Systemy wbudowane. Informacje organizacyjne Podstawowe pojęcia związane z systemami sterującymi. Wprowadzenie do systemów wbudowanych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Systemy wbudowane. Informacje organizacyjne Podstawowe pojęcia związane z systemami sterującymi. Wprowadzenie do systemów wbudowanych"

Transkrypt

1 Systemy wbudowane Informacje organizacyjne Podstawowe pojęcia związane z systemami sterującymi. Wprowadzenie do systemów wbudowanych Dr inż. Adam Klimowicz Opracowano na podstawie materiałów prof. A.Urbaniaka:

2 Plan wykładu Podstawowe pojęcia związane ze sterowaniem i systemami wbudowanymi. Mikrokontrolery Mikrokontroler PIC16F877A Sterowanie urządzeniami peryferyjnymi: diody, wyświetlacze LED, LCD, przyciski i klawiatura, przetwornik A/C, Układy programowalne CPLD i FPGA i ich zastosowanie w systemach wbudowanych Systemy operacyjne czasu rzeczywistego. Niezawodność systemów wbudowanych.

3 Literatura 1. Pietraszek S., Mikroprocesory jednoukładowe PIC, Helion Jabłoński T., Mikrokontrolery PIC16F8x w praktyce: architektura, programowanie, aplikacje, Wydaw. BTC, Warszawa Jabłoński T., Pławsiuk K., Programowanie mikrokontrolerów PIC w języku C, Wydaw. BTC, Warszawa Pełka R., Mikrokontrolery - architektura, programowanie, zastosowanie. WKŁ, Warszawa Łuba T., Zbierzchowski B. Komputerowe projektowanie układów cyfrowych. WKŁ, Pasierbiński J., Zbysiński P. Układy programowalne w praktyce. - WKŁ, Hajduk Z. Wprowadzenie do języka Verilog, BTC, Legionowo Wilmshurst T. Designing embedded systems with PIC microcontrollers. Principles and applications. Oxford, Elsevier Science, UK Zainalabedin N. Embedded Core Design with FPGAs Dorf R. C. Systems, controls, embedded systems, energy, and machines Vahid F. Embedded system design : a unified hardware/software introduction Peckol J.K.: Embedded Systems: A Contemporary Design Tool, J. Wiley & Sons, 2008

4 Materiały lub GOOGLE: Adam Klimowicz

5 System wbudowany Specyficzna forma wykorzystania specjalizowanego systemu komputerowego (mikroprocesorowego) do celów sterowania obiektami poprzez umieszczenie systemu sterowania trwale połączonego z danym obiektem i wyposażonego w dedykowane oprogramowanie realizujące żądane funkcje.

6 Sterowanie, automatyzacja STEROWANIE Przez sterowanie rozumie się celowe oddziaływanie na przebieg procesów technologicznych, biologicznych, ekonomicznych czy społecznych. Przez sterowanie automatyczne będziemy rozumieli celowe oddziaływanie na przebieg procesów za pomocą wyspecjalizowanych urządzeń technicznych zwanych regulatorami. AUTOMATYZACJA Pod pojęciem automatyzacji rozumie się proces wprowadzania zasad i metod automatyki i sterowania do określonej dziedziny działalności człowieka.

7 Sterowanie w układzie otwartym Wielkości wejściowe sterujące Obiekt (proces) Wielkości wyjściowe sterowane Proces sterowania wymaga wyznaczenia takich wielkości sterujących, aby osiągnąć oczekiwane wartości wielkości sterowanych. Takie sterowanie jest charakterystyczne dla systemów, w których efekty oddziaływań nie są natychmiast widoczne (systemy gospodarcze, społeczne, środowiskowe). W takich przypadkach oczekiwanie na efekty sterowania może być bardzo długie.

8 Otwarty układ sterowania x Urządzenie u y x wielkość zadana Obiekt (proces) u wielkość sterująca sterujące sterowania y wielkość sterowana Sterowanie w strukturze otwartej (w układzie otwartym) charakteryzuje się przepływem sygnału od WEJŚCIA układu do WYJŚCIA, przy czym sygnał sterujący u jest określony przez urządzenie sterujące realizujące program sterowania. Nie występuje w tej strukturze możliwość bezpośredniej obserwacji efektów sterowania. Informacja o tym jak wielkość sterująca x wpłynęła na wielkość sterowaną y uzyskiwana jest po dłuższym okresie obserwacji. Taki rodzaj sterowania charakteryzuje systemy zarządzania przedsiębiorstwem oraz sterowanie procesami gospodarczymi i ekonomicznymi.

9 Sterowanie w układzie zamkniętym Wielkości wejściowe sterujące Obiekt (proces) Wielkości wyjściowe sterowane Oddziaływanie Reguła sterowania Pomiary Jeżeli ograniczymy nasze rozważania do systemów technicznych, w których możemy zaobserwować efekty oddziaływania na proces i na bieżąco korygować oddziaływanie, to wówczas mówimy o sterowaniu w układzie zamkniętym. Mamy wówczas do czynienia z tak zwaną pętlą sterowania lub ze sprzężeniem zwrotnym.

10 Zamknięty układ sterowania x e Urządzenie u y Obiekt (proces) sterujące sterowania - e uchyb regulacji Sterowanie w strukturze zamkniętej (w układzie zamkniętym) charakteryzuje się porównywaniem sygnału wyjściowego y z sygnałem zadanym x. Porównanie to jest realizowane przez ujemne sprzężenie zwrotne. Praca zamkniętego układu regulacji polega na reagowaniu na zmianę sygnału wyjściowego y (wywołaną np. zakłóceniem pracy obiektu czy urządzenia sterującego) przez wyznaczanie sygnału uchybu e. Sygnał uchybu oddziałuje na regulator, którego zadaniem jest wykształcenie sygnału sterującego obiektem regulacji w taki sposób, aby uzyskać ponownie zerową wartość uchybu.

11 Węzły w układzie sterowania Węzeł zaczepowy pozwala na realizację funkcji pobrania sygnału w celu przekazania go do innego miejsca układu regulacji. Ważną cechą węzła zaczepowego jest to, że pobranie sygnału nie zmienia wartości sygnału w torze, w którym dany "zaczep" jest dokonany. Na przykład, sygnał y może być przekazany do dalszego przetwarzania, a równocześnie jest pobierany w celu porównania z wartością zadaną. Ta ostatnia czynność jest realizowana w węźle sumacyjnym. Innymi słowy, węzeł sumacyjny realizuje operację sumy sygnałów wchodzących do węzła. Sygnał wypadkowy (wyjściowy z węzła) może być tylko jeden i jest oznaczony strzałką wychodzącą z węzła.

12 Klasyfikacja układów sterowania Kryteria klasyfikacji: 1) liniowość, 2) sposób przekazywania informacji w układzie, 3) liczba wielkości regulowanych, 4) sposób wyrażenia zadania sterowania, 5) rodzaj aparatury sterującej.

13 Układy liniowe i nieliniowe Układy liniowe zawierają wyłącznie elementy liniowe, tzn. takie, których charakterystyki statyczne są liniami prostymi, zaś własności dynamiczne opisują liniowe równania różniczkowe zwyczajne, całkowe, różnicowe lub algebraiczne. Układy liniowe spełniają zasadę superpozycji, co oznacza, że w przypadku złożonych wymuszeń analiza układu może być przeprowadzona oddzielnie dla każdego z nich, a końcowy wynik można uzyskać na drodze superpozycji wyników cząstkowych. W praktyce większość elementów nie spełnia wymogów liniowości, lecz jeśli elementy pracują w wąskim zakresie zmian (wokół pewnego punktu pracy), to charakterystyki tych elementów można traktować jako prostoliniowe w otoczeniu punktu pracy. Układy nieliniowe to takie, które zawierają co najmniej jeden element nieliniowy. Do analizy układów nieliniowych stosuje się metody pozwalające uwzględnić różne rodzaje występujących nieliniowości. Dokładne metody analizy są bardzo złożone i dlatego najczęściej stosuje się metody przybliżone. Często dokonuje się linearyzacji charakterystyk w otoczeniu punktu pracy zakładając pewne uproszczenia i licząc się z niedokładnością takiej analizy. Takie uproszczenie opisu układów nie zawsze jest jednak możliwe i może prowadzić do znacznych błędów.

14 Układy ciągłe i dyskretne Ciągłe układy sterowania - wszystkie sygnały są opisane funkcjami ciągłymi w czasie oraz funkcje te mogą przyjmować wszystkie wartości mieszczące się w przedziale ich zmienności. Dyskretne układy sterowania mają przynajmniej jeden element działający w sposób dyskretny, tzn. że sygnały na wyjściu tego elementu mogą przyjmować tylko niektóre wybrane wartości (opisane np. funkcją schodkową) lub sygnały występują w określonych momentach czasu. W tym ostatnim przypadku mamy do czynienia z tzw. układami impulsowymi.

15 Układy jedno- i wielowymiarowe Jeżeli w układzie sterowania występuje tylko jedna wielkość regulowana, to mówimy o układzie jednowymiarowym; jeśli więcej, to mówimy o układzie wielowymiarowym. Niekiedy wielowymiarowy układ sterowania udaje się rozdzielić na kilka układów jednowymiarowych, szczególnie wówczas, gdy wzajemny wpływ poszczególnych wielkości regulowanych jest znikomy. Gdy wzajemnego wpływu wielkości regulowanych na siebie nie da się pominąć, dokonujemy analizy układu za pomocą metod sterowania wielowymiarowego, których stosowanie jest o wiele trudniejsze i z reguły mniej efektywne.

16 Cyfrowe systemy sterujące Cyfrowy system automatyki (CSA), Komputerowy system sterowania (KSS), Komputerowy układ automatyki (KUA), Mikrokomputerowy system sterowania (MSS) sprzęt + oprogramowanie funkcje: zbieranie wartości zmiennych procesowych analiza i dokumentacja przebiegu procesu przetwarzanie zbieranych zmiennych na decyzje zapewniające osiągnięcie celu procesu wypracowanie decyzji i oddziaływanie na proces realizacja łączności: operator proces testowanie poprawności funkcjonowania własnych układów

17 Zadania komputerowego systemu sterującego Optymalizacja Komunikacja z operatorem Regulacja Obsługa alarmów Sterowanie sekwencyjne Sygnały binarne Proces (obiekt) Sygnały alarmowe Sygnały pomiarowe ciągłe

18 Struktura sprzętowa komputerowego systemu sterowania Pamięci zewnętrzne Kanał we/wy Proces sterowany Pamięć operacyjna Jednostka centralna Procesor Urządzenie sterujące ALU Kanał we/wy KANAŁ AUTOMATYKI Procesowe urządzenia peryferyjne Urządzenia zewnętrzne do wprowadzania i wyprowadzania informacji

19 Klasyfikacja KSS ze względu na powiązania z procesem Systemy monitorowania - tylko zbieranie danych w celu wspomagania działania operatora procesu (MS - Monitoring Systems) Systemy sterowania automatycznego: Systemy sterowania bezpośredniego (DDC Direct Digital Control) Systemy sterowania nadrzędnego (SPC SuPervisory Control) Systemy wbudowane (ES Embedded Systems) - powiązanie integralnie z procesem sterowanym, najczęściej bez możliwości oddzielenia komputerowego systemu sterującego

20 System wbudowany - cechy układ mikroprocesorowy sprzężony konstrukcyjnie, dedykowany programowo do określonego urządzenia bogaty zestaw funkcji, nie posiada on własnego życia (nie istnieje możliwość jego sprzętowego wydzielenia), wysokie wymagania w zakresie niezawodnościowym, niska cena w porównaniu do układu macierzystego

21 Klasyfikacja KSS ze względu na strukturę logiczną Struktura logiczna - struktura wzajemnych powiązań miedzy jednostką sterującą, procesem i pamięcią, w której przechowywane są informacje istotne z punktu widzenia sterowania procesem. System prosty simplex System prosty z procesorem wejścia/wyjścia System MASTER SLAVE System z pełną redundancją (np. podwójny) Systemy sieciowe

22 System prosty Pamięć zewnętrzna Centralna Jednostka sterująca Urządzenia zewnętrzne obiekt System prosty charakteryzuje szeregowe ustawienie elementów KSS. Nie występuje w nim żadna możliwość zastępowalności urządzeń czy oprogramowania. Wszystkie funkcje realizowane są przez jedną jednostkę sterującą, a informacje gromadzone są w repozytorium związanym ściśle z tą jednostką. Prezentowany system zastępuje stosowane dotychczas klasyczne układy automatyki, w szczególności układy sterowania sekwencyjnego.

23 System prosty z procesorem we/wy Urządzenia zewnętrzne Pamięć zewnętrzna Centralna Jednostka sterująca Procesor we/wy obiekt Autonomiczny kanał Transmisji (opcjonalnie) System prosty z procesorem wejścia/wyjścia stanowi rozszerzoną wersję systemu prostego poprzez wprowadzenie dodatkowego procesora realizującego algorytmy akwizycji danych i wstępnego ich przetwarzania. Zastosowanie tej struktury jest uzasadnione szczególnie w sytuacji, gdy obiekt sterowania jest oddalony od głównej jednostki sterującej. Wówczas procesor we/wy umieszczony w pobliżu obiektu realizuje wstępne algorytmy a wyniki przekazywane są do głównej jednostki. W przypadku większych odległości stosuje się autonomiczne układy do transmisji danych, w których przesył odbywa się z zachowaniem pełnej kontroli przesyłu nierzadko z wykorzystaniem specjalnych urządzeń i kodów. W sytuacjach awaryjnych istnieje możliwość częściowego rozdzielenia funkcji między jednostkę centralną a procesor we/wy.

24 System master-slave Centralna Jednostka SLAVE Centralna Jednostka MASTER Urządzenia zewnętrzne obiekt Pamięć zewnętrzna Główną zaletą jest wykorzystanie dwóch jednostek sterujących współpracujących ze wspólnym repozytorium informacji. System wymaga specjalizowanego oprogramowania komunikacyjnego. Jednostka Master winna być wyposażona w rozbudowany system przerwań umożliwiający skuteczną identyfikacje stanu obiektu oraz efektywne oddziaływanie na obiekt. Jednostka Slave stanowi zaplecze obliczeniowe dla jednostki Master, która przydziela jej zadania do wykonania. Występuje tu jednoznaczna podległość: jednostka Master zarządza całością procesu sterowania. Współpraca z jednym repozytorium informacji pozwala na dużą zamienność funkcji. Układ ten charakteryzuje się dobrym wskaźnikiem niezawodności, ze względu na możliwą redundancję zarówno sprzętową (jednostki Master i Slave mogą być wykorzystywane zamiennie) jak i programową.

25 System podwójny Zdublowanie wszystkich elementów struktury umożliwia całkowitą ich zamienność. Kluczowym elementem tego rozwiązania jest przełącznik realizowany najczęściej programowo. Umożliwia on uzyskanie dowolnej konfiguracji toru przekazywanych informacji. Na rysunku przedstawiono system podwójny w stosunku do struktury systemu prostego z procesorem we/wy, ale można zrealizować system podwójny w odniesieniu do innych struktur. Są to rozwiązania o wysokich kosztach

26 Struktury sieciowe Najbardziej rozbudowana strukturę logiczna mają rozwiązania oparte na strukturach sieciowych. KSS może być traktowany jako specyficzna sieć komputerowa, której głównym zadaniem jest organizacja przesyłu informacji i sygnałów sterujących procesami. Dotyczy to w szczególności procesów, które z natury mają charakter rozproszony (sieć energetyczna, wodociągowa, telekomunikacyjna) a proces sterowania musi obejmować je całościowo. Specyfika takiej struktury obejmuje nie tylko specjalizowane urządzenia do realizacji rozproszonych zadań, ale również określone protokoły komunikacyjne.

27 Wymagania sprzętowe dla KSS System przerwań Wirtualizacja pamięci Systemy ochrony pamięci Kanały we/wy zegar

28 Przerwania Przerwanie jest to sygnał, który powoduje zawieszenie aktualnie wykonywanego zadania i zapamiętanie jego stanu oraz przejście do wykonywania programu obsługi przerwania Stan programu definiuje minimalna liczba informacji, która jest konieczna do wznowienia przerwanego zadania niezależnie od zadań wykonywanych w czasie jego zawieszenia Przerwania służą do zasygnalizowania procesorowi zdarzeń,które zachodzą w niemożliwym do przewidzenia momencie Rodzaje przerwań: Wewnętrzne generowane dla poinformowania o zajściu pewnych zdarzeń wewnątrz Jednostki Centralnej; najczęściej zdarzenia te mają charakter błędów (np. wykrycie nadmiaru arytmetycznego, błąd parzystości pamięci, próba wykonania nielegalnego rozkazu, naruszenie ochrony pamięci) Zewnętrzne związane z urządzeniami zewnętrznymi i dotyczące zmiany stanu urządzeń Programowe są pewnym typem rozkazów (makroinstrukcje); wykonanie rozkazu przerwania powoduje przejście do programu umieszczonego na stałe w pamięci operacyjnej realizującego treść makroinstrukcji

29 Pamięć wirtualna Wirtualizacja pamięci przesyłem informacji zajmuje się system operacyjny, a programista dysponuje pamięcią jednopoziomową, znacznie większą niż rzeczywista pamięć operacyjna PO. Adres wirtualny adres generowany podczas wykonywania programu. Zbiór tych adresów nazywa się przestrzenią adresów wirtualnych Adres w PO - adres w fizycznej PO. Zbiór tych adresów tworzy przestrzeń adresów fizycznych. Elementy: Urządzenie translacji adresów - służy do automatycznego obliczania adresu fizycznego odpowiadającego w danej chwili adresowi wirtualnemu; posiada rejestr stron aktualnie znajdujących się w PO Stronicowanie pamięci podział całej pamięci (PO i PZ) na bloki zwane stronami (zwykle o stałej wielkości 512, 1024 słowa) Adres wirtualny składa się z dwóch części: adresu (numeru) strony adresu (przesunięcia) na stronie

30 Systemy ochrony pamięci Wydzielenie obszaru do wyłącznej dyspozycji SO (sztywno np. przez producenta) Ochrona w oparciu o rejestry LIMIT, DATUM zawartość tych rejestrów określa obszar pamięci zastrzeżony dla SO i niedostępny dla programisty. Wartości rejestrów mogą być programowo zmieniane Maski ochrony pamięci z każdym blokiem pamięci związana jest maska jedno lub wielobitowa, np.: jednobitowa: 0 program może dokonać zapisu do bloku; 1 program nie ma możliwości zapisu, dwubitowa: 00 bez możliwości dostępu do bloku 01 jedynie wykonywanie programu 10 jedynie czytanie danych 11 czytanie i wpisywanie danych Klucz ochrony pamięci zawiera identyfikator programu mającego dostęp do danego bloku obszar pamięci jest dostępny wyłącznie dla określonych programów

31 Kanały wejścia/wyjścia Kanały we/wy - autonomiczne urządzenie Procesor jedynie inicjuje pracę kanału podając: adres urządzenia zewnętrznego kierunek transmisji adres w PO początku danych liczbę przesyłanych słów Po zakończeniu transmisji procesor jest o tym fakcie powiadamiany przez przerwanie Współpraca procesora z kanałem we/wy odbywa się poprzez rejestr buforowy

32 Typy kanałów we/wy Kanał selektorowy łączy wybrane urządzenie zewnętrzne z JC na cały czas trwania transmisji (wykorzystywany przez szybkie urządzenia zewnętrzne np. pamięci zewnętrzne) Kanał multipleksorowy logicznie połączony z danym urządzeniem zewnętrznym tylko na czas potrzebny do przesłania jednego bajtu, a następnie przechodzi do transmisji z innym urządzeniem zewnętrznym (wykorzystywany przez wolne urządzenia zewnętrzne, np. drukarki czytniki) Kanał znakowy przesłanie każdego słowa wymaga oddzielnego zainicjowania transmisji przez procesor

33 Zegar cyfrowy Zegar cyfrowy - generuje sygnały co pewien ustalony okres czasu; w skład zegara wchodzą rejestry pracujące jako liczniki cyfrowe; sygnał generowany jest w chwili przepełnienia licznika; Zastosowania: obliczanie kwantów czasu obliczanie czasu inicjowania programów kontrola sprawności urządzeń poprzez kontrolę czasu wykonania czynności ochrona programów przed zapętleniem

34 Technologie wykorzystywane do budowy systemów wbudowanych Systemy wbudowane oparte na mikrokontrolerach jednoukładowych Systemy wbudowane oparte na układach programowalnych CPLD / FPGA Rozwiązania hybrydowe

Rys. 1 Otwarty układ regulacji

Rys. 1 Otwarty układ regulacji Automatyka zajmuje się sterowaniem, czyli celowym oddziaływaniem na obiekt, w taki sposób, aby uzyskać jego pożądane właściwości. Sterowanie często nazywa się regulacją. y zd wartość zadana u sygnał sterujący

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć

Systemy Wbudowane. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć Systemy Wbudowane Kod przedmiotu: SW Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Specjalność (specjalizacja): - Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

STEROWNIKI i REGULATORY (TS1A522 380)

STEROWNIKI i REGULATORY (TS1A522 380) STEROWNIKI i REGULATORY (TS1A522 380) Kierunek: Elektronika i Telekomunikacja (EP), sem. V Szczegółowy program wykładu 15 godz. 1. Systemy sterowania w przemyśle. Podstawowe składniki sprzętowe systemu

Bardziej szczegółowo

Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji. Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10.

Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji. Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10. Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10. Andrzej Kuś Aleksander Matusz Prowadzący: dr inż. Adam Stadler Układy cyfrowe przetwarzają

Bardziej szczegółowo

Dobór parametrów regulatora - symulacja komputerowa. Najprostszy układ automatycznej regulacji można przedstawić za pomocą

Dobór parametrów regulatora - symulacja komputerowa. Najprostszy układ automatycznej regulacji można przedstawić za pomocą Politechnika Świętokrzyska Wydział Mechatroniki i Budowy Maszyn Centrum Laserowych Technologii Metali PŚk i PAN Zakład Informatyki i Robotyki Przedmiot:Podstawy Automatyzacji - laboratorium, rok I, sem.

Bardziej szczegółowo

Podstawy Automatyki. wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak. Politechnika Wrocławska. Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24)

Podstawy Automatyki. wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak. Politechnika Wrocławska. Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24) Podstawy Automatyki wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak Politechnika Wrocławska Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24) Laboratorium Podstaw Automatyzacji (L6) 105/2 B1 Sprawy organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Kanał automatyki układy wyjściowe

Kanał automatyki układy wyjściowe Kanał automatyki układy wyjściowe Andrzej URBANIAK Kanał automatyki układy wyjściowe (1) Głównym elementem struktury komputerowego systemu sterowania jest kanał automatyki. Na omówienie kanału automatyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW

JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW JĘZYKI PROGRAMOWANIA STEROWNIKÓW dr inż. Wiesław Madej Wstęp Języki programowania sterowników 15 h wykład 15 h dwiczenia Konsultacje: - pokój 325A - środa 11 14 - piątek 11-14 Literatura Tadeusz Legierski,

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Wykład IV Układy we/wy 1 Część 1 2 Układy wejścia/wyjścia Układy we/wy (I/O) są kładami pośredniczącymi w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Literatura Niederliński A.: Systemy komputerowe automatyki przemysłowej Grega W.: Sterowanie cyfrowe w czasie rzeczywistym Winiecki W.: Organizacja

Bardziej szczegółowo

PL 181236 B1 (19) PL (11) 181236 (12) OPIS PATENTOWY (13) B1. (51) Int.Cl.7: G 06F 3 /1 2 G06K 15/02 G06F 17/60 G07G 1/12

PL 181236 B1 (19) PL (11) 181236 (12) OPIS PATENTOWY (13) B1. (51) Int.Cl.7: G 06F 3 /1 2 G06K 15/02 G06F 17/60 G07G 1/12 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (21 ) Numer zgłoszenia: 3 1 6 4 8 2 (22) Data zgłoszenia- 1 1.1 0.1 9 9 6 (19) PL (11) 181236 (13) B1 (51) Int.Cl.7:

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 PL 186542 B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 PL 186542 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 10.07.1998 (51 ) IntCl7 G01N 33/24 G01N

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Systemy wbudowane Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, zastosowania, projektowanie systemów wbudowanych Mikrokontrolery AVR Programowanie mikrokontrolerów

Bardziej szczegółowo

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów Adresowanie obiektów Bit - stan pojedynczego sygnału - wejście lub wyjście dyskretne, bit pamięci Bajt - 8 bitów - wartość od -128 do +127 Słowo - 16 bitów - wartość od -32768 do 32767 -wejście lub wyjście

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROGRAMOWANIE SYSTEMÓW WBUDOWANYCH Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria o Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach. mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław

Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach. mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław 2 Cele prezentacji Celem prezentacji jest przybliżenie automatyki przemysłowej

Bardziej szczegółowo

Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc

Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował na podstawie dokumentacji GE Fanuc dr inż. Jarosław Tarnawski Cel wykładu Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3.

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. 2. Zawartość dokumentacji 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. Spis rysunków Rys nr 1 schemat instalacji KD Piwnica Rys nr 2 schemat

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

Systemy. Krzysztof Patan

Systemy. Krzysztof Patan Systemy Krzysztof Patan Systemy z pamięcią System jest bez pamięci (statyczny), jeżeli dla dowolnej chwili t 0 wartość sygnału wyjściowego y(t 0 ) zależy wyłącznie od wartości sygnału wejściowego w tej

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Kurs Systemy wbudowane SW (Embedded Systems)

Systemy wbudowane. Kurs Systemy wbudowane SW (Embedded Systems) Kurs Systemy wbudowane SW (Embedded Systems) Prof. PP,dr hab. inż. Andrzej URBANIAK Dr inż. Zygmunt KUBIAK Dr inż. Przemysław ZAKRZEWSKI Mgr inż. Mariusz NOWAK (1) Kurs przedmiotu pod tytułem Systemy wbudowane

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7 Łukasz Deńca V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja. Ćwiczenie 9. Transformata Laplace a sygnałów w układach automatycznej regulacji

Automatyzacja. Ćwiczenie 9. Transformata Laplace a sygnałów w układach automatycznej regulacji Automatyzacja Ćwiczenie 9 Transformata Laplace a sygnałów w układach automatycznej regulacji Rodzaje elementów w układach automatyki Blok: prostokąt ze strzałkami reprezentującymi jego sygnał wejściowy

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Jednostki obliczeniowe w zastosowaniach mechatronicznych Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: dla specjalności Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium Computational

Bardziej szczegółowo

II. STEROWANIE I REGULACJA AUTOMATYCZNA

II. STEROWANIE I REGULACJA AUTOMATYCZNA II. STEROWANIE I REGULACJA AUTOMATYCZNA 1. STEROWANIE RĘCZNE W UKŁADZIE ZAMKNIĘTYM Schemat zamkniętego układu sterowania ręcznego przedstawia rysunek 1. Centralnym elementem układu jest obiekt sterowania

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone

Programowanie współbieżne i rozproszone Programowanie współbieżne i rozproszone WYKŁAD 1 dr inż. Literatura ogólna Ben-Ari, M.: Podstawy programowania współbieżnego i rozproszonego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 2009. Czech, Z.J:

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Literatura Ryszard Pełka: Mikrokontrolery - architektura, programowanie, zastosowania Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Sterowniki Programowalne (SP)

Sterowniki Programowalne (SP) Sterowniki Programowalne (SP) Wybrane aspekty procesu tworzenia oprogramowania dla sterownika PLC Podstawy języka funkcjonalnych schematów blokowych (FBD) Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i

Bardziej szczegółowo

Systemy uruchomieniowe

Systemy uruchomieniowe Systemy uruchomieniowe Przemysław ZAKRZEWSKI Systemy uruchomieniowe (1) 1 Środki wspomagające uruchamianie systemów mikroprocesorowych Symulator mikroprocesora Analizator stanów logicznych Systemy uruchomieniowe:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania (1) Poprzednie wykłady dotyczyły sprzętowych aspektów komputerowych systemów sterujących.

Bardziej szczegółowo

Programowanie sterowników PLC wprowadzenie

Programowanie sterowników PLC wprowadzenie Programowanie sterowników PLC wprowadzenie Zakład Teorii Maszyn i Automatyki Katedra Podstaw Techniki Felin p.110 http://ztmia.ar.lublin.pl/sips waldemar.samociuk@up.lublin,pl Sterowniki programowalne

Bardziej szczegółowo

Obługa czujników do robota śledzącego linie. Michał Wendland 171628 15 czerwca 2011

Obługa czujników do robota śledzącego linie. Michał Wendland 171628 15 czerwca 2011 Obługa czujników do robota śledzącego linie. Michał Wendland 171628 15 czerwca 2011 1 Spis treści 1 Charakterystyka projektu. 3 2 Schematy układów elektronicznych. 3 2.1 Moduł czujników.................................

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowanie standardu VISA do obsługi interfejsu RS-232C Data wykonania: 03.04.08 Data oddania: 17.04.08 Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Zautomatyzowane systemy produkcyjne

Zautomatyzowane systemy produkcyjne Zautomatyzowane systemy produkcyjne dr inŝ. Marcin Kiełczewski e-mail, www: marcin.kielczewski@put.poznan.pl www.put.poznan.pl/~marcin.kielczewski pok. 420 WE, tel.: 61 665 2848 1 Literatura Springer Handbook

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: CYFROWE UKŁADY STEROWANIA DIGITAL CONTROL SYSTEMS Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Mechatronika Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Forma studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki.

Literatura. adów w cyfrowych. Projektowanie układ. Technika cyfrowa. Technika cyfrowa. Bramki logiczne i przerzutniki. Literatura 1. D. Gajski, Principles of Digital Design, Prentice- Hall, 1997 2. C. Zieliński, Podstawy projektowania układów cyfrowych, PWN, Warszawa 2003 3. G. de Micheli, Synteza i optymalizacja układów

Bardziej szczegółowo

Wstęp...9. 1. Architektura... 13

Wstęp...9. 1. Architektura... 13 Spis treści 3 Wstęp...9 1. Architektura... 13 1.1. Schemat blokowy...14 1.2. Pamięć programu...15 1.3. Cykl maszynowy...16 1.4. Licznik rozkazów...17 1.5. Stos...18 1.6. Modyfikowanie i odtwarzanie zawartości

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych

Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Bloki obieralne na kierunku Mechatronika rok akademicki 2013/2014 ul. Wólczańska 221/223, budynek B18 www.dmcs.p.lodz.pl Nowa siedziba Katedry 2005 2006

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA Kalibracja kanału pomiarowego 1. Wstęp W systemach sterowania

Bardziej szczegółowo

Zadania do ćwiczeń laboratoryjnych Systemy rozproszone automatyki - laboratorium

Zadania do ćwiczeń laboratoryjnych Systemy rozproszone automatyki - laboratorium 1. Komunikacja PLC falownik, poprzez sieć Profibus DP Stanowiska A-PLC-5 oraz B-FS-4 1.1. Urządzenia i narzędzia 1.1.1. Sterownik SIMATIC S7-315 2DP (z wbudowanym portem Profibus DP). 1.1.2. Falownik MicroMaster440

Bardziej szczegółowo

Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300.

Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300. Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300. Firma Shenzhen Micno Electric Co. jest przedsiębiorstwem zajmującym się zaawansowanymi technologiami. Specjalizuje się w pracach badawczorozwojowych, produkcji,

Bardziej szczegółowo

NX700 PLC www.atcontrol.pl

NX700 PLC www.atcontrol.pl NX700 PLC NX700 Podstawowe cechy Rozszerzalność, niezawodność i łatwość w integracji Szybki procesor - zastosowanie technologii ASIC pozwala wykonywać CPU proste instrukcje z prędkością 0,2 us/1 krok Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

E-TRONIX Sterownik Uniwersalny SU 1.2

E-TRONIX Sterownik Uniwersalny SU 1.2 Obudowa. Obudowa umożliwia montaż sterownika na szynie DIN. Na panelu sterownika znajduje się wyświetlacz LCD 16x2, sygnalizacja LED stanu wejść cyfrowych (LED IN) i wyjść logicznych (LED OUT) oraz klawiatura

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na kolokwium z wykładu z Techniki Cyfrowej w roku ak. 2013/2014

Lista tematów na kolokwium z wykładu z Techniki Cyfrowej w roku ak. 2013/2014 Lista tematów na kolokwium z wykładu z Techniki Cyfrowej w roku ak. 2013/2014 Temat 1. Algebra Boole a i bramki 1). Podać przykład dowolnego prawa lub tożsamości, które jest spełnione w algebrze Boole

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski

Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne (3) Zdzisław Szyjewski Technologie informacyjne Technologie pracy z komputerem Funkcje systemu operacyjnego Przykłady systemów operacyjnych Zarządzanie pamięcią Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Politechnika Poznańska 1 Sieć Modbus w dydaktyce Protokół Modbus Rozwiązania sprzętowe Rozwiązania programowe Podsumowanie 2 Protokół Modbus Opracowany w firmie Modicon do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym

Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym Siemens Simatic S7-300 Informacje podstawowe o sterowniku programowalnym Zakład Napędu Elektrycznego ISEP PW Wstęp Sterowniki swobodnie programowalne S7-300 należą do sterowników średniej wielkości. Są

Bardziej szczegółowo

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej

Organizacja pamięci VRAM monitora znakowego. 1. Tryb pracy automatycznej Struktura stanowiska laboratoryjnego Na rysunku 1.1 pokazano strukturę stanowiska laboratoryjnego Z80 z interfejsem częstościomierza- czasomierz PFL 21/22. Rys.1.1. Struktura stanowiska. Interfejs częstościomierza

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zestawienie połączenia pomiędzy dwoma sterownikami PLC za pomocą protokołu Modbus RTU.

1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zestawienie połączenia pomiędzy dwoma sterownikami PLC za pomocą protokołu Modbus RTU. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zestawienie połączenia pomiędzy dwoma sterownikami PLC za pomocą protokołu Modbus RTU. 2. Porty szeregowe w sterowniku VersaMax Micro Obydwa porty szeregowe sterownika

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall

Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall Grzegorz Sułkowski, Maciej Twardy, Kazimierz Wiatr Wykorzystanie układów FPGA w implementacji systemów bezpieczeństwa sieciowego typu Firewall Plan prezentacji 1. Architektura Firewall a załoŝenia 2. Punktu

Bardziej szczegółowo

SAIA PROGRAMOWALNY STEROWNIK PLC

SAIA PROGRAMOWALNY STEROWNIK PLC SAIA PROGRAMOWALNY STEROWNIK PLC SAIA BURGESS ELECTRONICS SABUR Sp. z. o. o. ul. Drużynowa 3A 02 950 Warszwa tel. (022) 844 75 20 fax. (022) 844 36 39 SAIA 1 @KEMOR SPIS TREŚCI 1. KABEL K111 KABEL DO PROGRAMOWANIA

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki A/C Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Parametry przetworników analogowo cyfrowych Podstawowe parametry przetworników wpływające na ich dokładność

Bardziej szczegółowo

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH struktury procesorów ASK SP.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 Maszyny wirtualne 2 3 Literatura c Dr inż. Ignacy

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych Architektura Systemów Komputerowych Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych 1 Bezpośredni dostęp do pamięci Bezpośredni dostęp do pamięci (ang: direct memory access - DMA) to transfer

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS tel. (0-22) 823-30-17, 668-69-75 02-304 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 141/90 fax (0-22) 659-26-11

Bardziej szczegółowo

NX70 PLC www.atcontrol.pl

NX70 PLC www.atcontrol.pl NX70 PLC NX70 Właściwości Rozszerzalność, niezawodność i łatwość w integracji Szybki procesor - zastosowanie technologii ASIC pozwala wykonywać CPU proste instrukcje z prędkością 0,2 us/1 krok Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1

Kurs Podstawowy S7. Spis treści. Dzień 1 Spis treści Dzień 1 I System SIMATIC S7 - wprowadzenie (wersja 1401) I-3 Rodzina sterowników programowalnych SIMATIC S7 firmy SIEMENS I-4 Dostępne moduły i ich funkcje I-5 Jednostki centralne I-6 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

IV Zarządzanie przedsiębiorstwem ERP 1. III Zarządzanie produkcją MES 2

IV Zarządzanie przedsiębiorstwem ERP 1. III Zarządzanie produkcją MES 2 Piramidalna struktura sterowania i zarządzania procesem produkcyjnym: IV Zarządzanie przedsiębiorstwem ERP 1 III Zarządzanie produkcją MES 2 II I Wizualizacja i nadzór nad procesami produkcyjnymi Sterowanie

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika II Stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Elektrotechnika II Stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Rejestratory Sił, Naprężeń.

Rejestratory Sił, Naprężeń. JAS Projektowanie Systemów Komputerowych Rejestratory Sił, Naprężeń. 2012-01-04 2 Zawartość Typy rejestratorów.... 4 Tryby pracy.... 4 Obsługa programu.... 5 Menu główne programu.... 7 Pliki.... 7 Typ

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Regulacja Automatyczna SEIwE- sem.4

Automatyka i Regulacja Automatyczna SEIwE- sem.4 Automatyka i Regulacja Automatyczna SEIwE- sem.4 Wykład 30/24h ( Lab.15/12h ) dr inż. Jan Deskur tel. 061665-2735(PP), 061 8776135 (dom) Jan.Deskur@put.poznan.pl (www.put.poznan.pl\~jan.deskur) Zakład

Bardziej szczegółowo

Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi

Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi Leszek Jabłoński Cele optymalizacja pracy sieci ciepłowniczej zwiększenie efektywności energetycznej większe bezpieczeństwo dostaw

Bardziej szczegółowo

Stan/zdarzenie Nexo. Zmienne wirtualne. Zdarzenia wirtualne

Stan/zdarzenie Nexo. Zmienne wirtualne. Zdarzenia wirtualne WARUNKI WARUNKI I I ZDARZENIA ZDARZENIA Określają czy pewna zależność logiczna związana ze stanem systemu jest w danej chwili spełniona lub czy zaszło w systemie określone zdarzenie. STAN SYSTEMU: stan

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE FIRMA: SOMAR S.A. ul. Karoliny 4 40-186 Katowice tel. 32 359 71 00 fax. 32 359 71 11 e-mail: biuro@somar.com.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Opis funkcjonalny i architektura. Modu³ sterownika mikroprocesorowego KM535

Opis funkcjonalny i architektura. Modu³ sterownika mikroprocesorowego KM535 Opis funkcjonalny i architektura Modu³ sterownika mikroprocesorowego KM535 Modu³ KM535 jest uniwersalnym systemem mikroprocesorowym do pracy we wszelkiego rodzaju systemach steruj¹cych. Zastosowanie modu³u

Bardziej szczegółowo

APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH

APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH Leszek Furman Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, 30-059 Kraków, AL Mickiewicza 30 1-WSTĘP PLÓ100795 Szeroko obecnie stosowane, przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja algorytmów retransmisji protokołu TCP.

Modyfikacja algorytmów retransmisji protokołu TCP. Modyfikacja algorytmów retransmisji protokołu TCP. Student Adam Markowski Promotor dr hab. Michał Grabowski Cel pracy Celem pracy było przetestowanie i sprawdzenie przydatności modyfikacji klasycznego

Bardziej szczegółowo

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Jednostka centralna dysponuje zwykle duża mocą obliczeniową. Sprawne wykorzystanie możliwości jednostki przetwarzającej wymaga obecności

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 3 Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wprowadzenie W komputerowych systemach automatyki wyróżnia się dwa ściśle z sobą powiązane

Bardziej szczegółowo

SWB - Wprowadzenie, funkcje boolowskie i bramki logiczne - wykład 1 asz 1. Plan wykładu

SWB - Wprowadzenie, funkcje boolowskie i bramki logiczne - wykład 1 asz 1. Plan wykładu SWB - Wprowadzenie, funkcje boolowskie i bramki logiczne - wykład 1 asz 1 Plan wykładu 1. Wprowadzenie, funkcje boolowskie i bramki logiczne, 2. Minimalizacja funkcji boolowskich, 3. Kombinacyjne bloki

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Roger Access Control System. Aplikacja RCP Point. Wersja oprogramowania : 1.0.x Wersja dokumentu: Rev. C

Roger Access Control System. Aplikacja RCP Point. Wersja oprogramowania : 1.0.x Wersja dokumentu: Rev. C Roger Access Control System Aplikacja RCP Point Wersja oprogramowania : 1.0.x Wersja dokumentu: Rev. C Spis treści Spis treści... 2 1. Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie i główne cechy aplikacji... 3 1.2 Wymagania

Bardziej szczegółowo

Koncepcja, zasady budowy i elementy rozległego systemu sterowania.

Koncepcja, zasady budowy i elementy rozległego systemu sterowania. K&K Przedsiębiorstwo Wielobranżowe pyrobox@pyrobox.com.pl www.pyrobox.com.pl System pirotechniczny Pyrobox. Rozległy system sterowania widowiskami. Część I. Koncepcja, zasady budowy i elementy rozległego

Bardziej szczegółowo

Zakład Układów Elektronicznych i Termografii (www.thermo.p.lodz.pl) Prezentacja bloków i przedmiotów wybieralnych

Zakład Układów Elektronicznych i Termografii (www.thermo.p.lodz.pl) Prezentacja bloków i przedmiotów wybieralnych Zakład Układów Elektronicznych i Termografii (www.thermo.p.lodz.pl) Prezentacja bloków i przedmiotów wybieralnych Łódź, 21 kwietnia 2010r. Projektowanie układów analogowych i impulsowych Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardu JTAG do programowania i debugowania układów logicznych

Wykorzystanie standardu JTAG do programowania i debugowania układów logicznych Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Automatyki Elektroniki i Informatyki Wykorzystanie standardu JTAG do programowania i debugowania układów logicznych Promotor dr inż. Jacek Loska Wojciech Klimeczko

Bardziej szczegółowo

Moduł monitoringu mediów MMC

Moduł monitoringu mediów MMC MMC Cztery wejścia impulsowe współpracujące ze stykiem beznapięciowym lub licznikiem z wyjściem OC Monitoruje: Licznik energii elektrycznej Licznik wody zimnej Licznik ciepłej wody użytkowej Licznik gazu

Bardziej szczegółowo

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych Wykład 9 Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus mgr inż. Paweł Kogut VMEbus VMEbus (Versa Module Eurocard bus) jest to standard magistrali komputerowej

Bardziej szczegółowo

Moduł monitoringu energii elektrycznej

Moduł monitoringu energii elektrycznej Cztery wejścia impulsowe współpracujące ze stykiem beznapięciowym lub licznikiem z wyjściem OC Monitoring czterech liczników energii elektrycznej Wbudowane funkcje liczników impulsów z nieulotną pamięcią

Bardziej szczegółowo

Elektronika i techniki mikroprocesorowe

Elektronika i techniki mikroprocesorowe Elektronika i techniki mikroprocesorowe Technika cyfrowa ZłoŜone one układy cyfrowe Katedra Energoelektroniki, Napędu Elektrycznego i Robotyki Wydział Elektryczny, ul. Krzywoustego 2 PLAN WYKŁADU idea

Bardziej szczegółowo