryb powierzania czynności bankowych przedsiębiorcom Outsourcing bankowy Stan sprzed nowelizacji Stan po nowelizacji Obowiązek informacyjny Odpowiedzialność...45 Zakończenie...50 Bibliografia

3 WSTĘP Obowiązek dochowania tajemnicy bankowej nie dotyczy sytuacji gdy bank, na podstawie Prawa Bankowego, powierza przedsiębiorcy wykonanie czynności związanych z działalnością bankową. Przemiany polityczne i gospodarcze, które dokonywały się w Polsce ostatnimi czasy, zwłaszcza w związku z dostosowaniem naszego prawa do wymogów Unii Europejskiej oraz rozwijająca się w niezwykłym tempie praktyka bankowa, wpłynęły na kształt obecnego systemu bankowego. Prowadzenie działalności przez bank poddane jest szczególnemu reżimowi prawnemu, który wiąże się z tym, iż bank występuje w obrocie jako instytucja komercyjna, a więc jest nastawiony na zysk, a jednocześnie jest instytucją zaufania publicznego. W prezentowanej pracy poruszę problematykę tajemnicy bankowej w przypadku powierzenia przez bank podmiotowi zewnętrznemu wykonywania czynności związanych z działalnością bankową. Jest to kontrowersyjna kwestia bowiem, wiadomości dotyczące klientów stanowią ich dobro osobiste, tak więc czy nie powinny być znane tylko bankowi? Czy ochrona prawa klienta do prywatności jest dobrem nadrzędnym w stosunku do interesu gospodarczego banku? A może uchylenie tajemnicy bankowej jest dopuszczalne, a nawet wskazane w sytuacji gdy przemawia za tym interes ekonomiczny - tak banku jak i jego klientów? W poniższych rozważaniach będę starała się udowodnić tezę, iż obowiązek dochowania tajemnicy bankowej nie dotyczy sytuacji gdy bank, na podstawie przepisów Prawa Bankowego, powierza przedsiębiorcy wykonywanie czynności związanych z działalnością bankową. Będę się starała omówić ten problem przez pryzmat ostatniej, dużej nowelizacji Prawa Bankowego, która nastąpiła ustawą z dnia 1 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy- Prawo Bankowe oraz innych ustaw (Dz.U. nr 91, poz. 870). W szczególności zmiany te miały na celu ustawową regulację nowych zjawisk w systemie bankowym takich jak prowadzenie działalności z wykorzystaniem podmiotów zewnętrznych tzw. outsourcing (art. 6a - 6d) oraz pewne zmiany konstrukcyjne dotyczące tajemnicy bankowej (art , 106 c). Prezentowana praca składa się z dwóch rozdziałów. W Rozdziale Pierwszym omówię instytucję Tajemnicy Bankowej. Jest to zagadnienie obszernie uregulowane, a jednocześnie odznaczające się wysokim stopniem skomplikowania, dlatego też 3

4 ograniczę się jedynie do scharakteryzowania jej przez pryzmat związku z procederem outsourcingu. Zajmę się kwestią podmiotów zobowiązanych do jej zachowania oraz wskażę kto i na jakich zasadach ma możliwość dostępu do informacji stanowiących tajemnicę bankową. Rozdział Drugi poświęcony będzie problematyce outsourcingu. Omówię wynikające z Prawa bankowego zasady i reguły powierzenia przez bank wykonania określonych czynności, podmiotowi zewnętrznemu oraz specyfikę umowy outsourcingowej. Chciałabym jednak zwrócić szczególną uwagę na status podmiotu zewnętrznego- partnera outsourcingowego banku. Jest to, moim zdaniem, bardzo interesujący aspekt. Obecnie banki charakteryzują się bardzo rozbudowaną strukturą organizacyjną, a niejednokrotnie funkcjonują w rozbudowanych strukturach holdingowych, a w swej działalności współpracują z różnymi instytucjami. Klient obdarza bank zaufaniem w zakresie doboru podmiotów, za pomocą których interesy klientów zamierza realizować. Dlatego warto rozważyć, czy taki podmiot zewnętrzny będzie traktowany jako osoba, za której pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe? A więc czy będzie z mocy ustawy obowiązany zachować tajemnicę bankową? Literatura dotykająca kwestii tajemnicy bankowej jest niezwykle bogata. Przed nowelizacją Prawa Bankowego w 2004r. doktryna szeroko rozpisywała się na temat dopuszczalności zlecania wykonania czynności bankowych w przypadku gdy może dojść do ujawnienia informacji objętych tajemnicą bankową. Dywagowano, czy taki proceder jest w ogóle dopuszczalny i dlaczego tak długo nie był prawnie uregulowany. Po tamtej dyskusji została ogromna ilość publikacji, która w większości już się zdeaktualizowała. Część z nich posłużyła jednak w mojej pracy za punkt odniesienia. Pomocą służyły mi przede wszystkim artykuły z czasopism naukowych i branżowych. Wykorzystałam też źródło informacji internet. 4

5 Rozdział Pierwszy: TAJEMNICA BANKOWA 1.1 Tajemnica bankowa w polskim prawie Tajemnica bankowa jest integralną częścią wykształconej przez pokolenia kultury prawnej. Nawiązanie stosunku zobowiązaniowego z danym bankiem, zwłaszcza tego najbardziej powszechnego - zawarcie umowy rachunku bankowego, świadczy o wysokim stopniu zaufania klienta do instytucji, jaką jest bank. Bank, jako instytucja zaufania publicznego 1, jest zobowiązany do szczególnego zachowania względem swoich klientów, którzy przecież powierzają mu swoje pieniądze. Jest to specjalny obowiązek wywodzący się z ogólnego obowiązku staranności sumiennego kupca 2. W obecnie obowiązującym stanie prawnym omawianą instytucję szczegółowo reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo Bankowe. (Dz.U. nr 140, poz. 939 ze zm.).tajemnica bankowa, zgodnie z artykułem 104 ust.1 obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje. Można ją rozpatrywać w szerokim i wąskim aspekcie. W pierwszym przypadku określa wszystkie informacje dotyczące banku oraz innych podmiotów związanych z bankiem i będzie pewnego rodzaju tajemnicą przedsiębiorstwa. Natomiast w drugim - obejmuje dane o klientach (w tym dane osobowe), ich rachunkach i transakcjach. Tajemnica bankowa została ujęta z jednej strony bardzo szeroko, a jednocześnie długa jest lista wyjątków od obowiązku jej dochowania. Zwróćmy uwagę, iż w banku nie uzyskamy żadnych informacji dotyczących innych osób czy firm, a nawet nie dowiemy się na przykład czy ktoś z naszej rodziny posiada konto w tym banku. W przeszłości, pod rządami przedwojennej ustawy Prawo Bankowe z dnia 17 marca 1928r. (Dz.U. nr 34 poz. 321) przedsiębiorstwa bankowe miały status prawny kupca rejestrowego, który zobowiązany był do zachowania tajemnicy handlowej i to o podwójnym charakterze. Mianowicie jako obowiązek banku wobec jego klientów oraz członków władz i pracowników wobec samego banku. 1 A. Janiak, Bank jako instytucja zaufania publicznego, GLOSA nr 2 z 2003r., str.17; 2 R. Tupin, Tajemnica Bankowa w praktyce, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego nr 4 z 1994r., str. 2 5

6 W duchu rodzącej się ideologii socjalistycznej, Dekretem z dnia 25 października 1948r. o reformie bankowej (Dz.U. nr 52, poz. 412) nastąpiło upaństwowienie banków. Przepisy wprowadzające nowy Kodeks Cywilny uchyliły z dniem 1 stycznia 1965r., w stosunku do banków obowiązywanie znacznej części postanowień Kodeksu Handlowego dotyczące właśnie obowiązku dochowania staranności sumiennego kupca. Powojenne redakcje Prawa Bankowego wprowadziły w to miejsce, wynikającą z ustawy, powinność przestrzegania przez wszystkie banki tajemnicy obrotów i stanów rachunków bankowych. Piśmiennictwo tamtego okresu jest jednak zgodne co do tego, iż nie była to pełna tajemnica bankowa, gdyż prawo, na podstawie odrębnych przepisów, przewidywało informowanie zwierzchników posiadaczy rachunków bankowych oraz organów uprawnionych. Kwalifikowana postać tajemnicy bankowej obowiązywała wówczas tylko w stosunku do wkładów oszczędnościowych i można ją było uchylić jedynie w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (na podstawie postanowienia sądu). Po zmianie ustrojowej, 14 lutego 1992 r. nastąpiła kolejna nowelizacja Prawa Bankowego (Dz.U. nr 20, poz. 78) dostosowująca instytucję tajemnicy bankowej do wymogów rodzącego się w naszym kraju kapitalizmu. Ustawodawca przyznał jednakową ochronę prawną wszystkim podmiotom gospodarczym, bez względu na rodzaj reprezentowanej przez nich własności. Artykuł 48 rzeczonej ustawy zrównał ochronę tajemnicy bankowej wszystkich rachunków bankowych. Poszerzono także zakres przedmiotowy tajemnicy bankowej na skrytki sejfowe oraz przyjęte do przechowania przedmioty i papiery wartościowe. W dalszej części pracy będę starała się omówić tą instytucję prawa bankowego, przez pryzmat jej ostatniej nowelizacji, która nastąpiła ustawą z dnia 1 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy- Prawo Bankowe oraz innych ustaw (Dz.U. nr 91, poz. 870). W szczególności zmiany te miały na celu ustawową regulacje nowych zjawisk w systemie bankowym takich jak prowadzenie działalności z wykorzystaniem podmiotów zewnętrznych (art. 6a- 6d) oraz pewne zmiany konstrukcyjne dotyczące tajemnicy bankowej (art , 106 c ). Ustawodawca polski przez lata dążył do stworzenia systemu ochrony tajemnicy bankowej, mając na względzie z jednej strony dbałość o zaufanie klientów wobec banku, ochronę sfery prywatności, a z drugiej strony interes publiczny. Bowiem tajemnica bankowa nie może chronić działań przestępczych ani być 6

7 przeszkodą w sprawowaniu władzy publicznej. Należy sobie uświadomić, iż ochronie prawej winny podlegać prawa osobiste, będące prawami człowieka, ale także interes publiczny, który nie rzadko wymaga ścigania wszystkich przejawów działalności przestępczej, jak na przykład uchylanie się od płacenia podatków czy wprowadzanie do obiegu pieniędzy pochodzących z przestępstwa. Instytucja banku posiada strategiczne informacje dotyczące swoich klientów, a ochrona tych informacji stanowi wykształcony i powszechnie akceptowalny zwyczaj obrotu gospodarczego. Tajemnica bankowa to jeden z elementów, który nadaje bankowi przymiot Instytucji Zaufania Publicznego. Jednocześnie posiadane przez bank wiadomości, mogą być niezbędne dla organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości czy też kontroli państwowej. Na tym tle powstaje naturalny konflikt interesów pomiędzy ochroną danych o klientach banku a dążeniami różnych podmiotów do ograniczenia, czy nawet uchylenia, tej ochrony. Wszystko to sprawia, że instytucja tajemnicy bankowej to wciąż aktualny i gorący temat dyskusji, polemiki oraz rodzących się na tym tle kontrowersji. 7

8 1.2 Charakter prawny tajemnicy bankowej Tajemnica bankowa należy do uniwersalnych powinności instytucji bankowych. Istnieje ona w zasadzie we wszystkich stosunkach prawnych (umownych) jakie łączą bank z klientem. Źródłem tej powinności jest ustawa - Prawo Bankowe a więc akt powszechnie obowiązujący (artykuł 104 ust.1). Jednak przepis ten nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, a jedynie dyspozytywny gdyż wolą beneficjenta tajemnicy zakres jej obowiązywania może być zmieniony zarówno w aspektach przedmiotowych, jak i podmiotowych. Istnieje pogląd traktujący tę instytucję jako jedno z niewskazanych w artykule 23 Kodeksu Cywilnego dóbr osobistych 3, a nawet wśród zwolenników koncepcji osobistych praw podmiotowych istnieje stanowisko o bezwzględnym prawie podmiotowym do tajemnicy bankowej 4. Tajemnica bankowa należy do tajemnic zawodowych, związanych z obrotem profesjonalnym. Jeżeli bank prowadzi jednocześnie inne przedsiębiorstwo (np. maklerskie), to tajemnica bankowa może obejmować obowiązek zachowania dyskrecji, związanej z typem prowadzonej działalności zawodowej (czyli również np. tajemnicę maklerską) 5. Stosunki prawne łączące bank z klientem (a także osobą wyrażającą wolę zawarcie z bankiem czynności prawnej) są z reguły stosunkami umownymi. W literaturze przedmiotu istnieje istotna rozbieżność do jakiego rodzaju elementów czynności prawnych, można zaliczyć obowiązek banku do zachowania dyskrecji. Wyróżniamy trzy rodzaje elementów czynności prawnych, w zależności od tego czy zastrzeżenie skutków prawnych w treści czynności ma wpływ na ich wystąpienie. Podstawowe w tym względzie znaczenie mają elementy przedmiotowo istotne tzw. essentialia negotii - ustawowo wskazane cechy, według których należy kwalifikować konkretną czynność prawną do ustawowo wskazanych typów czynności prawnych 6. Profesor Mirosław Bączyk 7 stoi właśnie na stanowisku, że w pewnych przypadkach, na przykład gdy mamy do czynienia z umową rachunku bankowego, czy też umową 3 Tak w szczególności: J. Molis, Prawo bankowe. Komentarz Tom I i II, pod redakcją F. Zolla, Zakamycze, 2005r., str. 543; 4 R. Kobierski, Encyklopedia Prawa Bankowego, pod redakcją W. Pyzioła, str. 755; 5 M. Bączyk, Prawo Bankowe, Komentarz, pod redakcją E. Fojcik-Mastalskiej, wyd. Prawnicze LexisNexis 2005r.,str. 442; 6 Z. Radwański, System Prawa Cywilnego 58 i 59; 7 M. Bączyk, Prawo Bankowe, Komentarz, pod redakcją E. Fojcik-Mastalskiej, str

9 sejfu bankowego, obowiązek zachowania tajemnicy bankowej może właśnie należeć do essentialia negotii powstałych stosunków zobowiązaniowych. Istnieją także poglądy przeciwne, iż w stosunkach prawnych, których dotyczy tajemnica, obowiązek dyskrecji należy do ich naturalia negotii tzn. do elementów nieistotnych 8. Określenie skutków czynności prawnej w jej treści jest wprawdzie dopuszczalne, ale niekonieczne do tego, aby one nastąpiły. Bez względu na to czy zawrzemy np. w treści umowy rachunku bankowego, informacje o obowiązku zachowania w tajemnicy danych konfidencjonalnych, skutki przewidziane w art. 104 ust. 1 Prawa Bankowego i tak nastąpią 9. Jeszcze inaczej podchodzi do problemu Tomasz Narożny 10, który kwalifikuje obowiązek poufności do postanowień o charakterze accidentalia negotii (elementy dodatkowe). 8 Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Prawo Cywilne, rozdz. X str. 365; 9 J. Molis, Prawo bankowe. Komentarz Tom I i II, pod redakcją F. Zolla, Zakamycze, 2005r., str. 537; 10 T. Narożny, Prawo bankowe, Poznań str.165 9

10 1.2 Tajemnica zawodowa a tajemnica przedsiębiorcy Istnieje pewna grupa informacji, które mają tak duże znaczenie dla interesów tak gospodarczych, politycznych jak i dla poszczególnych firm oraz osób fizycznych, iż wymagają specjalnej ochrony zagwarantowanej prawem. Obowiązek zachowania w tajemnicy pewnych wiadomości może wynikać z przepisów prawa, decyzji uprawnionego podmiotu, czy też umowy stron. W obrocie gospodarczym i stosunkach społecznych liczna i różnorodna jest grupa informacji niejawnych. Począwszy od klasycznej tajemnicy państwowej, która służy zapewnieniu bezpieczeństwa państwu i jego obywatelom, wyróżnia się także tajemnicę służbową, zawodową, przedsiębiorstwa czy ochronę danych osobowych. Zakresy tych pojęć nie są ściśle określone, mogą obejmować różnorodne obszary życia społecznego i gospodarczego. Tajemnica służbowa, na przykład, może obejmować wiadomości z jakimi określone osoby zapoznały się w ramach wykonywania swojego zawodu - czyli stanowić tajemnicę zawodową. Wobec braku definicji legalnej tajemnicy zawodowej, jej zakres precyzują ustawy regulujące wykonywanie konkretnych zawodów. Ustawodawca uwzględniając specyfikę i ogromne znaczenie pewnych zawodów, zagwarantował ochronę wiadomości uzyskanych w ramach wykonywania tych zawodów. Bezwzględny charakter ma tajemnica adwokacka. Prawo o adwokaturze 11 w artykule 6 expressis verbis przewiduje, że adwokat musi zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej. Obowiązku dochowania tajemnicy zawodowej nie można ograniczyć w czasie. Ponadto, adwokata nie można przesłuchiwać w charakterze świadka co do okoliczności, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę. Podobne postanowienia przewidziane są w stosunku do radców prawnych 12. Wyróżnia się także tajemnice dziennikarską, tajemnice lekarską, czy wreszcie tajemnicę bankową. Instytucja banku oraz osoby w nim zatrudnione moją dostęp niemal do wszystkich możliwych form informacji niejawnych, jakie mogą funkcjonować w obrocie kapitałowym Ustawa z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16, poz.124); 12 Ustawa z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych, art. 3 ust. 3, 4, 5 (Dz.U nr 19, poz. 145); 13 R. Kuciński, Informacje niejawne w bankowości: tajemnica bankowa, dane osobowe, tajemnica państwowa i służbowa, tajemnica zawodowa i informacje poufne, tajemnica przedsiębiorstwa, Centrum Kształcenia Specjalistycznego BAN LEX, Warszawa 2000r., str. 9 in. 10

11 Jako jedną z cech charakterystycznych tajemnicy zawodowej podaje się specyficzną więź łączącą osobę, która powierza informacje konfidencjonalne z osobą, która z racji pełnionego zawodu jest zobowiązana do zachowania ich w tajemnicy. Właśnie ze względu na tę osobistą więź Zbigniew Banasiak 14 odmawia tajemnicy bankowej charakteru tajemnicy zawodowej. Zdaniem autora - brak tu osobistej relacji, bowiem klient banku - de facto - przekazuje informacje nie konkretnej osobie, ale instytucji. Gdyby uznać tajemnicę bankową za tajemnicę zawodową, to jej charakter byłby bezwzględny i nie byłoby możliwości zwolnienia z obowiązku dochowania tajemnicy bankowej na potrzeby postępowania cywilnego czy karnego. Autor rozważa, jakim rodzajem tajemnicy jest tajemnica bankowa. Jasnym jest, że nie jest to tajemnica państwowa. Nie jest to także, tajemnica przedsiębiorstwa, która przecież ma na celu ochronę interesów przedsiębiorstwa. Tajemnica bankowa ma na celu ochronę prywatności klientów banku. Ta konstatacja prowadzi Z. Banasiaka do wniosku, iż jest to nowa nienazwana jeszcze, kategoria tajemnicy. Podobny charakter mają tajemnica statystyczna 15, tajemnica giełdowa 16 czy tajemnica skarbowa 17. Ich wspólną cechą jest to, iż informacje konfidencjonalne powierzane są za pośrednictwem pracowników instytucji, dlatego autor proponuje nadać im wspólną nazwę - Tajemnica pracownicza. Obok wiadomości chronionych tajemnicą bankową, w bankowości istnieje wiele innych informacji niejawnych, których szczególny charakter wynika z woli ich dysponenta, czyli banku. Ze względu na szeroko pojęte dobro banku i bezpieczeństwo jego klientów, bank decyduje, jakie zasoby danych powinny zostać zabezpieczone przed dostępem podmiotów niepowołanych. Prawnej ochrony wymagają na przykład informacje dotyczące przedsięwzięć finansowych, w tym tajemnica handlowa, negocjacji oraz wewnętrzne procedury organizacyjne. Uzasadniony interes banku przemawia także za utrzymywaniem w tajemnicy szczegółów związanych z jego działalnością na przykład: wynagrodzenie pracowników czy strategie marketingowe (aby nie dopuścić do ich realizacji przez konkurencję). Wiadomości dotyczące ochrony banku, systemów alarmowych mogą 14 Z. Banasiak, Tajemnica skarbowa a tajemnica bankowa, wyd. Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy, Warszawa 1998r., str.8 in.; 15 Ustawa z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej, art. 12, (Dz.U. nr 88, poz.439); 16 Ustawa z dnia 22 marca 1991r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, art i 2, (Dz.U nr 35, poz. 135); 17 Ustawa z dnia 31 maja 1996r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, art. 49a, (Dz.U. nr 75, poz. 357) 11

12 okazać się ponadto, przydatnymi informacjami dla przestępców. Tego rodzaju informacje niejawne określane są mianem - Tajemnicy przedsiębiorstwa. Polski system prawny przewiduje niejako podwójny system ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa - przepisami Kodeksu karnego 18 oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 19. W grupie przestępstw przeciwko ochronie informacji - Kodeks karny - kryminalizuje ujawnienie lub wykorzystanie, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu informacji, z którymi osoba zapoznała się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową (art ). Za bezprawne ujawnienie tajemnicy służbowej, zawodowej, przedsiębiorstwa grozi kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat. Jest to przestępstwo indywidualne, które może popełnić tylko osoba, zobowiązana do ochrony i zachowania w tajemnicy określonych wiadomości. Niezgodne z prawem ujawnienie lub wykorzystanie informacji konfidencjonalnych to doprowadzenie do takiej sytuacji, gdy z wiadomościami niejawnymi zapozna się osoba do tego nieupoważniona. W praktyce bankowej za tajemnicę przedsiębiorstwa uznaje się przede wszystkim tajemnicę negocjacji, tajemnicę handlową, czy tajemnicę dotyczącą bezpieczeństwa banku 20. Szeroko pojęta ochrona prawna informacji niejawnych ma na celu uniemożliwienie, a na pewno utrudnienie wydostania się na zewnątrz banku informacji finansowych i gospodarczych. W warunkach wolnego rynku i konkurencji rynkowej, mogłyby to zaszkodzić bankom, a także ich klientom. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w artykule 3 określa czyn nieuczciwej konkurencji - jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta, w szczególności naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa - ustawa określa nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, handlowe oraz organizacyjne przedsiębiorstwa, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (art. 11 ust. 4). Tak więc naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa to działanie polegające na ujawnieniu, wykorzystaniu, czy przekazaniu informacji stanowiących tajemnicę 18 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553); 19 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. nr 47, poz. 211) 20 J. Gliniecka, Tajemnica finansowa. Aspekty aksjologiczne, normatywne i funkcjonalne, wyd. BRANTA, Gdańsk 2007, str

13 danego przedsiębiorstwa. Dopuszczenie się czynu nieuczciwej konkurencji będzie stanowić jednocześnie naruszenie przepisów prawa karnego, gdy tajemnica przedsiębiorstwa zostanie bezprawnie ujawniona lub wykorzystana we własnej działalności gospodarczej. W myśl, bowiem, art. 23 ust. 1 - kto wbrew ciążącemu obowiązkowi w stosunku do przedsiębiorcy, ujawnia innej osobie lub wykorzystuje we własnej działalności gospodarczej informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub karze pozbawienia wolności do lat 2. Jest to przestępstwo indywidualne - może je popełnić tylko osoba, która zobowiązała się nie ujawniać pewnych wiadomości, uznawanych za tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli osoba zobligowana do zachowania dyskrecji, ujawni lub wykorzysta do własnych celów te informacje - to naruszy obowiązek wobec banku. W tym wypadku ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa będzie swoistego rodzaju naruszeniem tajemnicy służbowej. Przestępstwo takie może być popełnione przez osobę zobligowaną wobec przedsiębiorcy (banku) do nieujawniania informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Zatem taką osobę i bank musi łączyć stosunek prawny (na przykład umowa o prace, umowa zlecenie, umowa agencyjna). Istotne jest także, aby osoba ta została poinformowana o ciążącym na niej obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. Sposób poinformowania może być dowolny, może przybrać formę zarówno pisemną, jak i ustną, ważne tylko aby wyraźnie określony był zasób wiadomości, których nie wolno ujawniać 21. Omawiane przestępstwo ujawnienia lub wykorzystania we własnym celu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, ma charakter czynu zabronionego skutkowego, musi więc zaistnieć szkoda wyrządzona określonemu przedsiębiorcy (bankowi). Jednak ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez pojęcie poważnej szkody. In concreto pozostawiono to ocenie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze (np. prokuratura, sąd) 22. Bank, jako instytucja, osoby w nim zatrudnione oraz osoby współpracujące z bankiem mają styczność z różnymi informacjami dyskrecjonalnymi. Niezbędnym jest aby znali obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, wiedzieli jakie zasoby informacji podlegają ochronie oraz jakie należy podjąć środki ich zabezpieczenia. 21 R. Kuciński, Informacje niejawne w bankowości: tajemnica bankowa, dane osobowe, tajemnica państwowa i służbowa, tajemnica zawodowa i informacje poufne, tajemnica przedsiębiorstwa, Centrum Kształcenia Specjalistycznego BAN LEX, Warszawa 2000r., str.137 in.; 22 Ibidem, str

14 1.3 Podmioty zobowiązane do zachowania tajemnicy bankowej Nowelizacja ustawy Prawo Bankowe z dnia 27 maja 2004r.(Dz.U. nr 146, poz. 1546), która weszła w życie 1 lipca 2004r. ustaliła krąg podmiotów zobowiązanych do zachowania tajemnicy bankowej. Zgodnie z artykułem 104 ust. 1: - Bank, - Osoby w nim zatrudnione oraz, - Osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, są obowiązane zachować tajemnicę bankową. Bardziej szczegółowego omówienia wymaga każdy z tych podmiotów. Bank jest to osoba prawna utworzona zgodnie z przepisami ustawy, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym. Tak brzmi definicja legalna zawarta w artykule 2 Prawa Bankowego. Działalność bankowa polega na wykonywaniu czynności bankowych określonych w artykule 5 ust. 1 i 2 Prawa Bankowego. Czynność te zostały przez doktrynę podzielone na dwa rodzaje. Pierwszy stanowią czynności bankowe sensu stricto, (zawarte są w ust. 1), ich wykonywanie zastrzeżone jest wyłączenie dla banków, należą do nich: przyjmowanie wkładów pieniężnych oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw, emisja bankowych papierów wartościowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego Drugim rodzajem są czynności bankowe sensu largo (określone w ust.2). Nie są one zastrzeżone wyłącznie dla banków, równie dobrze mogą być wykonywane przez inne podmioty, ale uznawane są za czynności bankowe tylko wtedy gdy wykonuje je bank. Należą do nich: udzielanie pożyczek pieniężnych, operacje czekowe, wekslowe i z użyciem warrantów, wydawanie kart płatniczych oraz operacji z ich użyciem, terminowe operacje finansowe, 14

15 nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych, przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych, a także udostępnianie skrytek sejfowych, skup i sprzedaż wartości dewizowych, udzielanie i potwierdzanie poręczeń, wykonywanie czynności zleconych związanych z emisją papierów wartościowych, pośrednictwo w dokonywaniu przekazów pieniężnych oraz rozliczeń w obrocie dewizowym. Nie ulega wątpliwości, iż obowiązek dyskrecji dotyczy w tym przypadku nie banku jako osoby prawnej, ale członków jego organów- osób fizycznych działających w imieniu banku. Jak słusznie zwraca uwagę dr Janusz Molis 23 przez członków organów banku zaliczanych do kategorii "bank" należy rozumieć tych, którzy nie są pracownikami banku. Posługując się przykładem "bankiem" będzie członek rady nadzorczej banku, który nie jest pracownikiem banku, a sama instytucja banku zobowiązana, jest do zapewnienia właściwych standardów ochrony informacji objętych tajemnicą bankową poprzez odpowiednio zorganizowaną strukturę organizacyjną oraz ustanowione wewnętrzne procedury ochrony danych i ograniczenia dostępu do nich osobom niepowołanym. Osobą zatrudnioną w banku jest każdy pracownik banku, a zatem osoba związana z bankiem stosunkiem pracy, bez względu na to z jakiej podstawy prawnej ten stosunek został nawiązany (czy mamy do czynienia z tradycyjną umową o pracę, mianowaniem czy też powołaniem). W literaturze dodatkowo wskazuje się, iż biorąc pod uwagę aksjomat racjonalności ustawodawcy, użycie określenia "osoby zatrudnione w banku", a nie "pracownicy banku" nakazuje przyjmować, że tajemnicą bankową związane są wszystkie osoby świadczące pracę na rzecz banku niezależnie od tego, czy odbywa się to w ramach stosunku pracy, czy na jakiejkolwiek innej podstawie (np. umowa o zarządzanie, umowa o dzieło) 24. Osoby zatrudnione w banku zobowiązane są do zachowania dyskrecji przez cały okres ich pracy, a także po zakończeniu tego okresu. Związane jest to z bezterminowym obowiązkiem ochrony informacji objętych tajemnica bankową. 23 J. Molis, Prawo bankowe. Komentarz Tom I i II, pod redakcją F. Zolla, Zakamycze, 2005r., str

16 Natomiast do trzeciej kategorii osób, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, zaliczymy każdego, kto z inicjatywy banku zastępuje go przy wykonywaniu tych czynności. Będzie to na przykład osoba związana z bankiem stosunkiem zlecenia z art. 734 Kodeks Cywilnego, pełnomocnik czy inny pośrednik. Będzie to również przedsiębiorca lub przedsiębiorca zagraniczny, któremu bank, w trybie określonym w art. 6a ust.1 pkt.1 Prawa Bankowego, powierzył wykonywanie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie wykonywania czynności bankowych związanych z działalnością bankową. Podmiot taki może być nazwany Partnerem outsourcingowym banku czy Insourcerem. Partner Outsourcingowy banku będzie więc zastępcą bezpośrednim - wykonującym czynność bankową w imieniu i na rachunek banku. Bernard Smykla zalicza tu również posłańca 25. Istnieją kontrowersje czy do tej grupy zaliczyć także każdego, kto dokonuje jakichkolwiek czynności faktycznych (np. rzeczoznawca majątkowy, biegły rewident). Bernard Smykla przyznaje im raczej status podwykonawcy 26. Obowiązek dyskrecji określony w omawianym artykule nie ma jednak charakteru wzajemnego. Klient banku, partner negocjacji, czy też druga strona zawieranej czynności bankowej oraz wierzyciel banku z tytułu realizacji tej czynności, nie są zobligowani do zachowania poufności. Gdyby jednak któraś z wyżej wymienionych osób znalazła się w posiadaniu informacji, których rozpowszechnienie doprowadziłoby do wyrządzenia szkody bankowi, zrodziła by się odpowiedzialność na zasadach ogólnych Kodeksu Cywilnego (art. 415). Należy również dodać, że zgodnie z przepisem artykułu 105 ust. 3 Prawa Bankowego, zarówno banki jak i inne podmioty, które na podstawie ustawowych upoważnień uzyskały dostęp do informacji chronionych tajemnicą bankową, mogą korzystać z tych informacji wyłącznie w zakresie określonym przepisami ustaw. Oznacza to, że bank, który na podstawie art. 105 ust. 1 pkt. 1a prawa bankowego uzyskał dostęp do informacji o obrotach dokonanych na rachunku klienta, w celu udzielenia mu kredytu, nie może wykorzystać tych informacji w innych celach, np. marketingowych. Jak wyjaśniono powyżej, omawiany przepis zobowiązuje wymienione podmioty do zachowania tajemnicy bankowej, jednak nie rodzi on żadnego 24 J. Majewski, Przestępstwo sprzeniewierzenia się tajemnicy bankowej, PALESTRA z 2000r. nr 7-8, str.13 i n.; 25 B. Smykla Dostęp do tajemnicy bankowej- wybrane problemy praktyki GLOSA nr 10 z 2001r. 26 Ibidem 16

17 upoważnienia dla tych podmiotów do dostępu do danych poufnych. Przed ustawową regulacją outsourcingu, część komentatorów prawa bankowego uważała firmy outsourcingowe za mające dostęp do tajemnicy bankowej właśnie na mocy art. 104 ust. 1 Prawa Bankowego 27. Taką swobodną interpretacją kierowały się też niekiedy banki i zlecały podmiotom zewnętrznym wykonywanie różnych czynności pomocniczych, bez uzyskania stosownego upoważnienia od klienta. Obecnie kwestia ta została już uregulowana w sposób jednoznaczny i nie powinna budzić kontrowersji. 27 P. Babiarz Dopuszczalność zlecania przez bank wykonywania niektórych czynności podmiotom zewnętrznym MONITOR PRAWNICZY nr 10 z 2000r. 17

18 1.4 Przedmiot Tajemnicy bankowej Rodzaj informacji chronionych Przed nowelizacją Prawa Bankowego z 1 kwietnia 2004r. tajemnicą bankową objęte były dane dotyczące osoby, która jest stroną umowy z bankiem, informacje dotyczące samej czynności bankowej oraz osób, które dokonały czynności pozostających w związku z wykonaniem tej umowy. Obecnie kwestia ta została uregulowana nieco inaczej. Przedmiotowy zakres tajemnicy ujęty jest według zasady maksymalizmu. Z artykułu 104 ust.1 in fine wynika, iż tajemnica bankowa obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane już w czasie negocjacji, a także w czasie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank ową czynność wykonuje. Tak więc informacjami konfidencjonalnymi będą wszystkie dane dotyczące czynności bankowych, osób dokonujących z bankiem tych czynności, jak również sam fakt dokonania czynności, a nawet przystąpienie do negocjacji. Jak wynika z uzasadnienia do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw "(...) wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej (...)" to jakiekolwiek dane, które pozostają w takim związku z czynnością bankową, że w jakikolwiek sposób wspomnianej czynności "dotyczą" 28. Jest to sformowanie dosyć niejasne i mogące budzić wątpliwości, dlatego doprecyzowaniem jego treści zajęła się doktryna prawa. Skoro ustawodawca mówi o informacjach dotyczących czynności bankowej to, moim zadaniem, zaliczyć należy tu nie tylko dane ujawnione w treści samej czynności bankowej, ale także inne czynności prawne, faktyczne czy nawet różnorakie okoliczności, o ile pozostają one z związku z czynnością bankową. Dobrze ilustruje to przykład umowy kredytu inwestycyjnego zaczerpnięty z literatury przedmiotu 29. Profesor Teresa Dukiet- Nagórska dowodzi, że tajemnicą bankową poza samą umową, objęty jest również biznesplan kredytobiorcy, treść umów ustanawiających zabezpieczenie wierzytelności kredytowej, kondycja finansowa kredytobiorcy, wielkość i charakter jego majątku oraz inne dodatkowe informacje, w jakich posiadaniu znalazł się bank, podejmując działania dotyczące tego stosunku umownego. 28 Druk sejmowy nr 2116 z 15 października 2003 art. 1 pkt ; 29 T. Dukiet- Nagórska, Ujawnienie tajemnicy bankowej, PRAWO BANKOWE, kwiecień 2005r., str

19 W literaturze 30 postulowane jest, aby ze względów praktycznych, wyłączyć z zakresu "wszystkich informacji dotyczących czynności bankowej" dane, które są informacjami powszechnie znanymi, np. wiadomości publikowane w mediach, informacje o przedstawicielstwie ustawowym. Pojęcie informacji (faktów) konfidencjonalnych rozumieć należy bardzo szeroko. Będą to informacje dotyczące zarówno danej czynności, osób dokonujących z bankiem tej czynności, jak również innych osób, które dokonały czynności pozostających w związku z umową, na której podstawie bank wykonuje tę czynność bankową 31. Mogą to być także znane wyłącznie bankowi poglądy beneficjenta w sferze życia osobistego, społecznego i politycznego (np. finansowe wsparcie udzielane określonym opcjom politycznym, akcjom społecznym lub charytatywny a nawet stan zdrowia, czy też sytuacja rodzinna kontrahenta). Problemy interpretacyjne może powodować użyte w ustawie sformułowanie "(...) informacje (...) uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje". Może się wydawać, iż informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane przez podmioty obowiązane do zachowania tajemnicy w okresie innym niż czas negocjacji lub czas zawierania i realizacji umowy, nie są informacjami dyskrecjonalnymi. Jednak z logicznego punktu widzenia zwrot "czas negocjacji" zawiera się w zwrocie "czas zawierania umowy". Zgodnie z artykułem 72 1 Kodeksu Cywilnego czas negocjacji jest zawsze czasem zawierania umowy, gdyż negocjacje polegają właśnie na wzajemnym oddziaływaniu stron w celu ustalenia warunków umowy i zawarcia jej 32. Natomiast zwrot "czas zawierania umowy" obejmuje nie tylko proces negocjacji, ale i czas innych procedur zmierzających do zawarcia umowy (na przykład okres związania ofertą). Poza czasem negocjacji i czasem zawierania umowy tajemnicą bankową objęte są jeszcze informacje uzyskane w "czasie realizacji umowy". "Realizacja umowy" to pojęcie wieloznaczne, ale należy przyjąć, iż jest to czas spełniania świadczenia prowadzącego do wygaśnięcia zobowiązania, powstałego w konsekwencji dojścia czynności bankowej do skutku M. Bączyk, Prawo Bankowe. Komentarz, pod redakcją E. Fojcik- Mastalskiej, wyd. Prawnicze LexisNexis 2005r., str. 445; 31 Nowe regulacje bankowe, NBP październik 2004r., B.Smykla- Tajemnica bankowa, str. 16; 32 W. Kocot, Ofertowy i negocjacyjny tryb zawarcia umowy w ujęciu znowelizowanych przepisów kodeksu cywilnego, PPH nr 5 z 2003r.; 33 J. Molis, Prawo bankowe. Komentarz Tom I i II, pod redakcją F. Zolla, wyd. Zakamycze 2005r., str

20 1.4.2 Zakres czasowy Istotnym, z punktu widzenia skutków prawnych, jest dokładne określenie aspektu czasowego istnienia tajemnicy bankowej. A mianowicie o chwilę powstania i wygaśnięcia obowiązku zachowania dyskrecji. Na tle wyżej prezentowanych rozważań wydaje się jasne, że obowiązek ten nie musi się łączyć z powstaniem jakiegoś stosunku umownego. Może pojawić się dużo wcześniej, już w momencie poprzedzającym zawarcie umowy, w fazie zasięgania informacji czy negocjacji warunków umowy (nawet gdyby de facto do zawarcia umowy w ogóle nie doszło). Tak więc za chwilę powstania omawianego obowiązku nieujawniania informacji stanowiących tajemnicę bankową, należy uznać moment wszczęcia negocjacji lub innej procedury wiodącej do zawarcia umowy. Jest to moment, w którym bankowi, osobie zatrudnionej w banku lub osobie, za której pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, zostanie powierzona informacja dotycząca czynności bankowej. Może się również zdarzyć, że obowiązek poufności pojawi się w stosunku do osób, które nawet nie zamierzały zawierać z bankiem umowy. Dokonały jedynie - verba legis - czynności pozostających w związku (zmierzających) z zawarciem takiej umowy (na przykład pozyskanie informacji o ofercie depozytowej lub kredytowej banku). Prawo bankowe nie odnosi się do kwestii jak długo, po wygaśnięciu umowy, trwa ochrona informacji objętych tajemnicą bankową. Ze względu na charakter tych informacji należy jednak stwierdzić, że ochrona ta jest bezterminowa, trwa przez czas nieokreślony (ad infinitum). Może przechodzić na inny podmiot (np. w przypadku przekształcenia banku państwowego w spółkę akcyjną czy w razie przejęcia banku przez inny bank). Zupełnie inną kwestią jest jak długo bank ma obowiązek przechowywać dokumentacje dotyczącą czynności bankowej już po zakończeniu stosunku umownego. Brak ograniczenia czasowego w obowiązywaniu tajemnicy bankowej oczywiście nie oznacza, iż bank ma w nieskończoność przechowywać wiadomości stanowiące tajemnice bankową. Zgodnie z Ustawą o rachunkowości 34 i wydanym na 34 Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U nr 121, poz. 591) 20

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713)

do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713) U S T A W A z dnia z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe,

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe, Dotychczasowe brzmienie 5 ust. 3 i ust.4 Statutu: 5. 3.Bank wykonuje następujące czynności bankowe: 1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 18 sierpnia 2009 r. DOLiS/DEC 825/09 dot. DOLiS-440-748/08 D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych

Umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych Umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych Umowa zawarta w dniu.roku w Szczecinie pomiędzy: Unizeto Technologies Spółkę Akcyjną z siedzibą w Szczecinie, przy ul. Królowej Korony Polskiej 21, wpisaną

Bardziej szczegółowo

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne.

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Rodzaje danych (informacji) m.in.: Dane finansowe Dane handlowe Dane osobowe Dane technologiczne Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Przetwarzane dane mogą być zebrane

Bardziej szczegółowo

Zasady polityki informacyjnej w kontaktach z klientami, udziałowcami i inwestorami Polskiego Banku Spółdzielczego w Ciechanowie

Zasady polityki informacyjnej w kontaktach z klientami, udziałowcami i inwestorami Polskiego Banku Spółdzielczego w Ciechanowie Zasady polityki informacyjnej w kontaktach z klientami, udziałowcami i inwestorami Polskiego Banku Spółdzielczego w Ciechanowie 1. Postanowienia ogólne 1 Zasady polityki informacyjnej w kontaktach z klientami,

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz.

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1. Prawo bankowe 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1376) 2 (zm.: Dz.U. 2012, poz. 1385, poz. 1529; 2013, poz. 777, poz.

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe na wykonanie Audytu energetycznego przedsiębiorstwa ZAKŁADY CHEMICZNE Siarkopol TARNOBRZEG Sp. z o.o.

Zapytanie ofertowe na wykonanie Audytu energetycznego przedsiębiorstwa ZAKŁADY CHEMICZNE Siarkopol TARNOBRZEG Sp. z o.o. ZAKŁADY CHEMICZNE "Siarkopol" TARNOBRZEG sp. z o.o. 39-400 Tarnobrzeg, ul. Chemiczna 3 REGON 831220876, NIP 867-19-93-417, Sąd Rejonowy w Rzeszowie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI

UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI zawartą w dniu... 2015 roku w Warszawie pomiędzy: PIT-RADWAR S.A. z siedzibą w Warszawie (04-051), przy ul. Poligonowej 30, wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru

Bardziej szczegółowo

Tajemnice zawodowe w działalności zakładów ubezpieczeń i banków wobec uprawnień Policji i prokuratury

Tajemnice zawodowe w działalności zakładów ubezpieczeń i banków wobec uprawnień Policji i prokuratury Tajemnice zawodowe w działalności zakładów ubezpieczeń i banków wobec uprawnień Policji i prokuratury Jacek Jurzyk Koordynator Warszawa, 26.09.2012 PZU SA/PZU Życie SA, Biuro Bezpieczeństwa, Centrala Tajemnica

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

TAJEMNICA BANKOWA A BEZPIECZEŃSTWO FINANSOWE KLIENTÓW BANKÓW PROF. DR HAB. JAROSŁAW MAJEWSKI UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO

TAJEMNICA BANKOWA A BEZPIECZEŃSTWO FINANSOWE KLIENTÓW BANKÓW PROF. DR HAB. JAROSŁAW MAJEWSKI UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO TAJEMNICA BANKOWA A BEZPIECZEŃSTWO FINANSOWE KLIENTÓW BANKÓW PROF. DR HAB. JAROSŁAW MAJEWSKI UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO KORZENIE I ŹRÓDŁA REGULACJI TAJEMNICY BANKOWEJ RODOWÓW TAJEMNICY

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Prowadzący: Michał Krawczyk Partner Zarządzający kancelarii Krawczyk i Wspólnicy www.krawczyk-legal.com Specyfika windykacji bankowej?

Bardziej szczegółowo

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Julita Zimoch-Tuchołka, radca prawny, Partner Monika Malinowska-Hyla,

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG. zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą

UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG. zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG Zawarta w dniu w Warszawie pomiędzy: zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą a zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster Sygn. akt I CSK 607/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 maja 2014 r. SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Stowarzyszenia [ ] przeciwko B. Bank S.A. z siedzibą w W. o uznanie postanowień

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny

Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny Wykaz dokumentów identyfikujących Klienta i określających jego status prawny 1) osoba fizyczna prowadząca działalność jednoosobowo: a) kopie dokumentu stwierdzającego tożsamość Klienta (dowód osobisty/paszport

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 17 Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wprowadzenie... 21 Rozdział I. Obrót gospodarczy w kodeksowym prawie karnym... 36 1. Przestępstwa menadżerów (nadużycie

Bardziej szczegółowo

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner Płatności w e-biznesie Pieniądz elektroniczny dyrektywa 2000/46/EC Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W WNIOSEK KREDYTOWY... 1...

BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W WNIOSEK KREDYTOWY... 1... Załącznik nr 1 do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W Adnotacje Banku Data przyjęcia wniosku Nr rejestru.. Podpis pracownika Banku WNIOSEK

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność za sprawozdawczość finansową firmy.

Odpowiedzialność za sprawozdawczość finansową firmy. Odpowiedzialność za sprawozdawczość finansową firmy. Agenda 1. Odpowiedzialność organów zarządzających i nadzorczych 1.1. Organy odpowiedzialne. 1.2. Pojęcie kierownika jednostki. 1.3. Zakres odpowiedzialności.

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa Mateusz Tuński Umowa NIE dla freelancera. Umowa NIE dla freelancera. Czyli jaka? niezabezpieczająca jego interesów. O czym tutaj usłyszysz? 1. o zaletach zawierania

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 20 maja 2005 r., III CK 661/04

Wyrok z dnia 20 maja 2005 r., III CK 661/04 Wyrok z dnia 20 maja 2005 r., III CK 661/04 Wadliwa obsługa rachunku bankowego polegająca na umożliwieniu lub tolerowaniu przestępczej działalności pracownika banku może stanowić czyn niedozwolony instytucji

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

Szkolenie. z zakresu ochrony. informacji niejawnych

Szkolenie. z zakresu ochrony. informacji niejawnych Szkolenie z zakresu ochrony informacji niejawnych Warszawa 2015 r. PODSTAWY PRAWNE, INFORMACJE OGÓLNE Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna Istota umowy agencyjnej Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna art. 758 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przepisy

Bardziej szczegółowo

UMOWA RAMOWA. 3. Umowa Ramowa nie zobowiązuje żadnej ze stron do zawarcia którejkolwiek Umowy.

UMOWA RAMOWA. 3. Umowa Ramowa nie zobowiązuje żadnej ze stron do zawarcia którejkolwiek Umowy. WZÓR UMOWY RAMOWEJ - KRS Poniższe umowy zawarte zostały w dniu «DATA» pomiędzy: Toyota Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie przy ulicy Postępu 18b, 02-676 Warszawa, wpisaną do rejestru przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

... (WSPÓLNOTA MIESZKANIOWA - nazwa )... (adres, REGON) WNIOSEK O KREDYT DLA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ. 1.Wnioskujemy o udzielenie kredytu w wysokości

... (WSPÓLNOTA MIESZKANIOWA - nazwa )... (adres, REGON) WNIOSEK O KREDYT DLA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ. 1.Wnioskujemy o udzielenie kredytu w wysokości Załącznik nr 1 do Instrukcji udzielania kredytów wspólnotom mieszkaniowym w Banku Spółdzielczym w Przemkowie Prosimy o czytelne wypełnianie wniosku, w odpowiednich polach prosimy wstawić znak X. W przypadku

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY. 3. REGON, NIP:... 4. Główni udziałowcy Firmy: Imię i nazwisko / Nazwa ...

BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY. 3. REGON, NIP:... 4. Główni udziałowcy Firmy: Imię i nazwisko / Nazwa ... Załącznik nr 1 do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY...... (WNIOSKODAWCA - osoba fizyczna: imię i nazwisko, nr dowodu tożsamości, adres

Bardziej szczegółowo

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne Autor wyjaśnia kontrowersje, jakie powstają w praktyce postępowań o zamówienie publiczne w przypadku tej gwarancji. Instytucja wadium funkcjonuje w systemie zamówień publicznych od początku jego istnienia.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A.

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin zarządzania konfliktami interesów w EFIX DOM MAKLERSKI S.A., zwany dalej Regulaminem

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

RAMOWA UMOWA O WSPÓŁPRACĘ. nr..

RAMOWA UMOWA O WSPÓŁPRACĘ. nr.. RAMOWA UMOWA O WSPÓŁPRACĘ nr.. zawarta w dniu w Łodzi pomiędzy: firmą Łukasz Śledzik z siedzibą w Łodzi przy Ketlinga 9/5 92-431 Łódź, zarejestrowany NIP 728-245-91-37, REGON 100171550, właścicielem serwisu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCY

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCY PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCY Regulacja rozdziału II USDG Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej 1. Wpis do KRS lub centralnej ewidencji działalności gospodarczej (art. 14) 2.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1. Dz.U.04.91.871 USTAWA z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady ustanawiania i

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY ...

WNIOSEK KREDYTOWY ... Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, część I BANK SPÓŁDZIELCZY W KŁOMNICACH Data przyjęcia wniosku Nr rejestru.. Podpis pracownika Banku.. WNIOSEK KREDYTOWY... (WNIOSKODAWCA

Bardziej szczegółowo

UMOWA O UDOSTĘPNIENIE KANAŁÓW ELEKTRONICZNYCH BANKU BPH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH

UMOWA O UDOSTĘPNIENIE KANAŁÓW ELEKTRONICZNYCH BANKU BPH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH UMOWA O UDOSTĘPNIENIE KANAŁÓW ELEKTRONICZNYCH BANKU BPH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH Niniejsza umowa (dalej: Umowa) została zawarta w... dnia. pomiędzy Bankiem BPH Spółka Akcyjna Al. Pokoju 1, 31-548 Kraków

Bardziej szczegółowo

Za jakie przestępstwa nie może być skazany członek zarządu spółki z o.o.

Za jakie przestępstwa nie może być skazany członek zarządu spółki z o.o. Zgodnie z art. 18 1 KSH tylko osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych może być członkiem zarządu. Inne ograniczenie wynika z 2 tego przepisu, w którym zapisane jest, że osoba skazana prawomocnym

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY. 5. Rodzaj prowadzonej działalności:... 6. Nr telefonu, adres e-mail... ... 7. Osoba upoważniona do kontaktów z Bankiem...

WNIOSEK KREDYTOWY. 5. Rodzaj prowadzonej działalności:... 6. Nr telefonu, adres e-mail... ... 7. Osoba upoważniona do kontaktów z Bankiem... Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, część I Bank Spółdzielczy w Środzie Śląskiej Oddział w WNIOSEK KREDYTOWY (WNIOSKODAWCA - osoba fizyczna: imię i nazwisko, nr dowodu

Bardziej szczegółowo

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( )

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( ) Katowice, dnia ( ) r. L.Dz.W../2015 Sygn. RO-12/UPR4/2014/AF Sąd Rejonowy Zamiejscowy z siedzibą w P. za pośrednictwem: Prokuratura Rejonowa w T. Ośrodek Zamiejscowy w P. sygn. akt. 5 Ds 234/15 ZAŻALENIE

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne

Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne Regulamin udzielania gwarancji przez InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group Postanowienia ogólne 1 1. InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance

Bardziej szczegółowo

Umowa o powierzanie przetwarzania danych osobowych

Umowa o powierzanie przetwarzania danych osobowych Załącznik numer 6 do Umowy Umowa o powierzanie przetwarzania danych osobowych zawarta w dniu., w Warszawie pomiędzy Centrum Nauki Kopernik, z siedzibą w Warszawie (00-390), przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY O ZACHOWANIU POUFNOŚCI

WZÓR UMOWY O ZACHOWANIU POUFNOŚCI Załącznik A7 Pieczątka firmowa Wykonawcy WZÓR UMOWY O ZACHOWANIU POUFNOŚCI Dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu ograniczonego, którego przedmiotem jest: Budowa bloku

Bardziej szczegółowo

1. Prawo do odmowy złożenia zeznań.

1. Prawo do odmowy złożenia zeznań. 1. Prawo do odmowy złożenia zeznań. W obecnym stanie prawnym prawo do odmowy złożenia zeznań przysługuje w dwóch sytuacjach: 1) Po pierwsze osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań, przy czym

Bardziej szczegółowo

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o.

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową, nabywającą osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE 1. Sposób Klasyfikacji Klienta 1. ERSTE Securities Polska S.A.. (Firma

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE Bank Deutsche Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Kredytobiorca będąca Konsumentem osoba fizyczna lub osoby fizyczne wymienione

Bardziej szczegółowo

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy Uwagi ogólne Charakter umowy Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest szczególną umową znajdującą się na pograniczu prawa pracy i

Bardziej szczegółowo

Umowa zlecenia nr. Numer id lub nazwisko osoby polecającej... zawarta w dniu w., pomiędzy:

Umowa zlecenia nr. Numer id lub nazwisko osoby polecającej... zawarta w dniu w., pomiędzy: Numer id lub nazwisko osoby polecającej... Umowa zlecenia nr zawarta w dniu w., pomiędzy: 1. Zlecającym: INTERMEDIO SEBASTIAN DROZD Z siedzibą w: 72-518 Ładzin, Ładzin 67 NIP: 851-26-24-854, REGON: 320063949

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357) Warszawa, dnia 6 września 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357) I. Cel i przedmiot ustawy Celem nowelizacji

Bardziej szczegółowo

STANDARDY ZAWODOWE POŚREDNIKÓW W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI. Dział I. Zasady etyki zawodowej. Rozdział 1. Zasady ogólne

STANDARDY ZAWODOWE POŚREDNIKÓW W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI. Dział I. Zasady etyki zawodowej. Rozdział 1. Zasady ogólne STANDARDY ZAWODOWE POŚREDNIKÓW W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI Dział I Zasady etyki zawodowej Rozdział 1 Zasady ogólne 1. Pośrednik w obrocie nieruchomościami zwany dalej pośrednikiem powinien kierować się

Bardziej szczegółowo

10 zasad ochrony danych osobowych w usługach telekomunikacyjnych

10 zasad ochrony danych osobowych w usługach telekomunikacyjnych 10 zasad ochrony danych osobowych w usługach telekomunikacyjnych Konsumencie pamiętaj: 1. Naruszenia praw w zakresie ochrony danych osobowych zgłaszaj do Generalnego Inspektora Danych Osobowych W przypadku

Bardziej szczegółowo

Filie i przedstawicielstwa podmiotów zagranicznych na Węgrzech 2015-12-17 16:06:48

Filie i przedstawicielstwa podmiotów zagranicznych na Węgrzech 2015-12-17 16:06:48 Filie i przedstawicielstwa podmiotów zagranicznych na Węgrzech 2015-12-17 16:06:48 2 Firmy zagraniczne mogą tworzyć na terenie Węgier swoje filie lub przedstawicielstwa handlowe. Podstawę prawną stanowi

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. i inne akty prawne

Prawo bankowe. i inne akty prawne Prawo bankowe i inne akty prawne Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa )

Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa ) Strona 1 Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa ) zawarta w dniu. r. w Warszawie między: firmą z siedzibą w Warszawie, przy ul. Ratuszowej 7/9 lok. 76, 03 450

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Wojciech Katner

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Wojciech Katner Sygn. akt V CSK 445/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 kwietnia 2015 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Postulaty zmian legislacyjnych służące usprawnieniu transferu i pulowania wierzytelności hipotecznych

Postulaty zmian legislacyjnych służące usprawnieniu transferu i pulowania wierzytelności hipotecznych Postulaty zmian legislacyjnych służące usprawnieniu transferu i pulowania wierzytelności hipotecznych 1) Konieczność zmiany Prawa bankowego w zakresie outsourcingu - art. 6a Prawa bankowego umożliwienie

Bardziej szczegółowo

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM,

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, czyli na co zwrócić uwagę w praktyce przy podpisywaniu umów Magdalena Rakowska-Kuśnierek Adwokat Umowa jest czynnością prawną dwustronną, tzn. taką, do której zawarcia konieczne

Bardziej szczegółowo

PARTNER. www.lubasziwspolnicy.pl

PARTNER. www.lubasziwspolnicy.pl PARTNER Bezpieczeństwo danych przetwarzanych w serwerowni w świetle prawa polskiego gromadzenie, udostępnianie, ochrona. Witold Chomiczewski, LL.M. radca prawny Lubasz i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2004 r. Nr 91, poz. 871. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA ZASADY STOSOWANIA KODEKSU ETYKI ZAWODOWEJ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH I. Zasady Podstawowe 1. Niniejsze Zasady Stosowania Kodeksu Etyki Zawodowej Rzeczoznawców Majątkowych, stanowią zbiór zasad, jakimi powinni

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Suwałkach

Bank Spółdzielczy w Suwałkach Bank Spółdzielczy w Suwałkach POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Suwałkach 1. Postanowienia ogólne 1. 1. Bank prowadzi przejrzystą politykę informacyjną, uwzględniającą potrzeby informacyjne

Bardziej szczegółowo

I. 2. REGON: I. 3. Liczba miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej pod aktualnym adresem siedziby: II. OSOBA DO KONTAKTU

I. 2. REGON: I. 3. Liczba miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej pod aktualnym adresem siedziby: II. OSOBA DO KONTAKTU Wniosek o przyznanie kredytu / przyznanie limitu oraz wydanie kart/karty kredytowej business / karty dodatkowej oraz przeprowadzanie rozliczeń dla Klientów prowadzących uproszczoną księgowość MIEJSCOWOŚĆ:

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU A...... B......

WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU A...... B...... BANK Spółdzielczy w Sierpcu WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU WNIOSKODAWCY A.... B.... (imię i nazwisko, nr dowodu tożsamości, adres zamieszkania, data i miejsce urodzenia, nr PESEL)

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W WOJSŁAWICACH

BANK SPÓŁDZIELCZY W WOJSŁAWICACH BANK SPÓŁDZIELCZY W WOJSŁAWICACH Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej cz. I I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O TRANSAKCJI: 1. WNIOSKODAWCA: WNIOSEK KREDYTOWY Nazwa Wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE KREDYTU NA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ...

WNIOSEK O PRZYZNANIE KREDYTU NA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ... Data złożenia wniosku w Banku Spółdzielczym Rzemiosła w Radomiu Wpisano do rejestru zgłoszeń pod Nr... dnia... Załącznik nr 1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej BANK SPÓŁDZIELCZY RZEMIOSŁA

Bardziej szczegółowo

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A.

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. Poziom: 3a Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. wersja. 1.0 1/9 Spis treści 1. Postanowienia Ogólne... 3 2. Cel i zakres Polityki... 5 3. Ogólne zasady działania Banku... 5 4. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Paweł Czerniewski radca prawny. Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy

Paweł Czerniewski radca prawny. Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy Paweł Czerniewski radca prawny Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy Umowa - definicja Umowa to oświadczenia woli co najmniej dwóch podmiotów (stron), wyrażające zgodny zamiar wywołania

Bardziej szczegółowo

Publikujemy cz. II artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o.

Publikujemy cz. II artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Publikujemy cz. II artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Przypomnijmy: spółka z o.o. jest spółką handlową, nabywającą osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 26 czerwca 2013 r. Druk nr 380 A SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH o uchwalonej przez Sejm w dniu 13 czerwca 2013 r. ustawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE. 27 czerwca 2011 r.

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE. 27 czerwca 2011 r. REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE 27 czerwca 2011 r. 1 1. Regulamin zarządzania konfliktami interesów w Invista Dom Maklerski S.A. określa

Bardziej szczegółowo

8.1. Kancelaria zobowiązuje się zapewnić w swojej Proponowane zapisy są

8.1. Kancelaria zobowiązuje się zapewnić w swojej Proponowane zapisy są Postanowienie 1. Jan Kowalski jest radcą prawnym/ adwokatem wpisanym na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [ ]/ wpisanym na listę adwokatów w Okręgowej Izbie Adwokackiej w [ ]. 2.

Bardziej szczegółowo

Umowa o świadczenie usług prawniczych w ramach projektu Fabryka Innowacji Nr..

Umowa o świadczenie usług prawniczych w ramach projektu Fabryka Innowacji Nr.. Załącznik numer 1 do Zapytania Ofertowego w postępowaniu numer Z/02/05/2010 Wzór umowy o świadczenie usług prawniczych. Umowa o świadczenie usług prawniczych w ramach projektu Fabryka Innowacji Nr.. zawarta

Bardziej szczegółowo

Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. z siedzibą w Warszawie

Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. z siedzibą w Warszawie Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Warszawie wprowadzona Zarządzeniem Dyrektora IFiS PAN nr 5/2016

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 104/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 lutego 2015 r. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak

Bardziej szczegółowo

UMOWA POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH nr.. zawarta w dniu. zwana dalej Umową powierzenia

UMOWA POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH nr.. zawarta w dniu. zwana dalej Umową powierzenia Załącznik nr 5A do SIWZ UMOWA POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH nr.. zawarta w dniu. zwana dalej Umową powierzenia pomiędzy: Szpitalem Uniwersyteckim Nr 2 im. Dr Jana Biziela w Bydgoszczy ul.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2004 r. GI-DEC-DS-87/04 DECYZJA

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2004 r. GI-DEC-DS-87/04 DECYZJA Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 kwietnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję GIODO (nr. GI-DEC-DS-18/04/36) nakazującą Towarzystwu Ubezpieczeń na Życie przywrócenie stanu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 672 KOMISJI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD. z dnia 1 października 2002 r.

UCHWAŁA Nr 672 KOMISJI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD. z dnia 1 października 2002 r. Dz.Urz.KPWiG.02.13.66 UCHWAŁA Nr 672 KOMISJI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD z dnia 1 października 2002 r. w sprawie sporządzania i przedstawiania informacji reklamowych dotyczących funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Przepisy ogólne 76 78

Przepisy ogólne 76 78 74 75 w związku z art. 26 ust. 1 ustawy deweloperskiej forma aktu notarialnego dla przedwstępnej umowy deweloperskiej nie jest obligatoryjna i jest jedynie formą ad eventum, otwierającą możliwość skorzystania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y W G R Y B O W I E REGULAMIN

B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y W G R Y B O W I E REGULAMIN B A N K S P Ó Ł D Z I E L C Z Y W G R Y B O W I E REGULAMIN świadczenia usług bankowości internetowej za pośrednictwem systemu ebanknet przez Bank Spółdzielczy w Grybowie Grybów 2007 SPIS TREŚCI Rozdział

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Ochrona Biura przed przejęciem ważnego pracownika przez klienta. Warszawa dnia 26.09.2014r.

Ochrona Biura przed przejęciem ważnego pracownika przez klienta. Warszawa dnia 26.09.2014r. Ochrona Biura przed przejęciem ważnego pracownika przez klienta Warszawa dnia 26.09.2014r. Budujemy zespół Wiedza, szkolenia. Doświadczenie, przekrój zagadnieo. Relacje, prace zespołowa. Kompetencje. Czy

Bardziej szczegółowo