NASZA GAZETA. W numerze:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NASZA GAZETA. W numerze:"

Transkrypt

1 NASZA GAZETA Bezpłatny Biuletyn Związku Górnośląskiego Nr 3/2013 (29) Najbardziej potrzebujemy dziś miłości, bo ona rodzi zdolność do działania dla dobra innych, przywraca uśmiech na twarzy zapłakanego dziecka, przywraca pokój w tłumie i rodzinie, daje pokój na świecie. Abyśmy stali się ludźmi dobrej woli i uzyskali Pokój od na nowo narodzonego Dzieciątka Jezus i wprowadzali pokój wszędzie gdzie jesteśmy, w rodzinach naszych w Związku Górnośląskim, w Górnośląskiej Radzie, tego z całego serca życzę członkom i sympatykom Związku Górnośląskiego. Radosnych Świąt Bożego Narodzenia 2013 oraz Szczęścia na Nowy 2014 Rok. z serca życzy Andrzej Stania - prezes. * Samorząd na Śląsku - cz. II * Życzenia * Zaproszenie na Bal * Powstania śląskie - cz. II * Relacja z debaty * Spotkanie z Gorzelikiem W numerze: KĄCIK POEZJI * Benefis Gregora * Kochać... strona 1

2 Samorząd na Śląsku Aleksander Leszczyna Godula, dnia r. Klub Inteligencji Katolickiej i Związek Górnośląski w Rudzie Śląskiej. SAMORZĄD NA ŚLĄSKU Po co i dla kogo samorząd? Pojęcie samorządu (cechowego, kupieckiego, stanowego, terytorialnego, branżowego). 1. Naturalna emanacja osób i grup społecznych (wyłaniana w hierarchicznym porządku), które działalność i podmiotowość swoją wyrażają własną samorządnością. 2. Koncepcja cywilizacji łacińskiej zakorzeniona w rozumnej i społecznej naturze ludzkiej. Dlaczego tworzono samorządy? Człowiek jako byt społeczny, wielokrotnie uwikłany był i jest w relacje rodzinne, plemienne, regionalne, narodowe, państwowe, zawodowe i w ogóle, ogólnoludzkie. Rozumienie tych relacji jest miarą i świadectwem używania rozumu. Formy rządzenia. 1. Nierząd, czyli: anarchia, kto chce, kto przyjdzie, kogo przywiozą, kogo wyznaczą, kto zawłaszczy władzę. 2. Rząd, uprawniony albo nieuprawniony, absolutny czy demokratyczny, dobry albo zły. 3. Samorząd, upodmiotowiona wspólnota osób i grup społecznych, realizującą swoje zadania w wybranym przez siebie obszarze. Przesłanki rządzenia. 1. Prawo lub bezprawie, wola zdobywcy, nadanie, zbieg okoliczności. 2. Rozum, prawo, dowolność, siła, sakra, pieniądz, ideologia / doktryna partyjna /. 3. W przypadku samorządu: autoidentyfikacja i personalizm, czyli odczytywanie potrzeb człowieka i społeczności lokalnej. Odczytywanie rzeczywistości. Narzędzia rządzenia. 1. Dowolność własna lub obca, bat (represje), kasa (przywileje). 2. Wartości: prawda, piękno, dobro, lub ideologia, jako utopia doktryny partyjnej która tumani ludzi i zwalnia ich od indywidualnej odpowiedzialności. Ideologia stanowi formę użytecznego upodobnienia fikcji do prawdy. Utopia doktryny partyjnej (utopia ułomny, fałszywy model myślowy), zamienia kryterium prawdy na jej użyteczność. strona 2 cz. II Polityka partyjna, czyli teoria społeczna we władaniu utopii, staje się areną walk ideologicznych, które realizowane są przez prawa stanowione, bat (represje), i kasę (przywileje). 3. W przypadku samorządu: wartości, tj. prawda, piękno i dobro, oraz personalizm, czyli odczytanie prawdziwych potrzeb człowieka i wspólnoty, rozumne prawo (jako funkcja etyki) i kasa (przywileje, gratyfikacja). Początki nowożytnej Europy. Upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, wędrówka ludów barbarzyńców ( ). Chaos polityczny, prawny, religijny. Zanik porządku prawnego i instytucji państwa. Wiek VI VII przybycie Słowian na Śląsk (z nad Dniepru i Dolnego Dunaju). Chrystianizacja plemion barbarzyńskich. Budowa struktur państwowych i kościelnych. Rok ok Śląsk znalazł się w państwie kupca Samona - Frankona. Rok 754. Utworzenie przez Pepina Krótkiego Karolinga Państwa Kościelnego (pp. Stefan II). Rok 800. Odrodzenie cesarstwa zachodniorzymskiego Karola Wielkiego. Restauracja instytucji kościelnych (parafie, biskupstwa, prowincje kościelne) i świeckich (hrabstwa, księstwa, marchie, dobra rycerskie). Tworzenie prawa feudalnego: Lehnrecht (lennego), Landrecht (alodialnego),ritterrecht (rycerskiego). Wg ustalonych reguł, powstają klasztory, szkoły katedralne i klasztorne, szpitale. Wiek XI. Postęp techniczny w rolnictwie. Trójpolówka. Wzrost ludności i produkcji. Wiek XI XIII. Przyrost ludności w krajach niemieckich; od 6,0 12,0 mln. Na Śląsku, od tysięcy. Rozwój rzemiosła i miast. Wzrost handlu morskiego z Afryką. Miasta włoskie: Wenecja, Pizza, Genua. Miasta Flandrii: Gandawa, Brugia, Antwerpia. Miasta niemieckie: Hamburg, Lubeka i inne, np. te na trasie cesarzy do Rzymu, w Tyrolu ( Innsbruck) i Lombardii (Bolonia, Florencja, Mediolan), na trasie wypraw krzyżowych w Nadrenii, nad Dunajem. Uzyskiwanie samorządu (Communio = sprzysiężenie), poprzez walkę o prawa patrycjatu, wykup praw właściciela, zgodne współżycie z władcą (cesarz, król, biskup, papież, książę). Powstawanie cechów rzemieślniczych i gildii kupieckich, (zawodowej organizacji kupieckiej określonego miasta). Powstanie Hanzy, czyli związku miast żyjących z handlu, np. Hamburg i Lubeka r., Brugia 1237 r., Ryga i Londyn 1201 r., Rewal 1230 r., Sztokholm 1250 r. Powstawanie instytucji i instrumentów finansowych: banki, kredyt, przekazy depozytowe, weksle, czynsz, zysk. Organizowane szkolnictwo Studium Generale

3 Pełni nadziei wchodzimy w dwudziesty piąty rok naszej działalności. Warto pamiętać, że obrona wartości kulturowych i cywilizacyjnych Górnego Śląska powstałych na gruncie chrześcijańskim, jak również dążność do integracji społeczności regionu wokół jego wartości dawnych i nowych, ciągle a nawet coraz bardziej intensywnie stanowią o naszej działalności. Musimy o tym pamiętać by nie ulec atrakcyjności i pozornie większej skuteczności obcego im populizmu. Przez minione lata ujawniły się wielorakie opcje i postawy jego mieszkańców. Potwierdza to w pełni zasadnicze przesłanie Deklaracji Związku o wielokulturowym obliczu naszej ziemi. Górny Śląsk jest bowiem małą Ojczyzną i tych, którzy mówią o sobie Polacy, i tych, którzy mówią o sobie Ślązacy, i tych którzy mówią o sobie Niemcy, i tych którzy mówią o sobie Morawianie, i tych, którzy są Żydami. Synami i córkami tej Ziemi są zarówno Ci, którzy mieszkają tu od dziada pradziada, jak i Ci, którzy stali się nimi z konieczności lub z wyboru. Gratulujemy Ślązakom Ślązakom uzyskanego zapisu o swym istnieniu i liczebności w roczniku GUS. Mamy nadzieję na współpracę, bo koniecznym jest, by razem podjąć dzieło odtworzenia wszystkich wartości stanowiących o tożsamości regionu wśród regionów naszego kraju a także Europy. Razem i na równych prawach, a więc uwzględniając racje większości i mniejszości narodowych i wyznaniowych. Trzeba porzucić anachroniczne, wrogie sobie nacjonalizmy, myśleć bardziej o tym, co łączy, a nie co dzieli, zwrócić się ku przyszłości, wyzbyć się dzielących emocji. Dbajmy więc o dobro wspólne jakim jest nasza śląska ziemia. Niech będzie ona szkołą pełnej samorządności. Otwórzmy się na różne, także i nowe wartości. Stańmy się pomostem ku jedności Europy. Bądźmy otwarci i aktywni. Pilnujmy aby każdy miał prawo do swobodnego określania swej tożsamości, bez względu na pozycję społeczną. Próbujący rozgrzewać nacjonalistyczne nastroje muszą wiedzieć, że napotkają nasz zdecydowany sprzeciw. Górny Śląsk składa się z trzech członów geograficznych i historycznych: Opolskie, Katowickie i Cieszyńskie. Ta różnorodność to bogactwo; nie zmarnujemy jej przez brak jedności. Nasze działania powinny iść w kierunku budowania więzi regionalnej i odbudowy zdolności asymilacyjnych Górnego Śląska. Nasza rola powinna polegać na pielęgnowaniu i rozwoju wartości, na łączeniu ludzi, na pośredniczeniu w rozwiązywaniu sytuacji konfliktowych, aby znowu stał się miejscem spotkania, dialogu, przepływu dóbr, myśli, idei i wartości. Związek Górnośląski widzi w regionalizacji państwa skuteczny sposób na wychodzenie naszego kraju z kryzysu gospodarczego i społecznego. Stąd też uważamy, że sprawa regionalizacji nie może być odwlekana. Za najlepszą formę docelowej struktury państwowej uważamy koncepcję regionów w zgodzie z zasadą pomocniczości a więc tyle państwa ile koniecznie potrzeba i tyle samorządności ile można. Związek Górnośląski zdecydowanie opowiada się za taką koncepcją, z uwzględnieniem woli mieszkańców. Dochodzenie do ostatecznego kształtu ustrojowego Regionu powinno nastąpić na drodze ugody i przyzwolenia wspólnot lokalnych. Nadchodzące Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok 2014 niech będą błogosławionym czasem zrozumienia i szacunku dla każdej drogi przechodzenia Osoby przez rodzinę w szersze społeczności przy zachowaniu swej autonomii i tożsamości, by nie zagrażało jej zniszczenie przez presję grupy politycznej, kulturowej, etnicznej czy jakiejkolwiek innej. Życzmy sobie wytrwałości i cierpliwości w realizacji celów Józef Buszman Współzałożyciel i Wiceprezes Związku Górnośląskiego Zaproszenie Bal Koło Związku Górnośląskiego KATOWICE - ŚRÓDMIEŚCIE oraz Starochorzowski Dom Kultury zapraszają na doroczny: VI BAL ZWIĄZKU GÓRNOŚLĄSKIEGO który rozpocznie się o godz dnia w przepięknej sali Starochorzowskiego Domu Kultury przy ul. Siemianowickiej w Chorzowie. Koszt zabawy z bogatym programem, świetnym zespołem oraz znakomitym menu (prywatny catering) wynosi 100 zł/osobę. Zapisy z wpłatą w kwocie 100 zł/osoby w biurze Związku Górnośląskiego przy ul.stalmacha 17 lub u kol. Henryka Poloka - tel od Do udziału w tej sprawdzonej imprezie zapraszamy wszystkich naszych Członków oraz Sympatyków a przede wszystkim Członków Zarządu Głównego z Prezesami na czele! GWARANTUJEMY WYŚMIENITĄ ZABAWĘ! Zaprasza Henryk Polok strona 3

4 strona 4 Powstania Śląskie Wyposażone były, w: karabiny, rewolwery, 34 karabiny maszynowe i 37 dubeltówek. Reichswehra, nie licząc oddziałów pomocniczych /Selbstschutz, Grenzschutz i innych/, liczy ponad 100 tys. żołnierzy. W walkach z Grenzschutzem zginęło 477 powstańców, zamordowanych zostało ok Polaków, a uszło do Polski /do Sosnowca/. Rząd polski w Warszawie i gen. Józef Haller odmówił pomocy powstańcom. Wojciech Korfanty, wybuch powstania nazwał bolszewicką prowokacją. Rząd Prus i Rzeszy, uznał wybuch powstania za pogwałcenie konstytucyjnego porządku prawnego w Republice Weimarskiej Niemiec oraz zapisu Traktatu Wersalskiego. Uwaga. Czarny orzeł śląski znajduje się w herbie Czech /Czechy, Morawy i Śląsk/. Skutki. 1. Wycofanie Reichswehry, Genzschutzu i wyższej kadry pruskiej, stonowanie wystąpień biskupa wrocławskiego ks. dr Adolfa kardynała Bertrama. 2. Utworzenie Wikariatu Generalnego w Cieszynie, podległego bp. wrocławskiemu. 3. Utworzenie pruskiej prowincji górnośląskiej / r./. Władzę ustawodawczą i wykonawczą na Górnym Śląsku przejęła Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa. 4. Na teren prowincji górnośląskiej wkraczają wojska alianckie. /Francuzi 13 tys., Włosi 4 tys., Anglicy - 2 tysiące/. Dowódcą wojsk alianckich został Francuz - generał Henri Le Rond. 5. W. Korfanty, mianowany przez J. Piłsudskiego Komisarzem Plebiscytowym. Niemieckim Komisarzem Plebiscytowym został dr Kurt Urbanek z Nysy. Drugie Powstanie Śląskie w prowincji górnośląskiej / r./, poprzedza, nie przebierająca w środki z obu stron propaganda plebiscytowa. Wszystkie instrumenty władzy cywilnej, znajdują się w rękach administracji prowincji pruskich, ze stolicami we Wrocławiu i Opolu, a kościelnej we Wrocławiu. Prusy, konstytucyjnym krajem 12. prowincji w Republice Weimarskiej Niemiec. We Wrocławiu znajduje się dowództwo VI Okręgu Wojskowego Reichswehry. Wojciech Korfanty wzywa ludność polską /tylko/ do samoobrony przed terrorem niemieckiej policji bezpieczeństwa Sipo. Dowódcą postania w prowincji górnośląskiej został Alfons Zgrzebniok. Oddziały powstańcze liczyły ok. 20 tys. Poległo w walkach, ok bojowników. Skutki. 1. Wojciech Korfanty i dr Kurt Urbanek pod- cz. II pisali umowę pokojową, która kończy walki na Górnym Śląsku. 2. Utworzenie niemiecko polskiej policji plebiscytowej Apo /Abstimmungspolizei/. 3. Agitacja plebiscytowa stała się mniej represyjna. Plebiscyt na Górnym Śląsku / r./. Obszar plebiscytowy, to 83 % terytorium b. rejencji opolskiej i wynosił km. kw. W stawianym w plebiscycie pytaniu, nie ma odniesienia do narodowości ani języka. Jest pytanie o chęć przynależenia do przyszłego Land Oberschlesien lub woj. śląskiego. Wyniki plebiscytu. Uprawnionych do głosowania osoby, głosowało osób, z tego, za przynależnością do Polski, głos oddało osób /ok. 40 % Ślązaków/, za przynależnością do Niemiec, osób /ok. 60 % Ślązaków/. Głosów nieważnych było Wyniki głosowania wg gmin. Uprawnionych do głosowania gmin Za przynależnością do Polski, opowiedziały się gminy, Za przynależnością do Niemiec gmin. O podziale Górnego Śląska nie decydował wynik plebiscytu, a Rada Ligi Narodów. Trzecie powstanie Śląskie w prowincji górnośląskiej / r./. Prusy są krajem związkowym Republiki Niemiec, podzielonym na 12 prowincji. Przyczyna powstania: Niekorzystna dla Polski /i Francji/ decyzja Rady Ligi Narodów o podziale Górnego Śląska /większość infrastruktury przemysłowej została w Niemczech/. Powstanie, od początku ma mieć charakter zbrojnej demonstracji, celem zajęcia gmin polskojęzycznych po prawej stronie Odry, i szybką, przy pomocy Francji likwidację działań wojskowych. Celem zapobieżenia wojnie polsko niemieckiej, Wojciech Korfanty ogłosił się dyktatorem powstania /z pełnią władzy/. Naczelnym wodzem powstania, byli kolejno: Ppłk hrabia Maciej Mielżyński, ps. Nowina - Doliwa /do r./, Mjr Stanisław Rostworowski, ps. Lubliniec /do r./, Ppor. Karol Grzesik, ps. Hauke /do r./, Ppłk Kazimierz Zenkteler, ps. Warwas /do r./. Wg Niemców, od końca 1920 roku przygotowywana była zbrodnicza genialność powstania Korfantego, jak nazwano wysadzenie 9. mostów na Odrze i kolei przez grupę kpt. Tadeusza Puszczyńskiego p s. Wawelberg, przerywając łączność z centrami wojskowego i administracyjnego dowodzenia w Nysie, oraz Wrocławiu i Berlinie.

5 Dowódcą Selbstschutzu został generał porucznik Carl Hoefer z Pszczyny. Na arenie międzynarodowej potępiono polskie działania zbrojne /Włochy, Anglia, CSRS/. Obrońcą powstania na Śląsku jest Francja /grozi Niemcom zbrojną interwencją/ oraz rząd polski premiera Wincentego Witosa w Warszawie. Pod bronią było 60 tys. powstańców, w tym 7 tys. ochotników z Polski / 800 oficerów/. Wg szacunków, w walkach zginęło ok powstańców, ok zostało rannych, a zachorowało. Zamordowanych zostało ok Polaków. /Uwaga: w bitwie o Monte Cassino w maju 1944 r. zginęło 923 żołnierzy polskich/. Trzecie Postanie na Górnym Śląsku, pod względem organizacji, uzyskanego efektu, minimalizacji strat i przemocy, było i jest nadal fenomenem w skali światowej. Skutki. 1. Rada Ambasadorów zaakceptowała decyzję Ligi Narodów w sprawie podziału Górnego Śląska. W jej wyniku, Polska uzyskała km. kw., czyli 29 % obszaru plebiscytowego z 996,5 tys. mieszkańców, w tym 250 tys. niemieckojęzycznych. Niemcom przyznano km. kw. z 1.116,5 tys. mieszkańców / 54 % /, w tym ok. 550 tys. polskojęzycznych. Polska otrzymała na Górnym Śląsku także: 53 z 67 kopalń węgla kamiennego, wszystkie 10 kopalń rud żelaza, 10 z 12 kopalń rud cynku i ołowiu, 18 hut cynku, srebra i ołowiu, oraz 9/10 zasobów węgla kamiennego. 2. Bp wrocławski Adolf kardynał Bertram utworzył w Tychach Delegaturę Biskupią dla wschodniej części Górnego Śląska, z ks. Janem Kapicą na czele. 3. Podzielony został jednak, organicznie od 150 lat zespolony kompleks przemysłowy /źródła kopalin i energii elektrycznej/, układ komunikacyjny i technologiczny. Podzielone zostały rodziny /i zasoby ludzkie/, oraz układ urbanistyczny regionu. Nastąpiło: drugie rozbicie narodowo - polityczne i jedności terytorialnej Śląska. Wojciech Korfanty: Gdybym zawsze stosował się do zaleceń rządu, Górny Śląsk dawno przepadł by dla Polski i dalej: Dotychczasowy rząd jest zupełnie bez planu i bez głowy i w ogóle nie ma żadnych wytycznych w swej polityce śląskiej. Teza 2. Trzecie Powstanie Śląskie nie odgrywa w świadomości Polaków szczególnej roli. Nie było w nim polskiego mesjanizmu, mitu ofiarniczego, którego centrum zajmował uciemiężony naród /...na stos, na stos, rzuciliśmy nasz życia los../. Trzecie Powstanie Śląskie było natomiast skrajnie pragmatyczne i skuteczne. Nie miało i nie ma etosu polskiego cierpiętnictwa, którego sensem było i jest odkupienie narodu i świata, / Polska: Winkelriedem narodów, Chrystusem narodów, Reduta Ordona, Samosierra, Warszawskie dzieci... /, więc nie stało się mitogenne. Organizacja, skuteczność, efektywność działań i dyplomacji, nie pasują do słów poety: Sto tysięcy bez pałasza. Tysiąc dziewcząt w bieli, I krzyknęli: Dobra nasza! I wszyscy zginęli.... Dygresja. Katastrofa samolotu TU 154 M w dniu r. w Smoleńsku, przeniesiona została w sferę mitu, co stanowi ożywienie i rewitalizację mesjanizmu jako koncepcji politycznej Andrzeja Towiańskiego /wysłannika Boga na ziemię, celem dokonania moralnej odnowy świata /, Adama Mickiewicza / Tylko pod tym krzyżem, tylko pod tym znakiem... /, Augustyna Cieszkowskiego /w narodzie polskim jest narzędzie Boże/, Karola Libelta /w historii świata, nadchodzi era Polaków/. Wyznaczniki smoleńskiej teologii politycznej /koncepcji politycznej i teologicznej, której twórcy próbują znaleźć spoiwo pomiędzy sferą teologiczną a polityczną/ w Polsce. - Lotnisko jako stół ofiarniczy /Golgota/, czyli deifikacja miejsca, co jest wyrazem neopogaństwa, sekciarstwa, obraża uczucia religijne wyznających Chrystusa, - zanegowanie prawomocności sprawującej swój urząd władzy /analogia: Rzymianie, Piłat/, - teza, jakoby nikt prócz J. Kaczyńskiego i PIS nie ma legitymizacji i moralnego prawa do sprawowania władzy w Polsce. Eucharystia jako dodatek do manifestacji?. Krzyże i pochodnie /Fekelzugi SA?/, z transparentami: Komoruski, Tusk ty matole..., negacja decyzji Kazimierza kard. Nycza i okrzyki do księży, jego wysłanników - Gestapo./. 4. Powołano do życia Województwo Śląskie / r./. Wschodnia część beliebste Provinz Schlesiem i szmaragdu Europy, tj. Górnego Śląska /liczne beatyfikacje i kanonizacje Ślązaków/ stała się dla Polski perłą w koronie. Województwo śląskie, obejmujące teraz km. kw., tj. 1,1 % obszaru II RP, zamieszkałe przez mieszkańców, w tym 71,5 % Polaków, dostarczać będzie Polsce 73 % krajowej produkcji węgla, ponad 78 % produkcji surówki, 87 % cynku, 71 % stali i 99 % ołowiu. Skarb Śląski, wesprze reformy finansów publicznych premiera Władysława Grabskiego. Przesłanki wybuchu powstań na Górnym Śląsku w latach strona 5

6 Relacja z debaty nad przyszłością języka śląskiego jako języka regionalnego W dniu w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja pod hasłem EUROPEJSKIE I REGIONALNE INSTRUMENTY OCHRONY JĘZYKÓW ZAGROŻONYCH. Udział w niej wzięli zarówno posłowie i posłanki na sejm RP jak i zaproszeni przedstawiciele Rady Języka Polskiego, językoznawcy, specjaliści w dziedzinie polityki językowej,socjolingwiści, przedstawiciele mediów a przede wszystkim przedstawiciele Śląskich organizacji. Organizatorem konferencji była Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych Sejmu RP oraz Biuro Analiz Sejmowych a honorowy patronat nad konferencją objęła marszałkini Sejmu p. Ewa Kopacz. Dzięki uprzejmości posła, p. Marka Plury w w/w konferencji wziął udział również przedstawiciel Związku Górnośląskiego p. Marek Sobczyk. Rozbudowany program wielogodzinnej konferencji ustawił problematykę śląską w jej drugiej, popołudniowej, znacznie opóźnionej czasowo w stosunku do harmonogramu części, co wpłynęło zarówno na frekwencję na sali obrad jak i brak możliwości pełnego wypowiedzenia się wszystkich zainteresowanych osób. Pomimo to, konferencja w dosyć transparentny sposób wykazała utrzymujące się kontrowersje i brak jednoznacznej wypadkowej starań o uznanie naszej GODKI za język regionalny. Przedstawicielka Rady Języka Polskiego dr hab. Katarzyna Kłosińska, w sposób dość nieporadny i niepodbudowany wiedzą historyczną wyraziła opinię, iż Śląszczyzna to zaledwie gwara i nie potrzeby podnosić jej prestiżu uznając ją za język regionalny. Poza tym uznanie Śląskiej Godki za język regionalny wg Rady Języka Polskiego byłoby pierwszym etapem dążeń separatystycznych Śląska. Po tej wypowiedzi pani Kłosińskiej z sali zaczęły padać liczne głosy sprzeciwu i oburzenia wobec próby potraktowania Ślązaków jako zdeklarowanych separatystów. Prelegentka zapewne uznając swój błąd wygłoszenia jednego zdania za dużo, złagodziła nieco ton wypowiedzi, co nie zmieniło niskiej oceny wartości merytorycznej jej wystąpienia. Należy w tym miejscu wspomnieć, iż Rada Języka Polskiego jest jednostką opiniującą zasadność uznawania gwar i dialektów za języki regionalne. Na tle dyskomfortu wysłuchania powyższej wypowiedzi z wielką ulgą i zadowoleniem przyjęty został głos w dyskusji dr hab. Jolanty Tambor, która w sposób precyzyjny a zarazem nie pozbawiony uroku wykazywała, iż Śląszczyzna to dużo więcej niż gwara i dialekt co powinno skutkować uznaniem Godki za język regionalny. W podobnym tonie wypowiedział się moderator dyskusji prof. dr hab. Bogusław Wyderka, zdecydowanie twierdząc, iż Śląszczyzna jest już od dawna na etapie post- -dialektalnym co stawia ją w bezdyskusyjnej kolejce do uznania jej za język regionalny. W toku dyskusji głos zabrało kilku przedstawicieli organizacji śląskich, w tym m.in. zrzeszającą śląskich nauczycieli oraz stowarzyszenia Nasz Wspólny Śląski Dom. Klimat tych wypowiedzi absolutnie nie miał antypolskiego tła, a zawarte w nich treści zachęcały obie strony językowej barykady do pochylenia się nad tematem ochrony i rewitalizacji Śląszczyzny. Wszelkie funkcjonujące i uznane na świecie języki, a jest ich ponad 7 tysięcy posiadają status języków mniejszościowych lub regionalnych, co stawia je w rzędzie języków uprzywilejowanych o niewielkim stopniu zagrożenia wymarciem. Podstawowymi czynnikami rozwoju języka i zminimalizowania ryzyka jego wymarcia są m.in. edukacja przedszkolna, szkolna, podejmowanie inicjatyw kulturalnych przez instytucje państwowe typu muzea, teatry, media jak również przez organizacje pozarządowe bądź sektor prywatny. Uznanie Śląszczyzny za język regionalny pozwoliłoby z jednej strony zobowiązać Państwo do wdrożenia edukacyjnego programu przedszkolnego i szkolnego (w tym szkolnictwa wyższego) a z drugiej zabezpieczyło szeroki dostęp mieszkańców śląska do kultury i nauki naszego regionu. Nie ma możliwości uchronienia języka od wymierania jedynie na zasadzie przekazu międzypokoleniowego dokonującego się w domowym zaciszu. Należałoby wzorem Kaszubów doprowadzić do uznania Godki za język regionalny. Przyglądając się faktom należy stwierdzić, że jeszcze w 1991 roku języka kaszubskiego uczyło się około 4 tysięcy dzieci podczas gdy w chwili obecnej ich liczba znacznie przekracza 15 tysięcy. Spis powszechny w 2002 roku ujawnił, iż 52 tysiące ludzi posługuje się językiem kaszubskim podczas gdy już w spisie z 2011 roku posługiwanie się kaszubskim zadeklarowało ponad 110 tysięcy osób. Ten znaczny wzrost można uzasadnić efektem działania szkół, mediów i instytucji upowszechniający na co dzień funkcjonowanie języka kaszubskiego. Powyższe przykłady ewidentnie pokazują korzyści służące zachowaniu kultury językowej. Należy przy tym podkreślić, iż Kaszubi są endemitami, a więc są grupą etniczną występującą jedynie w Polsce. Terytorium zamieszkiwania Ślązaków wykracza poza granice Polski, co daje dodatkowe możliwości pokazania w szerszej skali zarówno ich osiągnięć jak i bolączek szarej codzienności. Dla wypełnienia warunków uznania języka regionalnego niezbędna jest m.in. jego kodyfikacja. Jest to nieba- strona 6

7 gatelne wyzwanie, któremu musieli sprostać również Kaszubi. Cel nadrzędny, jakim było uzyskanie prawnego instrumentu ochrony języka podsycał ich determinację w domknięciu tej sprawy i postawieniu kropki nad i. Podobne, znacznie zaawansowane prace kodyfikacyjne trwają również w temacie języka śląskiego. Zwieńczeniem tej mozolnej orki różnorodnych śląskich pól będzie wspólnie wypracowany kodyfikacyjny plon - wypadkowa wielu kompromisów. Ważnym aspektem ochrony języka jest jego rewitalizacja, wskazująca z jednej strony na konieczność obecności języka w szkołach a drugiej strony poszukująca odrębności i tajemnic regionalnych oraz pozwalająca na interpretowanie świata w języku regionalnym. O tych i innych problemach w swoim wystąpieniu mówił poseł Marek Plura, któremu sprawa śląska jest szczególnie bliska. Troska o uchronienie języka śląskiego, potrzeba zgody oraz przełamania barier urzędniczych jak również obalenie mitów i stereotypów o przesiąkniętym separatyzmem Śląskiem była mottem jego wypowiedzi. Przyjemnym akcentem wystąpienia posła Marka Plury była bluzka z napisem Ślonsko godka to je to, w której prowadził swoją wypowiedź. Ten napis powinien być również pointą niniejszej relacji oraz dawać siłę i nadzieję na kompromis, pozwalający na wdrożenie procesu legislacyjnego, uznającego Godka za język regionalny. Licząc na uzyskanie przychylnego podejścia urzędników, językoznawców, specjalistów w dziedzinie polityki językowej, planowania językowego, polityki mniejszościowej i socjolingwistyki jak również polityków do tematu Śląszczyzny, należy kontynuować i promować wszelkie formy ogólnopolskiej dyskusji, w tym formę zrelacjonowanej powyżej konferencji, która pomimo kilku niedociągnięć kruszy mury urzędniczego i politycznego uporu. Wiceprezes Koła Katowice Śródmieście Związku Górnośląskiego Marek Sobczyk W dniu gościem członków Koła Katowice - Śródmieście Związku Górnośląskiego był przewodniczący Ruchu Autonomii Śląska pan Jerzy Gorzelik. Dotychczasowa współpraca obu organizacji nie należała być może do książkowych, tym bardziej spotkanie to miało służyć rozwianiu pewnych mitów oraz stereotypów krążących wokół tej szorstkiej przyjaźni. Mottem dyskusji było pytanie Czy potrzebna jest Górnośląska Partia Regionalna? Pytanie na pozór proste aczkolwiek odpowiedź już nie jest tak jednoznaczna. Szereg pozytywów generowanych przez powstanie tego typu partii takich jak np. konsolidacja sił pro-śląskich oraz wspólny front w dążeniu do realizowania regionalnych przedsięwzięć nieco blednie przy dysonansach mogących nastąpić w ogólnorozumianej sferze politycznej, ryzyku wyblaknięcia indywidualnego kolorytu każdej organizacji w tyglu partyjnej dyscypliny. Te i inne dylematy dotyczące potrzeby powstania Górnośląskiej Partii Regionalnej były poruszane szczegółowo przez naszego gościa a wypadkowa pozytywów i negatywów nie wskazała jednoznacznie odpowiedzi pozostawiając tę kwestię otwartą. Należy przy tym dostrzec ważny czynnik wpływający negatywnie na powołanie takowej partii, a mianowicie Związek Górnośląski w przeciwieństwie do Ruchu Autonomii Śląska nie ma zabarwienia politycznego co stawia pod znakiem zapytania możliwość współpracy na tej płaszczyźnie. Zdecydowanie natomiast można mówić o uzupełnianiu się działalności obu organizacji, tworzeniu bądź wspieraniu wspólnych inicjatyw służących nie celom partyjnym lecz rozwojowi naszej małej ojczyzny. Konkluzją tej części spotkania było potwierdzenie woli współpracy w ramach powołanej do życia w 2012 roku Rady Górnośląskiej, w skład której oprócz Związku Górnośląskiego oraz Ruchu Autonomii Śląska wchodzą m.in. Pro Loquela Silesiana, Związek Ślązaków, Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej, Towarzystwo Piastowania Mowy Śląskiej Danga, Ślonsko Ferajna Stowarzyszenie Silesia Schola, Przymierze Śląskie, Fundacja Silesia oraz Nasz Wspólny Śląski Dom. Czy to musi być szorstka przyjaźń Jednym z gorąco dyskutowanych tematów była również przyszłość Muzeum Śląskiego w kontekście zachodzących tam zmian personalnych oraz prób zdezawuowania typowo śląskiego charakteru wystawy stałej. W toku dyskusji wskazywano na bezzasadne zdaniem rozmówców odwołanie dr Leszka Jodlińskiego z funkcji Dyrektora Muzeum Śląskiego oraz wyrażano zaniepokojenie spolaryzowanym politycznie sposobem dobierania eksponatów oraz dzieł sztuki. Troska o prawdę historyczną będzie powodem bacznego obserwowania poczynań nowego dyrektora MŚ dr Dominika Abłamowicza, deklarującego prawdę i obiektywizm przy tworzeniu historycznego przekazu. Ślązacy bezspornie zasługują na zachowanie dziedzictwa tego regionu a misję tę ma spełniać w głównej mierze Muzeum Śląskie, którego zadaniem będzie nie tylko przechowywanie materialnych i niematerialnych dóbr kultury ale również ich nowoczesna prezentacja, zachęcająca tych młodych i starych do chętnego przyswajania śląskich dóbr kultury, ich pomnażania oraz propagowania w kraju i za granicą. Konkludując, dobro Śląska powinno leżeć w dobrze pojętym interesie nie tylko każdego Ślązaka ale i Polaka a to z kolei pozwoli na więcej wspólnej pasji i mniej uczuć zwanych potocznie szorstką przyjaźnią. Wice-Prezes Koła Katowice-Śródmieście Związku Górnośląskiego Marek Sobczyk strona 7

8 BENEFIS GREGORA Jest taki karlus, synek na Śląsku, co zowdy nosi gowa do góry. To osobowość wcale niy wonsko, bo zrobiył wiela w sferze kultury. Wiela pieśniczek razym z muzykom i wszystkie dobre bo richtig ślonskie, A ze familiom: żonom i cerom tworzył swe dzieła cołkiym niywonske. Potym do tego dołonczył wnuczek, kery na krzipkach poradzi grać, I ło to idzie bo przeca zowdy, ło pokolynia trza boło dbać. Łon ta muzyka mo cołko w gowie, co chwila inne pomysły mo A już nojlepszo Sobota w Bytkowie, kożdymu tukej uciecha do. Jedne co moga pedzieć Ci Gregor, że jes żeś synek ciepły, wrażliwy, Jak wystympujesz tu do hanysów, zowdyś dlo widza serdeczny, tkliwy. Pomysłów w gowie Ci niy brakuje, samych szlagierów mosz łogrom wielki, Z kożdom widowniom kontakt znojdujesz i niy uciekosz łod wyzwań wszelkich. Tero fajrujesz swe gryfne chwile, piykne rocznice som Twoim świyntym. Patrzcie jak trefioł, ta nowo płyta jest przeca za to gryfnym prezyntym. Myśla że bydzie tych płytek wiela i tego życzy Ci ta publika, Mono w Bytkowie bydzie niydziela, to by dopiyro była replika. Przyjmij więc Gregor te moje słowa, jako pamiątka w tym ważnym dniu. Cołko rodzina, ta ze Bytkowa, życzy Ci w zdrowiu lot dalszych stu. Grej nom i śpiywej swoje przeboje i coby żodyn Cie niy wykiwoł. Bo niych nareszcie coś bydzie Twoje, a co to bydzie?- Śląski festiwal!!!! Na koniec moje podziyńkowanie, za to coś zrobioł dla nos dlo Związku. Niych ta współpraca, przyjaźń łostanie, mimo Twych nowych durch łobowiązków. Wiersz dedykuje Ci ślonski borok Ale durch wierny przyjaciel Polok. Cobyś w działaniu niy stracioł wiary, ŚLONSKO KULTURA CHYTEJ ZA BARY!! Z okazji jubileuszu 70 urodzin oraz 50 lecia pracy twórczej Grzegorza Spyry, ten okolicznościowy wierszyk dedykuje w imieniu Związku Górnośląskiego a zwłaszcza Bractwa Artystycznego: Henryk Polok. CHORZÓW dnia kącik poezji KOCHAĆ... Kochać znaczy móc. Móc być ze sobą blisko. Móc znosić ciężar kłopotów i trosk. I wybaczać mimo wszystko. Kochać znaczy chcieć. Chcieć trwać ze sobą razem W ciepłe słońce, w zimny deszcz, W śnie, w marzeniu i w koszmarze. Kochać znaczy być. Być szczęśliwym, Nawet przechodząc udrękę. I śmiać się i płakać i śnić Trzymając tę drugą osobę za rękę. Kochać znaczy czuć. Czuć się bezpiecznie i pewnie. Czuć tę wspaniałą, wzajemną zażyłość, Tą która zwie się miłość. A miłość to magia, Najpiękniejszy z czarów. Najsilniejsze uczucie. Pogromca koszmarów. To uśmiech w ciepły poranek I w zimowy wieczór. Szacunek, spokój, wsparcie w działaniu, A przy upadku pomoc we wstawaniu. To być ze sobą, Nieważne co i nieważne kiedy. To dbanie o siebie i wspólne potrzeby. Miłość to autor najpiękniejszych słów. Zdania które często zmienia życie. Które każdy powinien kiedyś usłyszeć. Takie ono proste, takie króciutkie. 10 liter i 2 słowa. Ale potrafi czynić cuda. Ten kto je słyszał dobrze wie. A to zwyczajne Kocham Cię. Lucynka Polok lat 13 Wydawca: Związek Górnośląski Katowice ul. Stalmacha 17, tel , Druk: KAGA-DRUK, ul. Sarmacka 7, Katowice, tel , , strona 8

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów Wersja z dn. 11. 05. 2011 r. PAKT DLA KULTURY zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Obywateli Kultury

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem Radom, 6 lipca 2015 r. Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem W dniu 3 lipca 2015 r. w Domu Technika w Radomiu przy ul. Krukowskiego 1 odbyło się seminarium na temat: Zarządzanie państwem przez

Bardziej szczegółowo

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich:

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich: Protokół z XXVI posiedzenia Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej Szczecin, 29-30 września 2015 r. 1. Zalecenia -Współpraca przygraniczna - 1. Połączenia

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH Zarząd Główny 03-435 WARSZAWA ul. 11 Listopada 17/19 STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA PROGRAM DZIAŁANIA ZARZĄDU GŁÓWNEGO

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego,

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 4. Przedmiot działalności pożytku publicznego, 5. Procedury,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o:

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o: PROJEKT Program Współpracy Gminy Gostynin z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV. Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej

Spis treści. Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV. Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej Spis treści Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej Rozdział I. Pojęcie oraz geneza II Rzeczypospolitej... 7 1 1. Problem tożsamości i ciągłości państwa

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie pod nazwą POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI Justyna Drogosz Organizacje pozarządowe trzeci sektor Trzeci sektor to ogół prywatnych organizacji, działających społecznie i nie dla zysku, czyli organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA. 24 kwietnia, Warszawa 2010 r.

Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA. 24 kwietnia, Warszawa 2010 r. Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA 24 kwietnia, Warszawa 2010 r. 1 Spis treści LIST WPROWADZAJĄCY str. 3 ORGANIZATOR str. 4 OPIS PROJEKTU str. 5 PRELEGENCI str. 7 STRUKTURA MERYTORYCZNA

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie LexPolonica nr 27335. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2010.234.1536 (U) Działalność pożytku publicznego i wolontariat zmiany: 2011-07-01 Dz.U.2011.112.654 art. 166 2011-10-30 Dz.U.2011.205.1211 art. 2 2011-11-03

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-33-07 Druk nr 1624 Warszawa, 6 kwietnia 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 29 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Michał Krzywicki Drogi Maturzysto, Oddajemy Ci do rąk profesjonalny Kalendarz Maturzysty z WOSu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 30 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M Współpracy Gminy Miasta Chełm z organizacjami pozarz dowymi i innymi podmiotami prowadz cymi działalno ytku publicznego na 2006 rok.

P R O G R A M Współpracy Gminy Miasta Chełm z organizacjami pozarz dowymi i innymi podmiotami prowadz cymi działalno ytku publicznego na 2006 rok. P R O G R A M Współpracy Gminy Miasta Chełmży z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na 2006 rok. WSTĘP Rozwój Chełmży i poprawa warunków życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka?

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Prace nad utworzeniem instytucji Rzecznika Praw Dziecka w Polsce zainicjowane zostały przez organizacje pozarządowe i środowiska działające na rzecz praw dzieci. W rezultacie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego w trudnym czasie I wojny światowej

Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego w trudnym czasie I wojny światowej 1. Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego Przypomnij okoliczności wybuchu I wojny światowej. Jakie stanowisko wobec tego faktu (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii udziału Polaków) zajęli czołowi politycy polscy

Bardziej szczegółowo

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014.

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014. Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014. 1. Liczba spotkań ze środowiskami mniejszości narodowych i etnicznych, w tym zorganizowanych

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

WYKAZ JEDNOSTEK, DLA KTÓRYCH ZAPLANOWANO DOTACJE PODMIOTOWE W 2002 R.

WYKAZ JEDNOSTEK, DLA KTÓRYCH ZAPLANOWANO DOTACJE PODMIOTOWE W 2002 R. Załącznik nr 9 WYKAZ JEDNOSTEK, DLA KTÓRYCH ZAPLANOWANO DOTACJE PODMIOTOWE W 2002 R. Część Wojew. Dział Rozdział Nazwa części Poz. Kwota dotacji 01 KANCELARIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 1 29

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych

Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych Nazwa konkursu 1 Otwarte konkursy ofert 9 grudzień 2014 W zależności od konkursu Konkursy na rok 2015 dotyczące działań z zakresu: -mediacji, -historii

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r.

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r. UCHWAŁA Nr. z dnia.2012 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadań publicznych w ramach inicjatyw lokalnych. Na podstawie art. 19 lit. c) ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ W JEDNOŚCI. http://www.solidarnosc.org.pl/

MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ W JEDNOŚCI. http://www.solidarnosc.org.pl/ DIALOG MIĘDZYKULTUROWY PRZYSZŁOŚĆ http://www.solidarnosc.org.pl/ W JEDNOŚCI Dialog międzykulturowy Pożądany efekt spotkania z inną kulturą. Dialog międzykulturowy może być niezwykle cennym źródłem wiedzy

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

S T A T U T FUNDACJI IM. MARSZAŁKA MARKA NAWARY

S T A T U T FUNDACJI IM. MARSZAŁKA MARKA NAWARY S T A T U T FUNDACJI IM. MARSZAŁKA MARKA NAWARY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. 1. Monika Karlińska Nawara, zwana dalej,,fundatorem ustanowiła w Krakowie Aktem Notarialnym z dnia 25 kwietnia 2013 r.,

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Cele referatu Przedstawienie opinii młodzieży nt. obecności kultury w nauczaniu języka kaszubskiego

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody opolskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych za rok 2013

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody opolskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych za rok 2013 Załącznik Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody opolskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych za rok 2013 1. Liczba spotkań ze środowiskami mniejszości narodowych i etnicznych zorganizowanych

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r.

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Misja W przedszkolu wspierany jest rozwój dziecka, rozpoznaje się i zaspakaja jego potrzeby edukacyjne oraz umożliwia rozwój

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

50. lecie pracy zawodowej prof. dr. hab. Michała Lisa

50. lecie pracy zawodowej prof. dr. hab. Michała Lisa 5 5 5 50. lecie pracy zawodowej prof. dr. hab. Michała Lisa Wizyta dyrektor Katarzyny Widery w Pałacu Prezydenckim Colloquium Opole 2015 10 najnowszych publikacji Słowo wstępne Spis treści 5 5 5 50. lecie

Bardziej szczegółowo

Równe szanse. Zawsze. Rok tematyczny o eliminacji rasizmu 2014. Federalne Biuro ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji

Równe szanse. Zawsze. Rok tematyczny o eliminacji rasizmu 2014. Federalne Biuro ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji Równe szanse. Zawsze. Rok tematyczny o eliminacji rasizmu 2014 Federalne Biuro ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji Rasizm dotyczy nas wszystkich Brak ofert wynajęcia mieszkania i ofert mejsc pracy, niesprawiedliwe

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania Red.: Joachim Osiński Wprowadzenie Administracja publiczna na tle ewolucji instytucji państwa w XX i XXI wieku (Joachim Osiński) 1. Instytucja

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych.

UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych. UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych. Na podstawie art. 118 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach

STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach Rozdział I Postanowienia ogólne l 1. Koło nosi nazwę: Koło Naukowe Kosmetologii

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r.

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Dział 921 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego Rozdz. 92105 - Pozostałe zadania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne?

BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne? BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne? I. Pięć obszarów, w które warto w życiu "inwestować" 1. Związek z Bogiem - rozwój moralnoduchowy 2. Rozwój osobowościowy 3.

Bardziej szczegółowo

Protokół. z VI posiedzenia Wrocławskiej Rady Seniorów. dnia 10.04.2015 r. we Wrocławiu

Protokół. z VI posiedzenia Wrocławskiej Rady Seniorów. dnia 10.04.2015 r. we Wrocławiu Protokół z VI posiedzenia Wrocławskiej Rady Seniorów dnia 10.04.2015 r. we Wrocławiu W dniu 10.04.2015 roku we Wrocławskim Centrum Seniora odbyło się VI posiedzenie Obrady otworzyła Przewodnicząca Wrocławskiej

Bardziej szczegółowo

Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym

Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym Strategiczna wizja administracji publicznej w obszarze zarządzania kryzysowego Zmienne uwarunkowania środowiska kształtowania polityki i tworzenia

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1 Załącznik do uchwały Nr XXXVII/ 258 /2010 Rady Gminy Popielów z dnia 28 stycznia 2010r. Program współpracy Gminy Popielów z organizacjami pozarządowymi i podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/268/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 29 grudnia 2005 roku

UCHWAŁA NR XXVI/268/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 29 grudnia 2005 roku UCHWAŁA NR XXVI/268/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 29 grudnia 2005 roku w sprawie programu współpracy na 2006 rok Gminy Malechowo z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B.

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B. ODPOWIEDZI Zadanie 1. (3 pkt) A. nonkonformizm B. ksenofobia C. altruizm Zadanie 2. (3 pkt) A. patrylinearna B. partnerska C. monogamiczna Zadanie 3. (3 pkt) A. prawda B. fałsz C. fałsz Zadanie 4. (4 pkt)

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. odbytego w dniu 21 kwietnia w Zespole Szkół w Zawoi Wilcznej. zaproszeni goście wg załączonej listy (zał. nr 2 do Protokołu),

PROTOKÓŁ. odbytego w dniu 21 kwietnia w Zespole Szkół w Zawoi Wilcznej. zaproszeni goście wg załączonej listy (zał. nr 2 do Protokołu), PROTOKÓŁ II WALNEGO ZEBRANIA SPRAWOZDAWCZEGO KLUBU ORLIKA WILKI odbytego w dniu 21 kwietnia w Zespole Szkół w Zawoi Wilcznej W zebraniu wzięli udział: Uprawnieni do głosowania członkowie zwyczajni Klubu

Bardziej szczegółowo

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r.

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r. Foresight technologiczny rozwoju sektora usług publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny

Bardziej szczegółowo

Co to są prawa dziecka?

Co to są prawa dziecka? Prawa Dziecka Co to są prawa dziecka? Każdy człowiek jest osobą, ale żaden człowiek nie rodzi się w pełni ukształtowany. Pełnię swojej osobowości musi rozwinąć. Każdy człowiek musi odpowiednio ukształtować

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail. Edukacja na rzecz Pokoju Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.com Zaproszenie do Pokojowej Edukacji Dr Maria Montessori (1870 1952) Znana

Bardziej szczegółowo

Poważny krok w kierunku normalności

Poważny krok w kierunku normalności Poważny krok w kierunku normalności Dwadzieścia lat po podpisaniu polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy : wyniki raportu Instytutu Allensbach na temat relacji polskoniemieckich

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.)

STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.) STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.) 1) Stowarzyszenie Na Rzecz Popierania Demokracji Lokalnej CENTROPRAWICA

Bardziej szczegółowo

Na pierwszym spotkaniu w dniu 20 lipca 2012 r. spotkali się przedstawiciele organizacji pozarządowych, reprezentujących :

Na pierwszym spotkaniu w dniu 20 lipca 2012 r. spotkali się przedstawiciele organizacji pozarządowych, reprezentujących : Powstanie komitetu organizacyjnego kampanii społecznej "29 Maja Dzień Weterana - Szacunek i wsparcie - weterani.pl" oraz Centralnych Uroczystości Dnia Weterana Działań Poza Granicami Państwa we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii

Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii Chodź, poprowadzę Cię po mojej Polsce. Podaj mi rękę. Nie bój się. Milcz i nadsłuchuj, bo tu wszystko mówi( ) Scenariusz projektu edukacyjnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

dr hab. Ewa Ogrodzka-Mazur prof. UŚ Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie

dr hab. Ewa Ogrodzka-Mazur prof. UŚ Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie dr hab. Ewa Ogrodzka-Mazur prof. UŚ Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie Realizacja edukacji międzykulturowej w szkołach na pograniczu polsko-czeskim Polsko-czeskie pogranicze

Bardziej szczegółowo

LC) Beata Małecka Libera. RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, października 2014 roku. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Pani.

LC) Beata Małecka Libera. RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, października 2014 roku. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Pani. kwietnia Rzecznik Praw Dziecka 1 Przewodnicząca Beata Małecka Libera ZSS/500 Z/20 14/EK RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, października 2014 roku Marek Michalak Pani jednakowej, wystandaryzowanej profilaktycznej

Bardziej szczegółowo

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE ` U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE Numer 34 (140) Mierzeszyn, 15 listopada 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 91. URODZINY KS. KARDYNAŁA HENRYKA GULBINOWICZA

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (druk nr 688).

- o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (druk nr 688). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-157(7)/12 Warszawa, 30 listopada 2012 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo