Rozwi¹zania zadañ trudnych (**)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozwi¹zania zadañ trudnych (**)"

Transkrypt

1 Rozwi¹zania zadañ trudnych (**) ze Zbioru zadañ z cheii... Zakres rozszerzony Krzysztofa. Pazdry i Anny Roli-Noworyty :,75=4: > FeS + 45 O 10 Fe O + 0 SO 10 Fe O + 15 C 0 Fe + 15 CO Tak, o na nawet a), b) Nuer okresu i nuer ruy jedneo sk³adnika (niezale nie od kolejnoœci we wzorze) aleje o jednoœæ [n. w a) Xe, Br, S]. W rzyadku druieo sk³adnika nuer okresu roœnie, a nuer ruy aleje o jednoœæ [n. w a) O, P, Ge]. Ziany te dobrze widaæ kreœl¹c ukoœne linie w tablicy endelejewa. Odowiedzi s¹ w Zbiorze..1., 10 =, 10 6,0 10 u=14u dla C 9 H 1 X ( ) u = 15 u.18. a) r (E O) < r (EO ) b) r (E O) > r (EO ) A r (E)+16u<A r (E) + u A r (E)+16u>A r (E) + u A r (E) < 16 u A r (E) > 16 u.19. r(es) (E O) r A (E) u r A (E) 16 u A r (E) = u, czyli sód r 1,6.57. uran a) V U = 1/r 4r = 4/r V U = V Pu = V b) U = V d U = V 19,0 /c Pu > U c) n U = U = V 19 0, /c = 0,080 V AU 8 n Pu > n U d) at. U = n U N A = 0,080 V N A at. Pu > at. U luton V Pu = 4/r Pu = V d Pu = V 19,8 /c n Pu = Pu APu = V 19, 8 /c = 0,081 V 44 at. Pu = n Pu N A = 0,081 V N A 1

2 .64. O NA cz¹steczek A [] O N 8 N NA cz¹steczek A N y, [ ] y lub roœciej, jeœli uczeñ wie, co to jest asa olowa: Je eli n liczba oli cz¹steczek, to: S [ ] y n y 0, 875 [ ] 8 ol ol.65. d) 8 CH4 6 NA atoów 6 NA [ ] CH N NA atoów A 6 N y [] y W 100 k wody: 100 k liczba kroel krola atoów a 6 10 kroel, toów 197 Au 6,0 10 atoów y 0, y 1,5 10 atoów.84. r( ES ) ( Ar( E) 96) u 15, Ar( E) 4 u r( EO ) ( Ar( E) 48) u ale anez jest dwuwartoœciowy, wiêc etale trójwartoœciowy o najbardziej zbli onej asie atoowej jest lin (w treœci zastrze ono oko³o ) Cz¹steczka N zawiera atoy azotu, a cz¹steczka NH 1 ato. Nale y zate odierzyæ: V = 1 = 0,5 [d ]N.11., 4 d SO ole O ol [ d ] SO, 4

3 , 4 d SO ole O ol y SO oli O, 4 y 15, [ d ] kol NO zawiera kole N [ kol] NO zawiera [ kol], 4 NO to 1 kol N y 44, 8 [ ] y to koli N.1. B VA da db VO B a) V d B A A A db VO A ( A) VO da VO b) ( B) Vd O B B V.1. V n R T V n RT dzie n 1 ol NH O A B RT d NH zawiera ole H zawiera k oli H k RT.19. V O T O O V O 101 hpa je eli VO V to T T T 7 K O, 71 hpa K.9. Stosunki: w wêlanie wania: w tlenku wania: w ditlenku wêla: a b 14 a a b b Ca :C:O= : y : z Ca :O=a:b=5: C:O=c:d=:8 c d 11 c c d d 8 8 y z 10 y 10 z y z 1

4 .10. Stosunki: w siarczanie sodu: Na :S:O= : y : z w tlenku sodu: Na :O=a : b =:8 w ditlenku siarki: S:O=c : d =1:1 a b 6 a a b b c d c c 16 d 8 d 1 1 y z y y 46 : : 48 : 16 : 4 46 z 48 z Dla E N y rocent N se³nia relacje: 14 y 0, 189 y, zate dla E N 148 u = A r (E) +14u A r (E) = 40 u 148 u.5. Dla E SO 4 : ( 64) u 100% u.6. Dla (CO ) : Ar() % Ar() ,5 ACl zawiera 5,5 A 1, ACl zawiera 5 100% 60%.8. W 1 tlenku etalu jest: 1 5, 8%, 5 tlenu i 9,65 etalu 100% W 10 tlenku nieetalu jest: 10 56, % 5, 6 tlenu i 4,7 nieetalu 100% Sk³ad soli i E j O k 9, % % 4% ( 10 1) 4, 7 100% %E 19% ( 10 1) %O = 100% 4% 19% = 9% 4

5 .9. asê atoow¹ etalu rzyjêto za : 5, 5 u Cl w Cl ; ( 5, 5) u Cl w Cl 1 55 ( elazo) 117, Cl w Cl Cl w Cl 5, 5 u ( 5, 5) u.50. Dla C H y E z 1 u 49% 1 u y 7, % y Dla (C H E z ) n rzy n = 1: z A r (E) = 109 Je eli z = 1, to A r (E) = 109; je eli z =, to A r (E) = 54,5; je eli z =, to A r (E) = 6, nie a takich ierwiastków. Przy n = z A r (E) = 5,5, czyli chlor, zate C 6 H 4 Cl Uwaa: zadanie o na rozwi¹zaæ kilkoa innyi sosobai..51. Obliczay, jak¹ liczbê () reszt fosforanowych PO 4 zawiera fosforan: 11 u 100% , % Zate fosforan a sk³ad PO 4 lub PO 4. Dla PO 4 asa cz¹steczkowa wynosi: 1 u ( ) u r 9 u, czyli otas dla PO 4 r = 117 u, ale taki ierwiastek nie istnieje..5. Zak³aday, e ierwiastek E a wartoœciowoœæ y. Ar( E) 69, 9% Ar( E) Dla E O y : 18, 6 16 y 0,% 1 y Ar(E) 4, 4% 18, 6 4, 4 Dla EX y : Ar(X) y 65, 6% Ar(X) 65, 6 zate A r (X) = 5,5, czyli chlorek. Obliczanie A r (E) dla y = 1,, itd. daj¹ dwie wartoœci as atoowych istniej¹cych ierwiastków: Fe(III) lub Nb(V)..5. Dla K R: 9 4, 7 r (R) 119 r (R) 75, dla =1iRtyu: 1) EO A r (E) = = 10 nie a ) EO A r (E) = 119 = 87 takich ) EO A r (E) = = 71 ierwiastków 4) EO 4 A r (E) = = 55, czyli anan =,... itd. nie rowadz¹ do sensownych rozi¹zañ. 9 y 9, 6 Dla K y R: y, zate K R to KnO 4,aK y RtoK no , 4 5

6 .71. [Al (SO 4 ) ] = 4 ; (AlAsO 4 )=166 Je eli w 166 AlAsO 4 jest 7 Al to w,5 AlAsO4 jest 0, 407 linu Obliczay liczbê oli (n) wody hydratacyjnejw5hydratu. Je eli w 5 hydratu jest 0,407 Al n 18 to w (4 n 18) hydratu jest 7Al.7. (HPO 4 ) = 10 ; (P O 5 )=14 1 ol P O 5 znajduje siê foralnie w olach HPO 4 n H O % 48% n ( n) Fe + 0 H O 5 Fe O H HCl 0 Cl + 0 H 0 Cu S+40O 40 CuO + 0 SO 40 CuO + 0 C 40 Cu + 0 CO Tylko 0 oli CO NaH + H O NaOH + H NaOH + HNO NaNO +H O 1 ol NaH 1 ol HNO 4NaH 6HNO 1NaH 1, H S+O SO + H O a) V s =+=5;V =+=4(H O ara) V V s 5 V 4 08, b) V s =+=5;V =+0=(H O ciecz) Vs 5 V 04, Vs V V s H + Cl HCl Vs V 1 Ciœnienie nie ule³o zianie, bo V s = V 6

7 4.8. H +O H O,4 d H reauje z 0,5,9 d O 0,989 d d H reauje z Nadiar tlenu: (1 0,989) d = 0,00 d, co stanowi 0,% u ytej iloœci Oznaczenia: objêtoœæ Cl, y objêtoœæ H. Zate: y 0,5 d 0,1 d d y d 71 1 y 0,19 d,4 d, 4 d Stechioetria reakcji H + Cl HCl wyaa stosunku objêtoœcioweo substratów 1 : 1, zate chloru u yto w nadiarze , d wodoru to 8 oli. 1 ol H wi¹ e jeden ol O (tlenu atooweo). Zate dla U O y : y =8 84 u 8 16 u, czyli U O 8 8 u HS n n O HO nso ( 1) 6 oli 5 oli 6 n 5 ( n 1 ) n 5, 4.1. Po rzeliczeniu danych na iloœci olowe: E+ HCl ECl + H , d (E),4 d (E),8 dla ECl : (E) 5,5 4 (E) 91 (cyrkon) U yto nadiaru wodoru, zate wydajnoœæ obliczay z iloœci azotu: H +N NH,4 d 6 0,659 d [ ] 0, 659 d VN 100% ,9 d [%] 7

8 V 4 V ; V V V 5 V V H N N H N 5 65, 9 d 9 d Przyjujey, e ol ieszaniny zawiera³ oli N oraz (1 ) oli NO, zate: 8,7=8 +0(1 ) 0, , 5 4NH 5O 4NO 6HO 4 ole 4 ole y y a 4NH O N 6HO 4 ole ole 1 y b 1 y b a 0, 5 a y ; y 0, 1 b 0, 65 b 1 y a Zak³aday ocz¹tkowy sk³ad olowy owietrza 4 N +O i niewiado¹ liczbê oli NO w stanie równowai reakcji: N +O NO Bilans olowy reaentów n o n n r N 4 4 O 1 1 4, , 1 1 NO 0 olowy sk³ad równowaowy: NO 0,1 ola N,94 ola O 0,94 ola ¹cznie 5 oli % NO = 0, 1 ola 100% 5 oli, 4% i tyle sao wynosi rocent objêtoœciowy z uwai na stan azowy wszystkich reaentów ¹czna liczba oli w uk³adzie: V 101 hpa,95 d n RT 8,1 Pa 0,1 ola ol K 00 K 8

9 Przyjujey: liczba oli N O 4 ; y liczba oli NO 4.1. y 0,1 (bilans olowy) 0,08 ola 9 46 y 9, (bilans asowy) y 0,04 ola % obj. NO = 0, 04 VO 100% =,% 0, 1 VO 0,04 ola c (NO )= = 1,6 10,95 d 0,08 ola c (N O 4 )= =,7 10,95 d (1,6 10 ) ol K c = d ol,7 10 d 6 = 6,8 10 ol d H = 94 kj + 8 kj + 0,5 H H = kj H () + 1 O () H O () H = 4 kj/ol Najierw obliczay iloœæ oli owsta³ej wody (z równania Claeyrona) dla warunków standardowych, tj. = 1000 hpa, T = 98 K: n = V RT V iesz. =6d V H =4d V H O () = V H () =4d 1000 hpa 4 d n H O = = 0,161 ola 8, 1 hpa d /ol K 98 K Q = 0,161 ola 4 kj/ol = 8,96 kj C 94 kj 5,54 kj 18 CaCO : 1 C 5,54 9

10 4.19. H = 058,8 kj ( 079,4 kj) = 0,6 kj 5.4. (ZnS) = 97 ; (PbS) = 9 ; (CuS) = 96 7% 97 18% 9 0% 96 % zanieczyszczeñ = 100% =,8% 5.5. (Fe O ) = 160 ; (SiO )=60 (Fe O )= 56% 160 = 80% 56 (SiO )= 7% 60 = 15% % 5.6. W stoie jest = 90 srebra. Nale y dodaæ raów srebra, tak aby se³nione by³o równanie: 100% 90 40% 100% (NaCl) = 58,5 ; (KBr) = 119 W 100 ieszaniny by³o raów NaCl i 100 raów KBr. Zate 100 5, ,6 70,7 58,5 119 ieszanina zawiera 70,7% NaCl i 9,% KBr Korzystay ze wzorów wyrowadzonych zadaniach 5.75 i 5.76: V1 d d d 05, czyli 1 V d d1 05, d 1 d1 0,4 /c 1 d1( d d) d1( d 0, 48) czyli d 1 0,6 /c d( d d ) d (, d ) P +H PH P 4 +6H 4 PH 100 d ary fosforu reauje z: 0 d +80d 6=540d wodoru V P P 100 d 4 1 V 540 d 54, H 10

11 5.9. asy olowe: (CaO) = 56 /ol; (NaOH) = 40 /ol Reakcje: NaOH + HCl NaCl + H O CaO + HCl CaCl +H O Przyjujey: asa róbki zawieraj¹ca 0,4 NaOH i 0,6 CaO, zate w róbce liczby oli wynosz¹: 04, ol 06, nnaoh 10 ol ; ncao 1, ol ol 1 ol NaOH reauje z 1 ole HCl, a 1 ol CaO reauje z olai HCl Zu yto 0 c 0,1 ol/d = 10 ola HCl. n HCl = n NaOH +n CaO 10 ola = 10 ol 5.9. a) Sb + H SbH + 1,07 10 ol = 0, , 6 stou = 97, 6 100% 96 % b) W 100 stou jest 67 anezu i antyonu. Z anezu owstaje d wodoru: + HCl Cl +H 67 6,5 d H 4,4 d Srawdzay, czy ta iloœæ wodoru wystarczy do rzereaowania z antyonu: Sb + H SbH 44, 4 d, 4 d 9,09 d, zate w ystarczy y i wytworzy y 6,06 d SbH W ieszaninie ozostanie 6,5 d 9,09 d = 5,4 d H Zate SbH :H = 6,06 : 5,4 1 : 8,8 Uwaa: zadanie o na rozwi¹zaæ kilkoa sosobai i w zale noœci od liczby zaokr¹leñ wyników obliczeñ etaowych, otrzyuje siê koñcowe wyniki zbli one do odaneo c H Oto84 SO + H O H SO,4 d 18 1 ol 5 d y 4,0 y 0, ola 4,0 wody rzereaowa³o, zate ozosta³o: ,0 80H O, czyli 4, 54 ola 18 ol 11

12 HSO HO 0, ola 1 ol 4,54 ola = 0 oli, a w interretacji cz¹steczkowej 0 cz¹steczek ,71 =,9 (azy) a) Ca(NO ) CaO + 4 NO +O , 71, 9 b) 16 (4 NO O ) zawiera O,9 (4 NO O ) zawiera 0, AI + Cl ACl + I 5 14,5 ol AI o asie 5 rzechodz¹c w ACl daje ubytek asy osadu o 5 14,5 = 91,5. Za³ó y, e 100 ieszaniny zawiera³o raów AI. Je eli 5 AI daje ubytek asy o 91,5 15,4 to AI daje ubytekasyo 6 Zate ieszanina zawiera³a 15,4% AI i 84,6% ACl c ieszaniny kwasów zawiera 0 c HCl i 0 c H SO 4, czyli: 6 oli 0 c 4 ole 0 c 0,1 ola HCl oraz 0,1 ola H SO c 1000 c zate równowa nie (0,1 + 0,1) ola = 0,6 ola kwasu jednohydronoweo. Zak³aday, e sto zawiera³ raów anezu, który reaowa³ z y olai hydronów: + H H Równanie (I): 4 ole y 4 ole Al + H + Al + + H Równanie (II): 7 ole 7 (,51 ) (,51 ) (0,6 y) oli ole (0,6 y) oli Po rozwi¹zaniu uk³adu równañ (I) i (II) otrzyay = 1,08, zate: %= 1,08 100% = 0,8% %Al = 100% 0,8% = 69,%, % w 10 to (anezu). + HCl Cl +H,8 d 4,4 d Wodór otrzyany z etalu zaj¹³ objêtoœæ 11,5 d,8 d = 8,7 d. y 1

13 asa etalu w stoie wynosi³a 10 =7,zate: + HCl Cl + H A r,4 d 7 8,7 d A r 9, 01 dla =1 A r = 9,09 A r (Be) beryl dla = A r = 18,0 nie istnieje taki etal dla = A r = 7,0 A r (Al) lin dla =4 A r = 6,08 nie istnieje taki etal etale nie wykazuj¹ jeszcze wy szych wartoœciowoœci w reakcji z kwasai Rodzaj kwasu (hydronowoœæ) nie w³ywa na iloœæ wydzielaneo wodoru (atrz rzyk³ad 4.16 w Zbiorze... ), zate: + H H Ar,4 d V 11, d A V r Najwiêksz¹ iloœæ wodoru wyrze z kwasu etal o aksyalnej wartoœci /A r, czyli o inialnej wartoœci A r / (stosunku asy atoowej do wartoœciowoœci). Warunek ten se³nia beryl: A r / = = 4,5 u Jak wynika z orzednieo zadania, etale o o liwie najni szej wartoœci stosunku asy atoowej do wartoœciowoœci jest beryl. Je eli tylko beryl reauje z kwase to jeo aksyalna zawartoœæ w 1 stou wyniesie: Be+H + Be + +H,4 d 0,9 9,4 d co stanowi 90% Je eli drui sk³adnik stou reauje z kwase i jest o berylu etale o najni szej wartoœci stosunku asy atoowej A r do wartoœciowoœci w (A r /w), a ten warunek se³nia lit (A r /w =7u/1), to inialna zawartoœæ berylu wynosi y, a zawartoœæ litu 1 y: Be+H + Be + +H y V 1 Równanie (I): 9,4 d y,4 d 9 V1 Li+H + Li H 1 y V Równanie ( II): 7,4 d ( 1 y),4 d 7 V Równanie (III): V 1 + V =,4 d Po rozwi¹zaniu uk³adu równañ (I), (II), (III): y = 0,7, czyli 7%. 1

14 6.. Powstaj¹ cztery rodzaje cz¹steczek: 1 A 1 B, 1 A B, A 1 Bi A B w iloœciach: 1 A 1 B: 0,1 0, 100% = % 1 A B: 0,1 0,7 100% = 7% A 1 B: 0,9 0, 100% = 7% A B: 0,9 0,7 100% = 6% c) W CO jedno i dwa ; wn O 5 szeœæ i cztery ; w HSCN trzy i dwa ; wh CO iêæ i jedno d) IF 5 s d (heksaonalna) e) NO s (tryonalna); NO s (tryonalna) SO 4 s (tetraedryczna); SO s (tetraedryczna) a) atrz odowiedzi w Zbiorze... b) j¹dra H N=N tworz¹ trójk¹t; wi¹zania N H le ¹ w ró nych ³aszczyznach z uwai na silne odychania wolnych ar elektronowych azotu (atrz struktura H O w unkcie c) trójk¹t c) wi¹zania H O i Cl O w ró nych ³aszczyznach (atrz H O w unkcie c) j¹dra tlenów tworz¹ odstawê zdeforowanej iraidy tryonalnej z j¹dre chloru w wierzcho³ku; deforacjê owoduje wi¹zanie H O; j¹dra H, O, Cl tworz¹ trójk¹t j¹dra tlenów tworz¹ zdeforowany tetraedr z j¹dre chloru w œrodku (jak wêiel w CH 4 ); deforacjê owoduje wi¹zanie H O; j¹dra H, O, Cl tworz¹ trójk¹t 14

15 z liande zastêczy, n. SbCl 6 L = 7, L we = 1, zate j¹dra tlenu tworz¹ zdeforowan¹ biiraidê entaonaln¹; deforacjê wywo³uje wolna ara elektronowa antyonu; j¹dra H, O, Sb tworz¹ trójk¹ty z liande zastêczy, n. TeCl 6 L = 6, L we = 0, zate biiraida tetraonalna; j¹dra H, O, Te tworz¹ trójk¹ty d) trójk¹t równoraienny trójk¹t równoraienny e) Dla N O L w E = 0, L =, a zate cz¹steczka jest liniowa. Jednak za³o enie, e atoe centralny jest tlen rowadzi do wzoru, z któreo wynika zerowy oent diolowy. Doœwiadczenie wykazuje, e 0, zate atoe centralny jest azot:, a ró ne oenty diolowe wi¹zañ azot azot i azot tlen owoduj¹ niezerowy oent diolowy cz¹steczki Podane ni ej aruenty s¹ na ozioie cheii licealnej. Wersja akadeicka, uwzlêdniaj¹ca krystalorafiê, cheiê kwantow¹, elektrocheiê i inne dziedziny jest znacznie boatsza. Po³o enie w ruie 1. Po³o enie w ruie 17. Za Przeciw Za Przeciw jeden elektron walencyjny wartoœciowoœæ I nale y do bloku s nieetal stonie utlenienia +I i I elektroujenoœæ znacznie wy sza od litowców nie tworzy zwi¹zków jonowych z jednododatni katione H + tworzy wi¹zania kowalencyjne a³o reaktywny nie reauje z wod¹ jeo tlenek nie jest zasadotwórczy nieetal tworzy zwi¹zki jonowe z anione H (n. Li + H ) tworzy zwi¹zki kowalencyjne jeden elektron walencyjny nie nale y do bloku elektroujenoœæ znacznie ni sza od fluorowców a³o reaktywny nie tworzy kwasów, w których by³by atoe centralny anionu jeo tlenek nie jest kwasotwórczy 15

16 7.85. CH 4 C H 6 CO NH 4 + N H 6 + NO CO C O 4 NO + C N O 4 N ol KOH a asê 56. ole NaOH aj¹ asê 10. ¹czna asa tych czterech oli wynosi 176. Zate: je eli 176 ieszaniny zawiera 56 KOH,8 to 1 ieszaniny zawiera,8 c (KOH) = (50 1) 100% = 1,46% ieszanina zawiera 1,8 = 8,18 NaOH 8,18 c (NaOH) = 100% =,1% (50 1) 8.7. % zanieczyszczeñ w 00 ZnCl to c 100% = 8,8% asa saeo NaOH wyniesie: 00 10% S = = 0 co stanowi 95% asy zanieczyszczoneo NaOH, zate: 100% 0 95% 1,1 100% 8.9. S S S 100 % 100 % a (równanie I) a ( 100 % 1 ) (równanie II) 100 % Podstawiay S z równania (II) do równania (I) i o rzekszta³ceniu otrzyay: a ( 100% 1 ) ole NaOH to 10. ol KOH to 56. ¹czna asa takiej liczby oli wynosi 176. W 1 ieszaniny o taki sk³adzie olowy jest: 1 56, 8 KOH i 1,8 = 8,18 NaOH 176,8 KOH to 0,068 ola, a 8,18 NaOH to 0,04 ola, zate: 0,068 ola c (KOH) = 0,7 ol 0,5 d d 0,04 ola c (NaOH) = 0,5 d 0,816 ol d 16

17 8.61. Nale y zieszaæ równe objêtoœci roztworów i zbadaæ odczyn a) c c a n S (I) n (II) a S S 100% 100% a c S a S (III) Do równania (I) odstawiay n z równania (II) oraz a z równania (III): S c c a c a S 100% ( 100% c ) S c b) wzór c a (c ) rzekszta³cay do ostaci: ca 100% c 1 ca c) n n ca (I) c n cvr a Vr (II) a = r S (III) r r dr Vr Vr dr (IV) n S S n (V) Do równania (I) odstawiay n z równania (II) i a z równania (III), nastênie V r z równania (IV) oraz S z równania (V), ote n z równania (II) i kolejno V r z równania (IV): r c c r c r c Vr dr dr dr ca r S r n r c Vr r r c d r c Po rzekszta³ceniach ca d c d) wzór c a (c ) rzekszta³cay do ostaci: cd a r c 1 c a r cd cd 0% 1,17 r r c c c 1, ol % 100% 100% ol d Zwi¹zek n N y O z zawiera oli n, y oli N oraz z oli O. asa ananu w 1 olu n N y O z wynosi: 180 0,7% n 55, co stanowi 1 ol 100% 17

18 asa azotu: ,7% N 8, co stanowi ole 100% asa tlenu: 180 (100% 0,7% 15,7%) O 96, co stanowi 6 oli 100% Wzór suaryczny nn O 6, czyli n. n(no ) Wartoœæ liczbowa wyniku zale y w ewny stoniu od dok³adnoœci odczytów z wykresu. Rozuszczalnoœæ w teeraturze 9 K wynosi oko³o 8, a w teeraturze 5 K oko³o 51,5. W teeraturze 9 K: (100 8) roztworu zawiera 8 NH4Cl 68,8 50 roztworu zawiera oraz 50 68,8 = 181, wody. W teeraturze K: 100 wody rozuszcza 51,5 NH4Cl 9, 181, wody rozuszcza Dodatkowo o na rozuœciæ (9, 68,8)=4, Rozuszczalnoœæ KNO w teeraturze K wynosi 106, a w teeraturze 9 K wynosi 4. W teeraturze K asa roztworu zawieraj¹ceo 106 soli wynosi ( ) = 06. Je eli 06 roztworu zawiera 106 soli 57, to 500 roztworu zawiera Zawartoœæ wody w ty roztworze: (500 57,) = 4,7 W teeraturze 9 K: w 100 wody rozuszcza siê 4 soli 8,5 w 4,7 wody rozuszcza siê Wykrystalizuje (57, 8,5) = 174, Po och³odzeniu: saletry nasyca 100 wody 44 saletry nasyca 00 wody W roztworze ozostanie (00 44) = % Wydajnoœæ: 85, 85% Obliczay rozuszczalnoœæ w 0-rocentowy, nasycony roztworze, czyli taki, w który 0 substancji rzyada na 80 wody: 0 substancji 80 wody substancji 100 wody 5 Z wykresu odczytujey, e rozuszczalnoœæ CuSO 4 wynosi 5 w teeraturze 98 K. 18

19 a) OdowiedŸ tak jest oczywista, oniewa ani rozuszczalnoœæ, ani stê enie rocentowe nie zale ¹ od sk³adu substancji rozuszczonej, a wiêc od jej asy olowej. Ten sa wniosek o na uzyskaæ orównuj¹c a ze wzorów definiuj¹cych obie wielkoœci: S S 100 a 100 c S S c 100% c 100% S a S Sa b) S 100 S a 100 (I) n c V (II) S r n n S (III) Z równania (III) wstawiay n do równania (II) i wyznaczay S : S = c V r (IV) Przyrównujey S z równañ (I) i (IV), a nastênie wyznaczay S: cvr 100 S dla a = 100 S = c V r a Poniewa V r = r, to S = c r Sdr c dr dr r Z ostatnieo równania wynika, e stê enie olowe roztworów o jednakowych rozuszczalnoœciach S s¹ ró ne (asy rozatrywanych roztworów r uwa ay za równe) z wyj¹tkie rzyadku, dy stosunek d r / obu roztworów bêdzie identyczny Oznaczenia: indeksy A oraz sybol A w nawiasie dotycz¹ substancji A, indeksy B oraz sybol B w nawiasie substancji B. Korzystay z wyrowadzoneo w orzedni zadaniu wzoru: Sdr c r Warunek c (A) > c (B) o e byæ se³niony dy: 10 dra 150 drb (10 100) ( ) d ra A 66, d rb B A B 8.1. asa ola Na CO n H Oto106+18n. Oznaczay: szukana asa Na CO n H O; S asa Na CO zawarta w. S 100 S 100 (I) 106 ( n) (II) ( n) 106 Z równania (I) wstawiay S do równania (II): ( n)

20 8.1. asa ola K CO 1,5 H O wynosi 165, w ty 18 to K CO. Oznaczay: szukana asa K CO 1,5 H O+z zanieczyszczeñ; S asa K CO zawarta w y. S r 100 S (I) r hydratu stanowi ( 100 z)% y hydratu stanowi z % 165 z y 100 z S z 100 z S 165 z z 18 Z równania (I) wstawiay S do równania (II): z r z r ( 100 z) dk165 Poniewa r = d k, zate 18 ( 100 z) Przeliczay stê enie olowe na stê enie rocentowe ze wzoru: c = c 100%, 88 ol/d 6, 5 /ol 100% c = = 10% d 1050 /d r i korzystay ze scheatu krzy oweo: 6% = 5 15% 10% 6 15 = 1 Roztwór 6-rocentowy nale y zieszaæ z roztwore,88-olwy w stosunku asowy 5 : Tzw. zbie okolicznoœci owoduje, e w tyowych, stê onych roztworach obu kwasów zachodz¹ roste relacje iêdzy stosunkie olowy substancji rozuszczonych, a stosunkie asowy tych roztworów: w 100 6,5-rocentoweo HCl jest 6,5 HCl, czyli 1 ol; w rocentoweo HNO jest 6 HNO, czyli 1 ol. a) Stosunek asowy HCL : HNO =:1 b) Obliczay objêtoœæ 00 roztworu HCl i 100 roztworu HNO : r 00 VHCl 54 c d r 118, c r 100 VHNO dr 1,9 71,9 c c V : V = 54 : 71,9 =,54 : 1 7: HCL HNO (II) 0

21 Z tablicy: êstoœæ 96-rocentoweo H SO 4 wynosi 1,84 /c. 100 c takieo kwasu % a asê 184 i zawiera: 176,5 H SO 4 100% asa roztworu o zieszaniu to = 84, a stê enie rocentowe: 176,5 c 100% 6,% 84 Z tablicy: êstoœæ takieo roztworu d r 1,5 /c, zate objêtoœæ wyniesie: r 84 V 187 c d r 1,5 c Uwaa: wyraÿnie widoczny efekt kontrakcji: 100 c c = 00 c, a roztwór a objêtoœæ 187 c W 100 roztworu ay: NaCl, czyli 58,5 0,171 ola Na Cl ol NaBr, czyli 0,097 ola Na Br 10 ol KCl, czyli 0,14 ola K Cl 74,5 ol liczba oli Na + to (0, ,097) oli = 0,68 ola; liczba oli Cl to (0, ,14) oli = 0,05 ola; liczba oli K + to 0,14 ola; zate najwiêcej jest jonów Cl Roztwór zawiera 10 4 ola H +, a a zawieraæ 10 5 ola H +, nale y zate usun¹æ oli; = = =(10 1) 10 5 = Sybole w nawiasach oznaczaj¹ stê enia w ol/d [Na + ]+[K + ]+[ + ] = [HCO ]+[SO 4 ] + 1,5 + 0,75 = 4 +,5 = 6, czyli 6 ol/d Poniewa c/k > 400, wiêc K = c oraz K = c c, dzie indeksy 1 odnosz¹ siê do roztworu ierwotneo, a indeksy do roztworu o rozcieñczeniu. Z danych zadania zate: 1 0, ol c1 1 c 1 c d ol 0,05 c ( ) d 1 1, 1 1

22 0,05 d 0,15 d 0,5 d = 1,5 d Poniewa c/k > 400, wiêc K = c oraz c11 c dzie indeksy 1 odnosz¹ siê do roztworu ierwotneo, a indeksy do roztworu o dwudziestokrotny rozcieñczeniu: c 1 0,05 ol 0,05 ol c d d 0,005 ol 0 d 1 c , c 4,47, 1 4,5 co oznacza, e stoieñ dysocjacji wzroœnie oko³o 4,5 razy. [H + ] 1 = c 1 1 [H + ] = c c1 [H + ] = [H + ] 1 c c1 c1 = c [H+ ] 1 = [H + ] 1 c c 1 1 c1 1 c1 c Po odstawieniu danych liczbowych [H + ] = [H + ] 1 0, [H + ] = [H + 1 ] 1 = [H + ] 4,48 [H + ] 4,5 0, co oznacza, e stê enie jonów H + zaleje oko³o 4,5 razy Poniewa stosunek c 1 /K 1 < 400 (dzie c 1 jest stê enie H SO ) nale y do obliczenia 1 (ierwszeo stonia dysocjacji) zastosowaæ rawo rozcieñczeñ Ostwalda w ostaci: c K 1 Stosunek c /K > 400 (c stê enie HSO ) ozwala na zastosowanie wzoru uroszczoneo: K1 4 Kc 11K1 K = c. Zate: 1 ; o odstawieniu danych 1 = 0,8 czyli 1 % c1 c = 0,1 1 = 0,1 0, = 0,0 K c ; o odstawieniu danych 0,0014 czyli 0,14% n cv H r 0, ol 0,5 L 0,05 ola L n cv OH r 0,1 ol 0,44 L 0,044 ola L (0,05 0,044) oli c H 0,0087 ol (0,5 0,44) L L H = lo 0,0087 =,06

23 Szybkoœæ reakcji etalu z kwase jest ty wiêksza, i wy sze jest stê enie faktyczneo reaenta (jonów H + ), a nie elektrolitu (H PO 4 ), który ulea dysocjacji. [H + K K K ]=c c [ H ] czyli [H + ] jest odwrotnie roorcjonalne do, który roœnie w iarê rozcieñczania owoduj¹c w efekcie zniejszenie stê enia jonów H + i zniejszenie szybkoœci reakcji (dane dla H PO 4 o na zaczern¹æ z tabeli A1 na koñcu Zbioru). Dlateo reakcja rzebiea szybciej w kwasie stê ony Ustalay, która z soli reauje z wiêksz¹ iloœci¹ BaCl i zak³aday, e to ona stanowi jedyny sk³adnik ieszniny : BaCl + NaSO 4 BaSO 4 + NaCl 1,5, BaCl + Fe (SO 4 ) BaSO 4 + FeCl 1,5, Aby ieæ ewnoœæ, nale y dodaæ onad,4, bo to uwzlêdnia niedok³adnoœci as odwa- anych róbek i zaokr¹leñ wyników obliczeñ W cz¹steczce etanu ato centralny nie a wolnej ary elektronowej, któr¹ a azot w NH i tlen w H O, a ona uo liwia tworzenie wi¹zania koordynacyjneo z jone H w 1 e(oh) z + w H R... Oznaczenia u³atwiaj¹ce rzekszta³cenia równañ i skorelowane z u ytyi w zadaniu: V r [ e (OH) z ]=V; V r (H R) = V k c (H R) = c k V c w1 n (I) ck n cv k k (II) n (III) Vk ck w Vk n Porównujey n z równañ (II) i (III): ck Vk (IV), a iloraz z równania (IV) odstawiay do równania (I): V c w1 (V) w w Ze stechioetrii reakcji zobojêtniania wynika, e: w 1 z = w w1 (VI) z Podstawiay w 1 z równania (VI) do równania (V): w V c z w z cv

24 w 1 Ca(OH) + w H R... Korzystaj¹c z rocedur okazanych w orzedni zadaniu ay: Vz cz w 1 (I) w 1 = w (II) V w k Wstawiay w 1 z równania (II) do równania (I): w Vz c V c V z z z w Vk k Uwaa dotycz¹ca wyiaru: zodnie z treœci¹ zadania jest liczb¹ raów na 1 d b) Stê enia roztworu rozuszczonej soli nie o na obliczyæ, oniewa nieznana jest jej asa NaOH + HNO NaNO +H O Za³ó y, e u yway do ieszania 100 roztworu NaOH. Zawiera on 40%, czyli 40 NaOH, co stanowi 1 ol. 1 ol HNO znajduje siê w roztworze o asie : 1ol 1, 4 nd r c 155 c ol 8 d c %,% ( ) oleu zawiera 5 SO i48h SO ) 5 SO to n 1 0,65 ola 80 ol 48 48H SO 4 to n 0,49 ola 98 ol n 1 : n = 1 : 0,754 ) (H S O 7 ) = 178 /ol 6,7 6,7 H S O 7 to n 0,15 ola i tyle sao uby³o H SO ol W ciek³ej ozosta³oœci liczba oli SO wynosi³a: n 4 = n 1 n = (0,65 0,15) ola = 0,5 ola a liczba oli H SO 4 : n 5 = n n = (0,49 0,15) ola = 0,4 ola n 4 : n 5 = 1 : 0,68 4

25 W roztworze Na PO 4 trzy reakcje owoduj¹ wytwarzanie jonów OH : PO 4 +H O HPO 4 + OH HPO 4 +H O H PO 4 + OH H PO 4 +H O H PO 4 + OH W roztworze Na HPO 4 dwie reakcje owoduj¹ wytwarzanie jonów OH, a jedna dysocjacja daje jony H + : HPO 4 +H O H PO 4 + OH (równowaa doinuj¹ca) HPO 4 H + + PO 4 H PO 4 +H O H PO 4 + OH W roztworze NaH PO 4 jedna reakcja owoduje wytworzenie jonów OH, a dwie dysocjacje daj¹ jony H + : H PO 4 +H O H PO 4 + OH H PO 4 HPO 4 H + + HPO 4 H + + PO ) III O: As As II VI O: S S Red: N V N II s 4 s 4 V s (równowaa doinuj¹ca) ³¹cznie s 8 8 As S + 8 HNO + 4H O 6H AsO 4 + 9H SO NO a) O: I O 0 O s IV Red: Cl III Cl s 1 NaOH + ClO +H O NaClO +O + H O I 0 b) O: O O s I I Red: Cl Cl s 4 Ca(ClO) + H O CaCl + O + H O c) O: I I I 0 s = Red: O 0 O II s = KI+O +H O I +KOH+O Uwaa: jeden ato tlenu z O redukuje siê do tlenu II (w OH ), a dwa ozosta³e nie zieniaj¹ stonia utlenienia tworz¹c O. d) O: H I H 0 s = Red: H +I H 0 s = CaH + H O Ca(OH) + H 5

26 e) O: O II O 0 s = Red: O +II O 0 s = OF +H O O + HF IV a) O: S S V Red: Cl Cl VI I s s 6 ClO + SO Cl + SO 4 KClO + Na SO KCl + Na SO 4 III b) O: As As V Red: Br Br V I s s 6 AsO + BrO AsO 4 + Br K AsO + KBrO K AsO 4 + KBr c) O: Bi 0 Bi +III s = Red: N +V N +II s = Bi + NO + 4H + Bi + +NO+H O Bi + 4 HNO Bi (NO ) +NO+H O II 0 d) O: S S s 6 V II Red: N N s Bi S + NO + 8H + Bi + +NO+S+4H O Bi S + 8 HNO Bi(NO ) +NO+S+4H O 0 II e) O: Zn Zn V Red: As As III s s 8 4 AsO 4 +4Zn+11H + AsH + 4 Zn + + 4H O Na AsO Zn + 11 HCl AsH + 4 ZnCl + NaCl + 4 H O II f) O: n n IV Red: Pb Pb VII II s 5 s 5 n Pb O H + no Pb H O nso Pb O H SO 4 HnO PbSO H O II IV ) O: S S s 8 0 I Red : Br Br s 4 S O + 4 Br + 5H O SO Br + 10 H + K S O + 4 Br + 5H O K SO 4 +H SO HBr 6

27 11.. Zaczerniête z tablic otencja³y standardowe ó³oniw wynosz¹: I I E o = + 0,54 V no 4,H +, n + E o = +1,51 V Fe +, Fe + E o = + 0,77 V W obu oniwach odanych w zadaniu ó³oniwe dodatni bêdzie ó³oniwo no 4,H +, n +. Po utworzeniu baterii otencja³y o³¹czonych bieunów wyrównaj¹ siê, a dodatni bieune bêdzie ó³oniwo o wy szy otencjale, czyli Fe +, Fe W obecnoœci jonów Cu + iedÿ osadza siê na ³ycie cynkowej tworz¹c lokalne ikrooniwa: Zn H Cu w których nastêuje roztwarzanie cynku, rzebieaj¹ce szybciej ni reakcja kwasu z cynkie W oniwie rzebiea reakcja: Zn+A + Zn + +A y y 50 Z roztworu ANO uby³o 166 A co stanowi n 1 = 1,54 10 ola. W roztworze ZnSO 4 rzyby³o 50 Zn +, co stanowi n = 0, ola. Pocz¹tkowo roztwór ANO zawiera³ n =5 10 ola A +, a roztwór ZnSO 4 zawiera³ n 4 =5 10 ola Zn +. Stê enia koñcowe wynosi³y: - n n1 (5 10 1,54 10 ) ol c (A ) 0,069 ol V 0,05 d d c ( Zn ) n r n V 4 r (5 10 0, ) ol 0,05 d c) szczawian; wówczas C O 4 e CO 0,115 ol d etale bêd¹ siê wydziela³y w kolejnoœci alej¹cych otencja³ów standardowych, czyli Cu, Pb, Sn. Wodór bêdzie siê wydziela³ na koñcu rzy otencjale: w = 0 + 0,059 V lo[h + ] 1V= 1,41 V P H /Sn 0,5 ola Sn z roztworu Sn + wydziela siê o rze³yniêciu ³adunku 1 F ³adunek F wydziela z roztworu Sn 4+ F 0,75 ola F Sn 4 ol 7

28 Na katodzie zachodzi jedna reakcja: H + + e H Z równania teo wynika, e rze³yw ³adunku F owoduje wydzielenie 1 ola azu, który zajuje objêtoœæ V (w zadaniu nie okreœlono warunków, T). Na anodzie o¹ zachodziæ dwie reakcje równole³e: REAKCJA I: CH COO e CH CH () + CO () REAKCJA II: H O 4e O () + 4H + Gdyby na anodzie zachodzi³a tylko REAKCJA I, wówczas rze³yw ³adunku F sowodowa³by wydzielenie oli azów (1 ola CH CH i oli CO ) o ³¹cznej objêtoœci V. Podany w treœci zadania warunek równych objêtoœci azów wydzielonych na katodzie i na anodzie wyklucza zachodzenie na anodzie tylko REAKCJI I i wskazuje na znaczny udzia³ REAKCJI II, w której rze³yw ³adunku F owoduje wydzielenie 0,5 ola azu. Za³ó y, e rzez elektrolizer rze³ywa³ ³adunek F, zate na katodzie wydzieli³ siê 1 ol wodoru o objêtoœci V. Równoczeœnie na anodzie rze³yw ³adunku F wywo³a³ REAKCJÊ I, a rze³yw ozosta³ej czêœci ³adunku, czyli: F F =( ) F wywo³a³ REAKCJÊ II. Z REAKCJI I wynika, e: ³adunek F owoduje wydzielenie oli azów zate ³adunek Fowoduje wydzielenie n 1 n 1 = F ole oli F Z REAKCJI II, wynika, e: ³adunek 4 F owoduje wydzielenie 1 ola azu zate ³adunek ( ) F owoduje wydzielenie n n = ( ) F oli oli 4 F 4 Treœæ zadania narzuca warunek równych objêtoœci azów na elektrodach i w konsekwencji równ¹ liczbê oli roduktów azowych. W obliczeniach za³o ono, e na katodzie wydzieli³ siê 1 ol azu, zate: n 1 + n = 1 ol oli + oli = 1 ol = 0,4 4 Oznacza to, e odczas rze³ywu ³adunku F tylko 0,4 F wywo³a³o REAKCJÊ I, co stanowi rocent (wydajnoœæ r¹dow¹ utleniania jonów octanowych): 04, F 100% = 0% F Sk³ad elektrolitu nie bêdzie ulea³ zianie, je eli w okreœlonej jednostce czasu tyle sao cyny ( Sn ) rzejdzie z anody A 1 do roztworu, ile wydzieli siê jej na katodzie, i równoczeœnie taki sa warunek se³ni iloœæ niklu ( Ni ) rzechodz¹ca do roztworu z anody A i osadzaj¹ca siê na katodzie. Za³ó y, e na katodzie wydzieli³o siê 100 stou: 8

29 I I 1 Sn F I t Sn 1 Sn Ni Ni Sn Ni ol ol I t Ni F 1 1, Korzystaj¹c z za³o eñ i równañ orzednieo zadania, rzyjujey, e I 1 dotyczy anody iedzianej, a I z³otej: I1 Cu Au, 05 I ( 100 ) ( 100 ) Cu 100 Au e zf It t e zf I oniewa e = dv; V = h S; zate: dhs zf e = dhs; t I 9 0, 01 5 c C t c 64 0, 5 A in Przez elektrolizer rze³yn¹³ ³adunek: F Q = It=A 600s= = 0,11 F Obliczay, jaka czêœæ teo ³adunku zosta³a zu yta na wydzielenie tlenu. 4 c tlenu to 0,01 ola. W reakcji: H O 4e 4H + +O wydzielenie ola O wyaa rze³ywu ³adunku 4 F, zate na wydzielenie 0,01 ola zu yto 0,04 F. Pozosta³a czêœæ ³adunku, czyli (0,11 0,04) F = 0,07 F zosta³a zu yta na utlenianie SO 4, które wyaa ³adunku 10 F na ol SO 4, zate oli utleni siê o rze³ywie 0,07 F: 0, 07 F 1 ol 6 oli 10 F Roz³adwanie w 50% oznacza, e obrano z akuulatora 0,5 zroadzoneo w ni ³adunku, czyli: Q =0,5 56Ah=0,5 56A 600s=1, C = 1, F = 1,045 F a) P³yta ujena: Pb + SO 4 PbSO 4 + e

30 rzyrost asy o (0 07) = 96 o rze³ywie ³adunku F, zate o rze³ywie 1,045 F: 96 1, 045 F 50, F b) P³yta dodatnia: PbO + 4H + + SO 4 + e PbSO 4 + H O 9 0 rzyrost asy o (0 9) = 64 o rze³ywie ³adunku F, zate o rze³ywie 1,045 F: 64 1, 045 F =,5 F 1.0. Zaisy w forie scheatów: 1.5. Zachodz¹ dwie reakcje: CaH +O CaO + H O CaH + N Ca N + NH które o na dodaæ stronai uwzlêdniaj¹c stosunek olowy sk³adników owietrza (O +4N ) 7 CaH +O + 4N CaO + H O+Ca N + 4 NH (NH 4 ) SO 4 + NaOH NH + H O+Na SO 4 5,8 (oli) 0,8 ola 1 ole 78,4 H PO 4 to 0,8 ola, zate NH ih PO 4 zieszano w stosunku ol na ol, czyli reakcja rzebienie wed³u równania: NH +H PO 4 NH 4 H PO W 00 5,5-rocentoweo kwasu solneo znajduj¹ siê ole HCl. 1) 4 HCl + no Cl + ncl + H O ole (d ) 11, d 4 ole,4 d ) 6 HCl + KClO Cl +KCl+H O ole (d ),4 d 6 oli,4 d 0

Problemy do samodzielnego rozwiązania

Problemy do samodzielnego rozwiązania Problemy do samodzielnego rozwiązania 1. Napisz równania reakcji dysocjacji elektrolitycznej, uwzględniając w zapisie czy jest to dysocjacja mocnego elektrolitu, słabego elektrolitu, czy też dysocjacja

Bardziej szczegółowo

DZIA 3. CZENIE SIÊ ATOMÓW

DZIA 3. CZENIE SIÊ ATOMÓW DZIA 3. CZENIE SIÊ ATOMÓW 1./3 Wyjaœnij, w jaki sposób powstaje: a) wi¹zanie jonowe b) wi¹zanie atomowe 2./3 Na podstawie po³o enia w uk³adzie okresowym pierwiastków: chloru i litu ustal, ile elektronów

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie

Kuratorium Oświaty w Lublinie Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 12 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II 1. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neuronów zawartych w następujących atomach: a), b) 2. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neutronów zawartych w

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr Wojciech Solarski 1. Termochemia. Każda reakcja chemiczna związana jest z wydzieleniem lub pochłonięciem energii, najczęściej

Bardziej szczegółowo

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa)

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) Karta pracy I/2a Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) I. Stechiometria równań reakcji chemicznych interpretacja równań

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI

Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Zadanie 726 (1 pkt.) V/2006/A1 Konfigurację elektronową atomu glinu w stanie podstawowym można przedstawić następująco: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap wojewódzki rok szkolny 2009/2010 Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu prac) wylosowany numer uczestnika

Bardziej szczegółowo

III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011. ETAP I r. Godz Zadanie 1

III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011. ETAP I r. Godz Zadanie 1 III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011 KOPKCh ETAP I 22.10.2010 r. Godz. 10.00-12.00 Zadanie 1 1. Jon Al 3+ zbudowany jest z 14 neutronów oraz z: a) 16 protonów i 13 elektronów b) 10 protonów i 13

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Tlen Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Ogólna charakterystyka tlenowców Tlenowce: obejmują pierwiastki

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Próbny egzamin maturalny z chemii 0r. ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach.

Bardziej szczegółowo

analogicznie: P g, K g, N g i Mg g.

analogicznie: P g, K g, N g i Mg g. Zadanie 1 Obliczamy zawartość poszczególnych składników w 10 m 3 koncentratu: Ca: 46 g Ca - 1 dm 3 roztworu x g Ca - 10000 dm 3 roztworu x = 460000 g Ca analogicznie: P 170000 g, K 10000 g, N 110000 g

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania zadań, uwzględniające

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A.

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. 1. Atomy to: A- niepodzielne cząstki pierwiastka B- ujemne cząstki materii C- dodatnie cząstki materii D- najmniejsze cząstki pierwiastka, zachowujące jego

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami

Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami I. Stopień utlenienia i reguły ustalania stopni utlenienia 1. Stopień utlenienia Stopień utlenienia pierwiastka

Bardziej szczegółowo

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne strona 1/8 Związki nieorganiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Typy związków nieorganicznych: kwasy, zasady, wodorotlenki, dysocjacja jonowa, odczyn roztworu,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom rozszerzony Listopad 01 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCCE Inowrocław 21 maja 2005 Im. Jana Kasprowicza INOWROCŁAW ROK SZKOLNY 2004/2005

I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCCE Inowrocław 21 maja 2005 Im. Jana Kasprowicza INOWROCŁAW ROK SZKOLNY 2004/2005 IMI I NAZWISKO Wzór odpowiedzi PUNKTACJA SZKOŁA KLASA NAZWISKO NAUCZYCIELA CHEMII I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCCE Inowrocław 21 aja 2005 I. Jana Kasprowicza INOWROCŁAW ROK SZKOLNY 2004/2005 ZADANIE 1. ( 10 pkt.

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya.

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya. ELEKTROLIZA Cel ćwiczenia Oznaczenie równoważnika elektrocheicznego iedzi oraz stałej Faradaya. Zakres wyaganych wiadoości. Elektroliza i jej prawa.. Procesy elektrodowe. 3. Równoważniki cheiczne i elektrocheiczne.

Bardziej szczegółowo

gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10)

gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10) 5.5. Wyznaczanie zer wielomianów 79 gdy wielomian p(x) jest podzielny bez reszty przez trójmian kwadratowy x rx q. W takim przypadku (5.10) gdzie stopieñ wielomianu p 1(x) jest mniejszy lub równy n, przy

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/1 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

Atom poziom podstawowy

Atom poziom podstawowy Atom poziom podstawowy Zadanie 1. (1 pkt) Źródło: CKE 2010 (PP), zad. 1. Atomy pewnego pierwiastka w stanie podstawowym maj nast puj c konfiguracj elektronów walencyjnych: 2s 2 2p 3 (L 5 ) Okre l po o

Bardziej szczegółowo

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/14. ETAP II r. Godz Zadanie 1 (14 pkt)

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/14. ETAP II r. Godz Zadanie 1 (14 pkt) VI Podkarpacki Konkurs Cheiczny 01/14 KOPKCh ETAP II 0.1.01 r. Godz. 1.00-15.00...... Nazwisko, iię Szkoła, iejscowość Rec. I Rec. II Tabela wyników Zad.1 Zad. Zad. Sua Wynik końcowy Uwaga! Masy olowe

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH Opracowanie: dr inż Krystyna Moskwa, dr hab. Barbara Stypuła, mgr Agnieszka Tąta Reakcje chemiczne to procesy, w czasie których substancje ulegają przemianom, prowadzącym do powstawania

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 12-617-5229 Katedra

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

Reakcje syntezy. A + B AB lub A + B + C+... ABC... gdzie: A, B. C... substancje prostsze lub proste, AB ABC... substancje złożone.

Reakcje syntezy. A + B AB lub A + B + C+... ABC... gdzie: A, B. C... substancje prostsze lub proste, AB ABC... substancje złożone. Reakcje syntezy. A B AB lub A B C... ABC... gdzie: A, B. C... substancje prostsze lub proste, AB ABC... substancje złożone. 1) Na płytkę porcelanową nasypujemy niewielką ilość dokładnie sproszkowanej siarki

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

TEORIE KWASÓW I ZASAD.

TEORIE KWASÓW I ZASAD. TERIE KWASÓW I ZASAD. Teoria Arrheniusa (nagroda Nobla 1903 r). Kwas kaŝda substancja, która dostarcza jony + do roztworu. A + + A Zasada kaŝda substancja, która dostarcza jony do roztworu. M M + + Reakcja

Bardziej szczegółowo

DZIA 4. POWIETRZE I INNE GAZY

DZIA 4. POWIETRZE I INNE GAZY DZIA 4. POWIETRZE I INNE GAZY 1./4 Zapisz nazwy wa niejszych sk³adników powietrza, porz¹dkuj¹c je wed³ug ich malej¹cej zawartoœci w powietrzu:...... 2./4 Wymieñ trzy wa ne zastosowania tlenu: 3./4 Oblicz,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW POUFNE Pieczątka szkoły 16 styczeń 2010 r. Kod ucznia Wpisuje uczeń po otrzymaniu zadań Imię Wpisać po rozkodowaniu pracy Czas pracy 90 minut Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. Wyszukanie w tek cie informacji potrzebnych do okre lenia sk adu elementarnego izotopu i symbolu pierwiastka.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (1 pkt). Informacja do zada 2. i 3. Zadanie 2. (1 pkt) { Zadania 2., 3. i 4 s dla poziomu rozszerzonego} zania zania Zadanie 3.

Zadanie 1. (1 pkt). Informacja do zada 2. i 3. Zadanie 2. (1 pkt) { Zadania 2., 3. i 4 s dla poziomu rozszerzonego} zania zania Zadanie 3. 2. ELEKTRONY W ATOMACH I CZĄSTECZKACH. A1 - POZIOM PODSTAWOWY. Zadanie 1. (1 pkt). Konfigurację elektronową 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 mają atomy i jony: A. Mg 2+, Cl -, K +, B. Ar, S 2-, K +, C. Ar, Na

Bardziej szczegółowo

(wymiar macierzy trójk¹tnej jest równy liczbie elementów na g³ównej przek¹tnej). Z twierdzen 1 > 0. Zatem dla zale noœci

(wymiar macierzy trójk¹tnej jest równy liczbie elementów na g³ównej przek¹tnej). Z twierdzen 1 > 0. Zatem dla zale noœci 56 Za³ó my, e twierdzenie jest prawdziwe dla macierzy dodatnio okreœlonej stopnia n 1. Macierz A dodatnio okreœlon¹ stopnia n mo na zapisaæ w postaci n 1 gdzie A n 1 oznacza macierz dodatnio okreœlon¹

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania zadań, uwzględniające

Bardziej szczegółowo

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane)

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane) MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO I Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Gdy do jednego polecenia

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII

Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII O G N I W A Zadanie 867 (2 pkt.) Wskaż procesy, jakie zachodzą podczas pracy ogniwa niklowo-srebrowego. Katoda Anoda Zadanie 868* (4 pkt.) W wodnym roztworze

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje utleniania i redukcji Reguły ustalania stopni utlenienia 1. Pierwiastki w stanie wolnym (nie związane z atomem (atomami) innego pierwiastka ma stopień utlenienia równy (zero) 0 ; 0 Cu; 0 H 2 ;

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIA ROZTWORÓW. 2. W 100 g wody rozpuszczono 25 g cukru. Oblicz stężenie procentowe roztworu.

STĘŻENIA ROZTWORÓW. 2. W 100 g wody rozpuszczono 25 g cukru. Oblicz stężenie procentowe roztworu. STĘŻENIA ROZTWORÓW Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. W 150 g roztworu znajduje się 10 g soli kuchennej (NaCl). Jakie jest stężenie procentowe

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW.

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. Zagadnienia: Zjawisko dysocjacji: stała i stopień dysocjacji Elektrolity słabe i mocne Efekt wspólnego jonu Reakcje strącania osadów Iloczyn rozpuszczalności Odczynnik

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Próbny egzamin maturalny z chemii 00r. ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach.

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY olimpijskie. Co już było: Atomy i elektrony Cząsteczki i wiązania Stechiometria Gazy, termochemia Równowaga chemiczna Kinetyka

WARSZTATY olimpijskie. Co już było: Atomy i elektrony Cząsteczki i wiązania Stechiometria Gazy, termochemia Równowaga chemiczna Kinetyka WARSZTATY olimpijskie Co już było: Atomy i elektrony Cząsteczki i wiązania Stechiometria Gazy, termochemia Równowaga chemiczna inetyka WARSZTATY olimpijskie Co będzie: Data Co robimy 1 XII 2016 wasy i

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkê z kodem (Wpisuje zdaj¹cy przed rozpoczêciem pracy) KOD ZDAJ CEGO MCH-W1A1P-021 EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Instrukcja dla zdaj¹cego Czas pracy 90 minut 1. Proszê sprawdziæ, czy arkusz

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA CENIANIA DPWIEDZI Próbna Matura z PERNEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 2012 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu ch

Bardziej szczegółowo

XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE

XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE DRUGIE LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE

Bardziej szczegółowo

Pierwiastek, który się utlenia jest reduktorem, natomiast pierwiastek, który się redukuje jest utleniaczem.

Pierwiastek, który się utlenia jest reduktorem, natomiast pierwiastek, który się redukuje jest utleniaczem. Równania redox - reakcje chemiczne, w których zachodzi jednocześnie utlenienie i redukcja pierwiastków chemicznych. Utlenienie proces, podczas którego pierwiastek ze stopnia niższego przechodzi na stopień

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Opracowali: Jarosław Chojnacki i Łukasz Ponikiewski, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdaoska, Gdaosk

Bardziej szczegółowo

W tej reakcji stopień utleniania żelaza wzrasta od 0 do III. Odwrotnie tlen zmniejszył stopień utlenienia z 0 na II.

W tej reakcji stopień utleniania żelaza wzrasta od 0 do III. Odwrotnie tlen zmniejszył stopień utlenienia z 0 na II. 8 Utlenianie i redukcja Początkowo termin utlenianie odnosił się do reakcji pierwiastków lub związków chemicznych z tlenem, a termin redukcja stosowano do określenia usunięcia tlenu ze związku. Później,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY DLA NIEWIDOMYCH Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to:

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: KWASY I WODOROTLENKI 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: 1. kwas siarkowy (IV), kwas siarkowy (VI), kwas azotowy, 2. kwas siarkowy (VI), kwas siarkowy (IV), kwas azotowy (V), 3. kwas siarkowodorowy,

Bardziej szczegółowo

Chemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH I rok I stopnia studiów, semestr I. Chemia nieorganiczna. Stopień utlenienia. Stopień utlenienia.

Chemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH I rok I stopnia studiów, semestr I. Chemia nieorganiczna. Stopień utlenienia. Stopień utlenienia. -- Chemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH I rok I stopnia studiów, semestr I dr inż. Leszek Niedzicki Chemia nieorganiczna Drobina Drobiną nazywamy proste układy atomów tj.: atom (zwykle metalu np. Cu, Na,

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Fluorowce - chlor. -Ogólna charakterystyka fluorowców -Występowanie i właściwości chloru -Ważniejsze związki chloru

Fluorowce - chlor. -Ogólna charakterystyka fluorowców -Występowanie i właściwości chloru -Ważniejsze związki chloru Fluorowce - chlor -Ogólna charakterystyka fluorowców -Występowanie i właściwości chloru -Ważniejsze związki chloru Fluorowce Ogólna charakterystyka: fluor, chlor, brom i jod są niemetalami, astat jest

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS CHEMICZNY

WOJEWÓDZKI KONKURS CHEMICZNY Kod ucznia Liczba punktów WOJWÓDZKI KONKURS CHMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 16 STYCZNIA 2015 1. Test konkursowy zawiera 26 zadań. Są to zadania zamknięte i otwarte. Na ich rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA KIERUNEK: ROLNICTWO I ROK STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 Opracowała:

Bardziej szczegółowo

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym:

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: 23 zadania z chemii Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: Estrem jest związek o wzorze: Zadanie 2 (0-1) Elementy kolejki

Bardziej szczegółowo

Atom poziom rozszerzony

Atom poziom rozszerzony Atom poziom rozszerzony Zadanie 1. (1 pkt) Źródło: CKE 010 (PR), zad. 1. Atomy pierwiastka X tworz jony X 3+, których konfiguracj elektronow mo na zapisa : 1s s p 6 3s 3p 6 3d 10 Uzupe nij poni sz tabel,

Bardziej szczegółowo

g % ,3%

g % ,3% PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE. STECHIOMETRIA 1. Obliczyć ile moli stanowi: a) 2,5 g Na; b) 54 g Cl 2 ; c) 16,5 g N 2 O 5 ; d) 160 g CuSO 4 5H 2 O? 2. Jaka jest masa: a) 2,4 mola Na; b) 0,25 mola

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1 Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? 1 FILTR ROZWI ZUJE PROBLEMÓW Z WOD 1 TWARDOŒÆ 2 ELAZO 3 MANGAN 4 AMONIAK 5 ORGANIKA Zanieczyszczenia takie jak: twardoœæ, mangan, elazo, naturalne substancje

Bardziej szczegółowo

XIX Wojewódzki Konkurs MŁODY CHEMIK I etap

XIX Wojewódzki Konkurs MŁODY CHEMIK I etap Katowice, 05.11.2007 XIX Wojewódzki Konkurs MŁODY CHEMIK I etap ZADANIE I. TEST. (20 punktów) W kaŝdym pytaniu tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. 1. NieuwaŜny eksperymentator postawił obok siebie dwie

Bardziej szczegółowo

wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych.

wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych. wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych. Zawarto takich składników jak: P, K, Ca i mg w nawozach sztucznych podaje si zwykle w procentach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne 2

Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenie 5: Wytrącanie siarczków grupy II Uwaga: Ćwiczenie wykonać w dwóch zespołach (grupach). A. Przygotuj w oddzielnych probówkach niewielką ilość roztworów zawierających

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Część I. TEST WYBORU 18 punktów

Część I. TEST WYBORU 18 punktów Część I TEST WYBORU 18 punktów Test zawiera zadania, w których podano propozycje czterech odpowiedzi: A), B), C), D). Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W razie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru

1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru 1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru 2. Na podstawie struktury cząsteczek wyjaśnij dlaczego N 2 jest bierny a Cl 2 aktywny chemicznie? 3. Które substancje posiadają budowę

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII 1 ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII MCH P1 MARZEC ROK 2012 POZIOM podstawowy Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź,

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 12-617-5229 Katedra

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII LUTY ROK 2010 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź,

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MCH-P1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe 201-11-15, związki kompleksowe Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów

Bardziej szczegółowo

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach 1 STECHIOMETRIA INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu Zadanie: 1 Sporządzono dwa wodne roztwory soli: siarczanu (VI) sodu i azotanu (III) sodu Który z wyżej wymienionych roztworów soli nie będzie miał odczynu obojętnego? Uzasadnij odpowiedź i napisz równanie

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo