zachodniopomorskiej Wsi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zachodniopomorskiej Wsi"

Transkrypt

1 Echo zachodniopomorskiej Wsi maj 2014 r. Walne zgromadzenie Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej Str. 4 PROW PRZYJĘTY! Str. 7 maj

2 Zachodniopomorska Izba Rolnicza Prezes Izby: Julian Sierpiński Wiceprezes Izby: Lech Bany Członkowie Zarządu: Andrzej Karbowy, Andrzej Ługowski, Wiesław Piątek Echo Zachodniopomorskiej Wsi: Pismo Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej. Adres Redakcji: Szczecin, ul. Smolańska 4, tel./fax , , , EGZEMPLARZ BEZPŁATNY Szczecin, ul. Smolańska 4 tel./fax , , Koszalin, ul. Słowiańska 5 tel./fax , nakład 1300 egzemplarzy Zajmujemy się w szczególności: - bezpłatnym doradztwem prawnym; - działalnością szkoleniową; - zbieraniem opinii, wniosków, analiz i informacji gospodarczych; - działaniem na rzecz tworzenia rynku rolnego; - pomocą w powoływaniu zrzeszeń i stowarzyszeń producentów rolnych; - doradztwem w zakresie produkcji rolniczej; - współpracą z jednostkami doradztwa rolniczego; - działaniem na rzecz rozwoju infrastruktury rolnictwa i wsi; - doradztwem w zakresie poprawy jakości produktów rolniczych; - promowaniem produktów rolniczych i ich eksportu; - działaniem na rzecz ochrony środowiska i wiejskiego dziedzictwa kulturowego.

3 Szanowni Państwo, W połowie kwietnia rząd przesłał do Komisji Europejskiej projekt PROW na lata Długo trwały negocjacje i konsultacje, dotyczące jego ostatecznego kształtu. Projekt nie jest oczywiście doskonały, ale wiele punktów zgłaszanych przez Krajową Radę Izb Rolniczych (w tym i Zachodniopomorską Izbę Rolniczą), zostało uwzględnionych. Jakie najważniejsze tematy znalazły się w dokumencie przesłanym do Brukseli, znajdziecie Państwo w najnowszym wydaniu Echa Zachodniopomorskiej Wsi. Zostały one przedstawione przez ministra Marka Sawickiego na spotkaniu w Barzkowicach. Niestety spotkanie o którym wspominam, odbyło się w atmosferze awantury, uwłaczającej godności rolnika. Oto bowiem w trakcie tegoż spotkania minister Sawicki został obrzucony jajkami. To przykry incydent, który nie powinien mieć miejsca. Po raz kolejny niektórzy z rolników, nie potrafili zachowac się, jak przystoi prawdziwemu gospodarzowi. Argumenty krzyków, wyzwisk, epitetów jeszcze nigdy, nie wygrały z konstruktywnymi i merytorycznymi negocjacjami i rozmowami. Takie zachowanie przynosi wstyd zachodniopomorskim rolnikom. Szkoda, że stało się to w naszym województwie, które jak żadne inne potrzebuje pomocy resortu rolnictwa w rozwiązywaniu rolniczych problemów. Nie możemy dawac przyzwolenia na zwykłe chamstwo. Zachęcam Państwa do lektury najnowszego numeru naszego miesięcznika, w którym wiele miejsca poświęciliśmy na informacje rolniczych agend około rządowych. Zamieściliśmy tez relację z VII Walnego Zgromadzenia Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej. Łączę wyrazy szacunku Spis treści julian Sierpiński prezes Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej Walne zgromadzenie Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej str. 4 Pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi do prezesa Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej w sprawie uwag do Prow str. 5 Sejmowa Komisja Rolnictwa na temat Prow str. 6 PROW przyjęty!. str. 7 Prezentacja PROW str.7 Prezentacja PROW w Barzkowicach str. 8 Współpraca Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej z Agencją Nasienną str. 9 Najważniejsze zmiany w nowym naborze młodego rolnika str maja rusza nabór wniosków na przyznanie premii młodym rolnikom str. 10 Sprzedaż bezpośrednia więcej i łatwiej str. 10 MRiRW przypomina - eksport produktów pochodzenia roślinnego do Rosji str. 11 Wstępne dane ARR dotyczące skupu mleka w roku kwotowym 2013/2014 str mln euro na propagowanie produktów rolnych w UE str. 12 Weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo łowieckie str. 12 Odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niektóre gatunki zwierząt str. 13 Afrykański pomór świń. Materiały szkoleniowo - informacyjne dla hodowców i producentów świń str. 13 KRIR w sprawie łączenia emerytur KRUS i ZUS str. 15 Zasiłek także dla rolników str. 16 Wchodzą w życie zmiany w Prawie zamówień publicznych str. 16 I Posiedzenie Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich przy Krajowej Radzie Izb Rolniczych str. 17 Kandydatki na Przedsiębiorczą Kobietę Wiejską miesiąca maj str. 17 Posiedzenie Rady Powiatowej w Kamieniu Pomorskim str. 18 Ustanowienie służebności krok po kroku str. 18 maj

4 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI WALNE ZGROMADZENIE ZACHODNIOPOMORSKIEJ IZBY ROLNICZEJ 16 kwietnia 2014r w Tarnowie (koło Łobza) odbyło się VII Walne Zgromadzenie Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej IV kadencji. Gościem na spotkaniu był Wicewojewoda p. Ryszard Mićko. Obradom przewodniczył Prezes Julian Sierpiński, który przedstawił sprawozdanie z pracy Zarządu, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich miesięcy. go województwa. Szczegółowy opis działań Zarządu w 2014 roku zebrani otrzymali na piśmie. W toku dyskusji rozmawiano m.in o możliwościach dodatkowego uszczelnienia obrotu ziemią w naszym województwie z powodu nieustającego problemu udziału osób wykazujących jedynie pozorność zamiaru nabycia nieruchomości w przetargach ograniczonych celem powiększenia własnego gospodarstwa rodzinnego. Zarząd ZIR na podstawie poczynionych negocjacji przedstawił propozycję oceny kryteriów ofert pisemnych przetargów ograniczonych. Podkreślił, że w wyniku współpracy Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej z Krajową Radą Izb Rolniczych stworzono komplementarne uwagi dotyczące projektu PROW na lata , które uzupełniły ten projekt przez co stał się on akceptowalny dla rolników z naszego województwa. Prezes Julian Sierpiński podziękował p. Grzegorzowi Mazur delegat ZIR do KRIR oraz Wicewojewodzie p. Ryszardowi Mićko, jak również członkom Rad Powiatowych za zaangażowanie i wspieranie nasze- Walne Zgromadzenie przyjęło uchwały: 1. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2013 r. 2. w sprawie wykonania Budżetu Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej za 2013 r. 3. w sprawie udzielenia absolutorium dla Zarządu za 2013 r. 4. w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości przez Zachodniopomorską Izbę Rolniczą 4 tel./fax biuro w Koszalinie tel./fax

5 komunikaty PISMO MINISTERSTWA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI DO PREZESA ZACHODNIOPOMORSKIEJ IZBY ROLNICZEJ W SPRAWIE UWAG DO PROW maj

6 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA NA TEMAT PROW W dniu 23 kwietnia 2014 r. odbyło się posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W porządku dziennym znalazła się informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat aktualnego kształtu PROW przesłanego do Komisji Europejskiej w dniu 15 kwietnia 2014 r. W perspektywie finansowej , publiczne wsparcie finansowe adresowane do polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich ukierunkowane będzie na realizację celów sformułowanych w dokumentach UE odnoszących się do polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz celów określonych w krajowych dokumentach strategicznych, w szczególności zaś w Strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa. Celem ogólnym rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa, określonym w Strategii jest poprawa jakości życia na obszarach wiejskich oraz efektywne wykorzystanie ich zasobów i potencjałów, w tym rolnictwa i rybactwa, dla zrównoważonego rozwoju kraju. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata stanowić będzie jedno z najważniejszych narzędzi realizacji w/w Strategii, przy wykorzystaniu instrumentów wsparcia realizujących 3 cele ogólne Wspólnej Polityki Rolnej. Głównym celem PROW , spośród trzech niżej wymienionych celów WPR, będzie wzrost konkurencyjności rolnictwa z uwzględnieniem celów środowiskowych. (1) poprawa konkurencyjności rolnictwa, (2) zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu oraz (3) zrównoważony rozwój terytorialny obszarów wiejskich. PROW będzie realizował także w szczególności wszystkie sześć priorytetów wyznaczonych dla unijnej polityki rozwoju obszarów wiejskich na lata Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich (priorytet przekrojowy). 2. Poprawa konkurencyjności wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i zwiększenie rentowności gospodarstw rolnych. 3. Poprawa organizacji łańcucha żywnościowego i promowanie zarządzania ryzykiem w rolnictwie. 4. Odtwarzanie, chronienie i wzmacnianie ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa. 5. Wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu w sektorach: rolnym, spożywczym i leśnym. 6. Zwiększanie włączenia społecznego, ograniczanie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich. Łączne środki publiczne przeznaczone na realizację Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata wyniosą euro z czego: euro będą to środki UE (EFRROW) euro wyniesie wkład krajowy. W ciągu ostatnich miesięcy, projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata był szeroko konsultowany. Konsultacje prowadzone były w trybie on-line i umożliwiły szerokiemu gronu interesariuszy czynny udział w opiniowaniu Programu. Ponadto, mając na uwadze jeszcze pełniejsze jego skonsultowanie, w ostatnim czasie, podjęto decyzję o przeprowadzeniu dodatkowych rozmów z przedstawicielami związków rolników i organizacji branżowych, dzięki czemu możliwe było przygotowanie wersji Programu w jeszcze większym stopniu dostosowanej do potrzeb przyszłych beneficjentów, odzwierciedlającej ich oczekiwania, a tym samym pozwoliły na lepsze jego ukierunkowanie. Do najważniejszych zmian wprowadzonych w wyniku konsultacji projektu Programu zaliczyć należy: 1. Włączenie do projektu Programu nowego instrumentu wsparcia w ramach działania Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej, tj. poddziałania Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa z alokacją 130 mln euro środków publicznych; 2. Włączenie nowego poddziałania dotyczącego wsparcia małej infrastruktury w zakresie dróg lokalnych (3 mln zł na beneficjenta) i inwestycji wodno-kanalizacyjnych (2 mln zł) w ramach działania Podstawowe usługi i odnowa miejscowości na obszarach wiejskich ; 3. Zmieniono progi dostępu do pomocy odnoszące się do wielkości ekonomicznej wspieranych gospodarstw w ramach następujących instrumentów wsparcia: Modernizacja gospodarstw rolnych, Restrukturyzacja małych gospodarstw, Premia dla młodych rolników ; 4. W przypadku poddziałania Modernizacja gospodarstw rolnych a. Ustanowiono maksymalne kwoty wsparcia inwestycji w zakresie rozwoju produkcji prosiąt w wysokości 900 tys. zł, w miejsce dotychczasowej maksymalnej kwoty 1,5 mln zł; b. Obniżono poziom wskaźnika GVA (z 20% do 10%), który musi zostać osiągnięty w wyniku realizacji inwestycji oraz doprecyzowano, że nieosiągnięcie wskaźnika z przyczyn niezależnych od beneficjenta nie będzie skutkować sankcjami; 5. W przypadku kilku działań zastąpiono termin rachunkowość terminem ewidencja przychodów i rozchodów i odstąpiono od wymogu prowadzenia rachunkowości / ewidencji przed złożeniem wniosku o pomoc; 6. W poddziałaniu Przetwórstwo i marketing produktów rolnych wprowadzono podwyższony limit kwot wsparcia dla jednego beneficjenta: 3 mln zł, a w przypadku związków grup producentów lub zrzeszeń organizacji producentów 15 mln zł; 7. Ograniczono pomoc na inwestycje zapobiegawcze do spółek wodnych 8. W ramach poddziałania Premia dla młodych rolników wprowadzono możliwość uzupełnienia wykształcenia beneficjentom, którzy w chwili ubiegania się o pomoc nie mają wymaganych kwalifikacji; 6 tel./fax biuro w Koszalinie tel./fax

7 komunikaty 9. Wprowadzono zmiany w zakresie degresywności oraz limitów powierzchniowych w ramach działań: PROW PRZYJĘTY! 15 kwietnia 2014 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (PROW ), przedłożoną przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi, co umożliwi rozpoczęcie jego negocjacji z Komisją Europejską. Program jest kontynuacją PROW Projekt PROW opracowano na podstawie przepisów Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz projektów aktów wykonawczych Komisji Europejskiej. Program stanowić będzie podstawę realizacji celów II filara Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce w latach , a zarazem jeden z elementów Umowy Partnerstwa, która została przyjęta przez rząd i przesłana 10 stycznia 2014 r. Komisji Europejskiej. W projekcie PROW założono, że będzie on realizował cel ogólny i te cele szczegółowe Strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa, które odpowiadają celom Wspólnej Polityki Rolnej oraz unijnym priorytetom rozwoju obszarów wiejskich. Na realizację programu w latach Polska uzyska 8,598 mld euro ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Środki krajowe przeznaczone na jego realizację wyniosą ok. 4,915 mld euro i stanowić będą 36,37 proc. całego budżetu programu. Program będzie kontynuował i rozwijał kierunki wsparcia realizowane w okresie po przystąpieniu Polski do UE. PROW ukierunkowany został przede wszystkim na kwestie związane z budową konkurencyjności i wzrostu dochodowości w rolnictwie. Planowane w tym zakresie instrumenty wsparcia dotyczyć będą m.in. transferu wiedzy i innowacji oraz ułatwiania wprowadzania nowych rozwiązań w praktyce. Kontynuowane będzie wsparcie przyczyniające się do poprawy konkurencyjności rolnictwa, szczególnie w zakresie produkcji zwierzęcej, w tym chowu prosiąt, produkcji mleka i mięsa wołowego. Nowym istotnym instrumentem będzie premia na restrukturyzację małych gospodarstw rolnych. Młodzi rolnicy będą mogli ubiegać się o premię na rozpoczęcie działalności rolniczej. Zaplanowano również wsparcie dla rolników, którzy przekażą swoje gospodarstwo na powiększenie innego gospodarstwa rolnego. W ramach organizacji łańcucha żywnościowego przewiduje się wsparcie inwestycji związanych z przetwórstwem i marketingiem artykułów rolnych, dalszy rozwój grup producentów oraz systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych. Ponadto, w celu ułatwiania sprzedaży bezpośredniej artykułów rolnych, planuje się kontynuację wsparcia na rzecz budowy i modernizacji targowisk. Obok pomocy w tworzeniu grup i organizacji producentów, wspierane będą różne formy PREZENTACJA PROW Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, Rolnictwo ekologiczne oraz Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). wspólnych działań podejmowanych przez rolników, które przyczyniają się do poprawy konkurencyjności ich gospodarstw. Przewidziano kontynuację wsparcia, które pozwali na odtwarzanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych i katastrof naturalnych, jak również wprowadzenie nowego działania, którego celem będzie ochrona gospodarstw rolnych przed tego typu zdarzeniami. Nowym działaniem będzie również rolnictwo ekologiczne, którego celem jest wzrost rynkowej produkcji ekologicznej. Przedsięwzięcia z zakresu ochrony środowiska (w tym wody, gleb, krajobrazu) i zachowania bioróżnorodności będą wspierane w ramach działań rolnośrodowiskowo-klimatycznych i zalesień. Kontynuowana będzie realizacja płatności na rzecz obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich kontynuowane będą działania przyczyniające się do rozwoju podstawowych usług (gospodarki wodnościekowej i dróg lokalnych), odnowy wsi, działalności pozarolniczej, które mają być realizowane zarówno w ramach odrębnych działań, jak również przez działanie Leader. (kontynuacja wdrażania Lokalnych Strategii Rozwoju Leader wzmocni realizację oddolnych inicjatyw społeczności lokalnych). Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zaprezentował podczas konferencji prasowej w Sejmie RP główne założenia nowego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich PROW rząd przyjął 15 kwietnia br. i program ten został już wysłany do Komisji Europejskiej poinformował szef resortu rolnictwa dodając, że maksymalny czas na negocjacje to pół roku. Minister uważa jednak, że jest szansa, aby ten czas skrócić do czterech miesięcy, co pozwoliłoby na wejście programu w życie już na jesieni br. Cały budżet PROW wynosi 13, 513 mld euro, a środki krajowe stanowią w nim 36,37 %, czyli 4,915 mld euro powiedział minister Marek Sawicki prezentując program. Główny nacisk położyliśmy na inwestycje i podniesienie konkurencyjności polskiego rolnictwa, a następnie na ekologię podkreślił szef resortu. Program został podzielony na 16 działań i kilkanaście Minister Marek Sawicki podczas konferencji prasowej maj

8 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI poddziałań przy założeniu 6 priorytetów. Największy budżet ma działanie związane z modernizacją gospodarstw, na co zostało przeznaczone około 2,816 mld euro. poinformował minister. Według szefa resortu istotne też jest skierowanie środków na zmiany strukturalne na wsi. Przekazywanie gospodarstw rolnych musi mieć charakter trwały, czyli poprzez sprzedaż, czy notarialne przekazanie gospodarstwa następcom. Natomiast gospodarstwo PREZENTACJA PROW W BARZKOWICACH nabywające ziemię musi osiągnąć określoną wielkość i nie może zostać sprzedane przez okres 5 lat. Zostały utrzymane działania związane z łańcuchem żywnościowym, marketingiem i systemami jakości. Jednakowo będą też traktowane wszystkie grupy producenckie. Kontynuowana będzie pomoc w zakresie budowy targowisk, ale samorządy będą musiały zwrócić uwagą na to, aby były to miejsca rozwoju sprzedaży bezpośredniej, bez pośredników. W ONW wprowadzona będzie degresywność 100% wsparcia w gospodarstwach do 50 ha, 50% wsparcia w gospodarstwach do 100 ha i 25% wsparcia dla tych o powierzchni do 150 ha. Konkurencyjność i rozwój to są nasze priorytety. Dlatego na działania modernizacyjne i innowacyjne przeznaczamy z PROW ponad 7 mld euro podkreślił minister Marek Sawicki. 8 tel./fax biuro w Koszalinie tel./

9 komunikaty WSPÓŁPRACA ZACHODNIOPOMORSKIEJ IZBY ROLNICZEJ Z AGENCJĄ NASIENNĄ W ubiegłym roku Zachodniopomorska Izba Rolnicza wnioskowała do Agencji Nasiennej o nawiązanie współpracy mającej na celu załagodzenie potencjalnych skutków niewywiązania się części rolników naszego województwa z obowiązku informującego przewidzianego ustawą o ochronie prawnej odmian roślin. Po niespełna roku działań Izby informujących rolników o takim obowiązku otrzymaliśmy pismo z Agencji odnoszące się do pewnej grupy rolników, którzy niestety zignorowali ubiegłoroczny apel. Najważniejsze zmiany w nowym naborze młodego rolnika Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 15 maja 2014 r., będzie przyjmować wnioski w ramach działania Ułatwienie Startu Młodym Rolnikom. Do rozdysponowania w najbliższym naborze jest 796,47 mln zł. Według szacunków środki finansowe pozwolą na przyznanie pomocy rolnikom. W obecnym naborze pojawiło się kilka zmian, które mają na celu usprawnienie wykorzystania funduszy. Zwiększenie premii do zł Wydłużenie okresu prowadzenia działalności rolniczej z 12 do 15 miesięcy (licząc od dnia rozpoczęcia działalności do dnia złożenia winsoku) Konieczność uzyskania przynajmniej 7 punktów w rankingu wniosków, jako warunek koniczny przyznaniu pomocy Skrócenie naboru wniosków o przyznanie pomocy do 30 dni Skrócenie terminu na usunięcie braków formalnych przez wnioskodawcę do 7 dni od otrzymania wezwania. Określenie krajowego limitu dostępnych środków dla wszystkich wnioskodawców Brak możliwości przeznaczenia premii na inwestycje budowlane na gruntach dzierżawionych Skrócenia czasu na rozpatrzenie wniosku do 50 dni maj

10 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI 15 maja rusza nabór wniosków na przyznanie premii młodym rolnikom Od 15 maja do 21 czerwca 2014 r. Oddziały Regionalne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będą przyjmowały wnioski o przyznanie pomocy z działania Ułatwianie startu młodym rolnikom. Wsparcie to jest finansowane z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata W zbliżającym się naborze ARiMR ma do rozdzielenia 796,47 mln zł. Podczas konferencji prasowej zorganizowanej 18 kwietnia br. w siedzibie centrali ARiMR w Warszawie, Prezes Andrzej Gross powiedział, że to wsparcie jest bardzo oczekiwane na polskiej wsi i dlatego jest uruchamiane niezwłocznie po podpisaniu rozporządzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego, które reguluje zasady tegorocznego naboru. W spotkaniu z dziennikarzami uczestniczyli także wiceprezesi Agencji Cezary Szeliga i Jarosław Sierszchulski oraz zastępcy dyrektorów kilku departamentów Agencji: Marta Włudarska, Jerzy Bogdanowicz oraz Sebastian Balcerak. Prezes Andrzej Gross podkreślił, że Polska spośród krajów całej Unii Europejskiej ma najmłodszych rolników. Według badań młodzi gospodarze (do 40 lat) stanowią w państwach Wspólnoty tylko 7%, tymczasem w Polsce ten odsetek sięga aż 13%. Szef Agencji wyraził nadzieję, że dzięki tegorocznemu naborowi, liczba młodych rolników jeszcze się zwiększy. Szczegóły dotyczące tegorocznego naboru wniosków przedstawił zastępca Prezesa ARiMR Cezary Szeliga. Zwrócił uwagę na zmiany wprowadzone w tegorocznym naborze, w stosunku do zasad obowiązujących w ubiegłych latach. Najważniejszą z nich jest zwiększenie kwoty pomocy, którą może otrzymać młody rolnik. Teraz premia wyniesie 100 tys. zł a poprzednio było to 75 tys. zł. ponadto wydłużony został z 12 do 15 miesięcy okres prowadzenia gospodarstwa przez młodego rolnika, liczony przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Wydłużony został też termin na uzupełnienia wykształcenia przez młodych rolników, w przypadku wystąpienia tzw. siły wyższej. Dotychczas było tak, że rolnicy, mieli na uzupełnienie wykształcenia 3 lata od momentu otrzymania decyzji o przyznaniu wsparcia. Teraz, termin ten został wydłużony do 3 lat i 9 miesięcy, ale tylko w przypadku wystąpienia tzw. siły wyższej np. zamknięcia szkoły do której uczęszczał rolnik. Ta zmiana dotyczy także beneficjentów z lat ubiegłych, ale muszą oni udokumentować zaistnienie szczególnych zdarzeń losowych, które sprawiły, że wykształcenie zdobyli z opóźnieniem. ARiMR będzie musiała pracować szybciej przy rozpatrywaniu wniosków. Do 50 dni zmniejszy się czas jaki będzie miała Agencja na weryfikację oraz pełną merytoryczna ocenę złożonych wniosków. Krótszy także będzie termin pozwalający na dokonanie przez młodych rolników, uzupełnień i poprawek w złożonych wnioskach o pomoc. Po otrzymaniu z ARiMR wezwania do usunięcie braków formalnych, teraz będą mieli na to tylko 7 dni. Dlatego ważne jest, aby starali się przygotować bardzo starannie i dokładnie swoje wnioski o wsparcie, by uniknąć stresów związanych z krótkim terminem na wprowadzenie zmian i poprawek. W czasie konferencji w ARiMR poinformowano też, że w tym naborze nie będzie limitów finansowych przyznanego poszczególnym województwom, będzie natomiast jedna koperta finansowa dla całego kraju. O kolejności przysługiwania wsparcia zadecyduje liczba zdobytych punktów przez wnioskujących o uzyskanie premii dla młodych rolników. Będą one poznawane na podstawie trzech kryteriów: powierzchnia użytków rolnych maksymalnie można otrzymać 16 pkt. (im większe gospodarstwo tworzy młody rolnik rozpoczynające swoja samodzielną działalność tym dostanie więcej punktów); wykształcenia młodego rolnika maks. 5 pkt. (im wyższe wykształcenie tym więcej punktów) oraz stopy bezrobocia w powiecie, w którym położone jest gospodarstwo maks. 5 pkt. (oznacza to priorytet dla rolników gospodarujących na terenach na których panuje wysokie bezrobocie). Warunkiem przyznania pomocy będzie uzyskanie przez starającego się o uzyskanie premii rolnika, co najmniej 7 punktów. Pozostałe zasady przyznawania tej pomocy nie zostały zmienione w stosunku do tych, które obowiązywały w poprzednich naborach wniosków. Tegoroczny nabór będzie już piątym zorganizowanym przez ARiMR w ramach realizacji PROW Poprzednie zostały przeprowadzone w latach ARiMR przyznała w ich wyniku blisko 1,6 mld zł wsparcia. Premie ułatwiające start zawodowy trafiły do ponad 23 tys. młodych rolników. Źródło: Departament Komunikacji Społecznej ARiMR Sprzedaż bezpośrednia więcej i łatwiej 24 kwietnia 2014 r. odbyło się kolejne posiedzenie podkomisji nadzwyczajnej sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do spraw zmian legislacyjnych dotyczących sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych. Na posiedzeniu odbyła się dyskusja nad przedstawionymi przez Ministrów: Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Zdrowia projektami rozporządzeń ułatwiających sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych. Projekt rozporządzenia MRiRW dostępny na naszej stronie w zakładce legislacja, lub na stronie MRiRW Ze strony ministerstwa rolnictwa uczestniczył posiedzeniu podkomisji podsekretarz stanu T.Nalewajk oraz A.Klusek z Wydziału Bezpieczeństwa i Higieny Żywności. Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii. Natomiast wstępny projekt Ministerstwa Zdrowia/link/ przedstawił p.o. Głównego Inspektora Sa- 10 tel./fax biuro w Koszalinie tel./

11 komunikaty nitarnego Marek Posobkiewicz, który zaznaczył, iż projekt będzie w najbliższym czasie przedmiotem obrad kierownictwa resortu Zarówno członkowie podkomisji jak i przedstawiciele organizacji pozarządowych z zadowoleniem przyjęli fakt, iż w końcu podkomisja w końcu doczekała się zaprezentowania zapowiadanych przez konkretnych i sensownych propozycje rozporządzeń, które będą mogły być skierowane do konsultacji społecznych i być materiałem do dyskusji. Zarówno posłowie - członkowie podkomisji jak i przedstawiciele organizacji w trakcie dyskusji zwracali uwagę na pewne niedociągnięcia dotyczące m.in. form sprzedaży a przede wszystkim listy produktów w tym głownie wyłączenia mięsa pozyskanego ze zwierząt z własnego gospodarstwa i ubitych usługowo w ubojniach. Ze względu, iż projekty zostały skierowane do konsultacji społecznych następne posiedzenia podkomisji odbędzie się za miesiąc i zgodnie z sugestią przewodniczącej podkomisji posłanki D.Niedzieli i być może będzie posiedzeniem wyjazdowym na trenie woj. małopolskiego. MRiRW przypomina - eksport produktów pochodzenia roślinnego do Rosji Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie przypomina o ostrzejszych, niż obowiązujące w Unii Europejskiej, wymaganiach w eksporcie produktów pochodzenia roślinnego na rynek rosyjski (głównie owoców i warzyw). Informacje na ten temat były przekazane eksporterom na konferencji 28 listopada ub. r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W trakcie spotkania szeroko omówione zostały zgłaszane przez stronę rosyjską nieprawidłowości w eksporcie owoców i warzyw oraz zalecenia dotyczące wdrożenia koniecznych działań zmierzających do ich wyeliminowania. Zalecenia związane z bardzo restrykcyjnymi kontrolami służb rosyjskich na granicach obejmowały m.in.: wymagania dotyczące świadectw i procedur fitosanitarnych stosowanych przez Federację Rosyjską, dbałości o spójność dokumentów eksportowych, wdrożenie przez eksporterów procedur kontroli wewnętrznej i powołania pełnomocników do spraw jakości, a także prowadzenia odpowiednich badań laboratoryjnych dotyczących bezpieczeństwa żywności. Szczegółowe wytyczne zostały przekazane eksporterom przez Głównego Inspektora Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz zamieszczone na stronie internetowej PIORiN. Kwestie wypełnienia rosyjskich wymagań eksportowych w zakresie fitosanitarnym oraz bezpieczeństwa żywności są przedmiotem wspólnych kontaktów z Federacją Rosyjską od 2005 r. Ostatnie rozmowy właściwych służb przeprowadzone zostały w Warszawie w listopadzie 2013 r. Niestety, pomimo pojawiających się na stronie internetowej Federalnej Służby Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego Federacji Rosyjskiej (Rossielchoznadzor) komunikatów o zakwestionowaniu przesyłek z Polski, szczegółowe informacje o takich przypadkach nie są przekazywane stronie polskiej. Uniemożliwia to szybkie reagowanie na stwierdzane nieprawidłowości oraz przeprowadzenie kontroli u eksporterów naruszających rosyjskie normy. Dziś, w godzinach popołudniowych wpłynęło do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo Rossielchoznadzor o zaniepokojeniu niespełnianiem przez eksportowane z Polski produkty pochodzenia roślinnego norm Federacji Rosyjskiej. W przesłanym piśmie nie ma sugestii o planowanych restrykcjach, lecz tylko przypomnienie o koniecznym nadzorze. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa po raz kolejny wystąpił do Federalnej Służby Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego Federacji Rosyjskiej o niezwłoczne przekazanie szczegółowych danych dotyczących zakwestionowanych partii towarów. Wstępne dane ARR dotyczące skupu mleka w roku kwotowym 2013/2014 Agencja Rynku Rolnego poinformowała, że na podstawie informacji miesięcznych przesyłanych przez podmioty skupujące do Dyrektorów Oddziałów Terenowych ARR, w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 31 marca 2014 r. ilość skupionego mleka wyniosła mld kg, po przeliczeniu na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu (wg danych zaczytanych do systemu informatycznego ARR na dzień r.). Tym samym szacuje się, że kwota krajowa dostaw przysługująca Polsce w roku kwotowym 2013/2014 zostanie przekroczona o ok. 170 mln kg, czyli o 1,7 %. Wstępnie można wskazać, że liczba dostawców hurtowych, którzy przekroczyli przysługujące im kwoty indywidualne wynosi ok. 56 tys. Zgodnie z prawodawstwem unijnym jeżeli mleko i przetwory mleczne zostaną wprowadzone do obrotu w ilości przewyższającej kwotę krajową wnosi się opłatę z tytułu nadwyżek. Wysokość opłaty dla roku kwotowego 2013/2014 wynosi 27,83 EUR za 100 kilogramów mleka. Wobec powyższego, w przypadku potwierdzenia się powyższych danych po definitywnym rozliczeniu roku 2013/2014 przewidywana opłata, jaką Polska będzie musiała uiścić z tytułu nadprodukcji wyniesie ok. 47 mln EUR, co stanowi ok. 195 mln PLN. Natomiast wstępnie szacowana wysokość Kwiecień

12 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI opłaty jednostkowej, ustalanej w stosunku do producenta, który przekroczył swój limit oraz po uwzględnieniu współczynnika realokacji, kształtuje się na poziomie ok. 30 groszy za każdy kg mleka wprowadzony do obrotu ponad przysługującą KI. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wszystkie powyższe dane są informacjami jedynie wstępnymi, gdyż opracowane zostały na podstawie sprawozdawczości miesięcznej realizowanej przez podmioty skupujące do Dyrektorów OT ARR. Na pełny obraz sytuacji należy zaczekać do ostatecznego rozliczenia roku kwotowego 2013/2014, które odbywa się w ustawowym terminie do dnia 30 sierpnia na podstawie informacji rocznych przesyłanych przez podmioty skupujące do Dyrektorów OT ARR. 23 mln euro na propagowanie produktów rolnych w UE Komisja Europejska zatwierdziła 20 programów służących propagowaniu produktów rolnych w Unii Europejskiej i poza jej obszarem. Całkowity budżet programów, z których zdecydowana większość będzie rozliczana w cyklu trzyletnim, wynosi 46,5 mln w tym 23,3 mln EUR wkładu ze środków Unii. Wybrane programy obejmują szeroką paletę kategorii produktów, poczynając od produktów wysokiej jakości (opatrzonych znakami CHNP, CHOG i GTS), poprzez produkty organiczne, świeże owoce i warzywa, aż po wina, mleko i jego przetwory, kwiaty, przetwory owocowe i warzywne, przetworzone produkty zbożowe i ryżowe, kwestie etykietowania jaj oraz połączenia różnych kategorii produktów. Programy obejmują następujące państwa trzecie i regiony: Ameryka Północna, Rosja, Chiny, Środkowy Wschód, Azja Południowo-Wschodnia, Indie, Ameryka Łacińska, Norwegia, Azerbejdżan, Białoruś i Turcja. Szerszy kontekst Aż 12 z 20 wybranych programów dotyczy rynku wewnętrznego, a pozostałe 8 państw trzecich. Wyboru dokonano spośród 33 przedłożonych do 30 listopada 2013 r. projektów w ramach pierwszej fali zgłoszeń propozycji programu informacyjno-promocyjnego na rok W świetle obowiązujących przepisów (rozporządzenie Rady nr 3/2008), UE może wspierać finansowanie środków informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na rynku wewnętrznym UE oraz w krajach trzecich. Całkowity roczny budżet na działania tego typu sięga 60 mln EUR. Zgodnie z niedawno osiągniętym porozumieniem politycznym w sprawie nowych zasad promocji STATEMENT/14/96 nakłady te mają wzrosnąć do 200 mln EUR do roku Nowe reguły wejdą wszakże w życie dopiero w roku Objęte finansowaniem działania będą polegały na kampaniach PR, promocyjnych lub reklamowych, w szczególności skoncentrowanych na zaletach produktów pochodzących z UE, zwłaszcza ich jakości, bezpieczeństwie żywnościowym i normach higieny, wartości odżywczej, przy jednoczesnym uwzględnieniu etykietowania, dobrostanu zwierząt czy też metod produkcji przyjaznych dla środowiska naturalnego. Środki te mogą także obejmować uczestnictwo w wydarzeniach i targach, kampanie informacyjne na temat unijnego sys- Weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo łowieckie temu chronionych nazw pochodzenia (CHNP) i chronionych oznaczeń geograficznych (CHOG) i gwarantowanych tradycyjnych specjalności (GTS), akcje szerzenia wiedzy o unijnych systemach kontroli jakości oraz rolnictwa ekologicznego, jak również kampanie informacyjne o unijnym systemie win gatunkowych produkowanych w wyszczególnionych regionach (QWPSR). UE pokrywa maksymalnie 50 proc. kosztów takich środków (do 60 proc. w przypadku propagowania konsumpcji owoców i warzyw przez dzieci lub upowszechniania odpowiedzialnej konsumpcji alkoholu i ostrzegania przed jego nadmiernym spożyciem), a pozostałą kwotę dopłacają organizacje i zrzeszenia branżowe, które wysunęły propozycję akcji, a w pewnych przypadkach również zainteresowane państwa członkowskie. Pragnące uczestniczyć w programach zainteresowane organizacje zawodowe przedkładają projekty państwom członkowskim (w dwóch turach). Następnie państwa członkowskie przekazują Komisji listę propozycji, jakie wybrały, wraz z kopią dokumentacji każdego z projektów. Komisja dokonuje ostatecznej oceny programów i ocenia, czy kwalifikują się do objęcia finansowaniem. 21 kwietnia 2014 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo Łowieckie. Nowelizacja wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2012 r. Trybunał uznał za niekonstytucyjny zakres, w jakim ustawa z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie dotyczy dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego. Nowelizacja reguluje zasady postępowania dyscyplinarnego, które nie były wcześniej unormowane w zmienianej ustawie. Ustawa określa organy uczestniczące w postępowaniu dyscyplinarnym, ich skład oraz sposób wyboru. Reguluje też tryb i zasady postępowania dyscyplinarnego w Polskim Związku Łowieckim, katalog przewinień łowieckich i kar dyscyplinarnych oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zgodnie z nowelizacją, członkowie Polskiego Związku Łowickiego będą podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienia łowieckie takie jak m.in. naruszenie statutu PZŁ oraz polowanie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i etyką łowiecką. Kary dyscyplinarne zostały podzielone na zasadnicze i dodatkowe. Zgodnie z zawartymi w ustawie regulacjami organami dyscyplinarnymi w Pol- 12 tel./fax biuro w Koszalinie tel./

13 Informacje skim Związku Łowieckim będą: Główny Sąd Łowiecki oraz okręgowe sądy łowieckie. Organem odpowiedzialnym za prowadzenie dochodzeń o przewinienia łowieckie będzie Główny Rzecznik Dyscyplinarny i rzecznicy okręgowi. Postępowanie przed sądem łowieckim będzie wszczynane na ich wniosek. Zgodnie z ustawą Naczelna Rada Łowiecka będzie powoływała Główny Sąd Łowiecki i Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego wraz z zastępcami na wspólną 5 letnią kadencję. Okręgowe Rady Łowieckie będą odpowiednio powoływały na wspólną 5 letnią kadencję okręgowe sądy łowieckie i Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego wraz z zastępcami. Nowelizacja zakłada dwuinstancyjne postępowanie przed sądami łowieckimi. Sejm uchwalił ustawę 24 stycznia 2014 r. 13 lutego 2014 r. podpisał ją Prezydent (Dz.U poz. 228). Odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niektóre gatunki zwierząt 10 kwietnia 2014 r. zakończyło się 52. dwudniowe posiedzenie Senatu, podczas którego Senat podjął uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody, przygotowanego przez senacką Komisję Ustawodawczą. Projektowana ustawa stanowi wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Projekt przewiduje ustanowienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niektóre gatunki zwierząt, niezależnie od rodzaju majątku, w którym szkody zostały wyrządzone. Dotychczas odszkodowania można było domagać się tylko za szkody wyrządzone w niektórych rodzajach majątku, np. w gospodarstwie rolnym, leśnym, rybackim lub w pasiece, w zależności od gatunku zwierzęcia, które wyrządziło szkodę. Zarząd Koła Łowieckiego Rybitwa w Kołobrzegu informuje, że właściciel lub posiadacz gruntu, na którym powstała szkoda wyrządzona przez dziki, łosie, daniele i sarny w uprawach i płodach rolnych zobowiązany jest zgłosić szkodę w formie pisemnej w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia na adres: Wojskowe Koło Łowieckie Nr 240 Rybitwa Skrytka Pocztowa Kołobrzeg O terminie planowanego sprzętu uszkodzonej uprawy poszkodowany jest zobowiązany powiadomić szacującego w formie pisemnej, w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem. Inny sposób zgłoszeń nie będzie rozpatrywany. W zgłoszeniu należy podać wielkość oraz numer działki. Osobami uprawnionymi do przyjmowania zgłoszeń i szacowania szkód, wyznaczonymi przez Zarząd WKŁ Rybitwa są: Przewodniczący Panek Józef Członkowie: - Gajewski Józef - Kazimierski Tadeusz - Olszowy Zbigniew - Piątek Eugeniusz - Ronij Michał - Smoroń Marian - Sosnowski Tadeusz - Zadka Krzysztof Afrykański pomór świń Materiały szkoleniowo - informacyjne dla hodowców i producentów świń Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak, prof. dr hab. Iwona Markowska Daniel Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. ASF Zakład Chorób Świń Państwowego Instytutu Weterynaryjnego Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach Al. Partyzantów 57, Puławy, e mail: Z powodu bardzo niekorzystnej sytuacji epizootycznej obserwowanej za wschodnią granicą Polski i realnego zagrożenia wystąpienia ognisk choroby w kraju, afrykański pomór świń (ASF) jest obecnie uznawany za najgroźniejszą chorobę świń. Z uwagi na realne ryzyko zagrożenia europejskiej hodowli świń chorobie tej poświęca się bardzo dużo uwagi także w Unii Europejskiej. Afrykański pomór świń jest to nieuleczalna, wysoce zakaźna i zaraźliwa, wirusowa choroba świń domowych wszystkich ras oraz dzików. Pozostałe gatunki zwierząt są na zakażenie wirusem ASF niewrażliwe. Człowiek także nie jest wrażliwy na zakażenie wirusem ASF. W związku z zakazem leczenia zwierząt chorych oraz brakiem szczepionek przeciwko ASF choroba zwalczana jest wyłącznie metodami administracyjnymi, poprzez wybijanie stad zakażonych i ze strefy zapowietrzonej. Z tego powodu wystąpienie przypadków ASF jest przyczyną niezwykle poważnych strat ekonomicznych ponoszonych przez hodowców i producentów świń, ale także przez budżet państwa. Są one związane zarówno z masowymi padnięciami zwierząt, kosztami eradykacji, jak i wypłatą odszkodowań, a przede wszystkim wstrzymaniem obrotu i eksportu świń, wieprzowiny, artykułów żywnościowych wyprodukowanych z mięsa wieprzowego oraz nasienia. Występowanie, aktualna sytuacja epidemiologiczna Po raz pierwszy ASF został stwierdzony i opisany przez Montgomerego, w 1921 roku, w Kenii. Na kontynencie europejskim choroba pojawiła się po raz pierwszy w 1957 roku, po jej zawleczeniu z Angoli do Portugalii. Z Portugalii wirus ASF przedostał się do Hiszpanii, a następnie do innych krajów Europy. Na półwyspie iberyjskim ASF utrzymywał się endemicznie w Hiszpanii do 1995 r., a w Portugalii do 1999 r. W latach 70-tych i 80-tych ostra postać choroby maj

14 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI wystąpiła także w Ameryce Środkowej (na Dominikanie, Haiti i Kubie) oraz Południowej (Brazylia). ASF nigdy nie występował w Ameryce Północnej, Australii oraz Azji. W Polsce także dotychczas nie rejestrowano przypadków tej choroby. Od czasu zwalczenia ASF na półwyspie iberyjskim do czerwca 2007 r. występowanie ASF było ograniczone terytorialnie do krajów afrykańskich leżących na południe od Sahary oraz w Europie do Sardynii. Od czasu opublikowania przez OIE, w dniu r. pierwszego raportu na temat wystąpienia choroby na terytorium Gruzji, wirus ASF został zawleczony do niemal wszystkich państw Kaukazu i na terytorium Federacji Rosyjskiej. Zgodnie z danymi rosyjskich służb weterynaryjnych od 2007 r. do chwili obecnej w Rosji stwierdzono 597 ognisk choroby, w tym 322 ognisk u świń oraz 233 ognisk u dzików. W 2014 r. wg. OIE w Rosji wykryto 4 nowe ogniska (3 u świń i 1 u dzików). Ponadto r. pierwsze ognisko ASF potwierdzono na Ukrainie, na Zaporożu, a r. wystąpienie ASF na swoim terytorium, w ok. Grodna (170 km od granicy Polski) potwierdziła Białoruś. Kolejne ognisko na Białorusi zarejestrowano r. w ok. Witebska (450 km od granicy Polski) r. na Ukrainie, w rejonie staniczno-łuhańskim, wykryto obecność materiału genetycznego wirusa ASF u martwego dzika znalezionego w rzece Derkul w rejonie staniczno-łuhańskim na Ukrainie, 4 m od granicy z Federacją Rosyjską. Region ten oddalony jest od wschodniej granicy Polski o ponad km. Jest to pierwsze ognisko na Ukrainie od czasu zwalczenia choroby na Zaporożu w 2012 r br. w tym rejonie potwierdzono kolejne ognisko ASF u świń w chlewni przyzagrodowej br. pierwsze ognisko ASF, poza ogniskami występującymi na Sardynii, wykryto na terytorium UE na Litwie, przy granicy z Białorusią, u dzika odstrzelonego na terenie regionu solecznickiego w okręgu wileńskim oraz u dzika padłego w regionie orańskim w okręgu olickim, km od granicy Polski. Przedstawione dane wskazują jednoznacznie na realne zagrożenie zawleczenia choroby do Polski. Ryzyko zawleczenia wirusa ASF do Polski i UE zwiększa fakt podjęcia decyzji o całkowitej depopulacji dzików na Białorusi oraz depopulacji dzików do poziomu 10% obecnej populacji na Litwie. W Polsce badania monitoringowe w zakresie ASF zostały wdrożone w 2011 r. Do chwili obecnej przebadano przeszło zwierząt. W żadnej z przebadanych próbek od świń i dzików nie wykryto ani wirusa ani swoistych przeciwciał. W związku z niekorzystną sytuacją epidemiologiczną w zakresie ASF za wschodnią granicą kraju niezbędne jest zintensyfikowanie działań szkoleniowych wśród hodowców i producentów świń ponieważ sukces w obronie kraju przed ASF zależy w istotnym stopniu od poziomu ich świadomości. Czynnik etiologiczny Czynnikiem etiologicznym choroby jest wirus ASF, który namnaża się przede wszystkim w komórkach odpornościowych. Na szczególne podkreślenie zasługuje znaczna oporność wirusa ASF na działanie czynników środowiskowych np. temperatury czy czynników chemicznych. Przykładowo w mięsie mrożonym od świń zakażonych wirus przeżywa 1000 dni, w mięsie suszonym 300 dni, w mięsie solonym 182 dni, a w mięsie mielonym 105 dni. We krwi przechowywanej w temperaturze pokojowej zarazek utrzymuje się w stanie zakaźnym przez tyg., a w kale 11 dni. Wirus ASF jest także oporny na wysychanie i gnicie. Na terenie Hiszpanii stwierdzono obecność zakaźnego wirusa w zagrodach, w których wybito zwierzęta 4 miesiące wcześniej, w gnijących zwłokach pozostawionych w temperaturze pokojowej zachował on żywotność przez 18 tygodni, zaś w śledzionie zakopanej w ziemi przez 280 dni. W niskiej temperaturze wirus ASF jest żywotny i zjadliwy przez kilka lat, ciepło natomiast niszczy go relatywnie szybko: w temperaturze 55oC ginie po 45 min., a w temperaturze 60oC po minutach. Patogeneza Najczęstszą bramą wejścia zarazka do organizmu jest przewód pokarmowy, zakażenie może nastąpić także przez drogi oddechowe, uszkodzoną skórę, przez odbyt lub zakażone nasienie. Po wtargnięciu do organizmu, wirus drogą naczyń krwionośnych i limfatycznych dostaje się w pierwszej kolejności do komórek odpornościowych tkanek, do których ma szczególne powinowactwo (migdałki, węzły chłonne żuchwowe), a następnie do innych narządów, w których namnaża się intensywnie, po czym ponownie wraca do układu krwionośnego, gdzie utrzymuje się aż do śmierci zwierzęcia. Objawy kliniczne Rozróżnia się postać nadostrą (charakteryzują ją nagłe padnięcia, bez objawów towarzyszących), postać ostrą, podostrą, przewlekłą oraz utajoną. Najczęściej obserwowane objawy kliniczne ujawniają się dopiero 6 10 dni po zakażeniu ASFV. Objawy kliniczne i przebieg choroby zależą od tego, jakie narządy uległy uszkodzeniu. Najbardziej dramatyczne objawy kliniczne i zmiany sekcyjne towarzyszą ostremu przebiegowi infekcji. Pierwszym i jedynym objawem klinicznym choroby jest wzrost wewnętrznej ciepłoty ciała do 41 42oC, któremu jednak nie towarzyszą inne symptomy. Gorączkujące świnie mają na ogół zachowany apetyt, poruszają się normalnie i tylko niektóre wykazują objawy podniecenia lub dużo leżą. Stan taki utrzymuje się przez 3-4 dni, tj. do momentu spadku wewnętrznej ciepłoty ciała poniżej normy, który ma miejsce zwykle 24 godziny przed śmiercią. Wtedy pojawiają się inne objawy kliniczne, które ulegają szybkiemu nasileniu i powodują śmierć zwierząt. Do najczęściej spotykanych objawów klinicznych, które powstają po spadku gorączki i poprzedzają śmierć zwierząt chorych, należą: sinica skóry uszu, brzucha i boków ciała, drobne, lecz liczne wybroczyny w skórze, duszność, pienisty i niejednokrotnie krwisty wypływ z nosa, zapalenie spojówek i wypływ z worka spojówkowego, biegunka, często z domieszką krwi, wymioty. U niektórych świń zakażonych sztucznie obserwowano objawy nerwowe. Maciory prośne z reguły ronią. Błony płodowe i skóra płodów wykazują często wybroczyny i wylewy krwawe. Wskaźnik zachorowalności i śmiertelności sięga do 100% zwierząt. Zwalczanie Dotychczas nie opracowano szczepionki przeciw ASF. Aktualnie zwalczanie choroby odbywa się wyłącznie metodami administracyjnymi poprzez wybijanie zwierząt chorych oraz znajdujących się w strefie zapowietrzonej. Zwalczanie ASF polega w pierwszej kolejności na uniemożliwieniu wprowadzenia wirusa ASF na obszar kraju. 14 tel./fax biuro w Koszalinie tel./

15 informacje Wprowadzenie ASFV do Polski jest możliwe poprzez: 1. przewożenie (przemyt) żywności przez osoby zza wschodniej granicy 2. skarmianie świń resztkami (małe stada); 3. środki transportu; 4. migrację zwierząt dzikich zagrożenie głównie dotyczy woj. wschodnich (małe stada). W przypadku przedostania się wirusa ASF na obszar kraju najważniejszym jest nie dopuszczenie do zawleczenia wirusa do stada świń. Za ochronę stada przed ASFV odpowiada właściciel gospodarstwa. Aby nie dopuścić do wejścia wirusa do stada świń hodowca powinien bardzo solidnie zabezpieczyć chlewnię poprzez odpowiednie jej ogrodzenie, uniemożlwiające kontakt świń z dzikami, nie wpuszczanie na teren gospodarstwa pojazdów oraz postronnych osób, pilnowanie zmiany obuwia i odzieży przez osoby, które muszą wejść do chlewni, nie wykorzystywanie jako ściółki zanieczyszczonej słomy, etc.). Bardzo ważnym źródłem zarazy jest mięso, produkty mięsne oraz nie gotowane odpadki kuchenne i poubojowe, pochodzące od świń chorych lub nosicieli. Z tego powodu należy bezwzględnie przestrzegać zakazu skarmiania zlewek kuchennych. Hodowcy świń nie powinni brać udziału w polowaniach, a jeśli to robią powinni koniecznie pamiętać o dezynfekcji sprzętu łowieckiego. W związku z zagrożeniem ASF właściciel powinien codziennie wnikliwie obserwować swoje świnie, włącznie z oceną apetytu i objawów gorączki. Jeżeli hodowca stwierdza objawy zwiększonych zachorowań i padnięć świń, natychmiast powinien zawiadomić powiatowego lekarza weterynarii, bezpośrednio lub za pośrednictwem swojego lekarza, wójta lub burmistrza. Należy podkreślić, że właściciele świń nie powinni obawiać się zgłaszania podejrzanych przypadków zachorowań świń ponieważ w przypadku stwierdzenia ASF i likwidacji stada właściciel otrzymuje pełne odszkodowanie z budżetu państwa. Podsumowanie Wprawdzie w naszym kraju dotychczas nie rejestrowano przypadków omawianej choroby, jednakże, ze względu na dokonujące się na świecie gwałtowne zmiany w postaci postępującej globalizacji, zacierania się granic państwowych, intensywnego przemieszczania się ludzi, wzrostu wymiany towarów z wieloma państwami na świecie, a szczególnie z uwagi na niekorzystną sytuację epidemiologiczną w zakresie ASF obserwowaną za naszą wschodnią granicą, potencjalne zagrożenie tą zarazą jest większe niż kiedykolwiek w przeszłości. W związku z tym hodowcy i producenci świń muszą dysponować niezbędną wiedzą w omawianym zakresie oraz zachować szczególną czujność i ostrożność. KRIR w sprawie łączenia emerytur KRUS i ZUS Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wystąpił 20 marca 2014 roku do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zainicjowanie zmiany przepisów w taki sposób aby rolnicy mogli otrzymywać odrębne emerytury z ZUS i KRUS za okresy składkowe w tych systemach, a uprawnienie do emerytury ustalane byłoby po przepracowaniu 25 lat w obydwu systemach. W odpowiedzi Ministerstwo udzieliło szerokich wyjaśnień odnośnie zasad ustalania prawa do emerytury dla rolników dwuzawodowców oraz poinformowało, że nie przewiduje się incydentalnych zmian systemu emerytalnego rolników gdyż zapowiadana jest reforma systemu ubezpieczenia społecznego rolników. maj

16 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI Zasiłek także dla rolników 4 kwietnia 2014 r. w ostatnim dniu 65. posiedzenia Sejmu posłowie uchwalili m.in. rozwiązania dotyczące świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych zarówno dzieci, jak i dorosłych. Zgodnie z ustawą kwoty zasiłków dla opiekunów będą podlegały weryfikacji podobnie jak świadczenia rodzinne oraz kwot zasiłek rodzinny i tzw. becikowe. Ponadto Sejm zdecydował, że od 2015 r. o specjalny zasiłek opiekuńczy będą mogły ubiegać się także osoby, które z powodu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dotychczas uprawnienie to przysługiwało wyłącznie osobom, które w celu sprawowania takiej opieki zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawa umożliwi także rolnikom, ich małżonkom lub domownikom ubieganie się o zasiłek dla opiekunów, świadczenie pielęgnacyjne oraz specjalny zasiłek opiekuńczy. Ustawa przyznała również prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego osobom, które do końca 2012 r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne, a później nie zostały objęte uprawnieniem do otrzymywania specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na to, że z końcem 2012 r. wygasły czasowe orzeczenia o niepełnosprawności. Ustawa trafi teraz do dalszych prac w Senacie Wchodzą w życie zmiany w Prawie zamówień publicznych Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw podwyższa z 14 do 30 tys. euro próg wartości zamówień, od którego powstaje obowiązek stosowania procedur przewidzianych w przepisach o zamówieniach publicznych. Nowelizacja uwzględnia zmiany siły nabywczej pieniądza i odbiurokratyzowuje procedury udzielania zamówień publicznych o małych wartościach. W przypadku tego typu zamówień koszty przygotowania i przeprowadzenia przetargu mogą przewyższać zyski wynikające z zastosowania procedur przetargowych. Ustawa zakłada też korzystne rozwiązania dla środowisk naukowo- badawczych oraz twórczych i artystycznych. Ze stosowania ustawy będą zwolnione zamówienia takich dostaw i usług o wartości nieprzekraczającej 134 tys. euro w przypadku instytucji naukowych oraz 207 tys. euro w odniesieniu do m.in. uczelni publicznych i państwowych instytucji kultury. Nowelizacja umożliwia ponadto udzielenie zamówienia z wolnej ręki, gdy przedmiotem zamówie- 16 tel./fax biuro w Koszalinie tel./fax

17 informacje nia są rzeczy wytwarzane wyłącznie do celów prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych. Ustawa wprowadza także możliwość unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w związku z nieprzyznaniem środków (grantów) na sfinansowanie danego zamówienia z dziedziny badań i rozwoju. Nowelizacja jest odpowiedzią na postulaty środowisk naukowo-badawczych i powinna zwiększyć poziom innowacyjności polskiej nauki oraz gospodarki. Sejm uchwalił ustawę 14 marca 2014 r. 26 marca 2014 r. podpisał ją Prezydent. I Posiedzenie Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich przy Krajowej Radzie Izb Rolniczych W dniu 29 kwietnia 2014 r. w Warszawie odbyło się I Posiedzenie Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich przy Krajowej Radzie Izb Rolniczych. Nasze województwo było reprezentowane przez Panią Danutę Lebioda p.o Dyrektora Biura ZIR oraz Panią Annę Rydzkowską przewodnicząca Rady Powiatowej Białogard. Podczas posiedzenia omówiono sprawy organizacyjne oraz dokonano wyboru Prezydium. Przewodniczącą Rady została Pani Danuta Lebioda, I Zastępczynią Przewodniczącej Pani Bogumiła Roszczyk Parzych z woj. podlaskiego, II Zastępczynią Przewodniczącej Pani Zofia Stankiewicz z woj. warmińsko-mazurskiego oraz członkiniami prezydium Panie Ewa Bednarek z woj. łódzkiego, Wanda Krauze z woj. pomorskiego, Krystyna Stępniak z woj. lubelskiego oraz Maria Tatarczyk z woj. śląskiego. W spotkaniu uczestniczyli również między innymi: Pan Wiktor Szmulewicz Prezes KRIR, Marek Borowski Wiceprezes KRIR oraz Pani dr Ewa Rumińska Zimny Prezes Międzynarodowego Forum Kobiet, wykładowca Szkoły Głównej Handlowej, członkini Rady Programowej Kongresu Kobiet. Głównym celem Rady jest aktywizacja kobiet na obszarach wiejskich. Ponadto wskazywanie problemów dotyczących sytuacji kobiet i rodzin na obszarach wiejskich oraz propozycji ich rozwiązań. Rada będzie także organizowała tematyczne konferencje. Pierwsza będzie dotyczyła ubezpieczeń zdrowotnych, społecznych i chorobowych mieszkańców wsi. Plebiscyt Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej Przedsiębiorcza Kobieta Wiejska roku 2014 Kandydatki na Przedsiębiorczą Kobietę Wiejską miesiąca maj 1. Zdzisława Galant Pani Zdzisława Galant prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 20 ha w powiecie Goleniów. Gospodarstwo ukierunkowane jest głównie na produkcję roślinną oraz produkcję jaj Pani Zdzisława drugą kadencję jest sołtysem wsi Budno. Oprócz tego jest również członkiem Rady Nadzorczej w G.S. Goleniów oraz rady parafialnej. Jako sołtys była pomysłodawcą wielu inicjatyw społecznych. Dzięki niej mieszkańcy przygotowali plac zabaw, a także miejsce do letnich ognisk pod zadaszeniem. Swoją charyzmą zachęciła również mieszkańców do kolejnego czynu społecznego uporządkowania parku rekreacyjnego. Dzięki jej zaangażowaniu i wytrwałości powstała w Budnie świetlica osiedlowa w której mieszkańcy będą mogli spędzać swój wolny czas w ramach organizowanych zajęć rozrywkowo kulturalnych. Pani Sołtys to osoba bardzo aktywnie działająca dla swoich mieszkańców. Poświęca swój czas, a niekiedy nawet prywatne fundusze aby w miejscowości Budno standard życia mieszkańców był o wiele lepszy. 2. Małgorzata Śnieżek Pani Małgorzata Śnieżek jest współwłaścicielką wypoczynkowo-gastronomicznej obsługi klientów u Śnieżków powiązanych ze szkoleniami w przemyśle rolno- spożywczym AM Audit. Jest autorką maj

18 ECHO ZACHODNIOPOMORSKIEJ WSI ogólnopolskiego programu Profesjonalna Załoga, który jest jej autorskim programem szkoleniowym dla pracowników produkcyjnych. Wraz z mężem w ramach programu świadczą usługi konsultingowe i doradcze w zakresie opracowania, wdrażania i przygotowywania do certyfikacji Systemów Zarządzania Jakością, realizują indywidualne programy szkoleniowe dla kadry zarządzającej, audytorów wewnętrznych oraz pracowników produkcyjnych w małych, średnich i dużych firmach produkcyjnych i usługowych. Pani Małgorzata jest perfekcjonistką. Z pasją wykonuje swoją pracę, dbając o każdy szczegół. Nasze kandydatki działają w różnych kierunkach, lecz obie są bardzo zaangażowane w swoją pracę na rzecz wsi i rolnictwa. Warto docenić ich starania między innymi poprzez głosowanie na stronie internetowej (zakładka konkursy) Jednocześnie informujemy, że Przedsiębiorczą Kobietę Wiejską miesiąca kwiecień została Pani Danuta Polechońska. Zbieramy również zgłoszenia kandydatek na miesiąc czerwiec 2014r. Wszelkie informacje na stronie (zakładka konkursy). Konkurs Rozwojowe i Przyjazne Środowisku Sołectwo Kolejna, zmieniona edycja konkursu już wkrótce. Zapraszamy wszystkie chętne sołectwa do udziału. Więcej informacji w przyszłym numerze i na stronie internetowej Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie Posiedzenie Rady Powiatowej w Kamieniu Pomorskim W dniu 10 kwietnia odbyło się spotkanie Rady Powiatowej w Kamieniu Pomorskim. W posiedzeniu uczestniczyło wielu zaproszonych gości, między innymi: Pan Krzysztof Fidosz -Zastępca Dyrektora ANR OT Szczecin wraz z zastępcą Kierownika SZGZ ANR w Gryficach. Pan Arkadiusz Misiuro Zastępca Dyrektora ZOR ARiMR wraz z pracownikami Biura Powiatowego ARiMR Powiatowy Lekarz Weterynarii, Przedstawiciel ZODR Barzkowice, Wójtowie gmin z powiatu Kamień Pomorski. W pierwszym punkcie omówiono realizację oraz możliwości sprzedaży i dzierżawy ziemi ze szczególnym uwzględnieniem powiatu Kamień Pomorski. Kolejnym punktem w porządku obrad były zmiany w dopłatach UE bezpośrednich i innych na lata ze szczególnym uwzględnieniem programów rolnośrodowiskowych, produkcji zwierzęcej Ustanowienie służebności krok po kroku Służebność przesyłu została wprowadzona do kodeksu cywilnego w sierpniu 2008 roku, w celu uregulowania stosunków prawnych dotyczących urządzeń przesyłowych między przedsiębiorcami przesyłowymi i właścicielami nieruchomości. Przedstawiamy Państwu najważniejsze tezy dotyczące przepisów o służebnościach gruntowych opracowane przez radcę prawnego Annę Jędrzejczak. Przepisy prawne: Art. 305¹. Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Art. 305². 1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Art. 305³. 1. Służebność przesyłu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art Służebność przesyłu wygasa najpóźniej wraz z zakończeniem likwidacji przedsiębiorstwa. 3. Po wygaśnięciu służebności przesyłu na przedsiębiorcy ciąży obowiązek usunięcia urządzeń, o których mowa w art. 49 1, utrudniających korzystanie z nieruchomości. Jeżeli powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, przedsiębiorca jest obowiązany do naprawienia wynikłej stąd szkody. Art. 305⁴. Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Rodzaje działań (pism) właściciela gruntu: 1) pismo inicjujące negocjacje, zaproszenie do negocjacji, wezwanie do wykazania posiadania tytułu prawnego do nieruchomości konieczna będzie dalsza korespondencja w celu doprecyzowania stanowisk przykłady w załączeniu 2) wezwanie do ustanowienia służebności, oraz sankcje grożące rolnikom za nieprzestrzeganie nowych przepisów. Następnie Powiatowy Lekarz Weterynarii omówił główne nurtujące problemy członków RP oraz odpowiadał na pytania uczestników spotkania. Ostatnim punktem spotkania było omówienie spraw bieżących. Wiceprezes Zarządu ZIR Pan Lech Bany przedstawił działania Zarządu ZIR oraz Biura. gdzie pewne warunki umowy są od razu sformułowane. Pismo może więc przybrać postać oferty. Zawiera wtedy proponowane warunki ustanowienia służebności, w tym czas, formę i wysokość wynagrodzenia, zakres obciążenia nieruchomości, uprawnienia przedsiębiorcy i zakazy dla właściciela. 3) zawezwanie do próby ugodowej. Zawezwanie to wniosek w postępowaniu pojednawczym, gdzie nie przeprowadza się dowodów, a sprawa z reguły zamyka się na jednym posiedzeniu, w czasie którego strony mają możliwość zawarcia ugody przed sądem. 4) postępowanie sadowe W przypadku, gdy zawezwanie do próby ugodowej nie doprowadzi do ustanowienia służebności należy złożeń wniosek do sądu o ustanowienie służebności przesyłu. Dokumenty potrzebne dla orzeczenia przez sąd służebności przesyłu: odpis zwykły z księgi wieczystej, w której jest wpisany właściciel obciążanej nieruchomości; jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej, we właściwym sądzie rejonowym można niekiedy znaleźć zbiór dokumentów, które dotyczą jej stanu prawnego: umowy, decyzje, postanowienia sądowe, dokumenty geodezyjne 18 tel./fax biuro w Koszalinie tel./fax

19 INFORMACJE (zbiory te mogły powstawać do końca 1983) wypis z ewidencji gruntów wyrys z ewidencji gruntów wraz z wyznaczoną przez geodetę częścią nieruchomości mającej być przedmiotem służebności. mapa urzędowa, która przedstawia przebieg urządzeń; w przypadku urządzeń planowanych, niezbędne jest załączenie mapy projektowej albo szczegółowy opis ich przebiegu pisma dowodzące prowadzenia negocjacji i nieosiągnięcia porozumienia. Ponadto: podanie specyfikacji urządzeń, np. długości i średnicy określenie zakresu uprawnień przedsiębiorcy określenie obszaru niezbędnego dla eksploatacji urządzeń określenie zakazów dla właściciela wykazanie, że właścicielem urządzeń jest przedsiębiorca przesyłowe, np. (zakład energetyczny wykazanie, że służebność jest konieczna, gdyż ww. przedsiębiorca nie posiada innego, odpowiedniego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości Przesłanki zasiedzenia 1) Nieprzerwane posiadanie służebności Do okresu posiadania służebności przesyłu prowadzącego do zasiedzenia można wliczyć okres posiadania służebności, który przed dniem 3 sierpnia 2008 roku uzasadniał nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Innymi słowy, jeżeli stan faktyczny istniejący przed wejściem w życie omawianej nowelizacji prowadził do zasiedzenia służebności gruntowej, to wówczas można go zaliczyć na poczet okresu wymaganego do zasiedzenia służebności przesyłu. W sytuacji zatem gdy posiadanie trwało w znacznej mierze pod rządami prawa nieznającego jeszcze instytucji służebności przesyłu kolizję tę należy rozstrzygnąć przy zastosowaniu reguły lex specialis derogat legi generali i uznać, że jeżeli spełnione są przesłanki zasiedzenia tak służebności gruntowej, jaki i służebności przesyłu, to dochodzi do nabycia służebności przesyłu, jako prawa o węższym zakresie zastosowania (M. Godlewski, Zasiedzenie służebności przesyłu, Monitor Prawniczy 2010, nr 7, s ). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę rozstrzygającą powyższą kwestię ma ustalenie, kiedy doszło do zasiedzenia służebności, mianowicie jeżeli termin prowadzący do zasiedzenia służebności upłynął przed dniem 03 sierpnia 2008 r., Sąd stwierdza nabycie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu na podstawie przepisów art. 292 k.c. W przeciwnym wypadku Sąd stwierdza zasiedzenie służebności przesyłu 2) Upływ terminu zasiedzenia Jeżeli przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z gruntu w dobrej wierze, to do zasiedzenia dojdzie po upływie 20 lat nieprzerwanego korzystania, przy złej wierze 30. Istnienie dobrej wiary bądź złej wiary zależne jest od tego, czy właściciel nieruchomości udzielił zgody na instalację urządzeń przesyłowych. Dobra wiara. Przez pojęcie dobrej wiary rozumie się usprawiedliwioną nieznajomość prawdziwego stanu rzeczy polegającego zwykle na istnieniu jakiegoś prawa lub stosunku prawnego. Na pojęcie dobrej wiary składają się przeświadczenie o istnieniu prawa, błędność tego przeświadczenia oraz możliwość usprawiedliwienia błędu w danych okolicznościach. Kodeks cywilny przyjmuje domniemanie dobrej wiary (art. 7). Oznacza to konieczność udowodnienia, że przedsiębiorca wiedział o braku prawa do nieruchomości, albo powinien był wiedzieć jako profesjonalista w konkretnym układzie okoliczności faktycznych postanowienie SN z r., sygn. III CSK 79/09. Zła wiara. Rozumiana jest jako znajomość prawdziwego stanu rzeczy bądź nieusprawiedliwioną niewiedzę o tym stanie rzeczy. W złej wierze jest zatem ten kto wie albo powinien wiedzieć o tym, że dane prawo mu nie przysługuje. 3) Istnienie trwałego i widocznego urządzenia Zgodnie z art. 292 k.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie jedynie w przypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. W doktrynie i judykaturze zgodnie przyjmuje się założenie, że trwałe i widoczne urządzenie, o którym mowa w art. 292 k.c. spełnia funkcję ostrzegawczą dla właściciela nieruchomości obciążonej. Widoczny na powierzchni ziemi osadnik wraz z dołączoną do niego rurą kanalizacyjną, znajdującą się pod powierzchnią gruntu, mogą być okolicznościach konkretnej sprawy uznane za trwałe i widoczne urządzenie w rozumieniu art. 292 k.c. W sprawie niniejszej do tych okoliczności należy posiadanie informacji przez właściciela nieruchomości obciążonej o istnieniu takiej rury postanowienie SN z r., sygn. V CKN 972/00. Dla nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie (art. 292 k.c. w zw. z art. 3054k.c.) nie jest niezbędne, aby widoczne elementy trwałego urządzenia, będącego przedmiotem korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego znajdowały się na nieruchomości, którą ma obciążać służebność postanowienie SN z r., sygn. I CSK 157/11. Wynagrodzenie: kryteria Do tej pory nie powstał dokument stanowiący o zasadach ustalania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, czy to w formie prawnej czy też wytycznych korporacyjnych. Każdy rzeczoznawca ma zatem prawo wyboru metody obliczeniowej zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem zawodowym. Wartość nieruchomości W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że odpowiednie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być ustalone proporcjonalne do stopnia ingerencji w treść prawa własności, uwzględniać wartość nieruchomości i w takim kontekście mieć na względzie szkodę właściciela z uszczuplenia prawa własności. Przewidywany okres trwałości tych urządzeń ma wpływ na wysokość wynagrodzenia, którego suma nawet w odległej perspektywie nie powinna przekraczać wartości obciążonej nieruchomości, a jeśli nieruchomość ze względu na głębokość posadowienia tych urządzeń może być nadal wykorzystywana, suma wynagrodzenia w takiej perspektywie powinna być odpowiednio niższa od wartości nieruchomości. Ewentualne korzyści, jakie z posadowienia urządzenia odnosi właściciel nieruchomości. Elementy dodatkowe: zmniejszenie walorów estetycznych nieruchomości, hałas emitowany przez urządzenia, zapach urządzenia kanalizacyjne, przepompownie Wynagrodzenie za ustanowienie służebności powinno równoważyć wszelki uszczerbek związany z zajęciem części nieruchomości na potrzeby urządzeń przesyłowych, dlatego też odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości nie można dochodzić jako odrębnego roszczenia. Uznany w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest też pogląd, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia wskazówką powinien być także sposób wykorzystywania pozostałych nieruchomości właściciela (pozostałej części nieruchomości) oraz rozwój gospodarczy terenów położonych w sąsiedztwie, a ponadto, że na tych terenach urządzenia przesyłowe są usytuowane, i że w związku z tym ewentualne zamierzenia inwestycyjne właściciela z tych przyczyn mogą być ograniczone. Często też możliwość zabudowy części nieruchomości przez które przebiega infrastruktura przesyłowa jest wyłączona nie tylko z przyczyn faktycznych (istnienie urządzeń), ale głównie z przyczyn formalnych, wśród których należy wymienić przede wszystkim postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pas służebności. Wnioskodawca wprawdzie twierdził, że dla jego potrzeb niezbędnym wydaje mu się pas służebności o szerokości 1 metra, ale Sąd nie podzielił tej argumentacji. Otóż jak wynika z opinii wszystkich powołanych przez Sąd biegłych służebność ma służyć wnioskodawcy w każdym czasie, w razie awarii czy konserwacji, przy czym dywagacje o prawdopodobieństwie awarii zdaniem Sądu są niezasadne, gdyż nie ma urządzeń bezawaryjnych, a rachunek prawdopodobieństwa nie może rozstrzygać o zasadności argumentów stron postępowania sądowego Współczynnik współkorzystania. Biegły bronił swojego stanowiska przed zarzutem jako zawyżonego współczynnika w ten sposób, że tłumaczył, iż współczynnik współkorzystania nie jest związany z ilością wejść na nieruchomość, ponieważ za wszelkie szkody wyrządzone podczas tych wejść właściciel sieci zapłaci odszkodowanie. Współczynnik ten jako związany ze współkorzystaniem oznacza, iż właściciel sieci korzysta z przestrzeni nieruchomości 24 godziny na dobę ponieważ w tej przestrzeni znajdują się w sposób ciągły w czasie urządzenia do których ma dostęp także w sposób ciągły ich właściciel. Jednakowo do powierzchni pasa eksploatacyjnego ma dostęp w sposób ciągły w czasie właściciel nieruchomości i może z tej przestrzeni korzystać również tak jak właściciel sieci w sposób ograniczony. Skoro zaś każda ze stron korzysta z danej przestrzeni 24 godziny na dobę, to oznacza, że wskaźnik współkorzystania jest równy 0,5. dalszy ciąg w następnym numerze Echa maj

20 matury 2014 powodzenia!

Afrykański pomór świń Materiały szkoleniowo - informacyjne dla hodowców i producentów świń

Afrykański pomór świń Materiały szkoleniowo - informacyjne dla hodowców i producentów świń Afrykański pomór świń Materiały szkoleniowo - informacyjne dla hodowców i producentów świń Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak, prof. dr hab. Iwona Markowska-Daniel Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. ASF Zakład

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ 1/1/2014 I n f o r m a c j e o g ó l n e Afrykański pomór świń (ASF) - nieuleczalna wirusowa choroba świń i dzików Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Gdańsku Afrykański pomór świń

Bardziej szczegółowo

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej dr inż. Zofia Szalczyk- Podsekretarz Stanu w MRiRW Lipiec 2013 Prace nad PROW 2014-2020 Opracowywany w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku.

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Harmonogram naboru wniosków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r.,

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Iwona Stach - Janyst Punkt Informacji Funduszy Europejskich Wałbrzych Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich

Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Zarys Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Kwiecień 2013 WARSZAWA 23 kwietnia 2013 r. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Jeden z

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Biuro Wsparcia Inwestycyjnego Lubelski Oddział Regionalny ARiMR Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Lublin 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011

Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011 Podsumowanie roku kwotowego 2010/2011 Stabilizacji i rozwojowi polskiego sektora mleczarskiego służy- funkcjonujący w Polsce od 2004 r. mechanizm kwotowania produkcji mleka. Jego głównym celem jest zachowanie

Bardziej szczegółowo

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013 Wspieranie inwestycji 2007-2013 DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI 1 W LATACH 2007-2013 Poznań, 17 września 2006 POLAGRA FOOD 2006 www.ms-consulting.pl 1 Wspieranie inwestycji 2007-2013 Prowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 PODSTAWA PRAWNA Prawo unijne: 1. Rozdział III TFUE (art. 38-40) 2. Rozporządzenie PE i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ

PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ Sprzedaż bezpośrednia Sprzedaż bezpośrednia oraz sprzedaż marginalna lokalna i ograniczona -sprzedaż produktów rolniczych konsumentowi, z pominięciem

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2015 r. Poz. 1755 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości dostępnych

Bardziej szczegółowo

Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4

Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4 Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4 Załącznik 1 Podstawa prawna: Unia Europejska przewiduje dla państw członkowskich pomoc finansową z funduszy

Bardziej szczegółowo

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Działanie Ułatwianie startu młodym rolnikom Spis treści

Bardziej szczegółowo

Sytuacja związana z występowaniem ASF na terytorium Rosji i Ukrainy. Podsumowanie monitoringu ASF prowadzonego na terytorium Polski w 2012 r.

Sytuacja związana z występowaniem ASF na terytorium Rosji i Ukrainy. Podsumowanie monitoringu ASF prowadzonego na terytorium Polski w 2012 r. Sytuacja związana z występowaniem ASF na terytorium Rosji i Ukrainy. Podsumowanie monitoringu ASF prowadzonego na terytorium Polski w 2012 r. Piotr Deryło Emilia Łoś Warszawa, 4-5 lutego 2012 Opis jednostki

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO

ZESPÓŁ ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO POWIATOWY ZESPÓŁ ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO we Włocławku dotycząca zwalczania epizootii afrykańskiego pomoru świń (ASF) (na posiedzenie PZZK w dn. 19 lipca 2013 roku ) Opracował; Janusz Piasecki Z-ca Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu

lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu Wywoływany przez wirus należący do rodziny Asfaviridae rodzaju Asfivirus; Wirus ten nie jest spokrewniony z wirusem klasycznego

Bardziej szczegółowo

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 1. W ramach poddziałania pomoc przyznawana jest rolnikowi aktywnemu zawodowo,

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 UŁATWIANIE STARTU MŁODYM M ROLNIKOM W LATACH 2004-2006 2006 Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 Opracowała: Anna Siniarska Ekonomia, SGGW, Studia zaoczne W latach 2004-2006 został przeprowadzany

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej (M06) Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej Poddziałania Premie dla młodych rolników ułatwianie wejścia

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

Luty 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Luty 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Luty 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi I INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

Kwiecień 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Kwiecień 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kwiecień 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw 1 Przyszła a polityka rybacka na lata 2014-2020 2020 będzie b realizowana między innymi w oparciu o trzy podstawowe dokumenty: Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 lutego 2016 r. Poz. 141 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Dziennik Ustaw Nr 94 7858 Poz. 607 607 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Na podstawie art. 21 ust.

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E W projekcie ustawy o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zaproponowano rozwiązania zachęcające zakłady ubezpieczeń do zawierania umów

Bardziej szczegółowo

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich.

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa, 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 dr Jarosław Ptak PZHiPTCh POLSUS Wsparcie sektora trzody Od czasów reformacji nie było praktycznie żadnego wsparcia inwestycyjnego w modernizacje i powstawanie

Bardziej szczegółowo

Afrykański pomór świń Działania podjęte przez Inspekcję Weterynaryjną

Afrykański pomór świń Działania podjęte przez Inspekcję Weterynaryjną Afrykański pomór świń Działania podjęte przez Inspekcję Weterynaryjną Michał Popiołek Wydział ds. Zarządzania Kryzysowego BZiOZ Główny Inspektorat Weterynarii Podziękowania dla prof. K. Niemczuka, Z. Pejsaka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE)

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE) Dziennik Ustaw Nr 71 6247 Poz. 459 Załącznik nr 2 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gąbczasta encefalopatia bydła (Bovine Spongiform Encephalopathy BSE) 2.

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Podstawy prawne na poziomie UE Rozporządzenie Rady 1698/2005 z 20 września

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 EuroCompass Sp. z o.o., ul. Vetterów 1, 20-277 Lublin KRS: 0000425862

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Bezzwrotne źródła finansowania agroturystyki. Wydział Zarządzania Politechniki Białostockiej Panfiluk Eugenia

Bezzwrotne źródła finansowania agroturystyki. Wydział Zarządzania Politechniki Białostockiej Panfiluk Eugenia Bezzwrotne źródła finansowania agroturystyki Wydział Zarządzania Politechniki Białostockiej Panfiluk Eugenia Finansowanie agroturystyki to działania skierowane bezpośrednio na dofinansowanie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt ustawy o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 3)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 3) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 3) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Poznań 9-11 października 2009 W dniach 9-11 października 2009 w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020'

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' 'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' Josefine LORIZ - HOFFMANN Komisja Europejska Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senat Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Kraków, 6 maja 2014 Opracowano w Departamencie Programowania i Sprawozdawczości ARiMR10 lat w UE Roczne transfery środków w ARiMR (pomoc

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1293).

- o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1293). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów DMPiA 140-43(1)/07 Warszawa, 28 marca 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Uprzejmie przekazuję stanowisko Rady

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EUROPEJSKIE W MAŁOPOLSCE GMINA TUCHÓW

FUNDUSZE EUROPEJSKIE W MAŁOPOLSCE GMINA TUCHÓW FUNDUSZE EUROPEJSKIE W MAŁOPOLSCE GMINA TUCHÓW 24.10.2014 r. dr Stanisław Sorys Członek Zarządu Województwa Małopolskiego Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 z wyłączeniem Osi Priorytetowej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY Ministra Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20 ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego

Bardziej szczegółowo

Maj 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Maj 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Maj 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu: Targi Lublin S.A.

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r.

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie 30.01.2015r. Zakaźna i zaraźliwa, wirusowa choroba ptaków, zarówno drobiu, jak i ptaków dzikich i ozdobnych; Wrażliwe są ptaki w każdym wieku, śmiertelność

Bardziej szczegółowo

Program Owoce w szkole

Program Owoce w szkole Program Owoce w szkole Program Owoce w szkole jest programem Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) Unii Europejskiej uruchomionym przez Komisję Europejską od roku szkolnego 2009/2010. Program został wdrożony

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków

USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1655. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Warunki udzielania pomocy finansowej w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny

Warunki udzielania pomocy finansowej w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny Załącznik do Zarządzenia Nr 35/2014/Z Prezesa ARR z dnia 9 kwietnia 2014 r. Warunki udzielania pomocy finansowej w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynku wieprzowiny Agencja Rynku Rolnego Ul. Nowy

Bardziej szczegółowo

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Przemysł spożywczy jest jednym z ważniejszych działów gospodarki. Jego udział

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Agencja Rynku Rolnego (ARR), w uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), rozpoczęła działania w ramach mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Kraków, 8 października 2015 r. Piotr Sendor Informacja o instytucji 1990 r. - Powstanie Agencji

Bardziej szczegółowo

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu:

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI Finansowanie działań ujętych w PGN PROGRAMY PO Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 RPO woj. lubelskiego na lata 2014-2020 PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA

Bardziej szczegółowo

Podejście LEADER jako instrument finansowania przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego w ramach PROW 2014-2020

Podejście LEADER jako instrument finansowania przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego w ramach PROW 2014-2020 Podejście LEADER jako instrument finansowania przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego w ramach PROW 2014-2020 Podejście LEADER w ramach PROW 2014-2020 1. Podejście LEADER w perspektywie finansowej 2014-2020

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020 w latach 2014-2020 Wrzesień 2015 r. Budżet na Modernizację gospodarstw rolnych w ramach PROW (w mld euro) 2,46 2,50 PROW 2007-2013 PROW 2014-2020 Maksymalna kwota pomocy (w tys. zł) PROW 2007-2013 300

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Na podstawie art. 14 ust.

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 (pierwsza

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym. (druk nr 763)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym. (druk nr 763) Warszawa, dnia 19 listopada 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym (druk nr 763) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym celem ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 (trzecia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2014-2020

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2014-2020 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Ogólne zasady przyznawania płatności po roku 2013 PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW (projekty legislacji UE) WIEJSKICH NA LATA 2014-2020 Cel główny PROW 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Wrzesień 2013 1 Kontekst Nie zakończono negocjacji przepisów UE i budżetu. 2 Prace nad PROW 2014-2020 1. Powołano

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej

STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej I. Postanowienia ogólne Art. 1 Na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku prawo o stowarzyszeniach tworzy się stowarzyszenie Ośrodek Współpracy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR:

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: Załącznik nr 1 Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: 1) wysokość wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy, określona na podstawie wniosków

Bardziej szczegółowo

Program LEADER 2014-2020 realizowany będzie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program LEADER 2014-2020 realizowany będzie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Leśna Kraina Górnego Śląska współfinansowana jest ze środków

Bardziej szczegółowo

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zapowiedział, że w 2011 r. zwiększone zostaną limity środków w ramach najbardziej popularnych działań w PROW 2007-2013. Mikroprzedsiębiorcy i właściciele

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r.

Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r. Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r. Lp. Dotyczy Tekst obecny Tekst proponowany w wersji przesłanej jako załącznik

Bardziej szczegółowo

PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE

PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE Rolnicy ubiegający się o płatności obszarowe w gospodarstwach, w których wystąpiła siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności: zachowują

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia. w sprawie danych niezbędnych do właściwego monitorowania realizacji i ewaluacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Kto może ubiegać się o pomoc?

Kto może ubiegać się o pomoc? Działania informacyjne i promocyjne w ramach PROW na lata 2007-2013 Działania informacyjne i promocyjne w ramach PROW na lata 2007-2013 Unia Europejska wspiera grupy producentów żywności w działalności

Bardziej szczegółowo

Premie dla młodych rolników

Premie dla młodych rolników Premie dla młodych rolników Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Jelenia Góra, lipiec 2015 r. I. Informacje na temat działania... 3 1. Cel realizacji działania... 3 2. Beneficjenci pomocy...

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 lipca 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 lipca 2006 r. Dz.U.06.128.900 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem u dzikich ptaków wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru

Bardziej szczegółowo

Razem 7 457 000 4 000 000 11 457 000. 3 PL9906.03 Wspólny Fundusz Mleczarski PHARE/EBOR 8 000 000 8 000 000. Razem 27 550 000 19 470 000 71 020 000

Razem 7 457 000 4 000 000 11 457 000. 3 PL9906.03 Wspólny Fundusz Mleczarski PHARE/EBOR 8 000 000 8 000 000. Razem 27 550 000 19 470 000 71 020 000 Załącznik. Projekty PHARE realizowane przez resort rolnictwa w latach 998-00 BudŜet projektu (EUR) Lp Tytuł projektu PHARE krajowe RAZEM PL980.0 Wzmocnienie zdolności MRiRW w celu wdroŝenia wymogów Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r.

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności 1) Art. 1. Ustawa określa

Bardziej szczegółowo