9. PRZYPADEK OGÓLNY - RUCH W UKŁADZIE NIEINERCJALNYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "9. PRZYPADEK OGÓLNY - RUCH W UKŁADZIE NIEINERCJALNYM"

Transkrypt

1 9. PRZYPADEK OGÓLNY - RUCH W UKŁADZIE NIEINERCJALNYM Co to są kłady inercjalne i nieinercjalne? Układ inercjalny wyróŝnia się tym, Ŝe jeśli ciało w nim spoczywa lb porsza się rchem jednostajnym prostoliniowym, to wynika stąd jednoznacznie, Ŝe nie podlega ono działani Ŝadnej siły. Inaczej jest w kładzie nieinercjalnym (np. na karzeli): jeśli siedzimy na obracającej się karzeli (a zatem jesteśmy w spoczynk względem tego kład nieinercjalnego), to na pewno działa na nas siła (w tym wypadk tzw. siła dośrodkowa). Przykłady kładów inercjalnych: - stojąca łódka na jeziorze lb płynąca ze stałą prędkością na rzece, - stojący atobs, - pociąg jadący 100 km/h (ze stała prędkością) i po prostoliniowym odcink torów. Przykłady kładów nieinercjalnych: - atobs gwałtownie skręcający lb hamjący, - kręcąca się karzela, - motocykl krąŝący w tzw. "beczce śmierci". Wszystkie kłady inercjalne porszają się względem siebie tylko ze stałą prędkością. UŜywając pojęcia kład inercjalnego, moŝna sformłować bardzo waŝną zasadę fizyki; jest to zasada względności Galilesza: Prawa przyrody (fizyki) mają taką samą postać we wszystkich kładach inercjalnych. Co natomiast odczjemy, gdy jesteśmy związani z kładem nieinercjalnym? Odczjemy, Ŝe działają na nas jakieś siły (np. przy gwałtownym hamowani atobs rzci nas do przod, zaś na ostrym zakręcie rzci nas na ścianę boczną). Siły, które odczjemy w takiej sytacji nazywamy siłami pozornymi. RozwaŜmy teraz biedronkę siedzącą na obracającej się tarczy (np. na płycie gramofonowej); co więcej obracająca się płyta znajdje się w wagonie kolejowym (gramofon przyklejony jest do podłogi wagon): 40

2 ω r a 0 wagon Widok z góry na rszający wagon, w którym znajdje się obracająca się tarcza, a na niej biedronka (zaznaczona krzyŝykiem) Sytację tą moŝemy sprowadzić do następjącego schemat: biedronka związana jest z obracającym się kładem odniesienia x, y, z (dla proszczenia rozwaŝań, kład ten obraca się wokół osi z ); prędkość kątowa tego obrot wynosi ω. Jak wspomniano, omawiana obracająca się płyta znajdje się w pociąg, który na początk stoi, ale potem będzie rszał (z przyspieszeniem a o ). A zatem kład odniesienia x, y, z nie tylko się obraca, ale jeszcze będzie noszony; dla prostoty załóŝmy, Ŝe kiernek noszenia (a zatem i przyspieszenie a o ) jest prostopadły do osi z. Oczywiście kład x, y, z jest kładem nieinercjalnym. Ten złoŝony rch biedronki, obserwować będziemy z peron, z którego właśnie pociąg odjeŝdŝa. Z peronem wiąŝemy inercjalny kład odniesienia x, y, z. Całość sytacja przedstawiona jest schematycznie na poniŝszym rysnk. z kład inercjalny ω z kład nieinercjalny a 0 x y y x Dwa kłady odniesienia, Ŝyte do opis rch biedronki Wprowadzimy kolejno róŝne składniki przyspieszenia, które wystąpią w rch biedronki. W ten sposób jasno pokaŝemy ich pochodzenie. A więc rozwaŝmy następjące kolejne sytacje: a) Pociąg stoi (mógłby teŝ porszać się rchem jednostajnym prostoliniowym), płyta gramofonowa takŝe się nie obraca. Biedronka nie porsza się względem płyty (ma przyklejone nóŝki do płyty). Związek między przyspieszeniami zarejestrowanymi w ob kładach jest następjący: 41

3 a = a'= 0 b) Jak wyŝej, lecz płyta obraca się rchem obrotowym, ze stałą prędkością kątową ω (biedronka jest dalej nierchoma względem płyty). Związek między przyspieszeniami w ob kładach: a = a ( a' = 0) gdzie: a = ω 2 r lb w pełnej postaci wektorowej: a dośr = ω x (ω x r ). c) Teraz zawaŝmy, Ŝe płyta niekoniecznie msi obracać się ze stałą prędkością kątową, a zatem oprócz chwilowej wartości ω występje teŝ jakaś wartość przyspieszenia kątowego ε (płyta porsza się rchem obrotowym przyspieszonym). Wtedy: gdzie: a = ε x r. a = a + a ( a' = 0) d) Teraz załóŝmy, Ŝe biedronka moŝe się porszać po obracającej się płycie (odkleiliśmy jej nóŝki od powierzchni płyty i moŝe ona chodzić po niej bez poślizg ). ZałóŜmy, Ŝe biedronka porsza się wzdłŝ promienia płyty od środka na zewnątrz ze stałą prędkością v (zawaŝmy, Ŝe teraz porsza się takŝe względem kład nieinercjalnego x, y, z ). W rch tym będzie napotykała na coraz większe prędkości liniowe płyty, co "zarzca ją" w bok patrz rysnek. Jeśli mimo to biedronka porsza się wzdłŝ promienia płyty, to znaczy, Ŝe podlega pewnem przyspieszeni; nazywa się ono przyspieszeniem iolisa (a ). Mamy teraz w smie: a = a + a + a ( a' = 0) Wyprowadza się, Ŝe przyspieszenie to wynosi: a = 2 ω v' gdzie v jest chwilową prędkością biedronki względem obracającej się płyty, lb ogólniej względem kład nieinercjalnego x, y, z. 42

4 y a v x v ω Pochodzenie przyspieszenia iolisa a ω e) Biedronka moŝe porszać się po powierzchn płyty w dowolny sposób, a nie tylko rchem jednostajnym prostoliniowym wzdłŝ promienia, jak załoŝono w pnkcie powyŝej. MoŜe po prost porszać się względem płyty (a zatem względem kład nieinercjalnego x, y, z ) z dowolnym przyspieszeniem a. Ostatecznie dostaniemy: a = a + a + a + a' ( a' 0) d) Z kolei załóŝmy, Ŝe pociąg przyspiesza (z przyspieszeniem a o względem peron; jest to równocześnie przyspieszenie z jakim kład nieinercjalny x, y, z jest noszony względem kład inercjalnego x, y, z ). Przyspieszenie a o dodaje się oczywiście do przyspieszeń biedronki rejestrowanych w kładzie inercjalnym (platforma peron). Mamy zatem: = a + a + a + a' + a ( a' 0) a (68) 0 PODSUMOWANIE Zróbmy małe podsmowanie. ZawaŜmy przede wszystkim, Ŝe biedronka nie porszając się (a zatem będąc przyklejona do płyty) dozna smy przyspieszeń a + a + a o. Są to przyspieszenia niezaleŝne od rch biedronki względem kład x, y, z. Ich smę nazywamy przyspieszeniem noszenia (a ): a = a + a + a (69) 0 A zatem Równ. 68 moŝe być przepisane: a = a' + a a (70) + Jeśli teraz wyrazimy przyspieszenie ciała (biedronki) względem kład nieinercjalnego (x, y, z ): 43

5 a' = a - a - a (71) to moŝemy napisać wyraŝenie na siłę rejestrowaną w tymŝe kładzie: lb: m a' = ma - ma - ma (72) F' = F + F F (73) + (gdzie: F = ma ; F= ma; F = - ma ; F = - ma ) F oraz F są siłami bezwładności, które zaobserwjemy jako siły pozorne w kładzie x, y, z. Dlatego pozorne, bo nie są one efektem działania jakiejś siły fizycznej, którą moglibyśmy wskazać (siłami fizycznymi są np. siła grawitacyjna czy elektrostatyczna). Ich występowanie jest przejawem nieinercjalności kład x, y, z. Natomiast siła F, rejestrowana w kładzie inercjalnym x, y, z, msi być siłą rzeczywistą, mającą fizyczne pochodzenie. Dodajmy jako ciekawostkę, Ŝe siła iolisa powodje odchylenia bieg rzek oraz wiatrów na Ziemi (Ziemia obraca się ze stałą prędkością kątową wokół własnej osi). W ten sposób rzeki i wiatry przemieszczające się w kiernk połdnikowym doznają odchylenia na wschód lb na zachód (w zaleŝności od zwrot ich prędkości). ZawaŜmy, Ŝe Równ. 73 pozwala nam stwierdzić, Ŝe: Równania mechaniki w nieinercjalnych kładach odniesienia są takie same jak w kładach inercjalnych pod warnkiem, Ŝe do sił rzeczywistych (F) dodamy siły bezwładności (F i F ) Zbierzmy na koniec, jeszcze raz wzory na przyspieszenia pochodzące od sił bezwładności: *) F' = F + F F + gdzie: F = ma ; F= ma; F = - ma ; F = - ma, zaś *) a = a + a + a0 natomiast poszczególne przyspieszenia to: a = 2 ω x v a = ω x (ω x r ), a = ε x r a o to przyspieszenie w rch postępowym kład nieinercjalnego (x, y, z ) względem kład inercjalnego (x, y, z) (w naszym przykładzie pociąg względem peron). Podsmjmy: 44

6 Wystąpienie sił bezwładności jest oznaką, Ŝe kład jest nieinercjalny. 45

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na:

Oddziaływania te mogą być różne i dlatego można podzieli je np. na: DYNAMIKA Oddziaływanie między ciałami można ilościowo opisywać posługując się pojęciem siły. Działanie siły na jakieś ciało przejawia się albo w zmianie stanu ruchu tego ciała (zmianie prędkości), albo

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Lesiak. Podstawy mechaniki Newtona Kinematyka punktu materialnego

Tadeusz Lesiak. Podstawy mechaniki Newtona Kinematyka punktu materialnego Mechanika klasyczna Tadeusz Lesiak Wykład nr 2 Podstawy mechaniki Newtona Kinematyka punktu materialnego Kinematyka punktu materialnego Kinematyka: zajmuje się matematycznym opisem ruchów układów mechanicznych

Bardziej szczegółowo

Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód?

Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód? Segment A.I Kinematyka I Przygotował: dr Łukasz Pepłowski. Zad. 1 Samochód przejechał drogę s = 15 km w czasie t = 10 min ze stałą prędkością. Z jaką prędkością v jechał samochód? v = s/t, 90 km/h. Zad.

Bardziej szczegółowo

PF11- Dynamika bryły sztywnej.

PF11- Dynamika bryły sztywnej. Instytut Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego Zajęcia laboratoryjne w I Pracowni Fizycznej dla uczniów szkół ponadgimnazjalych

Bardziej szczegółowo

Badanie oddziaływania pola magnetycznego na przewodnik z prądem

Badanie oddziaływania pola magnetycznego na przewodnik z prądem Badanie oddziaływania pola magnetycznego na przewodnik z prądem Cele ćwiczenia Zapoznanie się ze zjawiskiem oddziaływania pola magnetycznego na przewodnik z prądem Wyznaczenie zależności siły elektrodynamicznej

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI

LABORATORIUM Z FIZYKI Projekt Plan rozwoj Politechniki Częstochowskiej współinansowany ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Nmer Projekt: POKL.04.0.0-00-59/08 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁINśYNIERII

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia 2

Instrukcja do ćwiczenia 2 Podstawy analizy wypadków drogowych Instrkcja do ćwiczenia Wyznaczenie energii potrzebnej do deformacji pojazd na podstawie charakterystyki ilościowej jego odkształcenia Spis treści 1. CEL ĆWICZENIA...

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 15

Bardziej szczegółowo

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu.

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu. 1 1 x (m/s) 4 0 4 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 t (s) a) Narysuj wykres a x (t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka

Bardziej szczegółowo

Wektor położenia. Zajęcia uzupełniające. Mgr Kamila Rudź, Podstawy Fizyki. http://kepler.am.gdynia.pl/~karudz

Wektor położenia. Zajęcia uzupełniające. Mgr Kamila Rudź, Podstawy Fizyki. http://kepler.am.gdynia.pl/~karudz Kartezjański układ współrzędnych: Wersory osi: e x x i e y y j e z z k r - wektor o współrzędnych [ x 0, y 0, z 0 ] Wektor położenia: r t =[ x t, y t,z t ] każda współrzędna zmienia się w czasie. r t =

Bardziej szczegółowo

ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE!

ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE! Imię i nazwisko: Kl. Termin oddania: Liczba uzyskanych punktów: /50 Ocena: ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE! 1. /(0-2) Przelicz jednostki szybkości:

Bardziej szczegółowo

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA I PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Kursywą oznaczono treści dodatkowe Temat lekcji ele operacyjne - uczeń: Kategoria celów podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r.

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. 1. Po wirującej płycie gramofonowej idzie wzdłuż promienia mrówka ze stałą prędkością względem płyty. Torem ruchu mrówki

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja 61 godzin)

Plan wynikowy (propozycja 61 godzin) 1 Plan wynikowy (propozycja 61 godzin) Kinematyka (19 godzin) *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji realizowanych w ramach danego zagadnienia.

Bardziej szczegółowo

I.Pojęcie ruchu w historii filozofii i w naukach przyrodniczych.

I.Pojęcie ruchu w historii filozofii i w naukach przyrodniczych. I.Pojęcie ruchu w historii filozofii i w naukach przyrodniczych. Ruch jest to zjawisko występujące w przyrodzie, polegające na zmianie położenia przez ciało względem danego punktu. 1. Rozwój poglądów na

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Mechanika klasyczna Tadeusz Lesiak Wykład nr 4 Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Energia i praca T. Lesiak Mechanika klasyczna 2 Praca Praca (W) wykonana przez stałą

Bardziej szczegółowo

Kinematyka. zmiennym(przeprowadza złożone. kalkulatora)

Kinematyka. zmiennym(przeprowadza złożone. kalkulatora) Kinematyka Ocena podaje przykłady zjawisk fizycznych występujących w przyrodzie wyjaśnia, w jaki sposób fizyk zdobywa wiedzę o zjawiskach fizycznych wymienia przyczyny wprowadzenia Międzynarodowego Układu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka 1 edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji

Bardziej szczegółowo

Tematy zadań do rozwiązania przy użyciu modułu symulacji dynamicznej programu Autodesk Inventor

Tematy zadań do rozwiązania przy użyciu modułu symulacji dynamicznej programu Autodesk Inventor Tematy zadań do rozwiązania przy użyciu modułu symulacji dynamicznej programu Autodesk Inventor (na podstawie J.Giergiel, L.Głuch, A.Łopata: Zbiór zadań z mechaniki.wydawnictwo AGH, Kraków 2011r.) Temat

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE Program nauczania: Fizyka z plusem, numer dopuszczenia: DKW 4014-58/01 Plan realizacji materiału nauczania fizyki w klasie I wraz z określeniem wymagań edukacyjnych DZIAŁ PRO- GRA- MOWY Pomiary i Siły

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego 1. Balon opada ze stałą prędkością. Jaką masę balastu należy wyrzucić, aby balon

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

Klasa I gimnazjum. PK nr 4 semestr II. Recenzja pracy. pieczątka/nazwa szkoły FIZYKA I ASTROMINA /2010/2011

Klasa I gimnazjum. PK nr 4 semestr II. Recenzja pracy. pieczątka/nazwa szkoły FIZYKA I ASTROMINA /2010/2011 pieczątka/nazwa szkoły FIZYKA I ASTROMINA Klasa I gimnazjum PK nr 4 semestr II Uwaga! Strona tytułowa stanowi integralną część pracy kontrolnej. Adres ucznia Wypełnij wszystkie pola czytelnie drukowanymi

Bardziej szczegółowo

Fizyka elementarna - Zadania domowe. Części 1 i 2. Przygotowanie: Piotr Nieżurawski (24.09.2008)

Fizyka elementarna - Zadania domowe. Części 1 i 2. Przygotowanie: Piotr Nieżurawski (24.09.2008) Fizyka elementarna - Zadania domowe. Części 1 i 2. Przygotowanie: Piotr Nieżurawski (24.09.2008) Zadanie 1. Nominalne oprocentowanie lokaty bankowej w skali roku wynosi p. Oznacza to, że gdyby kapitalizacja

Bardziej szczegółowo

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY 14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY Ruch jednostajny po okręgu Dynamika bryły sztywnej Pole grawitacyjne Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW Lista 3. do kursu Fizyka; rok. ak. 2012/13 sem. letni W. Inż. Środ.; kierunek Inż. Środowiska Tabele wzorów matematycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/mat-wzory.pdf) i fizycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/wzf1.pdf;

Bardziej szczegółowo

Ruch obrotowy. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Ruch obrotowy. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ruch obrotowy Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ruch jednostajny po okręgu y v W ruchu jednostajnym po okręgu prędkość punktu materialnego jest

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

5 m. 3 m. Zad. 4 Pod jakim kątem α do poziomu należy rzucić ciało, aby wysokość jego wzniesienia równała się 0.5 zasięgu rzutu?

5 m. 3 m. Zad. 4 Pod jakim kątem α do poziomu należy rzucić ciało, aby wysokość jego wzniesienia równała się 0.5 zasięgu rzutu? Segment A.II Kinematyka II Przygotował: dr Katarzyna Górska Zad. 1 Z wysokości h = 35 m rzucono poziomo kamień z prędkością początkową v = 30 m/s. Jak daleko od miejsca rzucenia spadnie kamień na ziemię

Bardziej szczegółowo

Pierwsze kolokwium z Mechaniki i Przyległości dla nanostudentów (wykład prof. J. Majewskiego)

Pierwsze kolokwium z Mechaniki i Przyległości dla nanostudentów (wykład prof. J. Majewskiego) Pierwsze kolokwium z Mechaniki i Przylełości dla nanostudentów (wykład prof. J. Majewskieo) Zadanie Dane są cztery wektory A, B, C oraz D. Wyrazić liczbę (A B) (C D), przez same iloczyny skalarne tych

Bardziej szczegółowo

konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry I 2 3 4 Rozdział I. Pierwsze spotkania z fizyką

konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry I 2 3 4 Rozdział I. Pierwsze spotkania z fizyką Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Kursywa oznaczono treści dodatkowe Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt)

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt) Kołowrót -11pkt. Kołowrót w kształcie walca, którego masa wynosi 10 kg, zamocowany jest nad studnią (rys.). Na kołowrocie nawinięta jest nieważka i nierozciągliwa linka, której górny koniec przymocowany

Bardziej szczegółowo

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II Zadanie 8. Kołowrót Numer dania Narysowanie sił działających na układ. czynność danie N N Q 8. Zapisanie równania ruchu obrotowego kołowrotu.

Bardziej szczegółowo

Bryła sztywna Przewodnik do rozwiązywania typowych zadań

Bryła sztywna Przewodnik do rozwiązywania typowych zadań Bryła sztywna Przewodnik do rozwiązywania typowych zadań Przed przystąpieniem do korzystania z poniższego poradnika: wydrukuj jego treść, przygotuj kartki w kratkę, na których będziesz rozwiązywał zadania,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z fizyki i astronomii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 5. Energia, praca, moc Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html ENERGIA, PRACA, MOC Siła to wielkość

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA TESTU. Test sprawdza bieżące wiadomości i umiejętności z zakresu kinematyki i dynamiki w klasie I LO.

KONCEPCJA TESTU. Test sprawdza bieżące wiadomości i umiejętności z zakresu kinematyki i dynamiki w klasie I LO. JOLANTA SUCHAŃSKA. CEL POMIARU: KONCEPCJA TESTU Test sprawdza bieżące wiadomości i umiejętności z zakresu kinematyki i dynamiki w klasie I LO. 2. RODZAJ TESTU: Jest to test sprawdzający, wielostopniowy,

Bardziej szczegółowo

z 5 2007-06-30 18:11

z 5 2007-06-30 18:11 http://www.playstationworld.pl :: Uruchamianie programów z karty pamięci i Pendrive za pomocą Swap Magica Artykuł dodany przez: KoDa (2006-10-16 15:56:08) KaŜdy z nas wie do czego słuŝy Swap Magic, ale

Bardziej szczegółowo

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź Egzamin maturalny z fizyki z astronomią W zadaniach od 1. do 10. należy wybrać jedną poprawną odpowiedź i wpisać właściwą literę: A, B, C lub D do kwadratu obok słowa:. m Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

2.1 Kinematyka punktu materialnego Pojęcie ruchu. Punkt materialny. Równania ruchu

2.1 Kinematyka punktu materialnego Pojęcie ruchu. Punkt materialny. Równania ruchu Rozdział 2 Ruch i energia 2.1 Kinematyka punktu materialnego 2.1.1 Pojęcie ruchu. Punkt materialny. Równania ruchu Kinematyka jest działem mechaniki opisującym ruch ciał bez podawania jego przyczyn. Przez

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr - Wykład 7 Ruch ogólny elementu płynu

J. Szantyr - Wykład 7 Ruch ogólny elementu płynu J. Santr - Wkład 7 Rch ogóln element płn Rch ogóln ciała stwnego można predstawić jako smę premiescenia liniowego i obrot. Ponieważ płn nie mają stwności postaciowej, w rch płn dochodi dodatkowo do odkstałcenia

Bardziej szczegółowo

Dwa w jednym teście. Badane parametry

Dwa w jednym teście. Badane parametry Dwa w jednym teście Rys. Jacek Kubiś, Wimad Schemat zawieszenia z zaznaczeniem wprowadzonych pojęć Urządzenia do kontroli zawieszeń metodą Boge badają ich działanie w przebiegach czasowych. Wyniki zależą

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule

Fizyka. Kurs przygotowawczy. na studia inżynierskie. mgr Kamila Haule Fizyka Kurs przygotowawczy na studia inżynierskie mgr Kamila Haule Energia i praca Energia inny sposób badania ruchu Energia jest wielkością skalarną charakteryzującą stan ciała lub układu ciał. Energia

Bardziej szczegółowo

Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą

Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Wymagania edukacyjne dla klasy: I TAK, I TI, I TE, I LP/ZI Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą 1 2 3 4 5 6 7 Kinematyka - opis ruchu Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Przyspieszenie dośrodkowe w pomiarach momentu obrotowego - często niedoceniane, jednak bardzo skuteczne.

Przyspieszenie dośrodkowe w pomiarach momentu obrotowego - często niedoceniane, jednak bardzo skuteczne. Przyspieszenie dośrodkowe w pomiarach momentu obrotowego - często niedoceniane, jednak bardzo skuteczne. Co kolejka górska w parku rozrywki, suszarka i wirówka mają wspólnego z technologią pomiaru momentu

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI 3 Copyright by Zbigniew Osiak Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części publikacji zabronione bez pisemnej zgody autora. Portret

Bardziej szczegółowo

PAiTM - zima 2014/2015

PAiTM - zima 2014/2015 PAiTM - zima 204/205 Wyznaczanie przyspieszeń mechanizmu płaskiego metodą planu przyspieszeń (metoda wykreślna) Dane: geometria mechanizmu (wymiary elementów, ich położenie i orientacja) oraz stała prędkość

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 362. Wyznaczanie ogniskowej soczewek metodą Bessela i pomiar promieni krzywizny za pomocą sferometru. Odległość przedmiotu od ekranu, [m] l

Ćwiczenie 362. Wyznaczanie ogniskowej soczewek metodą Bessela i pomiar promieni krzywizny za pomocą sferometru. Odległość przedmiotu od ekranu, [m] l Nazwisko Data Nr na liśie Imię Wydział Ćwizenie 36 Dzień tyg Godzina Wyznazanie ogniskowej sozewek metodą Bessela i pomiar promieni krzywizny za pomoą serometr I Wyznazanie ogniskowej sozewki skpiająej

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej Wstęp Jednym z najprostszych urządzeń optycznych

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 26 lutego 2010 r. zawody II stopnia (rejonowe)

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 26 lutego 2010 r. zawody II stopnia (rejonowe) KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 26 lutego 2010 r. zawody II stopnia (rejonowe) Witamy Cię na drugim etapie Konkursu Fizycznego. Przed przystąpieniem do rozwiązywania zadań

Bardziej szczegółowo

Mandat 104 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES. ŁOśYSKA KONSTRUKCYJNE LISTA WYROBÓW OBJETYCH NINIEJSZYM MANDATEM. DO ZASTOSOWANIA w: 8/33 RAMY (W TYM KOMINY I SZYBY)

Mandat 104 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES. ŁOśYSKA KONSTRUKCYJNE LISTA WYROBÓW OBJETYCH NINIEJSZYM MANDATEM. DO ZASTOSOWANIA w: 8/33 RAMY (W TYM KOMINY I SZYBY) Mandat 104 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES ŁOśYSKA KONSRUKCYJNE LISA WYROBÓW OBJEYCH NINIEJSZYM MANDAEM DO ZASOSOWANIA w: 8/33 RAMY (W YM KOMINY I SZYBY) Postać Materiały Wyroby do wzięcia pod uwagę Komponenty RóŜne:

Bardziej szczegółowo

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ]

Tellurium szkolne [ BAP_1134000.doc ] Tellurium szkolne [ ] Prezentacja produktu Przeznaczenie dydaktyczne. Kosmograf CONATEX ma stanowić pomoc dydaktyczną w wyjaśnianiu i demonstracji układu «ZIEMIA - KSIĘŻYC - SŁOŃCE», zjawiska nocy i dni,

Bardziej szczegółowo

Mieszkamy na Ziemi wirującej planecie.

Mieszkamy na Ziemi wirującej planecie. Mieszkamy na Ziemi wirującej planecie. Przez tysiąclecia, patrząc w niebo wyobrażaliśmy sobie, że Słońce, Księżyc i sfera niebieska obracają się wokół Ziemi. Taki obraz Wszechświata harmonizował z przekonaniem

Bardziej szczegółowo

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego.

Astronomia. Znając przyspieszenie grawitacyjne planety (ciała), obliczyć możemy ciężar ciała drugiego. Astronomia M = masa ciała G = stała grawitacji (6,67 10-11 [N m 2 /kg 2 ]) R, r = odległość dwóch ciał/promień Fg = ciężar ciała g = przyspieszenie grawitacyjne ( 9,8 m/s²) V I = pierwsza prędkość kosmiczna

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM ROZSZERZONY Instrukcja dla zdającego Czas pracy 150 minut 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron (zadania 1 5). Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Zasady oceniania do programu nauczania Z fizyką w przyszłość. Zakres rozszerzony

Zasady oceniania do programu nauczania Z fizyką w przyszłość. Zakres rozszerzony Zasady oceniania do programu nauczania Z fizyką w przyszłość Zakres rozszerzony Zasady ogólne: 1. Wymagania na każdy stopień wyższy niż dopuszczający obejmują również wymagania na stopień poprzedni. 2.

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza tekstów

Bardziej szczegółowo

Dynamika układów mechanicznych. dr hab. inż. Krzysztof Patan

Dynamika układów mechanicznych. dr hab. inż. Krzysztof Patan Dynamika układów mechanicznych dr hab. inż. Krzysztof Patan Wprowadzenie Modele układów mechanicznych opisują ruch ciał sztywnych obserwowany względem przyjętego układu odniesienia Ruch ciała w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

I Wielkości fizyczne. Układ współrzędnych. Rachunek wektorowy

I Wielkości fizyczne. Układ współrzędnych. Rachunek wektorowy I Wielkości fizyczne. Układ współrzędnych. Rachunek wektorowy 1/12 I Wielkości fizyczne. Układ współrzędnych. Rachunek wektorowy 1.* Przelicz szybkości podane w metrach na sekundę na kilometry na godzinę:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony Wymagania edukacyjne FIZYKA zakres rozszerzony I. Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 Czym jest energia? Większość zjawisk w przyrodzie związana jest z przemianami energii. Energia może zostać przekazana od jednego ciała do drugiego lub ulec przemianie z jednej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI MAJ 2013 POZIOM PODSTAWOWY. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI MAJ 2013 POZIOM PODSTAWOWY. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

4 RUCH JEDNOSTAJNIE ZMIENNY

4 RUCH JEDNOSTAJNIE ZMIENNY Włodzimierz Wolczyński Przyspieszenie 4 RUCH JEDNOSTAJNIE ZMIENNY Prędkość Droga 2 ś 2 Wykresy zależności od czasu 200 150 0 50 0-50 -0 0 5 50 30 - -30-50 0 5 5 0-5 - 0 5 droga prędkość przyspieszenie

Bardziej szczegółowo

B2. Czy wiesz, na czym polega zasada względności ruchu? Jeśli wiesz, to rozpoznasz, które z poniższych zdań nie ma z tą zasadą nic wspólnego:

B2. Czy wiesz, na czym polega zasada względności ruchu? Jeśli wiesz, to rozpoznasz, które z poniższych zdań nie ma z tą zasadą nic wspólnego: Bl. Ruch jest pojęciem względnym. Sens tego stwierdzenia można uzasadnić między innymi trzema z czterech niżej podanych obserwacji. Wybierz tę, która nie dotyczy tego tematu: (A) Ludziom trudno było zrozumieć,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Kolokwium nr 4 (e-test)

FIZYKA Kolokwium nr 4 (e-test) FIZYKA Kolokwium nr 4 (e-test) Rozwiązał i opracował: Maciej Kujawa, SKP 2008/09 (więcej informacji na końcu dokumentu) Zad. 1 Pręt jednorodny o długości 1.7m i ciężarze 100N zawieszono poziomo na dwóch

Bardziej szczegółowo

BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS.

BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS. Str.1 SZCZEGÓŁOWE WYPROWADZENIA WZORÓW DO PUBLIKACJI BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS. Dyka I., Srokosz P.E., InŜynieria Morska i Geotechnika 6/2012, s.700-707 III. Wymuszone, cykliczne skręcanie Rozpatrujemy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MFA-R1_1P-08 EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM ROZSZERZONY MAJ ROK 008 Instrukcja dla zdającego

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9. Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu.

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9. Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu. ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W KOSZALINIE Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu. autorzy: mgr inŝ. Tomasz Pukiewicz mgr inŝ. Rafał Traczyk - 1 - 1. ZałoŜenia

Bardziej szczegółowo

R o z w i ą z a n i e Przy zastosowaniu sposobu analitycznego należy wyznaczyć składowe wypadkowej P x i P y

R o z w i ą z a n i e Przy zastosowaniu sposobu analitycznego należy wyznaczyć składowe wypadkowej P x i P y Przykład 1 Dane są trzy siły: P 1 = 3i + 4j, P 2 = 2i 5j, P 3 = 7i + 3j (składowe sił wyrażone są w niutonach), przecinające się w punkcie A (1, 2). Wyznaczyć wektor wypadkowej i jej wartość oraz kąt α

Bardziej szczegółowo

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej.

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. STOLIK OPTYCZNY V 7-19 Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. Na drewnianej podstawie (1) jest umieszczona mała Ŝaróweczka (2) 3,5 V, 0,2 A, którą moŝna

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki sezon 1

Podstawy fizyki sezon 1 Podstawy fizyki sezon 1 dr inż. Agnieszka Obłąkowska-Mucha WFIiS, Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek, D11, pok. 111 amucha@agh.edu.pl http://home.agh.edu.pl/~amucha Fizyka na IMIR MBM rok 2013/14 Moduł

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inŝ. Wojciech Ptaszyński

Bardziej szczegółowo

Zasada zachowania energii

Zasada zachowania energii Zasada zachowania energii Praca i energia Praca Najprostszy przypadek: Stała siła działa na ciało P powodując jego przesunięcie wzdłuż kierunku działania siły o. Praca jaką wykona przy tym siła W przypadku

Bardziej szczegółowo

Czas pracy 170 minut

Czas pracy 170 minut PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI MARZEC ROK 010 POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 170 minut Instrukcja dla piszącego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 15 stron.. W zadaniach od 1. do 0. są podane 4 odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala

Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Mechanizmy powstawania zakłóceń w układach elektronicznych. Głównymi źródłami zakłóceń są: - obce pola elektryczne

Bardziej szczegółowo

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk.

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk. 3.2 Ruch prostoliniowy jednostajny Kiedy obserwujemy ruch samochodu po drodze między dwoma tunelami, albo ruch bąbelka powietrza ku górze w szklance wody mineralnej, jest to ruch po linii prostej. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki w gimnazjum

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki w gimnazjum Wymagania na poszczególne oceny z fizyki w gimnazjum WYMAGANIA OGÓLNE POZIOM WYMAGAŃ wymagania konieczne wymagania podstawowe wymagania rozszerzające wymagania dopełniające wymagania wykraczające STOPIEŃ

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 7. Pole magnetyczne zadania z arkusza I 7.8 7.1 7.9 7.2 7.3 7.10 7.11 7.4 7.12 7.5 7.13 7.6 7.7 7. Pole magnetyczne - 1 - 7.14 7.25 7.15 7.26 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.27 Kwadratową ramkę (rys.)

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM PODSTAWOWY SIERPIEŃ 2014. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM PODSTAWOWY SIERPIEŃ 2014. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 03 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi. Fizyka

Klucz odpowiedzi. Fizyka Klucz odpowiedzi. Fizyka Zadanie Oczekiwana odpowiedź Liczba punktów za czynność zadanie 1.1. Δs = 2π(R r) Δs = 2 3,14 (0,35 0,31) m Δs = 0,25 m. 1 p. za zauważenie, że różnica dróg to różnica obwodów,

Bardziej szczegółowo

Modelowanie układów prętowych

Modelowanie układów prętowych Modelowanie kładów prętowych Elementy prętowe -definicja Elementami prętowymi można modelować - elementy konstrkcji o stosnk wymiarów poprzecznych do podłżnego poniżej 0.1, - elementy, które są wąskie

Bardziej szczegółowo

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej.

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Rozwiązania Zadanie 1 Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Stop Istnieje wzajemnie jednoznaczne przyporządkowanie między punktami

Bardziej szczegółowo

k + l 0 + k 2 k 2m 1 . (3) ) 2 v 1 = 2g (h h 0 ). (5) v 1 = m 1 m 1 + m 2 2g (h h0 ). (6) . (7) (m 1 + m 2 ) 2 h m ( 2 h h 0 k (m 1 + m 2 ) ω =

k + l 0 + k 2 k 2m 1 . (3) ) 2 v 1 = 2g (h h 0 ). (5) v 1 = m 1 m 1 + m 2 2g (h h0 ). (6) . (7) (m 1 + m 2 ) 2 h m ( 2 h h 0 k (m 1 + m 2 ) ω = Rozwiazanie zadania 1 1. Dolna płyta podskoczy, jeśli działająca na nią siła naciągu sprężyny będzie większa od siły ciężkości. W chwili oderwania oznacza to, że k(z 0 l 0 ) = m g, (1) gdzie z 0 jest wysokością

Bardziej szczegółowo

z 9 2007-06-30 18:14

z 9 2007-06-30 18:14 http://www.playstationworld.pl :: Tworzenie kopii zapasowych gier na CD/DVD oraz nagrywanie ich Artykuł dodany przez: KoDa (2006-06-18 18:50:44) Na początku pobieramy z naszego działu Download program

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut MIEJSCE NA KOD UCZESNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut Część pierwsza zawiera 6 zadań otwartych, za które możesz otrzymać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klas szkół ponadgimnazjalnych (poziom rozrzerzony) rok szkolny 2015/2016 (KLASY: 3LA,3LB,3LC) I.

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klas szkół ponadgimnazjalnych (poziom rozrzerzony) rok szkolny 2015/2016 (KLASY: 3LA,3LB,3LC) I. Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klas szkół ponadgimnazjalnych (poziom rozrzerzony) rok szkolny 2015/2016 Poziomie rozszerzonym Zrozumieć fizykę wydawnictwa Nowa Era, autorzy: M.Braun, K. Byczuk,

Bardziej szczegółowo

Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej.

Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej. COACH 08 Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej. Program: Coach 6 Projekt: PTSN Coach6\PTSN - Ruch Ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 METODY OBLICZENIOWE Projekt nr 3.4 Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 Zadanie Nasze zadanie składało się z dwóch części: 1. Sformułowanie, przy użyciu metody Lagrange a II rodzaju, równania różniczkowego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II Oblicz wartość prędkości średniej samochodu, który z miejscowości A do B połowę drogi jechał z prędkością v 1 a drugą połowę z prędkością v 2. Pociąg o długości

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m.

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m. Segment B.XIV Prądy zmienne Przygotowała: dr Anna Zawadzka Zad. 1 Obwód drgający składa się z pojemności C = 4 nf oraz samoindukcji L = 90 µh. Jaki jest okres, częstotliwość, częstość kątowa drgań oraz

Bardziej szczegółowo

z 7 2007-06-30 18:14

z 7 2007-06-30 18:14 http://www.playstationworld.pl :: Generowanie obrazów płyt DVD gotowych do nagrania dla PlayStation 2 Artykuł dodany przez: KoDa (2007-05-10 10:45:04) W tym artykule skupię się na trzech programach: Sony

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII (Wypełnia kandydat przed rozpoczęciem pracy) KOD KANDYDATA ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn SYSTEMY KONTROLI TRAKCJI układy bezpieczeństwa czynnego Gdańsk 2009 Układy hamulcowe w samochodach osobowych 1. Roboczy (zasadniczy) układ hamulcowy cztery koła, dwuobwodowy (pięć typów: II, X, HI, LL,

Bardziej szczegółowo