90 lat TPD w Okręgu Krośnieńskim

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "90 lat TPD w Okręgu Krośnieńskim"

Transkrypt

1 90 lat TPD w Okręgu Krośnieńskim Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat. Janusz Korczak Krosno listopad 2009

2 Szliśmy z ludźmi ku ludziom chleb niosąc myśli i pieśni Pola zostały niedosiane, myśl niedopowiedziana a pieśń nasza przerwana Ale ścieżka ku ludziom wiedzie dalej polami Niech się wam szczęści, którzy idziecie za nami. TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI Oddział Okręgowy w Krośnie Krosno ul. Wojska Polskiego 41 tel/fax tel.kom NIP: Konto bankowe: Bank Millenium S.A TPD-owski RZECZNIK PRAW DZIECKA przyjmuje w siedzibie Oddziału TPD ul. Wojska Polskiego 41 w każdy wtorek i czwartek w godzinach w pozostałe dni tygodnia zgłoszenia spraw i problemów przyjmuje Biuro Oddziału w godz tel , tel. całodobowo Opracowanie: Marian Duda Agnieszka Zygarowicz Joanna Drozd Wietecha Ewa Patla Wacław Lorenc Genealogia i zarys Utworzenie Towarzystwa Przyjaciół Dzieci było ściśle związane z uzyskaniem niepodległości Polski po zakończeniu I Wojny Światowej. Po latach niewoli, u zarania niepodległości, Polska znalazła się w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej i socjalnej. W najtrudniejszej sytuacji znalazły się dzieci. Wojna odebrała życie setkom tysięcy mężczyzn, którzy zginęli w walce. Dzieci pozbawione zostały w przeważającej części ojców, a w wielu wypadkach i matek. Sierotami nie miał się kto zająć. Błąkały się po ulicach miast żebrząc i żyjąc na skraju nędzy. Nie było szkół, więc dzieci pozostawione zostały samym sobie. Wiele z nich chorowało na gruźlicę i inne choroby zakaźne, szerzył się głód. Przykładem takiego prewentorium jest obecny Dom Wczasów Dziecięcych w Rymanowie Zdroju założony przez związek zawodowy. Takie same ośrodki powstawały na terenie całej Polski. W niezwykle trudnym położeniu znajdowały się dzieci ze wsi. I w tym środowisku było wiele sierot i półsierot, a w przeludnionych chałupach wiejskich panowały trudne - do zrozumienia z perspektywy dnia dzisiejszego- warunki bytowe. Premier ówczesnego rządu Wincenty Witos zaapelował o utworzenie Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. W starych dworach, remizach strażackich, przy kościołach i kołach gospodyń wiejskich zakładano szkoły, tworzono wiejskie szpitale i przychodnie historii TPD zdrowia, powoływano świetlice, w których dzieci otrzymywały pełne wyżywienie, całodobową opiekę oraz niezbędne ubrania, obuwie i pomoce szkolne. Podczas żniw dzieci wiejskie ulegały częstym wypadkom, tracąc nawet życie. Polskie Stronnictwo Ludowe, które było założycielem Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci postanowiło i ten problem rozwiązać pozytywnie. Podczas wakacji na okres prac żniwnych obejmowano opieką wszystkie małe dzieci grupowane w dziecińcach. Opiekę zapewniały wolontariuszki przeważnie nauczyciele, księża oraz młodzież studencka powracająca na wieś na wakacje. Z inicjatywy m.in. Stefanii Sempołowskiej i PPS w 1919 roku utworzono Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. RTPD ze składek społeczeństwa oraz darowizn zasobnych w fundusze sponsorów tworzyło sierocińce, gdzie mieszkały sieroty lub półsieroty, zakładało świetlice z dożywianiem i całodobową opieką dla dzieci bezdomnych, budowało szkoły, w których dzieci mogły się uczyć, zakładało prowizoryczne prewentoria i sanatoria w miejscowościach uzdrowiskowych, do których kierowano dzieci z chorobami z akaźnymi i wyniszczającymi organizm. Ta forma opieki przyniosła piękne owoce. Zmniejszyła się ilość wypadków, podniosła się kultura i oświata wśród dzieci wiejskich, stworzono podstawy pedagogiki organizacji wolnego czasu. W ślady Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci poszło Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, które w miastach tworzyło półkolonie, wyjazdowe placówki kolonijne oraz zdrowotne turnusy dla dzieci z krzywicą, wadami budowy kręgosłupa oraz niedorozwojem fizycznym - słabym wzrostem i niedowagą organizmu. Działalność obu organizacji pracujących na rzecz dzieci przynosiła oczekiwane efekty. Rosła liczba kół i organizacji o zasięgu powiatowym i wojewódzkim. Z zachowanych dokumentów wynika, że na terenie Krosna, Jasła i Sanoka działały organiza- Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 2

3 cje Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, a podlegały organizacyjnie województwu lwowskiemu i krakowskiemu. O działalności ich nie możemy zbyt wiele powiedzieć, bowiem cała dokumentacja została zniszczona podczas wojny, albo zaginęła przy licznych zmianach organizacyjnych w samym stowarzyszeniu. Jeszcze mniej śladów pozostało po działalności Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Dokumentacja o prowadzonych formach działalności pozostała w kołach gospodyń wiejskich, jednostkach ochotniczych straży pożarnych oraz w niektórych szkołach podstawowych lub parafiach. W czasie okupacji doszło do zawieszenia działalności obu organizacji. Znikły struktury organizacyjne obu Towarzystw. Nie zaprzestano jednak działalności na rzecz dzieci. Znana jest akcja pomocy dzieciom z Zamojszczyzny. Z narażeniem życia działacze stowarzyszeń pomocy dzieciom odbijali wagony, w których znajdowały się dzieci z Zamojszczyzny. Przydzielano ich do rodzin z Podkarpacia, aby mogły przetrwać okres okupacji. Znane są z historii akcje ratowania dzieci żydowskich, które otrzymywały polskie nazwiska, uczono ich języka polskiego i zasad wiary katolickiej. Działacze stowarzyszeń pomocy dzieciom organizowali w miejscowościach tajne nauczanie oraz liczne sierocińce i ochronki /były to placówki oświatowe dla dzieci bezdomnych/. Pierwsze koła Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci zaczęły działać jesienią 1944 roku w Lublinie. W miarę wyzwalania ziem polskich spod okupacji tworzyły się kolejne ogniwa i rejony działania obu stowarzyszeń. O rozwoju tej organizacji niechaj świadczy fakt, że już w 1945 roku działało ponad kół, 231 oddziałów powiatowych i 14 oddziałów wojewódzkich skupiających członków. Podobnie rozwijały się ogniwa Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, które posiadało wiele własnych ośrodków typu sierocińców, prewentoriów i placówek opieki nad dzieckiem. Zjazd zjednoczeniowy Towarzystwa Przyjaciół Dzieci odbył się dnia 13 maja 1949 roku w Warszawie. Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci reprezentowało 199 delegatów, a Chłopskie 65 delegatów. Okres działalności Towarzystwa przerwały represje polityczne epoki stalinizmu. Już z końcem 1952 roku podjęto decyzję o likwidacji Towarzystwa Przyjaciół Dzieci działającego w oparciu o przyjęty statut i program działania nawiązujący do przedwojennych wzorców obu organizacji. Naciski polityczne doprowadziły do aresztowań działaczy TPD, do masowej likwidacji placówek i biur Stowarzyszenia, do cofnięcia jakiejkolwiek pomocy finansowej przyznawanej przez państwo. Okres likwidacji przybrał szczególnie ostrą formę w roku 1953 i do 1956 stowarzyszenie nie działało. Ówczesna władza powołała wprawdzie nową organizację również o nazwie TPD, która jednak kadrowo różniła się istotnie od rozwiązanej, zaś ideowo była zaprzeczeniem ideologicznym, humanitarnym i programowym organizacji powstałej na początku kształtowania się państwowości Polski. Istnieją liczne przykłady, że wypuszczeni z więzień działacze Stowarzyszenia z narażeniem życia i zdrowia nawiązywali do tradycji i zasad działania utworzonego w 1919 roku Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Istnieją również dowody, że na terenie wsi, szczególnie po śmierci Stalina rozpoczęły działania dziecińce oraz świetlice mieszczące się w remizach strażackich i domach ludowych. Prowadzili je działacze byłego Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. W naszym regionie piękną kartę zapisały takie miejscowości jak Równe, Zręcin i Moderówka, w powiecie jasielskim był to Stary Żmigród oraz Biecz. W powiecie sanockim był to Zarszyn i Zagórz. Niestety nieliczne placówki zostały również zlikwidowane, a grono pedagogiczne i rodzice zostali zmuszeni do przerwania tej działalności. W ciągu minionych dziesięcioleci Towarzystwo m.in. organizowało i prowadziło: domy dziecka dla dzieci osieroconych i zagrożonych sieroctwem społecznym (bezpośrednio po latach niewoli i dwóch wojnach światowych); wakacyjny wypoczynek dla dzieci (półkolonie, kolonie, obozy, biwaki, małe formy wczasów w miejscu zamieszkania, dziecińce wiejskie dla maluchów w okresach pilnych prac polowych, ośrodki wycieczkowe dla dzieci ze wsi w atrakcyjnych pod względem turystycznym miastach); dla małych dzieci: kuchnie mleczne, punkty opieki nad matką i dzieckiem na wsi, środowiskowe punkty opieki, żłobki, przedszkola społeczne; placówki ważne dla zdrowia dzieci: prewentoria, sanatoria, punkty sanitarne na 3 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

4 wsi, poradnie higieniczno-wychowawcze, Przychodnię Przeciwgruźliczą dla Dzieci i Młodzieży w Łodzi; dla dzieci w wieku szkolnym: ziel one klasy, bursy, internaty, świetlice dworcowe, domy wczasów dziecięcych; placówki i formy działalności służące organizacji czasu wolnego dzieci i młodzieży np.: świetlice, samorządy dziecięco-młodzieżowe, środowiskowe ogniska wychowawcze (w tym socjoterapeutyczne i integracyjne). dożywianie dzieci, walkę o wprowadzenie posiłku dla wszystkich dzieci w placówkach edukacyjnych, pomoc materialną dzieciom z rodzin najuboższych, oświatę zdrowotną wśród dzieci, młodzieży oraz ich rodziców i wychowawców, zajęcia z zakresu kultury fizycznej, sportu i turystyki; działalność służącą przeciwdziałaniu wypadkowości dzieci w ruchu drogowym; działalność w zakresie podnoszenia poziomu kultury pedagogicznej rodziców i społeczeństwa. Towarzystwo podejmowało się też nowatorskich form działalności. Można do nich m.in. zaliczyć: Ogniska przedszkolne. Placówki te (organizowane głównie na wsi) wyrównywały braki w rozwoju i wychowaniu dzieci, przygotowywały je do szkoły, dawały im szansę powodzenia w nauce. Zainicjowanie i rozwijanie - w sposób profesjonalny i kompleksowy - rodzinnych form opieki i wychowania dla dzieci osieroconych: rodzin adopcyjnych, zastępczych (okresowych - na czas uregulowania sytuacji prawnej dziecka, spokrewnionych, obcych i terapeutycznych - dla dzieci przewlekle chorych i niepełnosprawnych) oraz rodzinnych domów dziecka. Stworzenie koncepcji i zorganizowanie, sieci specjalistycznych placówek: ośrodków adopcyjno-opiekuńczych TPD oraz Krajowego Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego wraz z Bankiem Informacji o Dzieciach Zakwalifikowanych do Rodzin Przybranych. Aktualnie część Ośrodków adopcyjno-opiekuńczych TPD przejęły władze publiczne i je nadal prowadzą (wraz z Bankiem). Wypracowanie koncepcji kolonii zdrowotnych (w tym także integracyjnych) dla dzieci przewlekle chorych i niepełnosprawnych. Wypracowanie całościowej koncepcji opieki i wychowania dzieci w środowisku zamieszkania, która obejmuje: integrację poczynań w zakresie zdrowia i wychowania dzieci od najwcześniejszego okresu ich życia poczynając (niemowlęcego), stworzenie dzieciom odpowiednich warunków dla edukacji i pożytecznego spędzania czasu wolnego. Zapoczątkowanie społecznej samopomocowej działalności na rzecz dzieci przewlekle chorych i niepełnosprawnych. Towarzystwo stworzyło dla rodziców tych dzieci warunki do twórczej, nieskrępowanej społecznej działalności. Początek tym społecznym ruchom TPD dali rodzice dzieci upośledzonych umysłowo (1963 r.). W oparciu o ich doświadczenia zaczęły rozwijać się ruchy społeczne rodziców posiadających dzieci przewlekle chore i o innych niepełnosprawnościach (m.in.: z cukrzycą, niepełnosprawne ruchowo, wymagające diety bezglutenowej, z chorobami nowotworowymi, wrodzonymi wadami serca, padaczką, z wrodzoną łamliwością kości, z rozszczepem wargi i podniebienia). Towarzystwo posiada na terenie kraju rozbudowaną strukturę organizacyj- ną. Aktualnie w 3 tys. kół zrzesza 150 tys. członków. Ma swoje oddziały na szczeblach gminnych, miejskich, powiatowych i wojewódzkich. Ogniwa Towarzystwa są ośrodkami inicjatyw społecznych służących dzieciom, a równocześnie swą samorządną i samopomocową działalnością wnoszą twórczy wkład w budowę społeczeństwa obywatelskiego, demokratycznego w naszym kraju.2.rozwój i organizacja społecznego ruchu TPD na ziemi krośnieńskiej. Październik 1956 roku i istotne zmiany polityczne dokonane w Polsce doprowadziły do reaktywowania Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Pierwszy Zarząd Powiatowy powstał w Sanoku a tworzył go, aktywny do dnia dzisiejszego, Roman Daszyk. Łączył on dwa stanowiska inspektora oświaty i prezesa Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Ponad 45 lat działalności pana Romana Daszyka, to ogrom działań i osiągnięć sanockiej organizacji TPD. Na zdj. Prezes Roman Daszyk, obok Marta Barnuś, Anna Sopata z Leska 2007 r. Oto przypomnienie niektórych z tych osiągnięć: zbiórka pieniędzy na książeczki mieszkaniowe dla wychowanków domu dziecka w ilości ponad 100 osób, utworzenie bardzo prężnie działającego koła dzieci niepełnosprawnych ruchowo, tysiące dzieci wyjechało na kolonie zdrowotne, turnusy rehabilitacyjne i wycieczki dla dzieci ze wsi. To w Sanoku powstała inicjatywa tworzenia świetlic dziecięcych oraz prowadzenia zajęć kulturalno - oświatowych dla dzieci uzdolnionych. Obecnie Zarząd Powiatowy TPD w Sanoku organizuje co- Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 4

5 roczne konkursy poetyckie i plastyczne, w których dzieci pokazują piękno swojego miasta, oczarowują słuchaczy i obserwatorów swoimi poetyckim strofami i wizjami plastycznymi. W sanockim działało ponad 200 placów zabaw oraz liczne ścieżki rowerowe i miasteczka ruchu drogowego. O działaniach w sanockim pisze się monografia, stąd mniej zasłużonych działaczy objętych dzisiejszym referatem. Jako druga powstała organizacja powiatowa w Krośnie. Pierwszymi działaczami byli inspektorzy oświaty: Stanisław Delimata, Stanisław Chrzanowski, Janina Gorczyca, Kazimierz Górawski, Kazimierz Jamroga, Tadeusz Komar i Maria Zwierzyna. Dziesiątki tysięcy dzieci wyjechało na kolonie. Setki dzieci przebywało na wczasach z pedagogiem, a więc na turnusach, w których brali udział rodzice z niewydolnościami wychowawczymi, ich dzieci oraz specjalistyczna kadra psychologiczno-pedagogiczna. Dzieci wiejskie przebywały na obozach wakacyjnych w mieście i na dziecińcach. Inicjatywa działaczy ze służby zdrowia, to szereg pogadanek i wykładów z zakresu żywienia dzieci, to informacja dla rodziców dzieci kalekich i chorych, to wreszcie kompleksowe badania dzieci i młodzieży z zakresu schorzeń gruźlicy, Heine medina, celiakii oraz systematyczne leczenie uzębienia. Niemal w każdej szkole powstały gabinety lekarskie i stomatologiczne, a sukcesem były coroczne badania stanu zdrowia niemal wszystkich dzieci. Do grona działaczy należy zaliczyć lekarzy: Wojciecha Kolanko, Bronisława Stachowicza, Janinę Petryńską, Jana Czajkowskiego, prawników: Grzegorza Gładysza, Krystynę Surdej i Jana Turka. Wśród działaczy z kręgów pedagogicznych należy wymienić: Jana Krzanowskiego, Tadeusza Alibożka, Krystynę Guzik ze Zręcina, Urszulę Kubit, Annę Pelczar, Zofię Skórę i Józefa Małkiewicza. Wielu z wymienionych już nie żyje, ale pamięć o nich przetrwała, bo dzieła, które tworzyli były imponujące. To właśnie w Krośnie z inicjatywy Powiatowego Zarządu powstały pierwsze place zabaw w Ogródku Jordanowskim przy obecnej ulicy Grodzkiej i Kolejowej. To właśnie TPD przychodziło z pomocą dzieciom powodzian i ofiarom klęsk żywiołowych. To w Krośnie działały zespoły artystyczne, dla których stroje i dekoracje fundowało TPD. Bardzo prężnym ośrodkiem aktywności Towarzystwa był powiat jasielski prawie od początku związany był z pracownikami oświaty i działaczami społecznymi. Należy przywołać takie nazwiska jak: Władysław Mendys - pierwszy burmistrz Jasła, Kazimierz Krzyżanowski - ponad 30 lat pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, Michalina Jasińska i lekarz Przybyszewski. Z inicjatywy Zarządu powstawały przy wszystkich dzielnicach miasta ogródki jordanowskie i place zabaw. Jasło znane było w województwie rzeszowskim z olbrzymiej ilości organizowanych półkolonii i dziecińców. Imponująca była również liczba placówek świetlicowych szczególnie w ośrodkach wiejskich. Przełomowym dla naszej organizacji był rok 1975, a więc powołanie województwa krośnieńskiego. Powstał wtedy zarząd wojewódzki skupiający zarządy miejskie, miejsko - gminne i gminne. Działało ponad członków około 360 kół oraz ponad 140 placów zabaw. Pierwszym prezesem był: Jan Szwast ( ), kolejnymi: Józef Tofilski ( ), Tomasz Blecharczyk ( ), Maria Zwierzyna ( ), Jan Trzemżalski ( ). Przez wszystkie lata funkcjonowania Zarządu Wojewódzkiego TPD, Krosno znajdowało się w czołówce krajowej zarówno pod względem ilości kół, członków, dzieci wypoczywających na koloniach i innych placówkach wychowawczych jak i pod względem inicjatyw podejmowanych przez wszystkie ogniwa TPD. Dyrektorami zarządu byli: Mieczysław Słowik, Roman Daszyk, Stanisława Szymańska, Krystyna Pelczar, Irena Farska i Jan Trzemżalski (do roku 2007). Krośnieńskie TPD zorganizowało pierwszy w kraju obóz dla działaczy młodzieżowych TPD, który szkolił w zakresie fotografii, teatru, zajęć sportowych oraz organizacji wolnego czasu młodzież z całej Polski. Wykładowcami byli znani aktorzy, fotograficy i specjaliści od zajęć świetlicowych. W Krośnie powstały pierwsze inicjatywy opieki stomatologicznej dzieci na placówkach letniego wypoczynku. Ten fakt został bardzo wysoko oceniony przez Zarząd Główny i nagłośniony przez środki masowego przekazu. Z inicjatywy działaczy TPD oraz księży wielu parafii przybyły na wypoczynek dzieci z Ukrainy w ilości ponad 1000 osób. Pierwsza grupa ponad 400 dzieci przebywała w domach rodzinnych przez okres 2-ch tygodni. Najwięcej dzieci przyjął Haczów, Dukla, Brzozów, Krosno, Jedlicze i Iwonicz-Zdrój. Dzieci otrzymały od polskich opiekunów spore ilości obuwia odzieży, pomocy naukowych, książek i zabawek. Kolejne turnusy przyjęło Lesko, Kołaczyce, Jasło, Brzozów i Ustrzyki Dolne. O wielkości akcji pomocy najbiedniejszym dzieciom z Ukrainy niech świadczy fakt, że strona ukraińska odbyła dla nas specjalne uroczystości kościelne w takich parafiach jak: Diecezja Kamienia Podolskiego, Dekanat Iwanofrankowska /dawny Stanisławów/, niemal wszystkie parafie w Dekanacie Tarnopolskim i Lwowskim. Z wdzięczności władze kościelne i samorządowe przyjęły na wakacje ponad 200 dzieci z Polski przebywających w ośrodku wypoczynkowym Bieriozka w okolicach Hałuszczyniec. Był to obóz integracyjny, w którym obok dzieci polskich uczestniczyły dzieci przebywające na wypoczynku w naszym kraju. Zawiązały się nici przyjaźni i sympatii była to więc praktyczna lekcja tolerancji Na Ukrainie. Zarząd Wojewódzki TPD w Krośnie zaangażował się w tworzenie kół specjalistycznych obejmujących opieką dzieci chore. Największe powstało w Krośnie, liczyło ponad 800 członków - rodziców dzieci chorych na celiakię. Staraniem TPD utworzono sklepy specjalistyczne, w których dokonywano zakupów dla dzieci ze schorzeniami złego wchłaniania. Rodzice otrzymywali specjalne talony do wykupu najwyższych gatunków mięs i wędlin oraz innych artykułów spożywczych nie dostępnych na rynku. Z Diecezji Katowickiej przywożono mąkę bezglutenową, makarony i odżywki będące podstawowymi artykułami do tworzenia bezglutenowych chlebów i zestawów obiadowych. Około 40 osób liczyło koło rodziców dzieci chorych na cukrzycę. TPD zabezpieczało specjalne talony i umożliwiało zakup niezbędnych artykułów do utrzymania diety cukrzycowej. 5 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

6 W Jaśle, Krośnie i Sanoku powstały koła dzieci niepełnosprawnych ruchowo z porażeniami rdzeniowo-mózgowymi. Ponad 600 rodziców organizowało dla tych dzieci rehabilitację i pomoc medyczną. Efektem było otrzymanie dużej ilości wózków inwalidzkich, materacy przeciwodleżynowych, sprzęt rehabilitacyjny oraz liczne przedmioty niezbędne dla dzieci kalekich. Pomoc nadeszła z Holandii i Francji, w późniejszym okresie z Niemiec. Ta współpraca z Niemcami trwa do dnia dzisiejszego i obejmuje koła w Sanoku i Krośnie. W Sanoku koło liczy 270 członków i zajmuje się głównie rehabilitacją i rozdawaniem pomocy materialnej z Niemiec. Organizuje stałe imprezy typu Dzień Dziecka, Dzień Matki, Choinka noworoczna, Pożegnanie jesieni. Duża ilość dzieci wyjeżdża na turnusy rehabilitacyjne głównie do Polańczyka. Koło w Krośnie liczy ponad 120 osób i nawiązało wspaniałą współpracę z organizacją niemiecką Rheuma Liga. Nasze dzieci wyjeżdżały na leczenie do Niemiec, a razem z nimi lekarz i rehabilitanci, którzy pełnili funkcję tłumaczy oraz szkolili się w najnowszych osiągnięciach medycyny z dziedziny reumatologii. Do najwybitniejszych działaczy zaliczyć należy: Martę Barnuś, śp. Stanisławę Kobak, Małgorzatę Gładysz, małżeństwo Janochów, Marzenę Hubert - Kuliga, Krystynę Chomycz, Lucynę Kurowską, Janusza Kołka, Andrzeja Wajsa, Józefa Litwina i Ewę Stanula. Zarząd Wojewódzki, liczący początkowo 30 osób, stanowili działacze posiadający społeczny autorytet. Do wyróżniających się należy zaliczyć: śp. Jana Trzemżalskiego, Tadeusza Basaka, Marię Zwierzynową, Józefa Sobczyka, Joannę Drozd-Wietechę, Lucynę Urbanek, Jana Dobrowolskiego, Marka Maślankę, Aleksandra Bogaczewicza, Bożenę Więcek z Brzozowa, Aleksandrę Buczek, Teresę Cyparską, Mariana Brajewskiego, Jerzego Klaczaka, Zofię Mielniczek, Zbigniewa Drankę, Krystynę Dziki oraz Zofię i Karola Słowików z Kołaczyc, księdza dr Henryka Ostacha, Bronisławę Betlej - członka Związku Literatów Polskich, księdza Bronisława Żołnierczyka - byłego dyrektora Caritas w Przemyślu, księdza Michała Jaworskiego - obecnego dyrektora Seminarium Duchownego we Lwowie, doktor Ewę Skiba i wielu innych. Ogromną rolę w integrowaniu społecznych działań i ich realizacji mieli pracownicy biura oddziału. Byli to: Renata Machnik, Ewa Patla, Krystyna Teśniarz, Bogusława Wilk, Wacław Lorenc. Pomoc dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej Problem dzieci niepełnosprawnych zauważony był już w początkach organizacji Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w 1920 roku. Czas po wojnie światowej ujawnił ogromne problemy w rozwoju fizycznym i stanie zdrowia dzieci i młodzieży. Niedożywienie dzieci i brak opieki medycznej doprowadziło do masowych zachorowań na gruźlicę, a zjawisko małego wzrostu i wad postawy oraz niedowagi w dużych miastach i wioskach było nagminne. Działacze Towarzystwa tworzyli zespoły ochotników lekarzy i pracowników służby zdrowia, którzy często z narażeniem swojego zdrowia i życia wyjeżdżali do rejonów zagrożonych i leczyli dzieci pokrzywdzone przez los. Powstawały pierwsze prewentoria i sanatoria dla dzieci, a ofiarodawcy przekazywali własne budynki dla tworzenia placówek służby zdrowia. W wielu szkołach tworzono izolatki dla dzieci wymagających hospitalizacji lub odizolowania od dzieci zdrowych. Rząd Rzeczypospolitej przeznaczał możliwie duże sumy na profilaktykę oraz lecznictwo dzieci i młodzieży. Ten sam problem podjęło Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Na wsiach było dużo dzieci kalekich, zaniedbanych, niedożywionych i zaniedbanych pod względem sanitarnym. Dla polepszenia tej sytuacji organizowano kolnie i dziecińce, podczas których dokonywano przeglądów stanu zdrowia oraz wyposażano dzieci wiejskie w niezbędne leki i żywność. Po II wojnie światowej Towarzystwo Przyjaciół Dzieci podjęło niemal wszystkie zagadnienia zdrowotne, które realizowano w okresie międzywojennym. Powstawały sanatoria, prewentoria, domy wczasów dziecięcych, tworzone były gabinety lekarskie i stomatologiczne przy szkołach lub placówkach wiejskich. Towarzystwo znalazło sojuszników w Polskim Czerwonym Krzyżu, Kołach Gospodyń Wiejskich i organizacjach lokalnych, które przekazywały pomieszczenia i służyły pracą wolontariacką na rzecz zdrowia dziecka. W latach 60-tych pojawiła się nowa forma opieki nad dziećmi specjalnej troski. Organizowano kolonie zdrowotne zatrudniając kadrę medyczną i rehabilitacyjną do obsługi dzieci niepełnosprawnych. Turnusy zdrowotne trwały od dni i organizowane były w miejscowościach uzdrowiskowych. Dzieci kalekie i z poważnymi schorzeniami korzystały z bazy sanatoryjnej i całodobowej opieki lekarskiej. TPD organizowało turnusy kolonijne dla dzieci z wadami wzroku i słuchu, zaburzeniami zachowania, zdrowia psychicznego, schorzeniami serca, górnych dróg oddechowych, z cukrzycą i astmą oskrzelową. Szczególnie dużo wyjeżdżało dzieci wiejskich, bowiem badania przesiewowe wskazywały na fakt iż u 30 % uczniów stan zdrowia był niezadowalający. Dominowały wady postawy, niedobór ciężaru ciała i wzrostu oraz wady wymowy i wzroku. Pobyty na koloniach zdrowotnych poprawiały ogólny stan zdrowia oraz pozwalały na bliższy kontakt rodziców dzieci chorych ze specjalistycznymi placówkami służby zdrowia. Te częste kontakty doprowadziły do potrzeby utworzenia kół Towarzystwa Przyjaciół Dzieci dla rodziców dzieci chorych. W latach 70-tych zaczęły tworzyć się grupy rodziców posiadające dzieci z upośledzeniem umysłowym, po porażeniach rdzeniowo - mózgowych oraz z nietolerancją glutenu i przetworów mlecznych. Najliczniejsze grupy pojawiły się w dużych aglomeracjach, a ich głównym celem była wzajemna pomoc przy leczeniu dzieci przewlekle chorych. W latach 70-tych organizowano również zdrowotne kolonie integracyjne, na których przebywały dzieci specjalnej troski i dzieci zdrowe. Miało to uwrażliwić dzieci zdrowe do świadczenia wszechstronnej pomocy dzieciom kalekim i pokrzywdzonym przez los. Szczególną opieką otoczono dzieci upośledzone umysłowo, a przebywające w ośrodkach szkolno wychowawczych realizujących program pedagogiki specjalnej. Od momentu ich założenia przy ośrodkach tworzono koła przyjaciół dzieci rodziców dla dzieci niepełnosprawnych umysłowo. Takie koła powstały w Krośnie, Brzozowie, Jaśle, Sanoku, Lesku i Ustrzykach Dolnych. Różne były stany upośledzenia umysłowego wychowanków Ośrodków Szkolno Wychowawczych, stąd też zaczęły się wyodrębniać specjalistyczne koła rodziców dzieci specjalnej troski. Jako pierwsze utworzyło się koło Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Rodziców posiadających dzieci ze schorzeniami porażenia rdzeniowo mózgowego i z niepełnosprawnością ruchową. Były to dzieci na wózkach inwalidzkich, często leżące. Nie chodziły one do szkoły Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 6

7 i stanowiły poważny problem dla rodziców zatroskanych o ich dalsze losy życia. Koła organizowały spotkania z wybitnymi profesorami i pracownikami służby zdrowia, którzy postanowili dzieciom przyjść z pomocą i poprawić ich los poprzez specjalistyczne badania, terapię i rehabilitację. Jako drugie powstało koło TPD rodziców dzieci chorych na celiakię, czyli chorobę złego wchłaniania przetworów spożywczych z glutenem i wyrobów mlecznych. Dla tych dzieci podstawowym elementem leczenia było utrzymanie specjalistycznej diety. W tym czasie w Polsce nie było możliwości otrzymania mąki bezglutenowej, preparatów farmaceutycznych odnawiających kosmki pokarmowe, ani produktów spożywczych zastępujących nabiał i wysoko przetworzone białko. Członkowie koła nawiązali współpracę z podobnymi organizacjami pozarządowymi znajdującymi się na terenie Europy Zachodniej. To właśnie dzięki nim nasze dzieci mogły być leczone z tej bardzo uciążliwej choroby jaką była celiakia. Dzięki staraniom rodziców tworzono w sklepach stoiska z przetworami pomagającymi wyżywić dzieci z dolegliwością złego wchłaniania. Działalność TPD na rzecz niepełnosprawnych w województwie krośnieńskim w latach Do roku 1975, kiedy powstało województwo krośnieńskie, a z nim Wojewódzki Zarząd TPD w Krośnie w regionie działały koła specjalistyczne skupiające rodziców dzieci chorych na celiakię, porażenie rdzeniowo mózgowe i upośledzone umysłowo. Taki stan organizacyjny otrzymaliśmy od Zarządu Wojewódzkiego w Rzeszowie, który przekazał pełną dokumentacje działających kół i podejmowanych akcji na rzecz dzieci niepełnosprawnych. Na początku działały dwa koła specjalistyczne Koło Przyjaciół Dzieci Chorych na Cukrzycę w roku 1975 liczyło 48 członków i skupiało rodziców z terenu całego województwa. Do podstawowych zadań Koła należało : zaopatrywać dzieci w strzykawki, insulinę, leki przy diecie antycukrowej, szkolenie rodziców w zakresie obliczania norm żywieniowych i kaloryczności posiłków, zaopatrywanie dzieci w niezbędną żywność były bardzo duże trudności w zakresie przetworów mięsnych, owoców cytrusowych oraz preparatów zastępujących cukier, organizowanie kolonii zdrowotnych dla dzieci chorych na cukrzycę. Do roku 1980 zorganizowano 4 kolonie zdrowotne, w których uczestniczyło 156 dzieci. Te kolonie organizowano przy sanatoriach w Iwoniczu-Zdroju, Rymanowie Zdroju i Polańczyku. Drugie Koło Przyjaciół Dzieci Chorych na Celiakię skupiało 432 członków, a ich liczba w 1985 roku przekroczyła Powstały koła filialne w Jaśle, Brzozowie, Sanoku, Lesku i Ustrzykach Dolnych. Koła dążyły do: utworzenia sklepów lub stoisk, w których można było nabyć wysokogatunkowe mięso, przetwory z soi oraz wyroby cukiernicze i spożywcze zawierające produkty bezglutenowe, organizowano transport i możliwość zakupu mąki bezglutenowej, którą przywożono z Katowic lub Krakowa, koło utworzyło aptekę leków zagranicznych przy Kościele Farnym w Krośnie i przy Kościołach Franciszkańskich w Jaśle i Sanoku Wynikiem starań członków koła dzieci ich opiekunowie otrzymali bezpłatne przejazdy MKS i PKS, utworzono przy szpitalu przychodnię stomatologiczną z obsługą anestezjologiczną oraz utworzono przychodnię rehabilitacyjną w budynku oddziału laryngologicznego. W latach działały już 4 koła specjalistyczne skupiające ponad 2000 Poważnym problemem w tych latach była edukacja i rehabilitacja dzieci upośledzonych umysłowo, stąd zrodził się pomysł utworzenia 3-go koła. Przewodniczącą została pani śp. Stanisława Kobak. Koło to przyjęło na siebie następujące obowiązki : - utworzenie rehabilitacji dla dzieci - pomoc rodzicom w bezpłatnym przewozie dzieci do ośrodka szkolno wychowawczego w Turaszówce - objęcie opieką stomatologiczną dzieci upośledzonych z uwzględnieniem zabiegów dentystycznych z narkozą. Na zdj. Wiceprezes T.Basak na na zabawie choinkowej dla dzieci niepełnosprawnych, Krosno 1994 członków. Obok wymienionych 3-ch utworzono koło dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo po porażeniu rdzeniowo mózgowym. Przewodniczącą została Pani Ewa Stanula, a koło znalazło siedzibę w sto- TPD Krosno 2003r.: Iwona Majko Bogacz, Iwona Bajorska, M. Zwierzyna, J. Matys, J. Sobczyk, T. Dziekan - prezes ZW TPD Rzeszów 7 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

8 warzyszeniu PAX, przy ul. Okrzei w Krośnie. Oprócz działalności rehabilitacyjnej ze szczególnym uwzględnieniem masażu segmentowego i limfatycznego, koło prowadziło poradnictwo prawne oraz pomoc materialną na zakup urządzeń rehabilitacyjnych i leków. Dobrze funkcjonowała apteka leków zagranicznych, która pomagała rodzicom realizować recepty. Uzyskiwano pomoc z Zachodu Europy przysyłając dla rodzin potrzebujących dużą ilości odzieży, obuwia, bielizny, artykułów spożywczych, słodyczy oraz odżywek paramedycznych wzmacniających odporność i dobrze rozwijających organizm młodego człowieka. Ta pomoc liczona była w dziesiątkach ton różnego towaru. W początkach lat 80-tych Zarząd Wojewódzki w Krośnie rozpoczął współpracę z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych organizując turnusy rehabilitacyjne dla matki z dzieckiem. Początkowo fundusze zabezpieczał PFRON, a potem w ich imieniu Zakład Usług Rehabilitacyjno-Socjalnych w Katowicach. Tak z jedną jak i z drugą instytucją współpraca układała się bardzo dobrze. Bez żadnych pośredników otrzymywano raz na pół roku określoną kwotę finansową zabezpieczającą potrzeby dzieci niepełnosprawnych. W tym czasie najwięcej turnusów organizowano dla matki z dzieckiem chorym na alergię i astmę, schorzenia górnych dróg oddechowych, dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo oraz ze schorzeniami nerwicowymi. Dzieci wyjeżdżały do Iwonicza-Zdroju, Kamiannej k/ Krynicy Zdroju, do Cieniawy k/ Nowego Sącza, do Buska Zdroju i Polańczyka Zdroju. Nie było żadnych problemów z otrzymaniem funduszy na turnusy rehabilitacyjne, bowiem przyjęto ogólnopolską zasadę, że dzieci kalekie i niepełnosprawne mają pierwszeństwo przy przyznawaniu funduszy na rehabilitację. Turnusy trwały na ogół 21 dni i był to wyraźny postęp w poprawie stanu zdrowia przy usuwaniu niepełnosprawności u dzieci. Zarząd Główny Towarzystwa Przyjaciół Dzieci podpisał w latach 90 tych umowę z PFRON o dalszej intensyfikacji rehabilitacji dzieci kalekich. Powstał wzorowo prowadzony ośrodek rehabilitacji w Warszawie Helenów. Dzieci przebywały w ośrodku przez cały rok, uczęszczały do szkoły realizując pełny program edukacyjny, korzystały z najlepszych specjalistów medycyny, bowiem ośrodek mieści się w pobliżu Centrum Zdrowia Dziecka oraz korzystały z najnowszych osiągnięć rehabilitacji stosowanych w krajach wysokorozwiniętych. Wiele dzieci z naszego rejonu kierowanych było do Helenowa. Zdarzały się często radykalne wyzdrowienia oraz wyraźna poprawa w poruszaniu kończyn dolnych i górnych, dzieci zaczęły chodzić i wykonywać czynności z zakresu samoobsługi, a zdarzały się również przypadki, że po operacjach w Centrum Zdrowia Dziecka i pobycie w ośrodku w Helenowie dzieciom ratowano życie i wyraźnie poprawiał się ich stan zdrowia Zjazd Oddziału Okręgowego TPD Krosno: Prezes ZG TP Kołak, prezes OO TPD Krosno Jan Trzemżalski, wiceprezes Joanna Drozd-Wietecha W latach 90-tych przez okres niemal całego roku krośnieńskie TPD kierowało dzieci niepełnosprawne do Kamiannej k/ Krynicy Zdroju, gdzie aplikowano im kurację produktów pszczelopochodnych z nowej dziedziny terapii jaką była apiterapia. Dwa ośrodki św. Filipa i św. Ambrożego przyjmowały jednorazowo ok. 100 dzieci z terenu niemal całego kraju na leczenie w Światowym Centrum Apiterapii. Istniała możliwość przejęcia ośrodka w Kamiannej dla TPD Krosno, bowiem wyniki leczenia dzieci z Częstochowy, Warszawy, Elbląga, Koszalina, Szczecina, Lublina, a szczególnie ze Śląska były znakomite. Wiele dzieci chorych na astmę i alergię przyjeżdżało z turnusu niemal całkowicie wyleczone. Bardzo dobrze układała się współpraca z ośrodkami dla dzieci niewidomych w Rabce Zdroju i Laskach k/ Warszawy. Kierowane przez TPD dzieci przebywały również cały rok w ośrodkach nabywając niezbędne umiejętności poruszania się w świecie niewidomych, zdobywały zawody przeważnie masażystów i rehabilitantów pozwalające samodzielnie im funkcjonować w życiu osobistym. Szczególnie dużo dzieci z krośnieńskiego przebywało w Rabce Zdroju, a Zarząd Wojewódzki TPD w Krośnie otaczał dzieci niewidome szczególną opieką przywożąc duże ilości wyżywienia, odzieży, obuwia oraz urządzenia elektroniczne poprawiające funkcjonowanie ośrodka. Na fot.gazeta Krakowska Dzieci na kolonii w Rabce. Wraz z reformą administracyjną kraju w 1999r. zmieniły się zasady finansowania turnusów rehabilitacyjnych i skończyła się współpraca z Zakładem Usług Rehabilitacyjno Socjalnych w Katowicach. Instytucja 1994 Prezes Maria Zwierzyna i ks. dr Ostach z Kamiannej, życzenia świąteczne. Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 8

9 ta otrzymywała coraz mniej funduszy na turnusy dla dzieci, a w PFRON informowano, że przy powiatach powstaną instytucje zajmujące się organizacją turnusów i wydatkowaniem funduszy PFRON. Na ogólnopolskiej naradzie w Mielnie zapoznano TPD z nowymi założeniami, które eliminowały organizację turnusów dla dzieci wielu z województw w skali ogólnopolskiej. Dotyczyło to również ośrodka w Helenowie oraz Światowego Centrum Apiterapii w Kamiannej. Opieką rehabilitacyjną miały być objęte tylko dzieci z terenu powiatu. Organizacja o zasięgu mikro nie pozwalała inwestować w najnowszy sprzęt, zatrudniać kadrę o najwyższych kwalifikacjach, czy stosować najlepsze preparaty farmaceutyczne, bowiem wystąpiła bariera ograniczenia funduszy na ten cel. Dobrze zapowiadające się specjalistyczne ośrodki rehabilitacji dzieci musiały ulec, albo likwidacji jak w przypadku Kamiannej, albo reorganizacji jak w przypadku ogólnopolskiego ośrodka w Helenowie, przy którym powstała uczelnia wyższa ze specjalnością rehabilitacji dzieci pokrzywdzonych przez los. W Rymanowie i Rabce Zdroju nastąpiła do dziś trwająca tendencja zmniejszania ilości miejsc sanatoryjnych i na turnusy rehabilitacyjne. Działania Oddziału Okręgowego TPD w Krośnie na rzecz osób niepełnosprawnych w latach Podział administracyjny ograniczył w sposób zdecydowany integrację środowisk rodziców dzieci niepełnosprawnych, bowiem istnienie kół o zasięgu ogólnowojewódzkim przestało mieć sens. Tworzyły się bardzo małe społeczności przy powiatach, czego najlepszym przykładem było koło Dzieci Niepełnosprawnych w Krośnie, które przekształciło się w samodzielne stowarzyszenie pod egidą Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym. Dziś organizacja ta prowadzi Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy, Ośrodek Wczesnej Interwencji i Warsztat Terapii Zajęciowej. Sanockie Koło skupia ponad 100 członków z powiatu leskiego i sanockiego. Wszystkich rodziców jednoczyła myśl pomocy dzieciom po porażeniu rdzeniowo mózgowym. To schorzenia wymagało kontaktu ze specjalistami klinki w Prokocimiu, kliniki Neurologiczno - Ortopedycznej w Lublinie, kliniki Narządów Ruchu w Konstancinie oraz Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Specjaliści z tych ośrodków bardzo chętnie spotykali się z rodzicami na turnusach w Rabce, Rymanowie i Iwoniczu-Zdroju dzieląc się swoimi uwagami na turnusach rehabilitacyjnych i zebraniach dla rodziców. Z chwilą tworzenia się powiatów można było liczyć tylko na finansowanie samorządów lokalnych, a te nie były w stanie przyjść z pomocą finansową w takim zakresie. Brak było również integracji z kołami dzieci niepełnosprawnych w skali kraju, bowiem brakowało środków finansowych na organizację szkoleń i zebrań działaczy kół o zasięgu ogólnokrajowym. Rozproszenie aktywności oraz środków finansowych zmniejszyło skuteczność działania oraz zniechęciło prawdziwych działaczy do większej operatywności i zaangażowania. Leska, Sanoka i Ustrzyk Dolnych wyjeżdżają na turnusy rehabilitacyjne. TPD oprócz rehabilitacji oferuje bogaty program kulturalno oświatowo rekreacyjny, dowóz i przywóz dzieci na placówkę i z powrotem, bardzo dobra kadrę pedagogiczną i wychowawczą oraz organizuje imprezy integracyjne z dziećmi bez zaburzeń chorobowych. Przynosi to oczekiwane efekty tak dla jednej jak i dla drugiej strony. Dzieci specjalnej troski nabierają większej śmiałości i chęci aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym, zaś dzieci normalnie się rozwijające pozbywają się egoizmu, służą pomocą i opieką, mają również poczucie odpowiedzialności za drugiego pokrzywdzonego przez los człowieka. Do wyróżniających się kierowników turnusów zaliczamy: Panie Jadwigę Słyś, Kazimierę Parzych, Lucynę Urbanek, Beatę Jastrzębską, Joannę Sikorę, Krystynę Dębiec, Pana Jana Borka, śp. Adama Dziekana, Jana Dobrowolskiego. Na kolonii TPD w Kołobrzeg Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie pomimo skromności funduszy na pomoc dzieciom niepełnosprawnym wykazały wiele dobrej woli oraz rozsądku w codziennej pracy - przyjęło zasadę priorytetu dzielenia funduszy na turnusy rehabilitacyjne dla dzieci. Współpracę w tym zakresie z PCPR- ami w Krośnie, Brzozowie i Sanoku oraz Urzędem Miasta Krosna należy uznać za wzorową, stąd duża ilość dzieci z tych powiatów wyjeżdżających na turnusy oraz korzystających z warsztatów terapeutycznych, rehabilitacji stacjonarnej, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego oraz pokonywaniu barier architektonicznych. Szczególną troską otoczono dzieci upośledzone umysłowo i po porażeniu rdzeniowo mózgowym. Co roku dzieci z ośrodków szkolno wychowawczych z Krosna, Brzozowa, Bardzo dużą grupę dzieci pokrzywdzonych przez los stanowią chorzy na astmę, alergię, inne schorzenia górnych dróg oddechowych, nerwice wegetatywne i ze schorzeniami gastrycznymi. Dzieci te wyjeżdżają nad polskie morze do Darłówka, Dźwirzyna, Jantaru, Krynicy Morskiej, Dąbek, Ustronia Morskiego, a przede wszystkim do Kołobrzegu. We wszystkich ośrodkach oprócz zatrudnienia kadry medycznej i rehabilitacyjnej dużą uwagę przywiązuje się do zajęć na świeżym powietrzu. Współczesne dzieci mają wręcz awersję do wszelkiego typu ruchu, wysiłku fizycznego i ćwiczeń gimnastycznych. Proponujemy więc zabawy i zajęcia na tyle atrakcyjne, aby zachęcić dzieci i młodzież do czynnego wypoczynku. Podobny problem występuje wśród dzieci zdrowych, stąd organizacja 9 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

10 olimpiad dzieci specjalnej troski z udziałem dzieci bez dysfunkcji chorobowych, co mobilizuje do konkurencji i wysiłku sportowego. W imprezach o charakterze kulturalno oświatowych propagujemy również wszelkie formy ruchu na świeżym powietrzu i w obiektach sportowych. Szczególnie dużo zajęć prezentujemy na koniach zdrowotnych i wypoczynkowych. Turnusy rehabilitacyjne dla tego typu dzieci organizowane są głównie w ośrodkach górskich i nadmorskich, a więc Mszanie Dolnej, Bukowinie Tatrzańskiej, Kamiannej k /Krynicy Zdroju, Rabce Zdroju, Czarnym Dunajcu, Tylce k/ Szczawnicy i w Żegiestowie Zdroju, Kamienicy, Kołobrzegu, Krynicy Morskiej, Jastrzębiej Górze. Do wyróżniających się kierowników zaliczamy panią Annę Biedę, Stanisławę Raus, Elżbietę Moskal, Stanisława Buczka, Dariusza Jurczaka, Iwonę Majko Bogacz, Joannę Drozd Wietechę, Wiolettę Zimmermann, Mariusza Sabika. W przeszłości korzystaliśmy z turnusów rehabilitacyjnych dla dzieci chorych na cukrzycę, które organizował Zarząd Główny TPD oraz zarządy TPD w Lublinie i Krakowie. Głównym elementem leczenia było utrzymanie prawidłowej diety z uwzględnieniem kaloryczności potraw i dostosowania jakości posiłków do poziomu cukru we krwi. Dzieci wyjeżdżały do Polańczyka Zdroju, Krynicy Zdroju oraz do Połczyna Zdroju. W ostatnich latach nastąpił wyraźny spadek zainteresowania rodziców tymi turnusami, ponieważ były bardzo drogie i wymagały dużego wysiłku finansowego. Dopłata PCPR do wszystkich typów turnusów uzależniona jest od dochodowości na członka rodziny, stopnia niepełnosprawności oraz posiadanych funduszy przekazanych przez PFRON. Dopłata nie uwzględnia tak kosztownych turnusów jak dla dzieci chorych na cukrzycę, ze schorzeniami autystycznymi /jeden lub dwóch wychowawców na jedno dziecko/, czy dzieci inwalidów poruszające się na wózkach. Na całe szczęście, że te schorzenia nie stanowią dużego procentu wśród populacji dzieci. Coraz częstszym zjawiskiem i coraz częstszym schorzeniem będą wszelkiego typu nerwice, schorzenia onkologiczne oraz choroby związane z uszkodzeniem narządu słuchu i wzroku. Z inicjatywy TPD w Krośnie powstała Przychodnia dla dzieci chorych ze schorzeniami reumatologicznymi. Pani doktor Irena Socha oprócz codziennej troski i leczenia dzieci chorych znalazła czas i chęci na współpracę z organizacją niemiecką Rheuma Liga. Inicjatorką tej współpracy była Pani Marzena Hubert Kuliga przewodnicząca koła dzieci z niepełnosprawnością ruchową. Około 40 dzieci przebywało na turnusach rehabilitacyjnych w najlepszych klinikach niemieckich, a całość kosztów pokrywała strona niemiecka. TPD gromadziło fundusze na przejazd dzieci do Niemiec i z powrotem oraz na ewentualne zakupy niezbędnych leków do dalszej terapii. B.Betlej Uśmiech dziecka to promień w czas niepogody łzy dziecka to wyrzut - okrutni są wielcy świata nieudolni jeśli ranią bezbronne jeśli burzą gniazda Podobną współpracę międzynarodową prowadzi koło dzieci niepełnosprawnych z Sanoka, którego przewodniczącą od wielu lat jest Pani Marta Barnuś. Współpraca z niemieckimi organizacjami przyniosła efekty w postaci bezpłatnego przekazania kilkudziesięciu wózków inwalidzkich, podobnej ilości balkoników, olbrzymiej ilość odzieży, obuwia, pościeli i artykułów spożywczych oraz sprzętu rehabilitacyjnego dla dzieci z niedowładem rąk. Działacze niemieccy co roku odwiedzają Sanok, organizowane są spotkania z rodzicami dzieci chorych oraz przekazywane dary finanso- we i materialne na paczki mikołajkowe, z okazji Dnia Dziecka lub na spotkania organizacyjno szkoleniowe. Koło dzieci specjalnej troski w Sanoku skupia około 360 członków i jest jednym z największych kół specjalistycznych w skali kraju. W ubiegłym roku obchodziło jubileusz 20 lecia swojej działalności i miało okazję podziękować wszystkim ludziom dobrej woli wspomagających tę charytatywną działalność. Podsumowując działalność Zarządu Okręgowego za lata 1999 do 2009 należy podkreślić fakt, że w tym okresie zorganizowano ok. 150 turnusów w sześciu specjalnościach: 1. Turnusy dla matki z dzieckiem 2. Dla dziecka z opiekunem 3. Dla dzieci upośledzonych umysłowo z ośrodków szkolno wychowawczych i warsztatów terapii zajęciowej 4. Turnusy integracyjne dla dzieci chorych i upośledzonych oraz dzieci normalnie się rozwijających 5. Dla osób dorosłych z domów pomocy społecznej 6. Dla samych dzieci pokrzywdzonych przez los. Na wszystkich turnusach w okresie ostatnich 10-u lat przebywało ok. 4 tys. dzieci i opiekunów a także ok. 200 osób dorosłych z DPS. Z turnusów korzystały dzieci nie tylko z terenu byłego województwa krośnieńskiego, ale też dzieci z województw: Małopolski, Śląska, Mazowsza, Województwa Podkarpackiego. Jako organizatorów wypoczynku TPD kontrolowała Najwyższa Izba Kontroli, która bardzo wysoko oceniła przebieg turnusów, prowadzoną dokumentację, rozliczenia finansowe oraz programy dla dzieci ze schorzeniami : górnych dróg oddechowych, schorzeniami reumatologicznymi z porażeniami rdzeniowo mózgowymi ze schorzeniami nerek alergii i astmy oskrzelowej upośledzonych umysłowo ze schorzeniami układu krążenia i serca z nerwicami wegetatywnymi oraz innymi schorzeniami narządów wewnętrznych. Osobny rozdział działalności Wojewódzkiego Zarządu to na szeroką skalę prowadzona akcja charytatywna nasilona w latach 80-tych. Do Krosna przyjeżdżały transporty z pomocą humanitarną. Była to przed wszystkim żywność o długim termi- Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 10

11 nie przydatności do spożycia, kosmetykami i środkami czystości, lekarstwami i sprzętem rehabilitacyjnym dla dzieci oraz niezbędnym sprzętem gospodarstwa domowego, pościelą, bielizną i obuwiem. Pomoc przywożono z Zarządu Głównego z Warszawy oraz z magazynów Zarządu Wojewódzkiego w Katowicach, Krakowie i Lublinie. Przez ręce pracowników biura oraz licznych działaczy przewinęło się setki a nawet tysiące ton pudełek i sprzętu. Wzorowo prowadzona akcja charytatywna, wysoko oceniona była przez władze administracyjne i samorządowe. Nie było przypadku zarzutu, że ktoś potrzebujący nie otrzymał niezbędnych darów, albo że były one dzielone w sposób niewłaściwy. Z chwilą wejścia Polski w struktury NATO pomoc całkowicie wstrzymano i do dnia dzisiejszego TPD nie zajmuje się dzieleniem darów. Nie posiada niezbędnych magazynów z określonymi warunkami sanitarnymi, a jedyną pomocą są niewielkie zapomogi pieniężne przyznawane przez poszczególne koła oraz zarządy powiatowe. W 2000 roku powstał Okręgowy Zarząd podległy bezpośrednio Zarządowi Głównemu. Zlikwidowano 49 województw, a w ich miejsce powstały oddziały o zasięgu działania byłych województw. Ta sytuacja nie była korzystna dla krośnieńskiego zarządu. Likwidowano szereg zarządów okręgowych TPD w Polsce, między innymi w Rzeszowie, Kielcach, Toruniu, Ciechanowie itp. Okręgi te, albo były bardzo zadłużone, albo nie posiadały żadnych funduszy na działalność. W Krośnie istniało również zagrożenie upadłości finansowej, ale podjęte działania doprowadziły do pełnej stabilności finansowej, a TPD Krosno znalazło się znowu wśród najlepiej działających zarządów w kraju. Swoją pracą, aktywnością i inicjatywami uzyskaliśmy bardzo wysoką ocenę NIK-u, Urzędu Marszałkowskiego, Kuratorium Oświaty w Rzeszowie, Krakowie i Szczecinie, które kontrolowały nasze placówki podkreślając profesjonalizm i wzorowe wypełnianie obowiązku wobec dzieci. Znalazło to odbicie w licznych zleceniach na prowadzenie kolonii dla najuboższych dzieci, dla dzieci z miejscowości popegeerowskich oraz dzieci z trudnych socjalnie środowisk. Bardzo dobrze układa się współpraca z Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie. Jako wzorową należy uznać kontakty TPD z PCPR w powiecie krośnieńskim. Dobrze współpracuje się nam z PCPR w Sanoku, Lesku, Ustrzykach Dolnych, Mielcu, Dębicy, Rzeszowie, Kolbuszowej, Janowie Lubelskim, Strzyżowie, Nowym Sączu. Bardzo dobra współpraca istnieje z PCPR w Jaśle, Brzozowie oraz Urzędem Miasta Krosna. Posiadamy sprawdzonych sponsorów, a są nimi: Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, Fundacja Porozumienie bez barier Jolanty Kwaśniewskiej, Stowarzyszenie Współpracy Polsko-Niemieckiej, Drukarnia Hedom w Krośnie, Miejski Zakład Komunikacji Samochodowej, Krośnieńska Spółdzielnia Mieszkaniowa, Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, Przedsiębiorstwo SIGMA-Apollo z Rzeszowa, które ufundowało wyposażenie pracowni komputerowej oraz pełny dostęp do internetu dla świetlicy socjoterapeutycznej działającej przy TPD w Krośnie. Naszymi sojusznikami są samorządy lokalne, a do wyróżniających zaliczamy: Iwonicz-Zdrój, Chorkówkę, Duklę, Jedlicze, Zarszyn, Cisną, Komańczę, Lesko, Urząd Miasta Krosna, gminę Jasło. Od lat bardzo małą aktywność współpracy przejawia Urząd Miasta Sanoka i Jasła oraz gminy Korczyna, Zagórz, Nowy Żmigród i Miejsce Piastowe. Nową jakość Zarządu Oddziału Okręgowego tworzą nowi działacze, a wśród nich: Joanna Drozd - Wietecha, Zofia Miller, Teresa Kamińska, Iwona Majko - Bogacz, Anna Sopata, Ludwik Sobol, Stanisław Fornal, Bogdan Polak, Katarzyna Jurczyk, Marek Cycuła, Jerzy Mięsowicz, Renata Data, Agnieszka Zygarowicz, Bernadeta Żywiec, Zofia Foryś, Stanisław Buczek, Zygmunt Pelczar, Stanisława Raus, Dariusz Jurczak, Marian Duda. Współpracują z nami lekarze, pedagodzy, psychologowie a także ludzie kultury. M.in. malarka M.Wyżykowska, sanocki poeta J.Szuber i nade wszystko Bronisława Betlej, która poświęciła wiele swoich wierszy dzieciom i przez długi okres zaszczepiała miłość do poezji u naszych podopiecznych na koloniach, w świetlicach oraz spotkaniach organizowanych przez TPD. Tworzy się wiele inicjatyw opieki nad dziećmi chorymi. Z przyczyny TPD powstała wojewódzka poradnia dla dzieci ze schorzeniami reumatologicznymi prowadzona przez panią doktor Irenę Sochę, która przez 5 lat wyjeżdżała z dziećmi chorymi na leczenie do Niemiec. Funkcjonuje świetlica socjoterapeutyczna, której inicjatorką była pani Maria Zwierzyna, pan Józef Litwin, pan Józef Sobczyk. TPD dzięki Zarządowi i Radzie Krośnieńskiej Spółdzielni Mieszkaniowej oraz dotacjom Miasta Krosna, a także wkładowi własnemu zapewnia opiekę i zajęcia dla ponad 30 dzieci. Koła organizują bale charytatywne, aukcje wytworów rąk dziecięcych. Organizują wernisaże, wydają okolicznościowe kartki świąteczne i noworoczne z rysunkami nagrodzonych dzieci, prowadzą przeglądy dziecięcych zespołów artystycznych i dorobku poetyckie dzieci np. troje dzieci z Sanoka otrzymało najwyższe wyróżnienia w ogólnopolskim konkursie poetyckim organizowanym przez Zarząd Główny TPD. Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy Okres dzieciństwa wymaga bezpośredniej obecności tego, kto kocha i daje poczucie bezpieczeństwa. Jeśli go nie ma przychodzi cierpienie Trudno jest naprawić cierpienie spóźnioną miłością. Szczęśliwe dzieciństwo jest warunkiem prawidłowego rozwoju osobowości. Bez szczęśliwego dzieciństwa całe życie jest niepełne. Jeżeli zdarzy się, że biologiczni rodzice nie są w stanie sprostać temu zadaniu należy dołożyć wszelkich starań, aby dziecko znalazło się jak najszybciej w rodzinie adopcyjnej, zastępczej lub w innej formie opieki. Temu właśnie służyła i służy praca ośrodków adopcyjnych. Najstarszą placówką w Polsce jest Warszawski Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy TPD, który działa od 1960 roku. W 1963 utworzono ośrodek w Rzeszowie, zaś Krośnieński Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy powstał przy Towarzystwie Przyjaciół Dzieci w 1980 roku, z inicjatywy ludzi związanych wspólną ideą uporządkowania spraw adopcyjnych i zapewnienia dzieciom-sierotom naturalnym i społecznym zastępczego środowiska rodzinnego. Działalność ośrodków i ludzi z nimi związanych jest nie do przecenienia. W wyniku starań i zabiegów ludzi związanych z TPD, w roku 1964 wprowadzono zmiany w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym ustanawiając adopcję pełną, która zrywała i zacierała więzy między dzieckiem a jego rodziną biologiczną oraz wprowadzała tzw. zgodę blankietową, tj.wyrażanie przez matkę czy też rodziców naturalnych zgody na adopcję ich dziecka przez nieznaną im rodzinę.na tamte czasy były to niezwykłe zmiany 11 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

12 - dawało to dziecku, rodzinie adopcyjnej jak również rodzinie naturalnej możliwość zachowania dyskrecji, a przede wszystkim, pozwalało godnie powierzać dzieci do adopcji. W 1977 TPD wystąpiło do władz rządowych z postulatami o modyfikacje i ujednolicenie działań w zapobieganiu sieroctwa społecznego i dysfunkcjonalności rodzin. W 1980 roku ministerstwa: zdrowia, sprawiedliwości i oświaty podpisały z TPD porozumienie o współpracy, które ustaliły zasady współpracy między ośrodkami adopcyjnymi a Wojewódzkimi Przychodniami Matki i Dziecka, szpitalnymi oddziałami dziecięcymi, noworodkowymi, pediatrycznymi, wojewódzkimi służbami socjalnymi, domami dziecka, sądami rodzinnymi i nieletnich, szkołami, poradniami, nauczycielami. W lutym 1980 roku Zarząd Główny TPD w porozumieniu z Kuratorium Oświaty i wychowania w Krośnie, powołał Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy przy Zarządzie Wojewódzkim TPD. Ośrodek zlokalizowano w lokalu przy Szpitalu Wojewódzkim w Krośnie, zaś kierownictwo zostało powierzone Zofii Kościelnej. Corocznie rodzinę znajdowało przeciętnie 30-cioro dzieci. Do roku 1992, kiedy to placówka została przejęta do prowadzenia przez Kuratora Oświaty i znalazła się poza TPD ponad 300 dzieci trafiło do rodzin adopcyjnych znajdując warunki do rozwoju i życia. Dyrekcja szpitala w Krośnie urządziła i wyposażyło biuro ośrodka, zaś wojewódzki ośrodek opieki społecznej oddelegował pracownika socjalnego - A.Gaweł do pracy w nim. Wzorcem dla organizacji pracy i ustalenia procedur diagnostycznych oraz kwalifikacyjnych, były doświadczenia ośrodka rzeszowskiego, który uprzednio obejmował teren wszystkich województw utworzonych w regionie w połowie lat 70. W kolejnych miesiącach zatrudniano pracowników merytorycznych, wpierw psychologa A.Skarżyńską, po kilku latach pedagoga Martę Haręzgę, psychologa Barbarę Kubit, pedagoga Mariana Dudę, psychologa Annę Wojciechowską. W roku 1980 powołano także Radę Rodzinną, którą składała się z przedstawicieli oświaty, ochrony zdrowia, sądu i samego ośrodka. Powołano też komisję kwalifikacyjną, w której skład weszli pracownicy ośrodka i działacze społeczni. Należy wspomnieć, iż w różnych okresach Ośrodek zajmował się także organizowaniem wsparcia materialnego dla rodzin biednych. Pomoc ta obejmowała przekazywanie artykułów żywnościowych, odzieży, zapomóg a także organizowanie wspólnie z TPD kolonii i tzw. wczasów rodzinnych z pedagogiem. Z tych form pomocy korzystały również rodziny zastępcze, terapeutyczne oraz preadopcyjne. W roku 1989 (15 lutego) ówczesne Ministerstwo Edukacji Narodowej podpisało porozumienie z ZG TPD, na mocy którego ośrodkom adopcyjnym TPD powierzono całokształt działań w zakresie inicjowania rodzinnych form zastępczej opieki nad dziećmi, w tym także rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka. Kuratorium Oświaty i Wychowania w zarządzeniach dot. opieki nad dziećmi podkreśla, iż żadna sprawa dotycząca jakiejkolwiek formy zastępczego środowiska wychowawczego nie może odbyć się z pominięciem Wojewódzkiego Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego TPD. Jednak zmiany ustrojowe w Polsce i zaprzestanie finansowania z budżetu państwa organizacji takich jak TPD spowodowały kłopoty w finansowaniu tych działań i w roku 1991 Zarząd Wojewódzki TPD nie decyduje się na podpisanie umowy dot. Prowadzenia Ośrodka. Wówczas Ośrodek przechodzi pod bezpośredni nadzór i finansowanie Kuratorium Oświaty w Krośnie. TPD na ziemi krośnieńskiej dziś Przemiany wolnorynkowe wzbudzają procesy o nie do końca przewidywalnych konsekwencjach, niemożliwe do skalkulowania, o otwartym zakończeniu. To, co w tradycyjnym społeczeństwie było normalne: normalna biografia, normalna rodzina, normalne dzieciństwo, normalne zatrudnienie, ustępuje powoli dziesiątkom rozmaitych, dobrych i negatywnych postaci. Dziś wiele rodzin jest rozbitych lub niepełnych, trwałe bezrobocie i konieczność częstych zmian pracodawców, nie do końca znane skutki masowej emigracji zarobkowej, liczne dzieci muszą być chronione przed ojcami, rodzicami alkoholikami lub wykorzystującymi ich seksualnie, są wreszcie rodziny niewydolne w wypełnianiu swoich podstawowych funkcji. Krucha, niepewna, nieprzewidywalna, bez stałych punktów oparcia staje się egzystencja pewnej części społeczeństwa. Rodzina i środowisko socjalne, a nawet wspólnota religijna tracą na znaczeniu, nie dokonuje się w ich obrębie socjalizacja powiązana z wpojeniem trwałych wartości, nie konstytuuje się dalszy ciąg życia. Dlatego musi my to uwzględnić jako czynniki, które wpływają na naszą rolę i pełnione funkcje. Na to składa się rozszerzenie oferty, włączenie do niej nowych form usług w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą czy też oddziaływania na osoby dorosłe. Ostatnie lata były dla naszej organizacji bardzo pracowite, ale i satysfakcjonujące. Podjęliśmy szereg zadań i działań mających na celu poprawę życia dzieci i młodzieży, doskonalenie ich zdolności, umiejętności i zainteresowań. Organizowaliśmy dla nich wypoczynek letni, zimowy, śródroczny, uczyliśmy organizować wolny czas i aktywnie wypoczywać. Poprzez zajęcia w świetlicy pomagaliśmy w odrabianiu zadań domowych i w zwalczaniu zjawisk patologicznych. To efekt ogromnej pracy i zaangażowania wielu członków TPD, pracowników i wolontariuszy wspierających realizację naszych celów. To także efekt wypracowanych dobrych stosunków z administracją Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 12

13 państwową i urzędami samorządowymi, dobrej współpracy z wszystkimi podmiotami poczynając do instytucji socjalnych, edukacyjnych, zdrowotnych, a także sponsorów publicznych i prywatnych wspierających naszą działalność. Efekt tej pracy, która została wykonana przy poparciu społecznym budzą przekonanie, że krośnieński Oddział TPD obrał właściwy i w pełni służący dobru dziecka kierunek działań. Do udanych należy zaliczyć zaplanowaną i wykonaną akcje letniego wypoczynku. Dzięki naszym staraniom udało się zorganizować wielką liczbę turnusów dla tysięcy dzieci, młodzieży i opiekunów indywidualnych pochodzących z różnych środowisk, którzy mogli spędzić wakacyjny czas w atrakcyjnych miejscach takich jak: Zakopane. Gródek n.dunajcem, Kołobrzeg, Krynica Morska, Piwniczna, Muszyna, Jastrzębia Góra, Dźwirzyno, Serock, Kamienica, Jodłówka Tuchowska, Mszana Dolna, Iwonicz Zdrój oraz Austria, Włochy, Chorwacja. Dla najmłodszych dzieci zorganizowano półkolonie w miejscu zamieszkania. Dużo zaangażowania i trudu wymagało zorganizowanie turnusów rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych ponieważ bardzo trudno było znaleźć ośrodek, który spełniałby oczekiwania osób niepełnosprawnych za rozsądną cenę. Dużym uznaniem cieszyły się wczasy rodzinne z pedagogiem, wycieczki turystyczno krajoznawcze dla osób niepełnosprawnych oraz wypoczynek z programem socjoterapeutycznym. Podczas kolonii realizowano program doskonalący język angielski, program wskazujący alternatywne sposoby organizowania wolnego czasu (po zakończeniu kolonii dzieci otrzymywały stosowne certyfikaty, dyplomy, nagrody, wyprawki szkolne przykładowe zestawy gier i zabaw do wykorzystania w miejscu zamieszkania), wprowadzono również elementy patriotyczne. Akceptację i uznanie zyskała kolonia, pn. Wakacje dla każdego, w której uczestniczyły m.in. dzieci niepełnosprawne uzdolnione artystycznie. Godnym podkreślenia jest fakt, że podczas organizowanego wypoczynku nie wydarzył się żaden poważny wypadek, a uczestnicy wrócili zadowoleni i wypoczęci. Do podniesienia atrakcyjności kolonii i turnusów przyczyniła się hojność naszych darczyńców, którzy przeznaczali 1% swojego podatku dochodowego na rzecz naszej organizacji. Dzięki tym funduszom zorganizowano dodatkowe imprezy i wycieczki dla uczestników wypoczynku. Współpraca z firmą Europa z Sosnowca pozyskującą dla naszego oddziału sponsorów również przyniosła oczekiwane efekty. Koloniści otrzymali ciekawe gry, piłki i zabawki. Tradycją stał się organizowany corocznie przez działaczy z Leska Bal Walentynkowy, połączony z aukcją obrazów, rękodzieł artystycznych wykonanych przez miejscowych artystów, z którego dochód przeznaczony jest w całości na wypoczynek dla dzieci z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i niewydolnych wychowawczo. Osoby niepełnosprawne zrzeszone w kołach specjalistycznych miały możliwość uczestniczyć w zabawie noworocznej połączonej z loterią fantową i poczęstunkiem ufundowanym przez krośnieńskich cukierników. Spotkania noworoczne dla niepełnosprawnych i ich rodziców są często jedyną atrakcją na jaką mogą sobie pozwolić w ciągu roku. Dzieci z naszego terenu brały udział w konkursach ogłaszanych przez Zarząd Główny TPD. Prace były nagrodzone przez Jury I i II miejscem, opublikowane w specjalnym wydaniu Przyjaciel Dziecka, a dzieci otrzymały cenne nagrody, co jest z pewnością powodem do dumy. Krośnieńskie TPD włączyło się w organizowaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie akcję pn. Pomóżmy dzieciom przetrwać zimę. Cieszy nas fakt, że mogliśmy przyczynić się do poprawy życia najbardziej potrzebujących. Wzrost aktywności naszych członków w terenie należy uznać za sukces. Działacze TPD angażowali się w prace związane z organizowaniem dożywiania dzieci, świadczyli pomoc indywidualną dzieciom i młodzieży znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Dzięki wspólnym staraniom zarządu i pracowników udało się przygotować i złożyć dokumenty związane z ubieganiem się o uzyskanie osobowości prawnej dla krośnieńskiego Oddziału. Działacze współpracowali w działaniach na rzecz świetlicy socjoterapeutycznej. Rekrutowali dzieci z rodzin patologicznych i zachęcali ich do udziału w zajęciach świetlicowych. Znaczące też była pomoc w zorganizowaniu wypoczynku. Rok 2008 to czas, w którym podjęliśmy realizację tradycyjnych i nowych przedsięwzięć. W dniu 22 stycznia 2008 roku Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Oddział Okręgowy w Krośnie uzyskało własną osobowość prawną. Dzięki temu nie musimy już korzystać z upoważnień wydawanych przez Zarząd Główny TPD w Warszawie, uzyskaliśmy możliwość samodzielnego występowania o środki finansowe rozdzielane centralnie. Posiadanie osobowości prawnej w dużym też stopniu ułatwiło nam codzienne funkcjonowanie i dało szansę na dalszy efektywniejszy rozwój. Krośnieńska malarka i nauczycielka Magdalena Wyżykowska prowadzi zajęcia ze sztuki w świetlicy TPD 13 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

14 Na koniec 2009 r. Oddział Okręgowy TPD skupia w swoim obszarze działalność Kół na terenie 4 powiatów Sanok, Lesko, Krosno i Jasło. Nie udało się reaktywować zarządu w Brzozowie. Według stanu na r. przy TPD działo 83 opiekunów indywidualnych, którzy sprawowali opiekę nad 482 rodzinami i 790 dziećmi. Pomocy materialnej udzielono ok osobom. Prezesem Oddziału Okręgowego jest Marian Duda zaś, wiceprezesi: Józef Sobczyk, Joanna Drozd Wietecha a biuro obsługiwane jest przez : Ewę Patla, Bogusławę Wilk i Wacława Lorenca. Działalność opiekuńczo wychowawcza Od wielu lat z dobrym skutkiem funkcjonuje świetlica socjoterapeutyczna skupiająca dzieci z terenu miasta Krosna. Dzieci pochodzą z rodzin dysfunkcyjnych, z problemem alkoholowym, niewydolnych wychowawczo i materialnie. Przygotowany przez wychowawców program w pełni odpowiada zaspokajaniu różnorodnych potrzeb dzieci i młodzieży. Głównym walorem świetlicy jest jej lokalizacja i niepowtarzalny klimat wychowawczy, a także umiejętność zaspokajania występujących tam specyficznych potrzeb. Dzieci otrzymały fachową pomoc w zakresie edukacji i profilaktyki uzależnień (pomoc w odrabianiu lekcji, doskonalenie pracy na komputerze, edukacja przez sztukę, nauka kreatywnego i pożytecznego organizowania wolnego czasu). Wychowankowie mają również zapewnioną możliwość uczestnictwa w różnorodnych zajęciach odpowiadających ich zainteresowaniom i uzdolnieniom, a także wspólnego przygotowania i spożycia posiłku. Dzięki temu osiągnięte są najistotniejsze cele, co wskazuje na celowość prowadzenia świetlicy. Uczniowie krośnieńskich szkół brali udział w licznych konkursach organizowanych przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci takich jak: Konkurs Ekologiczny pn. Dbam o piękno mego Domu Ziemi 2008 pt. Klimat w potrzebie. Konkurs miał na celu propagowanie idei ekologii i zdrowego stylu życia. Udział dzieci w konkursie pn. Uwolnij Potęgę swojej pasji miał na celu zaktywizowanie dzieci do kreatywnego i pożytecznego spędzania wolnego czasu. Natomiast udział dzieci z gminy Komańcza w rozgrywkach piłkarskich organizowanych w ramach konkursu Futbolowe torpedy miał na celu zachęcenie dzieci do gry w podwórkową piłkę nożną, a przez to aktywnego spędzania wolnego czasu. Za udział w konkursach uczestnicy otrzymywali liczne nagrody rzeczowe, wyróżnienia dyplomy, maskotki i słodycze. Przez okres 3-ch miesięcy wspólnie z Urzędem Miasta i Gminy Lesko prowadziliśmy eksperymentalnie dwa punkty przedszkolne w Manastercu i Bezmiechowej. Do grup przedszkolnych uczęszczało 32 dzieci. Opieką nad grupami sprawowali wychowawcy zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia. Głównym celem punktu przedszkolnego było zapewnienie dzieciom w wieku 3-5 lat fachowej opieki i możliwości wszechstronnego rozwoju. Z powodu braku środków finansowych (nie zakwalifikowanie 2-ch projektów do realizacji przez Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie) i porozumienia z Gminą Lesko zmuszeni byliśmy zaprzestać tej formy działalności. W dniach od 17 do 23 listopada 2008r. Oddział Okręgowy Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i Miejska Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Krośnie był organizatorem działań z zakresu edukacji rozwojowej i w ramach ogólnopolskiego projektu Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli pn. Regionalne partnerstwo szkół w promocji Tygodnia Edukacji Globalnej. Organizatorzy (TPD I MPP-P) zaprosili nauczycieli szkół i uczestników grup socjoterapeutycznych do wzięcia udziału w partnerskim projekcie regionalnym pt. POMÓŻMY SOBIE SAMI- UBÓSTWO, GLOBALIZACJA, PRAWA CZŁO- WIEKA. Tegoroczna oferta związana była z budowaniem międzyszkolnego, lokalnego partnerstwa w realizacji przedsięwzięć edukacyjnych w Tygodniu Edukacji Globalnej. Termin obchodów TEG wiąże się z rocznicą uchwalenia przez ONZ Konwencji o Prawach Dziecka (20 listopad 1989 r). Projekt realizowany był przy współudziale Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu POLSKA POMOC. Jego celem jest rozpowszechnianie i promocja edukacji globalnej w środowisku oświatowym, poprzez promocję Tygodnia Edukacji Globalnej (TEG). Do zrealizowania projektu edukacyjnego zaproponowano do wyboru, m.in. następujące działania: apel szkolny połączony z inscenizacją lub montażem słowno-muzycznym, prezentację materiałów eksponujących skalę zjawiska, jego rozmiar oraz ich przyczyny i przeszkody w niwelowaniu tych zjawisk, wykonanie białych bransoletek- symbolu przeciwdziałania skali ubóstwa, wykonanie prac plastycznych w formie plakatów i ich ekspozycję, pieczenie serduszek i ich sprzedaż - zbiórka pieniędzy na ustalony wcześniej cel ( np. pomoc biednym dzieciom w misyjnej szkole lub w szpitalu), spotkanie z Rzecznikiem Praw Dziecka powołanym przy Towarzystwie Przyjaciół Dzieci w Krośnie. (odbyło się 5 takich spotkań) zapoznanie z pracą misjonarzy w krajach, gdzie ludzie cierpią głód i krajach rozwijających się. inne zaproponowane działania przez realizatorów i uczestników projektu edukacyjnego W realizacji tego projektu edukacyjnego wyróżniły się szczególnie następujące szkoły i placówki: SP nr 7 w Krośnie, SP nr 8 w Krośnie, Gimnazjum nr 3 w Krośnie oraz świetlica socjoterapeutyczna TPD w Krośnie. Spoza szkół krośnieńskich na wyróżnienie zasługują Szkoła Podstawowa nr 1 w Brzozowie oraz Szkoła Podstawowa w Gorzejowej. Koordynatorkami Projektu były Panie: Monika Prugar z Miejskiej Poradni P- P oraz Joanną Drozd-Wietecha z TPD Krosno. Działacze Koła z Leska organizowali kolejne Bale Walentynkowe połączone z aukcją obrazów, rękodzieła artystycznego wykonanego przez miejscowych artystów, z którego dochód w całości przeznaczony jest na pomoc potrzebującym dzieciom oraz dopłatę do wypoczynku letniego. Wspólnie z Radiem Rzeszów w 2008 r przeprowadziliśmy też akcję wsparcia finansowego leczenia 5-letniego Piotrusia z Głowienki, który urodził się z wielowadziem. Dzięki akcji informacyjnej oraz wsparciu przez TPD własnymi środkami finansowymi Piotruś przeszedł zabiegi w klinice rekonstruujące kanaliki łzowo-nosowe. Bez tych rekonstrukcji groziło mu uszkodzenie wzroku. Koła specjalistyczne Oddział krośnieński wspiera działalność 2 kół specjalistycznych dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych ruchowo i z upośledzeniem umysłowym. Jedno z kół działa na terenie powiatu sanockiego i skupia w swoich szeregach 236 członków. Dla swoich podopiecznych Koło organizuje różnego rodzaju imprezy takie jak: wycieczki, ogniska z pie- Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 14

15 czeniem kiełbasy i słodkim poczęstunkiem, spotkania opłatkowe i jajko wielkanocne. Koło współpracuje z Bankiem Żywności w Rzeszowie. Potrzebujący członkowie koła otrzymują systematyczną, znaczącą pomoc w postaci artykułów spożywczych, natomiast sponsorzy z Niemiec obdarowali osoby niepełnosprawne odzieżą i drobnym sprzętem rehabilitacyjnym. Drugie koło skupia dzieci i młodzież z terenu miasta Krosna, powiatu krośnieńskiego i brzozowskiego w ilości 103 osoby. Podopieczni koła uczestniczyli w turnusach rehabilitacyjnych organizowanych przez TPD, spotkali się na zabawie noworocznej połączonej z loterią fantową i poczęstunkiem. Każdy uczestnik zabawy otrzymał paczkę ze słodyczami i owocami. Dużą atrakcją dla dzieci był udział w integracyjnej wyciecze autokarowej do Rymanowa i Rymanowa Zdroju. Uczestnicy zwiedzili uzdrowisko i jego atrakcje oraz skorzystali z zaproszenia i poczęstunku sponsorowanego przez właściciela rymanowskiej restauracji. Wypoczynek letni i śródroczny, rehabilitacja Towarzystwo Przyjaciół Dzieci w Krośnie organizuje wypoczynek wakacyjny w formie półkolonii, kolonii wypoczynkowych, kolonii profilaktycznych, turnusów rehabilitacyjnych, wycieczek integracyjnych dla osób niepełnosprawnych, z którego korzysta ok. 1,5 tys osób rocznie. Przeprowadzenie akcji letniej jest możliwe dzięki naszym sojusznikom, jakimi od 2009 Rymanów Zdrój - Kolonia TPD dla dzieci z terenów powodziowych. wielu lat są: Kuratorium Oświaty w Rzeszowie, Urząd Miasta Krosna, miejskie i gminne ośrodki Pomocy Społecznej z terenu całego województwa Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie, Fundacja Jolanty Kwaśniewskiej Porozumienie bez barier oraz Fundacja Bankowa im. dr Mariana Kantona. Opiekę nad grupami wychowawczymi sprawowali kierownicy, wychowawcy, pielęgniarki, lekarze oraz wolontariusze. Zatrudniona kadra posiadała odpowiednie kwalifikacje zgodnie wymogami Ustawy o wypoczynku letnim dzieci i młodzieży szkolnej. Przy organizacji akcji letniej wykorzystano uzyskane w drodze konkursów dotacje oraz środki własne. Prowadzone podczas trwania turnusów kontrole nie stwierdziły żadnych uchybień w pracy placówek. Podkreślały natomiast wzorowo prowadzoną dokumentację, dobre warunki socjalne, doskonałe wyżywienie oraz atrakcyjne programy. Do pracy kadry nikt nie zgłaszał zastrzeżeń. Za niewątpliwy sukces opiekunów należy uznać fakt, że podczas trwania kolonii nie zdarzył się żaden wypadek, który zagrażałby życiu lub zdrowiu uczestników. Oddział Okręgowy w Krośnie pozyskuje na swoją działalność środki finansowe, na które składają się składki członków fizycznych, prawnych, dotacje, darowizny zakładów pracy i osób fizycznych, odpisy 1% podatku dochodowego od osób fizycznych itp. Wszystkie przeprowadzone akcje i działania były zasługą zespołu ludzi, którzy włożyli wiele starań, aby zrealizować zamierzone cele. Zarząd i Prezydium OO TPD w Krośnie składają wszystkim serdeczne podziękowania za ofiarność i serce. Wysoko cenimy sobie współpracę z Urzędem Miasta Krosna, Gminnymi i Miejsko Gminnymi Ośrodkami Pomocy Społecznej z całego terenu naszego województwa, Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Krośnie, Krośnieńską Spółdzielnią Mieszkaniową. Szczególne słowa podziękowania kierujemy do Kuratorium Oświaty w Rzeszowie i Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie w Krośnie, Sanoku, Jaśle i Brzozowie. Sojusznikami w naszych działań byli ludzie i instytucje, dla którym los dzieci nie jest obojętny. TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI Oddział Okręgowy w Krośnie Krosno ul. Wojska Polskiego 41, tel./fax tel. kom NIP: , Konto bankowe: Bank Millenium S.A. nr z dopiskiem: TPD Krosno Pomagamy dzieciom: przewlekle chorym i niepełnosprawnym, z rodzin z problemami uzależnień, z rodzin wielodzietnych w trudnej sytuacji materialnej, dzieciom osieroconym i porzuconym, potrzebującym pomocy. Organizujemy: turnusy rehabilitacyjne dla dzieci i młodzieży posiadającej orzeczenia o niepełnosprawności z opiekunem indywidualnym rehabilitacyjne, resocjalizacyjne dla dzieci i młodzieży, kolonie zdrowotne i turnusy dla dzieci młodzieży, placówki wypoczynkowe letnie i zimowe dla dzieci i młodzie, wycieczki integracyjne dla dzieci i młodzieży, półkolonie dla dzieci z klas 0 - IV zabawy choinkowe noworoczne, spotkania mikołajkowe, uroczystości Dnia Dziecka, koncerty okolicznościowe. Oddział Okręgowy TPD w Krośnie działa w ogólnopolskiej strukturze od 1975 roku, lecz obecnie posiadamy samodzielność prawną i organizacyjną. Posiadamy (jako Oddział Okręgowy) wpis do KRS, NIP, Regon. Obecnie na naszą działalność składa się praca 3 Zarządów Powiatowych w Jaśle, Lesku i Sanoku. W biurze naszej organizacji zatrudniamy w pełnym wymiarze czasu pracy 3 osoby: dyrektora biura, księgową i pracownika ds. administracyjnych. W zależności od potrzeb angażujemy wolontariuszy i osoby zatrudniane na podstawie umowy-zlecenia (corocznie ok 100 rocznie). Posiadamy biuro złożone z 2 pomieszczeń i samochód - bus do przewozu 9 osób. Rocznie obrót środkami finansowymi, jakie pozyskujemy i wydajemy na działania statutowe, sięga 1 mln złotych 15 Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok

16 TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI Oddział Okręgowy w Krośnie siedzą: Ewa Patla - dyrektor biura, Bogusława Wilk - księgowa, czuwają nad: Marian Dudaprezes OOTPD, Wacław Lorenc pracownik biura Skład Zarządu Oddziału Okręgowego TPD w Krośnie Buczek Stanisław Daszyk Roman - Sekretarz Prezydium Drozd Wietecha Joanna - Wiceprezes Zarządu Duda Marian - Prezes Zarządu Fornal Stanisław Sowińska Małgorzata Hubert Kuliga Marzena Longawa Kazimierz Nosek Wiesław Patla Ewa Pietrzycka Małgorzata Sobczyk Józef - Wiceprezes Zarządu Sopata Anna Wilk Bogusława Zygarowicz Agnieszka - Skarbnik Żywiec Bernadeta Komisja Rewizyjna Bieda Anna - Przewodnicząca Komisji Kamińska Teresa Muller Zofia Brzozów-Jasło-Krosno-Lesko-Sanok 16 Co roku opieką objętych jest ponad 500 rodzin i dzieci w formie bezpłatnego udziału w koloniach zdrowotnych i wypoczynkowych, zakup odzieży, pomocy szkolnych i żywności. Z wypoczynku letniego organizowanego przez nasz oddział corocznie korzysta ok dzieci. Staramy się dotrzeć do wszystkich dzieci, młodzieży i rodzin oferując im pomoc, życzliwość i wsparcie, a także interesujące i rozwijające formy spędzania wolnego czasu. W TPD Oddział Okręgowy Krosno działają koła specjalistyczne skupiające dzieci chore na cukrzycę, niepełnosprawne ruchowo oraz z upośledzeniem umysłowym. Dla tych grup organizujemy: turnusy rehabilitacyjne ogólnousprawniające z programem rekreacyjno wypoczynkowym dla osób z dysfunkcją narządu ruchu, w tym osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich, z upośledzeniem umysłowym, epilepsją, ze schorzeniami układu krążenia, turnusy ze schorzeniami neurologicznymi, ze schorzeniami układu oddechowego placówki wypoczynkowe letnie i zimowe z programem specjalistycznym: kolonie językowe, obozy sportowe, zdrowotne, wypoczynkowe w kraju i za granicą profilaktyczne wycieczki integracyjne półkolonie letnie konkursy artystyczne, sportowe ekologiczne, Formy stałe: Świetlica socjoterapeutyczna z pracownią komputerową w Krośnie, która ma na celu zapewnienie opieki wychowawczej w czasie wolnym od zajęć szkolnych, tworzenie warunków do zajęć pozalekcyjnych i pomoc w nauce oraz kształtowanie zainteresowań komputerowych pomagających rozwijać własne hobby. Rzecznik Praw Dziecka TPD. Od 15 października 2008 roku przy Oddziale Okręgowym funkcjonuje Rzecznik Praw Dziecka. Rzecznik stoi na straży praw dziecka, a w szczególności: prawa do wychowania w rodzinie prawa do bezpieczeństwa w szkole i środowisku rówieśniczym prawa do życia i ochrony zdrowia, prawa do godziwych warunków socjalnych, prawa do nauki. Zadania Rzecznika Praw Dziecka TPD: podejmowanie spraw zgłaszanych do TPD osobiście przez dzieci, przez ich rodziców lub opiekunów podejmowanie spraw zgłaszanych do TPD przez podmioty życia społecznego działające w imię dobra dziecka; prowadzenie mediacji w spornych sytuacjach rodzinnych, gdy są zagrożone, bądź naruszane prawa dziecka podejmowanie bezpośredniej interwencji w sprawy i zjawiska wskazujące na naruszanie praw dziecka; podejmowanie przed sądem i organami administracji publicznej, w charakterze czynnika społecznego, działań w imieniu lub na rzecz osób pozostających w zgodzie z zasadami prawnymi, celami statutowymi organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny; edukacja dzieci, rodziców, nauczycieli w zakresie praw udzielanie porad w zakresie prawa, wychowania i innych; działania informacyjno interwencyjne za pomocą komunikatorów: telefon oraz Internet, animowanie aktywności społecznej na rzecz dobra dziecka,

SPRAWOZDANIE ZBIORCZE za rok 2011

SPRAWOZDANIE ZBIORCZE za rok 2011 pieczątka zarządu pieczątka zarządu pieczątka zarządu miejscowość i data SPRAWOZDANIE ZBIORCZE za rok 20 Mazockiego Oddziału Regionalnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Warsza I. Stan organizacyjny i

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE NA RZECZ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ DZIAŁAJĄCE W TYCHACH

ORGANIZACJE NA RZECZ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ DZIAŁAJĄCE W TYCHACH ORGANIZACJE NA RZECZ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ DZIAŁAJĄCE W TYCHACH Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Porażeniem Mózgowym "Bliżej Nas" Działalność Stowarzyszenia polega kompleksowej rehabilitacji dzieci;

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM. Zawiercie dnia 21.10.2014r.

INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM. Zawiercie dnia 21.10.2014r. INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM Zawiercie dnia 21.10.2014r. POWIAT ZAWIERCIAŃSKI POWIERZCHNIA 1003,27 km 2 LUDNOŚĆ 122 133 OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r.

Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r. Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w Powiecie Opolskim na lata 2013-2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015.

Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015. Załącznik do Uchwały Nr VI/29/2011 z dnia 31 marca 2011 roku Program Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną w Nowym Targu na lata 2011 2015. I Wstęp Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej do zadań

Bardziej szczegółowo

Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN

Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN Lp. CEL/DZIAŁANIE TERMIN JEDNOSTKI ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ I. WSPIERANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, CHORYCH, STARSZYCH I ICH RODZIN 2009-2013 Starostwo Powiatowe, Urzędy Miejskie w Bochni i Nowym Wiśniczu,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA W SPRAWIE PLACÓWEK PRZEZNACZONYCH DO REALIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW STUDIÓW PIERWSZEGO I DRUGIEGO STOPNIA

INFORMACJA W SPRAWIE PLACÓWEK PRZEZNACZONYCH DO REALIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW STUDIÓW PIERWSZEGO I DRUGIEGO STOPNIA INFORMACJA W SPRAWIE PLACÓWEK PRZEZNACZONYCH DO REALIZACJI PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA STUDENTÓW STUDIÓW PIERWSZEGO I DRUGIEGO STOPNIA Opracowanie: dr Agnieszka Barczykowska Pełnomocnik Dziekana ds. Praktyk

Bardziej szczegółowo

1. Stargardzkie Stowarzyszenie Chorych na SM ul. Szczecińska 17 73-110 Stargard Szczeciński

1. Stargardzkie Stowarzyszenie Chorych na SM ul. Szczecińska 17 73-110 Stargard Szczeciński Wykaz lokalnych organizacji pożytku publicznego, na rzecz których można wpłacać 1% podatku dochodowego. Przedstawiamy poniżej wykaz lokalnych organizacji pożytku publicznego działających na terenie m.

Bardziej szczegółowo

TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI ODDZIAŁ MAZOWIECKI. Pomagamy dzieciom już ponad 90 lat. ,,Widzieć w dziecku człowieka

TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI ODDZIAŁ MAZOWIECKI. Pomagamy dzieciom już ponad 90 lat. ,,Widzieć w dziecku człowieka TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ DZIECI ODDZIAŁ MAZOWIECKI,,Widzieć w dziecku człowieka Janusz Korczak Pomagamy dzieciom już ponad 90 lat W placówkach TPD na terenie województwa mazowieckiego codzienną opiekę i

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE Procedury ubiegania się o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz indywidualnego nauczania lub kształcenia specjalnego dla uczniów szkół położonych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU

OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU STACJONARNA OPIEKA ZDROWOTNA Zakłady stacjonarnej opieki zdrowotnej, do których zalicza się szpitale i sanatoria, udzielają

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Przyjaciół Dzieci ma juŝ prawie 90 lat - początek jego działalności sięga roku 1919.

Towarzystwo Przyjaciół Dzieci ma juŝ prawie 90 lat - początek jego działalności sięga roku 1919. Towarzystwo Przyjaciół Dzieci ma juŝ prawie 90 lat - początek jego działalności sięga roku 1919. Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (TPD) jest ogólnopolskim, pozarządowym stowarzyszeniem prowadzącym działalność

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA ZADANIA SPOSÓB REALIZACJI ZADAŃ WYKONAWCY 1. Inicjowanie działań w zakresie promowania zdrowego stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne

Sprawozdanie merytoryczne Sprawozdanie merytoryczne Zabrzańskiego Towarzystwa Rodziców, Opiekunów i Przyjaciół Dzieci Specjalnej Troski z działalności w 2010 r. Sprawozdanie merytoryczne 2010 r. Zabrzańskie Towarzystwo Rodziców,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r.

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w Ostrołęce Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA

Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA Harmonogram realizacji zadań programu do celu operacyjnego I: PROFILAKTYKA I OŚWIATA ZDROWOTNA ZADANIA SPOSÓB REALIZACJI ZADAŃ WYKONAWCY 1. Inicjowanie działań w zakresie promowania zdrowego stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Informator o dostępnych w Mieście Koszalin formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Informator o dostępnych w Mieście Koszalin formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W dniu 28 lutego 2013 r. Rada Miejska w Koszalinie przyjęła do realizacji Program ochrony zdrowia psychicznego dla Miasta Koszalina na lata 2013-2015. Zgodnie z założeniami Programu opracowany został poniższy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI KROK PO KROKU. Sprawozdanie merytoryczne fundacji KROK PO KRKU za okres 31.08.2011 do 31.12.

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI KROK PO KROKU. Sprawozdanie merytoryczne fundacji KROK PO KRKU za okres 31.08.2011 do 31.12. Oława, 02.04.2013 r SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI KROK PO KROKU Sprawozdanie merytoryczne fundacji KROK PO KRKU za okres 31.08.2011 do 31.12.2011 r Dane fundacji Fundacja KROK PO KROKU Plac Zamkowy

Bardziej szczegółowo

EDU RABKA Projekt współfinansowany z EFS

EDU RABKA Projekt współfinansowany z EFS EDU RABKA Projekt współfinansowany z EFS Finansowanie: Europejski Fundusz Społeczny Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet IX: Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach; Działanie 9.1: Wyrównywanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I RODZINĄ W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I RODZINĄ W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 1 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY W ZAKRESIE OPIEKI NAD DZIECKIEM I

Bardziej szczegółowo

HISTORIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W TORUNIU OPRACOWANIE: AGNIESZKA AUGUSTYN, MILENA BURDACH

HISTORIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W TORUNIU OPRACOWANIE: AGNIESZKA AUGUSTYN, MILENA BURDACH HISTORIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W TORUNIU OPRACOWANIE: AGNIESZKA AUGUSTYN, MILENA BURDACH I DZIESIĘCIOLECIE W dniu 15.04.1958 z inicjatywy Sekcji Poradnictwa Zawodowego przy Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok.

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. UCHWAŁA NR 19/V/15 RADY MIEJSKIEJ W ŻUROMINIE z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. Na podstawie art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2006 ROK

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2006 ROK SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2006 ROK 1. Nazwa wnioskodawcy, STOWARZYSZENIA NA RZECZ NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM DZIECI I MŁODZIEŻY ŻYCZLIWA DŁOŃ 2. Siedziba i adres, 31 620 Kraków

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, zwane dalej Centrum działa na podstawie : 1) ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

93-279 Łódź, ul. Tatrzańska 105. Kontrola miała na celu stwierdzenie prawidłowości realizacji turnusów rehabilitacyjnych

93-279 Łódź, ul. Tatrzańska 105. Kontrola miała na celu stwierdzenie prawidłowości realizacji turnusów rehabilitacyjnych Protokół z kontroli problemowej Nazwa jednostki kontrolowanej: Adres jednostki kontrolowanej: Nr wpisu do rejestru: Oznaczenie rodzajów turnusów rehabilitacyjnych i dysfunkcji osób niepełnosprawnych, które

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE Zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE POMOCY DZIECIOM I ICH RODZINOM DAJMY SZANSĘ SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE I FINANSOWE ZA ROK 2012

STOWARZYSZENIE POMOCY DZIECIOM I ICH RODZINOM DAJMY SZANSĘ SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE I FINANSOWE ZA ROK 2012 STOWARZYSZENIE POMOCY DZIECIOM I ICH RODZINOM DAJMY SZANSĘ SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE I FINANSOWE ZA ROK 2012 KRS 00003777308 REGON 280591432 ADRES 11-034 STAWIGUDA UL. KWIIATOWA 6a Tel.89 5125276 e-mail

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania wsparcia

Zasady udzielania wsparcia Zasady udzielania wsparcia FUNDACJA TVN 31.05.2001 ROK Fundacja to most pomiędzy tymi, którzy potrzebują pomocy i tymi, których serca są otwarte na dawanie nadziei Bożena Walter Prezes Fundacji TVN 1 PROFIL

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 42/87/07 Zarządu Powiatu w Lwówku Śląskim z dnia 10 lipca 2007 roku

Uchwała Nr 42/87/07 Zarządu Powiatu w Lwówku Śląskim z dnia 10 lipca 2007 roku Uchwała Nr 42/87/07 Zarządu Powiatu w Lwówku Śląskim z dnia 10 lipca 2007 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu Organizacyjnego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Lwówku Śląskim. Na podstawie art. 36

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Postanowienia ogólne

Rozdział I. Postanowienia ogólne Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Warszawa, dnia 31 lipca 2013 (tekst jednolity z 25 października 2013) Fundacja Dla Dzieci, zwana dalej Fundacją, działa na podstawie Ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie osób z zaburzeniami psychicznymi w systemie pomocy społecznej na terenie Powiatu Tarnogórskiego

Wsparcie osób z zaburzeniami psychicznymi w systemie pomocy społecznej na terenie Powiatu Tarnogórskiego Wsparcie osób z zaburzeniami psychicznymi w systemie pomocy społecznej na terenie Powiatu Tarnogórskiego Osoby z zaburzeniami psychicznymi mogą uzyskać wsparcie w zakresie pomocy społecznej w formie: -specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN. 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl

STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN. 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl ZARZĄD STOWARZYSZENIA KOBIET GMINY SAWIN JOLANTA KRÓL prezes stowarzyszenia JADWIGA SZALUŚ

Bardziej szczegółowo

Lp. Podmiot wnioskujący Ustalona kwota dotacji

Lp. Podmiot wnioskujący Ustalona kwota dotacji Podział środków z budżetu Wojewody na realizację programów z obszaru wsparcia działań innowacyjnych skierowanych do środowisk zagrożonych bezradnością w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, zwłaszcza w rodzinach

Bardziej szczegółowo

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2011 r./

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2011 r./ 089 625 05 10 089 625 31 39 Telefon Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2011 r./ Formy pomocy Lp. Instytucje i placówki Adres

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 6 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU

PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU PROCEDURA DOTYCZĄCA ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 3 W TORUNIU Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. O systemie oświaty (jednolity

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Sprawozdanie merytoryczne z działalności Zarządu Fundacji Pomagającej Dzieciom z Chorobami Narządów Ruchu IDZIEMY RAZEM za rok 2012

Załącznik nr 1 Sprawozdanie merytoryczne z działalności Zarządu Fundacji Pomagającej Dzieciom z Chorobami Narządów Ruchu IDZIEMY RAZEM za rok 2012 Załącznik nr 1 Sprawozdanie merytoryczne z działalności Zarządu Fundacji Pomagającej Dzieciom z Chorobami Narządów Ruchu IDZIEMY RAZEM za rok 2012 1. 18 lutego 2012 r. Fundacja zorganizowała VI Bal Dobroczynny,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY MIASTA KATOWICE Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2007 ROK

PROGRAM WSPÓŁPRACY MIASTA KATOWICE Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2007 ROK Załącznik do uchwały nr LXVII/1626/06 Rady Miasta Katowice z dnia 26 października 2006r. PROGRAM WSPÓŁPRACY MIASTA KATOWICE Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2007 ROK 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1

Bardziej szczegółowo

Lp Nazwa organizacji Adres telefon Strona www KRS Cel/Misja/ Obszar działań 1. Bank Żywności w Koninie

Lp Nazwa organizacji Adres telefon Strona www KRS Cel/Misja/ Obszar działań 1. Bank Żywności w Koninie Lp Nazwa organizacji Adres telefon Strona www KRS Cel/Misja/ Obszar działań 1. Bank Żywności w Koninie ul.przemysłowa 124d, 63 211 27 93 www.konin.bankizywnosci.pl 0000055996 Misja: 1) Zapobieganie marnotrawstwu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

RAPORT MERYTORYCZNY 2013 r.

RAPORT MERYTORYCZNY 2013 r. RAPORT MERYTORYCZNY 2013 r. FUNDACJA ODZEW AL. JANA PAWŁA II 15A 64-100 LESZNO Pomóżmy Ludziom, aby Ludzie pomagali samym sobie 1 INFORMACJE O ORGANIZACJI Nazwa ORGANIZACJI: Fundacja Odzew ADRES: 64-100

Bardziej szczegółowo

MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE ŻARSKIM

MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY SPOŁECZNEJ W POWIECIE ŻARSKIM MATRYCA LOGICZNA AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY W POWIECIE ŻARSKIM CEL WSKAŹNIK OSIĄGNIĘCIA CELU TERMIN ODPOWIEDZIALNY ZAŁOŻENIA CEL NADRZĘDNY: wszyscy potrzebujący mieszkańcy powiatu

Bardziej szczegółowo

Ramowy Powiatowy Program Na Rzecz Pomocy Osobom Niepełnosprawnym na lata 2003 2010

Ramowy Powiatowy Program Na Rzecz Pomocy Osobom Niepełnosprawnym na lata 2003 2010 Załącznik do Uchwały Nr X/81/03 Rady Powiatu w Krakowie z dnia 24.09.2003 roku Ramowy Powiatowy Program Na Rzecz Pomocy Osobom Niepełnosprawnym na lata 2003 2010 opracowany przez: Powiatowe Centrum Pomocy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA OPOLA. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA OPOLA. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA OPOLA z dnia... 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Miasta Opola na lata 2012 2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore Tekst jednolity Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore, zwanej

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne. 1. Ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz.1362 z późniejszymi zmianami).

Rozdział I Postanowienia ogólne. 1. Ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz.1362 z późniejszymi zmianami). REGULAMIN ORGANIZACYJNY ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ ZGRANA PAKA W CIELĘTNIKACH DZIAŁAJĄCEJ PRZY GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ Dąbrowa Zielona, Pl. Kościuszki 31 tel. (0-34) 355-50-51 e-mail: gops.dz@interia.pl

Bardziej szczegółowo

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Uchwała Nr Rady Powiatu Ełckiego z dnia Projekt w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Na podstawie art. 12 ust. 8 lit. i) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO. /stan na dzień 31.12.2011 r./

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO. /stan na dzień 31.12.2011 r./ Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2011 r./ Lp Instytucje i placówki Adres Telefon Osoba odpowiedzialna Forma pomocy poradnictwo

Bardziej szczegółowo

M I S J A I W I Z J A

M I S J A I W I Z J A M I S J A I W I Z J A PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 PORADNI SPECJALISTYCZNEJ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Z WADĄ WZROKU, SŁUCHU I AUTYZMEM W BIELSKU-BIAŁEJ. MISJA Jesteśmy publiczną Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji Tęczowy Parasol za 2013 rok

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji Tęczowy Parasol za 2013 rok Sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji Tęczowy Parasol za 2013 rok I. DANE FUNDACJI Nazwa, adres fundacji. 1. Organizacja nosi nazwę: Fundacja Tęczowy Parasol. 2. Siedzibą organizacji jest Częstochowa,

Bardziej szczegółowo

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Wydział Zdrowia I Polityki Społecznej Starostwa Powiatowego w Kłodzku Kłodzko

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 24 września 2012 r.

UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 24 września 2012 r. UCHWAŁA NR XX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH z dnia 24 września 2012 r. w sprawie przyjęcia Programu Wspierania Rodziny w Gminie Sośnicowice na lata 2012-2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 Załącznik do Uchwały Nr XXXIV/167/2009 Rady Powiatu w Oławie z dnia 25 marca 2009 r. POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 OŁAWA, marzec 2009 rok Podstawa prawna: 1. art.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE. z dnia 9 maja 2012 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE. z dnia 9 maja 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 4 czerwca 2012 r. Poz. 1670 UCHWAŁA NR XXV/21/12 RADY POWIATU W STASZOWIE z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr LI/58/06 Rady Powiatu

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 30.01.2014 godz. 17:52:35 Numer KRS: 0000038502

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 30.01.2014 godz. 17:52:35 Numer KRS: 0000038502 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 30.01.2014 godz. 17:52:35 Numer KRS: 0000038502 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 26.05.2016 godz. 08:41:35 Numer KRS: 0000345184

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 26.05.2016 godz. 08:41:35 Numer KRS: 0000345184 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 26.05.2016 godz. 08:41:35 Numer KRS: 0000345184 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Kolonowskie na lata 2013 2015

Kolonowskie na lata 2013 2015 UCHWAŁA NR XXX/248/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM z dnia 24 czerwca 2013roku w sprawie uchwalenia 3-letniego Gminnego Program Wspierania Rodziny dla Gminy Kolonowskie na lata 2013 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie

Regulamin Organizacyjny Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie Załącznik Nr... do Uchwały Nr... Zarządu Powiatu Rzeszowskiego z dnia... Regulamin Organizacyjny Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Powiatowe Centrum Pomocy

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W WOŁOMINIE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W WOŁOMINIE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik do Uchwały Nr XVI-157/2012 Rady Powiatu Wołomińskiego z dnia 23.03.2012 r. STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W WOŁOMINIE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Bardziej szczegółowo

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł.

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł. Kuratorium Oświaty w Opolu Przykład dobrej praktyki Nazwa szkoły / placówki Zespół Gimnazjalno-Szkolny w Zębowicach Dyrektor szkoły / placówki Koordynator DP Adres mgr Małgorzata Stelmach mgr Iwona Grabowska

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku

Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku Uchwała nr XIX/123/2008 Rady Powiatu Sztumskiego z dnia 27 marca 2008 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Sztumie za 2007 rok Na podstawie art. 112

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 2 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik do Uchwały Nr V/119/04 Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 16 września 2004 r. STATUT MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO w KRAKOWIE TECHNIKUM PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NR 22, TECHNIKUM UZUPEŁNIAJĄCE DLA DOROSŁYCH NR 19, ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 23 31-157 Kraków, Pl. Matejki 11, tel. 12

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNO - FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI Wyszkowskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Ważna Róża w roku 2010

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNO - FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI Wyszkowskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Ważna Róża w roku 2010 WYSZKOWSKIE STOWARZYSZENIE NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH WAŻNA RÓŻA 07 200 Wyszków ul. Geodetów 72/17 tel. 512 390 824 NIP 762-172-83-45 REGON 550652863 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNO - FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Dziecko przewlekle chore w szkole sanatoryjnej. Katowice 12 grudnia 2006

Dziecko przewlekle chore w szkole sanatoryjnej. Katowice 12 grudnia 2006 Dziecko przewlekle chore w szkole sanatoryjnej Katowice 12 grudnia 2006 Prawne uwarunkowania Organizacja nauczania i wychowania Przyjęcie ucznia-pacjenta do szkoły sanatoryjnej Przebieg pobytu Wypis i

Bardziej szczegółowo

Placówki opiekuńczo wychowawcze

Placówki opiekuńczo wychowawcze Placówki opiekuńczo wychowawcze Dziecko pozbawione częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej może być umieszczane w całodobowej placówce opiekuńczo - wychowawczej następującego typu: 1) interwencyjnego;

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr... Rady Powiatu w Ostródzie z dnia...

UCHWAŁA Nr... Rady Powiatu w Ostródzie z dnia... UCHWAŁA Nr... Rady Powiatu w Ostródzie z dnia... projekt w sprawie nadania statutu Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie w Ostródzie. Na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./

WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Lp 1. Instytucje i placówki Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie 2. Poradnia Rodzinna

Bardziej szczegółowo

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Lp Instytucje i placówki Adres Telefon Osoba odpowiedzialna Forma pomocy poradnictwo

Bardziej szczegółowo

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO. /stan na dzień 31.12.2012 r./

Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO. /stan na dzień 31.12.2012 r./ Nr 13. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NOWOMIEJSKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Lp Instytucje i placówki Adres Telefon Osoba odpowiedzialna Forma pomocy poradnictwo

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r.

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w Powiecie Opolskim na lata 2016-2020 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM DZIAŁAŃ. Systemu profilaktyki i opieki nad rodziną i dzieckiem w Mieście Olsztynie na lata 2011 2015

HARMONOGRAM DZIAŁAŃ. Systemu profilaktyki i opieki nad rodziną i dzieckiem w Mieście Olsztynie na lata 2011 2015 HARMONOGRAM DZIAŁAŃ Systemu profilaktyki i opieki nad rodziną i dzieckiem w Mieście Olsztynie na lata 2011 2015 OBSZAR I : PROFILAKTYKA I WSPIERANIE PRAWIDŁOWEGO FUNCJONOWANIA RODZINY Cel ogólny: Ochrona

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM REHABILITACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE RADZIEJOWSKIM W LATACH 2002-2007. RADZIEJÓW 2002 r.

POWIATOWY PROGRAM REHABILITACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE RADZIEJOWSKIM W LATACH 2002-2007. RADZIEJÓW 2002 r. POWIATOWY PROGRAM REHABILITACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE RADZIEJOWSKIM W LATACH 2002-2007 RADZIEJÓW 2002 r. 1 WSTĘP Wdrożona z dniem 1 stycznia 1999 r. reforma ustrojowa państwa przyniosła szereg

Bardziej szczegółowo

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2012 r./ Formy pomocy Lp. Instytucje i placówki Adres Telefon Osoba odpowiedzialna Poradnictwo

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE. Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Nr XXXVII/471/2006 Rady Powiatu w Gryfinie z dnia 28 czerwca 2006r. STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Powiatowe Centrum Pomocy

Bardziej szczegółowo

Łomża, 02.07.2009 r. RADY MIEJSKIEJ ŁOMŻY

Łomża, 02.07.2009 r. RADY MIEJSKIEJ ŁOMŻY Łomża, 02.07.2009 r. MOPS-BZiRON - 0711-7 /09 PRZEWODNICZĄCY RADY MIEJSKIEJ ŁOMŻY Zgodnie z planem pracy Rady Miejskiej Łomży na 2009 rok przekazuję realizację Miejskiego programu działań na rzecz osób

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja usług finansowanych z Programu Integracji Społecznej

Klasyfikacja usług finansowanych z Programu Integracji Społecznej Klasyfikacja usług finansowanych z Programu Integracji Społecznej GRUPA I - USŁUGI DLA OSÓB STARSZYCH, SENIORÓW np.: 1.1 dzienne: - świadczone w miejscu zamieszkania indywidualnie, w tym: usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM POMOCY DZIECKU I RODZINIE DLA POWIATU CHOJNICKIEGO NA LATA 2008 2010

PROGRAM POMOCY DZIECKU I RODZINIE DLA POWIATU CHOJNICKIEGO NA LATA 2008 2010 Załącznik do uchwały Nr XV/124/2008 Rady Powiatu Chojnickiego z dnia 17 kwietnia 2008r. PROGRAM POMOCY DZIECKU I RODZINIE DLA POWIATU CHOJNICKIEGO NA LATA 2008 2010 Opracowanie: Powiatowe Centrum Pomocy

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane przez gminy

Zadania realizowane przez gminy Zadania realizowane przez gminy Zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym : opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

A. Instytucje działające na rzecz osób niepełnosprawnych

A. Instytucje działające na rzecz osób niepełnosprawnych Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część IV. Przydatne informacje A. Instytucje działające na rzecz osób niepełnosprawnych 1 SPIS TREŚCI: 2 A. Instytucje działające na rzecz osób

Bardziej szczegółowo

Świetlica Socjoterapeutyczna jest powołana do Ŝycia przez Gminną Komisję ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Świetlica Socjoterapeutyczna jest powołana do Ŝycia przez Gminną Komisję ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. REGULAMIN ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ Z PROGRAMEM SOCJOTERAPEUTYCZNYM ŚWIETLIKI PATRONAT: GMINNA KOMISJA DS. PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH Woźniki, ul. Powstańców Śl. 7 1 Świetlica Socjoterapeutyczna

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne Stowarzyszenia Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Nasz Ośrodek we Wschowie 2009 r.

Sprawozdanie merytoryczne Stowarzyszenia Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Nasz Ośrodek we Wschowie 2009 r. Sprawozdanie merytoryczne Stowarzyszenia Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Nasz Ośrodek we Wschowie 2009 r. A I. Dane o Stowarzyszeniu: 1. Stowarzyszenie Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych Nasz Ośrodek.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Załącznik do Uchwały nr / /2013 Zarząd Powiatu Zgierskiego z dnia. maja 2013r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Regulamin określa

Bardziej szczegółowo

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2007 r./

Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2007 r./ Nr 12. WYKAZ instytucji i placówek świadczących pomoc rodzinie na terenie powiatu NIDZICKIEGO /stan na dzień 31.12.2007 r./ Lp. Instytucje i placówki Adres Telefon Osoba odpowiedzialna Poradnictwo - jakie

Bardziej szczegółowo

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych Fundacja PODAJ DALEJ prowadzi szeroką działalność przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

31-908 Kraków os. Młodości 8

31-908 Kraków os. Młodości 8 Kwestionariusz informacyjny dla pozarządowych oraz podmiotów realizujących zadania pożytku publicznego z terenu gminy Wieliczka lub realizujących zadania na terenie gminy Wieliczka Nazwa Fundacja Wspierania

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Urzędów i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r.

Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r. Uchwała Nr VIII/55/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie: zatwierdzenia Powiatowego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2015-2020 w Mieście Nowy Sącz. Na

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1926/15 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 24 grudnia 2015 r.

Zarządzenie Nr 1926/15 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 24 grudnia 2015 r. Zarządzenie Nr 1926/15 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 24 grudnia 2015 r. w sprawie przyznania dotacji dla podmiotów realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej oraz wspierania rodziny i systemu

Bardziej szczegółowo

DOTACJE UDZIELANE W 2016 ROKU Z BUDŻETU DLA JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I DLA JEDNOSTEK SPOZA SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH w złotych

DOTACJE UDZIELANE W 2016 ROKU Z BUDŻETU DLA JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I DLA JEDNOSTEK SPOZA SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH w złotych Załącznik Nr 9 do Uchwały Budżetowej Miasta Płocka na rok 2016 Nr...Rady Miasta Płocka z dnia... Roku Lp. DOTACJE UDZIELANE W 2016 ROKU Z BUDŻETU DLA JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I DLA JEDNOSTEK

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne

Sprawozdanie merytoryczne Sprawozdanie merytoryczne Zabrzańskiego Towarzystwa Rodziców, Opiekunów i Przyjaciół Dzieci Specjalnej Troski z działalności w 2005 r. Sprawozdanie merytoryczne 2005 r Zabrzańskie Towarzystwo Rodziców,

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻYCIEL. Pomysłodawcą i założycielem oraz długoletnim dyrektorem szkoły był pedagog mgr Władysław Kuś. Funkcję pełnił w latach 1960 1973.

ZAŁOŻYCIEL. Pomysłodawcą i założycielem oraz długoletnim dyrektorem szkoły był pedagog mgr Władysław Kuś. Funkcję pełnił w latach 1960 1973. ZAŁOŻYCIEL Pomysłodawcą i założycielem oraz długoletnim dyrektorem szkoły był pedagog mgr Władysław Kuś. Funkcję pełnił w latach 1960 1973. POWSTANIE SZKOŁY Szkoła Podstawowa Specjalna nr 213 powstała

Bardziej szczegółowo