Rozwi¹zania zadañ trudnych (**)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozwi¹zania zadañ trudnych (**)"

Transkrypt

1 Rozwi¹zania zadañ trudnych (**) ze Zbioru zadañ z cheii... Zakres rozszerzony Krzysztofa. Pazdry i Anny Roli-Noworyty :,75=4: > FeS + 45 O 10 Fe O + 0 SO 10 Fe O + 15 C 0 Fe + 15 CO Tak, o na nawet a), b) Nuer okresu i nuer ruy jedneo sk³adnika (niezale nie od kolejnoœci we wzorze) aleje o jednoœæ [n. w a) Xe, Br, S]. W rzyadku druieo sk³adnika nuer okresu roœnie, a nuer ruy aleje o jednoœæ [n. w a) O, P, Ge]. Ziany te dobrze widaæ kreœl¹c ukoœne linie w tablicy endelejewa. Odowiedzi s¹ w Zbiorze..1., 10 =, 10 6,0 10 u=14u dla C 9 H 1 X ( ) u = 15 u.18. a) r (E O) < r (EO ) b) r (E O) > r (EO ) A r (E)+16u<A r (E) + u A r (E)+16u>A r (E) + u A r (E) < 16 u A r (E) > 16 u.19. r(es) (E O) r A (E) u r A (E) 16 u A r (E) = u, czyli sód r 1,6.57. uran a) V U = 1/r 4r = 4/r V U = V Pu = V b) U = V d U = V 19,0 /c Pu > U c) n U = U = V 19 0, /c = 0,080 V AU 8 n Pu > n U d) at. U = n U N A = 0,080 V N A at. Pu > at. U luton V Pu = 4/r Pu = V d Pu = V 19,8 /c n Pu = Pu APu = V 19, 8 /c = 0,081 V 44 at. Pu = n Pu N A = 0,081 V N A 1

2 .64. O NA cz¹steczek A [] O N 8 N NA cz¹steczek A N y, [ ] y lub roœciej, jeœli uczeñ wie, co to jest asa olowa: Je eli n liczba oli cz¹steczek, to: S [ ] y n y 0, 875 [ ] 8 ol ol.65. d) 8 CH4 6 NA atoów 6 NA [ ] CH N NA atoów A 6 N y [] y W 100 k wody: 100 k liczba kroel krola atoów a 6 10 kroel, toów 197 Au 6,0 10 atoów y 0, y 1,5 10 atoów.84. r( ES ) ( Ar( E) 96) u 15, Ar( E) 4 u r( EO ) ( Ar( E) 48) u ale anez jest dwuwartoœciowy, wiêc etale trójwartoœciowy o najbardziej zbli onej asie atoowej jest lin (w treœci zastrze ono oko³o ) Cz¹steczka N zawiera atoy azotu, a cz¹steczka NH 1 ato. Nale y zate odierzyæ: V = 1 = 0,5 [d ]N.11., 4 d SO ole O ol [ d ] SO, 4

3 , 4 d SO ole O ol y SO oli O, 4 y 15, [ d ] kol NO zawiera kole N [ kol] NO zawiera [ kol], 4 NO to 1 kol N y 44, 8 [ ] y to koli N.1. B VA da db VO B a) V d B A A A db VO A ( A) VO da VO b) ( B) Vd O B B V.1. V n R T V n RT dzie n 1 ol NH O A B RT d NH zawiera ole H zawiera k oli H k RT.19. V O T O O V O 101 hpa je eli VO V to T T T 7 K O, 71 hpa K.9. Stosunki: w wêlanie wania: w tlenku wania: w ditlenku wêla: a b 14 a a b b Ca :C:O= : y : z Ca :O=a:b=5: C:O=c:d=:8 c d 11 c c d d 8 8 y z 10 y 10 z y z 1

4 .10. Stosunki: w siarczanie sodu: Na :S:O= : y : z w tlenku sodu: Na :O=a : b =:8 w ditlenku siarki: S:O=c : d =1:1 a b 6 a a b b c d c c 16 d 8 d 1 1 y z y y 46 : : 48 : 16 : 4 46 z 48 z Dla E N y rocent N se³nia relacje: 14 y 0, 189 y, zate dla E N 148 u = A r (E) +14u A r (E) = 40 u 148 u.5. Dla E SO 4 : ( 64) u 100% u.6. Dla (CO ) : Ar() % Ar() ,5 ACl zawiera 5,5 A 1, ACl zawiera 5 100% 60%.8. W 1 tlenku etalu jest: 1 5, 8%, 5 tlenu i 9,65 etalu 100% W 10 tlenku nieetalu jest: 10 56, % 5, 6 tlenu i 4,7 nieetalu 100% Sk³ad soli i E j O k 9, % % 4% ( 10 1) 4, 7 100% %E 19% ( 10 1) %O = 100% 4% 19% = 9% 4

5 .9. asê atoow¹ etalu rzyjêto za : 5, 5 u Cl w Cl ; ( 5, 5) u Cl w Cl 1 55 ( elazo) 117, Cl w Cl Cl w Cl 5, 5 u ( 5, 5) u.50. Dla C H y E z 1 u 49% 1 u y 7, % y Dla (C H E z ) n rzy n = 1: z A r (E) = 109 Je eli z = 1, to A r (E) = 109; je eli z =, to A r (E) = 54,5; je eli z =, to A r (E) = 6, nie a takich ierwiastków. Przy n = z A r (E) = 5,5, czyli chlor, zate C 6 H 4 Cl Uwaa: zadanie o na rozwi¹zaæ kilkoa innyi sosobai..51. Obliczay, jak¹ liczbê () reszt fosforanowych PO 4 zawiera fosforan: 11 u 100% , % Zate fosforan a sk³ad PO 4 lub PO 4. Dla PO 4 asa cz¹steczkowa wynosi: 1 u ( ) u r 9 u, czyli otas dla PO 4 r = 117 u, ale taki ierwiastek nie istnieje..5. Zak³aday, e ierwiastek E a wartoœciowoœæ y. Ar( E) 69, 9% Ar( E) Dla E O y : 18, 6 16 y 0,% 1 y Ar(E) 4, 4% 18, 6 4, 4 Dla EX y : Ar(X) y 65, 6% Ar(X) 65, 6 zate A r (X) = 5,5, czyli chlorek. Obliczanie A r (E) dla y = 1,, itd. daj¹ dwie wartoœci as atoowych istniej¹cych ierwiastków: Fe(III) lub Nb(V)..5. Dla K R: 9 4, 7 r (R) 119 r (R) 75, dla =1iRtyu: 1) EO A r (E) = = 10 nie a ) EO A r (E) = 119 = 87 takich ) EO A r (E) = = 71 ierwiastków 4) EO 4 A r (E) = = 55, czyli anan =,... itd. nie rowadz¹ do sensownych rozi¹zañ. 9 y 9, 6 Dla K y R: y, zate K R to KnO 4,aK y RtoK no , 4 5

6 .71. [Al (SO 4 ) ] = 4 ; (AlAsO 4 )=166 Je eli w 166 AlAsO 4 jest 7 Al to w,5 AlAsO4 jest 0, 407 linu Obliczay liczbê oli (n) wody hydratacyjnejw5hydratu. Je eli w 5 hydratu jest 0,407 Al n 18 to w (4 n 18) hydratu jest 7Al.7. (HPO 4 ) = 10 ; (P O 5 )=14 1 ol P O 5 znajduje siê foralnie w olach HPO 4 n H O % 48% n ( n) Fe + 0 H O 5 Fe O H HCl 0 Cl + 0 H 0 Cu S+40O 40 CuO + 0 SO 40 CuO + 0 C 40 Cu + 0 CO Tylko 0 oli CO NaH + H O NaOH + H NaOH + HNO NaNO +H O 1 ol NaH 1 ol HNO 4NaH 6HNO 1NaH 1, H S+O SO + H O a) V s =+=5;V =+=4(H O ara) V V s 5 V 4 08, b) V s =+=5;V =+0=(H O ciecz) Vs 5 V 04, Vs V V s H + Cl HCl Vs V 1 Ciœnienie nie ule³o zianie, bo V s = V 6

7 4.8. H +O H O,4 d H reauje z 0,5,9 d O 0,989 d d H reauje z Nadiar tlenu: (1 0,989) d = 0,00 d, co stanowi 0,% u ytej iloœci Oznaczenia: objêtoœæ Cl, y objêtoœæ H. Zate: y 0,5 d 0,1 d d y d 71 1 y 0,19 d,4 d, 4 d Stechioetria reakcji H + Cl HCl wyaa stosunku objêtoœcioweo substratów 1 : 1, zate chloru u yto w nadiarze , d wodoru to 8 oli. 1 ol H wi¹ e jeden ol O (tlenu atooweo). Zate dla U O y : y =8 84 u 8 16 u, czyli U O 8 8 u HS n n O HO nso ( 1) 6 oli 5 oli 6 n 5 ( n 1 ) n 5, 4.1. Po rzeliczeniu danych na iloœci olowe: E+ HCl ECl + H , d (E),4 d (E),8 dla ECl : (E) 5,5 4 (E) 91 (cyrkon) U yto nadiaru wodoru, zate wydajnoœæ obliczay z iloœci azotu: H +N NH,4 d 6 0,659 d [ ] 0, 659 d VN 100% ,9 d [%] 7

8 V 4 V ; V V V 5 V V H N N H N 5 65, 9 d 9 d Przyjujey, e ol ieszaniny zawiera³ oli N oraz (1 ) oli NO, zate: 8,7=8 +0(1 ) 0, , 5 4NH 5O 4NO 6HO 4 ole 4 ole y y a 4NH O N 6HO 4 ole ole 1 y b 1 y b a 0, 5 a y ; y 0, 1 b 0, 65 b 1 y a Zak³aday ocz¹tkowy sk³ad olowy owietrza 4 N +O i niewiado¹ liczbê oli NO w stanie równowai reakcji: N +O NO Bilans olowy reaentów n o n n r N 4 4 O 1 1 4, , 1 1 NO 0 olowy sk³ad równowaowy: NO 0,1 ola N,94 ola O 0,94 ola ¹cznie 5 oli % NO = 0, 1 ola 100% 5 oli, 4% i tyle sao wynosi rocent objêtoœciowy z uwai na stan azowy wszystkich reaentów ¹czna liczba oli w uk³adzie: V 101 hpa,95 d n RT 8,1 Pa 0,1 ola ol K 00 K 8

9 Przyjujey: liczba oli N O 4 ; y liczba oli NO 4.1. y 0,1 (bilans olowy) 0,08 ola 9 46 y 9, (bilans asowy) y 0,04 ola % obj. NO = 0, 04 VO 100% =,% 0, 1 VO 0,04 ola c (NO )= = 1,6 10,95 d 0,08 ola c (N O 4 )= =,7 10,95 d (1,6 10 ) ol K c = d ol,7 10 d 6 = 6,8 10 ol d H = 94 kj + 8 kj + 0,5 H H = kj H () + 1 O () H O () H = 4 kj/ol Najierw obliczay iloœæ oli owsta³ej wody (z równania Claeyrona) dla warunków standardowych, tj. = 1000 hpa, T = 98 K: n = V RT V iesz. =6d V H =4d V H O () = V H () =4d 1000 hpa 4 d n H O = = 0,161 ola 8, 1 hpa d /ol K 98 K Q = 0,161 ola 4 kj/ol = 8,96 kj C 94 kj 5,54 kj 18 CaCO : 1 C 5,54 9

10 4.19. H = 058,8 kj ( 079,4 kj) = 0,6 kj 5.4. (ZnS) = 97 ; (PbS) = 9 ; (CuS) = 96 7% 97 18% 9 0% 96 % zanieczyszczeñ = 100% =,8% 5.5. (Fe O ) = 160 ; (SiO )=60 (Fe O )= 56% 160 = 80% 56 (SiO )= 7% 60 = 15% % 5.6. W stoie jest = 90 srebra. Nale y dodaæ raów srebra, tak aby se³nione by³o równanie: 100% 90 40% 100% (NaCl) = 58,5 ; (KBr) = 119 W 100 ieszaniny by³o raów NaCl i 100 raów KBr. Zate 100 5, ,6 70,7 58,5 119 ieszanina zawiera 70,7% NaCl i 9,% KBr Korzystay ze wzorów wyrowadzonych zadaniach 5.75 i 5.76: V1 d d d 05, czyli 1 V d d1 05, d 1 d1 0,4 /c 1 d1( d d) d1( d 0, 48) czyli d 1 0,6 /c d( d d ) d (, d ) P +H PH P 4 +6H 4 PH 100 d ary fosforu reauje z: 0 d +80d 6=540d wodoru V P P 100 d 4 1 V 540 d 54, H 10

11 5.9. asy olowe: (CaO) = 56 /ol; (NaOH) = 40 /ol Reakcje: NaOH + HCl NaCl + H O CaO + HCl CaCl +H O Przyjujey: asa róbki zawieraj¹ca 0,4 NaOH i 0,6 CaO, zate w róbce liczby oli wynosz¹: 04, ol 06, nnaoh 10 ol ; ncao 1, ol ol 1 ol NaOH reauje z 1 ole HCl, a 1 ol CaO reauje z olai HCl Zu yto 0 c 0,1 ol/d = 10 ola HCl. n HCl = n NaOH +n CaO 10 ola = 10 ol 5.9. a) Sb + H SbH + 1,07 10 ol = 0, , 6 stou = 97, 6 100% 96 % b) W 100 stou jest 67 anezu i antyonu. Z anezu owstaje d wodoru: + HCl Cl +H 67 6,5 d H 4,4 d Srawdzay, czy ta iloœæ wodoru wystarczy do rzereaowania z antyonu: Sb + H SbH 44, 4 d, 4 d 9,09 d, zate w ystarczy y i wytworzy y 6,06 d SbH W ieszaninie ozostanie 6,5 d 9,09 d = 5,4 d H Zate SbH :H = 6,06 : 5,4 1 : 8,8 Uwaa: zadanie o na rozwi¹zaæ kilkoa sosobai i w zale noœci od liczby zaokr¹leñ wyników obliczeñ etaowych, otrzyuje siê koñcowe wyniki zbli one do odaneo c H Oto84 SO + H O H SO,4 d 18 1 ol 5 d y 4,0 y 0, ola 4,0 wody rzereaowa³o, zate ozosta³o: ,0 80H O, czyli 4, 54 ola 18 ol 11

12 HSO HO 0, ola 1 ol 4,54 ola = 0 oli, a w interretacji cz¹steczkowej 0 cz¹steczek ,71 =,9 (azy) a) Ca(NO ) CaO + 4 NO +O , 71, 9 b) 16 (4 NO O ) zawiera O,9 (4 NO O ) zawiera 0, AI + Cl ACl + I 5 14,5 ol AI o asie 5 rzechodz¹c w ACl daje ubytek asy osadu o 5 14,5 = 91,5. Za³ó y, e 100 ieszaniny zawiera³o raów AI. Je eli 5 AI daje ubytek asy o 91,5 15,4 to AI daje ubytekasyo 6 Zate ieszanina zawiera³a 15,4% AI i 84,6% ACl c ieszaniny kwasów zawiera 0 c HCl i 0 c H SO 4, czyli: 6 oli 0 c 4 ole 0 c 0,1 ola HCl oraz 0,1 ola H SO c 1000 c zate równowa nie (0,1 + 0,1) ola = 0,6 ola kwasu jednohydronoweo. Zak³aday, e sto zawiera³ raów anezu, który reaowa³ z y olai hydronów: + H H Równanie (I): 4 ole y 4 ole Al + H + Al + + H Równanie (II): 7 ole 7 (,51 ) (,51 ) (0,6 y) oli ole (0,6 y) oli Po rozwi¹zaniu uk³adu równañ (I) i (II) otrzyay = 1,08, zate: %= 1,08 100% = 0,8% %Al = 100% 0,8% = 69,%, % w 10 to (anezu). + HCl Cl +H,8 d 4,4 d Wodór otrzyany z etalu zaj¹³ objêtoœæ 11,5 d,8 d = 8,7 d. y 1

13 asa etalu w stoie wynosi³a 10 =7,zate: + HCl Cl + H A r,4 d 7 8,7 d A r 9, 01 dla =1 A r = 9,09 A r (Be) beryl dla = A r = 18,0 nie istnieje taki etal dla = A r = 7,0 A r (Al) lin dla =4 A r = 6,08 nie istnieje taki etal etale nie wykazuj¹ jeszcze wy szych wartoœciowoœci w reakcji z kwasai Rodzaj kwasu (hydronowoœæ) nie w³ywa na iloœæ wydzielaneo wodoru (atrz rzyk³ad 4.16 w Zbiorze... ), zate: + H H Ar,4 d V 11, d A V r Najwiêksz¹ iloœæ wodoru wyrze z kwasu etal o aksyalnej wartoœci /A r, czyli o inialnej wartoœci A r / (stosunku asy atoowej do wartoœciowoœci). Warunek ten se³nia beryl: A r / = = 4,5 u Jak wynika z orzednieo zadania, etale o o liwie najni szej wartoœci stosunku asy atoowej do wartoœciowoœci jest beryl. Je eli tylko beryl reauje z kwase to jeo aksyalna zawartoœæ w 1 stou wyniesie: Be+H + Be + +H,4 d 0,9 9,4 d co stanowi 90% Je eli drui sk³adnik stou reauje z kwase i jest o berylu etale o najni szej wartoœci stosunku asy atoowej A r do wartoœciowoœci w (A r /w), a ten warunek se³nia lit (A r /w =7u/1), to inialna zawartoœæ berylu wynosi y, a zawartoœæ litu 1 y: Be+H + Be + +H y V 1 Równanie (I): 9,4 d y,4 d 9 V1 Li+H + Li H 1 y V Równanie ( II): 7,4 d ( 1 y),4 d 7 V Równanie (III): V 1 + V =,4 d Po rozwi¹zaniu uk³adu równañ (I), (II), (III): y = 0,7, czyli 7%. 1

14 6.. Powstaj¹ cztery rodzaje cz¹steczek: 1 A 1 B, 1 A B, A 1 Bi A B w iloœciach: 1 A 1 B: 0,1 0, 100% = % 1 A B: 0,1 0,7 100% = 7% A 1 B: 0,9 0, 100% = 7% A B: 0,9 0,7 100% = 6% c) W CO jedno i dwa ; wn O 5 szeœæ i cztery ; w HSCN trzy i dwa ; wh CO iêæ i jedno d) IF 5 s d (heksaonalna) e) NO s (tryonalna); NO s (tryonalna) SO 4 s (tetraedryczna); SO s (tetraedryczna) a) atrz odowiedzi w Zbiorze... b) j¹dra H N=N tworz¹ trójk¹t; wi¹zania N H le ¹ w ró nych ³aszczyznach z uwai na silne odychania wolnych ar elektronowych azotu (atrz struktura H O w unkcie c) trójk¹t c) wi¹zania H O i Cl O w ró nych ³aszczyznach (atrz H O w unkcie c) j¹dra tlenów tworz¹ odstawê zdeforowanej iraidy tryonalnej z j¹dre chloru w wierzcho³ku; deforacjê owoduje wi¹zanie H O; j¹dra H, O, Cl tworz¹ trójk¹t j¹dra tlenów tworz¹ zdeforowany tetraedr z j¹dre chloru w œrodku (jak wêiel w CH 4 ); deforacjê owoduje wi¹zanie H O; j¹dra H, O, Cl tworz¹ trójk¹t 14

15 z liande zastêczy, n. SbCl 6 L = 7, L we = 1, zate j¹dra tlenu tworz¹ zdeforowan¹ biiraidê entaonaln¹; deforacjê wywo³uje wolna ara elektronowa antyonu; j¹dra H, O, Sb tworz¹ trójk¹ty z liande zastêczy, n. TeCl 6 L = 6, L we = 0, zate biiraida tetraonalna; j¹dra H, O, Te tworz¹ trójk¹ty d) trójk¹t równoraienny trójk¹t równoraienny e) Dla N O L w E = 0, L =, a zate cz¹steczka jest liniowa. Jednak za³o enie, e atoe centralny jest tlen rowadzi do wzoru, z któreo wynika zerowy oent diolowy. Doœwiadczenie wykazuje, e 0, zate atoe centralny jest azot:, a ró ne oenty diolowe wi¹zañ azot azot i azot tlen owoduj¹ niezerowy oent diolowy cz¹steczki Podane ni ej aruenty s¹ na ozioie cheii licealnej. Wersja akadeicka, uwzlêdniaj¹ca krystalorafiê, cheiê kwantow¹, elektrocheiê i inne dziedziny jest znacznie boatsza. Po³o enie w ruie 1. Po³o enie w ruie 17. Za Przeciw Za Przeciw jeden elektron walencyjny wartoœciowoœæ I nale y do bloku s nieetal stonie utlenienia +I i I elektroujenoœæ znacznie wy sza od litowców nie tworzy zwi¹zków jonowych z jednododatni katione H + tworzy wi¹zania kowalencyjne a³o reaktywny nie reauje z wod¹ jeo tlenek nie jest zasadotwórczy nieetal tworzy zwi¹zki jonowe z anione H (n. Li + H ) tworzy zwi¹zki kowalencyjne jeden elektron walencyjny nie nale y do bloku elektroujenoœæ znacznie ni sza od fluorowców a³o reaktywny nie tworzy kwasów, w których by³by atoe centralny anionu jeo tlenek nie jest kwasotwórczy 15

16 7.85. CH 4 C H 6 CO NH 4 + N H 6 + NO CO C O 4 NO + C N O 4 N ol KOH a asê 56. ole NaOH aj¹ asê 10. ¹czna asa tych czterech oli wynosi 176. Zate: je eli 176 ieszaniny zawiera 56 KOH,8 to 1 ieszaniny zawiera,8 c (KOH) = (50 1) 100% = 1,46% ieszanina zawiera 1,8 = 8,18 NaOH 8,18 c (NaOH) = 100% =,1% (50 1) 8.7. % zanieczyszczeñ w 00 ZnCl to c 100% = 8,8% asa saeo NaOH wyniesie: 00 10% S = = 0 co stanowi 95% asy zanieczyszczoneo NaOH, zate: 100% 0 95% 1,1 100% 8.9. S S S 100 % 100 % a (równanie I) a ( 100 % 1 ) (równanie II) 100 % Podstawiay S z równania (II) do równania (I) i o rzekszta³ceniu otrzyay: a ( 100% 1 ) ole NaOH to 10. ol KOH to 56. ¹czna asa takiej liczby oli wynosi 176. W 1 ieszaniny o taki sk³adzie olowy jest: 1 56, 8 KOH i 1,8 = 8,18 NaOH 176,8 KOH to 0,068 ola, a 8,18 NaOH to 0,04 ola, zate: 0,068 ola c (KOH) = 0,7 ol 0,5 d d 0,04 ola c (NaOH) = 0,5 d 0,816 ol d 16

17 8.61. Nale y zieszaæ równe objêtoœci roztworów i zbadaæ odczyn a) c c a n S (I) n (II) a S S 100% 100% a c S a S (III) Do równania (I) odstawiay n z równania (II) oraz a z równania (III): S c c a c a S 100% ( 100% c ) S c b) wzór c a (c ) rzekszta³cay do ostaci: ca 100% c 1 ca c) n n ca (I) c n cvr a Vr (II) a = r S (III) r r dr Vr Vr dr (IV) n S S n (V) Do równania (I) odstawiay n z równania (II) i a z równania (III), nastênie V r z równania (IV) oraz S z równania (V), ote n z równania (II) i kolejno V r z równania (IV): r c c r c r c Vr dr dr dr ca r S r n r c Vr r r c d r c Po rzekszta³ceniach ca d c d) wzór c a (c ) rzekszta³cay do ostaci: cd a r c 1 c a r cd cd 0% 1,17 r r c c c 1, ol % 100% 100% ol d Zwi¹zek n N y O z zawiera oli n, y oli N oraz z oli O. asa ananu w 1 olu n N y O z wynosi: 180 0,7% n 55, co stanowi 1 ol 100% 17

18 asa azotu: ,7% N 8, co stanowi ole 100% asa tlenu: 180 (100% 0,7% 15,7%) O 96, co stanowi 6 oli 100% Wzór suaryczny nn O 6, czyli n. n(no ) Wartoœæ liczbowa wyniku zale y w ewny stoniu od dok³adnoœci odczytów z wykresu. Rozuszczalnoœæ w teeraturze 9 K wynosi oko³o 8, a w teeraturze 5 K oko³o 51,5. W teeraturze 9 K: (100 8) roztworu zawiera 8 NH4Cl 68,8 50 roztworu zawiera oraz 50 68,8 = 181, wody. W teeraturze K: 100 wody rozuszcza 51,5 NH4Cl 9, 181, wody rozuszcza Dodatkowo o na rozuœciæ (9, 68,8)=4, Rozuszczalnoœæ KNO w teeraturze K wynosi 106, a w teeraturze 9 K wynosi 4. W teeraturze K asa roztworu zawieraj¹ceo 106 soli wynosi ( ) = 06. Je eli 06 roztworu zawiera 106 soli 57, to 500 roztworu zawiera Zawartoœæ wody w ty roztworze: (500 57,) = 4,7 W teeraturze 9 K: w 100 wody rozuszcza siê 4 soli 8,5 w 4,7 wody rozuszcza siê Wykrystalizuje (57, 8,5) = 174, Po och³odzeniu: saletry nasyca 100 wody 44 saletry nasyca 00 wody W roztworze ozostanie (00 44) = % Wydajnoœæ: 85, 85% Obliczay rozuszczalnoœæ w 0-rocentowy, nasycony roztworze, czyli taki, w który 0 substancji rzyada na 80 wody: 0 substancji 80 wody substancji 100 wody 5 Z wykresu odczytujey, e rozuszczalnoœæ CuSO 4 wynosi 5 w teeraturze 98 K. 18

19 a) OdowiedŸ tak jest oczywista, oniewa ani rozuszczalnoœæ, ani stê enie rocentowe nie zale ¹ od sk³adu substancji rozuszczonej, a wiêc od jej asy olowej. Ten sa wniosek o na uzyskaæ orównuj¹c a ze wzorów definiuj¹cych obie wielkoœci: S S 100 a 100 c S S c 100% c 100% S a S Sa b) S 100 S a 100 (I) n c V (II) S r n n S (III) Z równania (III) wstawiay n do równania (II) i wyznaczay S : S = c V r (IV) Przyrównujey S z równañ (I) i (IV), a nastênie wyznaczay S: cvr 100 S dla a = 100 S = c V r a Poniewa V r = r, to S = c r Sdr c dr dr r Z ostatnieo równania wynika, e stê enie olowe roztworów o jednakowych rozuszczalnoœciach S s¹ ró ne (asy rozatrywanych roztworów r uwa ay za równe) z wyj¹tkie rzyadku, dy stosunek d r / obu roztworów bêdzie identyczny Oznaczenia: indeksy A oraz sybol A w nawiasie dotycz¹ substancji A, indeksy B oraz sybol B w nawiasie substancji B. Korzystay z wyrowadzoneo w orzedni zadaniu wzoru: Sdr c r Warunek c (A) > c (B) o e byæ se³niony dy: 10 dra 150 drb (10 100) ( ) d ra A 66, d rb B A B 8.1. asa ola Na CO n H Oto106+18n. Oznaczay: szukana asa Na CO n H O; S asa Na CO zawarta w. S 100 S 100 (I) 106 ( n) (II) ( n) 106 Z równania (I) wstawiay S do równania (II): ( n)

20 8.1. asa ola K CO 1,5 H O wynosi 165, w ty 18 to K CO. Oznaczay: szukana asa K CO 1,5 H O+z zanieczyszczeñ; S asa K CO zawarta w y. S r 100 S (I) r hydratu stanowi ( 100 z)% y hydratu stanowi z % 165 z y 100 z S z 100 z S 165 z z 18 Z równania (I) wstawiay S do równania (II): z r z r ( 100 z) dk165 Poniewa r = d k, zate 18 ( 100 z) Przeliczay stê enie olowe na stê enie rocentowe ze wzoru: c = c 100%, 88 ol/d 6, 5 /ol 100% c = = 10% d 1050 /d r i korzystay ze scheatu krzy oweo: 6% = 5 15% 10% 6 15 = 1 Roztwór 6-rocentowy nale y zieszaæ z roztwore,88-olwy w stosunku asowy 5 : Tzw. zbie okolicznoœci owoduje, e w tyowych, stê onych roztworach obu kwasów zachodz¹ roste relacje iêdzy stosunkie olowy substancji rozuszczonych, a stosunkie asowy tych roztworów: w 100 6,5-rocentoweo HCl jest 6,5 HCl, czyli 1 ol; w rocentoweo HNO jest 6 HNO, czyli 1 ol. a) Stosunek asowy HCL : HNO =:1 b) Obliczay objêtoœæ 00 roztworu HCl i 100 roztworu HNO : r 00 VHCl 54 c d r 118, c r 100 VHNO dr 1,9 71,9 c c V : V = 54 : 71,9 =,54 : 1 7: HCL HNO (II) 0

21 Z tablicy: êstoœæ 96-rocentoweo H SO 4 wynosi 1,84 /c. 100 c takieo kwasu % a asê 184 i zawiera: 176,5 H SO 4 100% asa roztworu o zieszaniu to = 84, a stê enie rocentowe: 176,5 c 100% 6,% 84 Z tablicy: êstoœæ takieo roztworu d r 1,5 /c, zate objêtoœæ wyniesie: r 84 V 187 c d r 1,5 c Uwaa: wyraÿnie widoczny efekt kontrakcji: 100 c c = 00 c, a roztwór a objêtoœæ 187 c W 100 roztworu ay: NaCl, czyli 58,5 0,171 ola Na Cl ol NaBr, czyli 0,097 ola Na Br 10 ol KCl, czyli 0,14 ola K Cl 74,5 ol liczba oli Na + to (0, ,097) oli = 0,68 ola; liczba oli Cl to (0, ,14) oli = 0,05 ola; liczba oli K + to 0,14 ola; zate najwiêcej jest jonów Cl Roztwór zawiera 10 4 ola H +, a a zawieraæ 10 5 ola H +, nale y zate usun¹æ oli; = = =(10 1) 10 5 = Sybole w nawiasach oznaczaj¹ stê enia w ol/d [Na + ]+[K + ]+[ + ] = [HCO ]+[SO 4 ] + 1,5 + 0,75 = 4 +,5 = 6, czyli 6 ol/d Poniewa c/k > 400, wiêc K = c oraz K = c c, dzie indeksy 1 odnosz¹ siê do roztworu ierwotneo, a indeksy do roztworu o rozcieñczeniu. Z danych zadania zate: 1 0, ol c1 1 c 1 c d ol 0,05 c ( ) d 1 1, 1 1

22 0,05 d 0,15 d 0,5 d = 1,5 d Poniewa c/k > 400, wiêc K = c oraz c11 c dzie indeksy 1 odnosz¹ siê do roztworu ierwotneo, a indeksy do roztworu o dwudziestokrotny rozcieñczeniu: c 1 0,05 ol 0,05 ol c d d 0,005 ol 0 d 1 c , c 4,47, 1 4,5 co oznacza, e stoieñ dysocjacji wzroœnie oko³o 4,5 razy. [H + ] 1 = c 1 1 [H + ] = c c1 [H + ] = [H + ] 1 c c1 c1 = c [H+ ] 1 = [H + ] 1 c c 1 1 c1 1 c1 c Po odstawieniu danych liczbowych [H + ] = [H + ] 1 0, [H + ] = [H + 1 ] 1 = [H + ] 4,48 [H + ] 4,5 0, co oznacza, e stê enie jonów H + zaleje oko³o 4,5 razy Poniewa stosunek c 1 /K 1 < 400 (dzie c 1 jest stê enie H SO ) nale y do obliczenia 1 (ierwszeo stonia dysocjacji) zastosowaæ rawo rozcieñczeñ Ostwalda w ostaci: c K 1 Stosunek c /K > 400 (c stê enie HSO ) ozwala na zastosowanie wzoru uroszczoneo: K1 4 Kc 11K1 K = c. Zate: 1 ; o odstawieniu danych 1 = 0,8 czyli 1 % c1 c = 0,1 1 = 0,1 0, = 0,0 K c ; o odstawieniu danych 0,0014 czyli 0,14% n cv H r 0, ol 0,5 L 0,05 ola L n cv OH r 0,1 ol 0,44 L 0,044 ola L (0,05 0,044) oli c H 0,0087 ol (0,5 0,44) L L H = lo 0,0087 =,06

23 Szybkoœæ reakcji etalu z kwase jest ty wiêksza, i wy sze jest stê enie faktyczneo reaenta (jonów H + ), a nie elektrolitu (H PO 4 ), który ulea dysocjacji. [H + K K K ]=c c [ H ] czyli [H + ] jest odwrotnie roorcjonalne do, który roœnie w iarê rozcieñczania owoduj¹c w efekcie zniejszenie stê enia jonów H + i zniejszenie szybkoœci reakcji (dane dla H PO 4 o na zaczern¹æ z tabeli A1 na koñcu Zbioru). Dlateo reakcja rzebiea szybciej w kwasie stê ony Ustalay, która z soli reauje z wiêksz¹ iloœci¹ BaCl i zak³aday, e to ona stanowi jedyny sk³adnik ieszniny : BaCl + NaSO 4 BaSO 4 + NaCl 1,5, BaCl + Fe (SO 4 ) BaSO 4 + FeCl 1,5, Aby ieæ ewnoœæ, nale y dodaæ onad,4, bo to uwzlêdnia niedok³adnoœci as odwa- anych róbek i zaokr¹leñ wyników obliczeñ W cz¹steczce etanu ato centralny nie a wolnej ary elektronowej, któr¹ a azot w NH i tlen w H O, a ona uo liwia tworzenie wi¹zania koordynacyjneo z jone H w 1 e(oh) z + w H R... Oznaczenia u³atwiaj¹ce rzekszta³cenia równañ i skorelowane z u ytyi w zadaniu: V r [ e (OH) z ]=V; V r (H R) = V k c (H R) = c k V c w1 n (I) ck n cv k k (II) n (III) Vk ck w Vk n Porównujey n z równañ (II) i (III): ck Vk (IV), a iloraz z równania (IV) odstawiay do równania (I): V c w1 (V) w w Ze stechioetrii reakcji zobojêtniania wynika, e: w 1 z = w w1 (VI) z Podstawiay w 1 z równania (VI) do równania (V): w V c z w z cv

24 w 1 Ca(OH) + w H R... Korzystaj¹c z rocedur okazanych w orzedni zadaniu ay: Vz cz w 1 (I) w 1 = w (II) V w k Wstawiay w 1 z równania (II) do równania (I): w Vz c V c V z z z w Vk k Uwaa dotycz¹ca wyiaru: zodnie z treœci¹ zadania jest liczb¹ raów na 1 d b) Stê enia roztworu rozuszczonej soli nie o na obliczyæ, oniewa nieznana jest jej asa NaOH + HNO NaNO +H O Za³ó y, e u yway do ieszania 100 roztworu NaOH. Zawiera on 40%, czyli 40 NaOH, co stanowi 1 ol. 1 ol HNO znajduje siê w roztworze o asie : 1ol 1, 4 nd r c 155 c ol 8 d c %,% ( ) oleu zawiera 5 SO i48h SO ) 5 SO to n 1 0,65 ola 80 ol 48 48H SO 4 to n 0,49 ola 98 ol n 1 : n = 1 : 0,754 ) (H S O 7 ) = 178 /ol 6,7 6,7 H S O 7 to n 0,15 ola i tyle sao uby³o H SO ol W ciek³ej ozosta³oœci liczba oli SO wynosi³a: n 4 = n 1 n = (0,65 0,15) ola = 0,5 ola a liczba oli H SO 4 : n 5 = n n = (0,49 0,15) ola = 0,4 ola n 4 : n 5 = 1 : 0,68 4

25 W roztworze Na PO 4 trzy reakcje owoduj¹ wytwarzanie jonów OH : PO 4 +H O HPO 4 + OH HPO 4 +H O H PO 4 + OH H PO 4 +H O H PO 4 + OH W roztworze Na HPO 4 dwie reakcje owoduj¹ wytwarzanie jonów OH, a jedna dysocjacja daje jony H + : HPO 4 +H O H PO 4 + OH (równowaa doinuj¹ca) HPO 4 H + + PO 4 H PO 4 +H O H PO 4 + OH W roztworze NaH PO 4 jedna reakcja owoduje wytworzenie jonów OH, a dwie dysocjacje daj¹ jony H + : H PO 4 +H O H PO 4 + OH H PO 4 HPO 4 H + + HPO 4 H + + PO ) III O: As As II VI O: S S Red: N V N II s 4 s 4 V s (równowaa doinuj¹ca) ³¹cznie s 8 8 As S + 8 HNO + 4H O 6H AsO 4 + 9H SO NO a) O: I O 0 O s IV Red: Cl III Cl s 1 NaOH + ClO +H O NaClO +O + H O I 0 b) O: O O s I I Red: Cl Cl s 4 Ca(ClO) + H O CaCl + O + H O c) O: I I I 0 s = Red: O 0 O II s = KI+O +H O I +KOH+O Uwaa: jeden ato tlenu z O redukuje siê do tlenu II (w OH ), a dwa ozosta³e nie zieniaj¹ stonia utlenienia tworz¹c O. d) O: H I H 0 s = Red: H +I H 0 s = CaH + H O Ca(OH) + H 5

26 e) O: O II O 0 s = Red: O +II O 0 s = OF +H O O + HF IV a) O: S S V Red: Cl Cl VI I s s 6 ClO + SO Cl + SO 4 KClO + Na SO KCl + Na SO 4 III b) O: As As V Red: Br Br V I s s 6 AsO + BrO AsO 4 + Br K AsO + KBrO K AsO 4 + KBr c) O: Bi 0 Bi +III s = Red: N +V N +II s = Bi + NO + 4H + Bi + +NO+H O Bi + 4 HNO Bi (NO ) +NO+H O II 0 d) O: S S s 6 V II Red: N N s Bi S + NO + 8H + Bi + +NO+S+4H O Bi S + 8 HNO Bi(NO ) +NO+S+4H O 0 II e) O: Zn Zn V Red: As As III s s 8 4 AsO 4 +4Zn+11H + AsH + 4 Zn + + 4H O Na AsO Zn + 11 HCl AsH + 4 ZnCl + NaCl + 4 H O II f) O: n n IV Red: Pb Pb VII II s 5 s 5 n Pb O H + no Pb H O nso Pb O H SO 4 HnO PbSO H O II IV ) O: S S s 8 0 I Red : Br Br s 4 S O + 4 Br + 5H O SO Br + 10 H + K S O + 4 Br + 5H O K SO 4 +H SO HBr 6

27 11.. Zaczerniête z tablic otencja³y standardowe ó³oniw wynosz¹: I I E o = + 0,54 V no 4,H +, n + E o = +1,51 V Fe +, Fe + E o = + 0,77 V W obu oniwach odanych w zadaniu ó³oniwe dodatni bêdzie ó³oniwo no 4,H +, n +. Po utworzeniu baterii otencja³y o³¹czonych bieunów wyrównaj¹ siê, a dodatni bieune bêdzie ó³oniwo o wy szy otencjale, czyli Fe +, Fe W obecnoœci jonów Cu + iedÿ osadza siê na ³ycie cynkowej tworz¹c lokalne ikrooniwa: Zn H Cu w których nastêuje roztwarzanie cynku, rzebieaj¹ce szybciej ni reakcja kwasu z cynkie W oniwie rzebiea reakcja: Zn+A + Zn + +A y y 50 Z roztworu ANO uby³o 166 A co stanowi n 1 = 1,54 10 ola. W roztworze ZnSO 4 rzyby³o 50 Zn +, co stanowi n = 0, ola. Pocz¹tkowo roztwór ANO zawiera³ n =5 10 ola A +, a roztwór ZnSO 4 zawiera³ n 4 =5 10 ola Zn +. Stê enia koñcowe wynosi³y: - n n1 (5 10 1,54 10 ) ol c (A ) 0,069 ol V 0,05 d d c ( Zn ) n r n V 4 r (5 10 0, ) ol 0,05 d c) szczawian; wówczas C O 4 e CO 0,115 ol d etale bêd¹ siê wydziela³y w kolejnoœci alej¹cych otencja³ów standardowych, czyli Cu, Pb, Sn. Wodór bêdzie siê wydziela³ na koñcu rzy otencjale: w = 0 + 0,059 V lo[h + ] 1V= 1,41 V P H /Sn 0,5 ola Sn z roztworu Sn + wydziela siê o rze³yniêciu ³adunku 1 F ³adunek F wydziela z roztworu Sn 4+ F 0,75 ola F Sn 4 ol 7

28 Na katodzie zachodzi jedna reakcja: H + + e H Z równania teo wynika, e rze³yw ³adunku F owoduje wydzielenie 1 ola azu, który zajuje objêtoœæ V (w zadaniu nie okreœlono warunków, T). Na anodzie o¹ zachodziæ dwie reakcje równole³e: REAKCJA I: CH COO e CH CH () + CO () REAKCJA II: H O 4e O () + 4H + Gdyby na anodzie zachodzi³a tylko REAKCJA I, wówczas rze³yw ³adunku F sowodowa³by wydzielenie oli azów (1 ola CH CH i oli CO ) o ³¹cznej objêtoœci V. Podany w treœci zadania warunek równych objêtoœci azów wydzielonych na katodzie i na anodzie wyklucza zachodzenie na anodzie tylko REAKCJI I i wskazuje na znaczny udzia³ REAKCJI II, w której rze³yw ³adunku F owoduje wydzielenie 0,5 ola azu. Za³ó y, e rzez elektrolizer rze³ywa³ ³adunek F, zate na katodzie wydzieli³ siê 1 ol wodoru o objêtoœci V. Równoczeœnie na anodzie rze³yw ³adunku F wywo³a³ REAKCJÊ I, a rze³yw ozosta³ej czêœci ³adunku, czyli: F F =( ) F wywo³a³ REAKCJÊ II. Z REAKCJI I wynika, e: ³adunek F owoduje wydzielenie oli azów zate ³adunek Fowoduje wydzielenie n 1 n 1 = F ole oli F Z REAKCJI II, wynika, e: ³adunek 4 F owoduje wydzielenie 1 ola azu zate ³adunek ( ) F owoduje wydzielenie n n = ( ) F oli oli 4 F 4 Treœæ zadania narzuca warunek równych objêtoœci azów na elektrodach i w konsekwencji równ¹ liczbê oli roduktów azowych. W obliczeniach za³o ono, e na katodzie wydzieli³ siê 1 ol azu, zate: n 1 + n = 1 ol oli + oli = 1 ol = 0,4 4 Oznacza to, e odczas rze³ywu ³adunku F tylko 0,4 F wywo³a³o REAKCJÊ I, co stanowi rocent (wydajnoœæ r¹dow¹ utleniania jonów octanowych): 04, F 100% = 0% F Sk³ad elektrolitu nie bêdzie ulea³ zianie, je eli w okreœlonej jednostce czasu tyle sao cyny ( Sn ) rzejdzie z anody A 1 do roztworu, ile wydzieli siê jej na katodzie, i równoczeœnie taki sa warunek se³ni iloœæ niklu ( Ni ) rzechodz¹ca do roztworu z anody A i osadzaj¹ca siê na katodzie. Za³ó y, e na katodzie wydzieli³o siê 100 stou: 8

29 I I 1 Sn F I t Sn 1 Sn Ni Ni Sn Ni ol ol I t Ni F 1 1, Korzystaj¹c z za³o eñ i równañ orzednieo zadania, rzyjujey, e I 1 dotyczy anody iedzianej, a I z³otej: I1 Cu Au, 05 I ( 100 ) ( 100 ) Cu 100 Au e zf It t e zf I oniewa e = dv; V = h S; zate: dhs zf e = dhs; t I 9 0, 01 5 c C t c 64 0, 5 A in Przez elektrolizer rze³yn¹³ ³adunek: F Q = It=A 600s= = 0,11 F Obliczay, jaka czêœæ teo ³adunku zosta³a zu yta na wydzielenie tlenu. 4 c tlenu to 0,01 ola. W reakcji: H O 4e 4H + +O wydzielenie ola O wyaa rze³ywu ³adunku 4 F, zate na wydzielenie 0,01 ola zu yto 0,04 F. Pozosta³a czêœæ ³adunku, czyli (0,11 0,04) F = 0,07 F zosta³a zu yta na utlenianie SO 4, które wyaa ³adunku 10 F na ol SO 4, zate oli utleni siê o rze³ywie 0,07 F: 0, 07 F 1 ol 6 oli 10 F Roz³adwanie w 50% oznacza, e obrano z akuulatora 0,5 zroadzoneo w ni ³adunku, czyli: Q =0,5 56Ah=0,5 56A 600s=1, C = 1, F = 1,045 F a) P³yta ujena: Pb + SO 4 PbSO 4 + e

30 rzyrost asy o (0 07) = 96 o rze³ywie ³adunku F, zate o rze³ywie 1,045 F: 96 1, 045 F 50, F b) P³yta dodatnia: PbO + 4H + + SO 4 + e PbSO 4 + H O 9 0 rzyrost asy o (0 9) = 64 o rze³ywie ³adunku F, zate o rze³ywie 1,045 F: 64 1, 045 F =,5 F 1.0. Zaisy w forie scheatów: 1.5. Zachodz¹ dwie reakcje: CaH +O CaO + H O CaH + N Ca N + NH które o na dodaæ stronai uwzlêdniaj¹c stosunek olowy sk³adników owietrza (O +4N ) 7 CaH +O + 4N CaO + H O+Ca N + 4 NH (NH 4 ) SO 4 + NaOH NH + H O+Na SO 4 5,8 (oli) 0,8 ola 1 ole 78,4 H PO 4 to 0,8 ola, zate NH ih PO 4 zieszano w stosunku ol na ol, czyli reakcja rzebienie wed³u równania: NH +H PO 4 NH 4 H PO W 00 5,5-rocentoweo kwasu solneo znajduj¹ siê ole HCl. 1) 4 HCl + no Cl + ncl + H O ole (d ) 11, d 4 ole,4 d ) 6 HCl + KClO Cl +KCl+H O ole (d ),4 d 6 oli,4 d 0

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie

Kuratorium Oświaty w Lublinie Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 12 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr Wojciech Solarski 1. Termochemia. Każda reakcja chemiczna związana jest z wydzieleniem lub pochłonięciem energii, najczęściej

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa)

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) Karta pracy I/2a Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) I. Stechiometria równań reakcji chemicznych interpretacja równań

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap wojewódzki rok szkolny 2009/2010 Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu prac) wylosowany numer uczestnika

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya.

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya. ELEKTROLIZA Cel ćwiczenia Oznaczenie równoważnika elektrocheicznego iedzi oraz stałej Faradaya. Zakres wyaganych wiadoości. Elektroliza i jej prawa.. Procesy elektrodowe. 3. Równoważniki cheiczne i elektrocheiczne.

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Opracowali: Jarosław Chojnacki i Łukasz Ponikiewski, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdaoska, Gdaosk

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY DLA NIEWIDOMYCH Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

TEORIE KWASÓW I ZASAD.

TEORIE KWASÓW I ZASAD. TERIE KWASÓW I ZASAD. Teoria Arrheniusa (nagroda Nobla 1903 r). Kwas kaŝda substancja, która dostarcza jony + do roztworu. A + + A Zasada kaŝda substancja, która dostarcza jony do roztworu. M M + + Reakcja

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE

XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE DRUGIE LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE XII KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH O PUCHAR DYREKTORA DRUGIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. Wł. BRONIEWSKIEGO W KOSZALINIE

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym:

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: 23 zadania z chemii Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: Estrem jest związek o wzorze: Zadanie 2 (0-1) Elementy kolejki

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1 Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? 1 FILTR ROZWI ZUJE PROBLEMÓW Z WOD 1 TWARDOŒÆ 2 ELAZO 3 MANGAN 4 AMONIAK 5 ORGANIKA Zanieczyszczenia takie jak: twardoœæ, mangan, elazo, naturalne substancje

Bardziej szczegółowo

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE I. ODCZYN ROZTWORU BARWY WSKAŹNIKÓW O odczynie roztworu decyduje zawartość kationów wodorowych i anionów wodorotlenkowych: [H + ] [OH ] odczyn kwasowy (kwaśny); ph 7 [H + ]

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna budowa materii

Wewnętrzna budowa materii Atom i układ okresowy Wewnętrzna budowa materii Atom jest zbudowany z jądra atomowego oraz krążących wokół niego elektronów. Na jądro atomowe składają się protony oraz neutrony, zwane wspólnie nukleonami.

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MCH-P1_1P-072 EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY MAJ ROK 2007 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów (1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów 1. Naczyńko konduktometryczne napełnione 0,1 mol. dm -3 roztworem KCl w temp. 298 K ma opór 420 Ω. Przewodnictwo właściwe 0,1 mol. dm -3 roztworu KCl w tej temp.

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych?

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? Elektrochemia Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? 1 Ogniwo galwaniczne to urządzenie, w którym wytwarzany jest prąd elektryczny strumień elektronów w przewodniku dzięki przebiegowi samorzutnej

Bardziej szczegółowo

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA 1 OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA PRZEMIANY CHEMICZNE POWODUJĄCE PRZEPŁYW PRĄDU ELEKTRYCZNEGO. PRZEMIANY CHEMICZNE WYWOŁANE PRZEPŁYWEM PRĄDU. 2 ELEKTROCHEMIA ELEKTROCHEMIA dział

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Póbna Matua z OPERONEM Chemia Poziom ozszezony Listopad W niniejszym schemacie oceniania zadań otwatych są pezentowane pzykładowe popawne odpowiedzi. W tego typu ch należy

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

8. Tablice odporności chemicznej PE i PP

8. Tablice odporności chemicznej PE i PP 8. Tablice odporności chemicznej PE i PP Oznaczenia: PE- polietylen o dużej gęstości, PP - polipropylen s.s. - roztwór nasycony 1 - odporne, 2 - częściowo odporne 3 - nieodporne, Zamieszczone niżej dane

Bardziej szczegółowo

IV PRÓBNA MATURA Z CHEMII

IV PRÓBNA MATURA Z CHEMII Liczba pkt: Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja UWAGA kolorem niebieski wprowadzono zmiany już po opublikowaniu klucza, powstałe w wyniku konsultacji z nauczycielami

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdaj¹cego 1. SprawdŸ, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13 stron (zadania 1 11). Ewentualny brak zg³oœ przewodnicz¹cemu

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 1 Kwasy i Zasady Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 2 Kwas : Definicja Brønsteda Kwasem jest taki związek zek chemiczny, który moŝe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW CHEMIA III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Uczeń pozyskuje i przetwarza informacje

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 ...... kod pracy ucznia pieczątka nagłówkowa szkoły Drogi Uczniu, KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 Witaj na I etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

STECHIOMETRIA. 1. Oblicz skład procentowy następujących substancji: H 2O, HNO 3, NH 4NO 3, CH 3COOH, Ca(OH) 2.

STECHIOMETRIA. 1. Oblicz skład procentowy następujących substancji: H 2O, HNO 3, NH 4NO 3, CH 3COOH, Ca(OH) 2. STECHIOMETRIA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Oblicz skład procentowy następujących substancji: H 2O, HNO 3, NH 4NO 3, CH 3COOH, Ca(OH)

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów pracowała dr Anna Wisła-Świder REAKCJE CHEMICZNE RAZ KLASYFIKACJA ZWIĄZKÓW NIERGANICZNYCH Reakcja chemiczna (przemiana chemiczna) - przemiana, w czasie

Bardziej szczegółowo

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą:

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą: 221 Reakcje w roztworach Wiele reakcji chemicznych przebiega w roztworach. Jeżeli są to wodne roztwory elektrolitów wtedy faktycznie reagują między sobą jony. Wśród wielu reakcji chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2014/2015 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Tlenki otrzymywanie i reakcje

Tlenki otrzymywanie i reakcje Tlenki otrzymywanie i reakcje 1. Spalanie (utlenianie) pierwiastków: pierwiastek + O 2 tlenek W zaleŝności od ilości zuŝytego podczas reakcji tlenu moŝe powstać tlenek z pierwiastkiem na róŝnych stopniach

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji?

Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji? Jak mierzyć i jak liczyć efekty cieplne reakcji? Energia Zdolność do wykonywania pracy lub do produkowania ciepła Praca objętościowa praca siła odległość 06_73 P F A W F h N m J P F A Area A ciśnienie

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap II (rejonowy) 5 stycznia 0 roku Materiały dla nauczycieli Odpowiedzi do zadań wraz z punktacją Uwagi ogólne: Za prawidłowe rozwiązania zadań inną metodą

Bardziej szczegółowo

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I)

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I) Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I) Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne 1. Obliczyć wartościowość pierwiastków w następujących związkach wiedząc, że

Bardziej szczegółowo

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne):

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): CHEMIA kl. I Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): Dział I Substancje i ich przemiany. UCZEŃ: zna regulamin szkolnej pracowni chemicznej i konsekwencje nieprzestrzegania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap szkolny rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad, Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

STECHIOMETRIA REAKCJI CHEMICZNYCH OBLICZENIA CHEMICZNE

STECHIOMETRIA REAKCJI CHEMICZNYCH OBLICZENIA CHEMICZNE STECHIOMETRIA REAKCJI CHEMICZNYCH OBLICZENIA CHEMICZNE Jak wygląda Olipiada? Zawody Olipiady są czterostopniowe: Etap Wstępny - polega na saodzielny rozwiązywaniu zadań zaieszczonych w Inforatorze Olipiady,

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii.

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii. Egzamin maturalny z chemii. Poziom rozszerzony Copyright by Studium Oświatowe Tutor dr inż. Zdzisław Głowacki, Toruń 2013 MODEL OCENIANIA ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ZAKOŃCZENIA EGZAMINU!

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R C-6

Ć W I C Z E N I E N R C-6 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA MECHANIKI I CIEPŁA Ć W I C Z E N I E N R C-6 WYZNACZANIE SPRAWNOŚCI CIEPLNEJ GRZEJNIKA ELEKTRYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1.

Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1. 2.1.1. Budowa ogniwa galwanicznego Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1. Rysunek 1. Budowa ogniwa galwanicznego na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa. Odporność na korozję

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa. Odporność na korozję FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa Odporność na korozję FRIALIT -DEGUSSIT MATERIAŁY Z CERAMIKI TLENKOWEJ FRIALIT F99,7 Czysty Al 2 O 3 ; gęsty, niezwykle odporny na zużycie i korozję, bardzo wysokie

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) 13 marca 2014 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 80 minut Instrukcja dla zdaj¹cego. SprawdŸ, czy arkusz egzaminacyjny zawiera stron (zadania 0). Ewentualny brak zg³oœ przewodnicz¹cemu

Bardziej szczegółowo

Przykłady zadań egzaminacyjnych - grupa A

Przykłady zadań egzaminacyjnych - grupa A cz.1 ZADANIA TESTOWE (test jednokrotnego wyboru): Przykłady zadań egzaminacyjnych - grupa A Zadanie 1. Zaznacz typ reakcji chemicznej zachodzącej podczas spalania węgla w powietrzu oraz właściwe uzasadnienie.

Bardziej szczegółowo

Podstawy Obliczeń Chemicznych

Podstawy Obliczeń Chemicznych Podstawy Obliczeń Chemicznych Po korekcie z dnia 02.12.2009 Po korekcie zadania 4.64 z dnia 18.01.2010 Autor rozdziału: Anna Dołęga Rozdział 4. Stechiometria reakcji chemicznych 4.1. Równania reakcji chemicznych

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA /etap wojewódzki/ Możliwa do uzyskania liczba punktów: 74 pkt Zadania zamknięte: 1 2 3

Bardziej szczegółowo

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Kod kandydata: Liczba punktów: Zadanie 1. Zaznacz typ reakcji chemicznej zachodzącej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII CZERWIEC 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII CZERWIEC 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok O P E R A T O R T E L E K O M U N I K A C Y J N Y R A P O R T R O C Z N Y Z A 2 0 1 3 R O K Y u r e c o S. A. z s i e d z i b t w O l e ~ n i c y O l e ~ n i c a, 6 m a j a 2 0 14 r. S p i s t r e ~ c

Bardziej szczegółowo

do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015

do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015 1 M O D E L O D P O W I E D Z I do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015 Zadanie 1. [0-6 pkt.] Zaprojektuj doświadczenie chemiczne, w którym otrzymasz etylen oraz wykażesz

Bardziej szczegółowo

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie):

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie): Wydział Chemii Katedra Chemii Ogólnej i Nieorganicznej pracownia studencka prowadzący: ĆWICZENIE 3 RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW Data wykonania ćwiczenia: Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap rejonowy rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII Miejsce na naklejkę MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY STYCZEŃ 2010 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 14 stron (zadania 1 30). Ewentualny brak zgłoś

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Ajsztajn MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Etap I (szkolny) Uwagi ogólne: Materiały dla nauczycieli Rozwiązania zadań wraz z punktacją - Za prawidłowe rozwiązanie zadań rachunkowych inną

Bardziej szczegółowo

Warszawski konkurs chemiczny KWAS. Etap I szkolny. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Warszawski konkurs chemiczny KWAS. Etap I szkolny. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Warszawa 17 marca 2009r. Warszawski konkurs chemiczny KWAS Etap I szkolny Kod ucznia: Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Maksymalna ilość punktów 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Liczba

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG WSTĘP TEORETYCZNY Reakcja chemiczna proces, w którym jedna lub kilka substancji chemicznych ulega przemianie tworząc nową lub nowe substancje, w wyniku zerwania jednych,

Bardziej szczegółowo

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (str. 150 152 i 252)

Bardziej szczegółowo