Rozdział 22. Kryzys finansowy w Korei Południowej w latach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozdział 22. Kryzys finansowy w Korei Południowej w latach 1997-1998"

Transkrypt

1 Rozdział 22. Kryzys finansowy w Korei Południowej w latach Sławomir A. Huss Wstęp Historia tego kraju sięga V-IV w. p.n.e., kiedy to na terytorium Korei istniało starożytne państwo Dzoson, pokonane przez chińską dynastię Han w 108 r. p.n.e. W I w. p.n.e. w toku walk z Chinami powstały trzy państwa: Kogurio, Pekdze i Silla. Okres ich istnienia zwano okresem Trzech Królestw, rozwijała się sztuka, literatura wywierając wpływ na kulturę japońską. W 918 Wang Gon założył nową dynastię Korio (od której pochodzi nazwa Korea, przyjęta na początku XX w.). W XIII w. Korea uległa Mongołom. W XVII w. po najazdach Mandżurów stała się wasalem panującej w Chinach mandżurskiej dynastii Cing. Od XVI w. była terenem rywalizacji Chin i Japonii. W 1910 r. Japonia anektowała Koreę i administrowała Półwyspem. W 1945 do Korei wkroczyły od północy wojska radzieckie, a od południa amerykańskie. Prowizoryczną granicą obu stref stał się równoleżnik 30 szerokości geograficznej północnej. W 1948 r. Korea podzieliła się na Republikę Korei i Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. W 1950 KRL-D najechała na Republikę Korei wywołując 3-letnią wojnę koreańską. W 1953 ogłoszono zawieszenie broni. Od 1979 r. odbywają się, bez jakiegokolwiek powodzenia, okresowo rozmowy w sprawie zjednoczenia. Ten niemal 45-milionowy kraj w ciągu ostatnich trzech dziesięcioleci XX wieku zanotował niebywały rozwój i wzrost gospodarczy, średnio 9% wzrost dochodu narodowego rocznie. Wielkość PKB stawia Koreę wśród najbogatszych krajów świata (dołączyła do grupy państw zrzeszonych w OECD). Imponujący rozwój pociągnął za sobą niebywały postęp cywilizacyjny. Odzwierciedla to struktura PKB, w której tylko 7% stanowi rolnictwo, 43% przemysł (w tym produkcja 26,9%) oraz aż 50% przypadające na usługi. 508

2 22.1. Krótka historia ubiegłych dziesięcioleci Sławomir A. Huss 509 Sytuacja nie zawsze wyglądała tak korzystnie. Kraj ten doświadczał w niedalekiej przeszłości reżimu wojskowego. W przemyśle Korei początkowo obowiązywały priorytety przedmiotowe, odnoszące się do dziedzin produkcji zastępującej import i nastawionej na sprzedaż na rynku krajowym. Głównym celem polityki gospodarczej w latach 50. było bowiem podejmowanie produkcji, która uprzednio była importowana. Cel ten można również interpretować w inny sposób, otóż jako podejmowanie produkcji antyimportowej, a wiec ograniczającej import faktyczny, jak i potencjalny, czyli mogący wystąpić w przyszłości. Priorytetem w latach 50. była również produkcja artykułów konsumpcyjnych, jednorazowego użytku oraz dóbr pośrednich, służących do ich wytwarzania. W latach 60. w sektorze krajowym (poza infrastrukturą techniczną: drogi, trakcje elektryczne, porty, linie kolejowe) priorytetowa była produkcja wybranych dóbr zaopatrzeniowych. Do preferowanej wcześniej produkcji nawozów sztucznych doszły branża cementowa, petrochemiczna, stalowa, maszynowa, stoczniowa, elektroniczna, samochodowa. Chodziło o wytworzenie samowystarczalnej bazy zaopatrzeniowej. Polityka ta została silnie zintensyfikowana w latach 70. (zwłaszcza w okresie ) (Lipowski, 1996, s. 30). Rząd określił wtedy sześć priorytetowych branż przemysłu, które należy rozbudować: przemysł stalowy, metali nieżelaznych, stoczniowy, maszyn elektrycznych, elektroniczny oraz petrochemiczny. Jako kryterium wyboru tych branż zazwyczaj wymienia się: szeroki zasięg powiązań kooperacyjnych, duży wpływ na PKB, duży potencjał eksportowy (antyimportowy), wykorzystanie krajowych zasobów, duża dostępność kapitału zagranicznego. Należy zaznaczyć, że specyfiką podejścia koreańskiego były także priorytety podmiotowe. Rząd wybierał bowiem konkretnych producentów do realizacji przyjętych priorytetów przedmiotowych. Od połowy lat 60. rozpoczęto realizować trzeci priorytet: eksportowy kierunek sprzedaży. W latach plasował się on na czele listy priorytetów rządowych. Było to związane z reorientacją polityki gospodarczej, polegającej na zastąpieniu antybodźców eksportowych, silnymi bodźcami pobudzającymi eksport, i miało na celu:» poprawę konkurencyjności eksportu w pierwszym okresie jego rozwoju; dotyczy to szczególnie produkcji tekstylnej Korei, która początkowo miała być niekonkurencyjna w stosunku do japońskiej,» neutralizację antybodźców eksportowych, wynikających z utrzymania przewartościowania waluty krajowej,» neutralizację antybodźców eksportowych, wynikających ze stosowania barier protekcjonistycznych w odniesieniu do sektora krajowego (Lipowski, 1996, s.30).

3 510 Kryzys finansowy w Korei Południowej Reorientacja ta bynajmniej nie przerwała priorytetów przedmiotowych i podmiotowych w sektorze przemysłowym, produkującym na potrzeby rynku krajowego, co rodziło napięcia przy próbach pogodzenia tych trzech priorytetów. Konflikt między nimi wystąpił szczególnie w okresie , kiedy dla sfinansowania forsownego programu rozbudowy owych 6 branż przemysłu ciężkiego i chemicznego, rząd zdecydował się na poważne zmniejszenie subsydiów eksportowych. Do 1987 roku były to mimo wszystko rządy wojskowych reżimów, wymuszających wyjątkowo ciężką pracę i nieustanne zaciskanie pasa przez niemal całe społeczeństwo, aby naród koreański dorównał najbogatszym narodom i tak wykazał swoją wyższość (Wójcik, 1997, s. 8). Slogany propagandy państwowej w tych czasach były niemal identyczne, jak w azjatyckich państwach komunistycznych. Rozwój za wszelką cenę. Kto upominał się o prawa ten narażał się co najmniej na zarzut braku patriotyzmu i sabotowanie rozwoju. Na takiej ideologii z jednej strony zbudowali sobie pozycje dyktatorzy Park Ching-hee i Chun Doohwan. A z drugiej strony powstała specyficzna struktura gospodarcza, której szkieletem były potężne konglomeraty przemysłowo-kapitałowe, tzw. czebole. Trzydzieści tych czeboli wytwarzało około 80% koreańskiego PKB. To one tworzyły świat koreańskiego biznesu, funkcjonując w ścisłym powiązaniu z biurokracją rządową i urzędem prezydenta, przy czym powiązania te miały charakter po trosze instytucjonalny, ale przede wszystkim personalny. Ten model był jednak źródłem sukcesów gospodarki koreańskiej przez lata. Czebole mogły zawsze liczyć na pomoc państwa; w pewnym sensie zwyczaj ten przetrwał do dziś Przyczyny kryzysu Dolar i jen Kluczową zmienną gospodarki narodowej Korei Południowej był kurs dolara w stosunku do wona czy jena. Porozumienie Plaza, z 1985, które zaowocowało wzrostem wartości jena, dało początek wschodnioazjatyckiemu boomowi. Słabszy dolar i silniejszy jen przyniosły krajom regionu (poza Japonią), które mniej lub bardziej ściśle powiązały swe waluty z dolarem, wiele korzyści. Dzięki obniżającemu się kursowi dolara kraje te mogły skuteczniej konkurować z Japonią pod względem eksportu. Silniejszy jen skłaniał japońskie przedsiębiorstwa do przenoszenia coraz większej części produkcji do sąsiednich krajów azjatyckich japońskie inwestycje bezpośrednie stały się najważniejszą siłą napędową regionalnego rozwoju gospodarczego. Wzrostowi gospodarczemu sprzyjały również niskie koszty kredytów dolarowych.

4 Sławomir A. Huss 511 Ta korzystna dla Korei, jak i całej wschodniej Azji sytuacja zaczęła zmieniać się w W roku tym dolar był niedowartościowany w stosunku do jena jeszcze o ok. 40% (Lipowski, 1996, s.85). Między połową 1995 a końcem 1997 kurs dolara wzrósł z 79 do 130 jenów. Ponownie zwiększyła się konkurencyjność japońskiego eksportu w stosunku do innych państw regionu; napływ japońskich inwestycji bezpośrednich uległ spowolnieniu; produkcja została częściowo przeniesiona z powrotem do Japonii. Wzrosła też wartość długów dolarowych krajów azjatyckich, co jest zdaniem niektórych obserwatorów, zasadniczym elementem azjatyckiego kryzysu finansowego. Powstała więc podobna sytuacja, jak w latach 70. w Ameryce Łacińskiej, gdy została ona wciągnięta w wir kryzysu spowodowanego zadłużeniem: dewaluacja dolara w stosunku do waluty krajowej i znikome oprocentowanie realne zagranicznych kredytów (w dolarach) sprawiły, że rządy krajów latynoamerykańskich zaciągały kredyty dolarowe, aby je swobodnie obsługiwać z rosnących zysków z eksportu. Wzrost kursu dolara na początku lat 80. doprowadził do ogromnego wzrostu zadłużenia zagranicznego Ameryka Łacińska znalazła się w pułapce zadłużenia. Przezwyciężenie kryzysu zadłużenia oznaczało dziesięć lat stagnacji ( stracona dekada") Spekulacja Spekulacja dewizowa to stawianie na wzrost lub spadek wartości walut. Spekulanci zadłużają się w walucie zagrożonej dewaluacją i inwestują te środki w walutę, która ma szansę zwiększyć swą wartość. Jeśli nastąpi dewaluacja, to spada wartość długów do spłacenia, a różnica staje się zyskiem. Spekulowanie dolarem, jenem i mocnymi walutami europejskimi może doprowadzić w najgorszym razie do lekkiej niestabilności; staje się ono natomiast poważnym problemem, gdy dotyka walut mniejszych krajów rozwijających się i takich, które dopiero osiągają status kraju uprzemysłowionego. Ponieważ spekulanci często mają do dyspozycji miliardowe sumy, mogą doprowadzić do dewaluacji, na którą stawiali. Jest to coś w rodzaju samospełniającej się przepowiedni. Lokalne banki centralne najczęściej nie dysponują wystarczającymi rezerwami dewiz, aby obronić walutę narodową. Kryzysy walutowe były według części analityków wynikiem takich spekulacyjnych gier. Premier Malezji Mohamad Mahathir oskarżył jednego z wielkich spekulantów, George a Sorosa o spowodowanie kryzysu walutowego krajów Azji Południowo-Wschodniej z pobudek politycznych; Soros chciał jakoby zapobiec przyjęciu Birmy do stowarzyszenia ASEAN (Gillert, 1998, s. 17).

5 512 Kryzys finansowy w Korei Południowej Spiskowego wytłumaczenia kryzysu nie da się oczywiście obronić: spekulacja nie stworzyła problemów gospodarczych, które doprowadziły do kryzysu walutowego, lecz ujawniła je. Spekulacja może jednak w dramatyczny sposób pogłębić następstwa kryzysu: ujawnia, że oczekiwania inwestorów co do przyszłego rozwoju gospodarczego danego kraju były zawyżone, tworzy jednak nowe, tym razem negatywne oczekiwania. Kiedy skumulowane decyzje inwestorów doprowadzają do paniki, szkody mogą być znacznie większe niż pierwotny problem, który wymagał korekty Bańki mydlane Wielu obserwatorów nie obarcza odpowiedzialnością za kryzys finansowy sytuacji na międzynarodowym rynku walut ani spekulacji, lecz politykę gospodarczą i walutową poszczególnych rządów. Wspomniana tu zmiana stosunku wartości jena do dolara ograniczyła konkurencyjność gospodarek krajów azjatyckich. Zamiast jednak zareagować na nową sytuację zwolnieniem tempa wzrostu, rządy, a ich śladem banki i przedsiębiorstwa kontynuowały politykę ekspansji. Podczas gdy sektory eksportowe traciły dynamikę, nadal zaciągano kredyty zagraniczne, którymi finansowano złudny boom w sektorze nieruchomości i sektorze finansowym. Zaciągnięte kredyty były spożytkowane mało produktywnie i nie przyczyniały się do zwiększania zdolności gospodarki do zarabiania dewiz (i obsługi kredytów). Tłumaczenie kryzysu azjatyckiego efektem finansowanych z kredytów baniek mydlanych jest trafne w stosunku do Azji Południowo-Wschodniej (Milewska, 2000, s. 43). Nie dotyczy on jednak omawianej Korei Południowej, a może mieć on tutaj jedynie sens przenośny. W Korei, międzynarodowe kredyty nie prowadziły do boomu w dziedzinie finansów i nieruchomości, lecz finansowały szybki rozwój oparty na inwestycjach przemysłowych. O bańce mydlanej można mówić tylko w ograniczonym zakresie, jako że owe inwestycje okazały się ex post zawyżone, z powodu obniżających się cen na rynkach światowych na najważniejsze produkty eksportowe Korei (półprzewodniki, statki, samochody, produkty petrochemiczne) (Milewska, 2000, s. 43). Kryzys azjatycki można podsumować jako wynik trzech wymienionych wyżej czynników: wzrost wartości dolara wymagał dostosowania do tego rytmu wzrostu; nie doszło jednak do tego, bowiem zachowaniem wszystkich aktorów: rządów lokalnych, banków i przedsiębiorstw, ale również inwestorów zagranicznych kierowało oczekiwanie, że boom nie skończy się. To oczekiwanie było podstawą ryzykownych decyzji inwestycyjnych. Wysoka gotowość do ryzyka lokalnych i zagranicznych inwestorów opierała się jednak nie tylko na nadzwyczaj

6 Sławomir A. Huss 513 wysokich i długotrwałych wskaźnikach dotychczasowego wzrostu, lecz również na ścisłej współpracy między lokalnymi rządami, bankami i przedsiębiorstwami, która była postrzegana jako niepisana państwowa gwarancja przetrwania dla większych banków i przedsiębiorstw. Niebezpieczeństwa postrzegane przez prywatnych inwestorów ograniczyły się do mało prawdopodobnej groźby, że państwo zbankrutuje. Spekulacja ujawniła, że oczekiwania były zawyżone i sprawiła, że zamieniły się one w swe przeciwieństwo. Wymuszone wymówienie państwowej gwarancji przetrwania dla banków i przedsiębiorstw doprowadziło do gwałtownego wzrostu obaw wśród inwestorów. Wycofywano kapitał, podwyższano oprocentowanie kredytów, aby zahamować odpływ kapitału, ten jednak nie dawał się powstrzymać i wymuszał dewaluacje; rosła wartość zadłużenia zagranicznego wielu przedsiębiorstw. Firmy załamywały się pod podwójnym ciężarem zwiększających się kosztów obsługi zadłużenia i rosnącego oprocentowania Przebieg kryzysu i działania podjęte przez rząd oraz MFW Kryzys azjatycki wybuchł w Tajlandii. Koniec azjatyckiego cudu gospodarczego ma więc dokładną datę: 25 czerwca 1997 r. (Milewska, 2000). W owym dniu wykazano, że rezerwy walutowe Tajlandii nie wynoszą jak oczekiwano ok. 30 mld USD, lecz tylko 1,14 mld USD (Suchar, s. 70). Nazbyt liberalne systemy kontroli sprawiły, że publiczny Finance Institutions Development Fund udzielił wielomiliardowych kredytów prywatnym bankom i spółkom finansującym, lokalny system finansowy stał się czarną dziurą dla publicznych pieniędzy, a zakumulowana przez pięć lat nadwyżka budżetu państwa została wydana. Najważniejszy kredytobiorca spółka finansująca Finance One wyspecjalizowała się przy tym w transakcjach na giełdzie i na rynku nieruchomości. Za sprawą dwóch posunięć ministerstwa finansów, kryzys uśpiony uzewnętrznił się. Po pierwsze, zapowiedziano, że Finance One i inne spółki finansujące nie będą już wspierane przez bank centralny. Finance One i 15 innych spółek natychmiast upadło. Po drugie, zniesiono powiązanie bahta z dolarem. Tajska waluta, nie mogąc już liczyć na państwową interwencję, straciła natychmiast 15%, a do końca roku 50% swej wartości w stosunku do dolara. Oba posunięcia doprowadziły do tego, że inwestycje oceniane jako mało ryzykowne stały się z dnia na dzień niezwykle ryzykowne. Ponieważ bank centralny był uważany za ostatnią deskę ratunku (lender of last resort), który wspomoże banki w razie kryzysu, tajskie banki mogły udzielać kredytów bez premii za ryzyko(tzw. zjawisko moral hazard); jedyne mało prawdopodobne ryzyko polegało na tym, że państwo zbankrutuje. Zagraniczni inwestorzy nie mieli poza tym

7 514 Kryzys finansowy w Korei Południowej do czynienia z ryzykiem zmiany kursu wymiany, ponieważ baht był powiązany z dolarem, a związek ten przetrwał w 1996 r. dwie duże gry spekulacyjne. Te korzystne warunki przestały istnieć, gdy bank centralny przestał wspierać inne banki, a powiązanie bahta z dolarem zostało zniesione. Przebieg kryzysu w Tajlandii był modelowy dla innych krajów Azji Południowo-Wschodniej. Od końca 1996 eksport znalazł się w fazie stagnacji, chociaż boom finansowy i na rynku nieruchomości nadal przyciągał środki z zagranicy. Kapitał długoterminowy był przy tym w coraz większym stopniu wypierany przez kapitał krótkoterminowy; trudniejsze stało się finansowanie deficytu bilansu handlowego (w wysokości 8% produktu krajowego). Krótkoterminowe kredyty z zagranicy wymagały krótkoterminowej obsługi. Napływ dewiz był coraz słabszy, rósł natomiast udział środków, które miały być w krótkim terminie wycofane: tajska waluta znalazła się pod naciskiem grożącym dewaluacją. Kiedy nastąpiła dewaluacja, wartość tajskich długów zagranicznych poszybowała w górę. Pod ciężarem długów załamywały się przedsiębiorstwa i banki; trzeba było wstrzymać projekty w dziedzinie infrastruktury i rozwoju, zwalniano pracowników. Wzrost oprocentowania, trudności z zaciągnięciem kredytu i spadek kursów giełdowych doprowadziły do przyspieszenia bankructw wielu firm. Kryzys w Tajlandii doprowadził niemal automatycznie do tego, że międzynarodowi inwestorzy ocenili na nowo bezpieczeństwo swych inwestycji w innych krajach południowo-wschodniej Azji. Po dewaluacji bahta nastąpiła dewaluacja filipińskiego peso, malezyjskiego ringgita i indonezyjskiej rupii. Kryzys w Tajlandii charakteryzował się zastąpieniem wzrostu opartego na eksporcie przez boom finansowy i na rynku nieruchomości oraz nadmiernym udzielaniem kredytów przez lokalne banki. Występowały również coraz krótsze terminy inwestycji zagranicznych, rosnące trudności z finansowaniem deficytu handlowego, dewaluacja narodowej waluty, ogromny wzrost obciążenia długami, wzrost oprocentowania i trudności z zaciąganiem kredytów oraz bankructwa firm Kryzys z lokalnego przerodził się w kryzys całego regionu. Kiedy zdewaluowano tajskiego bahta, nikt nie liczył się z tym, że kryzys może poważnie zagrozić również Korei Południowej. Korea, najmłodszy członek OECD i jedenasta potęga gospodarcza świata, grała po prostu w innej lidze. Mimo to, w listopadzie 1997 również Korea de facto zbankrutowała. W październiku masowy odpływ kapitału spowodował dewaluację wona. Rezerwy walutowe kraju wynosiły na początku listopada ok. 30 mld $, czyli mniej niż wartość trzymiesięcznego importu. W pierwszej połowie listopada spadły do 15 mld dolarów. 13 listopada koreański rząd poprosił o wsparcie Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

8 Sławomir A. Huss 515 Jak już wspomniano, u źródeł kryzysu w Korei nie leży bańka mydlana" w sektorze finansowym i nieruchomości, lecz boom przemysłowy. Jednak również w Korei istniała sytuacja, w której banki i największe przedsiębiorstwa przemysłowe - czebole mogły liczyć na niepisane gwarancje ze strony państwa. Agresywność i gotowość do ryzyka, z którymi czebole rozszerzały swoją działalność, oraz ich ścisłe powiązanie z systemem politycznym to dwie strony tego samego medalu. Wybrany w 1993 na prezydenta Kim Young Sam potrafił w ówczesnych warunkach przekonać" konglomeraty przedsiębiorstw do szerokich inwestycji przemysłowych, aby obronić się przed łagodną recesją. W latach w Korei panował boom napędzany inwestycjami przemysłowymi, który miał jednak swoją cenę: czebole przyczyniły się do powstania nadmiernych zdolności produkcyjnych w skali świata, a przez to do spadku cen eksportowanych przez siebie produktów przy zakumulowanym zadłużeniu zagranicznym. Wobec niezmiennie wysokich długów i malejących zysków zyski przemysłu półprzewodników spadły w 1996 o 90% przedsiębiorstwa sięgały do korzystnych jeszcze krótkoterminowych kredytów zagranicznych, aby obsługiwać swe długoterminowe zadłużenie. Udział kredyty krótkoterminowe w liczbie kredytów w ogóle drastycznie wzrósł. Niepisane, czyli domniemane gwarancje państwa dla inwestycji czeboli, podlegały podobnemu procesowi erozji jak państwowe gwarancje dla banków w Japonii. Państwo nie przeciwdziałało bankructwom firm, ale zakładano, że będzie interweniować, jeśli zagrożone będą przedsiębiorstwa określonej wielkości. Na początku 1997 pod ciężarem zadłużenia wynoszącego 6 mld dolarów upadł koncern stalowy Hanbo. W jego ślady poszedł Sammi Steel, największy koreański producent stali specjalnej. W lipcu trzeci co do wielkości producent samochodów w kraju, KIA Motors stanął przed groźbą niewypłacalności i zażądał dodatkowych kredytów. Kiedy banki odmówiły dalszego kredytowania KIA, minister finansów polecił znacjonalizować przedsiębiorstwo. W tym samym czasie upadł Jinro największy producent napojów alkoholowych. Seria bankructw, połączona z nacjonalizacją KIA, doprowadziła do tego, że agencja oceny kredytów Standard & Poor s obniżyła klasyfikację zadłużenia zagranicznego Korei, 2 grudnia 1998 r. ocena wynosiła BB+ ( BBB-), (IMF). Następstwem był masowy odpływ zagranicznego kapitału i szybka dewaluacja wona. Kiedy Tajlandia została zmuszona do dewaluacji swej waluty, sądzono, że to chwilowe kłopoty jednego z najdynamiczniej rozwijających się krajów na świecie. Kilka miesięcy później do dewaluacji zostały zmuszone pozostałe kraje Azji Południowo-Wschodniej. Dumni ze swego sukcesu Azjaci stali się klientami Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który w cały region wpompował ponad 100 mld USD (Walewska, 1998). Korea Południowa otrzymała z tego 57

9 516 Kryzys finansowy w Korei Południowej mld USD. MFW zażądał w zamian redukcji deficytu budżetowego i zbędnego zatrudnienia, podniesienia podatków i otwarcia rynków dla zagranicznej konkurencji. Była to ogromna szansa, a i wyróżnienie dla Korei; żaden kraj nie otrzymał takiej szansy, nigdzie też MFW nie zdecydował się zainwestować tak wielkiej ilości swoich środków w ratowanie gospodarki narodowej. Niestety, w rok po pojawieniu się kryzysu sytuacja gospodarcza w Azji wcale się nie unormowała, a w związku z kryzysem w Japonii istniały przesłanki, że kryzys będzie się jeszcze rozwijał. Międzynarodowy Fundusz Walutowy obniżył prognozy światowego PKB z 4,5 do 3,8% w 1998 roku, zastrzegając się, że ta korekta w dół może nie być ostatnią (w rezultacie w 1998 roku wzrost PKB Korei Południowej spadł o 5,7%) (IMF). W przypadku krajów azjatyckich takich jak np. Indonezja spadek wyniósł niemal 1%. Zwycięzca grudniowych wyborów prezydenckich w 1997 r. w Korei Południowej Kim Dae-jung, tuż po ogłoszeniu wyników, w których zdobył 40,3% głosów (Darewicz, 1997) i pokonał kandydata partii rządzącej przewagą 1,6%, ogłosił południowokoreańskiemu społeczeństwu gorzką prawdę: Nie ma na świecie kraju odnoszącego sukcesy bez dbałości o gospodarkę. Bo gospodarka jest równie ważna jak demokracja. Dlatego przygotujcie się moi rodacy wraz ze mną na wyrzeczenia i trudności. Reformy muszą boleć. Poprowadził politykę twardej ręki, realizowania wytycznych MFW; niestety Korea nie podniosła się. Największym rozczarowaniem dla Azjatów było to, że nawet te kraje, które skrupulatnie zastosowały się do zaleceń MFW, wcale nie wyszły z gospodarczych kłopotów. Dopiero wówczas wyszło na jaw, że 40% handlu z krajów regionu nie opuszczało wcale Azji, a spadek koniunktury niekorzystnie wpływał na wyniki wszystkich eksporterów (Securities 1998). Wydawało się wcześniej, że i tak tanie towary azjatyckie będą teraz jeszcze bardziej konkurencyjne na pozostałych rynkach. Ten optymistyczny wariant nie spełnił się jednak; okazało się, że produkcja azjatycka jest bardzo importochłonna. Dewaluacja walut pomogła tylko przez bardzo krótki czas. Największym problemem, zwłaszcza dla przedsiębiorstw małych i średnich, stały się trudności z pozyskaniem kredytów. Instytucje finansowe, które jako pierwsze musiały zmierzyć się z problemami, szybko stały się ostrożne, jeśli chodzi o finansowanie firm. W większości przypadków wolały wcale nie pożyczać pieniędzy niż powiększać portfel złych długów.

10 Sławomir A. Huss 517 Tajlandia zamknęła prawie 100 banków i innych instytucji finansowych. Korea Południowa zlikwidowała 5 banków. Także banki europejskie, choć niechętnie się do tego przyznawały, dotkliwie odczuły problemy gospodarcze Azjatów. W Korei kryzys szybko przybrał nazwę IMF. Na seulskich sklepach angielski skrót nazwy Międzynarodowego Funduszu Walutowego zauważyć można było wśród koreańskich napisów oznajmiających wyjątkową obniżkę cen z powodu kryzysu. To oczywisty chwyt marketingowy, ale sklepikarze wiedzieli, że taki argument spotka się ze zrozumieniem klientów. Koreańczycy rozpaczliwie poszukiwali prostych odpowiedzi na pytanie: co stało się nagle z ich krajem, z ich sprawdzonym i ustabilizowanym zdawałoby się modelem życia? Przebudzenie Tragiczne trzęsienie ziemi na Tajwanie i permanentne umacnianie się japońskiego jena były korzystne dla gospodarki Korei Południowej, przeżywającej załamanie od grudnia 1997 r. Gdy na giełdę w Seulu dotarły wieści o tajwańskim kataklizmie, natychmiast w górę poszły notowania koreańskich firm elektronicznych. Powód? Zniszczone wstrząsami sejsmicznymi liczące się na świecie zakłady elektroniczne zostały na dłuższy czas wyeliminowane z gry. To zaś oznaczało większe zyski dla innych potentatów w tej dziedzinie, głównie zaś dla Koreańczyków. LG, Hyundai i Daewoo mogły się spodziewać większych profitów, bo wypadnięcie wyspiarskich rywali z wyścigu o zagranicznych odbiorców doprowadziło również do wywindowania cen. Zakłady z południa Półwyspu Koreańskiego miały, w tamtym okresie, duże, nie zagospodarowane moce wytwórcze w branży elektronicznej. W zaistniałej sytuacji, korzystając z koniunktury, mogły do maksimum rozkręcić produkcję (m.in. cieszących się dobrą marką półprzewodników i monitorów). W dłuższym okresie czasu miało to doprowadzić do ustabilizowania się cen. Koreańczycy liczyli, że nowi klienci na długo pozostaną odbiorcami ich towarów. Liczono na miliardy dolarów dochodów z eksportu oraz zakładano, ze Korea, zdolna do spłacenia olbrzymich długów, na dłużej rozstanie się z widmem bankructwa. Zmora plajty jedenastego mocarstwa gospodarczego globu jeszcze przez długi czas spędzała sen z powiek rządom i władzom Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego. Następną okolicznością sprzyjającą poprawie sytuacji ekonomicznej w Korei stał się stały wzrost wartości waluty Japonii, głównego konkurenta gospodarczego Seulu, nie tylko w Azji Wschodniej. Wartość dolar zaczęła zbliżać się do poziomu ok. 100 jenów, tymczasem jeszcze w połowie 1999 r. trzeba było za niego płacić 130 (Suchar, 1999, s. 80).

11 518 Kryzys finansowy w Korei Południowej Niebagatelną rolę w odbudowie państwa odgrywać miało Daewoo. Przedstawiciele tej grupy, zadziwiającej do nie dawna światową ekspansją, silnie wierzyli w prezesa Kim Woo Choonga. Wiarę opierali też na roli jaką ten ich macierzysty konglomerat odgrywał w światowej gospodarce. Najlepsza sytuacja wydawała się rysować w sektorze produkcji statków. Należąca do Daewoo stocznia w Okpo była drugim pod względem wielkości obiektem tego typu na świecie. Miała pełen portfel zamówień. Wchodziła w skład grupy Daewoo Heavy Industries, zajmującej się również produkcją zbrojeniową. Oddanie DHI w obce ręce nie było zatem brane pod uwagę. Daewoo Securities dzierżyło w Korei prym w dziedzinie papierów wartościowych, a Daewoo Corporation było handlową spółką numer 1. Według zagranicznych analityków, te odnogi koncernu wychodziły powoli na prostą i miały w niedługim czasie zacząć samofinansować. Istotny pozostawał jednak problem zadłużenia sięgające 50 mld USD. Wierzyciele natarczywie domagali się jego spłaty, grożąc złożeniem wniosku o upadłość. Adresatem tych żądań było nie tylko Daewoo. Duże, wymagające renegocjacji zadłużenie ciążyło na innych znanych konglomeratach Hyundai, Samsung i Lucky Goldstar (LG). Na dodatek spółki te nie przejawiały zapału do gruntownej restrukturyzacji, choć od dawna perswadowały im to władze. Rozpieszczeni latami opieki ze strony państwa prezesi ociągali się z przebudową gigantycznych korporacji. Uszczuplenie majątku byłoby przecież przyznaniem się do błędów i nadwątliłoby ich prestiż. To zaś prowadziłoby do utraty twarzy, a reputacja jest ważnym elementem etyki konfucjańskiego społeczeństwa koreańskiego. Niestety Daewoo nie spełniło pokładanych w nim nadziei. Kiedy Hyundai, Samsung i LG zaczęły powoli spłacać swoje długi, Daewoo zadłużyło się jeszcze bardziej, co doprowadziło do bankructwa koncernu w Daewoo pozostawiło blisko 85 mld dolarów USA długu. Prezes Kim Woo Choong zbiegł do Francji. Na przełomie lat 1998/99 można było zaobserwować, optymistycznie nastrajający wzrost popytu wewnętrznego, wynikający z ogólnego ożywienia gospodarczego w Korei. Dzięki ponownie rozbudowanym apetytom konsumentów linie produkcyjne pracowały całą dobę. W niektórych fabrykach samochodowych, by sprostać zamówieniom pracowano się na dwie, a gdzieniegdzie na trzy zmiany). Wzrost PKB w latach 1999/2000 wyniósł 9%, o 0,9% więcej niż wskazywały wcześniejsze szacunki Były to niesłychanie dobre wyniki, biorąc pod uwagę, że w latach roku PKB w Korei Południowej spadł o 6,9%.

12 22.5. Podsumowanie Sławomir A. Huss 519 Oceniając postawę rządu w Seulu jak i innych rządów azjatyckich należy zwrócić uwagę na kilka aspektów. Przyglądając się przyczynom wielkiego kryzysu azjatyckiego, nie trudno oprzeć się wrażeniu, iż symptomy zapowiadające wystąpienie, jak i same mechanizmy tworzące kryzys były możliwe do przewidzenia. Z pewnością bardziej ostrożna polityka, jeśli nie ustrzegłaby, to przynajmniej pozwoliła zliberalizować skutki gospodarczego kataklizmu. Mowa tu chociażby o ostrożniejszej polityce walutowej czy kursowej. Analizując przyczyny tak spektakularnego rozwoju Korei Południowej, można nabrać przekonania, że kraj ten, jak i zapewne wiele innych z tej części świata, przypominał po części posąg na glinianych nogach. Co jak widać pod koniec 1997 roku zemściło się. Biorąc pod uwagę działania po wystąpieniu kryzysu, należy przyznać, iż rząd w Seulu dokonał wiele dobrych i przemyślanych posunięć. Ogromne znaczenie odegrał tu oczywiście Międzynarodowy Fundusz Walutowy, który swe działania antykryzysowe w znacznym stopniu skupił na Korei. Widać, że wspólne działania władz koreańskich oraz MFW przyniosły z czasem pozytywne efekty i pozwoliły Korei powrócić na drogę szybkiego rozwoju gospodarczego i dobrobytu. Bibliografia Darewicz K. (1997), Reformy muszą boleć, Rzeczpospolita, nr 296. Gillert P. (1998), IMF zmienił nasze życie, Gazeta Wyborcza, nr 80. Lipowski A. (1996), Preferencyjne kredyty w praktyce: przykład Korei Płd. i Tajwanu cz. 1. cz. 3, Bank i Kredyt, nr 3-5. Milewska G. (2000), Czebolowy blamaż, Nowe Życie Gospodarcze, nr 2. Suchar H. (1998), Milion na bruk, Wprost, nr 1. Suchar H. (1999), Światowa wojna czeboli, Wprost, nr htmhttp://www.cup.gov.pl/struktur/DSG/dsg_pl/III_pl.htm Walewska D. (1998), Wariant optymistyczny się nie spędził, Rzeczpospolita, nr 152. Wójcik T. (1997), Tygrys się zmęczył?, Tygodnik Solidarność, nr 7. Securities (1998), html

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 biuro@assman.com.pl http://www.assman.com.pl 21-11-2006 W części

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

RYNEK CONSUMER FINANCE

RYNEK CONSUMER FINANCE RYNEK CONSUMER FINANCE WZROST W OBLICZU WYZWAŃ I ZAGROŻEŃ? dr Piotr Białowolski Szkoła Główna Handlowa Kongres Consumer Finance, AGENDA PREZENTACJI Rynek consumer finance wielkość, cele sięgania po kredyt

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 2 Maroko realizuje reformy i kontynuuje program uniezależniania się od tzw. ciężkich paliw kopalnych. Jest pionierem na kontynencie afrykańskim w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej Karolina Piątkowska Wrocław 2013 Spis treści: Wstęp... 3 I. Opis teoretyczny

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE maj 2014 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent (jednostka samorządowa)

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 11 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Czy kryzys finansowy wymusi zmiany w dotychczasowych modelach biznesowych europejskich banków? Maciej Stańczuk Polski Bank Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 12 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37 2 Algieria należy do liczących się eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego. Sytuacja ekonomiczna i finansowa kraju zależy więc głównie od światowego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014 Szymon Ręczelewski JAPONIA 26 sierpnia Wskaźnik Cen Usług Korporacyjnych (rok do roku) [1] 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza 27 sierpnia Zakup obligacji

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (23-05-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (23-05-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (23-05-2006r.) Początek tygodnia na rynku walutowym charakteryzował się osłabieniem amerykańskiej waluty. Można założyć, że impulsem do takiego ruchu były zdecydowanie lepsze

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w przemyśle stalowym na Świecie i w Polsce. dr inż. Romuald Talarek Katowice, 16 maja 2012 r.

Sytuacja w przemyśle stalowym na Świecie i w Polsce. dr inż. Romuald Talarek Katowice, 16 maja 2012 r. Sytuacja w przemyśle stalowym na Świecie i w Polsce dr inż. Romuald Talarek Katowice, 16 maja 2012 r. Tezy 1. Rynek stali i usług z jej udziałem jest rynkiem globalnym. Walka konkurencja przekracza granice

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych WSPARCIE FINANSOWE Co oferujemy? Pożyczki, poręczenia i gwarancje udzielane średnim i dużym przedsiębiorcom, które mają służyć finansowaniu realizowanych kontraktów i zamówień, poprawie efektywności prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1 Tendencje w rozwoju społeczeństwa niemieckiego 14 1.1. Podstawowe dane liczbowe i cechy społeczeństwa Niemiec 14 1.2. Sytuacja ekonomiczna niemieckich gospodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XIII WYDATKI RZĄDOWE I ICH FINANSOWANIE Budżet rządu: niektóre fakty i liczby Wydatki rządowe, podatki i makroekonomia Deficyt budżetowy i długu publiczny

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 10 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Kiedy obudzi się Rosja? Wpisany przez Paweł Pietkun

Kiedy obudzi się Rosja? Wpisany przez Paweł Pietkun Przez ostatnie pół roku rosyjskie ministerstwo finansów skutecznie powiększało swój majątek inwestując na rynku papierów wartościowych. Czy zwykli inwestorzy mają szansę powtórzyć ten sukces? Przez ostatnie

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu

Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym. Program Rozwoju Eksportu Profilaktyka i niwelowanie strat w handlu zagranicznym Program Rozwoju Eksportu Agenda 1. Cele przedsiębiorstw w działaniach eksportowych 2. Ryzyka w handlu zagranicznym 3. Ryzyko sprzedaży z odroczonym

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36 2 Wielka Brytania jest wciąż ekonomiczną potęgą. Według Banku Światowego to 6. gospodarka świata z PKB przekraczającym 2,5 bln dolarów, co stanowi ok.

Bardziej szczegółowo

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce Cała uwaga Europy skupia się od kilku miesięcy na Grecji ze względu na nasilenie trwającego w tym kraju kryzysu finansowego. Perspektywa wyjścia

Bardziej szczegółowo

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Wydawnictwo KUL Lublin 2012 SPIS TREŚCI Od autora 9 Część I DŁUG NA ŚWIECIE: FAKTY I. BOMBA DŁUGU PUBLICZNEGO 13 1. Zegar długu na świecie 14 2. Tym razem w dtugi popadły

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Polski eksport ze wsparciem KUKE Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE Bojszowy, 7 listopada 2013 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent

Bardziej szczegółowo

Z Januszem Płocicą, prezesem Zelmera, m.in. o opcjach walutowych, problemach w Rosji oraz strategii rozmawia Agnieszka Barteczko.

Z Januszem Płocicą, prezesem Zelmera, m.in. o opcjach walutowych, problemach w Rosji oraz strategii rozmawia Agnieszka Barteczko. Z Januszem Płocicą, prezesem Zelmera, m.in. o opcjach walutowych, problemach w Rosji oraz strategii rozmawia Agnieszka Barteczko. Jaką ostatecznie rezerwę z tytułu ujemnej wyceny opcji walutowych Zelmer

Bardziej szczegółowo

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji Raport Tygodniowy o sytuacji na rynkach finansowych Rynek walutowy Rynek akcji Poniedziałek, 6 lipca 2015 roku Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 3 lipca 2015 roku = 3,7743 Kurs spadł poniżej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców korekta czy załamanie?

Rynek surowców korekta czy załamanie? Rynek surowców korekta czy załamanie? Paweł Kordala, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. 1 Agenda I. Rynek ropy II. Rynek miedzi III. Rynek złota IV. Rynek srebra V. Rynki rolne (kukurydza, pszenica, soja)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 2 1. Wspieranie przemysły motoryzacyjnego w Rosji Rząd Rosji w oparciu o podprogram Przemysł samochodowy w ramach państwowego programu Rozwój przemysły

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo