GMINA BEŁŻEC POWIAT TOMASZOWSKI WOJ. LUBELSKIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GMINA BEŁŻEC POWIAT TOMASZOWSKI WOJ. LUBELSKIE"

Transkrypt

1 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXII/107/05 Rady Gminy BełŜec z dnia 30 marca 2005 r. GMINA BEŁŻEC POWIAT TOMASZOWSKI WOJ. LUBELSKIE Bełżec, 2004 r.

2 1 1. Wprowadzenie Cel i zakres opracowania programu Polityka ekologiczna i koncepcja programu...7 II. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY Środowisko geograficzne Informacja ogólna PołoŜenie fizjograficzne Klimat Wody powierzchniowe Wody podziemne Surowce mineralne Środowisko rolnicze Przemysł i inne jednostki organizacyjne Obszary chronione...14 III. AKTUALNY STAN I ZAGROśENIA ŚRODOWISKA Stan czystości wód powierzchniowych Ocena zagroŝeń środowiska wód powierzchniowych Stan czystości wód podziemnych Stan gospodarki ściekowej Stan zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia komunikacyjne Stan środowiska akustycznego Hałas komunikacyjny drogowy Hałas przemysłowy Zanieczyszczenie gleb Oddziaływania zanieczyszczeń na właściwości chemiczne gleb Ochrona gleb Erozja gleb Rodzaje i charakterystyka procesów erozji Szata roślinna Gospodarka odpadami Odpady powstające w sektorze komunalnym Dotychczasowy system zbierania i segregacji odpadów komunalnych w gminie BełŜec Rodzaj, rozmieszczenie oraz moc przerobowa instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów...26 IV. DIAGNOZA STANU ŚRODOWISKA Podsumowanie analizy SWOT Mocne strony - (potencjał) Słabe strony - (słabości) ZagroŜenia Szanse...32 V. PRIORYTETY EKOLOGICZNE - STRATEGIA EKOLOGICZNA - kierunkowa do 2012r Wstęp Rolnictwo Zmiany strukturalne w rolnictwie Zachowanie specyfiki wsi Metody prowadzenia gospodarstw rolnych i kierunki rozwojowe Leśnictwo Wprowadzenie ZrównowaŜone zasady gospodarki leśnej Główne zasady doskonalenia gospodarki leśnej Przemysł wraz z usługami i jednostkami obsługi gminy Kontynuacja działalności istniejącej Wprowadzenie systemów oszczędzania wody, materiałów i energii...36

3 Rozwój sektora usług Turystyka i rekreacja Wstęp MoŜliwości rozwojowe turystyki Urbanizacja obszarów wiejskich Zachowanie aktywnej ekologicznie struktury przestrzennej Oszczędne gospodarowanie terenami Ruch drogowy i transport Wstęp Infrastruktura drogowa Energetyka Ograniczanie zanieczyszczeń emisji niskiej Wykorzystanie alternatywnych źródeł energii Program energetyczny Środowisko przyrodnicze Obszary chronione Obszary o szczególnych walorach przyrodniczych Pomniki przyrody Obszary i obiekty chronione na podstawie ustawy Prawo wodne oraz ustawy Prawo górnicze i geologiczne Obszary chronione na podstawie ustawy o lasach oraz ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych Ochrona obiektów i krajobrazu kulturowego Gospodarka wodna Gospodarka ściekowa Propozycja doboru oczyszczalni ścieków...45 VI. STRATEGIA EKOLOGICZNA NA LATA Wprowadzenie Rolnictwo i leśnictwo Racjonalne gospodarowanie ziemią i ochrona gleb Gospodarka wodna w rolnictwie Gospodarka odpadami Ochrona powietrza i klimatu akustycznego Przemysł i usługi Gospodarka wodno- ściekowa Gospodarka odpadami Ochrona powietrza i klimatu akustycznego Turystyka i rekreacja Gospodarka wodno- ściekowa Gospodarka odpadami Ochrona powietrza i klimatu akustycznego Urbanizacja obszarów wiejskich Gospodarka wodno ściekowa Gospodarka odpadami Ochrona powietrza i klimatu akustycznego Ruch drogowy i transport Energetyka...53 VII. KOMPLEKSOWA POLITYKA, CELE I ZADANIA W ZAKRESIE GOSPODAROWANIA I UTRZYMANIA POSZCZEGÓLNYCH KOMPONENTÓW ŚRODOWISKA W LATACH ORAZ PLANY DO ROKU Uwagi ogólne Gospodarka wodno ściekowa Ochrona powietrza i klimatu akustycznego Gospodarka odpadami...54

4 Ogólna polityka i strategia Cele w planowaniu gospodarki odpadami Cele krótkookresowe na lata Cele długookresowe na lata Cele sektora gospodarczego na lata : Realizacja celów w zakresie zbierania odpadów do recyklingu i odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów komunalnych Prognoza odzysku odpadów wielkogabarytowych Prognoza odzysku odpadów budowlanych Prognoza odzysku odpadów niebezpiecznych Prognoza recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych Przykład moŝliwości odzysku odpadów biodegradowalnych poprzez kompostowanie Przyjęty system gospodarowania odpadami w Gminie BełŜec Przyjęty system zbiórki, transport i unieszkodliwianie odpadów komunalnych Przyjęty system gromadzenia i zbiórki selektywnej odpadów komunalnych ulegających biodegradacji Przyjęty system gromadzenia i zbiórki odpadów komunalnych wielkogabarytowych Przyjęty system zbiórki odpadów komunalnych budowlanych Przyjęty system zbiórki odpadów komunalnych niebezpiecznych...65 VIII. OCHRONA ŚRODOWISKA PRZED NEGATYWNYM ODDZIAŁYWANIEM AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BEŁśEC Wstęp Specyfika szkodliwości azbestu dla zdrowia ludzkiego Stan prawny dotyczący stosowania i uŝytkowania wyrobów zawierających azbest ZałoŜenia programowe w zakresie usuwania azbestu i wyrobów azbestowych DemontaŜ materiałów zawierających azbest Ilości i rodzaje zinwentaryzowanych wyrobów azbestowych na terenie gminy Unieszkodliwianie odpadów zawierających azbest Zadania gminy w zakresie realizacji programu usuwania azbestu na lata IX. RODZAJE I HARMONOGRAM DZIAŁAŃ PROEKOLOGICZNYCH ORAZ ŚRODKÓW NIEZBĘDNYCH DO OSIĄGNIĘCIA CELÓW Działania wspomagające prawidłowe postępowania na rzecz ochrony środowiska Działania zmierzające do zapobiegania powstawaniu odpadów Działania ujęte w ustawie o odpadach Działania w sektorze gospodarczym Działania kształtujące postawy konsumentów Zestawienie działań tabela...71 X. PROGRAM EDUKACYJNY Program edukacyjno - informacyjny Edukacja w szkole Edukacja dorosłych Polityka informacyjna...77 XI. STRATEGIA PROWADZENIA SAMODZIELNEJ POLITYKI EKOLOGICZNEJ W GMINIE Wstęp Instrumenty zarządzająco-regulacyjne: Instrumenty kontrolne: Instrumenty planistyczne Instrumenty finansowe Instrumenty społeczne Instrumenty strukturalne...80 XII. ORGANIZACJA ZARZĄDZANIA OCHRONĄ ŚRODOWISKA Wstęp Współpraca wewnętrzna...83

5 4 3. Współpraca zewnętrzna...83 XIII. OCENA i MONITOROWANIE REALIZACJI PROGRAMU - MIERNIKI STANU ŚRODOWISKA I ZMIAN PRESJI NA ŚRODOWISKO Zakres monitoringu programu Wskaźniki monitorowania efektywności programu Wskaźniki stanu środowiska i zmian presji na środowisko...85 XIV. FINANSOWANIE ZADAŃ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI ODPADAMI Główne źródła finansowania inwestycji w ochronie środowiska Instytucje finansujące działania w ochronie środowiska Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Kapitał własny inwestora i kredyty komercyjne Inne jednostki finansujące inwestycje ekologiczne...87

6 5 I. UWARUNKOWANIA, DIAGNOZA I KONCEPCJA OCHRONY ŚRODOWISKA 1. Wprowadzenie Ochrona Środowiska, zgodnie z postanowieniami Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych, na których spoczywa obowiązek prowadzenia polityki ekologicznej w Państwie (art. 5). Polityka ta ma zapewnić bezpieczeństwo ekologiczne, jak teŝ zapobiegać negatywnym skutkom degradacji środowiska, przy jego gospodarczym wykorzystaniu bez ujemnych oddziaływań na Ŝycie i zdrowie ludzi. Dbałość o stan środowiska jest takŝe podstawowym obowiązkiem obywatelskim, wynikającym z postanowień Konstytucji RP: KaŜdy jest zobowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie". Opracowany Program Ochrony Środowiska dla gminy BełŜec" stanowić będzie podstawę podejmowanych działań proekologicznych w gminie na okres do 2012 r. Cele polityki ekologicznej na kaŝdym szczeblu, w tym gminy, muszą być wyznaczone w oparciu o rozpoznanie potrzeb, a środki w oparciu o kryteria efektywności ekologicznej i ekonomicznej. Bezpieczeństwo ekologiczne społeczeństwa i gospodarki wymaga wprowadzenia zabezpieczeń przed niekorzystnym oddziaływaniem prowadzonej działalności bytowej i gospodarczej (ścieki, odpady), a takŝe zabezpieczenia odpowiednich zasobów dyspozycyjnych wody (potrzeby ilościowe i jakościowe), zachowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej o poŝądanych parametrach. Pod pojęciem bezpieczeństwa ekologicznego człowieka naleŝy rozumieć nie tylko czyste powietrze, zdrową wodę i bezpieczną dla zdrowia Ŝywność, ale takŝe moŝliwość rekreacji i wypoczynku oraz występowanie wszystkich dziko Ŝyjących gatunków. Potrzeba opracowania programu ochrony środowiska wynika z celów nowej Polityki Ekologicznej Państwa, która z kolei wynika z Konstytucji RP (art. 5 i art. 74) oraz przepisów Prawa ochrony środowiska art POŚ. Głównym celem tej polityki jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego kraju (mieszkańców, infrastruktury społecznej i zasobów przyrodniczych), przy załoŝeniu zrównowaŝonego rozwoju kraju. Naczelnym aktem obowiązywania prawa w Polsce jest Konstytucja, a akty prawne niŝszej rangi powinny być spójne z zapisami Konstytucji. W związku z wejściem Polski do UE większość przepisów krajowych musi spełniać wymagania dyrektyw UE, stanowiących źródło prawa krajowego. Aktualnie obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku parokrotnie podejmuje problematykę środowiska i jego ochrony. Na szczególną uwagę zasługuje art. 5 Konstytucji zobowiązujący państwo do zapewnienia ochrony środowiska, kierując się zasadą zrównowaŝonego rozwoju. Środowisko jako przedmiot ochrony znalazło się obok fundamentalnych dla egzystencji państwa wartości takich, jak nienaruszalność terytorium, bezpieczeństwo narodowe, przestrzeganie praw i wolności obywatelskich oraz dziedzictwo narodowe. Wskazanie państwa jako podmiotu odpowiedzialnego za stan środowiska podkreśla rangę problemów ekologicznych w Polsce. Znowelizowane w 2001 r. przepisy w zakresie ochrony środowiska duŝy nacisk kładą na zrównowaŝony rozwój, jako jeden ze środków utrzymania i odtwarzania dobrego stanu środowiska na szczeblu gmin, powiatów, województw oraz całego kraju.

7 6 Podstawowym załoŝeniem zasady zrównowaŝonego rozwoju jest takie stymulowanie procesów gospodarczych i społecznych, aby zachować zasoby i walory środowiska w stanie zapewniającym trwałe moŝliwości korzystania z nich zarówno przez obecne jak i przyszłe pokolenie. Opiera się na integracji planowania i polityki społeczno-gospodarczej z polityką ekologiczną. Formułowany Program obejmuje całokształt działań słuŝących powstrzymaniu niekorzystnych dla środowiska procesów i stałej poprawie stanu środowiska uwzględniając przy tym rozwój społeczno-gospodarczy. Zobligowanie państwa do ochrony środowiska skonkretyzowane zostało w art. 74 Konstytucji, który wskazuje władze publiczne jako podmioty odpowiedzialne za stan środowiska i bezpieczeństwo ekologiczne. Zgodnie z tym zapisem ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, które prowadzą w tym celu politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne zarówno współczesnemu, jak i przyszły pokoleniom. Nakaz perspektywicznego spojrzenia na problemy środowiska zobowiązuje władze publiczne do podejmowania działalności kształtujących, prewencyjnych i reglamentacyjnych nie tylko zgodnie z kryteriami legalności, ale równieŝ gospodarności, oszczędności i efektywności. Istotnym konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych jest wspieranie działań obywateli na rzecz ochrony środowiska i poprawy jego stanu (art. 74 ust. 4 Konstytucji). Z zapisu tego wnioskować naleŝy konieczność preferowania i wspierania organizacji społecznych o proekologicznych celach statusowych, fundacji finansujących przyjazne środowisku technologie, wspieranie działań podmiotów gospodarujących na rzecz ochrony środowiska oraz popularyzację wiedzy i świadomości ekologicznej społeczeństwa. Obowiązek władz publicznych do zapobiegania negatywnym skutkom degradacji środowiska jest równieŝ gwarantem egzekwowania obywatelskiego prawa do ochrony zdrowia. W celu umoŝliwienia korzystania z tego prawa władze publiczne zobowiązane są do zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska (art. 68, ust.4 Konstytucji). Ideą programu jest więc ukierunkowanie wszelkich działań dąŝących do rozwoju, tak aby w skali lokalnej nie zuboŝyć zasobów i nie pogorszyć stanu środowiska. Ochrona środowiska jest coraz waŝniejszym zadaniem samorządu gminnego, a realizacja załoŝeń niniejszego Programu pozwoli pomóc gminie w realizacji tego zadania. 2. Cel i zakres opracowania programu Celem opracowania programu jest ustalenie warunków niezbędnych do realizacji zadań proekologicznych w ramach zasady wiodącej zrównowaŝonego rozwoju (ekorozwoju) na obszarze gminy na podstawie aktualnego stanu środowiska a w szczególności określenie: 1) Celów ekologicznych, 2) Priorytetów ekologicznych, 3) Rodzaju i harmonogramów działań proekologicznych, 4) Środków niezbędnych do osiągnięcia celów w tym mechanizmy i instrumenty prawno - ekonomiczne i środki finansowe.

8 7 3. Polityka ekologiczna i koncepcja programu Program ochrony środowiska opracowany został przy wykorzystaniu obowiązujących aktualnie dokumentów ustalających strategię i politykę ekologiczną w skali kraju, województwa i powiatu: 1). "II Polityka Ekologiczna Państwa", 2). Program ochrony środowiska województwa lubelskiego z 2000 roku, 3). Plan Gospodarki Odpadami dla woj. lubelskiego, 2003 r., 4). Plan zagospodarowania przestrzennego woj. lubelskiego, 2002 r. 5). Program ochrony środowiska dla pow. tomaszowskiego, 2003 r. 6). Plan gospodarki odpadami dla pow. tomaszowskiego, 2003 r. 7). Plan rozwoju lokalnego dla powiatu tomaszowskiego. Program ochrony środowiska gminy BełŜec opracowany jest na okres czterech lat z perspektywą na kolejne cztery lata, czyli do roku Przygotowany program z określonymi kierunkami, zaakceptowany przez władze gminy pozwoli: 1) Określić kierunki proekologiczne rozwojowe w ramach przyjętej polityki (państwa, regionu, powiatu); 2) Nakreślić zadania do wykonania w ramach ustalonych priorytetów; 3) Ułatwi ubieganie się o środki pomocowe pozabudŝetowe; 4) Przyczyni się do stworzenia warunków do podejmowania działalności rozwojowych na terenie gminy. Opracowany program - zaopiniowany przez Zarząd Powiatu oraz przyjęty przez Radę Gminy - stanowić będzie bazę do podejmowania działań proekologicznych. Program nie jest dokumentem skończonym, a wręcz przeciwnie, musi on mieć charakter otwarty dla zmian wynikających z przyjętej polityki państwa, województwa i powiatu, a takŝe transponującym główne zasady - przepisy UE do naszego porządku prawnego - ekologicznego. Dokumentem wyznaczającym kierunki ochrony środowiska w kraju jest przyjęta przez Radę Ministrów w 2000 r. II Polityka Ekologiczna Państwa. Za najwaŝniejsze wyzwania dla polityki ochrony środowiska uznaje się: - praktyczne wdroŝenie wymagań prawa ochrony środowiska UE, - obniŝenie energii i materiałochłonności gospodarki, - skuteczną ochronę zasobów przyrody, - ograniczenie negatywnego oddziaływania transportu na środowisko. Cele polityki ekologicznej poszczególnych szczebli samorządu Województwa Lubelskiego i Powiatu Tomaszowskiego przekładają się na cele Gminy BełŜec i są nimi: 1). W zakresie jakości wód : - ograniczenie zanieczyszczeń ze źródeł punktowych, - zaopatrzenie mieszkańców gminy w wodę do celów socjalnych o dobrej jakości do 90%), - zmniejszenie zanieczyszczeń ze źródeł rozproszonych trafiających do wód ze spływami powierzchniowymi z terenów rolnych, - poprawa czystości wód w rzekach przepływających przez teren gminy,

9 8 - doprowadzenie stanu czystości wód powierzchniowych do stopnia umoŝliwiającego wykorzystanie tych wód do bezpiecznego bytowania ryb łososiowatych (rzeki: Sołokiji), - utrzymanie stanu i poprawa jakości wód podziemnych. 2). W zakresie jakości powietrza atmosferycznego: - dalsza poprawa jakości powietrza, - zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza poprzez zmianę wykorzystywanych źródeł energii na bardziej przyjazne dla środowiska, - gazyfikacja gminy, - wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii (biomasa, wiatr, słońce, ciepło ziemi), - eliminowanie spalania odpadów w paleniskach domowych i na powierzchni ziemi. 3). W zakresie gospodarki odpadami: - wprowadzenie nowoczesnego gospodarowania odpadami komunalnymi, zapewniającego wzrost odzysku odpadów i zmniejszenie masy odpadów deponowanych na składowiskach, - wdroŝenie programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi, - zwiększenie odzysku odpadów przemysłowych, - rekultywacja terenu składowiska odpadów w miejsc. BełŜec. - bezpieczne składowanie odpadów resztkowych, - rozwiązywanie problemów w zakresie właściwego unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest (w szczególności pokrycia z eternitu), - integracja w zakresie gospodarki odpadami z ZZO Zakład Zagospodarowania Odpadów (planowany w miejsc. Rogóźno). 4). W zakresie ochrony przed hałasem: - ograniczenie hałasu przy głównych drogach, - rozwaŝne planowanie inwestycji powodujących nadmierną emisję hałasu. 5). W zakresie racjonalnego uŝytkowania zasobów naturalnych: - zmniejszenie materiałochłonności, wodochłonności i energochłonności, - wzrost wykorzystania źródeł energii odnawialnej, - ochrona ekosystemów leśnych, - opracowanie i realizacja planów zalesiania. 6). Współpraca ponadlokalna w zakresie wspólnego rozwiązywania problemów gospodarki odpadami i gospodarki wodno-ściekowej. - ochrona dorzeczy rzeki Bug, - gospodarowanie odpadami w ramach ZZO - Zakładu Zagospodarowania Odpadów, - pomoc małym podmiotom w zakresie rozwiązywania problemów ochrony środowiska, włączanie tych podmiotów do gminnych planów i programów ochrony środowiska, - pomoc inwestorom chcącym działać na rzecz ochrony środowiska.

10 9 7). Kształtowanie świadomości ekologicznej: - realizowanie programu edukacyjnego społeczeństwa, - organizowanie konkursów i wystaw. 8). Doskonalenie struktur zarządzania środowiskiem: - wzmocnienie kadrowe gminnego stanowiska ds. ochrony środowiska, - współpraca gminy ze strukturami ponadgminnymi. Wskaźniki celów zawartych w II Polityce Ekologicznej państwa do roku 2010: - zmniejszenie wodochłonności w produkcji o 50% w stosunku do roku 1999 w przeliczeniu na PKB, - ograniczenie materiałochłonności produkcji o 50% w stosunku do 1990 r. w przeliczeniu na jednostkę produkcji lub PKB, - odzyskanie i powtórne wykorzystanie co najmniej 50% papieru i szkła z odpadów komunalnych, - zmniejszenie ładunku odprowadzanego do wód powierzchniowych i spływu powierzchniowego o 30%, - ograniczenie emisji pyłu o 70%, dwutlenku siarki o 56%, tlenku azotu o 31%, amoniaku 8% w stosunku do roku Wśród metod realizacji polityk ekologicznych przewiduje się zwrócenie uwagi w gminie na stosowanie tzw. dobrych praktyk gospodarowania, które pozwalają kojarzyć efekty gospodarcze z efektami ekologicznymi w róŝnych sektorach gospodarki, a w szczególności: w rolnictwie - stosowanie dobrych praktyk rolniczych wiąŝe się z wykorzystaniem potencjału biologicznego gleb przy zmniejszeniu oddziaływania na środowisko stosowanych nawozów i środków ochrony roślin oraz zachowaniu róŝnorodności biologicznej (wprowadzanie rolnictwa ekologicznego na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczych), w leśnictwie - wzrostu lesistości, zachowaniu obszarów wodno - błotnych i obiektów cennych przyrodniczo przy uzyskaniu efektów ekonomicznych wzrostu zapasu i przyrostu masy drzewnej, w gospodarce komunalnej i budownictwie - unowocześnienie systemów grzewczych z wykorzystaniem zasobów energii odnawialnej zmniejszenie strat wody w sieciach, ocieplanie budynków, segregacja odpadów i odzysk surowców itp., w zagospodarowaniu przestrzennym - zabezpieczenie wartości przyrodniczych, krajobrazowych, kulturowych przy uwzględnieniu warunków ich zachowania w planach, programach, studiach i decyzjach, w handlu - o konieczności odzysku opakowań. Zaopiniowany przez Zarząd Powiatu Tomaszowskiego i przyjęty przez Radę Gminy BełŜec Program Ochrony Środowiska musi być konsekwentnie realizowany i w miarę potrzeb modyfikowany. Kierunki w nim zawarte powinny być szczegółowo opracowywane wg szczegółowych rozwiązań i hierarchii potrzeb, co pozwoli na działania eliminujące uciąŝliwości bądź pojawiające się zagroŝenia. Organ wykonawczy gminy sporządza co dwa lata i przedkłada Radzie Gminy raport z realizacji Programu.

11 10 II. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY 1. Środowisko geograficzne 1.1. Informacja ogólna Gmina BełŜec połoŝona jest w słabo zurbanizowanej południowo-wschodniej części regionu, charakteryzuje się słabym potencjałem sieci osadniczej. W bezpośrednim sąsiedztwie gminy BełŜec połoŝone są gminy: Tomaszów Lubelski, Lubycza Królewska oraz Narol. Ta ostatnia naleŝy do pow. lubaczowskiego w woj. podkarpackim. Liczba ludności w sołectwach gminy wg stanu na rok 2003: Miejscowości: Liczba mieszkańców 1. BełŜec ChyŜe Szalenik 29 razem: gęstość zaludnienia osób/km 2 Liczba mieszkańców w 2003 roku była o 12 osób niŝsza niŝ w roku poprzednim. Wg klas wielkości do 5000 mieszkańców - gmina BełŜec naleŝy do gmin małych. W ostatnich ośmiu latach następuje zmniejszanie się ruchliwości migracyjnej mieszkańców, co jest następstwem zmian ustroju gospodarczego, trudnościami podjęcia pracy poza miejscem zamieszkania. Restrukturyzacja gospodarki spowodowała istotne zmiany w strukturze pracujących. Struktura ta stanowi łącznie ze strukturą podmiotów gospodarczych i strukturą dochodów budŝetu gminy potencjał ekonomiczny gminy. Zmiany te polegają na zmniejszaniu zatrudnienia w sektorze publicznym, a zwiększaniu zatrudnienia w sektorze prywatnym, w tym w rolnictwie indywidualnym PołoŜenie fizjograficzne Obszar gminy BełŜec (2866 ha) połoŝony jest w granicach krainy fizjograficznej Roztocze, na styku mezoregionów Roztocza Środkowego i Południowego, w dorzeczu rzeki Kryniczki (śyłki), dopływu Sołokiji, naleŝącej do zlewni Bugu. Geologicznie obszar gminy leŝy w Niecce Lubelskiej, która jest częścią Niecki Mazowiecko- Lubelskiej.

12 11 2. Klimat Gmina BełŜec naleŝy do regionu klimatycznego WyŜyn środkowych. cyrkulacja powietrza W obszarze gminy przewaŝa napływ masy powietrza polarno-morskiego z maksimum napływów w ciągu lata (80%) oraz polarno-kontynentalnego z maksimum napływów z końcem zimy i na początku wiosny. Powietrze arktyczne napływa rzadko (ok. 6% przypadków w roku), najczęściej w zimie i na wiosnę, najrzadziej napływa powietrze zwrotnikowe. Opady Średni roczny opad /Roztocze/ wynosi mm, z największą ilością opadów w lipcu mm wody. Najmniejsze opady są w lutym. W okresie wegetacyjnym średnia roczna suma opadów dla gminy wynosi 425 mm, w okresie zimy 100 mm, wiosny mm, lata mm, jesieni 130 mm. Gmina leŝy w obszarze występowania szlaków gradowych. Miesiącami z najobfitszymi opadami gradu są kolejno: lipiec, sierpień, czerwiec i maj. Średnio rocznie notuje się tu 1 dzień z silną burzą gradową i ok. 6 dni z burzami gradowymi, które powodowały pewne, nieduŝe szkody w rolnictwie. Pokrywa śniegowa zalega ok. 2 miesięcy, najczęściej od połowy grudnia do połowy marca. W ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowano fakt zmniejszenia się stanu opadów w okresie wiosny (IV-V), tj. w dojrzałej fazie wegetatywnej i w początkowej generatywnej, które są krytycznymi okresami gospodarki wodnej. Wiatry Wiatry najczęściej wieją z kierunków zachodnich, następnie z południowo-zachodnich, rzadziej północno-zachodnich, najrzadziej północnych i północno-wschodnich oraz wschodnich. Kierunki te stanowią blisko 50% sumy wszystkich wiatrów. Dni bezwietrzne najczęściej mają miejsce w miesiącach letnich w czerwcu i lipcu. Wiatry silne i bardzo silne najczęściej wieją w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu. Przeciętna prędkość wiatru wynosi 3-4 m/sek. W ciągu ostatnich 10 lat zaobserwowano spadek prędkości wiatru średnio o 0,6 m/s w porównaniu do 25-lecia. Prędkość wiatru ma wpływ na parowanie, które przyspiesza, zwiększając tym samym tempo przemiany materii w organizmach, jest takŝe dobrym wskaźnikiem wentylacji określonego obszaru. 3. Wody powierzchniowe Obszar gminy BełŜec znajduje się w zasięgu regionu hydrograficznego o duŝych pustkach wodnych na wierzchowinach, przeciwstawnych silnie uwodnionym dolinom rzecznym z licznymi źródłami. Mała gęstość sieci wodnej jest efektem łatwości przenikania wód opadowych i roztopowych do podziemia. Obszar gminy odwadniany jest przez rzekę śyłkę, dopływ Sołokiji. Rzeka ma zlewnię o pow. 43 km 2, niesie mało wody. Zbiorniki retencyjne na rzece śyłce znajdują się w miejscowościach: Zagóra i Młynki.

13 12 źródła W obszarze gminy zlokalizowane są źródła w dolinie rzeki śyłki, z których największe jest BełŜcu. Zasilane są wodami naporowymi z przyległych obszarów wierzchowinowych, z wód piętra kredowego. Wydajność źródeł: 1-10 l/s, okresy minimalnych i maksymalnych wydajności zbieŝne są z występowaniem niskich i wysokich stanów wód podziemnych. Źródła są waŝne dla odpływu rzecznego. Analiza składu chemicznego wód źródlanych świadczy o ich czystości i słabym zmineralizowaniu. 4. Wody podziemne Gmina BełŜec znajduje się w obrębie jednostki hydrologicznej regionu Lubelsko- Radomskiego, w podregionie Roztoczańskim. Główny poziom wodonośny związany jest z utworami kredowymi i lokalnie trzeciorzędowymi i czwartorzędowymi. kredowy poziom wodonośny Charakter zwierciadła wody jest swobodny i nawiązuje do rzeźby terenu. Roczne amplitudy wahań poziomu wód szczelinowych są stosunkowo niewielkie i wynoszą 0,5-2,0 m. MiąŜszość wodonośnej serii kredowej jest zróŝnicowana - od kilku do kilkunastu metrów. Głębokość serii wodonośnej wynosi m. Najwydatniejszą i najczęściej ujmowaną strefą jest przedział od 20 do 90 m, średnia głębokość ujęć - 70 m. Zasoby dyspozycyjne wód kredowych w gminie wynoszą 1050 tys. m 3 /d, przy wskaźniku zasobów eksploatacyjnych 1,38 l/s/km 2. Wody kredowe są słabo zmineralizowane, typu węglanowowapniowego, niekiedy węglanowo-wapniowo-magnezowego. W naturalnym składzie chemicznym w wodach znajduje się po kilka mg/l chloru i siarczanów oraz śladowe ilości magnezu. Jakość wód podziemnych na ogół odpowiada pod względem właściwości fizykochemicznych i bakteriologicznym wodom przeznaczonym na cele komunalne. czwartorzędowe piętro wodonośne Jest ono związane z występowaniem czwartorzędowych osadów aluwialnych i fluwioglacjalnych, przede wszystkim piasków róŝnoziarnistych, często pylastych lub gliniastych. Zlokalizowane są w obniŝeniach, głownie w strefach dolin rzecznych. MiąŜszość serii osadów sięga do 60 m, średnia grubość warstwy wodonośnej - kilka do kilkunastu metrów. Są wyraźne powiązania wód czwartorzędowych z wodami kredowymi, takŝe z powierzchniowymi, gdyŝ zasilane są przez boczny dopływ wody z piętra kredowego oraz przez infiltrację opadów atmosferycznych. Wydajności jednostkowe poszczególnych ujęć wynoszą 0,5-20 m 3 /h/1 m, z duŝymi wahaniami stanu wód. Zmineralizowanie wód podziemnych jest małe i wynosi: mg/l - dla wód kredowych, mg/l - dla czwartorzędowych. Jakość wód czwartorzędowych jest niŝsza od jakości wód piętra kredowego, gdyŝ zawierają one często podwyŝszone zawartości Ŝelaza i manganu oraz innych składników, m.in. związków azotowych, wykazują takŝe skaŝenia bakteryjne.

14 13 5. Surowce mineralne W obszarze gminy BełŜec zlokalizowane są surowce mineralne: - złoŝe piasków kwarcowych BełŜec - do produkcji cegły wapienno-piaskowej, aktualnie eksploatowane, - złoŝe piasków BełŜec-Betoniarnia nie eksploatowane. 6. Środowisko rolnicze ZróŜnicowanie gleb uwarunkowane jest róŝnorodnością skał macierzystych, rzeźby terenu i stosunków wodnych. Garby i wierzchowiny to miejsce przewagi gleb wytworzonych z opok formacji kredowych i gez, obniŝenia dolinne do dominacja gleb wytworzonych z piasków słabo gliniastych i piasków gliniastych. Na obszarze gminy przewaŝają gleby płowe w kompleksie z brunatnymi. Tworzą one kompleksy glebowo-rolnicze: Ŝytni dobry i Ŝytni słaby, na których z powodzeniem uprawiane mogą być buraki, ziemniaki, koniczyna. UŜytki rolne to 1548 ha, czyli 54,0% powierzchni gminy. Grunty orne stanowią największą część gminy 1313 ha, tj. 45,8% obszaru gminy. Drugą pozycję pod względem obszaru zajmują inne grunty 387 ha, tzn. 13,5%, następnie uŝytki zielone (łąki i pastwiska) 109 ha 3,8%. Lasy i grunty leśne zajmują 931 ha, tj. 32,5% powierzchni gminy. Ich rozmieszczenie związane jest z rzeźbą terenu. Większość zalesień występuje na terenach falistopagórkowatych, trudnych lub wręcz nie nadających się do uprawy. Tabela 1. Struktura uŝytkowania gruntów w 2003 r. Pow. ogółem 2866 % Ogółem Grunty orne ,8 UŜytki rolne w ha Sady Łąki trwałe Pastwiska trwałe 36 1,3 94 3,3 15 3,6 Lasy i grunty leśne ,5 Pozostałe grunty ,5 Czynnikiem o największym znaczeniu dla produkcji rolniczej są gleby i ich przydatność rolnicza, determinująca strukturę uŝytkowania i plony roślin uprawnych. Utworami dominującymi, z których wytworzyły się gleby są lessy. Wśród gleb 69% stanowią gleby IV klasy bonitacyjnej, w klasie trzeciej jest 18% powierzchni gruntów. Gleby III klasy występują głównie w Kol. Szalenik 52% ogółu. Największe zmiany w wierzchniej warstwie i właściwościach fizyko-chemicznych oraz biologicznych gleby powstały wskutek erozji wodnej i melioracji odwadniających. W większej części obszaru gminy gleby stanowią element krajobrazu kulturowego niezbyt silnie zmienionego pod wpływem działalności ludzi.

15 14 7. Przemysł i inne jednostki organizacyjne Większość z pośród podmiotów gospodarczych działających na terenie gminy zajmuje się handlem i usługami. Zakłady usługowe i rzemieślnicze świadczą usługi w zakresie produkcji rolniczej i potrzeb bytowych mieszkańców gminy. Handel i usługi skoncentrowane są w sektorze prywatnym. Sklepy wielobranŝowe i inne usługi społeczne zlokalizowane są głównie w BełŜcu. W ostatnich latach obserwuje się rozwój przemysłu z czego największą rolę odgrywa firma NATURA w BełŜcu. Do waŝniejszych podmiotów działających na terenie gminy naleŝą: 1). Natura Sp. J. Fabryka Okien i Drzwi, BełŜec, 2). Zakład Wapienno-Piaskowy - Sp. z o.o. w BełŜcu, 3). GRANDPOL Gorzelnia w BełŜcu, 4). AGRO-MECH - Zakład Prefabrykacji w BełŜcu. Inne mniejsze podmioty świadczą usługi, takie jak: przerób drewna, usługi transportowe i mechanika pojazdowa, stacje paliw oraz typowe jednostki handlowe i uŝyteczności publicznej. 8. Obszary chronione Powiązania przyrodnicze z przyległymi obszarami: - PołoŜenie w zasięgu dwu obszarów węzłowych (33M i 21K) krajowej sieci ekologicznej ECONET Polska JUCN Program Europy 1995 r.): * 33M Obszar Roztoczański rangi międzynarodowej obejmujący północnozachodnią część gminy, * 21K Obszar Południowo-Roztoczański rangi krajowej obejmujący zasięgiem pozostałą część gminy, - połoŝenie północno-wschodniej części gminy w Obszarze NajwyŜszej Ochrony, a pozostałej części w Obszarze Wysokiej Ochrony Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (Chełmsko-Zamojskiego), stanowiącego waŝny element powiązań gminy z obszarami przyległymi, - przebieg lokalnego korytarza doliny rzecznej Kryniczki (śyłki), łączącej się z międzynarodowym korytarzem ekologicznym Doliny Bugu, - występowanie dwóch kompleksów leśnych, z których jeden północno-zachodni łączy się z lasami Puszczy Solskiej. Obszary chronione przyrodnicze: pomniki przyrody: jałowiec pospolity, leszczyna turecka w miejsc. BełŜec, przyrodniczo-kulturowe obszary wymagające ochrony: pozostałość parku o kompozycji barokowej z przełomu XVIII/XIX w., z fragmentem alei lipowej, na którym występuje ok. 200 drzew, głównie lipy, graby, świerki, sosny. Rolą pomników przyrody jest zapewnienie trwałości i odnawialności, a takŝe właściwego uŝytkowania oŝywionych i nieoŝywionych składników przyrody.

16 15 III. AKTUALNY STAN I ZAGROśENIA ŚRODOWISKA 1. Stan czystości wód powierzchniowych Obszar gminy jest ubogi w zasoby wodne, większe cieki rzeczne czy naturalne zbiorniki wodne. W ciągu ostatnich 30 lat zaznaczyły się wyraźnie tendencje zanikania źródeł, a tym samym górnych odcinków rzek. Tendencje te wskazują na wyraźne kurczenie się sieci hydrologicznej. Przyczyny tego zjawiska to m.in. gospodarka polegająca na wycinaniu lasów i zadrzewień, przeprowadzanie melioracji odwadniających, powstawanie lejów depresyjnych wokół ujęć wód podziemnych. Pewną rolę odgrywa zaznaczające się w ciągu ostatnich lat ocieplenie klimatu. Przeciwdziałaniem tej tendencji jest podejmowany w ostatnich latach program budowy małych zbiorników retencyjnych. Zmienia się równieŝ podejście do melioracji rozpatruje się róŝne aspekty jej skutków. Głównym źródłem zanieczyszczeń rzek są ścieki komunalne odprowadzane bez oczyszczenia bądź wylewane w sposób przypadkowy oraz zanieczyszczenia obszarowe z terenów wykorzystywanych rolniczo, szczególnie związki biogenne. Punktowe źródła zanieczyszczeń W obszarze gminy BełŜec punktowe zrzuty ścieków do wód powierzchniowych nie mają miejsca. Gorzelnia w BełŜcu ma obieg wód zamknięty, Zakład Wapienno-Piaskowy posiada oczyszczalnię mechaniczno-biologiczną, z rozsączaniem ścieków do gruntu. Zanieczyszczenia rozproszone Są to zanieczyszczenia w postaci ścieków bytowo-gospodarczych z nie skanalizowanych jednostek osadniczych, głównie BełŜca, usytuowanego wzdłuŝ doliny rzeki śyłki. BełŜec nie ma oczyszczalni ścieków, które są gromadzone w zbiornikach bezodpływowych, często nieszczelnych. Świadczy o tym stan czystości rzeki w jej wodach występuje zawiesina ogólna. Rolnicze zanieczyszczenia obszarowe Do zanieczyszczeń obszarowych rolniczych przyczyniają się: - duŝa powierzchnia gruntów ornych w pobliŝu cieków, - nasilona lokalnie erozja wodna gleb (kilkanaście procent obszaru gruntów ornych), - mała powierzchnia trwałych uŝytków zielonych, zlokalizowanych w dolinach cieków wodnych, ograniczających wpływ zanieczyszczeń obszarowych. Zanieczyszczenia spowodowane ruchem drogowym Zanieczyszczenia, których przyczyną jest ruch drogowy koncentrują się w rejonie drogi nr 17. TakŜe droga wojewódzka nr 865 przebiegająca (w kierumku południwo-zachodnim od drogi nr 17) wzdłuŝ rzeki śyłki to źródło zanieczyszczeń komunikacyjnych. Inne drogi przebiegające przez wsie, choć w mniejszym stopniu są takŝe przyczyną zanieczyszczeń komunikacyjnych. Intensywne opady i okres wiosennych roztopów śniegu powodują spływ zanieczyszczonych wód (m.in. metalami cięŝkimi, olejami ) z korpusu drogi, następnie są przenoszone z wodami gruntowymi do cieków wodnych. Gmina połoŝona jest w zlewni rzeki Bug. Odwadniana jest przez jej lewostronny dopływ rzekę śyłkę będącą dopływem Sołokiji.

17 16 Do oceny jakości wód powierzchniowych klasyfikację cieków oparto o metodę Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej, polegającej na wyznaczaniu stęŝeń charakterystycznych. Otrzymane wartości odniesiono do obowiązującej w 2003 r. klasyfikacji czystości wód (Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia r. w sprawie klasyfikacji wód - Dz. U. Nr 116, poz. 503), które zostało uchylone na mocy ustawy prawo wodne z dn r. (Dz.U. Nr 115, poz. 1229). W roku 2004 (do dn r.) obowiązuje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu tych wód (Dz.U. nr 32, poz.284), wydane na podstawie ustawy o zmianie ustawy Prawo wodne z dn r. (Dz.U. Nr 228, poz. 2259). Według klasyfikacji zamieszczonej w Raporcie o stanie środowiska woj. lubelskiego rzeka Sołokija badana była w roku 2003 w dwóch punktach kontrolnych. Na podstawie badań stwierdzono, Ŝe rzeka na całej długości prowadziła wody pozaklasowe Ocena zagroŝeń środowiska wód powierzchniowych Wody rzeki Sołokiji charakteryzują się złym stanem czystości, o którym decydują substancje organiczne, zasolenie, substancje biogenne i stan sanitarny. Natomiast substancje specyficzne wg badań z 2003 r. mieściły się w II klasie czystości (zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami). Jak wynika z powyŝszego na obszarze tych rzek nie obserwuje się zarówno wpływu chemizacji rolnictwa jak i zanieczyszczenia charakterystyczne dla gospodarki komunalnej i są zapewne wynikiem niewłaściwej gospodarki ściekowej. W planowaniu przestrzennym oraz w programie edukacyjnym gminy naleŝy duŝą uwagę zwrócić na zapobieganie koncentracji ferm hodowlanych wysoko towarowych, a w szczególności hodowli bezściółkowych, tak, aby odchody z produkcji zwierzęcej były racjonalnie zagospodarowane na obszarach o jak najmniejszym zagroŝeniu dla środowiska. Wnioski: 1) Dla ochrony jakości wód powierzchniowych konieczna jest realizacja kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków. 2) Ochrona wód powierzchniowych wymaga wprowadzenia nowych zasad dobrego gospodarowania w gospodarce rolnej w zakresie stosowania nawozów i środków ochrony roślin, a takŝe racjonalnego wykorzystania rolniczego odchodów płynnych zwierzęcych, przeciwdziałania w redukcji stopnia zanieczyszczeń obszarowych rolnych. 3) Ochrona wód powinna być istotnym elementem w planowaniu przestrzennym, a takŝe w programie edukacyjnym uwzględniając zapobieganie nadmiernej koncentracji odchodów zwierzęcych i ich racjonalnego zagospodarowania.

18 Stan czystości wód podziemnych Wody podziemne naleŝą do zasobów odnawialnych. Stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia ludności w wodę z wodociągów zbiorowych, grupowych i indywidualnych. Poprawa jakości zanieczyszczanych wód jest moŝliwa dopiero po bardzo długim okresie czasu albo w ogóle niemoŝliwa. Wody gruntowe płytkie są chronione głównie przez strefę aeracji (strefa sucha nad poziomem wód gruntowych). MiąŜszość tej strefy wynosi kilka metrów. Ocenę jakości wód podziemnych bada się odnosząc ją do norm - stąd oceniane są zawsze skutki a nie przyczyny. W świetle badań prowadzonych przez Państwowy Instytut Geologiczny w ramach monitoringu wód podziemnych stan wód obszaru województwa zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi w okresie prowadzenia badań (2003 r.) był następujący: - klasa la - wody najwyŝszej jakości - 0 %, - klasa Ib - wody wysokiej jakości - 58 %, - klasa II - wody średniej jakości - 11 %, - klasa I I I - wody niskiej jakości - 31 %. Ocenę stanu wód podziemnych wykonano w oparciu o monitoring lokalny przeprowadzony przez WIOŚ Delegatura w Zamościu dla wód płytkich (gruntowych, ujmowanych przez studnie kopane) oraz w oparciu o analizy wody wykonywane przez TSSE w Tomaszowie Lubelskim. Gmina BełŜec leŝy na pograniczu dwóch regionów hydrograficznych /wg T. Wilgata, 1975 r./: - Regiony: WyŜyna Lubelska i Roztocze, subregion Roztocze, - region WyŜyna Wołyńska. Wody podziemne w obu regionach występują w podobnych warunkach w utworach kredowych oraz utworach czwartorzędowych. W dolinach rzek oba poziomy wodonośne tworzą kredowo - czwartorzędowy zbiornik. Rejon Roztocza, z racji dobrych warunków infiltracji i najwyŝszej sumy opadów stanowi główny obszar alimentacji dla całej Niecki Lubelskiej. Przepływ wód kredowych odbywa się z kierunku południowego /Roztocze/ ku północy. Wody kredowe ujmowane są przez studnie kopane i wiercone. Studnie kopane mają głębokość 8-10 m, a stabilizująca się w nich woda osiąga 4,5-7,7 m p.p.t. Studnie wiercone mają głębokość m, a woda nawiercana jest w nich w kilku poziomach, a jej zwierciadło jest swobodne lub lekko napięte. Wody czwartorzędowe ujmowane są w nielicznych studniach kopanych, zlokalizowanych w dolinach rzek. Zawodnione utwory występują w dolinach rzecznych lub lokalnie, niewielkimi płatami na wysoczyznach. Wody tego poziomu występują na niewielkich głębokościach. Aktualnie w gminie nie ma zbiorczego zaopatrzenia ludności w wodę. Woda pobierana jest z ujęć indywidualnych. Obecnie (2004 r.) rozpoczęto procedurę przetargową w zakresie realizacji gminnego ujęcia wody. Wody gruntowe (płytkie) są chronione głównie przez strefę aeracji /strefa sucha nad poziomem wód gruntowych/. MiąŜszość tej strefy wynosi kilka metrów. Głównymi źródłami zanieczyszczenia tych wód są zanieczyszczenia związane z działalnością rolniczą oraz nie skanalizowane obszary zabudowy miejskiej i wiejskiej, gdzie występują nieszczelne zbiorniki ścieków (doły chłonne).

19 18 Ocenę wód podziemnych dokonano w oparciu o obowiązujące w tym czasie wskaźniki dla wód pitnych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia r. Kryteria określone w klasyfikacji zwykłych wód podziemnych dla potrzeb monitoringu PIOŚ Warszawa 1995 r. dzieliły wody na cztery klasy: klasa Ia - wody najwyŝszej jakości, klasa Ib - wody wysokiej jakości, klasa II - wody średniej jakości, klasa III - wody niskiej jakości. Na terenie gminy BełŜec nie ma punktu badawczego krajowej sieci monitoringu wód podziemnych. Według badań przeprowadzonych w Tomaszowie Lubelskim wynika, Ŝe wody kredowe odpowiadają klasie Ib, czyli wód wysokiej jakości. Są one tylko nieznacznie zanieczyszczone, o naturalnym chemiźmie; odpowiadają jakościowo wodom przeznaczonym do celów pitnych i gospodarczych. Do klasy Ib zaliczane są równieŝ wody czwartorzędowe, badane w najbliŝszym punkcie - Ruda Wołoska, gm. Tomaszów Lubelski. ZagroŜenie zanieczyszczeniami głównego zbiornika wodnego (GZWP) znajdującego się w obszarze gminy jest duŝe, gdyŝ zbiornik ten ma charakter zbiornika odkrytego - większość utworów wodonośnych występuje bez Ŝadnego lub niemal bez Ŝadnego przykrycia utworami młodszymi, co sprzyja infiltracji zanieczyszczeń w głąb. Źródłami zanieczyszczeń są głównie: - nieuporządkowana gospodarka ściekami bytowo-gospodarczymi, - przenikanie do podłoŝa zanieczyszczeń powstałych przez rolnicze uŝytkowanie ziemi i komunikację drogową, - zanieczyszczenia wód powierzchniowych, oddziaływujące na wody podziemne. Wnioski: 1) Występuje konieczność przyspieszenia działań związanych z porządkowaniem gospodarki ściekowej i likwidacji nieszczelnych szamb, 2) NaleŜy rozwiązać problem odprowadzania ścieków w indywidualnych gospodarstwach oraz gospodarowania odpadami (szczelność szamb, składowanie obornika, kiszonki, zbieranie odpadów itp.), 3) Istnieje konieczność uporządkowania gospodarki odpadami w wymiarze gminnym, przyjęcie systemu segregacji, zbiórki i unieszkodliwiania odpadów, rekultywacji składowiska odpadów w miejsc. BełŜec i innych miejsc gromadzenia odpadów ( dzikich składowisk ), 4) Uporządkować naleŝy gospodarkę odpadami płynnymi zwierzęcymi, 5) Monitorować trzeba przestrzeganie zasad gospodarowania w strefach ochronnych ujęć wody, 6) Dokonać realizacji zbiorczego zaopatrzenia mieszkańców w wodę Stan gospodarki ściekowej W gminie BełŜec nie ma systemu kanalizacji, jak teŝ komunalnej oczyszczalni ścieków (przy Zakładzie Wapienno-Piaskowym istnieje oczyszczalnia zakładowa). Aktualnie oczyszczalnia w miejsc. BełŜec jest na etapie budowy, do której grawitacyjnie - jak i systemem przepompowni - będą kierowane ścieki z całej gminy, poza nielicznymi wyjątkami kilku odległych zabudowań. Realizowana jest równieŝ kanalizacja ściekowa w miejsc. BełŜec na odcinku 5000 m.

20 19 Zakłady Wapienno - Piaskowe sp. z o.o. mają mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków o przepustowości 50 m 3 /d, ale ścieki po oczyszczeniu odprowadzane są do gruntu Z oczyszczalni tej korzysta budynek wielorodzinny (12 rodzin) Spółdzielni Mieszkaniowej. Gorzelnia GRANDPOL posiada zamknięty obieg ścieków technologicznych. Ścieki sanitarne wywoŝone są do oczyszczalni ścieków w Lubyczy Królewskiej. Aktualnie mieszkańcy jak jednostki gospodarcze i uŝyteczności publicznej korzystają z usług wywozowych do oczyszczalni ścieków w Tomaszowie Lubelskim i Lubyczy Królewskiej, natomiast niewątpliwym jest, Ŝe część mieszkańców pozbywa się ścieków we własnym zakresie stosując róŝne metody a w szczególności wywóz na pola i uŝytki zielone. Nie uporządkowana gospodarka ściekowa powoduje zagroŝenie zanieczyszczenia środowiska i zagroŝenie stanu sanitarnego. Wnioski: 1). Celem rozwiązania problemu gospodarki ściekowej na terenie gminy oraz ochrony wód powierzchniowych i podziemnych konieczna jest konsekwentna budowa zbiorczej oczyszczalni ścieków i kanalizacji (realizowana oczyszczalnia ok. 800 m na wschód od BełŜca, w rejonie rzeki śyłki). 2). W celu eliminowania zanieczyszczeń realizować działania w celu sukcesywnej likwidacji nieszczelnych szamb. 2. Stan zanieczyszczenia powietrza Na terenie gminy nie ma przemysłu uciąŝliwego. Okresowe uciąŝliwości są sygnalizowane w obszarze funkcjonowania firmy NATURA, jednakŝe stan środowiska jest stale poprawiany w ramach inwestowania w elementy ochrony środowiska. Dotyczy to głównie emisji zanieczyszczeń pyłowo - gazowych i emisji hałasu. Źródłem wytwarzania energii cieplnej w zakładzie NATURA jest drewno. W skali gminy jednak głównymi czynnikami zanieczyszczeń powietrza są źródła oparte o proces spalania węgla w kotłowniach lokalnych. Źródłami zanieczyszczenia powietrza są związki powstałe ze spalania paliw (m.in. tlenek węgla, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu) a takŝe zanieczyszczenia pochodzące z transportu. Jednak nie są to duŝe ilości. Bardziej znacząca jest emisja zanieczyszczeń z kotłowni lokalnych i kominów niskiej zabudowy. Głównymi emitorami zanieczyszczeń ze spalania węgla są 2 zakłady zlokalizowane w BełŜcu: Zakład Wapienno-Piaskowy oraz Gorzelnia. Ocena zanieczyszczenia powietrza gminy, przeprowadzona została na podstawie badań monitoringowych w ramach sieci regionalnej i lokalnej. W ramach sieci regionalnej i lokalnej w cyklu miesięcznym prowadzono pomiary stęŝeń 24 - godzinnych minutowych, podstawowych zanieczyszczeń powietrza SO 2 i NO 2 oraz opadu pyłu, ołowiu i kadmu. Według danych stacji pomiarowej regionalnej WSSE w Tomaszowie Lubelskim, średnie roczne stęŝenie dwutlenku siarki w powietrzu w 2003 r. wynosiło 6,1-14,4 µg/m 3, średnio - 10,2 µg/m 3, tj. 50% dopuszczalnej normy (kryterium rozp. Min. Środ. z r. (Dz.U. Nr 87 poz.796 normy, ochrona roślin). Porównując wielkości mierzone dla obszarów gminnych (Krasnobród, Biały Słup) naleŝy ocenić, Ŝe wynoszą one 5 µg/m 3, co stanowi ok. 25% dopuszczalnego poziomu dwutlenku

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU

ZAŁĄCZNIK NR 5A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OSIEDLE ZODIAK W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1. Zabudowa wielorodzinna

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r.

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r. Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na 11.10.2003 r. Regulacje ogólne dotyczące ochrony środowiska - Konstytucja Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

6. Realizacja programu

6. Realizacja programu 6. Realizacja programu Program Ochrony Środowiska jest dokumentem o charakterze strategicznym. Pełni szczególną rolę w zarządzaniu środowiskiem Z jednej strony stanowi instrument realizacji polityki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

04. Bilans potrzeb grzewczych

04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 1 /7 04. Bilans potrzeb grzewczych W-551.04 2 /7 Spis treści: 4.1 Bilans potrzeb grzewczych i sposobu ich pokrycia... 3 4.2 Struktura paliwowa pokrycia potrzeb cieplnych... 4 4.3 Gęstość cieplna

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

7. MONITORING I OCENA REALIZACJI ZAŁOśONYCH CELÓW

7. MONITORING I OCENA REALIZACJI ZAŁOśONYCH CELÓW 19 7. MONITORING I OCENA REALIZACJI ZAŁOśONYCH CELÓW Aktualizacja Planu Gospodarki Odpadami Ustawa o odpadach nakłada obowiązek aktualizowania planu nie rzadziej niŝ raz na 4 lata. Pod koniec 7 roku naleŝy

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata 10. Dane źródłowe - Informacja o stanie środowiska w roku 2014 i działalności kontrolnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w powiecie poznańskim ziemskim w roku 2014, WIOŚ, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

1. OCHRONA PRZED HAŁASEM

1. OCHRONA PRZED HAŁASEM Zał. nr 4 Propozycje podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do dostosowania obowiązujących w polskim prawie przepisów z zakresu ochrony środowiska do naszej rzeczywistości finansowo - ekonomicznej,

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU

PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO PODOLANY ZACHÓD C W POZNANIU ZAŁĄCZNIK NR 5A DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot.1 ul. Ciechocińska

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DEPARTAMENT ŚRODOWISKA, ROLNICTWA I ZASOBÓW NATURALNYCH POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Anna Grapatyn-Korzeniowska Gdańsk, 16 marca 2010

Bardziej szczegółowo

VII. REALIZACJA PLANU GOSPODARKI ODPADAMI

VII. REALIZACJA PLANU GOSPODARKI ODPADAMI 7.1. Zarządzanie Planem Gospodarki Odpadami Warunkiem realizacji zadań nakreślonych w Planie Gospodarki Odpadami jest ustalenie systemu zarządzania Planem. Zarządzanie Planem odbywa się z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA Zestawienie standardów jakości środowiska oraz standardów emisyjnych Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA STANDARDY JAKOŚCI ŚRODOWISKA (IMISYJNE) [wymagania, które muszą być spełnione w określonym czasie przez

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC

Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC 1 Fragment z Punktu 5 Programu Operacyjnego INTERREG IVC Przykłady projektów w ramach 1 Priorytetu Innowacje oraz gospodarka oparta na wiedzy Innowacyjność

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

Niska emisja sprawa wysokiej wagi

Niska emisja sprawa wysokiej wagi M I S EMISJA A Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Suwałkach Sp. z o.o. Niska emisja sprawa wysokiej wagi Niska emisja emisja zanieczyszczeń do powietrza kominami o wysokości do 40 m, co prowadzi do

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI Powierzchnia geodezyjna województwa kujawsko-pomorskiego według stanu w dniu 1 I 2011 r. wyniosła 1797,1 tys. ha, co stanowiło 5,7 % ogólnej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych

Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych Walory klimatyczne Kościerzyny i powiatu kościerskiego na tle uwarunkowań prawnych dotyczących gmin uzdrowiskowych Leszek Ośródka Kościerzyna, 13 stycznia 214 r. Uzdrowiska w Polsce 2 Lokalizacja miejscowości

Bardziej szczegółowo

Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk. Dr Sylwia Kulczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski

Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk. Dr Sylwia Kulczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski Ochrona i konserwacja wartości przyrodniczych Polski Wschodniej jako podstawa trwałego rozwoju Prof.dr hab. Andrzej Kowalczyk Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Uniwersytet Warszawski Dr Sylwia

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA wg art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek Najistotniejszym problemem programu poprawy jakości wód jest budowa oczyszczalni ścieków. W przemyśle konieczne jest zamknięcie technologicznych obiegów wody, zaś w elektroenergetyce - zaprzestanie zrzutu

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA

STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie STAN ŚRODOWISKA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA PODSTAWIE BADAŃ PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA Rzeszów, maj 2016 r. CO TO JEST PAŃSTWOWY

Bardziej szczegółowo

Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat

Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat Raport z wykonania zadań wynikających z Programu ochrony środowiska powiatu ełckiego obejmujących okres dwóch lat 2008-2009 Cele Wskaźniki Stan w 2007 r. Lata 2008-2009 1 2 3 5 I. OCHRONA I RACJONALNE

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA F/PSZ-2/1/2 1/6 Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Ustawy Ustawa

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia: zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ustrzykach Dolnych w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE

Spis treści INFORMACJE WSTĘPNE INFORMACJE WSTĘPNE Spis treści 1. Przedmiot i zakres opracowania 11 2. Forma opracowania 12 3. Tok formalno - prawny sporządzania Studium 13 4. Tok merytoryczny sporządzania Studium 14 5. Aktualnie obowiązujące

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi

Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi Seminarium Rad Gospodarki Wodnej Regionów Wodnych Małej Wisły i Górnej Odry Ustroń, 2 kwietnia 2009 Cele współczesnej polityki

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA 2014-2017 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY NA LATA 2018-2022

PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA 2014-2017 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY NA LATA 2018-2022 ZAŁĄCZNIK 1 do Programu ochrony środowiska Miasta Białogard na lata 2014-2017, z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2022 PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Jak działamy dla dobrego klimatu?

Jak działamy dla dobrego klimatu? Jak działamy dla dobrego klimatu? Utrzymanie stanu czystości powietrza Zanieczyszczenia powietrza w istotny sposób wpływają na społeczeństwo. Grupy najbardziej narażone to: dzieci, osoby starsze oraz ludzie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442 I.47. Droga nr 442 m. Chocz. 47 Droga nr 442 m. Chocz Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat pleszewski Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem

Bardziej szczegółowo

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 05 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Jan Fryc, Zofia Płoszaj-Witkowicz Urząd Statystyczny w Katowicach, Śląski Ośrodek Badań Regionalnych Katarzyna Kimel, Barbara Zawada Urząd

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH W 2007 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH W 2007 ROKU Załącznik do uchwały RN Nr 28/06 z dn. 16.VI.06 r., zm. uchwałą RN Nr 4/07 z dn. 31.I.2007 r. zm. uchwałą RN Nr 27/07 z dn. 27.VII.2007 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012 Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego Punktem odniesienia dla planowania polityki ekologicznej Województwa Małopolskiego była ocena: - aktualnego stanu środowiska, - realizacji opracowanego

Bardziej szczegółowo

5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI

5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI 5. PROGNOZOWANE ZMIANY W GOSPODARCE ODPADAMI KOMUNALNYMI 5.1. PROGNOZY ILOŚCI WYTWARZANYCH ODPADÓW KOMUNALNYCH Przewidywane zmiany ilości odpadów dla gminy Włoszczowa opracowano na podstawie przyjętych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 5. Zasady stosowania

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek Kierownik Projektu: mgr inŝ. Ksenia Czachor Opracowanie: mgr Katarzyna Kędzierska

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska ZAŁĄCZNIK NR 1 Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. (tekst jednolity z dnia 23 stycznia 2008r., Dz. U. z 2008r. Nr

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, 4 grudnia 2013r.

Rzeszów, 4 grudnia 2013r. Rzeszów, 4 grudnia 2013r. W Polsce funkcjonuje 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze łączy wspólny

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Sanitacja w zabudowie rozproszonej doświadczenia Polski. Paweł Błaszczyk, Instytut Ochrony Środowiska

Sanitacja w zabudowie rozproszonej doświadczenia Polski. Paweł Błaszczyk, Instytut Ochrony Środowiska Sanitacja w zabudowie rozproszonej doświadczenia Polski Paweł Błaszczyk, Instytut Ochrony Środowiska Art. 42 ustawy Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229 z późn. zmianami Pkt. 3 Budowę urządzeń

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski mgr inż. Piotr Dmytrowski Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów źródłowych inwentaryzacja terenowa opis elementów środowiska abiotycznego geomorfologia budowa geologiczna złoża surowców mineralnych

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami doc. dr Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Plan krajowy w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Marian Harasimiuk dr Witold Wołoszyn UMCS, Lublin Gaz łupkowy problemy środowiskowe w warunkach lubelskich

prof. dr hab. Marian Harasimiuk dr Witold Wołoszyn UMCS, Lublin Gaz łupkowy problemy środowiskowe w warunkach lubelskich prof. dr hab. Marian Harasimiuk dr Witold Wołoszyn UMCS, Lublin Gaz łupkowy problemy środowiskowe w warunkach lubelskich Walory przyrodnicze Lubelszczyzny Walory środowiska geograficznego województwa lubelskiego

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty).

Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty). Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie Inspekcja Ochrony Środowiska Stan środowiska w Polsce -Raport o stanie środowiska w Polsce (wybrane aspekty). Opracowanie: mgr Tomasz Łaciak Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA

STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W ZAKRESIE POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Ś l ą s k i e. P o z y t y w n a e n e r g i a STRATEGIA OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska

aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska Główne założenia aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska Planowanie rozwoju Raport Polska 2030 -opracowany przez ZespółDoradców

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL

POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL Magdalena Belof Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu Urban sprawl jako zagroŝenie dla zrównowaŝonego rozwoju Sopot 3-4 czerwca 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o.

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o. Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań,

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych

Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych Badania środowiskowe w procesie poszukiwania i rozpoznawania gazu z formacji łupkowych dr Małgorzata Woźnicka - 29.10.2013 r., Warszawa Poszukiwanie i rozpoznawanie gazu z łupków - etapy realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (tekst jednolity) Rozdział 2. Planowanie przestrzenne w gminie

USTAWA. z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (tekst jednolity) Rozdział 2. Planowanie przestrzenne w gminie *t. j. fragmentu ustawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 z późn zm. - art. 10, art. 15) uwzględniający zmiany wprowadzone ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Warszawa, 11 kwietnia 2014 r. Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Ustawa z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski Temat (rozumiany jako lekcja w podręczniku) 1. System władzy i podział administracyjny kraju 2. Zmiany liczby ludności Polski 3. Rozmieszczenie ludności Dział: ZAGADNIENIA LUDNOŚCIOWE Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami r.

Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami r. Gospodarka odpadami komunalnymi w kontekście planów gospodarki odpadami 2007 r. Prawo Wspólnotowe Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów Dla osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska 2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska Działalność Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych Czerniakowska Bis Najwięcej obaw związanych z ochroną wód powierzchniowych budzi koncepcja odprowadzania oczyszczonych wód opadowych z ulicy Czerniakowska Bis do jeziorka Czerniakowskiego. Jest to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo