Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku."

Transkrypt

1 Pomiary podstawowych parametrów wody w Jeziorze Dominickim, Kanale Boszkowskim i Jeziorze Wielkim z maja 2014 roku. dr Przemysław NOWACKI PROECO Boszkowo, maj 2014 r.

2 Do celów monitoringu podstawowych parametrów wody wybrano następujące : - na J. Dominickim,

3 - w Kanale Boszkowskim i na J. Wielkim, Wykonano pomiary następujących parametrów wody: ph, przewodnictwa, temperatury, nasycenia tlenem, stężenia fosforanów, stężenia azotu azotynowego, stężenia azotu azotanowego, stężenia azotu amonowego, dla J. Dominickiego i J. Wielkiego wykonano także pomiar widzialności krążka Secchiego. 1. ph - wskazuje na to, że w roztworze zawarte są jony wodorowe (H+). Wpływa także na rozpuszczalność wielu substancji, jak również na aktywność większości systemów biologicznych. Skala ph zawiera się w przedziale od 0 do 14. Woda o ph poniżej 7 ma odczyn kwaśny, o ph powyżej 7 odczyn zasadowy. Większość wód naturalnych ma odczyn od

4 słabego kwaśnego do słabo zasadowego, o wartościach ph od 6 do 8,5. Wartości mniejsze mają często wody podziemne, o wysokiej mineralizacji, wody kopalniane oraz wody z terenów błotnistych. W zbiornikach stojących zauważa się dzienne i związane z daną porą roku wahania wartości ph. Wartość ph wzrasta do około 9 po południu i zmniejsza się wieczorem. Wartość ph spada do wartości porannej równej 7-7,5, a następnie ponownie wzrasta. Podobne prawidłowości dotyczą wahań w określonych porach roku. Uzyskane wyniki pomiarów pokazują, że w J. Dominickim wartość ph była praktycznie identyczna na wszystkich badanych punktach i była nieznacznie podwyższona względem ph neutralnego być może ze względu na porę dnia wykonywania pomiaru (południe) i przeprowadzające fotosyntezę rośliny wodne oraz glony fitoplanktonowe (w toni wodnej). Z kolei w Kanale ph było zróżnicowane (różny rodzaj brzegów i sąsiadujących z kanałem terenów, a także dopływów), natomiast w J. Wielkim było już wyraźne zasadowe ze względu na silny zakwit glonów fitoplanktonowych w wodzie (wyraźne mętne i zielone zabarwienie wody).

5 2. Przewodnictwo jest to parametr określający ilość substancji mineralnych rozpuszczonych w wodzie, w postaci kationów i anionów. Pomiar tego parametru pozwala na przybliżone określenie ilości substancji mineralnych rozpuszczonych w wodzie. Pomiar przewodności przeprowadza się konduktometrem w określonej temperaturze. Podczas pomiaru pomiędzy elektrodami przepuszczany jest prąd, a wynik w sposób pośredni wskazuje stężenie rozpuszczonych sub. mineralnych im większe ich stężenie, tym wyższa przewodność. Wynik podawany jest w jednostkach μs/cm (S simens, czyli odwrotność oma). Pomiar tego parametru może być podstawową informacją dotyczącą tego czy woda, którą badamy (przy kilku pomiarach/kilku punktach odniesienia) jest zanieczyszczana substancjami mineralnymi takimi jak np. jony różnych postaci fosforu, jony różnych postaci azotu, które z kolei mogą zwiększać trofię (żyzność wody) i doprowadzać do powstawania zakwitów glonów fitoplanktonowych, nitkowatych, a także sinic, które m.in. nadają mętne i zielone zabarwienie wodzie, zmniejszając jej przezroczystość szczególnie w okresie wysokich, letnich temperatur. Uzyskane wyniki dla J. Dominickiego są na stabilnym poziomie, natomiast wyniki w Kanale i J. Wielkim pokazują zróżnicowanie tych obiektów (ich wód) pod względem zawartości substancji mineralnych rozpuszczonych w wodzie. Najwyższe wartości (jeszcze nie wysokie, ale jednak wyraźnie wyższe od tła czyli od wody z Jeziora Dominickiego (pkt. 4) dopływającej do Kanału) mają przy Rowie Grotnickim (pkt. 3) oraz przy rowie z łąk/pól (pkt. 2).

6 J. Dominickie przewodnictwo Temperatura wartości temperatury na wszystkich punktach badawczych wahają się nieznacznie. O około stopień wyższa jest woda w J. Wielkim. W Kanale, z kolei następuje jej spadek, aż do wartości 18,5 C przy ujściu rowu Grotnickiego, prawdopodobnie na skutek dopływających tych rowem wód o niższej temperaturze. Dalej natomiast widać już ponowy wzrost temperatury (pkt. 4) jako wpływ wód J. Dominickiego. Woda w J. Dominickim ma natomiast temperaturę wyrównaną.

7 Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie , ,5 21,2 temperatura Jez. Dominickie , ,5 temperatura Nasycenie tlenem parametr ten mówi o tym jaka jest zawartość tlenu w wodzie i jednocześnie jest to parametr o największych wahaniach w ciągu doby. Wraz ze wzrostem temperatury wody maleje jego rozpuszczalność w wodzie. Na jego wartość wpływ ma także ruch wody (im większe falowanie tym lepsze nasycenie tlenem wody), roślinność makrofitowa (rośliny zanurzone porastające dno - produkują tlen), a także drobne organizmy fitoplanktonowe (mikroskopijne roślin, które także produkują tlen). Produkcja tlenu przez rośliny jest zjawiskiem ubocznym procesu fotosyntezy. Niestety w przypadku występowania silnych zakwitów glonów fitoplanktonowych w wodzie (zielona, czasem wręcz mętna woda) nasycenie wody tlenem może gwałtownie wrastać, do wartości o wiele powyżej 100%,

8 natomiast w ciągu nocy, może gwałtownie maleć. Tak wysokie stężenia tlenu w wodzie, mniej więcej powyżej 150% mogą mieć już negatywny wpływ na organizmy wodne. W przypadku cieków niskie nasycenie tlenem może mówić o jego zużywaniu na procesy mineralizacji materii organicznej niesionej przez wody cieku. Bardzo wysoka wartość nasycenia tlenem na punkcie w J. Wielkim świadczy o bardzo intensywnym zakwicie wody, natomiast pomiary w Kanale mogą informować o jego zużywaniu w procesach mineralizacji materii organicznej spływającej z terenu i dopływającej ciekami. Nasycenie tlenem na J. Dominickim nie jest negatywnie wysokie. Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie nasycenie tlenem Jez. Dominickie nasycenie tlenem Zawartość fosforanów fosfor jest jedną z substancji biogennych wpływających na trofię ( żyzność ) zbiornika wodnego. Fosforany (najczęściej w formie jonów ortofosforanowych)

9 stanowią jego formę mineralną, która jest bezpośrednio dostępna dla roślin, ale także dla fitoplanktonu, powodując jego nadmierny wzrost (zakwity wody). Jeziora, które mają podwyższoną zawartość fosforanów charakteryzują się w sezonie wegetacyjnym niską przezroczystością wody na skutek dużej produkcji fitoplanktonu. Bardzo często wody takie mają intensywny kolor zielony. Z wielu obserwacji i badań wynika, że wartością graniczną stężenia fosforanów w wodzie, dla powstawania zakwitów glonów fitoplanktonowych jest wartość 0,05 mgpo4/l. Fosforany dostają się do jezior m.in. w postaci nawozów spływających z pól, ścieków bytowogospodarczych, spływów z oczyszczalni, ale także w niewielkich ilościach z obszaru łąk i lasów. Możliwe jest także tzw. wewnętrzne zasilanie, które ogólnie rzecz ujmując, polega na tym, że pewna pula biogenów, w tym też fosfor (fosforany) krążą pomiędzy tonią wodną a osadami dennymi zbiornika w cyklu rocznym, a na intensywność tego procesu ma m.in. wpływ zawartość jonów żelaza w osadach oraz natlenienie wód przydennych (nadosadowych). Na punkcie 3 na Kanale zmierzono bardzo dużą wartość fosforanów. Świadczy to o dopływie w tym rejonie zanieczyszczeń, czy to w postaci nawozów niesionych z pól, popłuczyn gospodarczych, czy wręcz ścieków. Ponieważ punkt ten to wypływ wód rowu Grotnickiego, to jest bardzo prawdopodobne, że zrzut do rowu oczyszczonego ścieku z oczyszczalni w Grotnikach powoduje taką sytuację. Należy pamiętać, że nawet oczyszczalnia, która spełnia normy co do wartości stężenia fosforanów w oczyszczonym ścieku, który jest spuszczany do odbiornika w tym przypadku rowu Grotnickiego może zanieczyszczać ekosystem kanału, gdyż wartości norm dla ścieków oczyszczonych są znacząco wyższe od wartości granicznej stężenia 0,05 mgpo4/l, mogącego wywołać zakwit fitoplanktonu. Innymi słowy, nawet najsprawniej działająca oczyszczalnia stanowi zagrożenie dla naturalnego i zdrowego ekosystemu wodnego, bo jej zrzuty ścieków oczyszczonych regularnie podwyższają trofię (żyzność) wody. Dla wartości zmierzonej na pkt. 3 przy rowie Grotnickim, stężenie fosforanów przekracza 8,5x wartość graniczną dla wywołania zakwitów fitoplanktonu. Dodatkowo należy pamiętać, że określone w przepisach m.in. najwyższe dopuszczalne wartości fosforu, czy też minimalne procenty jego redukcji dla oczyszczonych ścieków bytowych i komunalnych, dotyczą średniej rocznej wartości tego wskaźnika minimalna ilość próbek do uśrednienia w roku, w zależności od wielkości oczyszczalni to 2 do 24 (czyli w przeliczeniu na dni to 0,5% do 6,5% w skali 360 dni w roku). Zatem nie trudno sobie wyobrazić, że w pozostałe dni mogą zdarzyć się sytuacje niesprawnej pracy oczyszczalni i spuszczania niedoczyszczonych ściekówdo naturalnych odbiorników jakimi są rzeki, kanały i rowy, a dalej jeziora. Na J. Dominickim wartość fosforanów jest bardzo niska co może świadczyć o dobrym stanie jeziora i jest wciąż daleka od wartości mogących wywołać silne zakwity fitoplanktonowych glonów i sinic.

10 Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie 0,450 0,425 0,400 0,350 fosforany 0,300 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,000 0,066 0,076 0, Jez. Dominickie 0,450 0,400 0,350 0,300 fosforany 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,000 0,010 0,010 0,010 0,010 0, Zawartość form azotu azot jest kolejną, po fosforze, substancją biogenną dostającą się do jeziora ze zlewni i powodującą wzrost żyzności zbiornika. Organizmy fitoplanktonowe korzystają z niego w trakcie swojego wzrostu. Azot trafiający do wód w postaci ścieków jest najczęściej w formie amonowej (azot amonowy), następnie na skutek procesów biochemicznych ulega przekształceniu do formy azotanowej (azot azotynowy), która jest stosunkowo nietrwała, i dalej, na skutek kolejnych procesów, do formy azotanowej (azot azotanowy) wykorzystywanej przez organizmy fitoplanktonowe. Poziom każdej z form azotu mierzonej na punktach badawczych jest dość wyrównany szczególnie niski w J. Dominickim - poza punktem 3 na Kanale Boszkowskim. Tutaj widać znaczne odstępstwa bardzo wysokie wartości wszystkich form azotu. Zapewne jest to bezpośredni wpływ spuszczanych do rowu Grotnickiego oczyszczonych ścieków z oczyszczalni, których poziomy parametrów, nawet jeśli pozostają w zakresie norm dla oczyszczalni, są dalece odbiegające od tego, co powinno być odnotowywane w zdrowym cieku wodym.

11 Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie 0,12 0,10 0,102 azot amonowy 0,08 0,06 0,04 0,02 0,02 0,02 0,02 0, Jez. Dominickie 0,12 0,10 azot amonowy 0,08 0,06 0,04 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 0,00 Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie 0,400 0,350 0,341 azot azotynowy 0,300 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,016 0,048 0,027 0,

12 Jez. Dominickie 0,400 0,350 azot azotynowy 0,300 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,016 0,012 0,017 0,016 0,012 0,000 Kanał "Boszkow ski" i J. Wielkie 5,0 4,5 4,54 4,0 azot azotanowy 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,1 0,46 0,16 0, Jez. Dom inickie 5 azot azotanowy ,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0

13 7. Widzialność pomiar tego parametru wykonywany jest przy użyciu krążka Secchiego, który zanurzany w wodzie w momencie kiedy przestaje być w niej widoczny informuje o przezroczystości wody. Dodatkowo pomiar taki, z pewnym uśrednieniem można traktować także jako informację o tym, jak głęboko światło ma możliwość penetrowania wody w danym zbiorniku jest to dwukrotność wartości widzialności krążka Secchiego a zatem, jak głęboko sięga tzw. strefa fotyczna, czyli ta w której rośliny (zarówno fitoplankton jak i makrofity) mogą przeprowadzać fotosyntezę. W przypadku J. Wielkiego przezroczystość była bardzo niska, ok. 10 cm. W Kanale, który jest bardzo płytki, szczególnie na odcinku oddziaływania Rowu Grotnickiego (z trudnością udało się przepłynąć dalej) przezroczystość wody była do dna, którego głębokość wahała się od 10 do 50 cm. Natomiast wyniki pomiaru widzialności krążka Secchiego dla J. Dominickiego były bardzo dobre. Tutaj widzialność wahała się w granicach 2,3 do 3,0 m. Zatem strefa fotyczna, umożliwiająca występowanie roślinności makrofitowej (która konkuruje z fitoplanktonem o biogeny, dzięki czemu często ogranicza rozwój fitoplanktonu i występowanie tzw. zakwitów ), sięgała do głębokości 4,6 6,0 m, pozwalając w wielu miejscach dna na całkowite jego pokrycie przez rośliny. To z kolei ma także pozytywny wpływ mechaniczny na dno jeziora, stabilizując jego osady i uniemożliwiając ich podrywanie (resuspensję) do toni wodnej, co mogłoby zmniejszyć przezroczystość. Opis cech jezior Dominickiego wraz z planem batymetrycznym można znaleźć na stronie e-boszkowa (http://e-boszkowo.pl/?id=70&id_artykulu=60) Opis cech jeziora Wielkiego można również znaleźć na stronie e-boszkowa (http://e-boszkowo.pl/index.php?id=70&nav_p=2&id_artykulu=57) Z kolei na stronach internetowych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Poznaniu można znaleźć wyniki badań dla J. Dominickiego z roku 2011 (http://poznan.wios.gov.pl/gis/ocena2011/jeziora2011/klasyfikacja_wskaznikow_2011/jez_ Dominickie_2011.pdf) oraz z roku 2013 (http://poznan.wios.gov.pl/gis/ocena2014/jeziora/jez_dominickie_2013.pdf)

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W 2012 roku Wody powierzchniowe stojące Ekosystemy wodne, a szczególnie jeziora należą do najcenniejszych elementów krajobrazu przyrodniczego Lubelszczyzny.

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rezonator Wodny EOS 2000 przywraca w naturalny sposób ekologiczną równowagę zbiorników wodnych bez

Bardziej szczegółowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo

Zleceniodawca: Eco Life System Sp. z o. o., ul. Królewiecka 5 lok. 3, 11-700 Mrągowo UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA Sprawozdanie z wykonania monitoringu jakości wody i osadów dennych w zbiorniku wodnym w miejscowości Modła - gmina Jerzmanowa, przed

Bardziej szczegółowo

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Plan batymetryczny Jeziora Wolsztyńskiego Zlewnia Jeziora Wolsztyńskiego powierzchnia 193,5 km

Bardziej szczegółowo

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Mgr inż. Katarzyna Pikuła 04.11.2011 r. Koszalin Teren badań Powierzchnia: 55,1 ha Objętość: 2395 tys. m 3 Głębokość max.:

Bardziej szczegółowo

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole.

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Wykonali studenci Rybactwa II roku UWM w Olsztynie: Julita Jędrzejewska Patryk Szyszka W pierwszej kolejności studenci

Bardziej szczegółowo

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r.

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Ocena rekultywacji jezior w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Zagadnienia: przesłanki decyzji o podjęciu działań rekultywacyjnych, a kryteria wyboru jeziora do badań monitoringowych;

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2002 r.)

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania:

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania: MONITORING JEZIOR W LATACH 2010-2014 Program badań realizowany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie w latach 2010-2014 był zgodny z Programem Państwowego Monitoringu Środowiska województwa

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania:

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania: Monitoring jezior w latach 2010-2013 Program badań realizowany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie w latach 2010-2013 był zgodny z Programem Państwowego Monitoringu Środowiska województwa

Bardziej szczegółowo

Przykładowe działania związane z ochroną jezior

Przykładowe działania związane z ochroną jezior Przykładowe działania związane z ochroną jezior Olsztyn 6 listopada 2013 Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r.

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r. Wpływ na środowisko wysokiego stężenia odprowadzanych do rzek substancji oraz zawartości tlenu w wodzie przy obecnej sytuacji hydrologicznej Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania:

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie wykonywał badania: Monitoring jezior w latach 2010-2012 Program badań realizowany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie był zgodny z Programem Państwowego Monitoringu Środowiska województwa mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku dr inż. Damian Panasiuk, NILU Polska 1 Eutrofizacja wzbogacenie wody biogenami, w szczególności związkami azotu i fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost

Bardziej szczegółowo

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 MORSKIE WODY PRZYBRZEŻNE Monitoring morskich wód przybrzeżnych 2011 r. realizowany był w ramach nadzoru nad jakością

Bardziej szczegółowo

Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ

Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ Sława, 9 czerwca 2015 r. Ogółem na terenie województwa znajduje się 418 cieków

Bardziej szczegółowo

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU 1 STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU W 2004 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy przeprowadził na zlecenie Urzędu Miasta w Tucholi kontrolę jakości wody jeziora Głęboczek,

Bardziej szczegółowo

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące Wody powierzchniowe stojące Stan czystości wód powierzchniowych stojących Badania monitoringowe wód powierzchniowych stojących mają dostarczyć wiedzy o stanie ekologicznym i chemicznym jezior, niezbędnej

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU lipiec wrzesień, 2013 r. WYKONAWCA: Eco Life System Sp. z o.o. Opracował: Waldemar Wojciechowicz, prezes

Bardziej szczegółowo

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011 Zleceniodawca: Gmina Miasta Gdańsk - Wydział Środowiska Wykonawca: Gdański Uniwersytet Medyczny Międzywydziałowy Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej - Zakład Ochrony Środowiska i Higieny Transportu

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU

KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU W 2003 roku, w ramach realizacji Programu monitoringu środowiska w województwie podkarpackim w 2003, Wojewódzki Inspektorat w Rzeszowie wykonał

Bardziej szczegółowo

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska Eutrofizacja To proces wzbogacania zbiorników wodnych

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych

Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych Akademia Rolnicza w Szczecinie dr inŝ. Małgorzata Raczyńska,, Katedra Ekologii Morza

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej OBIEG MATERII W ZLEWNI RZECZNEJ UJĘCIE BILANSOWE Zestawienie wartości depozycji atmosferycznej, traktowanej jako wejście do systemu zlewni oraz ładunku odprowadzanego poprzez odpływ korytowy pozwala wyróżnić

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dz.U.2011.258.1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Ładunek odprowadzony z Gdańska został porównany z ładunkiem zanieczyszczeń wnoszonych do Zatoki Wisłą.

Ładunek odprowadzony z Gdańska został porównany z ładunkiem zanieczyszczeń wnoszonych do Zatoki Wisłą. 4. ŁADUNEK ZANIECZYSZCZEŃ ODPROWADZONY Z TERENU GMINY GDAŃSK DO ZATOKI GDAŃSKIEJ Szacowanie wielkości ładunków wybranych zanieczyszczeń odprowadzanych z Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej jest kontynuowane

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z dnia 9 września 2008 r.) Na podstawie art. 38a ust.

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie MIEJKIE KOKURY PRZEDMIOTOWE PRZYROD ROK ZKOLY 28/29 EDYCJ IV Woda w przyrodzie. Uważnie przeczytaj pytania i zastanów się nad odpowiedzią 2. taraj się pisać czytelnie 3. Masz 6 minut na odpowiedzi, wykorzystaj

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3 Data wydania: 21 lipca 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYBRANYCH PARAMETRÓW FIZYCZNO-CHEMICZNYCH RZESZOWSKIEGO ZBIORNIKA WODNEGO ZAPORA

BADANIE WYBRANYCH PARAMETRÓW FIZYCZNO-CHEMICZNYCH RZESZOWSKIEGO ZBIORNIKA WODNEGO ZAPORA BADANIE WYBRANYCH PARAMETRÓW FIZYCZNO-CHEMICZNYCH RZESZOWSKIEGO ZBIORNIKA WODNEGO ZAPORA 1. CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zbadanie wybranych parametrów fizyczno-chemicznych wody zbiornika

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 10 września 2012 r. Nazwa i adres AB 984 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r. wersja 4., projekt z dnia 1 VI 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia................... 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Projekt WAB Wetlands, Algae and Biogas a southern Baltic Sea Eutrophication Counteract Project ( Mokradła(nieużytki), glony i biogaz

Bardziej szczegółowo

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r.

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r. Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa Łódź, 25-26 czerwiec 2013r. 1 Badania fizyko-chemiczne wód i ścieków wykonywane są w różnych celach i w zależności

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

Poniżej zdjęcia pokazujące wody jeziora w miesiącu sierpniu przy zakwicie glonów:

Poniżej zdjęcia pokazujące wody jeziora w miesiącu sierpniu przy zakwicie glonów: Mała Panew jest rzeką zanieczyszczoną przez przemysł, rolnictwo i gospodarkę komunalną. W całym ponad 70 letnim okresie eksploatacji zbiornika Turawa rzeka naniosła ogromny ładunek zanieczyszczeń, które

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY PODZIEMNE Wody podziemne stanowią nie tylko formę retencji wody w zlewni, ale równocześnie uczestniczą w procesach przemieszczania rozpuszczonej materii w zlewni. W ramach ZMŚP na Stacjach Bazowych

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w 2006 r.

Ankieta dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w 2006 r. ... Data wypełnienia ankiety Ankieta dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w 2006 r. Nazwa zakładu: Adres: Gmina: Powiat: REGON: Branża (wg EKD): Gospodarka wodna w roku 2006 r. I. Pobór wody z ujęć własnych:

Bardziej szczegółowo

ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody

ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody Bilans jonów Zasady ogólne Kontroli jakości danych dokonuje się wykonując bilans jonów. Bilans jonów jest podstawowym testem poprawności wyników analiz chemicznych

Bardziej szczegółowo

4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej

4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej 4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej Ładunek wybranych zanieczyszczeń odprowadzanych z Gdańska 1 do Zatoki Gdańskiej jest liczony rokrocznie, od 1992 r. Obliczenia

Bardziej szczegółowo

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań. 6,0 458,82 zł. 2,0 152,94 zł. 2,5 191,18 zł. 2,0 152,94 zł

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań. 6,0 458,82 zł. 2,0 152,94 zł. 2,5 191,18 zł. 2,0 152,94 zł Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań L.p. Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, osady, materiał roślinny cena jednostkowa Powietrze- imisja Powietrze- emisja cena jednostkowa

Bardziej szczegółowo

Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych. Marzena Sobczak Kadyny, r.

Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych. Marzena Sobczak Kadyny, r. Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych Marzena Sobczak Kadyny, 24.09.2010r. Przekroje pomiarowo kontrolne w zlewni Baudy badane w 2002r Wyniki badań dla

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego)

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska IMUZ Falenty Wielkopolsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty).

Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty). Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie Inspekcja Ochrony Środowiska Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty). Opracowanie: mgr Tomasz Łaciak Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 5. Zasady stosowania

Bardziej szczegółowo

Eco-Tabs. Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych

Eco-Tabs. Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych TM Eco-Tabs Nowa technologia w bioremediacji silnie zeutrofizowanych zbiorników wodnych Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst Zakład Ekologii Mikroorganizmów UW Przyczyny i skutki eutrofizacji wód podlegające

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 4 października 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 4 października 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 4 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody śródlądowe będące środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych. (Dz. U. z dnia 23 października

Bardziej szczegółowo

Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa?

Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa? Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa? Czyste Jeziora Pomorza bogactwem województwa pomorskiego szanse i zagrożenia Gdańsk 18.04.2013 Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości wody Jeziora Swarzędzkiego w wyniku zabiegów rekultywacyjnych

Zmiany jakości wody Jeziora Swarzędzkiego w wyniku zabiegów rekultywacyjnych Zmiany jakości wody Jeziora Swarzędzkiego w wyniku zabiegów rekultywacyjnych prof. dr hab. Ryszard Gołdyn dr Renata Dondajewska dr Katarzyna Kowalczewska-Madura mgr Joanna Rosińska mgr Wanda Romanowicz-Brzozowska

Bardziej szczegółowo

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY Świat przyrody jest piękny, bardzo różnorodny i warto go takim zachować. Tymczasem człowiek swoimi bardzo

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

POMIARY IN SITU (ph, TLEN ROZPUSZCZONY, PRZEWODNICTWO WŁAŚCIWE, TEMPERATURA).

POMIARY IN SITU (ph, TLEN ROZPUSZCZONY, PRZEWODNICTWO WŁAŚCIWE, TEMPERATURA). POMIARY IN SITU (ph, TLEN ROZPUSZCZONY, PRZEWODNICTWO WŁAŚCIWE, TEMPERATURA). Wprowadzenie: Pomiary In Situ: analiza wykonywana bezpośrednio w ujęciu. Zwykle pomiar jest wykonywany automatycznie, przy

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu. fizyko-chemicznymi

Badanie stanu. fizyko-chemicznymi PUBLICZNE GIMNAZJUM im. Bp Jana Chrapka w Jastrzębi Badanie stanu czystości wód metodami fizyko-chemicznymi Woda jest jedną z podstawowych substancji potrzebnych do życia. Dzięki jej badaniu dowiedziałem

Bardziej szczegółowo

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja Lp 1 Pobór próbek wody powierzchniowej i ścieków do badań fiz-chem i biologicznych 2 Pobór w okresie 24 godzin próbek ścieków do badań fiz-chem 3 Pobór próbek wody powierzchniowej do badań fitobentosu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 30 lipca 2014 r. Nazwa i adres: GRUPOWA OCZYSZCZALNIA

Bardziej szczegółowo

6. Obieg materii w skali zlewni rzecznej 6. OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ

6. Obieg materii w skali zlewni rzecznej 6. OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ 6. OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ Z obszaru zlewni substancje rozpuszczone odprowadzane są przede wszystkim poprzez odpływ powierzchniowy, który jest etapem wyjścia z geoekosystemu. Składniki odpływu

Bardziej szczegółowo

Dominika Jezierska. Łódź, dn r.

Dominika Jezierska. Łódź, dn r. Badania i ocena jakości środowiska morskiego Bałtyku rozporządzenie MŚ z dnia 4 października 2002 r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać morskie wody wewnętrzne i wody przybrzeżne będące środowiskiem

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16 Data wydania: 16 września 2016 r. AB 362 Nazwa i adres ZARZĄD

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr BRVII/342- /07

UMOWA Nr BRVII/342- /07 UMOWA Nr BRVII/342- /07 zawarta dnia.. pomiędzy: 1. Gminą Turawa z siedzibą w Turawie, ul. Opolska 39c, 46-045 Turawa, zwaną w treści umowy Zamawiającym reprezentowaną przez: Wójta Gminy Turawa Waldemara

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 19 maja 2014 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 17 Data wydania: 6 lipca 2017 r. AB 362 Nazwa i adres ZARZĄD

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 16 maja 2016 r. Nazwa i adres AB 1063 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE Anna Nowacka1, Maria Włodarczyk-Makuła2, Damian Panasiuk3 1),2) Politechnika 3) NILU Częstochowska, Wydział InŜynierii i Ochrony

Bardziej szczegółowo

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego Wpływ stosowania chemicznych środków w odladzających na zasolenie Potoku Służewieckiego S i Jez. Wilanowskiego Izabela BOJAKOWSKA 1, Dariusz LECH 1, Jadwiga JAROSZYŃSKA SKA 2 Państwowy Instytut Geologiczny

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska Jan Brzozowski IMUZ Falenty W-P OBw Bydgoszczy IBMER Warszawa Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

Monitoring cieków w Gminie Gdańsk w roku 2011

Monitoring cieków w Gminie Gdańsk w roku 2011 Cel i zakres pracy Monitoring w Gminie Gdańsk w roku 2011 Celem pracy było przeprowadzenie monitoringowych badań wybranych na terenie Gminy Gdańsk i na podstawie uzyskanych wyników badań określenie poziomu

Bardziej szczegółowo

Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków

Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków ECOKUBE Sp. z o. o. ul. Sienkiewicza 55 90-009 Łódź NIP: 725-189-28-15 tel. (+48) 42 630 0995 fax. (+48) 42 630 6645 email: biuro@ecokube.pl Łódź dnia 02.03.2009r. Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków

Bardziej szczegółowo

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ POPRAWA JAKOŚCI WÓD ZLEWNI MORZA BAŁTYCKIEGO RAMOWA DYREKTYWA WODNA (2000/60/WE) DYREKTYWA ŚCIEKOWA (91/271/EWG)

Bardziej szczegółowo

OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ

OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ Odpływ powierzchniowy jest podstawową droga odprowadzania substancji rozpuszczonych i zawiesin z obszaru zlewni. Do zasadniczych źródeł substancji obecnych w odpływie

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Poznajemy warunki życia w stawie.

Poznajemy warunki życia w stawie. Poznajemy warunki życia w stawie. Cel zajęć: określenie właściwości fizykochemicznych wody w stawie. Cele operacyjne: Uczeń: - określa zapach wody, - oznacza ph wody, - mierzy temperaturę wody, - wykrywa

Bardziej szczegółowo

Za wody zagrożone zanieczyszczeniem uznaje się: 1) śródlądowe wody powierzchniowe, a w szczególności wody, które pobiera się lub zamierza się pobierać

Za wody zagrożone zanieczyszczeniem uznaje się: 1) śródlądowe wody powierzchniowe, a w szczególności wody, które pobiera się lub zamierza się pobierać UZASADNIENIE do projektu rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie w sprawie określenia wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE OCENA JAKOŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W LATACH 2010-2012 WEDŁUG ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŚRODOWISKA Z DNIA 9 LISTOPADA

Bardziej szczegółowo

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000.

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

GRAF oczyszczalnie ścieków. one2clean

GRAF oczyszczalnie ścieków. one2clean Przydomowa biologiczna oczyszczalnia ścieków typu SBR one2clean Konrad Gojżewski Kierownik projektów inwestycyjnych konrad.gojzewski@ekodren.pl ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 24 lipca 2006 r.

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawno-administracyjne związane z budową przydomowej oczyszczalni ścieków

Wymagania prawno-administracyjne związane z budową przydomowej oczyszczalni ścieków Wymagania prawno-administracyjne związane z budową przydomowej oczyszczalni ścieków Przed przystąpieniem do przedsięwzięcia jakim jest zabudowa przydomowej oczyszczalni ścieków dobrze jest (jako inwestor)

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 3 września 2014 r. AB 362 Nazwa i adres ZARZĄD

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych.

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych. Ocena stanu jednolitych części powierzchniowych wód płynących (w tym zbiorników zaporowych) w 2013 roku, z uwzględnieniem monitoringu w latach 2011 i 2012. Zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej podstawowym

Bardziej szczegółowo

After-LIFE Communication Plan

After-LIFE Communication Plan After-LIFE Communication Plan projektu Miasta Gniezna nr LIFE07 ENV/PL/000605 pn. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych współfinansowanego w latach

Bardziej szczegółowo

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia Zagadnienia do egzaminu magisterskiego na rok akademicki 2016/2017 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. I. Badania wody surowej, uzdatnionej, wód popłucznych i wody z rzeki

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. I. Badania wody surowej, uzdatnionej, wód popłucznych i wody z rzeki OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Badania wody surowej, uzdatnionej, wód popłucznych i wody z rzeki Wykonanie badań wraz z pobraniem próbek i opracowaniem wyników zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik

Bardziej szczegółowo

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Prof. dr hab. Ryszard Gołdyn Zakład Ochrony Wód Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu Piramida troficzna Ryby drapieżne Ryby

Bardziej szczegółowo

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO Katarzyna RUCKA*, Michał MAŃCZAK*, Piotr BALBIERZ* ścieki przemysłowe, reaktor SBR, biologiczne oczyszczanie ścieków BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim

Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23.10.2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania z dziedzinie

Bardziej szczegółowo

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05)

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) Magdalena Retkiewicz 26.03.2014 ZANIECZYSZCZENIA WÓD Zanieczyszczenie wód niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ.

BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ. BADANIE ZAWARTOŚCI ZWIĄZKÓW AZOTU. OZNACZANIE AZOTU AZOTANOWEGO(V) METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ. Wprowadzenie: Azot jest pierwiastkiem niezwykle ważnym dla organizmów ponieważ jest podstawowym składnikiem białek.

Bardziej szczegółowo