SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU KSZTAŁT BIAŁEK.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU KSZTAŁT BIAŁEK."

Transkrypt

1 SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU KSZTAŁT BIAŁEK. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta pracy Karta Pracy 2. IV. Odpowiedzi do kart pracy. 1. Odpowiedzi do karty pracy Odpowiedzi do karty pracy 2. V. Praca domowa. 1

2 I. WPROWADZENIE. Ciekawa lekcja to taka, która prowokuje ucznia do zadawania pytań. Dlatego tak ważne jest odejście od tradycyjnej formy prowadzenia lekcji, która może się wydawać uczniom mało atrakcyjna. Zalecane jest wprowadzanie nowych metod dydaktycznych jakimi są technologie informacyjne, do których uczniowie mają łatwy dostęp w szkole i w domu. Wykorzystanie multimediów umożliwia przedstawienie wielu procesów, które dotychczas były w sferze wyobraźni ucznia. Korzystanie z tego typu metod może zaktywizować ucznia nie do końca zainteresowanego danym zagadnieniem, a dla ambitnego stanowi źródło cennych informacji. Poziom nauczania: Gimnazjum i liceum Przedmiot: Biologia Dział programowy: Chemiczne podstawy życia Temat: Biologiczne podłoże kształtu i funkcji białek Cel lekcji: Wyjaśnienie biologicznego podłoża różnorodności kształtu i funkcji białek. Cele szczegółowe: poznawcze uczeń: definiuje pojęcia: białko, translacja, fosforylacja białek, kompleks białkowy zna: budowę aminokwasu, strukturę przestrzenną organizacji białek, proces ekspresji genu wymienia przykłady białek i ich funkcje świadczące o ich różnorodności w świecie organizmów żywych umie wskazać grupę warunkującą specyficzne właściwości aminokwasu 2

3 kształtowanie określonych umiejętności uczeń: - potrafi zastosować komputer do poszerzania wiedzy z wykorzystaniem informacji zawartej w Internecie - wyjaśnia jaki wpływ na funkcję białka ma sekwencja aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym - dostrzega i analizuje możliwości modyfikacji białek - potrafi zapisać sekwencję aminokwasów na podstawie fragmentu DNA, korzystając z tabeli kodu genetycznego - umie określić od czego zależy kształt białek rozpuszczalnych w wodzie wychowawcze uczeń: ma świadomość jak precyzyjny musi być przepływ informacji genetycznej w organizmie rozwijanie samodzielnego myślenia II. CZĘŚCI LEKCJI 1. Część wstępna. nauczyciel przedstawia plan pracy na lekcji rozdaje uczniom karty pracy prosi o uważne obejrzenie filmu 3

4 2. Część realizacji. Zagadnienie Cele edukacyjne Czynności nauczyciela Czynności ucznia Kształt białek - omówienie budowy aminokwasów - poznanie budowy białek - charakteryzowanie 1-,2-,3- i 4 rzędowych struktur przestrzennych białka - wykazanie związku między kształtem białka, a środowiskiem występowania (białka rozpuszczalne w wodzie) - wyjaśnienie sposobu kodowania porządku aminokwasów w białku za pomocą kolejności nukleotydów w DNA - przedstawienie poszczególnych etapów prowadzących od DNA do białka - podanie przykładów białek i ich funkcji, świadczące o ich różnorodności - dowiaduje się o sposobach posttranslacyjnej modyfikacji białka (fosforylacja) - omawia budowę aminokwasu - przeprowadza wykład o budowie białek - przeprowadza wykład o ekspresji genów (transkrypcja, translacja) - podaje adres strony internetowej gdzie znajduje się film - prosi o uzupełnienie kart prac - kontroluje pracę uczniów - dyskutuje z uczniami o sposobach praktycznego wykorzystania modyfikacji białkowych niektórych enzymów - zadaje pracę domową - wchodzi na link podany przez nauczyciela - uzupełnia karty pracy - dyskutuje nad pytaniami 7 i 8 z karty pracy numer 2 Proponowane procedury osiągnięcia celów - analiza filmu - posługiwanie się uzyskanymi informacjami na lekcji Proponowane środki dydaktyczne - film pt. Kształt białek - karty pracy - dyskusja 4

5 3. Część podsumowująca. Nauczyciel: podsumowuje informacje uzyskane w czasie zajęć analizuje i ocenia pracę uczniów zadaje i wyjaśnia pracę domową 5

6 III. KARTY PRACY 1. Karta pracy Rysunek przedstawia budowę aminokwasu. Zaznacz grupę, która decyduje o specyficznych właściwościach każdego aminokwasu. 2. Podaj liczbę rodzajów aminokwasów budujących białka. 3. Uzupełnij zdanie. 4. Białko jest zbudowane z... połączonych ze sobą wiązaniem W budowie białek wyróżnia się cztery poziomy organizacji przestrzennej. Uporządkuj tabelę tak, aby opis pasował do danej struktury. Struktura białka Opis 1 pierwszorzędowa A Wskazuje jaki lokalny układ przestrzenny przyjmują łańcuchy polipeptydowe dzięki wiązaniom wodorowym 2 drugorzędowa B Dotyczy białek, które są zbudowane z minimum 2 łańcuchów polipeptydowych o ustalonej strukturze przestrzennej. 3 trzeciorzędowa C Podaje kolejność występowania reszt aminokwasowych w łańcuchu polipeptydowym. 4 czwartorzędowa D Opisuje ułożenie przestrzennego całego łańcucha polipeptydowego. 6

7 1-.., 2-., 3-.., Zaznacz zdanie prawidłowo opisujące powierzchnię białka a. Powierzchnia białek jest ażurowa, aby zwiększyć kontakt ze środowiskiem b. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma nieokreślony kształt umożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. c. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma określony kształt uniemożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. d. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma konkretny kształt umożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. 7

8 2. Karta pracy Podaj, gdzie zapisana jest informacja dotycząca syntezy białek? 2. Wyjaśnij pojęcie translacja 3. Poniży rysunek przedstawia proces ekspresji genu, czyli przekształcenie informacji zakodowanej w genie w funkcjonalny produkt (łańcuch polipeptydowy). Wstaw w odpowiednie miejsca następujące określenia: DNA, translacja, aminokwas, łańcuch polipeptydowy, dojrzałe zwinięte białko. 4. Uzupełnij zdanie Kształt białka określa sekwencja, natomiast funkcję białka określa jego.. 5. Wyjaśnij jaki kształt przyjmują białka znajdujące się w środowisku wodnym komórki. 8

9 6. Uzupełnij tabelę wpisując nazwy białek pełniących podaną funkcję. Zaznacz czy białko działa samodzielnie, czy występuje w postaci kompleksu białkowego. Nazwa białka Funkcja Działanie Transport tlenu Pobieranie glukozy z krwioobiegu Rozkład niepotrzebnych białek Udział w kondensacji DNA 7. Właściwości niektórych białek mogą być modyfikowane np. fosforylacja reguluje aktywność różnych enzymów. Wyjaśnij jaki wpływ na budowę enzymu ma przyłączenie grupy fosforanowej do enzymu. Czy proces ten jest odwracalny? 8. Do czego w praktyce może posłużyć znajomość budowy białek? 9

10 IV. ODPOWIEDZI DO KART PRACY 1. Odpowiedzi do karty pracy Rysunek przedstawia budowę aminokwasu. Zaznacz grupę, która decyduje o specyficznych właściwościach każdego aminokwasu. 2. Podaj liczbę rodzajów aminokwasów budujących białka Uzupełnij zdanie. Białko jest zbudowane z aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniem peptydowym. 4. W budowie białek wyróżnia się cztery poziomy organizacji przestrzennej. Uporządkuj tabelę tak, aby opis pasował do danej struktury. Struktura białka Opis 1 pierwszorzędowa A Wskazuje jaki lokalny układ przestrzenny przyjmują łańcuchy polipeptydowe dzięki wiązaniom wodorowym 2 drugorzędowa B Dotyczy białek, które są zbudowane z minimum 2 łańcuchów polipeptydowych o ustalonej strukturze przestrzennej. 3 trzeciorzędowa C Podaje kolejność występowania reszt aminokwasowych w łańcuchu polipeptydowym. 4 czwartorzędowa D Opisuje ułożenie przestrzennego całego łańcucha polipeptydowego 10

11 1- C, 2- A, 3- D, 4- B 5. Zaznacz zdanie prawidłowo opisujące powierzchnię białka a. Powierzchnia białek jest ażurowa, aby zwiększyć kontakt ze środowiskiem b. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma nieokreślony kształt umożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. c. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma określony kształt uniemożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. d. Powierzchnia białek nie jest ażurowa lecz ma konkretny kształt umożliwiający jej oddziaływanie z innymi cząsteczkami. 11

12 2. Odpowiedzi do karty pracy 2. a. Podaj, gdzie zapisana jest informacja dotycząca syntezy białek? DNA zawiera wszystkie informacje genetyczne na podstawie, których w komórce produkowane są białka. b. Wyjaśnij pojęcie translacja Translacja to proces tłumaczenia informacji genetycznej zapisanej w sekwencji nukleotydów na sekwencję aminokwasów w polipeptydzie. c. Poniży rysunek przedstawia proces ekspresji genu, czyli przekształcenie informacji zakodowanej w genie w funkcjonalny produkt (łańcuch polipeptydowy). Wstaw w odpowiednie miejsca następujące określenia: DNA, translacja, aminokwas, polipeptydowy, dojrzałe zwinięte białko. łańcuch d. Uzupełnij zdanie: Kształt białka określa sekwencja aminokwasów (kolejność aminokwasów), natomiast funkcję białka określa jego kształt (konformacja). 12

13 e. Wyjaśnij jaki kształt przyjmują białka znajdujące się w środowisku wodnym komórki. Białka rozpuszczalne w wodzie przyjmują kształt kulisty. Trzon białka stanowią aminokwasy hydrofobowe, a płaszcz aminokwasy hydrofilowe. f. Uzupełnij tabelę wpisując nazwy białek pełniących podaną funkcję. Zaznacz czy białko działa samodzielnie, czy występuje w postaci kompleksu białkowego. Nazwa białka Funkcja Działanie Hemoglobina Transport tlenu Kompleks białkowy Insulina Proteasom Pobieranie glukozy z krwioobiegu Rozkład niepotrzebnych białek Samodzielne białko Kompleks białkowy Histony Udział w kondensacji DNA Kompleks białkowy g. Właściwości niektórych białek mogą być modyfikowane np. fosforylacja reguluje aktywność różnych enzymów. Wyjaśnij jaki wpływ na budowę enzymu ma przyłączenie grupy fosforanowej do enzymu. Czy proces ten jest odwracalny? Przyłączenie grupy fosforanowej do enzymy powoduje zmianę jego konformacji (kształtu). Proces ten jest odwracany i nosi nazwę defosforylacji. h. Do czego w praktyce możne posłużyć znajomość kształtu białek? Znajomość kształtu białek może posłużyć do zaprojektowania cząsteczki oddziaływującej z tym białkiem np. leku. 13

14 V. PRACA DOMOWA 1. Podaj dowolny przykład fosforylacji białka. 2. Podaj jak klasyfikuje się białka ze względu na: kształt, skład, funkcję i ich pochodzenie. 3. Poniżej zapisano nukleotydy nici DNA. Znając etapy ekspresji genu i korzystając z tabeli kodu genetycznego napisz jakie aminokwasy zostały zakodowane w tym fragmencie. 3` TACGGCTACAACACC5` Tabela kodu genetycznego. U C A G U UUU UUC Phe UCU UCC Ser UAU UAC Tyr UGU UGC Cys U C UUA Leu UCA UAA STOP UGA STOP A UUG UCG UAG STOP UGG Trp G C CUU CUC CUA CUG Leu CCU CCC CCA CCG Pro CAU CAC CAA CAG His Gln CGU CGC CGA CGG Arg U C A G A AUU AUC Ile ACU ACC Thr AAU AAC Asn AGU AGC Ser U C AUA AUG Met ACA ACG AAA AAG Lys AGA AGG Arg A G G GUU GGU GAU GGU U GUC Val GCC Ala GAC Asp GGC Gly C GUA GUG GCA GCG GAA GAG Glu GGA GGG A G 14

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czy priony zawsze są szkodliwe? SPIS TREŚCI: Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czym są choroby prionowe?

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Czym są choroby prionowe? SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czym są choroby prionowe? SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU WSZYSTKO JEST MAGNETYCZNE.

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU WSZYSTKO JEST MAGNETYCZNE. SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU WSZYSTKO JEST MAGNETYCZNE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Transkrypcja RNA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Elektryczny silnik liniowy

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Elektryczny silnik liniowy SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Elektryczny silnik liniowy SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie II. Części lekcji 1. Część wstępna 2. Część realizacji 3. Część podsumowująca III. Karty pracy 1.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU OSWOIĆ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ.

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU OSWOIĆ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ. SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU OSWOIĆ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

Przegląd budowy i funkcji białek

Przegląd budowy i funkcji białek Przegląd budowy i funkcji białek Co piszą o białkach? Wyraz wprowadzony przez Jönsa J. Berzeliusa w 1883 r. w celu podkreślenia znaczenia tej grupy związków. Termin pochodzi od greckiego słowa proteios,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI, FIZYKI LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ROZKŁAD NORMALNY.

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI, FIZYKI LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ROZKŁAD NORMALNY. SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI, FIZYKI LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ROZKŁAD NORMALNY. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU STERYLIZACJA RADIACYJNA SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE... 2 II. Części lekcji... 3 1. Część wstępna... 3 2. Część realizacji... 3 3. Część podsumowania...

Bardziej szczegółowo

Informacje. W sprawach organizacyjnych Slajdy z wykładów

Informacje. W sprawach organizacyjnych Slajdy z wykładów Biochemia Informacje W sprawach organizacyjnych malgorzata.dutkiewicz@wum.edu.pl Slajdy z wykładów www.takao.pl W sprawach merytorycznych Takao Ishikawa (takao@biol.uw.edu.pl) Kiedy? Co? Kto? 24 lutego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU PCR sposób na DNA.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU PCR sposób na DNA. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU PCR sposób na DNA. SPIS TREŚCI: 1. Wprowadzenie. 2. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. 3. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 4 Jak działają geny?

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU JAKĄ BUDOWĘ MA DNA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy Temat: Białka Aminy Pochodne węglowodorów zawierające grupę NH 2 Wzór ogólny amin: R NH 2 Przykład: CH 3 -CH 2 -NH 2 etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

Bardziej szczegółowo

PL B1. MIĘDZYNARODOWY INSTYTUT BIOLOGII MOLEKULARNEJ I KOMÓRKOWEJ W WARSZAWIE, Warszawa, PL BUP 07/06. GRZEGORZ KUDŁA, Zielonka, PL

PL B1. MIĘDZYNARODOWY INSTYTUT BIOLOGII MOLEKULARNEJ I KOMÓRKOWEJ W WARSZAWIE, Warszawa, PL BUP 07/06. GRZEGORZ KUDŁA, Zielonka, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211426 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 370282 (22) Data zgłoszenia: 23.09.2004 (51) Int.Cl. C12N 15/11 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Fizyka w chmurach SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU Fizyka w chmurach I. WPROWADZENIE Ciekawa lekcja to taka, która prowokuje ucznia do zadawania pytań. Dlatego tak ważne jest odejście od tradycyjnej formy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU PRZEGRZANA WODA SPIS TREŚCI:

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU PRZEGRZANA WODA SPIS TREŚCI: SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU PRZEGRZANA WODA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie II. Części lekcji 1. Część wstępna 2. Część realizacji 3. Część podsumowująca III. Karty pracy 1. Karta pracy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU NEUROGENEZA

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU NEUROGENEZA SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU NEUROGENEZA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO GENETYKI MOLEKULARNEJ

WPROWADZENIE DO GENETYKI MOLEKULARNEJ WPROWADZENIE DO GENETYKI MOLEKULARNEJ Replikacja organizacja widełek replikacyjnych Transkrypcja i biosynteza białek Operon regulacja ekspresji genów Prowadzący wykład: prof. dr hab. Jarosław Burczyk REPLIKACJA

Bardziej szczegółowo

Budowa aminokwasów i białek

Budowa aminokwasów i białek Biofizyka Ćwiczenia 1. E. Banachowicz Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM http://www.amu.edu.pl/~ewas Budowa aminokwasów i białek E.Banachowicz 1 Ogólna budowa aminokwasów α w neutralnym p α N 2 COO N

Bardziej szczegółowo

Mutacje jako źródło różnorodności wewnątrzgatunkowej

Mutacje jako źródło różnorodności wewnątrzgatunkowej Mutacje jako źródło różnorodności wewnątrzgatunkowej Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Poziom nauczania oraz odniesienie do podstawy programowej: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony: Różnorodność

Bardziej szczegółowo

Numer pytania Numer pytania

Numer pytania Numer pytania KONKURS BIOLOGICZNY ZMAGANIA Z GENETYKĄ 2016/2017 ELIMINACJE SZKOLNE I SESJA GENETYKA MOLEKULARNA KOD UCZNIA. IMIĘ i NAZWISKO. DATA... GODZINA.. Test, który otrzymałeś zawiera 20 pytań zamkniętych. W każdym

Bardziej szczegółowo

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą byd wykorzystywane przez jego Użytkowników

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji przyrody/biologii (2 jednostki lekcyjne)

Scenariusz lekcji przyrody/biologii (2 jednostki lekcyjne) Joanna Wieczorek Scenariusz lekcji przyrody/biologii (2 jednostki lekcyjne) Strona 1 Temat: Budowa i funkcje kwasów nukleinowych Cel ogólny lekcji: Poznanie budowy i funkcji: DNA i RNA Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU HALO, NEURON. ZGŁOŚ SIĘ.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU HALO, NEURON. ZGŁOŚ SIĘ. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU HALO, NEURON. ZGŁOŚ SIĘ. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CUKRY I ICH ZASKAKUJĄCE WŁAŚCIWOŚCI.

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CUKRY I ICH ZASKAKUJĄCE WŁAŚCIWOŚCI. SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CUKRY I ICH ZASKAKUJĄCE WŁAŚCIWOŚCI. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III.

Bardziej szczegółowo

A. B. Co warto wiedzieć o aminokwasach?

A. B. Co warto wiedzieć o aminokwasach? A. B. Co warto wiedzieć o aminokwasach? a) 1. Cele lekcji a. a) Wiadomości Uczeń zna pojęcia: asymetryczny atom węgla, L-aminokwas, peptyd, reakcja kondensacji, aminokwas białkowy, aminokwas egzogenny

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Podstawowe techniki inżynierii genetycznej. Streszczenie SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl

EWOLUCJA GENOMÓW. Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl EWOLUCJA GENOMÓW Bioinformatyka, wykład 6 (22.XI.2010) krzysztof_pawlowski@sggw.pl Wykład 6 spis treści genomika mapowanie genomów początki ewolucji świat RNA świat wirusów (?) ewolucja genomów GENOMIKA

Bardziej szczegółowo

Aminokwasy, peptydy i białka. Związki wielofunkcyjne

Aminokwasy, peptydy i białka. Związki wielofunkcyjne Aminokwasy, peptydy i białka Związki wielofunkcyjne Aminokwasy, peptydy i białka Aminokwasy, peptydy i białka: - wiadomości ogólne Aminokwasy: - ogólna charakterystyka - budowa i nazewnictwo - właściwości

Bardziej szczegółowo

października 2013: Elementarz biologii molekularnej. Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II

października 2013: Elementarz biologii molekularnej. Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II 10 października 2013: Elementarz biologii molekularnej www.bioalgorithms.info Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II Komórka: strukturalna i funkcjonalne jednostka organizmu żywego Jądro komórkowe: chroniona

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU RZEŹBY Z PIORUNÓW

SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU RZEŹBY Z PIORUNÓW SCENARIUSZ LEKCJI FIZYKI Z WYKORZYSTANIEM FILMU RZEŹBY Z PIORUNÓW SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE... 2 II. Części lekcji... 3 1. Część wstępna... 3 2. Część realizacji... 3 3. Część podsumowania... 3 III.

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1. Hoechst Aktiengesellschaft, Frankfurt nad Menem, DE. Gugała Barbara, PATPOL Spółka z o. o.

(13) B1 PL B1. Hoechst Aktiengesellschaft, Frankfurt nad Menem, DE. Gugała Barbara, PATPOL Spółka z o. o. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 169178 (13) B1 (2 1) Numer zgłoszenia 289953 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia 19.04.1991 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6 C12N 15/62 C12N

Bardziej szczegółowo

Wykład 14 Biosynteza białek

Wykład 14 Biosynteza białek BIOCHEMIA Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka semestr III Wykład 14 Biosynteza białek WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA CENTRUM BIOIMMOBILIZACJI I INNOWACYJNYCH MATERIAŁÓW OPAKOWANIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcja białek (I mgr)

Struktura i funkcja białek (I mgr) Struktura i funkcja białek (I mgr) Dr Filip Jeleń fj@protein.pl http://www.protein.pl/ Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer Biochemia Carl Branden, John Tooze Introduction to Protein Structure

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka. z sylabusu... (wykład monograficzny) wykład 1. E. Banachowicz. Wykład monograficzny Bioinformatyka.

Bioinformatyka. z sylabusu... (wykład monograficzny) wykład 1. E. Banachowicz. Wykład monograficzny Bioinformatyka. Bioinformatyka (wykład monograficzny) wykład 1. E. Banachowicz Zakład Biofizyki Molekularnej IF UAM http://www.amu.edu.pl/~ewas z sylabusu... Wykład 1, 2006 1 Co to jest Bioinformatyka? Zastosowanie technologii

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

2. Produkty żywnościowe zawierające białka Mięso, nabiał (mleko, twarogi, sery), jaja, fasola, bób (rośliny strączkowe)

2. Produkty żywnościowe zawierające białka Mięso, nabiał (mleko, twarogi, sery), jaja, fasola, bób (rośliny strączkowe) BIAŁKA 1. Funkcja białek w organizmie Budulcowa mięśnie (miozyna), krew (hemoglobina, fibrynogen), włosy (keratyna), skóra, chrząstki, ścięgna (kolagen), białka współtworzą wszystkie organelle komórkowe

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji biologii w kl. III gimnazjum

Konspekt lekcji biologii w kl. III gimnazjum Konspekt lekcji biologii w kl. III gimnazjum Jolanta Paziewska ZSO Nr3 w Leopoldowie Dział programu: Dziedziczność i zmienność genetyczna Temat lekcji: DNA jako nośnik informacji genetycznej 1 godz. lekcyjna

Bardziej szczegółowo

Translacja czyli biosynteza białek. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Translacja czyli biosynteza białek. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Translacja czyli biosynteza białek Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Centralny dogmat biologii molekularnej. Potrzeba istnienia

Bardziej szczegółowo

Białka. 1) Dlaczego są ważne? 2) Kodowanie i budowa białek. 3) Procesy regulujące strukturę trzeciorzędową białek. 4) Allosteryczność.

Białka. 1) Dlaczego są ważne? 2) Kodowanie i budowa białek. 3) Procesy regulujące strukturę trzeciorzędową białek. 4) Allosteryczność. Białka 1) Dlaczego są ważne? 2) Kodowanie i budowa białek. 3) Procesy regulujące strukturę trzeciorzędową białek. 4) Allosteryczność. Białka stanowią ok. 15% masy ciała człowieka. Funkcje białek a) Funkcje

Bardziej szczegółowo

Struktura biomakromolekuł chemia biologiczna III rok

Struktura biomakromolekuł chemia biologiczna III rok truktura biomakromolekuł chemia biologiczna III rok jak są zbudowane białka? dlaczego białka są tak zbudowane? co z tego wynika? 508 13 604 liczba struktur dostępnych w Protein Data Bank wynosi aktualnie

Bardziej szczegółowo

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Pobrano ze strony http://biologhelp.com Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut LISTOPAD ROK 2006 Instrukcja dla zdającego

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcje białek

Budowa i funkcje białek Budowa i funkcje białek Białka Wszystkie organizmy zawierają białko Każdy organizm wytwarza własne białka Podstawowe składniki białek - aminokwasy Roślinne mogą wytwarzać aminokwasy ze związków nieorganicznych

Bardziej szczegółowo

REPLIKACJA DNA REPLIKACJA DNA CYKL ŻYCIOWY KOMÓRKI

REPLIKACJA DNA REPLIKACJA DNA CYKL ŻYCIOWY KOMÓRKI CYKL ŻYCIOWY KOMÓRKI G 1 - interfaza (faza spoczynkowa komórki) normalne funkcjonowanie komórki /2n; 2c/ S- synteza DNA (replikacja DNA)- 8h powielenie każdej z nici DNA /2n; 4c/ G 2 - faza podwojonego

Bardziej szczegółowo

Podstawy genetyki. Genetyka to dział biologii, analizujący problemy związane z dziedziczeniem cech i zmiennością organizmów.

Podstawy genetyki. Genetyka to dział biologii, analizujący problemy związane z dziedziczeniem cech i zmiennością organizmów. R o z d z i a ł 1 Podstawy genetyki Genetyka w medycynie W ostatnich dziesięcioleciach dokonał się znaczny postęp w zrozumieniu, jaką rolę odgrywają czynniki dziedziczne w procesach patologii człowieka.

Bardziej szczegółowo

TATA box. Enhancery. CGCG ekson intron ekson intron ekson CZĘŚĆ KODUJĄCA GENU TERMINATOR. Elementy regulatorowe

TATA box. Enhancery. CGCG ekson intron ekson intron ekson CZĘŚĆ KODUJĄCA GENU TERMINATOR. Elementy regulatorowe Promotory genu Promotor bliski leży w odległości do 40 pz od miejsca startu transkrypcji, zawiera kasetę TATA. Kaseta TATA to silnie konserwowana sekwencja TATAAAA, występująca w większości promotorów

Bardziej szczegółowo

Dr. habil. Anna Salek International Bio-Consulting 1 Germany

Dr. habil. Anna Salek International Bio-Consulting 1 Germany 1 2 3 Drożdże są najprostszymi Eukariontami 4 Eucaryota Procaryota 5 6 Informacja genetyczna dla każdej komórki drożdży jest identyczna A zatem każda komórka koduje w DNA wszystkie swoje substancje 7 Przy

Bardziej szczegółowo

21. Wstęp do chemii a-aminokwasów

21. Wstęp do chemii a-aminokwasów 21. Wstęp do chemii a-aminokwasów Chemia rganiczna, dr hab. inż. Mariola Koszytkowska-Stawińska, WChem PW; 2016/2017 1 21.1. Budowa ogólna a-aminokwasów i klasyfikacja peptydów H 2 N H kwas 2-aminooctowy

Bardziej szczegółowo

Właściwości białek. 1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. a) Wiadomości. b) Umiejętności. c) Postawy

Właściwości białek. 1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. a) Wiadomości. b) Umiejętności. c) Postawy Właściwości białek 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia: peptyd, wiązanie peptydowe, białko, wysalanie, koagulacja, peptyzacja, denaturacja, roztwór koloidalny, zol, żel. wie, jakie czynniki

Bardziej szczegółowo

46 i 47. Wstęp do chemii -aminokwasów

46 i 47. Wstęp do chemii -aminokwasów 46 i 47. Wstęp do chemii -aminokwasów Chemia rganiczna, dr hab. inż. Mariola Koszytkowska-Stawińska, WChem PW; 2017/2018 1 21.1. Budowa ogólna -aminokwasów i klasyfikacja peptydów H 2 H H 2 R H R R 1 H

Bardziej szczegółowo

2. Metody adresowania w arkuszu kalkulacyjnym

2. Metody adresowania w arkuszu kalkulacyjnym 1. Uczeń: Uczeń: 2. Metody adresowania w arkuszu kalkulacyjnym a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Zna zastosowanie arkusza kalkulacyjnego, zna sposoby adresowania w arkuszu kalkulacyjnym, zna podstawowe

Bardziej szczegółowo

Difunkcyjne pochodne powtórzenie wiadomości

Difunkcyjne pochodne powtórzenie wiadomości Difunkcyjne pochodne powtórzenie wiadomości 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: podział cukrów, podział białek. b) Umiejętności Uczeń potrafi: napisać wzory sumaryczne rybozy, glukozy, fruktozy, maltozy,

Bardziej szczegółowo

4.1 Hierarchiczna budowa białek

4.1 Hierarchiczna budowa białek Spis treści 4.1 ierarchiczna budowa białek... 51 4.1.1 Struktura pierwszorzędowa... 51 4.1.2 Struktura drugorzędowa... 53 4.1.3 Struktura trzeciorzędowa... 60 4.1.4 Rodzaje oddziaływań stabilizujących

Bardziej szczegółowo

Test kwalifikacyjny Lifescience dla licealistów 2015

Test kwalifikacyjny Lifescience dla licealistów 2015 Test kwalifikacyjny Lifescience dla licealistów 2015 Imię nazwisko (pseudonim): 1. Daltonizm (d) jest cechą recesywną sprzężoną z płcią. Rudy kolor włosów (r) jest cechą autosomalną i recesywną w stosunku

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka wykład 9

Bioinformatyka wykład 9 Bioinformatyka wykład 9 14.XII.21 białkowa bioinformatyka strukturalna krzysztof_pawlowski@sggw.pl 211-1-17 1 Plan wykładu struktury białek dlaczego? struktury białek geometria i fizyka modyfikacje kowalencyjne

Bardziej szczegółowo

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Eksparesja genów TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Przepisywanie informacji genetycznej z makrocząsteczki DNA na mniejsze i bardziej funkcjonalne cząsteczki pre-mrna Polimeraza RNA ETAP I Inicjacja

Bardziej szczegółowo

Budowa i rola DNA. 1. Cele lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. Metadane scenariusza

Budowa i rola DNA. 1. Cele lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. Metadane scenariusza Metadane scenariusza Budowa i rola DNA 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna nazwy związków chemicznych budujących cząsteczkę DNA i wie, jak są ze sobą powiązane, wie, jak wygląda model przestrzenny

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z biochemii

Laboratorium z biochemii Laboratorium z biochemii DLA STUDENTÓW BIOLOGII, BIOTECHNOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA Praca zbiorowa pod redakcją Antoniego Polanowskiego Poprawki do wydania III wprowadzone pod redakcją Justyny Ciuraszkiewicz

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA ( 12) OPIS PATENTOWY (19) PL (18) POLSKA (13) B1. (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/CA94/00144

RZECZPOSPOLITA ( 12) OPIS PATENTOWY (19) PL (18) POLSKA (13) B1. (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/CA94/00144 RZECZPOSPOLITA ( 12) OPIS PATENTOWY (19) PL (18) 182236 POLSKA (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 310617 (22) Data zgłoszenia: 14.03.1994 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

2. Opracowanie grafiki w dokumencie tekstowym

2. Opracowanie grafiki w dokumencie tekstowym 1. Uczeń: Uczeń: 2. Opracowanie grafiki w dokumencie tekstowym a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna sposoby wstawiania obrazka do tekstu, wie w jaki sposób wstawić obiekt ClipArt do dokumentu, wie w

Bardziej szczegółowo

Nośnikiem informacji genetycznej są bardzo długie cząsteczki DNA, w których jest ona zakodowana w liniowej sekwencji nukleotydów A, T, G i C

Nośnikiem informacji genetycznej są bardzo długie cząsteczki DNA, w których jest ona zakodowana w liniowej sekwencji nukleotydów A, T, G i C MATERIAŁ GENETYCZNY KOMÓRKI BIOSYNTEZA BIAŁEK MATERIAŁ GENETYCZNY KOMÓRKI Informacja genetyczna - instrukcje kierujące wszystkimi funkcjami komórki lub organizmu zapisane jako określone, swoiste sekwencje

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów.

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. mrna 1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. GGA CGC GCT replikacja CCT GCG CGA transkrypcja aminokwasy trna antykodony

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji klasa III Technikum

Scenariusz lekcji klasa III Technikum Scenariusz lekcji klasa III Technikum Temat lekcji: Instrumenty marketingu mix Wymiar 1x 45 minut Metody lekcji: aktywizujące praca w grupie, pogadanka, prezentacja, praca z tekstem, praktyczne - ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

2. Tabele w bazach danych

2. Tabele w bazach danych 1. Uczeń: Uczeń: 2. Tabele w bazach danych a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna sposób wstawiania tabeli do bazy danych, wie, w jaki sposób rozplanować położenie pól i tabel w tworzonej bazie, zna pojęcia

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Budowa i działanie narządu wzroku

Tytuł: Budowa i działanie narządu wzroku Tytuł: Budowa i działanie narządu wzroku I. Część ogólna: Data: 16.05.2009 r. Imię i nazwisko nauczyciela/ szkoła: Daria Kowalczyk/ Zespół Szkół w Redzikowie - Gimnazjum Przedmiot: Biologia Klasa: II gimnazjum

Bardziej szczegółowo

1. Właściwości białek

1. Właściwości białek 1. Właściwości białek a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń zna: Uczeń: właściwości białek, proces denaturacji białek, reakcje charakterystyczne dla białek. ii. b) Umiejętności rozróżnia reakcje charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

Generator testów 1.3.1 Biochemia wer. 1.0.5 / 14883078 Strona: 1

Generator testów 1.3.1 Biochemia wer. 1.0.5 / 14883078 Strona: 1 Przedmiot: Biochemia Nazwa testu: Biochemia wer. 1.0.5 Nr testu 14883078 Klasa: zaoczni_2007 IBOS Odpowiedzi zaznaczamy TYLKO w tabeli! 1. Do aminokwasów aromatycznych zalicza się A) G, P oraz S B) L,

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ 1. Gen to odcinek DNA odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Plan metodyczny lekcji

Plan metodyczny lekcji Plan metodyczny lekcji Klasa: VI Przedmiot: przyroda Czas trwania lekcji: 45 minut Nauczyciel: mgr Iwona Gładyś Temat lekcji: Ślimak winniczek przedstawiciel ślimaków lądowych (temat zgodny z podstawą

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Temat: Kwas o najprostszej budowie. Temat lekcji: Kwas o najprostszej budowie

Scenariusz lekcji. Temat: Kwas o najprostszej budowie. Temat lekcji: Kwas o najprostszej budowie Scenariusz lekcji Temat: Kwas o najprostszej budowie 1. Część ogólna Imię i nazwisko nauczyciela: Andrzej Kapuściński, Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Szczutowie Przedmiot: chemia Klasa: II Czas

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Skąd biorą się kolory?. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji fizyki Temat: OD CZEGO ZALEŻY SIŁA TARCIA?

Scenariusz lekcji fizyki Temat: OD CZEGO ZALEŻY SIŁA TARCIA? Scenariusz lekcji fizyki Temat: OD CZEGO ZALEŻY SIŁA TARCIA? I KLASA- Gimnazjum Towarzystwa Salezjańskiego Studenci Uniwersytetu Szczecińskiego prowadzący lekcje fizyki: Sylwia Tillack, Ewelina Świerczewska

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA MULTIMEDIALNA

PREZENTACJA MULTIMEDIALNA PREZENTACJA MULTIMEDIALNA i n ż. M a g d a l e n a P i ę t k a P. W I E D Z Y & P. E D U K A C Y J N E Strona 1 i n ż. M a g d a l e n a P i ę t k a P. W I E D Z Y & P. E D U K A C Y J N E Strona 2 i n

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA Temat: CZY ŻYWNOŚĆ ZAWSZE JEST ZDROWA? Opracowanie: mgr Izydora Antczak Czas trwania zajęć: 2godziny Przedmiot:

Bardziej szczegółowo

Sposoby przedstawiania algorytmów

Sposoby przedstawiania algorytmów Temat 1. Sposoby przedstawiania algorytmów Realizacja podstawy programowej 5. 1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów; 2) formułuje ścisły

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji.

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Zasady BHP. IV.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcyjny Przesunięcia wykresu funkcji równolegle do osi odciętych i osi rzędnych. Scenariusz lekcyjny

Scenariusz lekcyjny Przesunięcia wykresu funkcji równolegle do osi odciętych i osi rzędnych. Scenariusz lekcyjny Scenariusz lekcyjny Klasa: I c liceum ogólnokształcące (profil bezpieczeństwo wewnętrzne). Czas trwania zajęć: 45 minut. Nauczany przedmiot: matematyka. Program nauczania: Kształcenie w zakresie podstawowym

Bardziej szczegółowo

2. Metody prezentacji informacji

2. Metody prezentacji informacji 1. Uczeń: Uczeń: 2. Metody prezentacji informacji a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna różne sposoby prezentacji informacji, wie w jaki sposób utworzyć prezentację typu PowerPoint, zna zasady edycji

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach.

Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach. Scenariusz lekcji matematyki Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach. Opracowała: mgr inż. Monika Grzegorczyk 1. Temat lekcji: Równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w zadaniach.

Bardziej szczegółowo

KĄTY. Cele operacyjne. Metody nauczania. Materiały. Czas trwania. Struktura i opis lekcji

KĄTY. Cele operacyjne. Metody nauczania. Materiały. Czas trwania. Struktura i opis lekcji KĄTY Cele operacyjne Uczeń zna: pojęcie kąta i miary kąta, zależności miarowe między kątami Uczeń umie: konstruować kąty przystające do danych, kreślić geometryczne sumy i różnice kątów, rozróżniać rodzaje

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy ekspresji genów

Nowoczesne systemy ekspresji genów Nowoczesne systemy ekspresji genów Ekspresja genów w organizmach żywych GEN - pojęcia podstawowe promotor sekwencja kodująca RNA terminator gen Gen - odcinek DNA zawierający zakodowaną informację wystarczającą

Bardziej szczegółowo

CELE LEKCJI. Po zajęciach uczeń powinien: znać. umieć. Temat: WSTAWIANIE TABELI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO

CELE LEKCJI. Po zajęciach uczeń powinien: znać. umieć. Temat: WSTAWIANIE TABELI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO SCENARIUSZ ZAJĘĆ ROK SZKOLNY: 2007/2008 DATA: 27.03.2008 NAUCZYCIEL: Katarzyna Pęksa KLASA: 6 SP PRZEDMIOT: Informatyka DZIAŁ PROGRAMOWY: Podstawy edycji tekstu Temat: WSTAWIANIE TABELI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Autorzy scenariusza: Krzysztof Sauter (informatyka), Marzena Wierzchowska (matematyka)

SCENARIUSZ LEKCJI. Autorzy scenariusza: Krzysztof Sauter (informatyka), Marzena Wierzchowska (matematyka) SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne oraz sposoby sprawdzania wiadomości i umiejętności z biologii. w klasach pierwszych realizujących poziom rozszerzony.

Wymagania edukacyjne oraz sposoby sprawdzania wiadomości i umiejętności z biologii. w klasach pierwszych realizujących poziom rozszerzony. Wymagania edukacyjne oraz sposoby sprawdzania wiadomości i umiejętności z biologii w klasach pierwszych realizujących poziom rozszerzony. Cele kształcenia wymagania ogólne I. Poznanie świata organizmów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Scenariusz lekcji chemii z wykorzystaniem tablicy interaktywnej Temat: Próby klasyfikacji pierwiastków Imię i nazwisko: Zuzanna Bońkowska Szkoła: Gimnazjum w Gójsku Przedmiot: chemia Klasa: I Czas trwania

Bardziej szczegółowo

MACIERZE MUTACYJNE W ANALIZIE GENOMÓW czy możliwa jest rekonstrukcja filogenetyczna? Aleksandra Nowicka

MACIERZE MUTACYJNE W ANALIZIE GENOMÓW czy możliwa jest rekonstrukcja filogenetyczna? Aleksandra Nowicka MAIERZE MUTAYJNE W ANALIZIE GENOMÓW czy możliwa jest rekonstrukcja filogenetyczna? Aleksandra Nowicka Zadaniem FILOGENETYKI jest : zrekonstruowanie ewolucyjnej historii wszystkich organizmów odkrycie przodka

Bardziej szczegółowo

META-TUTOR WYSOKA JAKOŚĆ SYSTEMU OŚWIATY GIMNAZJUM IM. GEN. AUGUSTYNA SŁUBICKIEGO W IZBICY KUJAWSKIEJ

META-TUTOR WYSOKA JAKOŚĆ SYSTEMU OŚWIATY GIMNAZJUM IM. GEN. AUGUSTYNA SŁUBICKIEGO W IZBICY KUJAWSKIEJ META-TUTOR WYSOKA JAKOŚĆ SYSTEMU OŚWIATY GIMNAZJUM IM. GEN. AUGUSTYNA SŁUBICKIEGO W IZBICY KUJAWSKIEJ GIMNAZJUM IM. GEN. AUGUSTYNA SŁUBICKIEGO To, co musiałeś odkryć samodzielnie, zostawia w twym umyśle

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ KOŁA INFORMATYCZNEGO LUB MATEMATYCZNEGO W KLASIE III GIMNAZJUM LUB I LICEUM ( 2 GODZ.)

KONSPEKT ZAJĘĆ KOŁA INFORMATYCZNEGO LUB MATEMATYCZNEGO W KLASIE III GIMNAZJUM LUB I LICEUM ( 2 GODZ.) Joanna Osio asiaosio@poczta.onet.pl Nauczycielka matematyki w Gimnazjum im. Macieja Rataja w Żmigrodzie KONSPEKT ZAJĘĆ KOŁA INFORMATYCZNEGO LUB MATEMATYCZNEGO W KLASIE III GIMNAZJUM LUB I LICEUM ( 2 GODZ.)

Bardziej szczegółowo

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony:

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony: Wymieranie gatunków Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: ZAKRES TREŚCI: Czynniki antropogeniczne ograniczające bioróżnorodność gatunkową Poziom nauczania oraz odniesienie do podstawy programowej: Liceum

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TREŚCI: 1. budowa chemiczna organizmów 3. lokalizacja DNA w komórce 2. budowa i funkcjonowanie komórki 4. budowa i właściwości DNA.

ZAKRES TREŚCI: 1. budowa chemiczna organizmów 3. lokalizacja DNA w komórce 2. budowa i funkcjonowanie komórki 4. budowa i właściwości DNA. Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: ZAKRES TREŚCI: 1. budowa chemiczna organizmów 3. lokalizacja DNA w komórce 2. budowa i funkcjonowanie komórki 4. budowa i właściwości DNA. Poziom nauczania oraz odniesienie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji biologii dla klasy I gimnazjum

Scenariusz lekcji biologii dla klasy I gimnazjum Scenariusz lekcji biologii dla klasy I gimnazjum Temat: Narządy wymiany gazowej u zwierząt a środowisko życia I Część ogólna: Data: - Imię i nazwisko nauczyciela/szkoła: Katarzyna Flaszkowska / Publiczne

Bardziej szczegółowo