Kinga Gąska. Anna Matuszewska-Rachuta

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kinga Gąska. Anna Matuszewska-Rachuta"

Transkrypt

1 Anna Matuszewska-Rachuta Kinga Gąska Anna: Jestem wolontariuszem w Centrum Inicjatyw Senioralnych. Oni się opiekują różnymi klubami. Wyszukują te już działające i inicjują różne wydarzenia, by poszerzyć ich oferty. Organizowane są wieczorki taneczne, kursy języka, targi dla seniorów, propagują zdrowe życie, wydają broszury pomagające przy różnych dolegliwościach, np. jak trenować pamięć. Kinga: Ja bardziej podróżuję dzięki książkom. W zależności od doboru literatury można w pewien sposób zwiedzić cały świat, nie ruszając się ze swojego fotela. A co ciekawe, poznać też drugiego człowieka. Akt czytania jest czasami dla mnie takim wejściem w cudze życie, problemy, pomysły, pasje. To bardzo dużo daje. Studia Anna: Moje doświadczenie studenckości wiążę się z pobytem za granicą. Skończyłam technikum chemiczne i wyjechałam na staż do Sosnowca. Na polskim rynku zaczęły pojawiać się nowe włókna syntetyczne, które musiały być w odpowiednich warunkach prane, prasowane i farbowane. Brakowało wykwalifikowanych fachowców. Ambitnie podchodziłam do obowiązków w zakładzie włókienniczym, dlatego tamtejszy dyrektor zaproponował mi podjęcie studiów w byłych DDR. W Polsce włókiennictwo raczkowało, jeśli chodzi o sztuczne tkaniny. Brakowało procesów wykańczania i konserwacji nowych włókien. Zdałam egzamin na Politechnice Warszawskiej, później odbyłam kurs przygotowawczy w Warszawie. Częściowo językowy, częściowo bardzo polityczny. Władzom zależało na wyrobieniu odpowiedniej świadomości w wyjeżdżającej młodzieży. Jeśli chciało się skorzystać z możliwości nauki w innym kraju, trzeba było przez to przejść. Następnie odbyłam trzymiesięczny kurs językowy w Instytucie Herdera w Lipsku. Zakwaterowano mnie w akademiku, gdzie mieszkała młodzież z różnych krajów. Przede wszystkim bardzo dobrze wpłynęło to na moją mentalność. Do tej pory byłam zamknięta w obszarze rosyjskojęzycznej Europy, a nagle zetknęłam się z państwami afrykańskimi, Algierią, Wietnamem. Wówczas bardzo się zmieniłam i od tego czasu jestem, tak jak teraz młodzież mówi, europejska. Dodatkowo przed pierwszym rokiem studiów pojechałam na miesiąc do Londynu na zaproszenie 169

2 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła cioci. Udało mi się zobaczyć, jak żyją wielonarodowościowe kraje. Mogłam otworzyć się na normalne życie. Człowiek był taki zahukany, zamknięty w sobie. Studia były też bardzo przydatne, ponieważ skupiały się na praktyce. Mieliśmy zadawanych mnóstwo samodzielnych prac. Po zajęciach teoretycznych wysyłano nas na miesięczne praktyki. Byłam w Dreźnie, Berlinie, Erfurcie. Robiłam staż w pralni miejskiej, obok której znajdował się zakład psychiatryczny. Pacjenci byli zatrudniani do pracy właśnie przez tę pralnię. To było dla mnie nowe doświadczenie. Przyjrzenie się z bliska terapii poprzez pracę, a jednocześnie wyrobienie poczucia obowiązku, szacunku do starszych. Bardzo mi się to podobało. Każdy tam dostawał wędkę, ale nie gotową rybę. Praktyki pobudzały mnie do odpowiedzialnej pracy nad sobą. Poszerzały także perspektywę, ponieważ pozwalały wyjść poza ramy swojego zawodu. Zawsze staraliśmy się być jak najdalej od problemów politycznych. Cieszyliśmy się z możliwości wyjazdu, zdobywania nowych umiejętności i nauki. Mimo że panował duży reżim, okres studiów wspominam bardzo dobrze. Oczywiście były pewne niesnaski. Na 1 maja musieliśmy paradować w pochodzie z jakimś szyldem: studenci obcokrajowcy, nieść swoje flagi i szturmówki. Zapytałam się, czy mogę nieść polską flagę zamiast szturmówki. Nie udzielono mi odpowiedzi, ale na najbliższych zajęciach w laboratorium dostałam taką analizę do zrobienia, że wszyscy wyszli o drugiej, a ja siedziałam do siódmej. Polityka przekładała się na życie codzienne. Kolejny epizod, który mnie zbulwersował: studenci idą na prace społeczne. Wyobrażałam sobie, że dostaniemy coś, co pozwoli nam się wykazać. Przychodzimy na miejsce, a tu wyrywanie lebiody prawie tak wielkiej jak my, mającej około 120 cm. Gdy spytałam, czy nie można dla nas znaleźć bardziej intelektualnego zajęcia, to znowu dostałam taką analizę i mycie szkła w laboratorium, tak że na drugi raz nie odważyłam się już zapytać. Były to dla nas sytuacje niełatwe, ale my się tym nie przejmowaliśmy. Polak na ogół sobie wszędzie radzi, nie byliśmy najgorsi, znajdowaliśmy się w pozytywnej grupie studentów. Mieliśmy rozsądnego opiekuna. Po powrocie zauważyłam, jaki to jest duży plus dla młodego człowieka, gdy znajduje się w różnych innych, nieraz trudnych sytuacjach. Zdziwiłam się, że polski student tego nie wie, tamtego nie słyszał, ale zapewne miał więcej politycznych przeżyć. Mnie studia przygotowały do pracy, pozwoliły też nabyć szereg umiejętności potrzebnych w życiu. W Niemczech stawiano na praktykę. Nawet pozwalano przynieść wszystkie materiały na egzamin, tylko szybko trzeba było umieć się pośród nich odnaleźć. 170

3 Anna Kinga Nie mieliśmy czasu tęsknić. W Dreźnie byli Polacy. Gdy pojechałam do Niemiec, moja siostra zdała maturę i nie dostała się na psychologię. Dlatego załatwiłam jej pracę w pralni, w której miałam kiedyś staż. Poszłam do akademika Wyższej Szkoły Technicznej w Dreźnie i poprosiłam Polaków, żeby zajmowali się moją siostrą. Zarobiła sobie niezłe pieniądze, była ambitna, nauczyła się języka. W akademiku był też Węgier, który bardzo sympatyzował z Polakami ze względu na wojenne przeżycia swojego ojca i on powiedział: Ja się nią zajmę. Dzisiaj są już od 40 lat małżeństwem. Nauczyłam się samodzielności. Pisałam listy do ojca, ale przecież list wtedy dochodził do adresata po dwóch tygodniach. Gdy byłam chora, nie było sensu nawet martwić rodziny, bo zanim oni by się o tym dowiedzieli, ja zdążyłabym już wyzdrowieć. Gotowałyśmy bigos i jechaliśmy na weekend w góry czy do Szwajcarii Saksońskiej. Nie było to tak łatwe przedsięwzięcie jak teraz, ale noclegi zawsze załatwialiśmy i wyruszaliśmy w podróż. To było takie ambitne. Czasami jechaliśmy z kiełbasą, innym razem coś upiekłyśmy. Całe weekendy tam spędzaliśmy. To było poznawanie siebie, ale też świata. Robiliśmy ogniska, ktoś przygotował szlak do wędrówki. A wszystko to bardzo kulturalnie, bez ekscesów. A to, co do dzisiaj mi zostało, to przekonanie, że trzeba się do wszystkiego włączyć. Bo czekać i otrzymywać, to jest najprostsze. Jestem przekonana, że człowiek jest do tego stworzony, by nie tylko brać, ale też dawać. Był na przykład w Niemczech jeden bardzo życzliwy wykładowca, miał trójkę dzieci. Zawsze mogłam przyjść na obiad czy kolację. Ja teraz też tak robię. Jeśli człowiek żyje sam, jest nieotwarty na innych. Nie poznaje ciekawych osób i nie ma skali porównawczej. Kinga: Myślę, że mimo wielu możliwości kontaktu z ludźmi, telefonów komórkowych, komunikatorów, portali społecznościowych, teraz zdarza się dość często taki rodzaj zamknięcia, o jakim Pani mówi. Wiele osób jest zabieganych, zaaferowanych swoimi sprawami. Pozornie mamy tyle sposobności, a w rzeczywistości ograniczamy się do wymiany komunikatów. A tego nie nazwałabym tak naprawdę rozmową. Anna: Dokładnie. Człowiek jest wtedy ubogi. Kontakty z ludźmi dużo dają. Podczas studiów byłam na międzynarodowym obozie studenckim. To był taki dziwny czas w DDR. Zgłosiłam się na listę, ale chciałam, żeby moja siostra jechała ze mną. Bardzo się ucieszyła, chociaż studiowała konstrukcje górnicze we Wrocławiu na Politechnice i mało znała niemiecki, nadrabiała znajomością rosyjskiego. Zawiadomiłam ją, że określonego dnia ma przyjechać do mnie do 171

4 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła Cottbus. Ona wsiadła we Wrocławiu w pociąg i dojechała. Wyjechałam po nią, czekam w Cottbus na dworcu, pociąg z Polski przyjechał, a jej nie ma. Studiowałam w Forst. To takie włókiennicze miasto, gdzie Niemcy zburzyli przejście graniczne. Wróciłam do akademika w Forst i poszłam spać. Pomyślałam, że muszę się z nią skontaktować, a wtedy to nie było takie proste. A tu nagle dzwoni policjant: No my dzwonimy do Pani, bo Pani siostra jest na następnej stacji. Ja każę mu powtórzyć, co powiedział i tłumaczę, że jedziemy razem na obóz następnego dnia. Na co policjanci stwierdzili, że ją do mnie przywiozą. I faktycznie, posadzili ją na motor i przywieźli do akademika. Ona nie bardzo znała niemiecki, więc musiałam im wszystko wytłumaczyć. Szczęśliwie udało nam się pojechać na obóz. To były takie prawdziwe wakacje. Przebywaliśmy w dobrych warunkach, integrowaliśmy się. Byli studenci z socjalistycznych państw: Kubańczycy, Wietnamczycy, Węgrzy, Czechosłowacy, Rosjanie, Polacy, osoby z krajów afrykańskich. Młodzież była bardzo sympatyczna. Mówiło się po angielsku, niemiecku, rosyjsku, co kto umiał i jak kto umiał, a wszyscy się dogadywali. Dla mnie to było już w miarę normalnie, ale moją siostrę z początku zaskoczyła mnogość różnych narodów i sposób porozumiewania się między obcokrajowcami. A wszystko to było bardzo kulturalnie, grzecznie, miło, po prostu wakacyjnie. Siostra któregoś dnia siedziała na plaży i narzekała, że się nudzi. Dołączyli do nie jacyś chłopcy, a ona im mówi, że jest jej nudno. Przyszli do mnie zmartwieni, ponieważ nie wiedzieli, co słowo nudno oznacza. Gdy im wytłumaczyłam, od razu poszli do niej i wymyślili jakieś ciekawe zajęcie. Szło się na spacer, zwiedzało okolicę, wyjeżdżało gdzieś. Myślę, że też to był jakiś przełom w jej życiu. Zauważenie, że świat tak naprawdę jest otwarty, a młodzież jest wszędzie młodzieżą, o tej samej mentalności, tylko obcojęzyczną. To jej bardzo dużo dało. Choć były to ciężkie czasy z uwagi na polityczny reżim, staraliśmy się po prostu żyć swoim życiem. Wiedzieliśmy, po co przyjechaliśmy do Niemiec. Mieliśmy szansę poznać kulturę, muzykę. Do tej pory wspominam przepiękne koncerty w Dreźnie, Hale, Lipsku. Muzyka niemieckich kompozytorów, dodatkowo w ich starannym wykonaniu, to rewelacja. Niemcy są krajem wartym zwiedzenia. Obóz miał charakter raczej wypoczynkowy. Każdy sam sobie organizował swój czas wolny. Tam kładzie się nacisk na pracę społeczną wszelkiego rodzaju i ja się tego nauczyłam. Na obozie też tak robiliśmy, jednego dnia poszliśmy śpiewać, drugiego dnia Węgrzy tańczyli, trzeciego dnia siedzieliśmy przy ognisku. Razem szlifowaliśmy język. Poznawaliśmy inne kultury, uczyli- 172

5 Anna Kinga śmy się tolerancji wobec różnych wierzeń, tradycji, zwyczajów. Miałam nawet sympatię z Egiptu. Kinga: Gdy tak Pani opowiada, to ta studenckość bardzo się łączy z moją. Podczas spotkań państwo z klubu opowiadali, że spotykali się razem, w jakiś sposób skupiali, mieli wspólne przeżycie pokoleniowe. Wydaje mi się, że teraz tak nie jest. Studiuję filologię polską, więc my skupiamy się na wydarzeniach kulturalnych i literackich. Jeśli odbywa się Festiwal Poznań Poetów, wówczas idziemy na spotkania, wydarzenia mu towarzyszące. Poezja i poloniści to jest w pewien sposób równoznaczne. Gdy ktoś od nas organizuje wieczór literacki, zawsze pojawią się ludzie z roku. Jeśli znajomi tworzą festiwal literacki, wtedy idziemy, chociażby na chwilę. Trudniej jest jednak zorganizować zwykłe wyjście, które przyciągnęłoby dużą liczbę osób, do tego mało sobie znanych. Nie mamy grup dziekańskich, więc to też działa na cały rok trochę dezintegrująco. Zapisujemy się indywidualnie na każde zajęcia. Z jednej strony spotykamy się z dużą liczbą osób na różnych przedmiotach, ale z drugiej też często po prostu wzajemnie się mijamy. A wspólne, poznańskie miejsca? Mam wrażenie, że to sprawa poboczna, ważniejsi są zawsze ludzie, którzy gdzieś akurat idą. Mamy jeden, dwa puby, gdzie bardzo często można nas spotkać. To sprawa w pierwszej kolejności raczej prozaiczna bliskość od uczelni, dopiero w drugiej to już przyzwyczajenie i pewnie powoli kształtujący się sentyment. Dlaczego wybrałam taki kierunek? Przez pasję. To był niczym i przez nikogo niewymuszony mój wolny wybór. Myślę, że dobry. Wiadomo, każdy ma swoje chwile zwątpienia, zniechęcenia, ale kiedy mijają, okazuje się, że jest się na właściwej drodze. Studiowanie dla mnie to przede wszystkim przygoda, ale też i możliwość. Moment, kiedy można sięgnąć po teksty, na które samodzielnie by się nie wpadło, zrozumieć te, które w innej sytuacji szybko by znużyły i wreszcie, chwila na sprecyzowanie swoich zainteresowań, połączona jednak ciągle z szukaniem. Wciąż ma się możliwość skorygować decyzję i rozpocząć poszukiwania od nowa. To także dobry czas na sprawdzenie samego siebie. Nie tylko na uczelni, ale także w przyszłym miejscu pracy czy zawodzie. Przy odrobinie chęci można dostać się na staż lub praktyki do różnych instytucji. Zobaczyć, jak funkcjonują i zdecydować, czy na pewno do nich pasujemy i jaki zawód chcielibyśmy wykonywać po studiach. Nie zawsze wyobrażenia przystają do zastanej rzeczywistości, dlatego ta możliwość próby jest tak ważna. A co istotne, często dokonywana w cieplarnianych warunkach, bo zawsze można się wycofać i nie stracić zbyt wiele na tym. 173

6 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła Wolontariat Anna: Wpływ niemieckiej staranności i odpowiedzialność za wykonywane obowiązki rzutuje na mnie do dziś. Jeśli się czegoś podejmowałam, musiałam w pełni się w to zaangażować. Może właśnie przez tę potrzebę włączenia się, całe życie brałam udział w przeróżnych akcjach pomocowych, czy to Caritas czy OPS (Ośrodek Pomocy Społecznej). Przez dłuższy czas prowadziłam socjoterapeutyczną świetlicę dla dzieci. Zgłaszano tam dzieci, które miały rodziców niewydolnych wychowawczo, uczniów, potrzebujących psychologicznego wsparcia, przeżywających patologie rodzinne. Co ciekawe, z własnej woli przychodziły do nas dzieci zapracowanych rodziców, które same chciały uczestniczyć w tych zajęciach. Po prostu potrzebowały zainteresowania ze strony dorosłego, nie chciały korzystać w pełni ze swobody pozostawianej im przez zajętych zawodowo rodziców. Ta świetlica działa w dalszym ciągu. Ja spędziłam tam 10 lat. Pomagałam w niemieckim i matematyce. Pomagałam na koniec roku wyciągnąć lepsze oceny, uniknąć powtarzania klasy. Oczywiście, to była praca nieodpłatna. Rodzice, których było stać, załatwiali najlepszych fachowców. A tym, których nie było stać, trudno było się do tego przyznać. Dlatego najczęściej te dzieci same do mnie przychodziły. I sprawiało mi to naprawdę wielką satysfakcję, kiedy wracały i chwaliły się swoimi poprawionymi ocenami. Z drugiej stroną chodziłam do PKPS (Polski Komitet Pomocy Społecznej), tam organizowano akcje pomocy ludziom biednym. Zajmowaliśmy się np. wydawaniem artykułów spożywczych. Obecnie jestem opiekunem prawnym 36-letniej pani w Śremie. Jeżdżę do niej, odwiedzam, rozmawiamy, kontroluję też wydatki, jakie są czynione na jej rzecz, napływające pieniądze, załatwiam sprawy z jej lekarzem, ponieważ jest mocno chora. Ale przede wszystkim, gdy tam jadę, po prostu jestem z nią. To takie poczucie bycia z drugim człowiekiem, przyjazną duszą. Można porozmawiać, zobaczyć coś nowego, pomóc. Jedną z najpiękniejszych chwil w moim życiu był moment adoptowania córki. Monika ma dwóch braci. Zdecydowałam, że będzie mieć kontakt ze swoją rodziną. Dlatego naturalne było, że musiałam ich wspierać. W rzeczach ważniejszych, takich jak zmotywowanie do pójścia określoną drogą, wykorzystania swoich umiejętności. To są bardzo zdolni chłopcy, ktoś ich jednak musiał zmotywować. Pomagałam też w rzeczach przyziemnych, takich jak kupienie nowych butów, podesłanie jedzenia. I jak już mówiłam, duża pomoc psychiczna, długie rozmowy i jeszcze raz rozmowy. 174

7 Anna Kinga Kinga: Oczywiście mam o wiele mniej doświadczeń związanych z wolontariatem. Jednymi z pierwszych były wizyty w hospicjum z kółkiem muzycznym. Dzieliliśmy się na kilkuosobowe grupy, odwiedzaliśmy każdy pokój i graliśmy na fletach. Często chodziliśmy przed świętami grać kolędy, pojawialiśmy się na wiosnę z przygotowanymi przez naszą opiekunkę piosenkami. Tego nie można nazwać takim prawdziwym przebywaniem z drugim człowiekiem. Mieliśmy mało czasu, tylko wchodziliśmy do pokoju, graliśmy, zamieniliśmy parę słów i szliśmy do kolejnej sali. Może wydawać się to dość powierzchowne, ale ku naszemu zaskoczeniu byliśmy bardzo dobrze przyjęci. Panie niejednokrotnie miały łzy w oczach. Nawet bardzo chore osoby i wyraźnie cierpiące, mówiły, że im nie przeszkadzamy i chcą nas posłuchać. A przecież czasami jest tak, że zdrowy człowiek nie ma zamiaru marnować czasu na grupę młodzieży z piszczałkami. W mojej okolicy jest też szkoła specjalna. Organizowaliśmy przedstawienie, szliśmy tam, a po występie siadaliśmy przy jednym stole i rozmawialiśmy. Takie chwile wyzwalały wiele pozytywnych emocji. Z kolei w liceum jeździliśmy do domu dziecka, wystawialiśmy jasełka, przywoziliśmy paczki zbieraliśmy zeszyty, maskotki, zabawki. Moja wychowawczyni czuwała nad tą akcją. Wtedy tak naprawdę można było docenić, w jak dobrej sytuacji się znajdujemy. Nie tyle w sensie materialnym, ale przede wszystkim mówię tu o rodzinie. Anna: Nasze życie jest na tyle krótkie, że nie można widzieć tylko i wyłącznie czubka własnego nosa. Myślę, że gdybyśmy sobie wzajemnie nie pomogli, to byłoby ciężko. Akcje pomocowe uważam za normalne, tak jest w życiu. Ciągle gdzieś coś robiłam. Byłam niedawno na spotkaniu z moimi pracownikami i wspominali sytuację, kiedy jeden z pracowników przyszedł do pracy nietrzeźwy. Ja byłam kierownikiem i wiedziałam, że miał dwoje małych dzieci. Kompletnie już zdążyłam zapomnieć o tej sytuacji, przypomniano ją dopiero na tym spotkaniu. Więc podobno wzięłam go do biura i wyjaśniłam, że on ma rodzinę, dzieci, że musi im zapewnić byt. I kazałam mu iść do domu i przemyśleć to. Ten mężczyzna od tej pory chodził regularnie do pracy. Moi pracownicy podsumowali tę historię słowami: Pani mu otworzyła oczy. Pozostaje się tylko cieszyć z takich momentów. Kinga: Ma Pani rację. Chyba ciężko porównać satysfakcję, jaką odczuwa się, kiedy widzimy pozytywne skutki naszych działań, z jakimkolwiek innym uczuciem. Mam podobne doświadczenie przy rówieśniczych relacjach związanych z nauką. W młodszych klasach zbieraliśmy się wspólnie: osoby, którym lepiej szła nauka i ci, którym sprawiała duże trudności i staraliśmy się pewne sprawy wyjaśnić, 175

8 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła nadrobić zaległości, przygotować do zbliżającego się sprawdzianu, poprawić oceny. Co ciekawe, korzystały na tym obydwie strony. Słabsi nadrabiali materiał, a ci, którzy sobie z nim radzili, dzięki tłumaczeniu innej osobie, konieczności przystępnego wyjaśnienia danego zagadnienia, utrwalali swoją wiedzę. To była też doskonała nauka spojrzenia na jeden problem z wielu różnych stron. Teraz zdarza się, że pomagam przy pracach maturalnych. Ale nigdy nie piszę za kogoś pracy, tylko wspólnie zastanawiamy się nad tematem, podsuwam lektury czy opracowania. Czytam, co ktoś przygotował, dodaję swoje uwagi, naprowadzam, podaję przykładowe pytania, myślę o zagadnieniach, które mogą być poruszone na prezentacji. Widzę, że ktoś naprawdę pracuje i chce to zrobić dla siebie, a czasami naprawdę zainteresuje się swoim tematem. A później, gdy ta osoba zdobędzie dużą ilość punktów, dobrze wypadnie przed komisją, odczuwam swego rodzaju dumę. Anna: Myślę, że podejmowanie działalności związanej z wolontariatem wiąże się z indywidualnymi predyspozycjami. Dla mnie sensem życia jest robienie czegoś. Trzeba dobrze zorganizować swój czas i mieć dobre chęci. Jeśli jest ktoś otwarty na drugiego człowieka, zdąży zrobić wszystko. Znajdzie czas na wyjście, pomoc czy miłe słowo. Pasja Anna: Nigdy nie miałam pieniędzy na rozwinięcie pasji, które ich wymagały. Zawsze poszukiwałam i chwytałam się różnych małych i średnich przedsięwzięć. Zaczynałam od należenia do szkolnego chóru. Nauczyciel był bardzo wymagający, mieliśmy fantastyczny repertuar i zajmowaliśmy wysokie miejsca w województwie wrocławskim. Moją wielką pasją w latach szkolnych był teatr. Oglądałam wszystkie przedstawienia w Teatrze Bytomskim. Przeważnie jechałam sama, oglądałam każdą nowość. Moje koleżanki raczej chodziły na dyskoteki, ja wolałam chodzić na koncerty. W technikum mieliśmy przygotowanie do odbioru muzyki poważnej, co bardzo mi się przydało. Swego czasu zbierałam znaczki. Były tak piękne, pojawiały się różne serie: zwierzęta, polityczne, rocznicowe. Wymienialiśmy się nimi. Kolejną moją pasją stały się piesze wędrówki. PTTK miejski organizował przechadzki niedzielne. Szło się 6 7 km, a w międzyczasie zatrzymywało się na przykład u jakiegoś gospodarza na mleko, uczestniczono w mszy świętej. Tak bardzo spodobały mi się te wycieczki, że zaangażowałam się w dłuższe wyprawy. Jednego dnia pokonywaliśmy nawet do 25 km. Poznałam tam bardzo 176

9 Anna Kinga miłe koleżanki, z którymi nadal mam kontakt. Sprzyjający klimat, pogoda, ludzie, piękny krajobraz. I tak się szło. Pan Łęcki, były wojewoda, opracował przewodniki po Wielkopolsce i właśnie z nich korzystaliśmy. Były tam dokładnie opisane szlaki. Spotkałam wielu ciekawych ludzi podczas tych wypraw. Każdy miał inny zawód, odrębne doświadczenie życiowe. Przeważali starsi, my byłyśmy zazwyczaj najmłodsze. Strasznie mi to było potrzebne, mieszkałam w bloku. Tyle czasu na świeżym powietrzu, wysiłek fizyczny, dostarczały mi niesamowitej energii. Zostałam nawet pilotem wycieczek zagranicznych. Zrobiłam kurs, zdałam egzamin i dostałam zaświadczenie, dzięki któremu mogłam pilotować podróże. Cały urlop przeznaczałam na wyjazdy. Bo równolegle pracowałam w zakładzie chemicznym i uczyłam w technikum chemicznym. Dzięki temu zwiedzałam wschodnią Europę. Jeździłam też do Malme, Wiednia i Berlina. Trzeba pamiętać, że to były specyficzne czasy. Dla wielu turystyka była tylko szyldem, a w rzeczywistości to raczej wyprawami handlowymi można było nazwać. Ja zwyczajnie nie potrafiłam handlować. Raz mąż mnie namówił. Więc po rozmowach ze znajomymi, kupiłam polecane przez nich towary: jakiś kryształ i męskie skórzane rękawiczki. I przyjechałam z tym z powrotem do Polski. Po prostu nie miałam do tego smykałki ani chęci. Pojeździłam po Węgrzech, Czechosłowacji, Rumunii. Byłam nad Morzem Czarnym, często w DDR i ZSRR. Odwiedziłam zakaukaskie nadbałtyckie republiki. Zwiedziłam Moskwę, Ukrainę. To był okres intensywnej pracy, ale nie byłam zmęczona. Bardzo to lubiłam. Pieniądze były małe, chodziło mi bardziej o możliwość wyjazdu. Pozwalało mi to w pewien sposób oderwać się od codzienności. Były też momenty na swój sposób tragiczne. Podróżowaliśmy Heweliuszem. Dla mnie było to dość stresujące. Nie mówiono nam, gdzie są szalupy i kamizelki ratunkowe. Wchodziłam z ludźmi na prom, rozkwaterowywałam ich, ostatnia kładłam się spać. Rano budziłam wszystkich na śniadanie i wysiadaliśmy. Bardzo przeżywałam tę podróż, odpowiedzialność za tyle osób. Nie wiem, dlaczego pojawiło się we mnie koszmarne pytanie, czy to nie ostatni raz kładziemy się spać. Jednak szczęśliwie udawało nam się dopłynąć. A później jak grom z jasnego nieba spadła na mnie informacja, że prom zatonął. Co było najtrudniejsze w tej pracy? Odpowiedzialność za ludzi. To trochę ciąży pilotowi wycieczki. Każdy jest trochę inny mentalnie, do każdego trzeba inaczej podejść, to często ludzie dorośli, ale jest się za nich odpowiedzialnym. 177

10 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła Niemniej, dawało mi to dużą satysfakcję. Dwa razy byłam też w Anglii. Kupiłam przewodnik w języku niemieckim i sama chodziłam 3 tygodnie po Londynie. Kiedy wracałam do kraju, znajomi mało się interesowali moimi wyprawami. Wtedy ludzie rzadko wyjeżdżali, nikt o tym nie myślał. Dlatego nie miałam za bardzo komu opowiadać swoich wrażeń po podróżach. Już prywatnie, za własne pieniądze, pojechałam do republik azjatyckich: Uzbekistanu, Tadżykistanu i Kirgizji. To był najpiękniejszy wyjazd. Kupiłam nawet zestaw kawowy, który przetrwał 12 przelotów samolotem! Czasami ludzie się dziwią, dlaczego byłam w takich miejscach, a nie zwiedziłam Paryża, Rzymu. Odpowiadam zawsze, że cywilizacja jest cywilizacją. A z moich podróży wyniosłam niezapomniane przeżycia. Lubiłam też jeździć w Tatry. Jest tam Rusinowa Polana. To prywatna własność gaździny Kobylarczyk, którą wszyscy nazywali Babką. Wszystkie tereny wokół zostały wykwaterowane, a ona nie chciała opuścić swojej własności. Miała szałas, w którym mieszkała całe lato. Ona spała po lewej stronie, a po prawej był salonik dla gości. Kiedyś w to miejsce spędzano owce. Niżej jest kaplica. Ksiądz zawsze czekał na Babkę, którą my musieliśmy sprowadzać do tego kościółka. Dopiero kiedy była na miejscu, ksiądz rozpoczynał mszę. Przychodziło wielu studentów. Wspominam te wyprawy jako chwile pełne przeżyć. Pewnego razu patrzę, a tu młoda para idzie. Dziewczyna ma welon, bukiet, spodnie, buty, jest ubrana jak turystka i idzie pod rękę ze swoim mężem. Tatry to taki mój konik. W Poznaniu, kiedy rozpoczęłam już pracę, weszłam w grono absolwentów, byłych studentów z Duszpasterstwa Akademickiego. Udzielałam się też społecznie. Nie należałam do partii jako jedyna kierowniczka. Dlatego organizowałam akademię pierwszomajową. Układałam program artystyczny, potem kawa, pączek. Młodzież się angażowała, ludzie z zakładu przychodzili, oglądali, potem siadali wspólnie i nawet przeżywali te chwile. To było bardzo sympatyczne. Kiedyś dyrektor zapytał mnie, co dzisiaj robię. Ja odpowiedziałam, a on na to: Ale wszystko Pani na raz i dzisiaj robi?. Ja, że tak, bo to musi być dzisiaj zrobione. Bardzo lubiłam organizować. Mam też typowo babskie zainteresowania: wyszywam, szyję, robię na drutach. Teraz myślę o kursie plastycznym. Kinga: I to kolejny dowód na chęć aktywnego włączenia się. Anna: Ale to trzeba tak. Jestem wolontariuszem w Centrum Inicjatyw Senioralnych. Oni się opiekują różnymi klubami. Wyszukują te już działające i inicjują różne wydarzenia, by poszerzyć ich oferty. Organizowane są wieczorki taneczne, kursy języka, targi dla seniorów, propagują zdrowe życie, wydają broszury po- 178

11 Anna Kinga magające przy różnych dolegliwościach, np. jak trenować pamięć. Każdy może coś sobie wybrać. Młodzież też się tam udziela. Teraz jest propozycja wyjazdu do Niemiec na 3 tygodnie. I się nad tym zastanawiam. Kinga: Ja bardziej podróżuję dzięki książkom. W zależności od doboru literatury można w pewien sposób zwiedzić cały świat, nie ruszając się ze swojego fotela. A co ciekawe, poznać też drugiego człowieka. Akt czytania jest czasami dla mnie takim wejściem w cudze życie, problemy, pomysły, pasje. To bardzo dużo daje. A jeśli chodzi o mniej statyczne rozrywki, to uwielbiam jeździć na koncerty. Wybieram pojedyncze występy zespołów lub wykonawców, którzy mnie interesują albo jeżdżę na festiwale muzyczne. Wtedy przez kilka dni można mieć kontakt z naprawdę dużą dawką muzyki granej na żywo. Raz w miesiącu chodzę do poznańskich teatrów: Polskiego, Nowego czy Wielkiego. Patrzę, czy są jakieś nowości w repertuarze, a jeśli nie, wybieram sztuki, których jeszcze nie widziałam, a wiem, że są warte zobaczenia lub te, które w jakiś sposób mnie zainteresują. Jestem wegetarianką, więc w naturalny sposób obchodzą mnie sprawy zwierząt. Uwielbiam koty: obserwować je, przebywać z nimi. Każdy kot jest inny, mam w domu złośnika, despotę, poczciwca i bombę energetyczną. Do każdego trzeba inaczej się odnosić, odmiennie je traktować. Jeden potrzebuje dużo uwagi, drugi nie toleruje zbytniej poufałości. Ciekawy też jest sposób, w jaki tworzą naturalną hierarchię w swoim mini-stadzie. Poza tym lubię ćwiczyć jogę, a kiedy robi się cieplej, zaczynam jeździć na wrotkach. Anna: O widzi Pani, ja bardzo aktywnie lubię spędzać czas. Byłam przyzwyczajona zawsze do ruchu, więc potrafiłam iść do pracy w tenisówkach, żeby móc przy okazji pobiegać. I chyba mam takie małe przestawienie na punkcie staroci. Podczas wyprawy do republik azjatyckich kupiłam np. miedziany rukamojnik to taka specjalna miska do rytualnego mycia rąk. Ma bardzo szeroki kołnierz i do tego jest taka wkładka, żeby woda nie parowała. Do tego należy wysoki dzbanek z długim uchem. Strasznie lubię kolekcjonować starocie. Część rzeczy przekazałam do muzeum etnograficznego. Dobrze też jest mieć pasję z kimś. Można się nią dzielić, wspólnie przygotować. Monotonia jest zła. Miałam dziadka, który był w Buchenwald pięć lat jako polityczny więzień. Po powrocie bardzo często uczył nas piosenek i ogólnie postawy patriotycznej. Ja miałam naście lat wtedy. To bardzo nas interesowało. Może ze względu na klimat domu. A teraz każdy się spieszy, to są inne czasy. 179

12 Gdyby młodość wiedziała gdyby starość mogła Kinga: Czasy faktycznie się trochę zmieniły, ale ja bardzo lubię słuchać różnych opowieści. Wspomnienia starszych osób są chyba nieocenione. Anna: Taki przykład. Byłam w Niemczech przed stanem wojennym. O godzinie 8 wieczorem przyszedł policjant do znajomych, u których byłam i kazał mi się spakować i wyjechać do Polski. Takich Polaków jak ja było na dworcu cała grupa. Byliśmy tacy zdezorientowani, nie wiedzieliśmy, co się dzieje. W Polsce dopiero o 12 ogłoszono stan wojenny. I jak ja opowiadam komuś, kto przeszedł stan wojenny, każdy mówi, że Niemcy musieli wiedzieć, że coś się będzie dziać. Bo zostaliśmy wyproszeni cztery godziny przed ogłoszeniem. Dla nas to było wielkie przeżycie, tak straszny fakt dla Polaków. Jak opowiadam rówieśnikowi, on wraca do tych wspomnień. A na ile interesujące jest to dla młodych ludzi? Kinga: Chyba wciąż bardzo aktualne, ale już nie tak przerażające. Dopiero kiedy suche fakty z lekcji historii czy podręcznika konfrontuje się z czyimiś wspomnieniami, prasą tamtego czasu, wtedy dopiero można naprawdę odczuć minione wydarzenia. Anna: A po co jest ten projekt? Kinga: Myślę, że to przede wszystkim zwrócenie uwagi na innego człowieka. Mówimy o sobie, ale przede wszystkim się słuchamy. Interesujemy się partnerem rozmowy, tym co ma do powiedzenia, co przeżył. Nie można podejść do tego egocentrycznie. Właśnie ten drugi człowiek w pewien sposób na to nie pozwala. To dobrze. Anna: Takie projekty są teraz po prostu bardzo potrzebne i cenne. Spisała i zredagowała: Kinga Gąska

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyjazdu HORSENS DANIA

Sprawozdanie z wyjazdu HORSENS DANIA Sprawozdanie z wyjazdu HORSENS DANIA W Horsens spędziłem jeden semestr, wyjechałem tam z moimi kolegami z uczelni można powiedzieć że przez to było nam łatwiej z wieloma sprawami. Pierwsza rzeczą jaką

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej"

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3 "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej" w marcu 2012 r. do Plymouth w Wielkiej Brytanii, na praktyki zagraniczne pojedzie: 9 elektroników i 5 elektryków.

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Stipje Ltd - The European Marketing Force

Stipje Ltd - The European Marketing Force Sprawozdanie z wyjazdu na praktyki Erasmus Stipje Ltd - The European Marketing Force 01.07 27.09.2013r Toulouse, Francja Stipje Ltd to organizacja zajmująca się badaniami rynkowymi, promocją oraz budowaniem

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Jak bezrobotny może wyjechać na Wolontariat Europejski? Prześledźmy to na przykładzie:

Jak bezrobotny może wyjechać na Wolontariat Europejski? Prześledźmy to na przykładzie: Prześledźmy to na przykładzie: Basia ma 26 lat, skończyła studia pedagogiczne na Uniwersytecie w Szczecinie. Niestety, po zakończeniu studiów nie udało się jej znaleźć pracy. Zdecydowała się wrócić do

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO 1. Zadbanie, aby dziecko miało stałe miejsce do uczenia się, w którym znajdują się wszystkie potrzebne przedmioty. 2. Podczas odrabiania lekcji ważne jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV W naszej szkole realizowane są wyjazdy integracyjne dla uczniów klasy IV. Najczęściej wyjazdy te trwają trzy dni i uczestniczy w nim jeden zespół klasowy. Wyjazd

Bardziej szczegółowo

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Wyjazd na Erasmusa polecam każdemu. Moim zdaniem wynikają z niego same korzyści zaczynając od udowodnienia samemu sobie na ile nas stać, nauczenia

Wyjazd na Erasmusa polecam każdemu. Moim zdaniem wynikają z niego same korzyści zaczynając od udowodnienia samemu sobie na ile nas stać, nauczenia Nazywam się Anna Janaszkiewicz moja przygoda z Erasmusem zaczęła się przez przypadek. Wyjazdem bardziej zainteresowani byli moi przyjaciele niż ja, po długich namowach zdecydowałam się na udział w programie.

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Erasmus Extended Erasmus University Charter (2007-2013) 67307-IC-1-2007-1-PL-ERASMUS-EUCX-1 Erasmus code: PL RZESZOW02 Universita Degli Studi Di L'Aquila Agnieszka (studentka WF) 1. Czy było organizowane

Bardziej szczegółowo

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach WYBORY PRZEWODNICZĄCEGO I OPIEKUNA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Rozpoczął się nowy rok szkolny. Po wspaniałych wakacjach, wypoczęci powróciliśmy do szkoły aby rzucić się w wir pracy. Już we wrześniu czeka nas

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Wioletta Paciorek Mariusz Paciorek Konferencja sprawozdawcza 19 kwietnia 2013 r.

Wioletta Paciorek Mariusz Paciorek Konferencja sprawozdawcza 19 kwietnia 2013 r. Projekt Język Biznesu okiem informatyka Wioletta Paciorek Mariusz Paciorek Konferencja sprawozdawcza 19 kwietnia 2013 r. Projekt Język Biznesu okiem informatyka http://www.mojawyspa.co.uk/forum/78/44146/technik-informatyk-w-polsce-a-w-anglii,0

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Working holiday Kreta 2013

Working holiday Kreta 2013 Working holiday Kreta 2013 Drogi studencie, jeżeli kiedykolwiek zastanawiałeś się nad pracą za granicą, która pozwoli Ci w zdobyciu doświadczenia i rozwoju Twoich umiejętności społecznych, a także przyniesie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Moja planeta jest całkiem nie z tej ziemi Moja planeta nie ma ceny W swojej pracy dokładamy wszelkich starań, by dzieci uczęszczające do

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS Magdalena Proc Wydział Inżynierii Środowiska 09-12.2010 HELSINKI Praktykę studencką z programu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ Do czego są nam potrzebne zasady i wolność? CZAS TRWANIA: 45 minut CELE: Po zajęciach dziecko: potrafi wyjaśnić znaczenie słów: zasada

Bardziej szczegółowo

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE Będąc szczęśliwym jesteś niemal jak słońce emanujesz wewnętrznym ciepłem i energią. Blask, który się z Ciebie emanuje ma moc oświetlenia wszystkich ścieżek, którymi chcesz pójść. Czasami jednak boisz się

Bardziej szczegółowo

Uzupełnij: Vorname:..

Uzupełnij: Vorname:.. Uzupełnij: Vorname:.. Name: Geburtsdatum:.. Land:. Adresse:. Telefonnummer: E-Mail:.. Schule:... Klasse:... Geschwister:.. Lieblingsfach: Lieblingslehrer:. Freunde: Haustiere:.. Hobbys:. Freizeit:. Tam,

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Zapominasz częściej niż przedtem? used

Zapominasz częściej niż przedtem? used Glemmer du oftere enn før? Zapominasz częściej niż przedtem? used Wszyscy ludzie zmieniają się, kiedy stają się starsi. To normalne, że nie pamiętasz wszystkiego tak dobrze, jak w czasach młodości. Niekiedy

Bardziej szczegółowo

Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 6 GRUDZIEŃ/STYCZEŃ 2012/2013

Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 6 GRUDZIEŃ/STYCZEŃ 2012/2013 Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 6 GRUDZIEŃ/STYCZEŃ 2012/2013 Przeprowadzenie we wszystkich klasach konwersatoriów pod hasłem Mój przyjaciel jest inwalidą - jak kształtować podstawy

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

Życzliwość na co dzień

Życzliwość na co dzień Życzliwość na co dzień Codziennie na swojej drodze mijamy setki ludzi - w pracy, szkole, na ulicach, w sklepach i w komunikacji miejskiej. Czy nie byłoby nam wszystkim milej i łatwiej, gdybyśmy byli dla

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM 5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 kod ucznia Drodzy Pierwszoklasiści! Niedawno rozpoczęliście naukę

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Spis treści Wprowadzenie 3 Grupy dla rodziców 4 Dzień dla azjatyckich mam 5 Time4Us 6 Grupa rodziców w żałobie 8 Dzień Dziadków w Żałobie 9 Smartinies 10 Time4Us2

Bardziej szczegółowo

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili papierosy a później wieczorem po szkole tez Ŝeśmy się

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Erasmus Kiel. Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka

Erasmus Kiel. Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka Erasmus Kiel Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka 1 Dlaczego warto wyjechad Doświadczenie: Wyjeżdżając na wymianę studencką uczymy się jak radzid sobie w innym świecie, zdobywamy

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w KLASA 1A Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w zagranicznym klubie lub pracować w dziedzinie motoryzacji.

Bardziej szczegółowo

Wspomnienia z praktyki

Wspomnienia z praktyki Wiktor Pytka EAIiE, Automatyka i Robotyka Wspomnienia z praktyki Dresden,Niemcy 2010 1. Przed wyjazdem... 2 1.1 Kontakt z komitetem LC Dresden... 2 1.2 Środek transportu... 2 2. Pierwsze dni w Dreznie...

Bardziej szczegółowo

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy.

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy. 1. tétel 1/1. oldal Zestaw abiturienta ZESTAW 1 Za chwilę przystąpisz do egzaminu ustnego. Zestaw pytań składa się z trzech części (zadań). W części II i III masz 30 sekund na zastanowienie się i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 Poniedziałek był naszym pierwszym dniem w szkole partnerskiej (przylecieliśmy w niedzielę wieczorem). Uczniowie z pozostałych krajów jeszcze nie dojechali, więc był to bardzo

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO w KRAKOWIE TECHNIKUM PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NR 22, TECHNIKUM UZUPEŁNIAJĄCE DLA DOROSŁYCH NR 19, ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 23 31-157 Kraków, Pl. Matejki 11, tel. 12

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z praktyk

Sprawozdanie z praktyk Sprawozdanie z praktyk L O N D Y N, 1 0-2 3. 0 4. 2 0 1 6 K ATA R Z Y N A W O Ź N I A K I I T O T Sprawozdanie z 2-tygodniowych praktyk, odbytych 10-23.04.2016r. w Londynie w ramach projektu Doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r

Konferencja Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym Warszawa, 23.10.2013r Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r E W A K O S U N I W E R S Y T E T Ł Ó D Z K I K W E S T I O N A R I U S Z P R E D Y S P O Z Y C J I Z A W O D O W Y

Bardziej szczegółowo

Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej?

Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej? Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej? STUDIA DOKTORANCKIE TAK JEST od 1.09.2012!!!! SZKOŁY POLICEALNE DO 2,5 ROKU - EGZAMIN KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH SSss - NIE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Czynności życia codziennego, spędzanie czasu wolnego

Czynności życia codziennego, spędzanie czasu wolnego Rozmowy sterowane Czynności życia codziennego, spędzanie czasu wolnego Podczas pobytu w Berlinie na kursie językowym zorganizowano wieczorek zapoznawczy. Wśród zaproszonej młodzieży jest ktoś, z kim chcesz

Bardziej szczegółowo

Moje dziecko chodzi do szkoły...

Moje dziecko chodzi do szkoły... Moje dziecko chodzi do szkoły... Jak mu pomóc rozwijać samodzielność? Opracowanie: Joanna Kiedrowicz psycholog Jak pomóc dziecku oswoić szkołę? Nie zmieniaj swoich decyzji. Nie wprowadzaj atmosfery pośpiechu,

Bardziej szczegółowo

Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie

Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie Wprowadzenie do konkursu Zbliża się upragniona przez wszystkich uczniów przerwa wakacyjna czas odpoczynku i zabawy. Jednak lipiec i sierpień to miesiące, kiedy niektóre

Bardziej szczegółowo

0. Planowaliśmy wypad za miasto.. x..ale musieliśmy go przełożyć.

0. Planowaliśmy wypad za miasto.. x..ale musieliśmy go przełożyć. SPÓJNIKI B2 / C1 1. Proszę uzupełnić poniższy tekst odpowiednimi spójnikami: i ale a oraz lecz lub albo.., albo ani.., ani Maria bawiła się z dziećmi w pokoju, (1) Tomasz siedział w fotelu na tarasie (2).

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA ŚREDNIA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA Cel ogólny: tworzenie form 2 osoby l.poj. trybu rozkazującego. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

Technikum czteroletnie

Technikum czteroletnie Technikum czteroletnie Klasa I 1. Lekcja organizacyjna bezpieczeństwo w drodze do szkoły i ze szkoły oraz na jej terenie. 2. Spacer po szkole - zasady bhp, plan budynku szkolnego, plan ewakuacji 3. Wybór

Bardziej szczegółowo

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać Aleksander Kumor polski aforysta P R O G R A M Z A J Ę Ć D L A U C Z N I Ó W G I M N A Z J U M 2 S P O T K A N I E CO NALEŻY WZIĄĆ POD UWAGĘ PLANUJĄC

Bardziej szczegółowo

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA Działamy przy Zespole szkół Miejskich Nr 1 W Mszanie Dolnej od 2009 roku. Zachęceni wezwaniem Jana Pawła II do gotowości niesienia pomocy potrzebującym, przystąpiliśmy do projektu,,mieć

Bardziej szczegółowo

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ.

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. REALIZOWANE ZAGADNIENIA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY: - realizacja szkolnego programu profilaktyki:

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pobytu w Kolonii w ramach Longlife Learning Programme / Erasmus w roku akademickim 2008/2009

Sprawozdanie z pobytu w Kolonii w ramach Longlife Learning Programme / Erasmus w roku akademickim 2008/2009 Sprawozdanie z pobytu w Kolonii w ramach Longlife Learning Programme / Erasmus w roku akademickim 2008/2009 Jestem studentką trzeciego roku Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Śląskim.

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie Wydział Stosowanych Nauk Społecznych

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie Wydział Stosowanych Nauk Społecznych DR ANNA M. KRUK: PRACOWNIK SOCJALNY - ZAWÓD PRZYSZŁOŚCI Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie Wydział Stosowanych Nauk Społecznych PRACOWNIK SOCJALNY - ZAWÓD PRZYSZŁOŚCI Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Poznaj mój świat prezentacja własnych zainteresowań i talentów

Poznaj mój świat prezentacja własnych zainteresowań i talentów Poznaj mój świat prezentacja własnych zainteresowań i talentów Uczniowie klasy IV a Szkoła Podstawowa nr 3 im. Tadeusza Kościuszki w Sanoku 2009/2010 Jestem Maciek, pełnię funkcję przewodniczącego IV a.

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc.

Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc. Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc.pl Odział przedszkolny w ZS nr 7 oferuje: naukę poprzez

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC Praktyki z AIESEC dają niepowtarzalną możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego nie tylko studentom, ale także absolwentom uczelni wyższych. Praktyki AIESEC łączą przyjemne

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Przedmiotowego Systemu Oceniania z języka niemieckiego w klasach I-III Gimnazjum w Złotoryi

Załącznik do Przedmiotowego Systemu Oceniania z języka niemieckiego w klasach I-III Gimnazjum w Złotoryi Załącznik do Przedmiotowego Systemu Oceniania z języka niemieckiego w klasach I-III Gimnazjum w Złotoryi I. Ogólne kryteria wymagań z języka niemieckiego dla uczniów klas I-III gimnazjum z opinią z Poradni

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

Joanna Matoga. Prezentacja efektów prac na zajęciach z informatyki w roku akademickim 2012/2013 2013-04-15

Joanna Matoga. Prezentacja efektów prac na zajęciach z informatyki w roku akademickim 2012/2013 2013-04-15 Joanna Matoga Prezentacja efektów prac na zajęciach z informatyki w roku akademickim 2012/2013 SPIS TREŚCI 1. Życiorys (format Microsoft Office Word) 2. Reakcje chemiczne (format pdf.) 3. Lista płac (format

Bardziej szczegółowo