SPIS TREŚCI. Niniejszy katalog powstał jako rezultat projektu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŚCI. Niniejszy katalog powstał jako rezultat projektu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki"

Transkrypt

1

2 Niniejszy katalog powstał jako rezultat projektu: SPIS TREŚCI MROCZNA STRONA GRANICY - skala i przyczyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą Program Operacyjny Kapitał Ludzki Numer i nazwa Priorytetu: VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Numer i nazwa Działania: 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie WSTĘP OPIS ZASTOSOWANEJ METODOLOGII BADANIA OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU Numer i nazwa Poddziałania: Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH PODSUMOWANIE Kierownik projektu: dr Paweł Walawender Autor projektu i kierownik zespołu badawczego: mgr Artur Polakiewicz Skład ekspertów i konsultantów: dr Piotr Długosz dr Tadeusz Gardziel dr Dariusz Wyrwa dr hab. Grzegorz Ostasz dr Renata Wielgos - Struck dr Barbara Marek Zborowska dr Sławomir Solecki mgr Dominika Izdebska mgr Hubert Kotarski mgr Małgorzata Bozacka mgr Mariusz Ziaja mgr Iwona Kurcz Krawiec mgr Marek Iwasieczko mgr Marcin Kamiński Nr projektu: WND-POKL /08 Instytucja Wdrażająca: Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Strona projektu: Realizator projektu: BD Center Zaczernie k. Rzeszowa Miłocin 229 tel. (017) fax. (017) e mail: Internet: Zdjęcia: Krzysztof Koch 2

3

4 Wstęp OPIS ZASTOSOWANEJ METODOLOGII BADANIA W powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą wciąż panuje duże bezrobocie i subregion ten należy do jednych z najsłabiej rozwiniętych obszarów Unii Europejskiej. Przyczyny wysokiego bezrobocia sięgają przeszłości. Proces przemian społecznych, zamiast odciążyć niektóre grupy, doprowadził do ich marginalizacji. Przegranymi w procesie transformacji społecznej są bezrobotni. Zabezpieczenia socjalne, społeczny status i kwalifikacje zawodowe, które określały ich życiowe perspektywy do początku lat 90., nie są już wystarczające. W tej sytuacji poszkodowane warstwy społeczne zmuszone były szukać innych źródeł utrzymania. Nowe możliwości dała szara sfera gospodarki i niesformalizowane formy zarobku. Obok produkcji rolniczej, zasiłków socjalnych i emigracji zarobkowej, powszechną formą przeciwdziałania bezrobociu i biedzie stał się przemyt. Na negatywne skutki szarej strefy i przemytu wskazują również przedsiębiorcy. Nie są oni w stanie konkurować z granicą, która przynosi łatwy zarobek. Pracodawcy oferują często niższe wynagrodzenie, niż wynosi potencjalny dochód z przemytu. Specyficzna sytuacja powiatów graniczących z Ukrainą sprawia, że mimo dużego bezrobocia trudno znaleźć tam pracowników. Przyczyn tego należy szukać w tym, że część zarejestrowanych bezrobotnych w rzeczywistości nie jest bez pracy, a wysokie koszty pracy sprawiają iż przedsiębiorcy zatrudniają ludzi na czarno. Ponad to trudno oszacować, jaki jest faktyczny odsetek osób pozostających bez pracy, gdyż drobni przemytnicy często nie widzą sensu zgłaszania się do PUP-ów. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, działanie 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wsparcie aktywności zawodowej w regionie, poddziałanie Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy. Prezentowany katalog przedstawia główne wnioski z panelu eksperckiego i badań terenowych, które pozwoliły na zdiagnozowanie subregionalnego rynku pracy pod kątem skali, przyczyn i społecznych skutków występowania szarej strefy. Badaniami, zarówno ilościowymi, jak i jakościowymi, objęci zostali m.in. przedsiębiorcy, osoby bezrobotne oraz osoby przekraczające granicę polsko ukraińską w celach przemytniczo zarobkowych (tzw. mrówki ) z powiatów lubaczowskiego, jarosławskiego, przemyskiego i bieszczadzkiego. 1.1 Cel badania Celem badań było dokonanie diagnozy i zebranie informacji pozwalających zwiększyć efektywność podejmowanych inicjatyw na rzecz zredukowania skutków i przyczyn szarej strefy w powiatach województwa podkarpackiego graniczących z Ukrainą. Uzyskanie tego celu było możliwe poprzez osiągnięcie następujących celów szczegółowych: 1. Zebranie informacji od przedsiębiorców na temat ich postaw, obaw i trudności związanych z występowaniem szarej strefy i branż, których ona dotyczy oraz zapotrzebowania na pracowników i ich kwalifikacje. 2. Zdiagnozowanie opinii bezrobotnych na temat ich ekonomicznych i społecznych postaw i aspiracji w stosunku do rynku pracy oraz funkcjonowania w szarej strefie. 3. Zdiagnozowanie postaw i zebranie informacji od osób przekraczających granicę polsko ukraińską w celach przemytniczo zarobkowych (tzw. mrówek ) na temat ich stosunku do rynku pracy oraz funkcjonowania w szarej strefie. 4. Zebranie informacji o przemycie i handlu przygranicznym oraz ich wpływie na gospodarkę województwa podkarpackiego w oparciu o istniejące dane. 5. Zebranie informacji od pracowników Straży Granicznej, Izby Celnej, Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej oraz Powiatowych Urzędów Pracy na temat przemytu, handlu przygranicznego i rynku pracy oraz postaw w stosunku do tych zjawisk. 6. Opracowanie Katalogu rozwiązywania problemów 1.2 Przedmiot badań Przedmiot badań był bardzo szeroki i obejmował swym zasięgiem następujące grupy: przedsiębiorców z powiatów lubaczowskiego, jarosławskiego, przemyskiego i bieszczadzkiego; osóby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowych Urzędach Pracy w tychże powiatach przygranicznych; osób przekraczających granicę polsko ukraińską w celach przemytniczo zarobkowych (tzw. mrówek ); pracowników formacji ochrony granic i służb celnych; pracowników instytucji wsparcia. Wyselekcjonowane grupy pozwoliły na wieloaspektowe i bezstronne zbadanie tematu, o którym subiektywna wiedza potoczna różnych grup jest bardzo rozbudowana. Takie podejście w efekcie przyczyniło się do powstania nowych koncepcji mających na celu zredukowanie skutków szarej strefy oraz zwiększenie świadomości społeczeństwa odnośnie badanego problemu. Wychodząc na przeciw tym nade aktualnym problemom, firma BD Center zakończyła realizacje projektu badawczego pt.: MROCZNA STRONA GRANICY skala i przy czyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą. Wdrażany był on na podstawie umowy zawartej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Rzeszowie, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach szarej strefy w powiatach województwa podkarpackiego graniczących z Ukrainą. 7. Wyposażenie władz województwa podkarpackiego oraz pracowników organów działających na rzecz walki z szarą strefą w wiedzę na temat danego zagadnienia, a w konsekwencji podniesienie efektywności wsparcia osobom funkcjonującym w szarej strefie. 5 6

5 OPIS ZASTOSOWANEJ METODOLOGII BADANIA OPIS ZASTOSOWANEJ METODOLOGII BADANIA 1.3 Zastosowane metody i techniki W badaniach realizowanych w trakcie projektu MROCZNA STRONA GRANICY - skala i przyczyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą zastosowano różnorodne metody i techniki badawcze zarówno ilościowe jak i jakościowe. Stosowane były przede wszystkim kwestionariuszowe wywiady indywidualne, indywidualne wywiady pogłębione oraz zogniskowane wywiady grupowe. Dodatkowo zastosowano analizę danych zastanych, obserwację uczestniczącą oraz panel ekspercki określany mianem metody delfickiej. Wykorzystanie poszczególnych metod i technik przekładało się na poszczególne grupy badawcze następująco: Badania sondażowe na reprezentatywnej próbie: Wywiady kwestionariuszowe z przedsiębiorcami (zakładana próba n=1200). Wywiady kwestionariuszowe z bezrobotnymi (zakładana próba n=1200). Wywiady kwestionariuszowe z mrówkami (zakładana próba n=600). Badania jakościowe: Zogniskowane wywiady grupowe (FGI) prowadzone wśród osób bezrobotnych oraz przekraczających granicę w celach zarobkowych (tzw. mrówki). Wywiady pogłębione (IDI) z przedstawicielami Straży Granicznej, Izby Celnej, Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej oraz Powiatowych Urzędów Pracy. Analiza dokumentów zastanych pod kątem zdiagnozowania skali nielegalnego handlu przygranicznego i przemytu na wschodniej granicy województwa podkarpackiego. Obserwacja uczestnicząca na pieszym przejściu granicznym w Medyce z wykorzystaniem miniaturowego sprzętu audio-wideo. Panel ekspercki, którego celem było wyłonienie najbardziej skutecznych instrumentów redukcji szarej strefy. 1.4 Produkty projektu Wszystkie informacje zdobyte w czasie badań zaprezentowały rzeczywisty wymiar zjawiska, nie zdiagnozowanego rzetelnie do tej pory. Wyniki prac ekspertów pozwoliły opracować raporty, na podstawie, których można poznać prawdziwe przyczyny biedy i bezrobocia tego regionu, jak również opracować Katalog rozwiązywania problemów szarej strefy na granicy woj. podkarpackiego z Ukrainą. W rezultacie powstały następujące produkty projektu: Przedsiębiorcy z pogranicza polsko-ukraińskiego W raporcie znajdują się informacje od przedsiębiorców na temat ich postaw, obaw, trudności związanych z występowaniem szarej strefy i branż, których ona dotyczy oraz zapotrzebowaniu na pracowników i ich kwalifikacje. Bezrobotni z pogranicza polsko-ukraińskiego Raport zawiera informacje na temat sytuacji materialno-bytowej bezrobotnych, ich postaw i zachowań w stosunku do powrotu na rynek pracy, a także zdiagnozowanie opinii bezrobotnych na temat ich ekonomicznych, społecznych postaw i aspiracji w stosunku do rynku pracy oraz szarej strefy. Osoby przekraczające granicę polsko-ukraińską w celach przemytniczo-zarobkowych Raport przedstawia diagnozę postaw osób przekraczających granicę polsko-ukraińską w celach przemytniczo-zarobkowych w stosunku do rynku pracy oraz funkcjonowania w szarej strefie. Raport z badań jakościowych wśród pracowników formacji ochrony granic i służb celnych Raport zawiera informacje zebranie i od pracowników Straży Granicznej i Izby Celnej na temat skali przemytu i handlu przygranicznego oraz walki z przemytem oraz ich postaw w stosunku do tych zjawisk. Raport z badań jakościowych wśród pracowników instytucji wsparcia Raport zawiera oceny pracowników PUP-u i MOP- S-u na temat lokalnego rynku pracy, bezrobotnych w kontekście szarej strefy oraz oceny dotychczasowych form wsparcia dla osób potrzebujących i ich skuteczności. Raport z badań jakościowych wśród osób przekraczających granicę polsko-ukraińską w celach przemytniczo-zarobkowych Raport opisuje doświadczenia osób przekraczających granicę polsko-ukraińską w celach przemytniczo-zarobkowych. Przedstawia mechanizmy funkcjonowania granicy jako miejsca pracy oraz postawy tych osób w stosunku do rynku pracy i szarej strefy. Raport z badań jakościowych wśród bezrobotnych z pogranicza polsko-ukraińskiego Raport opisuje doświadczenia bezrobotnych związane z szukaniem zatrudnienia oraz ich opinie na temat ekonomicznych, społecznych postaw i aspiracji w stosunku do rynku pracy oraz szarej strefy. Raport z analizy danych dotyczących pogranicza polsko-ukraińskiego Raport zawiera dane dotyczące przeciwdziałania i zwalczania przestępczości granicznej przez odpowiednie służby oraz dane o sytuacji na granicy polsko-ukraińskiej. Katalog rozwiązywania problemów szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą Dokument Katalogu jest próbą wskazania ewentualnych działań na rzecz redukowania poziomu bezrobocia oraz ograniczenia szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą. 7 8

6 OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU Celem panelu była ostateczna analiza uzyskanych wyników oraz wskazanie działań pozwalających w dłuższej perspektywie czasowej na skuteczną redukcję skutków i przyczyn szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą. Ponadto przed ekspertami uczestniczącymi w panelu postawiono zadanie merytorycznej oceny programów podejmowanych na rzecz neutralizacji szarej strefy oraz poproszono o wyłonienie działań, które mogą przyczynić się do rozwiązywania problemu szarej strefy. Uczestnikami panelu byli przedstawiciele zarówno świata nauki jak również wieloletni praktycy zajmujący się zagadnieniami związanymi z tematem badań. W grupie ekspertów znaleźli się m.in.: prawnicy, ekonomiści, socjologowie oraz kierownicy i pracownicy służb celnych i instytucji wsparcia. Poniżej przedstawiono wybrane stanowiska, propozycje i opinie ekspertów w odniesieniu do poszczególnych działań. 2.1 Działania samorządowe lub rządowe mogące zredukować problem nierejestrowanego bezrobocia Najważniejszym działaniem zmierzającym do redukcji problemu zatrudnienia nierejestrowanego powinno być obniżenie kosztów pracodawców, zwiększenie kontroli oraz likwidacja czasochłonnych procedur i formalności związanych z zatrudnieniem pracownika. W tym celu należałoby dokonać zmian w przepisach prawnych między innymi w obszarze ubezpieczeń społecznych (obniżenie składek na ubezpieczenie społeczne i uproszczenie rozliczeń) i systemie podatków (zmniejszenie podatków). Ograniczaniu tego zjawiska sprzyjać będzie znoszenie barier administracyjnych dla pracodawców zatrudniających pracowników oraz promowanie elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy tj. pracy wykonywanej w ramach prawnego stosunku pracy, ale świadczonej w niepełnym wymiarze czasu pracy, w specyficznych rozkładach czasu pracy, w nietypowych warunkach pracy itp. Poważnym utrudnieniem jest znaczne oddalenie powiatów graniczących z Ukrainą od dużych aglomeracji oraz słaby rozwój technologii teleinformatycznych na tym terenie. W związku z tym większość powstających przedsiębiorstw nastawionych jest raczej na prowadzenie działalności o charakterze lokalnym, a znalezienie klientów wiąże się ze znacznymi wysiłkami. Zatrudnianie na czarno jest często traktowane jako sposób na przetrwanie firm, gdyż wiąże się z obniżeniem kosztów działalności przedsiębiorstwa. Dodatkowo sytuację zdaje się pogarszać niska świadomość społeczeństwa, która przyczynia się do zgody na zatrudnianie bez odpowiedniego zabezpieczenia społecznego. Najlepszą formą przeciwdziałania nierejestrowanemu zatrudnieniu jest zatem wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, jednak konieczne byłoby objęcie powstających firm procesem inkubacji, ze względu na szczególne warunki, w jakich powstają. Należałoby rozważyć przede wszystkim częściową refundację kosztów pracodawcy. Oczywiście kary za nielegalne zatrudnianie pracowników mogą odegrać pewną rolę, ale przy braku alternatywy trudno jest przypuszczać, że spowodują one znaczne obniżenie skali zjawiska. Konieczne jest również podjęcie działań, które przyczyniłyby się do zmiany postaw mieszkańców, szczególnie w obrębie motywacji do działania i przedsiębiorczości. Ponieważ na omawianym terenie największe bezrobocie dotyczy wsi, efekty mogłyby dotyczyć także działań aktywizujących mieszkańców, szczególnie ważna mogłaby być realizacja tzw. wielofunkcyjnego rozwoju terenów wiejskich. Polega ona na rozwijaniu, poza działalnością typowo rolniczą, działalności pozarolniczej, związanej bezpośrednio z rolnictwem, np., zaopatrzenie w materiały i środki produkcji, usługi produkcyjne, transport 9 10 i handel produktami rolnymi, a także agroturystyka, gospodarka leśna, pielęgnacja krajobrazu i ochrona środowiska, ponadto rozwijanie tych profili produkcji rolnej, które do tej pory miały niewielkie znaczenie, np. rolnictwo ekologiczne, gospodarstwa ekologiczne itp. Wszystkie te działania mogą powodować przyrost legalnych miejsc zatrudnienia. Rozwiązaniem mogłoby być potraktowanie przygranicznych regionów jako subregionu problemowego z występującym na jego obszarze specjalnym rodzajem bezrobocia strukturalnego. Taka konstrukcja prawna pozwoliłaby zdobyć dla tego subregionu dodatkowe środki finansowe. Samorządy lokalne bez pomocy zewnętrznej (szczególnie finansowej) nie będą w stanie same podjąć działań zaradczo pomocowych. Wzmocnienie sektora MŚP oraz pomoc lokalnym przedsiębiorcom np. w dziedzinie wykorzystania środków z UE i szeroko pojętego know-how, stałoby się szansą na ograniczenie szarej strefy. Uzyskanie przez te powiaty specjalnego statusu oraz pomocy ze strony polskiego rządu i Komisji Europejskiej, może być jedynym skutecznym sposobem na ograniczenie szarej strefy. 2.2 Działania prewencyjne w walce z szarą strefą Prewencja, chociaż jej skuteczność wymaga długiego okresu czasu, jest z całą pewnością ważnym elementem strategii w walce z szarą strefą. Eksperci biorący udział w panelu zwrócili uwagę między innymi na następujące jej elementy: Przemyślane oddziaływanie na młodzież, jej sposób budowania strategii życiowych oraz dróg kariery zawodowej (np. w formie warsztatów psychologicznych). Jest to kwestia ważna, gdyż udział w szarej strefie może być dziedziczoną metodą na życie, z uwagi na łatwość zarobku, niezależną od wieku, zawodu, potencjalnych aspiracji. Podejmowanie działań zmieniających mentalność ludzi w zakresie zachowań na rynku pracy, a także zwiększających stopień adaptacji do zmieniających się na tym rynku warunków oraz wskazujących na szansę podnoszenia kompetencji w zakresie poszukiwania pracy. Stwarzanie podstaw prawnych do zalegalizowania pracy w szarej strefie w zakresie popularnych usług, takich jak: sprzątanie, czyszczenie, opieka nad dzieckiem, prace ogrodowe. Może warto w tym względzie skorzystać z doświadczeń rządu austriackiego, który chce to uczynić przy pomocy tzw. czeków na usługi. Potencjalni pracodawcy kupowaliby je w kioskach i płacili nimi za usługi, byłyby one podstawą do rozliczeń podatkowych i ubezpieczeniowych oraz możliwa byłaby wymiana czeków na pieniądze (w Polsce problemem tym zajmuje się prof. P. Sałustowicz). Uruchomienie specjalnej infolinii dla pracowników pracujących na czarno, zapewniającej im porady prawne, zwłaszcza o zagrożeniach związanych z wykonywaniem pracy nierejestrowanej; dostarczającej informacji nt. uprawnień pracownika i pracodawcy, ale także praktycznych wskazówek na temat możliwości przejścia do pracy rejestrowanej oraz umożliwiającej zgłaszanie konkretnych przypadków zatrudniania pracowników na czarno. Koordynację służb zatrudnienia i służb społecznych (jednostki organizacyjne pomocy społecznej), które bezpośrednio zajmują się wsparciem dla potrzebujących i ich rodzin. Silniejsza współpraca tych służb powinna zapewnić lepszą identyfikację i pomoc ludziom, którzy realnie jej potrzebują a nie ludziom pracującym na czarno, osobom, które nie mają zamiaru pracować lub ubiegają się o świadczenia socjalne równolegle w kilku instytucjach. Dodatkowo można zastanowić się nad możliwością zorganizowania w skali krajowej (regionalnej lub lokalnej) kampanii społeczno-informacyjnej na temat negatywnych skutków funkcjonowania szarej strefy.

7 OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU Społeczna akceptacja dla nielegalnych działań w tym zakresie jest bowiem przynajmniej w części konsekwencją braku wiedzy na temat zasięgu negatywnego oddziaływania tzw. szarej strefy. Wszystkie działania o charakterze prewencyjnym na terenach przygranicznych (promocja zatrudnienia, propagowanie własnej działalności gospodarczej, szkolenia, kursy zawodowe itp.) mogą mieć jedynie charakter uzupełniający. Skuteczność takich działań będzie zawsze ograniczona, jeżeli nie zostanie sprężona z realnymi działaniami przyczyniającymi się do tworzenia nowych miejsc pracy. Brak realnej oferty dla bezrobotnych ze strony rynku pracy spowoduje, że znaczenie najlepszych nawet programów o charakterze prewencyjnym pozostanie iluzoryczna. Wraz z wprowadzaniem programów pomocowych i naprawczych potrzebny jest również dialog i współpraca na linii Unia Europejska (Komisja Europejska) polski rząd władze samorządowe i lokalne przedsiębiorcy publiczne służby zatrudnienia. Bez kompleksowego programu pomoc i gwarancji finansowych takie działania nie mają żadnego uzasadnienia. Kontrole i mandaty dla przedsiębiorców zatrudniających nielegalnie pracowników nie mają większego sensu, gdyż przyniosą odwrotny skutek od zamierzonego. 2.3 Programy i formy wsparcia dla bezrobotnych Od początku transformacji głównym elementem przeciwdziałania bezrobociu i łagodzenia jego skutków stały się programy (aktywizujące bezrobotnych) obejmujące szkolenia i przekwalifikowania, prace interwencyjne i roboty publiczne, staże zawodowe, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, dotacje dla bezrobotnych i pracodawców. Najbardziej efektywne zatrudnieniowo są programy wspierające małych i średnich przedsiębiorców oraz wspierające podjęcie przez bezrobotnych działalności gospodarczej (100%). Dużym zainteresowaniem na rynku pracy cieszą się również prace interwencyjne (powyżej 70%), jako forma sprawdzona, przynosząca wymierne korzyści zarówno pracodawcom, jak i uczestnikom tego programu. Najmniej efektywnym zatrudnieniowo instrumentem aktywizacji bezrobotnych są roboty publiczne, które są programem mało efektywnym ale przynoszącym ogromne korzyści społeczności lokalnej (18%) Bardzo popularną formą aktywizacji wśród ludzi młodych i pracodawców są staże zawodowe, jednak ich efektywność sięga zaledwie 30%. Porównywalną skuteczność notuje się przy szkoleniach i przekwalifikowaniach. Praktyka wskazuje na szczególnie duże znaczenie wsparcia finansowego w przeciwdziałaniu bezrobociu. Pracodawcy przede wszystkim oczekują refundacji części kosztów zatrudnienia pracowników. Prawdopodobnie dopiero wtedy będą skłonni do zatrudniania pracowników zgodnie z obowiązującym prawem, gdy opłacalność jego łamania będzie niewielka. Pracodawcy oczekują bowiem refundacji ponoszonych kosztów w takim stopniu, by ich nakłady były takie, jak przy zatrudnianiu pracownika na czarno. W przypadku wysokiego bezrobocia i niewielkiej liczby ofert pracy, trudno jest poszukiwać innych rozwiązań, które mogłyby przyczynić się do poprawy sytuacji bezrobotnych. Alternatywą jest oferowanie miejsc pracy np. poprzez organizację prac interwencyjnych. Przy wyborze programu lub formy wsparcia dla osób bezrobotnych, istotne jest uwzględnienie różnic między bezrobotnymi głęboko i płytko wykluczonymi. Dla pierwszych szczególnego znaczenia nabierają działania w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej, organizowane przez instytucje zatrudnienia socjalnego, tj. Centra i Kluby Integracji Społecznej. Instytucje te prowadzą rozwiązania systemowe integrujące pomoc społeczną z rynkiem pracy. Ich uczestnicy zdobywają wiarę w swoje możliwości oraz szansę na nowe umiejętności zawodowe Dla bezrobotnych płytko wykluczonych dużą efektywność gwarantują Kluby Pracy, które uczą samodzielności, elastyczności zachowań na rynku pracy oraz podnoszą wiarę we własne możliwości. Dla osób 50+ efektywne są programy stwarzające możliwość odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy co stwarza większe szanse na szybkie znalezienie pracy w nowym zawodzie tuż po przekwalifikowaniu. Takie formy oddziaływania odzwierciedlają trendy gospodarki światowej i ewolucję światowych rynków pracy. Ważnym elementem wsparcia może być również promocja pracy tymczasowej realizowana poprzez rozwój instytucji świadczących usługi rekrutacyjne np. agencje pracy tymczasowej. Przykładem skutecznych działań takiej instytucji jest firma Adecco. Najmniej efektywne są zasiłki z pomocy społecznej udzielane osobom bezrobotnym uzależniają i uczą postawy roszczeniowej, eliminując samodzielność. Dyskusyjna jest też efektywność robót publicznych nie są one instrumentem trwałego powrotu bezrobotnych na rynek pracy, nie uwzględniają też samodzielności niezbędnej do utrzymania się na nim. 2.4 Bariery w zwalczaniu drobnego przemytu Skuteczne zwalczanie drobnego przemytu napotyka na dwie bariery: administracyjną i społeczną. Pierwsza z nich sprowadza się do braku administracyjnych i technicznych instrumentów ze strony organów państwa, pozwalających na całkowite uszczelnienie granicy z Ukrainą. Koszty takiego przedsięwzięcia byłyby bowiem niewspółmiernie wysokie w stosunku do korzyści finansowych (fiskalnych), osiągniętych w wyniku pełnej kontroli ruchu granicznego (o ile w ogóle taka kontrola jest możliwa). W rzeczywistości zatem wprowadzając instrumenty prawne (i techniczne), służące kontroli ruchu granicznego i tranzytu towarów, organy państwa balansują pomiędzy wielkością nakładów finansowych możliwych do przekazania na uszczelnienie granicy, a potencjalnymi korzyściami dla finansów publicznych z niego płynącymi. Walka z drobnym przemytem ma sens tak długo, jak potencjalne korzyści wynikające z kontroli przygranicznego obrotu towarowego, są większe niż koszty kontroli. Druga z barier ma podłoże społeczne: drobny przemyt praktykowany przez mieszkańców powiatów przygranicznych nie tylko nie jest postrzegany przez nich jako naganny, lecz przeciwnie spotyka się z przyzwoleniem, ze strony przygranicznych społeczności. Co więcej całkowite zamknięcie ruchu mrówek mogłoby spowodować protesty społeczne na terenach przygranicznych oraz dalsze ubożenie mieszkańców tych terenów i wzrost żądań socjalnych. Tak długo zatem jak mieszkańcy przygranicznych terenów nie będą w stanie znaleźć porównywalnego pod względem finansowym sposobu zarobkowania drobny przemyt będzie zjawiskiem akceptowalnym społecznie na terenach przygranicznych, w zestawieniu z ograniczonymi możliwościami administracyjnego zwalczania przemytu, praktycznie wyklucza to zlikwidowanie tego procederu. Ponadto brak jest jednoznacznej negatywnej postawy społecznej wobec działalności przemytniczej. Przeważa w tym zakresie postawa ambiwalentna, a w niektórych przypadkach przemyt jest postrzegany jako swoista forma zaradności życiowej. Drobny przemyt daje możliwość uzyskania dodatkowego dochodu, zwłaszcza dla osób o bardzo niskich zarobkach. W takim przypadku, zwiększenie liczby i atrakcyjności ofert pracy pozwoliłoby prawdopodobnie rozwiązać problem. Zdecydowanie trudniejsze jest ograniczenie działalności zawodowych przemytników, którzy znają tylko taki sposób na życie. Relatywnie niewielki wysiłek fizyczny i umysłowy, jaki występuje przy takiej formie zarobkowania sprawia, że jest to atrakcyjne zajęcie, tym bardziej, że obowiązujące przepisy (w tym kary) nie są w stanie zniechęcić do takiej działalności. Trudno jest zastosować kary, nie budzące wątpliwości. W przypadku osób,

8 OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU nie pracujących, nie będą skuteczne kary finansowe, gdyż tacy przemytnicy nie będą w stanie (przynajmniej oficjalnie) ich zapłacić. Najgorsze jest jednak to, iż przemyt niesie za sobą poważne problemy ekonomiczne, w tym zagrożenie dla legalnie działających przedsiębiorstw, których obroty spadają (dotyczy to zwłaszcza tych, które oferują produkty, stanowiące przedmiot przemytu). W tym przypadku prawdopodobnie jedynym rozwiązaniem może być podjęcie kompleksowych działań, które z jednej strony sprawią, że łatwiej będzie znaleźć dobrze płatną pracę, z drugiej zaś sprawią, że przemyt stanie się mało opłacalny. Kolejną barierą jest masowość zjawiska, a co za tym idzie kolejki na granicy i presja na służby celne do ich rozładowania. Problemem jest również nadmierna biurokracja i nieodpowiednie procedury prawne. W przypadku drobnego przemytu, jak również dużego, należy wykonać te same czynności i wypełnić te same ilości dokumentów. Nie bez znaczenia pozostaje także zbyt liberalna polityka karna sądów orzekających w sprawach karnych skarbowych wszczynanych przez organy celne w związku z ujawnieniem przemytu. 2.5 Działania skutecznej walki z drobnym przemytem Głównym czynnikiem napędzającym drobny przemyt przygraniczny jest istnienie znacznych różnic fiskalnych i celnych pomiędzy sąsiadującymi ze sobą obszarami celnymi. Od wieków granica pomiędzy państwami była szansą i zagrożeniem. Atrakcyjność przemytu jest zawsze pochodną różnic fiskalnych sąsiadujących krajów - im wyższe koszty pracy (obciążenia publicznoprawne) w jednym państwie i wyższe cła na granicy, tym większa atrakcyjność przemytu, także drobnego (tzw. zjawiska mrówek ). Tak długo, jak będą istnieć różnice gospodarcze i fiskalne pomiędzy graniczącymi ze sobą państwami, tak długo całkowite wyeliminowanie przemytu jest nierealne. Można zaryzykować tezę, że ze względu na obecną unijną politykę akcyzową i celną Unii Europejskiej w odniesieniu do towarów akcyzowych (wzrost podatku służb celnych oddziałów granicznych, na bazarach na papierosy), atrakcyjność przemytu tychże towarów z Ukrainy będzie rosnąć, mimo wprowadzanych utrudnień i barier celnych i administracyjnych. w niedalekiej okolicy granic, tzw. dziuplach dla odbiorców hurtowych; jak też przy sprzedaży bezpośrednim odbiorcom detalicznym w miastach przygranicznych (Przemyśl, Jarosław, Lubaczów). Korzystnym rozwiązaniem Sposobem ograniczenia drobnego przemytu mogłoby być przyznanie temu obszarowi specjalnego statusu, który pozwoliłby na przyjmowanie prawodawstwa w niektórych swoich lokalnych sprawach (vide Południe Włoch). Pozwoliłby on także uzyskać dodatkowe środki finansowe na rozwój lokalny. Bez pomocy władz centralnych oraz środków z UE, wprowadzenie działań zmniejszających atrakcyjność przemytu nie będzie możliwe. Bez pobudzenia lokalnego rozwoju, a co za tym idzie również rynku pracy, wszelkie rozwiązania prawne, pozwalające skuteczniej walczyć z przemytem okażą się działaniami doraźnymi. Wyzwolenie endogennego potencjału nie będzie możliwe bez bardzo dużych nakładów prawnym, którego przywrócenie wpłynęłoby na lepsze możliwości walki z drobnym przemytem w tym zakresie, to wyposażenie Służby Celnej w uprawnienia do prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych. Jednym z problemów jest także okazjonalność przywozu i tutaj rozwiązaniem byłoby wprowadzenie takiego systemu aby tą okazjonalność można było egzekwować. Trudna do wdrożenia jest egzekucja warunku nieodstępowania, czyli handlu towarami przywiezionymi z zagranicy. Dolegliwość w postaci przepadku towaru i grzywny nie odstrasza osoby handlującej od powrotu do tego procederu. Są to osoby bezrobotne, nie posiadające majątku, stąd też ściągalność kar jest niewielka. finansowych, głównie z UE. Konkretnym przykła- dem takich działań może być wykorzystanie potencjału turystycznego tych terenów. Jednak bez inwestycji infrastrukturalnych w postaci dróg, sieci kolejowej, kanalizacji, dostępu do nowoczesnych środków komunikacji będzie to niemożliwe. Ważnym aspektem ograniczenia drobnego przemytu jest inwestycja w kapitał ludzkim młodych mieszkańców terenów przygranicznych. Efekty tych działań będą oddalone w czasie, ale finalnie okażą się najskuteczniejszą formą polepszenia sytuacji życiowej mieszkańców tych terenów. Wysoki poziom usług edukacyjnych będzie szansą dla dzieci oraz osób trudniących się drobnym przemytem na zdobycie w przyszłości dobrze płatnej i przede wszystkim legalnej pracy. Należy zastanowić się nad stworzeniem rozwiązań ustawowych dla polskich przedsiębiorców handlowych w zakresie możliwości negocjowania cen hurtowych towarów stanowiących obecny przemyt z Ukrainą. Stworzenie szans sprzedaży oficjalnej tych towarów po korzystnej cenie, pozwoliłoby z pewnością na zmniejszenie atrakcyjności tak zwanego handlu walizkowego i uporządkowanie relacji handlowych na granicy. Najtrudniejszym jednak zadaniem jest zmiana mentalności ludzi, przyzwyczajonych od lat do uzyskiwania dużych zarobków bez konieczności odprowadzania składek, podatków, codziennego wstawania do pracy. Pokazał to protest z grudnia 2008 roku, kiedy to mrówki jasno określały, że od kilku lat granica z Ukrainą była największym w powiecie zakładem pracy. Należałoby rozważyć także ograniczenie możliwości przekraczania granicy z Ukrainą dla osób, które stale wykorzystują to w celu dokonywania przemytu. Działania skutecznie zwalczające zjawisko polegające na utrudnieniu zbycia przez mrówki przeniesionych towarów. Sprzedaż następuje zazwyczaj poza strefą kontroli Trudności w zwalczaniu szarej strefy W regionie, w którym dominują niewielkie, prywatne zakłady pracy, a brak jest dużych pracodawców, z czym z reguły wiąże się wysokie bezrobocie, najtrudniejsze w praktyce jest egzekwowanie przepisów przewidujących sankcje dla pracodawców nielegalnie zatrudniających pracowników (art k.k. oraz art. 122 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) oraz przewidujących sankcje dla osób o statusie bezrobotnych podejmujących pracę na czarno bez dopełnienia ustawowego obowiązku zgłoszenia tego faktu do urzędu pracy (art. 119 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Trudności związane z egzekwowaniem tych przepisów wynikają nie tyle z braku odpowiednich instrumentów prawnych po stronie organów kontroli zatrudnienia, co przede wszystkim ze względów społecznych i specyfiki obszaru przygranicznego. W małych społecznościach lokalnych o wysokim bezrobociu, w których stosunki interpersonalne są biskie ( wszyscy się znają ), pomiędzy pracodawcą a zatrudnianym na czarno bezrobotnym powstaje swoista zmowa milczenia. Żadna z osób nie jest zainteresowana ujawnianiem tego faktu, bo obydwu stronom w krótkim okresie opłaca się praca na czarno. Pracodawca ponosi mniejsze koszty zatrudnienia, co wpływa na jego konkurencyjność, zaś pracownik zyskuje nierzadko jedyną szansę na zatrudnienie, lub sposób na dorobienie do świadczeń wypłacanych przez organy zatrudnienia zasiłków, rent, świadczeń przedemerytalnych itp. Problem ten dotyczy w większym stopniu pracobiorców, niż pracodawców. O ile bowiem pracodawcę mogą spotkać z tytułu ujawnienia nielegalnego zatrudnienia co najwyżej sankcje administracyjne, finansowe lub karne, które nie stanowią zagrożenia dla jego bytu, o tyle bezrobotny decydujący się na złożenie zawiadomienia przeciwko takiemu

9 OPINIE EKSPERTÓW WYRAŻONE W RAMACH PANELU pracodawcy ryzykuje znacznie więcej: utratą lub ograniczeniem świadczeń socjalnych, utratą pracy, trudnościami z jej znalezieniem, czy wręcz wykluczeniem z rynku pracy ze względu na towarzyszącemu takiemu działaniu swoistemu naznaczeniu na rynku pracy, szczególnie odczuwalnemu w małych miejscowościach. Z podobnych powodów problem z egzekwowaniem przepisów, mających służyć zwalczaniu szarej strefy, mają także organy kontroli zatrudnienia. W małych miejscowościach, w których jest problem ze znalezieniem pracy, podmiot prowadzący działalność gospodarczą zyskuje często uprzywilejowany status, dzięki któremu ze względu na nieformalne kontakty interpersonalne otrzymuje ciche przyzwolenie aparatu administracji lokalnej na miękkie, częściowe działanie w szarej strefie. czynności kontrolnych na trasach przewozu przez wyspecjalizowane patrole mobilne. Uprawnieniom kontrolnym nie towarzyszą jednak uprawnienia do prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych, co odbija się na skuteczności kontroli. Ponadto pomimo wyposażenia w uprawnienia w zakresie kontroli obrotu towarowego wielu służb (urzędy kontroli skarbowej, organy celne, straż graniczna), niewystarczająca wydaje się współpraca pomiędzy innymi. W związku z powyższym, występowanie szarej strefy w rejonach przygranicznych wynika między innymi z występowania powszechnego przyzwolenia i swoistej zmowy milczenia. Z jednej strony większość osób stara się zrozumieć przedsiębiorców, którzy zmuszeni są działać w trudnych warunkach, w sytuacji, w której konkurują nie tylko z legalnie działającymi podmiotami, ale również osobami, które zajmują się przemytem, zaniżając ceny i powodując spadek popytu na niektóre produkty. Z drugiej strony ubogie tereny nie pozwalają im na realizowanie wysokiej marży i uzyskanie wysokiej dynamiki rozwoju. Istotne jest także to, że wielu pracowników, nie myśląc o swojej przyszłości, godzi się raczej na nieco wyższe wynagrodzenie, bez towarzyszącego mu zabezpieczenia socjalnego. W takich warunkach trudne jest egzekwowanie istniejących przepisów. Problemy w zwalczaniu drobnego przemytu dotyczą nielegalnej działalności związanej z procederem skupowania, a następnie dystrybucji towarów przemyconych. Towary te po zgromadzeniu w większe ilości są przewożone do innych krajów UE. Służba Celna przeciwdziała temu poprzez prowadzenie 15

10 WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH 3.1 Wybrane wyniki z badań ilościowych przeprowadzonych wśród przedsiębiorców z pogranicza polsko ukraińskiego Co jest, Pana(i) zdaniem, głównym powodem zatrudnienia przez pracodawców nierejestrowanych pracowników? Liczebność % z N w kolumnie* Nie muszą opłacać składek ZUS za pracowników nierejestrowanych ,6% Mogą go zwolnić z dnia na dzień, bez wypłacenia odprawy ,1% Nie ponoszą kosztów związanych z pobytem pracownika na zwolnieniu lekarskim ,1% Nie ponoszą kosztów urlopów ,7% Nie muszą przestrzegać przepisów Kodeksu Pracy mówiących o czasie pracy pracownika ,4% Nie muszą wypłacać wyższej stawki pracownikowi za pracę w niedziele i święta i za nadgodziny ,9% Nie tracą czasu na comiesięczne rozliczenia z ZUS i Urzędem Skarbowym ,9% Nie muszą ponosić kosztów odprawy emerytalnej, rentowej albo pośmiertnej ,8% Nie ponoszą kosztów szkoleń obowiązkowych np. BHP ,7% Nie ponoszą kosztów za pracownicze badania lekarskie ,8% Za długie procedury administracyjne związane z rejestracją pracownika 87 7,6% Nie mogą znaleźć pracowników chętnych do pracy rejestrowanej na tym stanowisku 65 5,7% Inne 23 2,0% *Procenty nie sumują się do 100, ponieważ możliwy był wybór więcej niż 1 odpowiedzi Co Pana(i) zdaniem można byłoby zrobić, aby pracodawcy nie chcieli zatrudniać pracowników nierejestrowanych? Liczebność % z N w kolumnie* Obniżenie składek ZUS ,8% Zmniejszenie podatków ,7% Mniejsza biurokracja ,7% Uproszczenie rozliczeń z ZUS ,4% Pojawienie się wysokich kar finansowych ,4% Niższe koszty rejestracji pracowników ,7% Dokładniejsze kontrole Urzędów Skarbowych ,3% Poprawienie pewnych usprawnień związanych z prowadzeniem działalności ,0% Usprawnienie i wzrost kontroli przeprowadzanych przez instytucje kontrolujące 100 8,7% Inne 23 2,0% Żadne z powyższych działań 8 0,7% Wybrane wnioski z badań ilościowych przeprowadzonych wśród osób bezrobotnych z pogranicza polsko ukraińskiego Respondenci pytani o powody bezrobocia najczęściej odpowiadają, iż w najbliższej okolicy nie ma pracy (49%). Jedna czwarta uważa, że nie pracuje, gdyż brak jest pracy zgodnej z ich kwalifikacjami (25%). Połowa badanych bezrobotnych stwierdziła, że nie ma gdzie pracować. W związku z tym, należy założyć, że pracę będą mogli znaleźć pod warunkiem zmiany miejsce zamieszkania. Dla części badanych można znaleźć rozwiązanie niekorzystnego położenia, gdyż zgłaszają oni problemy z nieodpowiednimi kwalifikacjami. Wśród tej grupy są możliwe do przeprowadzenia działania edukacyjne, które pomogą na zdobycie kwalifikacji dopasowanych do potrzeb lokalnych rynków pracy. Większość badanych pytana w jaki sposób poszukuje pracy odpowiada, że w urzędzie zatrudnienia (74%). Ponad połowa wskazała też na prywatne kontakty (54%). Równie popularną metodą jest przeglądanie ogłoszeń (44%). Bezrobotni są również aktywni, chodzą i pytują o pracę w potencjalnych miejscach zatrudnienia (30%). Sami też składają oferty (19%). Wyniki badań wskazują, że bezrobotni stosują bierne metody poszukiwania pracy. Główną rolę w przywróceniu bezrobotnych na rynek pracy pełnią urzędy pracy. Liczna grupa badanych liczy też na rodzinę i znajomych. Rzadziej stosuje się aktywne formy poszukiwania pracy. W związku z tym urzędy pracy muszą zintensyfikować swoje działania w tym zakresie i sprzyjać ponownemu zatrudnieniu bezrobotnych. Bezrobotni pytani o wysokość zarobków, jakie skłoniłyby ich do podjęcia pracy podają średnio 1600 zł. Mediana dochodów wynosiła 1500 zł. Możemy zatem skonstatować, że przy zarobkach 1500 zł lub więcej badani bezrobotni by poszli do pracy. Wtedy praca by się im opłacała. O tym fakcie powinni pamiętać lokalni przedsiębiorcy, 18 którzy narzekają na deficyt pracowników. Bezrobotni chcieliby bezpieczeństwa w pracy i stabilizacji. Bezpieczeństwo jest wyznaczane stałym zatrudnieniem, dobrymi zarobkami, życzliwą atmosferą i komfortowymi warunkami pracy. W takich właśnie warunkach chcieliby pracować. Jednakże zaspokojenie tych potrzeb w ramach lokalnego rynku pracy może być bardzo trudne. Ciężko jest znaleźć pracę w ogóle, a nie dopiero pracę, jakiej by sobie życzyli bezrobotni. Można też powiedzieć, że te potrzeby nie są wysokie, ponieważ nie żądają samorealizacji, nie zważają też na to czy będzie się można w pracy rozwijać i mieć samodzielność. Nikt też nie liczy na to aby pracować zgodnie z kwalifikacjami. Bezrobotni z terenów pogranicza aby znaleźć pracę najchętniej zmieniliby swoje kwalifikacje. Są gotowi i skłonni dokonać zmian w tym zakresie. W związku z powyższym należy intensywniej szkolić bezrobotnych. W tym kierunku lokalne władze powinny podejmować działania. Wydaje się, że możliwe są działania naprawcze w tym zakresie. Bezrobotni są też mobilni. Uważają, że mogliby pokonywać dłuższe odległości dojeżdżając do pracy lub pracować w systemie zmianowym. Owszem takie działania mogłyby poprawić sytuację bezrobotnych pod warunkiem, że były by miejsca pracy na terenie subregionu przemyskiego. W obecnych realiach gospodarczych te działania nie mają większego znaczenia. Ponad jedna trzecia badanych bezrobotnych uważa, iż większość bezrobotnych pracuje na czarno (38%). Jedna trzecia uważa, iż w szarej strefie jest zatrudniona połowa bezrobotnych. Tylko 14% badanych stwierdziło, iż na czarno pracują tylko nieliczni. Niewielki procent bezrobotnych stwierdziła, iż na czarno pracują wszyscy lub prawie wszyscy bezrobotni (4%). Wśród bezrobotnych znikoma liczba osób, które stwierdziła, że nikt nie pracuje na czarno.

11 WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH Aż 42% ankietowanych uznało, że w pobieraniu zasiłku i wynagrodzenia nie ma nic nagannego, gdyż trudno wyżyć za sam zasiłek. Tylko jedna piąta uważa, że takie postępowanie należy potępić, gdyż bezrobotni oszukują państwo i żyją na koszt innych. Jedynie 12% bezrobotnych stwierdziło, że takie zachowanie zasługuje na pochwałę, gdyż jest przejawem życiowej zaradności. Odpowiedzi,,trudno powiedzieć udzieliło 23%. Z analizy odpowiedzi na to pytanie wynika, iż bezrobotni akceptują działania pozasytemowe, które stoją wbrew obowiązującym normom prawnym. Przyzwolenie na tego typu zachowania świadczy o erozji norm i głębokiej demoralizacji tej kategorii społecznej. Tylko jedna piątą bezrobotnych jest uczciwa i uważa, że pobieranie zasiłku i wynagrodzenia jest naganne. i instalacyjnych (23%). Rzadziej ludzie podejmują pracę,,na czarno przy opiece nad dzieckiem lub starszą osobą (11%). Jeszcze mniej ankietowanych wskazało na prace domowe przy sprzątaniu (8%). Według bezrobotnych udzielanie korepetycji ma tak sam wymiar jak prace ogrodniczo-rolne (7%). Bezrobotni pytani o główną strategię walki ze swoim ubóstwem najczęściej odpowiadają, iż świadczą odpłatnie drobne usługi (23%). Na drugim miejscu znajduje się praca,,na czarno (18%). W repertuarze tych działań pojawia się też hurtowy zakup żywności co minimalizuje koszty utrzymania (11%). Tylko 9% korzysta z możliwości przemytu i handlu przygranicznego. 3.3 Wybrane wyniki badań ilościowych wśród osób przekraczających granicę polsko-ukraińską w celach zarobkowych Czy praca na granicy jest Pana(i) zdaniem zjawiskiem: 24,2% 12,8% 3,2% Normalnym z którym trzeba się pogodzić, bo nie ma innych perspektyw na jego rozwiązanie Pożytecznym, gdyż zarobione pieniądze pozostaną w kraju Trudno powiedzieć Szkodliwym do którego nie wolno dopuszczać i trzeba go wyeliminować Bezrobotni za swoje niekorzystne położenie na rynku pracy obarczają winą przede wszystkim rząd i jego politykę. Przyczyny bezrobocia są lokowane w makroskali. Ewentualnie za ten stan rzeczy są odpowiedzialne władze lokalne czy też powiatowe. Mówiąc krótko, za bezrobocie ich zdaniem odpowiada władza. Ale nie jest ona jedynym winnym, gdyż odpowiedzialni za to są również przedsiębiorcy. Również ich działania są przyczyną bezrobocia. 59,8% Jakie były przyczyny podejmowania przez Pana(ą) pracy na granicy w okresie ostatnich 12 miesięcy? N % z N Przyczyn wejścia w szarą strefę ankietowani upatrują w słabości rynku pracy. Podjęcie pracy,,na czarno staje się koniecznością i taki krok jest podejmowany wtedy, kiedy nie ma na horyzoncie żadnej pracy. A winnymi tej sytuacji są pracodawcy, którzy motywowani chęcią dużych zysków uznają, że dla nich takie rozwiązanie będzie najkorzystniejsze. Zatem można skonstatować, że chciwość prywatnych przedsiębiorców jest główną przyczyną funkcjonowania szarej strefy w badanym aspekcie. Jedna czwarta ankietowanych uważa, że handel na granicy jest głównym obszarem pracy na czarno. Drugim strategicznym sektorem dla szarej strefy zdaniem badanych jest zatrudnienie w usługach budowlanych Niewystarczające dochody z pracy rejestrowanej ,3% Brak możliwości znalezienia pracy rejestrowanej ,6% Możliwość nielimitowanych godzin pracy 86 18,4% Sytuacja rodzinna bądź życiowa nie pozwala na podjęcie regularnej pracy 82 17,6% Niewystarczające dochody z zasiłków 74 15,8% Na granicy można było lepiej zarobić niż legalnie wykonując pracę rejestrowaną 69 14,8% Brak przełożonych i rozliczania za wykonywaną pracę 41 8,8% Brak kwalifikacji do pracy rejestrowanej 38 8,1% Inne 18 3,9% Możliwość utraty niektórych świadczeń społecznych 16 3,4% Niechęć wiązania się na stałe z miejscem pracy (pracodawcą) 6 1,3% 19 20

12 WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH Kto Pana(i) zadaniem, wykonuje najczęściej pracę na granicy? 43,3% 1,3% 28,3% 27,2% W jaki sposób zabezpiecza Pan(i) sobie prawo do świadczeń zdrowotnych? Osoby, dla których praca ta stanowi główne źródło dochodu Osoby utrzymujące się z niezarobkowych źródeł utrzymania (emerytura, renta, zasiłek) Osoby, dla których jest to praca dodatkowa do pracy rejestrowanej lub działalności gospodarczej N % z N Wykonuję także pracę rejestrowaną, która zapewnia mi ubezpieczenie zdrowotne ,8% Jestem zarejestrowany jako bezrobotny w Urzędzie Pracy 95 20,2% Jestem jeszcze uczniem 72 15,3% Mój współmałżonek lub inny członek rodziny zgłosił mnie do ubezpieczenia zdrowotnego 54 11,5% Jestem ubezpieczony w KRUS 51 10,8% Nie przywiązuję do tego znaczenia 15 3,2% Jestem zarejestrowany przez ośrodek pomocy społecznej 6 1,3% Inna 22 Ile można było zarobić na jednym przejściu przez granicę przed (1 grudnia 2008r.) wprowadzeniem dyrektywy Unijnej ograniczającej przenoszenie przez granicę towarów? N Średnia w PLN Minimalnie ,2718 Średnio ,1208 Maksymalnie ,0665 Ile można zarobić na jednym przejściu przez granicę po (1 grudnia 2008r.) wprowadzeniu dyrektywy Unijnej ograniczającej przenoszenie przez granicę towarów? N Średnia w PLN Minimalnie ,6763 Średnio ,2773 Maksymalnie , Wybrane wnioski z badań jakościowych przeprowadzonych wśród pracowników formacji ochrony granic i służb celnych Stosunek do drobnego przemytu wśród pracowników UC i SG jest jednoznacznie negatywny. Zwraca się jednak uwagę na istnienie trudnych sytuacji, w których pracownik musi wybierać pomiędzy przepisem, a własnym sumieniem. Jednak wówczas jest to wynikiem raczej stosunku do trudnej sytuacji drugiego człowieka, a nie do samego przemytu ten oceniany jest surowo. W przemycie dokonywanym na przejściu pieszym dominują zdecydowanie papierosy. Zdarza się także przemyt alkoholu, rzadziej narkotyków, podróbek markowych ubrań, obuwia; zagrożonych wyginięciem zwierząt i roślin oraz przedmiotów z nich wykonanych. Część spośród przemyconych papierosów (bo głównie na tym towarze skupiają się badani) zostaje upłynniona na miejscowym rynku (na miejscowych bazarach często sprzedają swój towar same mrówki ), ale większa część towaru jest skupowana przez hurtowników, tzw. skupczyków, przechowywana w tzw. dziuplach i wywożona w głąb kraju, 23 a także poza granice RP - w głąb Unii Europejskiej. Przemytu dokonywanego przez mrówki nie można nazwać drobnym to właśnie ten typ przemytu jest na granicy wschodniej główny i dominujący. Do wprowadzenia nowego przepisu ograniczającego ilość przenoszonych, zwolnionych od cła papierosów z kartonu na 2 paczki, granica w Medyce była cały czas oblężona przez mrówki, które według szacunków badanych mogły przenieść w ciągu doby kartonów papierosów, co równa się wypełnieniu jednego TIR-a. Mrówki to nie bezradne, bezrobotne osoby, ale w zdecydowanej większości wyrachowani, sprytni przemytnicy, którzy na granicy zdobywają łatwy, szybki pieniądz, przyczyniając się do osłabienia i zacofania całego regionu poprzez oszukiwanie Skarbu Państwa. Zwiększenie liczby miejsc pracy pomoże tylko niektórym mrówkom odejść od nielegalnej formy zarobkowania. Większość mrówek poprzez uleganie wieloletniej demoralizacji zajmie się w przyszłości innym przestępczym procederem.

13 WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH Jeśli chodzi o skalę przemytu, to do momentu wejścia Polski do strefy Schengen ( r.) aktywność przemytnicza na przejściach pieszych stale rosła. Po wejściu RP do strefy Schengen na krótki czas spadła z powodu zmniejszenia się liczby obywateli ukraińskich na granicy. Następnie znowu wzrosła, a po 1 grudnia 2008r. zdecydowanie spadła. Przeszkodami w realizacji przepisów są dla respondentów głównie: braki kadrowe, nadwyżka czasu pracy, nadmierna biurokracja, zbyt liberalne przepisy. Badani zwracają również uwagę na obiektywną trudność dokonywania bardziej szczegółowej kontroli oraz na to, iż przemytu nie da się całkowicie wyeliminować, a jedynie można go ograniczać, co też starają się robić. Wśród zmian ustawowych, które mogłyby pomóc w walce z przemytem, badani wymieniali głównie: notowanie liczby przekroczeń granicy wraz z ilością przenoszonego towaru (jako zapobieganie wielokrotnemu przenoszeniu w ciągu doby przez tę samą osobę bezcłowej ilości towaru), zmniejszenie akcyzy na papierosy (zmniejszenie akcyzy na alkohol znacznie ograniczyło jego przemyt, który stał się nieopłacalny), ograniczenie ilości procedur i biurokracji, zaostrzenie istniejących przepisów, zinterpretowanie przepisów unijnych. Wśród zmian w zasobach ludzkich oraz wyposażeniu, które mogłyby usprawnić walkę z przemytem podano: zwiększenie ilości etatów, zatrudnianie dobrze przeszkolonych pracowników, inwestowanie w najnowsze wyposażenie w różnego rodzaju narzędzia prześwietlające promieniami rentgenowskimi zarówno TIR-y (sprzęt typu Heimann), jak i osoby i bagaże. 3.5 Wybrane wnioski z badań jakościowych przeprowadzonych wśród pracowników instytucji wsparcia W kwestii oceny regionalnego rynku pracy w kontekście szans na pracę osób bezrobotnych: Badani oceniają region jako biedny, zacofany, znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Miejscowy rynek pracy jest bardzo ubogi ofert pracy jest drastycznie mniej w stosunku do zapotrzebowania. Sytuacja w regionie kształtowana jest ponadto przez takie czynniki jak: likwidacje zakładów pracy (masowe, grupowe zwolnienia), niewielka liczba większych pracodawców (w regionie dominują małe przedsiębiorstwa), stale rosnąca skala bezrobocia, w konsekwencji podejmowanie pracy w szarej strefie przez osoby bezrobotne. Respondenci określają szanse znalezienia stałej pracy w regionie przez osoby obecnie bezrobotne jako nikłe. Przyczyną tego stanu rzeczy jest przede wszystkim brak ofert pracy, ubóstwo miejscowego rynku pracy. Organizowane kursy nie przynoszą poprawy tej sytuacji, gdyż mimo zmiany nastawienia wielu osób z biernego na aktywne, nie gwarantują one zatrudnienia. Oceniając zjawisko pracy nierejestrowanej w regionie, badani potwierdzają zetknięcie się z tym problemem. Głównym źródłem nielegalnego przychodu w regionie była praca na granicy, polegająca na przenoszeniu przez tzw. mrówki towarów akcyzowych, głównie papierosów. Po 1 grudnia 2008r. (zmiana przepisów) pracownicy PUP i MOPS notują wzrost liczby osób rejestrujących się w urzędzie jako bezrobotni oraz jako osoby korzystające z pomocy społecznej. Nieewidencjonowane przychody uzyskuje się w regionie także z prac dorywczych głównie w branży budowlanej, a także prac sezonowych (zbiór warzyw, owoców) lub zajęć trudnych do wychwycenia np. opieka nad dzieckiem, osobą starszą, sprzątanie, etc. 25

14 WYBRANE WYNIKI I WNIOSKI Z BADAŃ TERENOWYCH PODSUMOWANIE W kwestii oceny osób bezrobotnych w kontekście szarej strefy : Respondenci spotkali się ze zjawiskiem pracy na czarno u osób zarejestrowanych jako bezrobotne oraz u osób korzystających z pomocy społecznej. Badani potwierdzają wpływ bliskości granicy z Ukrainą na sytuację na lokalnym rynku pracy. Wpływ ten uwidaczniał się najbardziej w działalności drobnych przemytników tzw. mrówek. Po zmianie przepisów z 1. grudnia 2008 r. skala tego przemytu uległa znacznemu zmniejszeniu. Byłe mrówki bardziej masowo udały się do PUP i MOPS poszukując pomocy i sposobu na polepszenie swej sytuacji życiowej, która najprawdopodobniej nagle się pogorszyła. Wpływ bliskości granicy część badanych ocenia jako pozytywny granica dawała ludziom szansę zarobku, utrzymania swych rodzin, teraz ich sytuacja znacznie się pogorszyła. Część zaś ocenia ten wpływ jako negatywny, zwracając uwagę na demoralizację, jakiej uległo wielu ludzi poprzez uzyskiwanie łatwych, szybkich i niemałych zarobków. Z roszczeniową postawą wśród osób bezrobotnych spotkali się zarówno pracownicy PUP, jak i MOPS. Wydaje się, iż zjawisko to nasiliło się wraz ze zmianą sytuacji na granicy (zmiana przepisów), co wiązałoby się z demoralizacją, jakiej uległy tzw. mrówki. Postawa roszczeniowa jest związana nie tylko z przekonaniem, że dana pomoc się należy i nieznajomością przepisów, w jakich sytuacjach może ona być przyznana, ale również w posiadaniu i wysuwaniu nierealnych oczekiwań, co do wysokości danej zapomogi czy zasiłku. Badani podzielili swych klientów na dwie grupy: osób, które podejmą każdą pracę za każde pieniądze oraz osób, które z różnych przyczyn nie są gotowe do natychmiastowego podjęcia pracy. Wśród wskazanych przyczyn znalazły się: zbyt niskie zarobki oferowane przez pracodawcę; praca niezgodna z wykształceniem lub kwalifikacjami; sytuacja rodzin wielodzietnych, dla których bardziej opłacalne jest często pobieranie zasiłków i zapomóg. Oprócz tego pojawiły się także czynniki mentalnościowe : brak aktywności, wyuczona bezradność, demoralizacja dokonana przez zarobki na granicy, nierealne oczekiwania, bariery psychiczne i negatywne przyzwyczajenia. W kwestii oceny dotychczasowych form wsparcia dla osób bezrobotnych: Jako najbardziej skuteczne i efektywne programy oraz formy wsparcia dla bezrobotnych, respondenci wskazali na te związane z finansami, a więc: obniżenie kosztów zatrudnienia pracownika (prace interwencyjne, doposażenie stanowiska pracy, staże) oraz dopłaty dla rozpoczynających własną działalność gospodarczą. Z drugiej strony wymieniono także kursy, szkolenia, programy teoretyczne, zmierzające do wyposażenia bezrobotnego w nową wiedzę i kwalifikacje, które pomogą mu na bardziej skuteczne poruszanie się po rynku pracy. Kursy nie dają jednak żadnych gwarancji na znalezienie stałego zatrudnienia, gdyż po prostu brak jest ofert pracy. Jako sposoby, które mogłyby ograniczyć zatrudnienie w szarej strefie badani podali przede wszystkim zmniejszenie kosztów zatrudnienia pracownika, ulgi i dopłaty dla osób bezrobotnych (np. na rozpoczęcie działalności gospodarczej) i pracodawców (jak prace interwencyjne, doposażenie miejsca pracy) oraz zwiększenie ciężaru kar dla pracodawców zatrudniających na czarno. Zmiany te powinno się realizować odgórnie, a więc ustawowo. Realizacja projektu przez firmę BD Center, miała na celu zdiagnozowanie sytuacji i zebranie informacji, które pozwoliłby zwiększyć efektywność podejmowanych inicjatyw na rzecz zredukowania skutków i przyczyn szarej strefy w powiatach województwa podkarpackiego graniczących z Ukrainą. W prezentowanym dokumencie wytypowano działania, które można traktować, jako pewne wzorce przy planowaniu kolejnych projektów. Uzyskane wyniki badań powinny być pomocne nie tylko władzom województwa podkarpackiego, organom działającym na rzecz walki z szarą strefą, ale również instytucjom rynku pracy w kształtowaniu polityki zatrudnienia. Badania prezentują również rzeczywisty wymiar zjawiska, nie zdiagnozowanego rzetelnie do tej pory. Podejmując wyzwanie, jakim jest wieloaspektowe i bezstronne zbadanie tematu, o którym subiektywna wiedza potoczna jest bardzo rozbudowana, zespół badawczy z firmy BD Center ma nadzieję na wywołanie społecznej dyskusji nad problemem szarej strefy. Wierzymy, że projekt ten w efekcie przyczyni się do powstania nowych koncepcji, mających na celu zredukowanie negatywnych skutków szarej strefy oraz zwiększy świadomość społeczeństwa odnośnie badanego problemu. Ponadto w świetle zmian jakie miały miejsce 1 grudnia 2008r. związanych z ograniczeniem przenoszenia ilości papierosów przez granicę oraz wraz z wejściem od 1 lipca 2009r. ustawy o małym ruchu granicznym czy też nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wyniki badań i diagnoza tej sytuacji jest cennym materiałem oraz punktem wyjścia do kształtowania polityki rynku pracy w powiatach województwa podkarpackiego graniczących z Ukrainą

15

MROCZNA STRONA GRANICY Skala i przyczyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą

MROCZNA STRONA GRANICY Skala i przyczyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą MROCZNA STRONA GRANICY Skala i przyczyny występowania szarej strefy w powiatach woj. podkarpackiego graniczących z Ukrainą Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W WAŁCZU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU NA LATA 2000-2010 1 Przy wyznaczaniu zadań i kierunków działania powiatu w zakresie zatrudnienia i zwalczania

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Od czego zależy czy będę bezrobotnym

Od czego zależy czy będę bezrobotnym Od czego zależy czy będę bezrobotnym Bezrobocie jest to zjawisko ekonomiczne występujące w gospodarce każdego kraju. Oznacza ono sytuację, w której zapotrzebowanie (popyt) na pracę jest mniejsze od liczby

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Informacja o realizacji do 31 grudnia 2012 roku projektu Powiatowego Urzędu Pracy w Dębicy pt. Więcej szans w powiecie dębickim Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA

SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA na potrzeby innowacyjnego projektu pn. Wypracowanie rozwiązań pozwalających na zwiększenie oferty istniejących instytucji działających

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Okres pozostawania bez pracy to czas, który warto wykorzystać na zdobycie dodatkowych kwalifikacji. Jak wygląda pod tym względem aktywność osób

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Działania Klubu Integracji Społecznej od 2010 roku. TUTUŁ PROGRAMU Zwiększenie szans na zatrudnienie i podniesienie kompetencji społecznych poprzez stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla osób zagrożonych

Bardziej szczegółowo

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt.

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt. Konferencja nt.: Niepełnosprawni szanse i perspektywy włąw łączenia społecznego koncepcja rozwiąza zań systemowych. Warszawa: 10.10.2006 roku, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Psychospołeczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Badanie i analiza sytuacji długotrwale bezrobotnych na terenie powiatu słupskiego i miasta Słupska

Badanie i analiza sytuacji długotrwale bezrobotnych na terenie powiatu słupskiego i miasta Słupska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ankieta jest anonimowa. Wybrane odpowiedzi proszę zaznaczyć krzyŝykiem (moŝna wskazać kilka odpowiedzi). Uzyskane

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Wrzesień 2015 Informacja miesięczna WRZESIEŃ 2015 r. Tczew, wrzesień 2015 Wrzesień 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie zawierania umów cywilnoprawnych i zatrudnienia w szarej strefie

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie zawierania umów cywilnoprawnych i zatrudnienia w szarej strefie STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie zawierania umów cywilnoprawnych i zatrudnienia w szarej strefie Rada Ochrony Pracy na posiedzeniu 9 lutego 2016 r. zapoznała się z przygotowanym przez Państwową

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Limanowej - http://www.pup.limanowa.pl/pl 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 2 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 3 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5

Bardziej szczegółowo

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Paweł Nowak Kogo jakiego pracownika poszukuje pracodawca? inaczej Jakie ma oczekiwania w stosunku do Nas? Oczekiwania w stosunku do zatrudnionych w organizacji

Bardziej szczegółowo

Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015

Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015 Białystok, 26 stycznia 2016 r. Izba Celna w Białymstoku Podlaska Służba Celna podsumowanie roku 2015 Pobór należności oraz sprawna obsługa klientów to priorytety działalności podlaskich celników. Podatki

Bardziej szczegółowo

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków Analiza efektywności podstawowych form promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy finansowanych z Funduszu Pracy w woj. podlaskim w latach 2009-2012 Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Nowa polityka rynku pracy Reforma publicznych służb

Nowa polityka rynku pracy Reforma publicznych służb Nowa polityka rynku pracy Reforma publicznych służb zatrudnienia Cel polityki rynku pracy: Łagodzenie EKONOMICZNYCH i SPOŁECZNYCH skutków bezrobocia Cel zmian ustawowych: Zwiększenie skuteczności działań

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna LUTY 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna LUTY 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Luty 2015 Data wydania Informacja miesięczna LUTY 2015 r. Tczew, luty 2015 Str. 2 Monitoring Rynku Pracy Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej

TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej Klauzule społeczne - wprowadzenie do tematu Tomasz Schimanek 2 1. Klauzule społeczne 2. Podstawy prawne 3. Możliwe zastosowania

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO

Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu INWESTYCJA W KAPITAŁ LUDZKI POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO Projekty Powiatowego Urzędu Pracy w Oświęcimiu finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu

Narzędzie przygotowane w ramach projektu Zatrudnienie osób niepełnosprawnych perspektywy wzrostu Scenariusz do indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI) z przedstawicielami ośrodków pomocy społecznej (dyrektorami/kierownikami powiatowych centrów pomocy rodzinie, gminnych ośrodków pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach ul. Michalusa 18, 38-300 Gorlice Telefon 18 353 55 20, 353 63 07,

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU

OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU Czym jest wykluczenie społeczne? Wykluczenie społeczne jest pojęciem przeciwstawnym do społecznego uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS. Rzeszów, 25 czerwca 2014 r.

Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS. Rzeszów, 25 czerwca 2014 r. Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS Rzeszów, 25 czerwca 2014 r. PO KL wspiera podkarpacką rodzinę Na przestrzeni lat 2007-2013 w ramach Programu Kapitał Ludzki realizowane były m.in. takie formy

Bardziej szczegółowo

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Wyszukiwanie tematyczne zestawienie kategorii, obszarów i zakresów tematycznych 1. Edukacja.. 2. Rynek pracy.. 3. Polityka rynku pracy.. 4. Integracja

Bardziej szczegółowo

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Informacja prasowa Warszawa, 31.05.2012 r. Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Rozpoczął się proces rekrutacji do udziału w projekcie Aktywny emeryt. Usługa szkoleniowo-doradcza realizowana

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Targu - http://www.pup.nowytarg.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 3 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 5 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 7 5

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE PODCZAS SPOTKANIA INFORMACYJNEGO DOTYCZĄCEGO DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ W RAMACH DZIAŁANIA 7.4 PO KL Pytanie nr 1: Czy partnerem Beneficjenta może być

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Załącznik do Uchwały Nr X/71/2003 Rady Powiatu Polickiego z dnia 28 sierpnia 2003 roku POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Police Czerwiec 2003 Podstawa

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Targu - http://www.pup.nowytarg.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 2 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 3 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Rejestracja w urzędzie pracy to proces dobrowolny. Wiele osób rejestruje się jednak, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy, dzięki pomocy uzyskanej z urzędu.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo pracowników w Unii Europejskiej i w Polsce

Ubóstwo pracowników w Unii Europejskiej i w Polsce Ubóstwo pracowników w Unii Europejskiej i w Polsce Przeciwdziałanie ubóstwu pracowników - zalecenia EAPN w polskim kontekście PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Lipiec 2015 Informacja miesięczna LIPIEC 2015 r. Tczew, lipiec 2015 Lipiec 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Czerwiec 2015 Informacja miesięczna CZERWIEC 2015 r. Tczew, czerwiec 2015 Czerwiec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 30 LAT

OSOBY W WIEKU 18 30 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Targu - http://www.pup.nowytarg.pl 1 Osoby w wieku 18-30 lat. 29 2 Osoby długotrwale bezrobotne... 31 3 Osoby powyżej 50. roku życia. 32 4 Osoby niepełnosprawne... 33 5 Osoby

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW Załącznik nr 4 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WP 2014-2020 Zakres: Europejski Fundusz Społeczny Projekt do konsultacji, 22 maja 2015 r. RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW

Bardziej szczegółowo

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków.

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków. Załącznik nr 1 Program Aktywności Lokalnej w Ośrodku Pomocy Społecznej w Czerwionce- Leszczynach przewidziany do realizacji w ramach projektu systemowego OPS i Twoja aktywność ku integracji współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki z badania jakościowego wśród pracodawców i osób w wieku 50+ - II fala

Najważniejsze wyniki z badania jakościowego wśród pracodawców i osób w wieku 50+ - II fala Najważniejsze wyniki z badania jakościowego wśród pracodawców i osób w wieku 50+ - II fala Badanie realizowane w ramach projektu Analiza potencjału i przeszkód aktywizacji zawodowej osób w wieku 50+ w

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej projektu innowacyjnego testującego pt: 50+ doświadczenie Warszawa, 01 grudnia 2014 r Zamawiający: Agrotec Polska sp z oo, ul Dzika 19/23

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Chrzanowie ul. Słowackiego 8, 32-500 Chrzanów; tel: 32 75 33 800, www.pup-chrzanow.pl; e-mail: krch@praca.gov.

Powiatowy Urząd Pracy w Chrzanowie ul. Słowackiego 8, 32-500 Chrzanów; tel: 32 75 33 800, www.pup-chrzanow.pl; e-mail: krch@praca.gov. Powiatowy Urząd Pracy w Chrzanowie ul. Słowackiego 8, 32-500 Chrzanów; tel: 32 75 33 800, www.pup-chrzanow.pl; e-mail: krch@praca.gov.pl Załącznik do zarządzenia nr 78/2015 Dyrektora Powiatowego Urzędu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Zakopanem - http://www.pupzakopane.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 3 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 4 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5 Kobiety

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA SZKOLENIA ETAPU UPOWSZECHNIANIA PRODUKTU FINALNEGO

ZAPROSZENIE NA SZKOLENIA ETAPU UPOWSZECHNIANIA PRODUKTU FINALNEGO BD CENTER SPÓŁKA Z O.O. ul. Broniewskiego 1 35-222 Rzeszów tel. (017) 855 20 29 fax (017) 858 12 94 szkolenia@bdcenter.pl www.bdcenter.pl ZAPROSZENIE NA SZKOLENIA ETAPU UPOWSZECHNIANIA PRODUKTU FINALNEGO

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU

POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU BANK PROGRAMÓW GRUPOWYCH PORAD ZAWODOWYCH I GRUPOWEJ INFORMACJI ZAWODOWEJ 2014r. Bank Programów Porad Grupowych i Grupowych Informacji Zawodowych w Powiatowym Urzędzie Pracy

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Barbara Górka. Warszawa, 19.08.2015 r.

Barbara Górka. Warszawa, 19.08.2015 r. Barbara Górka Warszawa, 19.08.2015 r. 27-letni absolwent szkoły specjalnej, niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym, mieszkaniec małego miasteczka, aktualnie uczestnik zajęć w Warsztacie

Bardziej szczegółowo

II seminarium konsultacyjne w ramach projektu

II seminarium konsultacyjne w ramach projektu Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego II seminarium konsultacyjne w ramach projektu Analiza czynników wpływających na zwiększenie ryzyka długookresowego

Bardziej szczegółowo

Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r.

Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r. Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r. Projekt Tendencje rozwojowe przedsiębiorstw i popyt na pracę w województwie lubelskim w kontekście organizacji przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r.

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013 Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Działania wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Działanie 6.1 Działanie

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Sierpień 2015 Informacja miesięczna SIERPIEŃ 2015 r. Tczew, sierpień 2015 Sierpień 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji

Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji Wsparcie pracowników sektora budownictwa okrętowego zagrożonych negatywnymi skutkami restrukturyzacji Projekt systemowy realizowany przez Agencje Rozwoju Przemysłu S.A. w ramach Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A Warszawa, 28 luty 2005 1.6.3 Okres wdrażania projektu nieuwzględniający czasu od złożenia wniosku do podpisania umowy sprzeczny z harmonogramem

Bardziej szczegółowo

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Opis produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego (maksymalnie 6 stron) Temat innowacyjny.

Bardziej szczegółowo

I. Stan i struktura bezrobocia na dzień 31.12.2013 roku.

I. Stan i struktura bezrobocia na dzień 31.12.2013 roku. I. Stan i struktura bezrobocia na dzień 31.12.2013 roku. Na koniec grudnia 2013 roku zarejestrowanych było 3650 bezrobotnych w tym z miasta Skierniewice 2253 osoby i z powiatu skierniewickiego 1397 osób.

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3

Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Problem badawczy Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Poddziałania 6.1.3 Przeprowadzenia badania ewaluacyjnego projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja potrzeby i gotowość uczestniczenia

Rehabilitacja potrzeby i gotowość uczestniczenia Rehabilitacja potrzeby i gotowość uczestniczenia (wstępne wyniki badań) dr Piotr Szukalski Uniwersytet Łódzki, ekspert Instytutu Spraw Publicznych Pełne wyniki badań zostaną zamieszczone w raporcie Instytutu

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Załącznik Nr 2 do sprawozdania Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji Poddziałanie 7.1.2. Rozwój i upowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

AKTYWNI NA RYNKU PRACY

AKTYWNI NA RYNKU PRACY PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji Poddziałanie 7.1.2. Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O P R O J E K C I E P L A N U FUNDUSZU PRACY na 2007 rok

INFORMACJA O P R O J E K C I E P L A N U FUNDUSZU PRACY na 2007 rok MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Akceptuję: INFORMACJA O P R O J E K C I E P L A N U FUNDUSZU PRACY na 2007 rok Materiał dla Komisji Pracy Sejmu RP Komisji Rodziny i Polityki Społecznej Senatu

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem. CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.pl Rynek usług doradczych w województwie pomorskim Wyniki

Bardziej szczegółowo

Wypracowane na spotkaniach propozycje zmian, dotyczą między innymi następujących obszarów:

Wypracowane na spotkaniach propozycje zmian, dotyczą między innymi następujących obszarów: Wypracowane na spotkaniach propozycje zmian, dotyczą między innymi następujących obszarów: pokrywanie z Fundusz Pracy kosztów związanych z rekrutacją i zatrudnianiem osób bezrobotnych, w zakresie wstępnych

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych Projekt Systemowy 1.18 Tworzenie i Rozwijanie Standardów Usługi Pomocy i Integracji Społecznej zadanie (nr 4) w zakresie standaryzacji pracy z bezdomnymi w tym: opracowanie modelu Gminnego Standardu Wychodzenia

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

OFERTA POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W KUTNIE DOTYCZĄCA WSPÓŁFINANSOWANIA TWORZONYCH MIEJSC PRACY

OFERTA POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W KUTNIE DOTYCZĄCA WSPÓŁFINANSOWANIA TWORZONYCH MIEJSC PRACY OFERTA POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W KUTNIE DOTYCZĄCA WSPÓŁFINANSOWANIA TWORZONYCH MIEJSC PRACY Marzec 2014 I. Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy 1. Z tej formy pomocy mogą skorzystać

Bardziej szczegółowo

Posługuj c si poj ciem pracownika w kontek cie ubezpiecze społecznych to: Osoba współpracuj Pracodawc nice mi dzy umow zlecenia a umow o dzieło

Posługuj c si poj ciem pracownika w kontek cie ubezpiecze społecznych to: Osoba współpracuj Pracodawc nice mi dzy umow zlecenia a umow o dzieło 1 Posługując się pojęciem pracownika w kontekście ubezpieczeń społecznych to: osoby pozostające w stosunku pracy, a także osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej ze swoim pracodawcą

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH

KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH załącznik do Uchwały nr 32/XI/2016 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 z dnia 22 kwietnia 2016 roku KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH Działanie

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 Załącznik do Uchwały Nr XXXIV/167/2009 Rady Powiatu w Oławie z dnia 25 marca 2009 r. POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 OŁAWA, marzec 2009 rok Podstawa prawna: 1. art.

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA

ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA Autor: Tomasz Zawiszewski ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA Przygotowując niniejszą publikację zapytałem kilkanaście osób z czym kojarzy im się pojęcie elastycznych form zatrudnienia? Najczęstsze odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU

POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU BANK PROGRAMÓW GRUPOWYCH PORAD ZAWODOWYCH I GRUPOWEJ INFORMACJI ZAWODOWEJ 2013r. Bank Programów Porad Grupowych i Grupowych Informacji Zawodowych w Powiatowym Urzędzie Pracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Jasło, lipiec 2008 rok 2 Bezrobocie jest jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Zasiłek dla bezrobotnych

Zasiłek dla bezrobotnych Zasiłek dla bezrobotnych Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art.

Bardziej szczegółowo

Nr 773. Informacja KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH

Nr 773. Informacja KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Pomoc dla bezrobotnych samotnych matek. Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Informacja nt. możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na: PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej

Poddziałanie 7.1.1 Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji Cel Działania: Rozwijanie aktywnych form integracji społecznej i umożliwianie dostępu do nich osobom

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Limanowej - http://www.pup.limanowa.pl/pl 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 3 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 4 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5

Bardziej szczegółowo

ZASADY ODBYWANIA STAŻU U ORGANIZATORA W 2015 R.

ZASADY ODBYWANIA STAŻU U ORGANIZATORA W 2015 R. Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie ul. Śniadeckich 5, 64-100 Leszno tel. 65 529 50 67, tel./fax 65 529 94 33 e-mail: sekretariat@pupleszno.pl ZASADY ODBYWANIA STAŻU U ORGANIZATORA W 2015 R. 1 Pomoc w formie

Bardziej szczegółowo