Małgorzata Szulik. Rok: 2002 Czasopismo: Niebieska Linia Numer: 3

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Małgorzata Szulik. Rok: 2002 Czasopismo: Niebieska Linia Numer: 3"

Transkrypt

1 Małgorzata Szulik Rok: 2002 Czasopismo: Niebieska Linia Numer: 3 Paulina jest dzieckiem, które zostało skierowane na konsultację psychologiczną do Centrum Dziecka i Rodziny w Warszawie. Powód zgłoszenia Podejrzenie przemocy seksualnej wobec dziewczynki ze strony ojczyma; matka została pokierowana do CDiR przez pracownika socjalnego. Dane ogólne Paulina, lat 8, uczennica klasy II. Jest najstarszym dzieckiem w rodzinie z pierwszego małżeństwa matki. Matka od trzech lat pozostaje w drugim związku małżeńskim, urodziła córkę Olę (1,4 rok). Matka, lat 27, nie pracuje, wykształcenie zawodowe - krawiectwo. Drugi mąż matki (ojczym Pauliny), lat 26, wykształcenie zawodowe, od 1,5 miesiąca nie pracuje, poprzednio był zatrudniony w sklepie AGD. Rodzina zajmuje mieszkanie dwupokojowe. Paulina nie utrzymuje kontaktów ze swoim ojcem, została przysposobiona poprzez drugiego męża matki. Wywiad psychologa z matką Pauliny Paulina jest dzieckiem z pierwszego małżeństwa - ciąża przypadkowa o prawidłowym przebiegu, dziecko rzadko chorowało. Do wieku przedszkolnego wychowywana w domu przez matkę, przy dużym udziale dziadków macierzystych. Nie sprawiała trudności wychowawczych; rozwój psychomotoryczny prawidłowy. Do przedszkola zaczęła uczęszczać od 5 roku życia, była lubiana w grupie rówieśniczej, chętnie wykonywała polecenia osób dorosłych. Od rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej (po urodzeniu Oli) "zmieniła się - jakby diabeł w nią wstąpił". Miała problemy w kontaktach rówieśniczych. Nie chciała odrabiać lekcji, stała się krnąbrna i nieposłuszna. Zaczęła być "niemiła" dla innych osób dorosłych, "robiła im na złość". Od ośmiu miesięcy jest "dziwnie nerwowa, histerycznie reaguje na różne zdarzenia, np. wybucha płaczem z błahego powodu". Od pół roku zaczęła wstawać w nocy - budziła matkę, mówiąc, że "bolą ją nóżki i jest jej gorąco". Obecnie nie ma apetytu, "jest wybredna w jedzeniu". Często chodzi do toalety oddawać mocz, od dwóch miesięcy zaczęła również popuszczać w ciągu dnia. Chętnie przebywa u dziadków, woli u nich nocować, a ostatnio nie chce wracać do domu. Nie chce również zostawać sama w domu ze swoim ojczymem. Od urodzenia Oli matka śpi z młodszą córką w jednym pokoju, a w drugim na jednym łóżku śpi Paulina z ojczymem. O tych kłopotach wychowawczych matka po raz pierwszy opowiedziała pracownicy socjalnej, która poradziła jej, aby porozmawiać z córką. W trakcie rozmowy Paulina powiedziała, że "tata szczypał ją po gołej pupie, głaskał i całował po cipce, kazał jej wziąć do ręki siusiaka i machać nim". Następnego dnia Paulina dodała, że "tata kazał jej brać siusiaka do buzi, wkładał jej palec i siusiaka do pupy i to ją bolało". Zapytana przez matkę, czemu wcześniej nie powiedziała jej o zachowaniu ojczyma, odpowiedziała, że bała się ojca i tego, "że ja będę na nią krzyczeć, że 1 / 5

2 ona mi męża odebrała". Matka twierdzi, że wierzy swojej córce, ale ma nadzieję, że: "Może to się jej przyśniło? Czy to jest możliwe?". Pytana o swojego męża mówi, że jest porywczy, często głośno krzyczy, straszy ją i Paulinę. Zaczął zachowywać się agresywnie w stosunku do niej, gdy zaszła w ciążę z Olą. Zdarzało się, że szarpał ją za włosy, uderzył kilka razy w obecności Pauliny, wyrzucał z domu (mieszkanie jest jego). Kiedyś, gdy wygrała z nim w karty, oblał ją zimną wodą i przez godzinę kazał stać w kuchni w mokrym ubraniu. Od półtora miesiąca zaczął pić alkohol i przyprowadzać kolegów. Ona sama z dziećmi większość dnia spędza u swoich rodziców, a do domu wraca wieczorem. Współżycie seksualne między małżonkami do urodzenia Oli: "Układało się nam dobrze, kochaliśmy się 4-5 razy w tygodniu. Teraz rzadko - raz na 2 lub 3 tygodnie. Mąż ma do mnie o to pretensje, ale on ma ciągle o wszystko pretensje". Rozmowa psychologa z Pauliną Dziewczynka przyszła z mamą do Centrum Dziecka i Rodziny, gdyż - jak sama to określiła - "ma kłopot z tatą". Psycholog utwierdził dziecko w przekonaniu, że znajduje się we właściwym miejscu, by o tym opowiedzieć, gdyż wszystkie dzieci, które tutaj przychodzą, mają problemy. Paulina bardzo szybko zaczęła opowiadać, że jej "kłopot z tatą" polega na tym, iż "tata robi to, co się robi z dorosłą kobietą". Zaczęło się to, gdy rozpoczęła naukę w pierwszej klasie. Ona musi spać z tatą, gdyż ma młodszą siostrzyczkę Olę, która często w nocy płacze i dlatego śpi razem z mamą. Martwi się, że jak Ola będzie starsza, to również będzie musiała spać ze swoim "tatusiem". Śpi z tatą na jednym łóżku, pod wspólną kołdrą. Tata ubrany jest w "małe majtki", a ona w piżamę. Kiedyś "ściągnął mi porteczki od piżamy (dziecko naśladuje rękoma ruch zdejmowania spodenek) i zaczął mi głaskać cipcię ręką (pokazuje na lalce okolice krocza). Wsadził mi palec tam, gdzie się robi kupę... Najgorsze było to, jak mi siusiaka wkładał do cipki, bo to bolało". Paulina wykonała rysunek, który przedstawiał genitalia mężczyzny, po czym opowiedziała, że "... siusiak taty miał kolor cielisty i był gruby, wielki (pokazuje rękoma), ale czasami był miękki... Pamiętam dokładnie, jak siusiak taty był ciepło-chłodny. On kazał go dotknąć i tak go ściskać. Tata miał wtedy jakąś dziwna minę... wesołą. Taty siusiak był mokry, jemu leciała biała woda i wypuszczał ją na dywan... Mówił, żebym go złapała za siusiaka i wzięła do buzi. Ja musiałam to zrobić". Po tym, jak ojczym podejmował zachowania seksualne wobec niej, Paulina bała się zasnąć. Bała się zasnąć, gdyż "tata mógłby mi to znowu zacząć robić". Ojczym mówił jej, że "tatusiowie w taki sposób okazują miłość dzieciom, a mamusia się jemu znudziła". Jeżeli ona jemu "znudzi się", to samo będzie "robił Oli". Paulina bała się również, że zajdzie w ciążę: "Nie wiem, jak bym z takim brzuchem chodziła do szkoły". Dziewczynka mówi również o tym, że tata często pije alkohol. Jak jest pijany, to "wypędza" z domu matkę, Olę i ją; używa wulgarnych słów. "Tata, jak mi to robił, to często był pijany. Mówił do mnie, że zarżnie nas wszystkie. Ja bałam się, że może to zrobi". Na zakończenie spotkania z Pauliną psycholog utwierdziła ją w przekonaniu, iż bardzo dobrze się stało, że opowiedziała o zachowaniu swojego ojczyma. Zdecydowanie i klarownie wyjaśniła, że za swoje zachowanie odpowiedzialny jest wyłącznie on, że wykorzystywał ją do własnych celów i że ma kłopot z kontrolą własnego zachowania. Wytłumaczyła Paulinie, iż podobne sytuacje zdarzają się również innym dzieciom i nie jest ona jedynym dzieckiem, które ma taki problem. Zapewniła dziewczynkę o swojej pomocy, która da jej fizyczne bezpieczeństwo i emocjonalne oparcie. Interpretacja 2 / 5

3 Paulina podczas rozmowy psychologicznej w sposób wiarygodny psychologicznie odtworzyła zachowania seksualne swojego ojczyma, których była podmiotem. O faktach, jakie miały miejsce w jej domu rodzinnym, początkowo zaczęła opowiadać z dużą nieśmiałością i poczuciem wstydu. Emocje, które towarzyszyły opisowi tych wydarzeń, były adekwatne do treści: Paulina czuła się zażenowana i zawstydzona. Widoczna była u dziewczynki chęć zdystansowania się do przeżytych doświadczeń, dla niej traumatycznych - opisywała zdarzenia z dużym oporem, niechętnie i powściągliwie. Opisując sytuację, gdy spała ze swoim ojczymem w "jednym łóżku", kiedy on dotykał ją w miejsca intymne oraz "wkładał jej siusiaka do cipci (...) i ust", odtwarzała w pełni wiarygodnie swoje emocje: silny lęk i strach przed ojczymem oraz trudności ze snem. Z relacji Pauliny wynika, że ojczym motywował swoje zachowanie tym, że w taki sposób "tatusiowie okazują miłość swoim dzieciom", a "mamusia się jemu znudziła". Paulina obawiała się, że jeśli ona "znudzi się tatusiowi", to obiektem tych samych zachowań stanie się młodsza siostra Ola, o czym ją poinformował. Dziewczynka chciała ochronić swoją siostrę przed bolesnym psychicznie i fizycznie doświadczeniem. Przypominanie traumatycznych wydarzeń wywoływało w dziewczynce napięcie emocjonalne, widoczne poprzez pozycje jej ciała, mimikę - przygryzanie warg, spuszczanie głowy i oczu, wokalizację - ciche mówienie, krótkie, urywane zdania lub mówienie do ucha psychologowi przeprowadzającemu badanie. Zasób słownictwa, pojęcia, których używała, były powyżej jej wieku. Wnioski Na podstawie badania psychologicznego Pauliny i wywiadu z jej matką stwierdzono, że dziewczynka w sposób w pełni wiarygodny psychologicznie odtwarza zachowania seksualne ojczyma, których była podmiotem. W obrazie psychologicznym wykazuje cechy charakterystyczne dla dzieci wykorzystywanych seksualnie. Matka jej jest ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej ze strony męża. Świat na nowo Po spotkaniu z dzieckiem ponownie została przeprowadzona rozmowa z matką. Celem rozmowy było: Znalezienie bezpiecznego miejsca dla córki (odizolowanie sprawcy od dziecka). Okazało się to stosunkowo proste, gdyż matka bez wahania stwierdziła, że Paulina na razie zamieszka u babci, a ona będzie się z nią codziennie spotykała. Dokonanie zgłoszenia do prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Matka zadeklarowała, że zrobi to sama w ciągu 5 dni. Po czterech dniach od badania psychologicznego Paulina została przesłuchana przez prokuratora w obecności biegłego psychologa. Przesłuchanie odbyło się w CDiR - miejscu, które dziewczynka już znała i czuła się w nim bezpiecznie. Następnego dnia jej ojczym został aresztowany na czas prowadzenia dochodzenia. Podjęcie terapii psychologicznej przez Paulinę i jej matkę w CDiR. Podstawowym celem pomocy terapeutycznej dla dziewczynki było zwiększenie poczucia bezpieczeństwa i przywracanie zaufania do osób dorosłych, a tym samym zmniejszenie poczucia lęku i zagrożenia. Paulina "miała szczęście", gdyż jeszcze tego dnia, kiedy ujawniła psychologowi prawdę, został przerwany kontakt fizyczny ze sprawcą przemocy - zamieszkała u dziadków, przez których czuła się kochana. Nie była więcej narażona na bezpośredni kontakt z ojczymem. Po siedmiu dniach wróciła do domu rodzinnego, gdzie mieszkała razem z matką i siostrą. Okazała radość, że nie ma tam ojczyma i że w domu odbyło się przemeblowanie. 3 / 5

4 Zaczęła koncentrować się na opowieściach dotyczących rodziny (kontakty z siostrą i matką), jak i pobytu w szkole (spotkania z koleżankami, zajęcia lekcyjne). Terapia pomogła Paulinie w zrozumieniu tego, co ją spotkało, jak również umożliwiła odreagowanie urazu, przeżywanie smutku oraz wyrażenie strachu i żalu. Służyły temu terapeutyczne zabawy i techniki rysunkowe. Po dziewięciu miesiącach od ujawnienia faktu wykorzystywania seksualnego Paulina składała zeznania w sądzie jako świadek; wcześniej została odpowiednio przygotowana przez psychologa (przygotowanie polegało na wyjaśnieniu dziecku, co to jest sąd i jaka jest rola świadka). W sądzie dziewczynka zeznawała w obecności dwóch biegłych psychologów (w tym jednego, który był obecny podczas przesłuchania prokuratorskiego). Na podkreślenie zasługuje fakt, że zeznawała bez obecności ojczyma na sali sądowej (art. 390 k.p.k. 2), siedząc przy biegłych, którzy zadawali jej pytania. Na zakończenie rozprawy sędzia odczytał dziewczynce uprzednio składane przez nią zeznania, które potwierdziła i rozpoznała swój rysunek (genitaliów męskich), wykonany w trakcie badania psychologicznego. Podczas rozprawy towarzyszyła jej ulubiona maskotka - duża, żółta kaczka. Paulina była bardzo zadowolona, że umiała odpowiedzieć na zadawane jej pytania. Biegli psycholodzy wydali opinie dotyczące oceny wiarygodności zeznań dziewczynki. Sprawca przemocy seksualnej został uznany za winnego przez sąd i skazany na karę pozbawienia wolności. Matka Pauliny była osobą bardzo zaangażowaną i udzielała oparcia emocjonalnego córce. Niestety, nie była gotowa do podjęcia własnej terapii psychologicznej. Udana diagnoza i nie dokończona pomoc Każdy przypadek dziecka wykorzystywanego seksualnie jest inny, jednakże istnieją stałe, uniwersalne procedury, które należy stosować. Należą do nich: Diagnoza, która pozwala stwierdzić, czy dziecko było ofiarą przemocy seksualnej; w jej ramach niezbędna jest rozmowa psychologiczna z dzieckiem i rodzicem bądź jego opiekunem. Diagnoza umożliwia zebranie informacji dotyczących sytuacji rodzinnej. Pomocne w badaniu psychologicznym są również metody projekcyjne, które w sposób bezpieczny ułatwiają dziecku ujawnienie negatywnych stanów emocjonalnych. Diagnoza powinna być dokonana z dużą odpowiedzialnością, gdyż od jej wyniku zależy podjęcie dalszych kroków. Pomoc, polegająca na zapewnieniu dziecku fizycznego bezpieczeństwa, terapii psychologicznej oraz podjęciu interwencji prawnej. Aby pomoc była skuteczna, wskazana jest współpraca profesjonalistów z różnych dziedzin w zespole interdyscyplinarnym. W przytoczonym przypadku na uwagę zasługuje fakt, że informacje dotyczące wykorzystania seksualnego zostały uzyskane od Pauliny podczas pierwszego spotkania. Korzystne również było, że matka sama zdecydowała się zgłosić doniesienie o popełnieniu przestępstwa do prokuratury. Mimo szybko podjętej interwencji, zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa fizycznego (odizolowania sprawcy) i terapii psychologicznej nie można mówić o pełnej skuteczności podjętych działań. Nie udało się nawiązać współpracy interdyscyplinarnej, a z pedagogiem i pracownikiem socjalnym odbywały się jedynie konsultacje telefoniczne. Matka Pauliny, która w obrazie psychologicznym prezentowała cechy charakterystyczne dla kobiet - ofiar przemocy rodzinnej, nie podjęła terapii własnej. Zaczęła spotykać się z ojcem Pauliny, który nadużywał alkoholu. Nie wiadomo, na ile - pozostając uwikłaną w konflikty osobiste - będzie wspierać psychiczny rozwój swoich dzieci. M.S. 4 / 5

5 5 / 5

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

STANDARDY RADY EUROPY DOTYCZĄCE PRZEMOCY WOBEC KOBIET ORAZ PRZEMOCY DOMOWEJ A PRAKTYKA NA PRZYKŁADZIE PROGRAMU

STANDARDY RADY EUROPY DOTYCZĄCE PRZEMOCY WOBEC KOBIET ORAZ PRZEMOCY DOMOWEJ A PRAKTYKA NA PRZYKŁADZIE PROGRAMU STANDARDY RADY EUROPY DOTYCZĄCE PRZEMOCY WOBEC KOBIET ORAZ PRZEMOCY DOMOWEJ A PRAKTYKA NA PRZYKŁADZIE PROGRAMU NIEBIESKA TARCZA LUBUSKA PROKURATURA PRZECIW PRZEMOCY dr Alfred Staszak Prokurator Okręgowy

Bardziej szczegółowo

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie.

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie. Metody udzielania wsparcia ofiarom przemocy w rodzinie oraz postępowania wobec sprawców przemocy w rodzinie zalecenia do pracy dla pracowników socjalnych Wprowadzenie Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Raport podsumowujący działalność Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia w 2010 roku

Raport podsumowujący działalność Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia w 2010 roku Raport podsumowujący działalność Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia w 2010 roku Działalność Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczy okresu od 2015-07

Raport dotyczy okresu od 2015-07 ZESTAWIENIE ROZMÓW OGÓLNOPOLSKIEGO TELEFONU DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE "NIEBIESKA LINIA" Raport dotyczy okresu od 2015-07 07-01 01 do 2015-07 07-31 Udział Średni czas rozmowy wszystkich rozmów 1154

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 Specjaliści terapii uzależnień i współuzależnienia zatrudnieni w Punkcie Pomocy

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

NIEBIESKA KARTA Część A

NIEBIESKA KARTA Część A NIEBIESKA KARTA Część A Załącznik nr 1... (pieczęć instytucji) Miejscowość, dn. I. DANE OSOBY DOTKNIĘTEJ PRZEMOCĄ W RODZINIE 1. Imię i nazwisko:... 2. Imiona rodziców... 3. Miejsce stałego zameldowania:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY ZADANIA POLICJI DZIAŁANIA PREWENCYJNE Podkomisarz Wiesław Kluk Komenda Powiatowa Policji w Mielcu NIEBIESKA KARTA Policja od lat podejmuje czynności w przypadku stosowania przemocy

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "Niebieska Linia" IPZ PTP ZESTAWIENIE DANYCH Z ROZMÓW W PORADNI WARSZAWSKA NIEBIESKIESKA LINIA

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia IPZ PTP ZESTAWIENIE DANYCH Z ROZMÓW W PORADNI WARSZAWSKA NIEBIESKIESKA LINIA ZESTAWIENIE DANYCH Z ROZMÓW W PORADNI WARSZAWSKA NIEBIESKIESKA LINIA 22 668-70-00 ZA OKRES 11.06.2007 31.12.2007 Liczba wszystkich rozmów : 1602 Liczba rozmów o przemocy : 1059* Rodzaje rozmów informacja

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych:

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych: W ramach niniejszego projektu oferujemy: poradnictwo psychologiczne poradnictwo prawne telefon zaufania - 32 426 00 33 wew. 11 program psychoedukacyjny dla rodziców i opiekunów prawnych,,szkoła dla rodziców

Bardziej szczegółowo

RODZIC LUB OPIEKUN. podaje sprzeczne lub (poparzenia, ugryzienia, nieprzekonujące wyjaśnienia siniaki, złamania kości),

RODZIC LUB OPIEKUN. podaje sprzeczne lub (poparzenia, ugryzienia, nieprzekonujące wyjaśnienia siniaki, złamania kości), Jak rozpoznać objawy przemocy fizycznej? Umiejętność rozpoznawania symptomów przemocy wobec dzieci jest konieczna, aby móc ochronić dzieci przed krzywdzeniem i zaniedbywaniem. Występowanie pojedynczego

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku 1. dokumentacja dotycząca dziecka: - opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju wydana przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

NIEBIESKA KARTA Część C

NIEBIESKA KARTA Część C NIEBIESKA KARTA Część C Załącznik Nr 3 Członkowie zespołu interdyscyplinarnego/grupy roboczej otrzymali zgłoszenie w ramach procedury Niebieskie Karty, że jest Pani/Pan osobą dotkniętą przemocą w rodzinie.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie W dniu 1 sierpnia 2010 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zakłada ona m.in. opracowanie

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podkom. dr Katarzyna ZAREMBA Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn. 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą Opis przypadku Wśród uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podinsp. Agnieszka GUZA Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

KODEKS KARNY. Art. 207.

KODEKS KARNY. Art. 207. KODEKS KARNY Art. 207. 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE Załącznik do Uchwały nr LXIII/554/2010 Rady Miasta Starogard Gd. z dnia 28 października 2010 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIALANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE CEL STRATEGICZNY

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA NA TEMAT ŚWIADOMOŚCI PRZEMOCY W RODZINIE WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKUJĄCYCH TEREN GMINY TŁUSZCZ

DIAGNOZA NA TEMAT ŚWIADOMOŚCI PRZEMOCY W RODZINIE WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKUJĄCYCH TEREN GMINY TŁUSZCZ DIAGNOZA NA TEMAT ŚWIADOMOŚCI PRZEMOCY W RODZINIE WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKUJĄCYCH TEREN GMINY TŁUSZCZ Ośrodek Pomocy Społecznej Tłuszcz, 2014 r. ŚWIADOMOŚĆ NA TEMAT PRZEMOCY W RODZINIE WŚRÓD DZIECI

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POLICJI Z OSOBĄ, KTÓRA DOŚWIADCZYŁA PRZEMOCY SEKSUALNEJ

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POLICJI Z OSOBĄ, KTÓRA DOŚWIADCZYŁA PRZEMOCY SEKSUALNEJ 1. W przypadku, kiedy do jednostki policji zgłasza się osoba pokrzywdzona, aby zawiadomić o popełnieniu przestępstwa przeciwko wolności seksualnej (art. 197-200 Kodeksu karnego), należy: Ustalić czy pokrzywdzony

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr OPS.021.1.7.2012. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu

Zarządzenie Nr OPS.021.1.7.2012. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu Zarządzenie Nr OPS.021.1.7.2012 z dnia 09 stycznia 2012r. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu w sprawie wprowadzenia Procedury postępowania pracownika socjalnego oraz asystenta rodzinnego

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

Poznajmy Jane i jej historię

Poznajmy Jane i jej historię Poznajmy Jane i jej historię Mama: Krawcowa dorabia w domu Sympatyczna, spokojna osoba Udziela się w miejskiej społeczności Tata: Businessman na wysokim stanowisku Błyskotliwy Zapracowany Jane: Czternastolatka,

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: opiekun w domu pomocy społecznej Symbol cyfrowy zawodu: 346[04] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 346[04]-01-102 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. Projekt z 29 grudnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar

Bardziej szczegółowo

Proszę o przyjęcie naszego dziecka do grupy Maluszkowo na rok szkolny 2015/2016

Proszę o przyjęcie naszego dziecka do grupy Maluszkowo na rok szkolny 2015/2016 KARTA zgłoszenia dziecka do grupy Maluszkowo TO TU w Cieszynie Proszę o przyjęcie naszego dziecka do grupy Maluszkowo na rok szkolny 2015/2016 I. DANE PERSONALNE DZIECKA Imię (imiona) i nazwisko dziecka...

Bardziej szczegółowo

Dorota Kotwicka pedagog. W grupie wiekowej 15-19 lat Internet jest najważniejszym medium.

Dorota Kotwicka pedagog. W grupie wiekowej 15-19 lat Internet jest najważniejszym medium. Dorota Kotwicka pedagog W grupie wiekowej 15-19 lat Internet jest najważniejszym medium. Zagadnienia związane ze zjawiskiem cyberprzemocy na terenie szkoły: przemoc werbalna w sieci (wulgarne wyzywanie,

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie MIEJSKI OŚRODEK POMOCY RODZINIE W GRUDZIĄDZU Dział Wspierania Rodziny i Interwencji Kryzysowej Zespół ds. interwencji kryzysowej i poradnictwa specjalistycznego Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

Analiza zjawiska i aspekt prawny.

Analiza zjawiska i aspekt prawny. Analiza zjawiska i aspekt prawny. Wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku jej przyzwolenia przy użyciu środków komunikacji interpersonalnej. Typowe środki przemocy

Bardziej szczegółowo

Niewiedza wzbudza strach Wiedza dodaje sił

Niewiedza wzbudza strach Wiedza dodaje sił Informacje Niemieckiego Stowarzyszenia Prewencji i Interwencji (DGfPI e.v.) Przeciwko Psychicznemu, Fizycznemu i Emocjonalnemu Znęcaniu Się Nad Dziećmi oraz Ich Zaniedbywaniu Niewiedza wzbudza strach Czy

Bardziej szczegółowo

Prawo wobec przemocy

Prawo wobec przemocy Prawo wobec przemocy PRZEMOC DOMOWA wg roboczej wersji przyjmowanej przez polskich specjalistów to: działanie lub zaniechanie dokonywane w ramach rodziny przez jednego i/lub więcej z jej członków przeciwko

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 w Łodzi 92-332 Łódź, al. Piłsudskiego 101 tel/fax 42 674 59 73; 42 674 45 88 www.ppp4.edu.lodz.pl OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Zajęcia warsztatowe

Bardziej szczegółowo

Izolowanie sprawcy przemocy i pomoc ofiarom z perspektywy pracy kuratora sądowego.

Izolowanie sprawcy przemocy i pomoc ofiarom z perspektywy pracy kuratora sądowego. Izolowanie sprawcy przemocy i pomoc ofiarom z perspektywy pracy kuratora sądowego. Przygotował: Krzysztof Stasiak Kurator okręgowy Sądu Okręgowego w Gdańsku Sąd Okręgowy Administracja i inne jednostki

Bardziej szczegółowo

Kryzys to. doświadczenie przeżywane w skrajnie urazowej sytuacji. stan frustracji i dezorganizacji ważnych celów życiowych

Kryzys to. doświadczenie przeżywane w skrajnie urazowej sytuacji. stan frustracji i dezorganizacji ważnych celów życiowych U W G K R Y Y S Kryzys jest przejściowym stanem nierównowagi wewnętrznej wymagającym istotnych rozstrzygnięć i zmian życiowych, wywołanym przez krytyczne zdarzenia czy wydarzenia życiowe Kryzys to doświadczenie

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ WYWIADU POUFNEGO Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Warszawie Imię i nazwisko dziecka... data...

KWESTIONARIUSZ WYWIADU POUFNEGO Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Warszawie Imię i nazwisko dziecka... data... Wszystkie informacje są poufne i nie zostaną udostępnione osobom trzecim. Poszczególne pytania mają na celu zrozumienie i określenie problemów dziecka oraz dostosowanie adekwatnej pomocy. DANE DZIECKA

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Kwidzynie Analizą badawczą objęto 27 wychowanek ciężarnych

Bardziej szczegółowo

Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego.

Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego. Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego. PROBLEM PODSTAWA PRAWNA Dziecko doznające przemocy fizycznej i emocjonalnej ze strony jednego z rodziców. Jest również świadkiem

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla osób uzależnionych od alkoholu

Pomoc dla osób uzależnionych od alkoholu P R O B L E M Y A L K O H O L O W E Nazwa, adres instytucji, Lp. możliwości kontaktu 1. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 48-210 Biała ul. Rynek 10 tel. 77 4388533 lub 77 4388531 2. Punkt

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Cel procedury

Podstawa prawna: Cel procedury Postępowanie nauczyciela w sytuacjach stwierdzenia zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie lub mają miejsce zachowania agresywne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 29 lipca

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015 Załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy Barciany nr XII/ 67/ 2011 z dnia 28 października 2011r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015 1 Wprowadzenie do Programu I. Przemoc

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Cele procedur PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO usprawnienie i zwiększenie skuteczności oddziaływań wychowawczych szkoły w sytuacjach trudnych zapobieganie powtarzaniu się zachowań

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Działania instytucjonalne Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Działania instytucjonalne Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie Działania instytucjonalne Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1 NIEBIESKA KARTA Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1. Dyrektor szkoły i nauczyciele są zobowiązani do reagowania w sytuacji powzięcia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU OBOWIĄZUJĄCE OD ROKU SZKOLNEGO 2012/2013 SPIS PROCEDUR:

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU OBOWIĄZUJĄCE OD ROKU SZKOLNEGO 2012/2013 SPIS PROCEDUR: PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU OBOWIĄZUJĄCE OD ROKU SZKOLNEGO 2012/2013 SPIS PROCEDUR: 1. Procedura postępowania w przypadku, gdy nie jest realizowany

Bardziej szczegółowo

BĘDĘ PRZEDSZKOLAKIEM ADAPTACJA DZIECI 3-LETNICH W PRYWATNYM PRZEDSZKOLU POD MUCHOMORKIEM W TORUNIU

BĘDĘ PRZEDSZKOLAKIEM ADAPTACJA DZIECI 3-LETNICH W PRYWATNYM PRZEDSZKOLU POD MUCHOMORKIEM W TORUNIU BĘDĘ PRZEDSZKOLAKIEM ADAPTACJA DZIECI 3-LETNICH W PRYWATNYM PRZEDSZKOLU POD MUCHOMORKIEM W TORUNIU WSTĘP Adaptacja polega na przystosowaniu się jednostki lub grupy do funkcjonowania w zmienionym środowisku

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLII/261/10 Rady Gminy w Damasławku z dnia 26 października 2010r. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020 - 1 - I. PODSTAWA PRAWNA Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

1. DANE OSOBY DOZNAJĄCEJ PRZEMOCY Imię i nazwisko:.. Imiona rodziców... Miejsce stałego zameldowania: Czy pracuje, w jakim systemie...

1. DANE OSOBY DOZNAJĄCEJ PRZEMOCY Imię i nazwisko:.. Imiona rodziców... Miejsce stałego zameldowania: Czy pracuje, w jakim systemie... Komisja Rozwiązywania Problemów Druk P2 Warszawa,.... ROZMOWA Z OSOBĄ DOZNAJĄCĄ PRZEMOCY 1. DANE OSOBY DOZNAJĄCEJ PRZEMOCY Imię i nazwisko:.. Imiona rodziców... Miejsce stałego zameldowania: Kod pocztowy:.

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 1 BAJKA W SZCZYTNIE

MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 1 BAJKA W SZCZYTNIE MIEJSKIE PRZEDSZKOLE NR 1 BAJKA W SZCZYTNIE Poradnik adaptacyjny dla dzieci 3 letnich Opracowała: mgr Katarzyna Piórkowska Rok szkolny : 2014/2015 Adaptacja i modele zachowań adaptacyjnych u dzieci przedszkolnych

Bardziej szczegółowo

Powinien/powinna Pan/i pamiętać, że w posiedzeniach może też brać udział oskarżony.

Powinien/powinna Pan/i pamiętać, że w posiedzeniach może też brać udział oskarżony. Jak długo trwa procedura apelacyjna? Zależy to od rodzaju sprawy oraz czasu, jakiego potrzebuje prokuratura oraz prawnik skazanego na przygotowanie się do poparcia/odparcia apelacji. W niektórych przypadkach,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ Poważna choroba w rodzinie Diagnoza poważnej choroby to trzęsienie ziemi dla całej rodziny. Poważna choroba bliskiej osoby zmienia radykalnie

Bardziej szczegółowo

jest intencjonalna jest zamierzonym działaniem człowieka i ma na celu kontrolowanie i podporządkowanie osoby,

jest intencjonalna jest zamierzonym działaniem człowieka i ma na celu kontrolowanie i podporządkowanie osoby, Przemoc w rodzinie Przemoc w rodzinie to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie skierowane przeciw członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie i szkody. Przemoc

Bardziej szczegółowo

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO Spis procedur I Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY. Wskazówki dla rodziców. jak ułatwić dziecku start w przedszkolu.

PROGRAM ADAPTACYJNY. Wskazówki dla rodziców. jak ułatwić dziecku start w przedszkolu. PROGRAM ADAPTACYJNY Wskazówki dla rodziców jak ułatwić dziecku start w przedszkolu. Prawie dla każdego dziecka pierwsze dni pobytu w przedszkolu są okresem bardzo trudnym. Rozłąka z rodzicami powoduje

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW" ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU

Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW" ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU DRODZY RODZICE! Bardzo cieszymy się, że zdecydowali się Państwo zapisać swoje

Bardziej szczegółowo

WITAMY W BAJCE PROGRAM ADAPTACYJNY

WITAMY W BAJCE PROGRAM ADAPTACYJNY WITAMY W BAJCE PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWAŁY: Małgorzata Parciak i Elżbieta Jędrzejczyk Nauczycielki Miejskiego Przedszkola Nr 1 Bajka w Szczytnie Szczytno 2013r. SPIS TREŚCI I. Wstęp II. III. IV. Cele

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Tematy warsztatów dla Nauczycieli: Tematy szkoleń dla Nauczycieli i Rodziców:

Szanowni Państwo. Tematy warsztatów dla Nauczycieli: Tematy szkoleń dla Nauczycieli i Rodziców: Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu przeprowadzenie warsztatów i szkoleń, które w praktyczny sposób wzbogacą Państwa wiedzę w metody radzenia

Bardziej szczegółowo

Zadania przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za stosownie procedury Niebieskie Karty

Zadania przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za stosownie procedury Niebieskie Karty Pracownik socjalny jednostki organizacyjnej pomocy społecznej: - diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie; - udziela kompleksowych

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA. Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA. Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH ZAGROśENIA POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu Przemoc jest to zjawisko wynikające z działalności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów Wykaz skrótów................................................. 11 Wstęp.......................................................... 13 CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W POWIECIE PISKIM NA LATA 2011 2015

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W POWIECIE PISKIM NA LATA 2011 2015 Załącznik do Uchwały Nr X/66/11 Rady Powiatu Pisz z dnia 25 sierpnia 2011 r. POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W POWIECIE PISKIM NA LATA 2011 2015 Pisz,

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/14/11 Rady Gminy Turek z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 WSTĘP Rodzina jest podstawową i niezastąpioną grupą,

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie Wybrane aspekty przemocy w rodzinie RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE Fizyczna (bicie, kopanie, popychanie, straszenie użyciem broni) Psychiczna/emocjonalna (wyśmiewanie, kontrola, dręczenie, upokarzanie i poniżanie,

Bardziej szczegółowo

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego.

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Opracowanie: Katarzyna Duma Etap edukacyjny: gimnazjum Czas: 2-3 godziny lekcyjne (najlepiej bez

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009

Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009 Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009 I Informacje ogólne 1.Wprowadzenie zmian w Miejskim Systemie Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?...

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?... Lista pytań badanie przesiewowe dzieci w wieku 9-11 lat (wersja 2014) A DANE DZIECKA Imię i nazwisko Data urodzenia Nazwa szkoły Nazwisko nauczyciela/i BSN Adres Kod pocztowy Nazwisko lekarza domowego

Bardziej szczegółowo

Gotowość szkolna 6- latka a zadania przedszkola i poradni psychologiczno pedagogicznej. Monika Gołubiew Konieczna PP-P Nr 7 w Gdańsku

Gotowość szkolna 6- latka a zadania przedszkola i poradni psychologiczno pedagogicznej. Monika Gołubiew Konieczna PP-P Nr 7 w Gdańsku Gotowość szkolna 6- latka a zadania przedszkola i poradni psychologiczno pedagogicznej Monika Gołubiew Konieczna PP-P Nr 7 w Gdańsku przedszkole i poradnia psychologiczno - pedagogiczna w procesie zmiany

Bardziej szczegółowo

Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z

Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z tym, żeby się bronić i jest niemal bezradna. Cechą charakterystyczną

Bardziej szczegółowo

Wsparcie ucznia powracającego

Wsparcie ucznia powracającego Wsparcie ucznia powracającego Polskie dzieci i młodzież powracający wraz z rodzicami z zagranicy są grupą bardzo zróżnicowaną. Różnią się dotychczasowymi doświadczeniami, aktualną sytuacją życiową w jakiej

Bardziej szczegółowo

bezpiecznie i nawet nie przewiduje się możliwości zapytania dziecka, gdzie chce być przesłuchane i kto powinien w tej czynności mu towarzyszyć.

bezpiecznie i nawet nie przewiduje się możliwości zapytania dziecka, gdzie chce być przesłuchane i kto powinien w tej czynności mu towarzyszyć. Unormowania zawarte w art. 185a i art. 185b K.p.k. mają zapobiegać traumatycznym przeżyciom dzieci, zeznających w charakterze świadków (często także będących pokrzywdzonymi), zwłaszcza podczas procesowego

Bardziej szczegółowo

Agresja i przemoc seksualna w placówce edukacyjnej - objawy, profilaktyka, interwencja.

Agresja i przemoc seksualna w placówce edukacyjnej - objawy, profilaktyka, interwencja. Agresja i przemoc seksualna w placówce edukacyjnej - objawy, profilaktyka, interwencja. Każdy, kto podejmuje z osobą małoletnią czynności seksualne, narusza tym samym jej wolność seksualną nie dlatego,

Bardziej szczegółowo

Agresja przemoc a nasze dzieci

Agresja przemoc a nasze dzieci Agresja przemoc a nasze dzieci Na początku roku szkolnego 2015/2016 przeprowadziliśmy wśród uczniów naszej szkoły ankiety dotyczące agresji/przemocy wśród młodzieży. Zgodnie z wynikami ankiet uczniowie

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI INFORMATOR DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW SPIS TREŚCI Co to jest przemoc seksualna?... 3 Przemoc seksualna wobec dzieci... 4 Pornografia dziecięca... 6 Handel ludźmi... 7 Jak

Bardziej szczegółowo

Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły:

Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły: Procedury w sprawie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły: PODSTAWY PRAWNE Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 z późniejszymi zmianami) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Początek jest zawsze trudny

Początek jest zawsze trudny Początek jest zawsze trudny Pierwsze dni w przedszkolu są przeżyciem zarówno dla dziecka jak i jego rodziców. Dziecko prawie na cały dzień musi się rozstać z rodzicami, pozostając samo w nowym miejscu,

Bardziej szczegółowo

Informacja dla Dzieci

Informacja dla Dzieci Informacja dla Dzieci Czym jest Trybunał ds. Nieletnich? Przed Trybunałem ds. Nieletnich stają dzieci i ich rodzice lub opiekunowie w celu rozwiązania pewnych problemów. Wiele dzieci zostaje poproszona

Bardziej szczegółowo

Pomoc- ważne adresy: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 8 ul. Stępińska 6/8, 00-739 Warszawa tel./fax (0-22) 841-14-23 PSYCHOLOG SZKOLNY

Pomoc- ważne adresy: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 8 ul. Stępińska 6/8, 00-739 Warszawa tel./fax (0-22) 841-14-23 PSYCHOLOG SZKOLNY Pomoc- ważne adresy: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 8 ul. Stępińska 6/8, 00-739 Warszawa tel./fax (0-22) 841-14-23 PSYCHOLOG SZKOLNY p. Przemysław Marszał przyjmuje: w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 W RZESZOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PROCEDURY REAGOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 W RZESZOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PROCEDURY REAGOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 W RZESZOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PROCEDURY REAGOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH PROCEDURA INTERWENCYJNA DOTYCZĄCA ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH PROCEDURA INTERWENCYJNA DOTYCZĄCA ALKOHOLU

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska KRYZYS stan dezorganizacji, w którym ludzie doświadczają frustracji ważnych celów życiowych lub naruszenia cyklów życiowych, a także zawodności metod

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2013/2014 oraz 2014/2015 Bezpieczna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, wrzesień 2013r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Ul. Wojska Polskiego 5A/12 11-700 Mrągowo Mrągowo, dnia 22 października 2014r. Zapytanie ofertowe

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Ul. Wojska Polskiego 5A/12 11-700 Mrągowo Mrągowo, dnia 22 października 2014r. Zapytanie ofertowe Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Ul. Wojska Polskiego 5A/12 Mrągowo, dnia 22 października 2014r Zapytanie ofertowe Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie zaprasza do składania ofert na

Bardziej szczegółowo

DOBRE. relacje w rodzinie

DOBRE. relacje w rodzinie Dr EWA WOYDYŁŁO jest psychologiem i psychoterapeutką. Pracuje w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie oraz w Fundacji Batorego. Napisała wiele książek, m.in.: Poprawka z matury; W zgodzie ze

Bardziej szczegółowo

PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO

PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO Uzupełnij tabelę: PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON Podmiot reprezentujący Podmiot reprezentowany Sposób powstania reprezentacji Sposób

Bardziej szczegółowo

BADANIE A PRAKTYKA. Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja

BADANIE A PRAKTYKA. Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja BADANIE A PRAKTYKA Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja Iwona Anna Wiśniewska 15 czerwca 2011 r. KRÓTKI RYS ZJAWISKA PRZEMOCY

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ. Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ. Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA Podstawa prawna: 1. Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26.10. 1982r.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ DIAGNOZY/OCENY SYTUACJI RODZINY

ARKUSZ DIAGNOZY/OCENY SYTUACJI RODZINY ARKUSZ DIAGNOZY/OCENY SYTUACJI RODZINY Dane rodziny współpracującej z asystentem rodziny Nazwisko i imię:.. 1. Sytuacja rodziny ocena asystenta rodziny 1.1 Sytuacja opiekuńczo wychowawcza (czy występują

Bardziej szczegółowo

BIULETYN dla RODZICA

BIULETYN dla RODZICA I NR 2/2014-2015 styczeń 2015 BIULETYN dla RODZICA Drogi Rodzicu! Odkrycie faktu, że Twoje dziecko jest ofiarą przemocy ze strony kolegów w szkole jest zawsze bolesnym doświadczeniem. Możesz czuć w takiej

Bardziej szczegółowo