NASZA GAZETA. W numerze:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NASZA GAZETA. W numerze:"

Transkrypt

1 NASZA GAZETA Bezpłatny Biuletyn Związku Górnośląskiego Nr 3/2013 (29) Najbardziej potrzebujemy dziś miłości, bo ona rodzi zdolność do działania dla dobra innych, przywraca uśmiech na twarzy zapłakanego dziecka, przywraca pokój w tłumie i rodzinie, daje pokój na świecie. Abyśmy stali się ludźmi dobrej woli i uzyskali Pokój od na nowo narodzonego Dzieciątka Jezus i wprowadzali pokój wszędzie gdzie jesteśmy, w rodzinach naszych w Związku Górnośląskim, w Górnośląskiej Radzie, tego z całego serca życzę członkom i sympatykom Związku Górnośląskiego. Radosnych Świąt Bożego Narodzenia 2013 oraz Szczęścia na Nowy 2014 Rok. z serca życzy Andrzej Stania - prezes. * Samorząd na Śląsku - cz. II * Życzenia * Zaproszenie na Bal * Powstania śląskie - cz. II * Relacja z debaty * Spotkanie z Gorzelikiem W numerze: KĄCIK POEZJI * Benefis Gregora * Kochać... strona 1

2 Samorząd na Śląsku Aleksander Leszczyna Godula, dnia r. Klub Inteligencji Katolickiej i Związek Górnośląski w Rudzie Śląskiej. SAMORZĄD NA ŚLĄSKU Po co i dla kogo samorząd? Pojęcie samorządu (cechowego, kupieckiego, stanowego, terytorialnego, branżowego). 1. Naturalna emanacja osób i grup społecznych (wyłaniana w hierarchicznym porządku), które działalność i podmiotowość swoją wyrażają własną samorządnością. 2. Koncepcja cywilizacji łacińskiej zakorzeniona w rozumnej i społecznej naturze ludzkiej. Dlaczego tworzono samorządy? Człowiek jako byt społeczny, wielokrotnie uwikłany był i jest w relacje rodzinne, plemienne, regionalne, narodowe, państwowe, zawodowe i w ogóle, ogólnoludzkie. Rozumienie tych relacji jest miarą i świadectwem używania rozumu. Formy rządzenia. 1. Nierząd, czyli: anarchia, kto chce, kto przyjdzie, kogo przywiozą, kogo wyznaczą, kto zawłaszczy władzę. 2. Rząd, uprawniony albo nieuprawniony, absolutny czy demokratyczny, dobry albo zły. 3. Samorząd, upodmiotowiona wspólnota osób i grup społecznych, realizującą swoje zadania w wybranym przez siebie obszarze. Przesłanki rządzenia. 1. Prawo lub bezprawie, wola zdobywcy, nadanie, zbieg okoliczności. 2. Rozum, prawo, dowolność, siła, sakra, pieniądz, ideologia / doktryna partyjna /. 3. W przypadku samorządu: autoidentyfikacja i personalizm, czyli odczytywanie potrzeb człowieka i społeczności lokalnej. Odczytywanie rzeczywistości. Narzędzia rządzenia. 1. Dowolność własna lub obca, bat (represje), kasa (przywileje). 2. Wartości: prawda, piękno, dobro, lub ideologia, jako utopia doktryny partyjnej która tumani ludzi i zwalnia ich od indywidualnej odpowiedzialności. Ideologia stanowi formę użytecznego upodobnienia fikcji do prawdy. Utopia doktryny partyjnej (utopia ułomny, fałszywy model myślowy), zamienia kryterium prawdy na jej użyteczność. strona 2 cz. II Polityka partyjna, czyli teoria społeczna we władaniu utopii, staje się areną walk ideologicznych, które realizowane są przez prawa stanowione, bat (represje), i kasę (przywileje). 3. W przypadku samorządu: wartości, tj. prawda, piękno i dobro, oraz personalizm, czyli odczytanie prawdziwych potrzeb człowieka i wspólnoty, rozumne prawo (jako funkcja etyki) i kasa (przywileje, gratyfikacja). Początki nowożytnej Europy. Upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, wędrówka ludów barbarzyńców ( ). Chaos polityczny, prawny, religijny. Zanik porządku prawnego i instytucji państwa. Wiek VI VII przybycie Słowian na Śląsk (z nad Dniepru i Dolnego Dunaju). Chrystianizacja plemion barbarzyńskich. Budowa struktur państwowych i kościelnych. Rok ok Śląsk znalazł się w państwie kupca Samona - Frankona. Rok 754. Utworzenie przez Pepina Krótkiego Karolinga Państwa Kościelnego (pp. Stefan II). Rok 800. Odrodzenie cesarstwa zachodniorzymskiego Karola Wielkiego. Restauracja instytucji kościelnych (parafie, biskupstwa, prowincje kościelne) i świeckich (hrabstwa, księstwa, marchie, dobra rycerskie). Tworzenie prawa feudalnego: Lehnrecht (lennego), Landrecht (alodialnego),ritterrecht (rycerskiego). Wg ustalonych reguł, powstają klasztory, szkoły katedralne i klasztorne, szpitale. Wiek XI. Postęp techniczny w rolnictwie. Trójpolówka. Wzrost ludności i produkcji. Wiek XI XIII. Przyrost ludności w krajach niemieckich; od 6,0 12,0 mln. Na Śląsku, od tysięcy. Rozwój rzemiosła i miast. Wzrost handlu morskiego z Afryką. Miasta włoskie: Wenecja, Pizza, Genua. Miasta Flandrii: Gandawa, Brugia, Antwerpia. Miasta niemieckie: Hamburg, Lubeka i inne, np. te na trasie cesarzy do Rzymu, w Tyrolu ( Innsbruck) i Lombardii (Bolonia, Florencja, Mediolan), na trasie wypraw krzyżowych w Nadrenii, nad Dunajem. Uzyskiwanie samorządu (Communio = sprzysiężenie), poprzez walkę o prawa patrycjatu, wykup praw właściciela, zgodne współżycie z władcą (cesarz, król, biskup, papież, książę). Powstawanie cechów rzemieślniczych i gildii kupieckich, (zawodowej organizacji kupieckiej określonego miasta). Powstanie Hanzy, czyli związku miast żyjących z handlu, np. Hamburg i Lubeka r., Brugia 1237 r., Ryga i Londyn 1201 r., Rewal 1230 r., Sztokholm 1250 r. Powstawanie instytucji i instrumentów finansowych: banki, kredyt, przekazy depozytowe, weksle, czynsz, zysk. Organizowane szkolnictwo Studium Generale

3 Pełni nadziei wchodzimy w dwudziesty piąty rok naszej działalności. Warto pamiętać, że obrona wartości kulturowych i cywilizacyjnych Górnego Śląska powstałych na gruncie chrześcijańskim, jak również dążność do integracji społeczności regionu wokół jego wartości dawnych i nowych, ciągle a nawet coraz bardziej intensywnie stanowią o naszej działalności. Musimy o tym pamiętać by nie ulec atrakcyjności i pozornie większej skuteczności obcego im populizmu. Przez minione lata ujawniły się wielorakie opcje i postawy jego mieszkańców. Potwierdza to w pełni zasadnicze przesłanie Deklaracji Związku o wielokulturowym obliczu naszej ziemi. Górny Śląsk jest bowiem małą Ojczyzną i tych, którzy mówią o sobie Polacy, i tych, którzy mówią o sobie Ślązacy, i tych którzy mówią o sobie Niemcy, i tych którzy mówią o sobie Morawianie, i tych, którzy są Żydami. Synami i córkami tej Ziemi są zarówno Ci, którzy mieszkają tu od dziada pradziada, jak i Ci, którzy stali się nimi z konieczności lub z wyboru. Gratulujemy Ślązakom Ślązakom uzyskanego zapisu o swym istnieniu i liczebności w roczniku GUS. Mamy nadzieję na współpracę, bo koniecznym jest, by razem podjąć dzieło odtworzenia wszystkich wartości stanowiących o tożsamości regionu wśród regionów naszego kraju a także Europy. Razem i na równych prawach, a więc uwzględniając racje większości i mniejszości narodowych i wyznaniowych. Trzeba porzucić anachroniczne, wrogie sobie nacjonalizmy, myśleć bardziej o tym, co łączy, a nie co dzieli, zwrócić się ku przyszłości, wyzbyć się dzielących emocji. Dbajmy więc o dobro wspólne jakim jest nasza śląska ziemia. Niech będzie ona szkołą pełnej samorządności. Otwórzmy się na różne, także i nowe wartości. Stańmy się pomostem ku jedności Europy. Bądźmy otwarci i aktywni. Pilnujmy aby każdy miał prawo do swobodnego określania swej tożsamości, bez względu na pozycję społeczną. Próbujący rozgrzewać nacjonalistyczne nastroje muszą wiedzieć, że napotkają nasz zdecydowany sprzeciw. Górny Śląsk składa się z trzech członów geograficznych i historycznych: Opolskie, Katowickie i Cieszyńskie. Ta różnorodność to bogactwo; nie zmarnujemy jej przez brak jedności. Nasze działania powinny iść w kierunku budowania więzi regionalnej i odbudowy zdolności asymilacyjnych Górnego Śląska. Nasza rola powinna polegać na pielęgnowaniu i rozwoju wartości, na łączeniu ludzi, na pośredniczeniu w rozwiązywaniu sytuacji konfliktowych, aby znowu stał się miejscem spotkania, dialogu, przepływu dóbr, myśli, idei i wartości. Związek Górnośląski widzi w regionalizacji państwa skuteczny sposób na wychodzenie naszego kraju z kryzysu gospodarczego i społecznego. Stąd też uważamy, że sprawa regionalizacji nie może być odwlekana. Za najlepszą formę docelowej struktury państwowej uważamy koncepcję regionów w zgodzie z zasadą pomocniczości a więc tyle państwa ile koniecznie potrzeba i tyle samorządności ile można. Związek Górnośląski zdecydowanie opowiada się za taką koncepcją, z uwzględnieniem woli mieszkańców. Dochodzenie do ostatecznego kształtu ustrojowego Regionu powinno nastąpić na drodze ugody i przyzwolenia wspólnot lokalnych. Nadchodzące Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok 2014 niech będą błogosławionym czasem zrozumienia i szacunku dla każdej drogi przechodzenia Osoby przez rodzinę w szersze społeczności przy zachowaniu swej autonomii i tożsamości, by nie zagrażało jej zniszczenie przez presję grupy politycznej, kulturowej, etnicznej czy jakiejkolwiek innej. Życzmy sobie wytrwałości i cierpliwości w realizacji celów Józef Buszman Współzałożyciel i Wiceprezes Związku Górnośląskiego Zaproszenie Bal Koło Związku Górnośląskiego KATOWICE - ŚRÓDMIEŚCIE oraz Starochorzowski Dom Kultury zapraszają na doroczny: VI BAL ZWIĄZKU GÓRNOŚLĄSKIEGO który rozpocznie się o godz dnia w przepięknej sali Starochorzowskiego Domu Kultury przy ul. Siemianowickiej w Chorzowie. Koszt zabawy z bogatym programem, świetnym zespołem oraz znakomitym menu (prywatny catering) wynosi 100 zł/osobę. Zapisy z wpłatą w kwocie 100 zł/osoby w biurze Związku Górnośląskiego przy ul.stalmacha 17 lub u kol. Henryka Poloka - tel od Do udziału w tej sprawdzonej imprezie zapraszamy wszystkich naszych Członków oraz Sympatyków a przede wszystkim Członków Zarządu Głównego z Prezesami na czele! GWARANTUJEMY WYŚMIENITĄ ZABAWĘ! Zaprasza Henryk Polok strona 3

4 strona 4 Powstania Śląskie Wyposażone były, w: karabiny, rewolwery, 34 karabiny maszynowe i 37 dubeltówek. Reichswehra, nie licząc oddziałów pomocniczych /Selbstschutz, Grenzschutz i innych/, liczy ponad 100 tys. żołnierzy. W walkach z Grenzschutzem zginęło 477 powstańców, zamordowanych zostało ok Polaków, a uszło do Polski /do Sosnowca/. Rząd polski w Warszawie i gen. Józef Haller odmówił pomocy powstańcom. Wojciech Korfanty, wybuch powstania nazwał bolszewicką prowokacją. Rząd Prus i Rzeszy, uznał wybuch powstania za pogwałcenie konstytucyjnego porządku prawnego w Republice Weimarskiej Niemiec oraz zapisu Traktatu Wersalskiego. Uwaga. Czarny orzeł śląski znajduje się w herbie Czech /Czechy, Morawy i Śląsk/. Skutki. 1. Wycofanie Reichswehry, Genzschutzu i wyższej kadry pruskiej, stonowanie wystąpień biskupa wrocławskiego ks. dr Adolfa kardynała Bertrama. 2. Utworzenie Wikariatu Generalnego w Cieszynie, podległego bp. wrocławskiemu. 3. Utworzenie pruskiej prowincji górnośląskiej / r./. Władzę ustawodawczą i wykonawczą na Górnym Śląsku przejęła Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa. 4. Na teren prowincji górnośląskiej wkraczają wojska alianckie. /Francuzi 13 tys., Włosi 4 tys., Anglicy - 2 tysiące/. Dowódcą wojsk alianckich został Francuz - generał Henri Le Rond. 5. W. Korfanty, mianowany przez J. Piłsudskiego Komisarzem Plebiscytowym. Niemieckim Komisarzem Plebiscytowym został dr Kurt Urbanek z Nysy. Drugie Powstanie Śląskie w prowincji górnośląskiej / r./, poprzedza, nie przebierająca w środki z obu stron propaganda plebiscytowa. Wszystkie instrumenty władzy cywilnej, znajdują się w rękach administracji prowincji pruskich, ze stolicami we Wrocławiu i Opolu, a kościelnej we Wrocławiu. Prusy, konstytucyjnym krajem 12. prowincji w Republice Weimarskiej Niemiec. We Wrocławiu znajduje się dowództwo VI Okręgu Wojskowego Reichswehry. Wojciech Korfanty wzywa ludność polską /tylko/ do samoobrony przed terrorem niemieckiej policji bezpieczeństwa Sipo. Dowódcą postania w prowincji górnośląskiej został Alfons Zgrzebniok. Oddziały powstańcze liczyły ok. 20 tys. Poległo w walkach, ok bojowników. Skutki. 1. Wojciech Korfanty i dr Kurt Urbanek pod- cz. II pisali umowę pokojową, która kończy walki na Górnym Śląsku. 2. Utworzenie niemiecko polskiej policji plebiscytowej Apo /Abstimmungspolizei/. 3. Agitacja plebiscytowa stała się mniej represyjna. Plebiscyt na Górnym Śląsku / r./. Obszar plebiscytowy, to 83 % terytorium b. rejencji opolskiej i wynosił km. kw. W stawianym w plebiscycie pytaniu, nie ma odniesienia do narodowości ani języka. Jest pytanie o chęć przynależenia do przyszłego Land Oberschlesien lub woj. śląskiego. Wyniki plebiscytu. Uprawnionych do głosowania osoby, głosowało osób, z tego, za przynależnością do Polski, głos oddało osób /ok. 40 % Ślązaków/, za przynależnością do Niemiec, osób /ok. 60 % Ślązaków/. Głosów nieważnych było Wyniki głosowania wg gmin. Uprawnionych do głosowania gmin Za przynależnością do Polski, opowiedziały się gminy, Za przynależnością do Niemiec gmin. O podziale Górnego Śląska nie decydował wynik plebiscytu, a Rada Ligi Narodów. Trzecie powstanie Śląskie w prowincji górnośląskiej / r./. Prusy są krajem związkowym Republiki Niemiec, podzielonym na 12 prowincji. Przyczyna powstania: Niekorzystna dla Polski /i Francji/ decyzja Rady Ligi Narodów o podziale Górnego Śląska /większość infrastruktury przemysłowej została w Niemczech/. Powstanie, od początku ma mieć charakter zbrojnej demonstracji, celem zajęcia gmin polskojęzycznych po prawej stronie Odry, i szybką, przy pomocy Francji likwidację działań wojskowych. Celem zapobieżenia wojnie polsko niemieckiej, Wojciech Korfanty ogłosił się dyktatorem powstania /z pełnią władzy/. Naczelnym wodzem powstania, byli kolejno: Ppłk hrabia Maciej Mielżyński, ps. Nowina - Doliwa /do r./, Mjr Stanisław Rostworowski, ps. Lubliniec /do r./, Ppor. Karol Grzesik, ps. Hauke /do r./, Ppłk Kazimierz Zenkteler, ps. Warwas /do r./. Wg Niemców, od końca 1920 roku przygotowywana była zbrodnicza genialność powstania Korfantego, jak nazwano wysadzenie 9. mostów na Odrze i kolei przez grupę kpt. Tadeusza Puszczyńskiego p s. Wawelberg, przerywając łączność z centrami wojskowego i administracyjnego dowodzenia w Nysie, oraz Wrocławiu i Berlinie.

5 Dowódcą Selbstschutzu został generał porucznik Carl Hoefer z Pszczyny. Na arenie międzynarodowej potępiono polskie działania zbrojne /Włochy, Anglia, CSRS/. Obrońcą powstania na Śląsku jest Francja /grozi Niemcom zbrojną interwencją/ oraz rząd polski premiera Wincentego Witosa w Warszawie. Pod bronią było 60 tys. powstańców, w tym 7 tys. ochotników z Polski / 800 oficerów/. Wg szacunków, w walkach zginęło ok powstańców, ok zostało rannych, a zachorowało. Zamordowanych zostało ok Polaków. /Uwaga: w bitwie o Monte Cassino w maju 1944 r. zginęło 923 żołnierzy polskich/. Trzecie Postanie na Górnym Śląsku, pod względem organizacji, uzyskanego efektu, minimalizacji strat i przemocy, było i jest nadal fenomenem w skali światowej. Skutki. 1. Rada Ambasadorów zaakceptowała decyzję Ligi Narodów w sprawie podziału Górnego Śląska. W jej wyniku, Polska uzyskała km. kw., czyli 29 % obszaru plebiscytowego z 996,5 tys. mieszkańców, w tym 250 tys. niemieckojęzycznych. Niemcom przyznano km. kw. z 1.116,5 tys. mieszkańców / 54 % /, w tym ok. 550 tys. polskojęzycznych. Polska otrzymała na Górnym Śląsku także: 53 z 67 kopalń węgla kamiennego, wszystkie 10 kopalń rud żelaza, 10 z 12 kopalń rud cynku i ołowiu, 18 hut cynku, srebra i ołowiu, oraz 9/10 zasobów węgla kamiennego. 2. Bp wrocławski Adolf kardynał Bertram utworzył w Tychach Delegaturę Biskupią dla wschodniej części Górnego Śląska, z ks. Janem Kapicą na czele. 3. Podzielony został jednak, organicznie od 150 lat zespolony kompleks przemysłowy /źródła kopalin i energii elektrycznej/, układ komunikacyjny i technologiczny. Podzielone zostały rodziny /i zasoby ludzkie/, oraz układ urbanistyczny regionu. Nastąpiło: drugie rozbicie narodowo - polityczne i jedności terytorialnej Śląska. Wojciech Korfanty: Gdybym zawsze stosował się do zaleceń rządu, Górny Śląsk dawno przepadł by dla Polski i dalej: Dotychczasowy rząd jest zupełnie bez planu i bez głowy i w ogóle nie ma żadnych wytycznych w swej polityce śląskiej. Teza 2. Trzecie Powstanie Śląskie nie odgrywa w świadomości Polaków szczególnej roli. Nie było w nim polskiego mesjanizmu, mitu ofiarniczego, którego centrum zajmował uciemiężony naród /...na stos, na stos, rzuciliśmy nasz życia los../. Trzecie Powstanie Śląskie było natomiast skrajnie pragmatyczne i skuteczne. Nie miało i nie ma etosu polskiego cierpiętnictwa, którego sensem było i jest odkupienie narodu i świata, / Polska: Winkelriedem narodów, Chrystusem narodów, Reduta Ordona, Samosierra, Warszawskie dzieci... /, więc nie stało się mitogenne. Organizacja, skuteczność, efektywność działań i dyplomacji, nie pasują do słów poety: Sto tysięcy bez pałasza. Tysiąc dziewcząt w bieli, I krzyknęli: Dobra nasza! I wszyscy zginęli.... Dygresja. Katastrofa samolotu TU 154 M w dniu r. w Smoleńsku, przeniesiona została w sferę mitu, co stanowi ożywienie i rewitalizację mesjanizmu jako koncepcji politycznej Andrzeja Towiańskiego /wysłannika Boga na ziemię, celem dokonania moralnej odnowy świata /, Adama Mickiewicza / Tylko pod tym krzyżem, tylko pod tym znakiem... /, Augustyna Cieszkowskiego /w narodzie polskim jest narzędzie Boże/, Karola Libelta /w historii świata, nadchodzi era Polaków/. Wyznaczniki smoleńskiej teologii politycznej /koncepcji politycznej i teologicznej, której twórcy próbują znaleźć spoiwo pomiędzy sferą teologiczną a polityczną/ w Polsce. - Lotnisko jako stół ofiarniczy /Golgota/, czyli deifikacja miejsca, co jest wyrazem neopogaństwa, sekciarstwa, obraża uczucia religijne wyznających Chrystusa, - zanegowanie prawomocności sprawującej swój urząd władzy /analogia: Rzymianie, Piłat/, - teza, jakoby nikt prócz J. Kaczyńskiego i PIS nie ma legitymizacji i moralnego prawa do sprawowania władzy w Polsce. Eucharystia jako dodatek do manifestacji?. Krzyże i pochodnie /Fekelzugi SA?/, z transparentami: Komoruski, Tusk ty matole..., negacja decyzji Kazimierza kard. Nycza i okrzyki do księży, jego wysłanników - Gestapo./. 4. Powołano do życia Województwo Śląskie / r./. Wschodnia część beliebste Provinz Schlesiem i szmaragdu Europy, tj. Górnego Śląska /liczne beatyfikacje i kanonizacje Ślązaków/ stała się dla Polski perłą w koronie. Województwo śląskie, obejmujące teraz km. kw., tj. 1,1 % obszaru II RP, zamieszkałe przez mieszkańców, w tym 71,5 % Polaków, dostarczać będzie Polsce 73 % krajowej produkcji węgla, ponad 78 % produkcji surówki, 87 % cynku, 71 % stali i 99 % ołowiu. Skarb Śląski, wesprze reformy finansów publicznych premiera Władysława Grabskiego. Przesłanki wybuchu powstań na Górnym Śląsku w latach strona 5

6 Relacja z debaty nad przyszłością języka śląskiego jako języka regionalnego W dniu w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja pod hasłem EUROPEJSKIE I REGIONALNE INSTRUMENTY OCHRONY JĘZYKÓW ZAGROŻONYCH. Udział w niej wzięli zarówno posłowie i posłanki na sejm RP jak i zaproszeni przedstawiciele Rady Języka Polskiego, językoznawcy, specjaliści w dziedzinie polityki językowej,socjolingwiści, przedstawiciele mediów a przede wszystkim przedstawiciele Śląskich organizacji. Organizatorem konferencji była Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych Sejmu RP oraz Biuro Analiz Sejmowych a honorowy patronat nad konferencją objęła marszałkini Sejmu p. Ewa Kopacz. Dzięki uprzejmości posła, p. Marka Plury w w/w konferencji wziął udział również przedstawiciel Związku Górnośląskiego p. Marek Sobczyk. Rozbudowany program wielogodzinnej konferencji ustawił problematykę śląską w jej drugiej, popołudniowej, znacznie opóźnionej czasowo w stosunku do harmonogramu części, co wpłynęło zarówno na frekwencję na sali obrad jak i brak możliwości pełnego wypowiedzenia się wszystkich zainteresowanych osób. Pomimo to, konferencja w dosyć transparentny sposób wykazała utrzymujące się kontrowersje i brak jednoznacznej wypadkowej starań o uznanie naszej GODKI za język regionalny. Przedstawicielka Rady Języka Polskiego dr hab. Katarzyna Kłosińska, w sposób dość nieporadny i niepodbudowany wiedzą historyczną wyraziła opinię, iż Śląszczyzna to zaledwie gwara i nie potrzeby podnosić jej prestiżu uznając ją za język regionalny. Poza tym uznanie Śląskiej Godki za język regionalny wg Rady Języka Polskiego byłoby pierwszym etapem dążeń separatystycznych Śląska. Po tej wypowiedzi pani Kłosińskiej z sali zaczęły padać liczne głosy sprzeciwu i oburzenia wobec próby potraktowania Ślązaków jako zdeklarowanych separatystów. Prelegentka zapewne uznając swój błąd wygłoszenia jednego zdania za dużo, złagodziła nieco ton wypowiedzi, co nie zmieniło niskiej oceny wartości merytorycznej jej wystąpienia. Należy w tym miejscu wspomnieć, iż Rada Języka Polskiego jest jednostką opiniującą zasadność uznawania gwar i dialektów za języki regionalne. Na tle dyskomfortu wysłuchania powyższej wypowiedzi z wielką ulgą i zadowoleniem przyjęty został głos w dyskusji dr hab. Jolanty Tambor, która w sposób precyzyjny a zarazem nie pozbawiony uroku wykazywała, iż Śląszczyzna to dużo więcej niż gwara i dialekt co powinno skutkować uznaniem Godki za język regionalny. W podobnym tonie wypowiedział się moderator dyskusji prof. dr hab. Bogusław Wyderka, zdecydowanie twierdząc, iż Śląszczyzna jest już od dawna na etapie post- -dialektalnym co stawia ją w bezdyskusyjnej kolejce do uznania jej za język regionalny. W toku dyskusji głos zabrało kilku przedstawicieli organizacji śląskich, w tym m.in. zrzeszającą śląskich nauczycieli oraz stowarzyszenia Nasz Wspólny Śląski Dom. Klimat tych wypowiedzi absolutnie nie miał antypolskiego tła, a zawarte w nich treści zachęcały obie strony językowej barykady do pochylenia się nad tematem ochrony i rewitalizacji Śląszczyzny. Wszelkie funkcjonujące i uznane na świecie języki, a jest ich ponad 7 tysięcy posiadają status języków mniejszościowych lub regionalnych, co stawia je w rzędzie języków uprzywilejowanych o niewielkim stopniu zagrożenia wymarciem. Podstawowymi czynnikami rozwoju języka i zminimalizowania ryzyka jego wymarcia są m.in. edukacja przedszkolna, szkolna, podejmowanie inicjatyw kulturalnych przez instytucje państwowe typu muzea, teatry, media jak również przez organizacje pozarządowe bądź sektor prywatny. Uznanie Śląszczyzny za język regionalny pozwoliłoby z jednej strony zobowiązać Państwo do wdrożenia edukacyjnego programu przedszkolnego i szkolnego (w tym szkolnictwa wyższego) a z drugiej zabezpieczyło szeroki dostęp mieszkańców śląska do kultury i nauki naszego regionu. Nie ma możliwości uchronienia języka od wymierania jedynie na zasadzie przekazu międzypokoleniowego dokonującego się w domowym zaciszu. Należałoby wzorem Kaszubów doprowadzić do uznania Godki za język regionalny. Przyglądając się faktom należy stwierdzić, że jeszcze w 1991 roku języka kaszubskiego uczyło się około 4 tysięcy dzieci podczas gdy w chwili obecnej ich liczba znacznie przekracza 15 tysięcy. Spis powszechny w 2002 roku ujawnił, iż 52 tysiące ludzi posługuje się językiem kaszubskim podczas gdy już w spisie z 2011 roku posługiwanie się kaszubskim zadeklarowało ponad 110 tysięcy osób. Ten znaczny wzrost można uzasadnić efektem działania szkół, mediów i instytucji upowszechniający na co dzień funkcjonowanie języka kaszubskiego. Powyższe przykłady ewidentnie pokazują korzyści służące zachowaniu kultury językowej. Należy przy tym podkreślić, iż Kaszubi są endemitami, a więc są grupą etniczną występującą jedynie w Polsce. Terytorium zamieszkiwania Ślązaków wykracza poza granice Polski, co daje dodatkowe możliwości pokazania w szerszej skali zarówno ich osiągnięć jak i bolączek szarej codzienności. Dla wypełnienia warunków uznania języka regionalnego niezbędna jest m.in. jego kodyfikacja. Jest to nieba- strona 6

7 gatelne wyzwanie, któremu musieli sprostać również Kaszubi. Cel nadrzędny, jakim było uzyskanie prawnego instrumentu ochrony języka podsycał ich determinację w domknięciu tej sprawy i postawieniu kropki nad i. Podobne, znacznie zaawansowane prace kodyfikacyjne trwają również w temacie języka śląskiego. Zwieńczeniem tej mozolnej orki różnorodnych śląskich pól będzie wspólnie wypracowany kodyfikacyjny plon - wypadkowa wielu kompromisów. Ważnym aspektem ochrony języka jest jego rewitalizacja, wskazująca z jednej strony na konieczność obecności języka w szkołach a drugiej strony poszukująca odrębności i tajemnic regionalnych oraz pozwalająca na interpretowanie świata w języku regionalnym. O tych i innych problemach w swoim wystąpieniu mówił poseł Marek Plura, któremu sprawa śląska jest szczególnie bliska. Troska o uchronienie języka śląskiego, potrzeba zgody oraz przełamania barier urzędniczych jak również obalenie mitów i stereotypów o przesiąkniętym separatyzmem Śląskiem była mottem jego wypowiedzi. Przyjemnym akcentem wystąpienia posła Marka Plury była bluzka z napisem Ślonsko godka to je to, w której prowadził swoją wypowiedź. Ten napis powinien być również pointą niniejszej relacji oraz dawać siłę i nadzieję na kompromis, pozwalający na wdrożenie procesu legislacyjnego, uznającego Godka za język regionalny. Licząc na uzyskanie przychylnego podejścia urzędników, językoznawców, specjalistów w dziedzinie polityki językowej, planowania językowego, polityki mniejszościowej i socjolingwistyki jak również polityków do tematu Śląszczyzny, należy kontynuować i promować wszelkie formy ogólnopolskiej dyskusji, w tym formę zrelacjonowanej powyżej konferencji, która pomimo kilku niedociągnięć kruszy mury urzędniczego i politycznego uporu. Wiceprezes Koła Katowice Śródmieście Związku Górnośląskiego Marek Sobczyk W dniu gościem członków Koła Katowice - Śródmieście Związku Górnośląskiego był przewodniczący Ruchu Autonomii Śląska pan Jerzy Gorzelik. Dotychczasowa współpraca obu organizacji nie należała być może do książkowych, tym bardziej spotkanie to miało służyć rozwianiu pewnych mitów oraz stereotypów krążących wokół tej szorstkiej przyjaźni. Mottem dyskusji było pytanie Czy potrzebna jest Górnośląska Partia Regionalna? Pytanie na pozór proste aczkolwiek odpowiedź już nie jest tak jednoznaczna. Szereg pozytywów generowanych przez powstanie tego typu partii takich jak np. konsolidacja sił pro-śląskich oraz wspólny front w dążeniu do realizowania regionalnych przedsięwzięć nieco blednie przy dysonansach mogących nastąpić w ogólnorozumianej sferze politycznej, ryzyku wyblaknięcia indywidualnego kolorytu każdej organizacji w tyglu partyjnej dyscypliny. Te i inne dylematy dotyczące potrzeby powstania Górnośląskiej Partii Regionalnej były poruszane szczegółowo przez naszego gościa a wypadkowa pozytywów i negatywów nie wskazała jednoznacznie odpowiedzi pozostawiając tę kwestię otwartą. Należy przy tym dostrzec ważny czynnik wpływający negatywnie na powołanie takowej partii, a mianowicie Związek Górnośląski w przeciwieństwie do Ruchu Autonomii Śląska nie ma zabarwienia politycznego co stawia pod znakiem zapytania możliwość współpracy na tej płaszczyźnie. Zdecydowanie natomiast można mówić o uzupełnianiu się działalności obu organizacji, tworzeniu bądź wspieraniu wspólnych inicjatyw służących nie celom partyjnym lecz rozwojowi naszej małej ojczyzny. Konkluzją tej części spotkania było potwierdzenie woli współpracy w ramach powołanej do życia w 2012 roku Rady Górnośląskiej, w skład której oprócz Związku Górnośląskiego oraz Ruchu Autonomii Śląska wchodzą m.in. Pro Loquela Silesiana, Związek Ślązaków, Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej, Towarzystwo Piastowania Mowy Śląskiej Danga, Ślonsko Ferajna Stowarzyszenie Silesia Schola, Przymierze Śląskie, Fundacja Silesia oraz Nasz Wspólny Śląski Dom. Czy to musi być szorstka przyjaźń Jednym z gorąco dyskutowanych tematów była również przyszłość Muzeum Śląskiego w kontekście zachodzących tam zmian personalnych oraz prób zdezawuowania typowo śląskiego charakteru wystawy stałej. W toku dyskusji wskazywano na bezzasadne zdaniem rozmówców odwołanie dr Leszka Jodlińskiego z funkcji Dyrektora Muzeum Śląskiego oraz wyrażano zaniepokojenie spolaryzowanym politycznie sposobem dobierania eksponatów oraz dzieł sztuki. Troska o prawdę historyczną będzie powodem bacznego obserwowania poczynań nowego dyrektora MŚ dr Dominika Abłamowicza, deklarującego prawdę i obiektywizm przy tworzeniu historycznego przekazu. Ślązacy bezspornie zasługują na zachowanie dziedzictwa tego regionu a misję tę ma spełniać w głównej mierze Muzeum Śląskie, którego zadaniem będzie nie tylko przechowywanie materialnych i niematerialnych dóbr kultury ale również ich nowoczesna prezentacja, zachęcająca tych młodych i starych do chętnego przyswajania śląskich dóbr kultury, ich pomnażania oraz propagowania w kraju i za granicą. Konkludując, dobro Śląska powinno leżeć w dobrze pojętym interesie nie tylko każdego Ślązaka ale i Polaka a to z kolei pozwoli na więcej wspólnej pasji i mniej uczuć zwanych potocznie szorstką przyjaźnią. Wice-Prezes Koła Katowice-Śródmieście Związku Górnośląskiego Marek Sobczyk strona 7

8 BENEFIS GREGORA Jest taki karlus, synek na Śląsku, co zowdy nosi gowa do góry. To osobowość wcale niy wonsko, bo zrobiył wiela w sferze kultury. Wiela pieśniczek razym z muzykom i wszystkie dobre bo richtig ślonskie, A ze familiom: żonom i cerom tworzył swe dzieła cołkiym niywonske. Potym do tego dołonczył wnuczek, kery na krzipkach poradzi grać, I ło to idzie bo przeca zowdy, ło pokolynia trza boło dbać. Łon ta muzyka mo cołko w gowie, co chwila inne pomysły mo A już nojlepszo Sobota w Bytkowie, kożdymu tukej uciecha do. Jedne co moga pedzieć Ci Gregor, że jes żeś synek ciepły, wrażliwy, Jak wystympujesz tu do hanysów, zowdyś dlo widza serdeczny, tkliwy. Pomysłów w gowie Ci niy brakuje, samych szlagierów mosz łogrom wielki, Z kożdom widowniom kontakt znojdujesz i niy uciekosz łod wyzwań wszelkich. Tero fajrujesz swe gryfne chwile, piykne rocznice som Twoim świyntym. Patrzcie jak trefioł, ta nowo płyta jest przeca za to gryfnym prezyntym. Myśla że bydzie tych płytek wiela i tego życzy Ci ta publika, Mono w Bytkowie bydzie niydziela, to by dopiyro była replika. Przyjmij więc Gregor te moje słowa, jako pamiątka w tym ważnym dniu. Cołko rodzina, ta ze Bytkowa, życzy Ci w zdrowiu lot dalszych stu. Grej nom i śpiywej swoje przeboje i coby żodyn Cie niy wykiwoł. Bo niych nareszcie coś bydzie Twoje, a co to bydzie?- Śląski festiwal!!!! Na koniec moje podziyńkowanie, za to coś zrobioł dla nos dlo Związku. Niych ta współpraca, przyjaźń łostanie, mimo Twych nowych durch łobowiązków. Wiersz dedykuje Ci ślonski borok Ale durch wierny przyjaciel Polok. Cobyś w działaniu niy stracioł wiary, ŚLONSKO KULTURA CHYTEJ ZA BARY!! Z okazji jubileuszu 70 urodzin oraz 50 lecia pracy twórczej Grzegorza Spyry, ten okolicznościowy wierszyk dedykuje w imieniu Związku Górnośląskiego a zwłaszcza Bractwa Artystycznego: Henryk Polok. CHORZÓW dnia kącik poezji KOCHAĆ... Kochać znaczy móc. Móc być ze sobą blisko. Móc znosić ciężar kłopotów i trosk. I wybaczać mimo wszystko. Kochać znaczy chcieć. Chcieć trwać ze sobą razem W ciepłe słońce, w zimny deszcz, W śnie, w marzeniu i w koszmarze. Kochać znaczy być. Być szczęśliwym, Nawet przechodząc udrękę. I śmiać się i płakać i śnić Trzymając tę drugą osobę za rękę. Kochać znaczy czuć. Czuć się bezpiecznie i pewnie. Czuć tę wspaniałą, wzajemną zażyłość, Tą która zwie się miłość. A miłość to magia, Najpiękniejszy z czarów. Najsilniejsze uczucie. Pogromca koszmarów. To uśmiech w ciepły poranek I w zimowy wieczór. Szacunek, spokój, wsparcie w działaniu, A przy upadku pomoc we wstawaniu. To być ze sobą, Nieważne co i nieważne kiedy. To dbanie o siebie i wspólne potrzeby. Miłość to autor najpiękniejszych słów. Zdania które często zmienia życie. Które każdy powinien kiedyś usłyszeć. Takie ono proste, takie króciutkie. 10 liter i 2 słowa. Ale potrafi czynić cuda. Ten kto je słyszał dobrze wie. A to zwyczajne Kocham Cię. Lucynka Polok lat 13 Wydawca: Związek Górnośląski Katowice ul. Stalmacha 17, tel , Druk: KAGA-DRUK, ul. Sarmacka 7, Katowice, tel , , strona 8

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy.

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Moduł dział - temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1. -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg)

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem

Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem Radom, 6 lipca 2015 r. Sprawozdanie z seminarium pt: Zarządzanie Państwem W dniu 3 lipca 2015 r. w Domu Technika w Radomiu przy ul. Krukowskiego 1 odbyło się seminarium na temat: Zarządzanie państwem przez

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów Wersja z dn. 11. 05. 2011 r. PAKT DLA KULTURY zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Obywateli Kultury

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU? Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH Zarząd Główny 03-435 WARSZAWA ul. 11 Listopada 17/19 STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA PROGRAM DZIAŁANIA ZARZĄDU GŁÓWNEGO

Bardziej szczegółowo

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich:

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich: Protokół z XXVI posiedzenia Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej Szczecin, 29-30 września 2015 r. 1. Zalecenia -Współpraca przygraniczna - 1. Połączenia

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego,

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 4. Przedmiot działalności pożytku publicznego, 5. Procedury,

Bardziej szczegółowo

Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny

Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny Warszawa, 19.04.2012 Spis Treści LIST WPROWADZAJĄCY str. 3 ORGANIZATOR str. 4 OPIS PROJEKTU str. 5 CEL PROJEKTU str. 6 PROGRAM PRAW CZŁOWIEKA

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane dn. 7 listopada 2013) Tematy pomocnicze I. Rodzina fundamentem życia społecznego 1. Rodzina fundamentem życia społecznego

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych

Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych Stanowisko Rządu wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym,

Bardziej szczegółowo

Samorządowy Oskar dla Mirosława Lecha, wójta gminy Korycin

Samorządowy Oskar dla Mirosława Lecha, wójta gminy Korycin Samorządowy Oskar dla Mirosława Lecha, wójta gminy Korycin Po raz 18. wręczono w Warszawie samorządowe Oskary, czyli nagrody im. Grzegorza Palki, nadawane przez Ligę Krajową za wybitne zasługi dla samorządu

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie pod nazwą POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 HISTORIA DLA OSÓB NIESŁYSZĄCYCH POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza można uzyskać maksymalnie 00 punktów

Bardziej szczegółowo

Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej

Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej 1. Wybory do sejmu ustawodawczego (1919r.) 26 stycznia 1919 r. przeprowadzono wybory w dawnym Królestwie i Galicji Zachodnie, w czerwcu 1919 dołączyli

Bardziej szczegółowo

Wychowanie patriotyczne. Plan pracy

Wychowanie patriotyczne. Plan pracy Katowice 10.09 2016r. Wychowanie patriotyczne Plan pracy Założeniem programu jest przygotowanie ucznia szkoły podstawowej do obywatelskiej i patriotycznej aktywności w społeczeństwie obywatelskim i wyposażenie

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA U ŹRÓDEŁ USTROJU MARCOWEGO. I. Powrót na mapę polityczną Europy. Wstęp... 11

Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA U ŹRÓDEŁ USTROJU MARCOWEGO. I. Powrót na mapę polityczną Europy. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp.............................................................. 11 CZĘŚĆ PIERWSZA U ŹRÓDEŁ USTROJU MARCOWEGO I. Powrót na mapę polityczną Europy Rozdział 1. Ziemie polskie w latach 1917

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA. 24 kwietnia, Warszawa 2010 r.

Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA. 24 kwietnia, Warszawa 2010 r. Ogólnopolska Konferencja LOBBING W PROCESIE STANOWIENIA PRAWA 24 kwietnia, Warszawa 2010 r. 1 Spis treści LIST WPROWADZAJĄCY str. 3 ORGANIZATOR str. 4 OPIS PROJEKTU str. 5 PRELEGENCI str. 7 STRUKTURA MERYTORYCZNA

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY POD AKACJĄ W LUBLINIE

MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY POD AKACJĄ W LUBLINIE PROGRAM WYCHOWAWCZY MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY Pod Akacją w Lublinie w roku szkolnym 2016/2017 Młodzieżowy Dom Kultury Pod Akacją w Lublinie jest publiczną placówką wychowania pozaszkolnego. Stwarza możliwości

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane 7 listopada 2013) Wykaz tematów zgłoszonych 7.11.2013 r. na spotkaniu przygotowawczym do XVI Warmińsko-Mazurskich

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI Justyna Drogosz Organizacje pozarządowe trzeci sektor Trzeci sektor to ogół prywatnych organizacji, działających społecznie i nie dla zysku, czyli organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 24.04.2013 godz. 16:41:15 Numer KRS: 0000458416 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o:

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o: PROJEKT Program Współpracy Gminy Gostynin z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII Przedmowa XIII Część 1 TEORIE POLITYCZNE 1. Co to jest polityka? Definiowanie polityki 4 Polityka jako sztuka rządzenia 6 Polityka jako sprawy publiczne 10 Polityka jako kompromis i konsensus 11 Polityka

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne..

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. Spis treści Wstęp... 7 Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne... 11 Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. 27 Rozdział III Demokracja i totalitaryzm. Kryzys polityczny

Bardziej szczegółowo

STATUT. Klubu Myśli Obywatelskiej Orzeł przy XV Liceum Ogólnokształcącym im. Zjednoczonej Europy w Gdańsku

STATUT. Klubu Myśli Obywatelskiej Orzeł przy XV Liceum Ogólnokształcącym im. Zjednoczonej Europy w Gdańsku STATUT Klubu Myśli Obywatelskiej Orzeł przy XV Liceum Ogólnokształcącym im. Zjednoczonej Europy w Gdańsku ROZDZIAŁ PIERWSZY Postanowienia Ogólne 1. Klub Myśli Obywatelskiej Orzeł, działający przy XV Liceum

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Zgodnie z Podstawą Programową jako priorytetowe przyjmuje się na lekcjach plastyki w gimnazjum wymagania ogólne: 1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV. Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej

Spis treści. Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV. Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej Spis treści Wykaz skrótów... XIX Przedmowa... XXV Część I. Administracja w okresie II Rzeczypospolitej Rozdział I. Pojęcie oraz geneza II Rzeczypospolitej... 7 1 1. Problem tożsamości i ciągłości państwa

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-33-07 Druk nr 1624 Warszawa, 6 kwietnia 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

Śląskie. Manual systemu identyfikacji wizualnej. (beneficjenci)

Śląskie. Manual systemu identyfikacji wizualnej. (beneficjenci) Śląskie. Manual systemu identyfikacji wizualnej 2016 (beneficjenci) str. 2 1. 2. 3. wprowadzenie logo zasady pisowni str. 3 str. 9 str. 25 1 wprowadzenie podstawowe wartości str. 3 Pozytywna energia jest

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.3.2010 KOM(2010)78 wersja ostateczna KOMUNIKAT KOMISJI Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet Deklaracja Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie LexPolonica nr 27335. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2010.234.1536 (U) Działalność pożytku publicznego i wolontariat zmiany: 2011-07-01 Dz.U.2011.112.654 art. 166 2011-10-30 Dz.U.2011.205.1211 art. 2 2011-11-03

Bardziej szczegółowo

Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych

Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych Harmonogram konkursów dla organizacji pozarządowych Nazwa konkursu 1 Otwarte konkursy ofert 9 grudzień 2014 W zależności od konkursu Konkursy na rok 2015 dotyczące działań z zakresu: -mediacji, -historii

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 206/207 dla klasy I a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 2 Liczba godzin do wypracowania

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE Podstawa prawna: 1.Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z póżn. zm.).

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku

Bardziej szczegółowo

Artykuły Konwencji ONZ o Prawach Dziecka (ang. UNCRC)

Artykuły Konwencji ONZ o Prawach Dziecka (ang. UNCRC) Artykuły Konwencji ONZ o Prawach Dziecka (ang. UNCRC) Ochrona praw dzieci i młodzieży Twoje prawa opisane są w Konwencji ONZ o Prawach Dziecka (ang. UNCRC). Jednym z zadań należących do Komisarza jest

Bardziej szczegółowo

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Kalendarz Maturzysty 2011/12 Wiedza o społeczeństwie Michał Krzywicki Drogi Maturzysto, Oddajemy Ci do rąk profesjonalny Kalendarz Maturzysty z WOSu

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach.

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: HISTORIA Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. ETAP WOJEWÓDZKI

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014.

Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014. Sprawozdanie z pracy pełnomocnika wojewody Zachodniopomorskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych w roku 2014. 1. Liczba spotkań ze środowiskami mniejszości narodowych i etnicznych, w tym zorganizowanych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.)

STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.) STOWARZYSZENIA ZWYKŁE DZIAŁAJĄCE NA TERENIE POWIATU KOŁOBRZESKIEGO (nie podlegające obowiązkowi rejestracji w Sądzie Rejonowym.) 1) Stowarzyszenie Na Rzecz Popierania Demokracji Lokalnej CENTROPRAWICA

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Koło historyczne 1abc

Koło historyczne 1abc Koło historyczne 1abc Autor: A.Snella 17.09.2015. Zmieniony 05.10.2016.,,Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku, teraźniejszości ani prawa do przyszłości.'' JÓZEF

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej

Bardziej szczegółowo

Komunikowanie a ideologia

Komunikowanie a ideologia Elżbieta Laskowska Komunikowanie a ideologia Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji 1, red. Michał Grech, Anette Siemes, Wrocław 2012 Przykład sądu quasi-asertywnego: Społeczeństwo obywatelskie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9

Spis treści. Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9 Spis treści Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9 1909 Orędzie jego Ekscelencji Biskupa Płockiego do Diecezjan Płockich... 17 List pasterski na Post Wielki r. 1909... 21 List

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku. Teksty źródłowe

Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku. Teksty źródłowe Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku Teksty źródłowe Odezwa Rady Regencyjnej do Narodu Polskiego -11 listopada 1918 r. Rada Regencyjna do Narodu Polskiego. Wobec grożącego niebezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON A YADEMECUM NATO Wydanie jubileuszowe Dom Wydawniczy Bellona przy współpracy Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON Warszawa 1999 SPIS TREŚCI Strona Słowo wstępne Sekretarza

Bardziej szczegółowo

11 Konferencja Ministrów ds. Sportu państw członkowskich Rady Europy Ateny, Grecja grudnia 2008 r.

11 Konferencja Ministrów ds. Sportu państw członkowskich Rady Europy Ateny, Grecja grudnia 2008 r. Rada Europy i Sport MSL11 (2008 r.) 8 wersja ostateczna 17.12.2008 r. 11 Konferencja Ministrów ds. Sportu państw członkowskich Rady Europy Ateny, Grecja 10-12 grudnia 2008 r. przyjęła rezolucję nr 3 Bieżące

Bardziej szczegółowo

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 19 grudnia 2008 r. Druk nr 345 P POPRAWIONE SPRAWOZDANIE KOMISJI USTAWODAWCZEJ (wraz z zestawieniem wszystkich wniosków) o projekcie uchwały

Bardziej szczegółowo

Drodzy Bracia i Siostry Rodziny Wincentyńskiej,

Drodzy Bracia i Siostry Rodziny Wincentyńskiej, Drodzy Bracia i Siostry Rodziny Wincentyńskiej, Okres Wielkiego Postu jest sprzyjającym czasem do rozważania tajemnic naszej wiary. Ponownie jesteśmy zaproszeni do przyłączenia się do Jezusa w Jego wędrówce

Bardziej szczegółowo

STATUT Fundacji Graceland. Postanowienia ogólne

STATUT Fundacji Graceland. Postanowienia ogólne STATUT Fundacji Graceland Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Graceland zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez Dominikę Janik- Hornik zwaną dalej Fundatorem, aktem notarialnym sporządzonym przez

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych.

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STATUTU SPOŁECZNEGO KOMITETU BUDOWY POMNIKA HISTORYCZNEGO przez młodzież w Sułowie.

PROJEKT STATUTU SPOŁECZNEGO KOMITETU BUDOWY POMNIKA HISTORYCZNEGO przez młodzież w Sułowie. PROJEKT STATUTU SPOŁECZNEGO KOMITETU BUDOWY POMNIKA HISTORYCZNEGO przez młodzież w Sułowie. Rozdział I Postanowienia ogólne. 1. Nazwa stowarzyszenia. SPOŁECZNY KOMITET BUDOWY POMNIKA HISTORYCZNEGO PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Konferencja Naukowa. Przyszłość polskiej energetyki:

Konferencja Naukowa. Przyszłość polskiej energetyki: Konferencja Naukowa Przyszłość polskiej energetyki: Gaz łupkowy Energia jądrowa Warszawa, 27.04.2012 Spis Treści LIST WPROWADZAJĄCY str. 3 ORGANIZATOR str. 4 OPIS PROJEKTU str. 5 ZAPROSZENI PRELEGENCI

Bardziej szczegółowo

Mniejszość niemiecka na Śląsku w świetle Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 r.

Mniejszość niemiecka na Śląsku w świetle Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 r. Mniejszość niemiecka na Śląsku w świetle Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 r. Opublikowane w marcu 2012 r. pierwsze, syntetyczne wyniki Narodowego Spisu Powszechnego (NSP) z 2011 r. potwierdziły tendencję

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 29 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie

Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie Dni Europejskie na Uniwersytecie Gdańskim, 6 maja 2014 r. Artur Jabłoński (Kaszëbskô Jednota) Europa nie jest homogeniczna. Oprócz państw narodowych,

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE Numer identyfikacyjny Wypełnia Rejonowa Komisja Konkursowa Imiona i nazwisko...

Bardziej szczegółowo