IV Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2011/12. ETAP III r. Godz Zadanie 1 (11 pkt)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IV Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2011/12. ETAP III 25.02.2012 r. Godz. 10.00-13.00. Zadanie 1 (11 pkt)"

Transkrypt

1 IV Podkarpacki Konkurs hemiczny 011/1 KOPKh ETAP III r. Godz Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 (11 pkt) 1. Wskaż zbiór substancji, z których każda może reagować z sodem: a) 6 5 O, OO, KO b) O, N, l c) x O, OO, O 1 pkt d) 6 5 O, O(N ), 5 O. Im dłuższy sprzężony układ wiązań podwójnych w cząsteczce, tym większa długość fali absorbowanej przez związek w zakresie nadfioletu. Który związek absorbuje przy najdłuższej fali: a) x nona-1,,5-trien 1 pkt b) nona-1,,7-trien c) nona-1,,8-trien d) nona-1,7-dien. Elektroliza wodnego roztworu kwasu octowego prowadzi do wydzielenia: a) wodoru na katodzie, etanu na anodzie b) wodoru na katodzie, metanu na anodzie c) tlenku węgla(iv) na katodzie, wodoru na anodzie d) x wodoru na katodzie, tlenku węgla(iv) i etanu na anodzie 1 pkt 4. Do cukrów redukujących należą: a) glukoza, sacharoza, skrobia b) x mannoza, maltoza, galaktoza 1 pkt c) celuloza, amyloza, amylopektyna d) fruktoza, celobioza, glikogen 5. Zmieszano 100 cm 0,1M roztworu kwasu octowego z 100 cm roztworu zawierającego 5 milimoli NaO. Do tak otrzymanej mieszaniny dodawano kroplami 0,01 M roztwór l aż do momentu zaobserwowania zmiany p badanego roztworu o jednostkę. Analogicznie wykonano pomiary dodając stopniowo 0,01 M roztwór NaO. Doświadczenie miało na celu: a) wyznaczenie zakresu buforowania b) x wyznaczenie pojemności buforowej 1 pkt c) wyznaczenie zakresu buforowania i pojemności buforowej d) oznaczenie zawartości poszczególnych składników mieszaniny 1

2 6. Równowaga reakcji egzoenergetycznej SO + O SO przesunie się w lewą stronę jeżeli: a) wprowadzi się O b) usunie się część SO c) x ogrzeje się układ 0,5 pkt d) x zmniejszy się ciśnienie 0,5 pkt 7. Zbilansować reakcje redoks w postaci jonowej po uprzednim dopisaniu odpowiednich produktów. pkt Równanie reakcji...mno SO =...Mn O MnO SO = Mn + + 5SO O...MnO SO O = SO MnO SO - + O = MnO + SO O -...MnO SO =... MnO MnO SO - + O - = MnO SO O 8. Wskazać szereg z pierwiastkami ułożonymi według rosnącego promienia atomowego: a) Xe, Kr, Ar, Ne, e b) x Be, Mg, a, Sr, Ba 1 pkt c) l, S, P, Si, Al, Mg d) Br, Se, As, Ge, Ga 9. Wskazać, który zapis (zapisy) odpowiada (odpowiadają) stwierdzeniu: W jednakowych warunkach podane ilości substancji zawierają jednakową liczbę cząsteczek : a) 1 g azotu i 1 g tlenu b) x 1 mol wodoru i 1 mol bromu 0,5 pkt c) x 1 cm wodoru i 1 cm azotu 0,5 pkt d) 1 g fluoru i 1 g chloru Suma punktów: 11 Zadanie (16 pkt) Ester X poddano hydrolizie zasadowej i otrzymano sól sodową kwasu nasyconego monokarboksylowego A oraz nasycony monohydroksylowy alkohol B. Sól sodowa kwasu A zawiera 8% sodu. Alkohol B jest związkiem optycznie czynnym. Ilość atomów węgla w cząsteczce alkoholu B jest razy większa od ilości atomów węgla w kwasie A. W wyniku dehydratacji alkoholu B powstaje mieszanina izomerycznych alkenów. 1. Wykonaj odpowiednie obliczenia i podaj wzór półstrukturalny kwasu A, alkoholu B i estru X oraz ich nazwy systematyczne.. Narysuj wzory półstrukturalne alkenów otrzymanych w wyniku dehydratacji alkoholu B (uwzględniając izomery geometryczne) i podaj nazwy systematyczne tych izomerów.

3 . Podaj wzór sumaryczny alkenu otrzymanego w wyniku dehydratacji alkoholu B i narysuj wzory półstrukturalne wszystkich izomerów o takim samym wzorze sumarycznym oraz podaj ich nazwy systematyczne (nie rysuj izomerów, które przedstawiłeś w pkt ). Przykładowe rozwiązanie ad.1. Obliczenia: (14n + 68)g n n+1 OONa - 100% g Na - 8% n = 1 wzór soli: OONa 1pkt. Ilość atomów węgla w cząsteczce alkoholu: x = 4. Ponieważ alkohol jest optycznie czynny, musi być to alkohol II-rzędowy. 1pkt. Kwas A: OO kwas etanowy 1pkt+0,5pkt Alkohol B: - -(O)- butan--ol 1pkt+0,5pkt Ester X: OO( ) etanian -butylu 1pkt+0,5pkt ad = but-1-en 1pkt+0,5pkt cis-but--en 1pkt+0,5pkt trans-but--en 1pkt+0,5pkt dla wzoru w postaci: -=- but--en 0 pkt ad.. wzór sumaryczny: 4 8 0,5pkt -( ) = metylopropen 1pkt+0,5pkt metylocyklopropan 1pkt+0,5pkt cyklobutan 1pkt+0,5pkt Suma punktów: 16 Zadanie (1 pkt) Ogniwo galwaniczne jest układem złożonym z dwóch półogniw w taki sposób, że po połączeniu elektrod przewodnikiem metalicznym na zewnątrz ogniwa następuje przepływ prądu elektrycznego. Mając do dyspozycji standardowe potencjały półogniw: Zn + + ē Zn E = -0,76 V 0 Zn/ Zn

4 u + + ē u E = +0,4 V 0 u/ u l + ē l - E 0 = +1,6V Pt l / l MnO ē Mn O / E = +1,50 V 0 Pt / Mn / MnO4 a). Zapisz zgodnie z Konwencją sztokholmską schemat ogniwa, którego SEM w warunkach standardowych wynosi 1,10 V (podaj nazwy elektrod i ich znaki). b). Zaprojektuj ogniwo o najmniejszej wartości SEM w warunkach standardowych pisząc: (i) jego schemat zgodnie z Konwencją sztokholmską, (ii) równania jonowe reakcji zachodzących na obu elektrodach, (iii) sumaryczne równanie reakcji jonowej zachodzącej w ogniwie. c). Rozwiąż zadanie: Zbudowano ogniwo cynkowo miedziowe w ten sposób, że płytki cynkową i miedzianą zanurzono do 150 cm roztworu swoich jonów (ZnSO 4(r-r), uso 4(r-r) ) o stężeniu 0,10 mol/dm. Naczynia z roztworami połączono kluczem elektrolitycznym i na pewien czas zamknięto obwód elektryczny wpinając w niego diodę elektroluminescencyjną. Po rozłączeniu obwodu wyjęto płytkę cynkową. Po opłukaniu, osuszeniu i zważeniu okazało się, że masa płytki zmalała o 7 mg. Zakładając, że proces przebiegał bez strat prądowych, oraz że objętości roztworów nie uległy zmianie oblicz stężenie roztworu uso 4 po otwarciu obwodu. d). (i). Zapisz wzór na potencjał półogniwa redoks MnO - 4 /Mn +. (ii). Oblicz p (z dokładnością ±0,01) przy jakim wartość standardowego potencjału półogniwa MnO - 4 /Mn + w temperaturze 5 0 wyniesie +0,89 V. Przykładowe rozwiązanie ad.a. Schemat ogniwa zgodnie z Konwencją sztokholmską, podanie nazw i znaków elektrod: (-) Zn Zn + u + u (+) pkt. lub (-) Zn (s) Zn + (aq) u + (aq) u (s) (+) lub (-) Zn ZnSO 4 uso 4 u (+) lub (-) Zn (s) ZnSO 4(aq) uso 4(aq) u (s) (+) Anoda - elektroda cynkowa, Katoda - elektroda miedziowa lub inny jednoznaczny zapis. ad.b. (i). Schemat ogniwa zgodnie z Konwencją sztokholmską: Pt l l - +, Mn +, MnO 4 - Pt (znaki elektrod nie są wymagane) 1 pkt. lub Pt (s) l l - (aq) + (aq), Mn + (aq), MnO 4 - (aq) Pt (s) (ii). Równania jonowe reakcji: Anoda: l - - ē l lub l - l + ē Katoda: MnO ē Mn O (w przypadku zapisu odwracalności procesu nie przyznajemy punktów) (iii). Sumaryczne równanie reakcji jonowej zachodzącej w ogniwie: 10l - + MnO Mn + + 5l + 8 O (w przypadku zapisu odwracalności procesu nie przyznajemy punktu) 1 pkt. 1 pkt. 1 pkt. ad.c. 4

5 Równanie sumaryczne reakcji w ogniwie: Zn + u + Zn + + u 0,7 g Liczba moli Zn która przeszła z elektrody cynkowej do roztworu: n Zn 0, 005 mol 65,4 g / mol Liczba moli jonów u + która z roztworu osadziła się na płytce miedzianej: n u = 0,005 mol Liczba moli jonów u +, która pozostała w roztworze: Δn u =n 0 - n u n 0 = c M V r-r = 0,10 mol/dm. 0,150 dm = 0,015 mol Δn u = 0,015 mol 0,005 mol = 0,010 mol Stężenie molowe u po otwarciu ogniwa: 0,010 mol c m 0,067 mol / dm 0,150 dm pkt. ad.d. (i). Wyrażenie na wartość potencjału półogniwa redoks zgodnie z reakcją na katodzie (pkt b(ii)): 8 0 RT [ Mn ] 0 0,059V MnO4 E E ln E log 1 pkt. MnO 4 / Mn MnO4 / Mn 8 MnO4 / Mn nf [ MnO4 ] [ ] 5 Mn (ii). Obliczenia. - p = -log[ + ] - wartość zależności standardowego potencjału od p przyjmuje postać: 0 0 0,059V E E 8p MnO4 / Mn, p MnO4 / Mn 5 - stąd: 0,89V = 1,50 V 0,0944 V p 0,89 V 1,50 V - p 7, 00 pkt. 0,0944V (Błędne zaokrąglenie należy uznać jako błąd rachunkowy, i odejmujemy 1 pkt) Zadanie 4 (16 pkt) Suma punktów: 1 1. (i). Ustal wzór elementarny związku organicznego (A) o składzie procentowym: 6,07 %; 10,4 % i 7,59 % O. (ii). Przyjmując, że wzór elementarny jest wzorem rzeczywistym, zapisz wzory strukturalne różnych izomerów tego związku (nie uwzględniaj izomerów geometrycznych).. Ustal wzór strukturalny związku oraz jego nazwę (systematyczną i zwyczajową) wiedząc, że jest on -aminokwasem zawierającym asymetryczny atom węgla, a 0,445 g tego związku wytwarza w reakcji z kwasem azotowym(iii) trzy produkty: 11 cm azotu (w warunkach normalnych), -hydroksykwas oraz wodę.. Poniżej podano charakterystykę związku. Zaznacz znakiem + poprawne lub błędne stwierdzenie. harakterystyka związku związek czynny optycznie dwa centra chiralności tworzy dwa jony obojnacze 5 Tak Nie

6 tworzy sole i estry ulega reakcji kondensacji tworzy sole i peptydy nie jest związkiem amfoterycznym jeżeli jest aminokwasem naturalnym wchodzącym w skład białka, konfiguracja względna wg Fischera: L Przykładowe rozwiązanie Ad.1. (i). Związek organiczny (A): x y O z wzór ogólny Liczba moli każdego z pierwiastków w 100 g związku: 1 mol 1 g x 6,07 g, x = 5,17 mol 1 mol 1 g y 10,4 g, y = 10,4 mol 1 mol O 16 g z 7,59 g, z = 1,7 mol O Stosunek molowy pierwiastków,, O w związku A: x : y : z = 5,17 : 10,4 : 1,7 x : y : z = : 6: 1 Wzór elementarny a zarazem rzeczywisty związku A: 6 O pkt (ii). Wzory strukturalne izomerów związku organicznego: O O O O O O 6x0,5 pkt O O O x1 pkt Ad.. Związek (α-aminokwas, ustalenie wzoru) Reakcja α-aminokwasu z NO : 6

7 R 1 OO NO R 1 OO + N + O N O R 1 = n n+1 Masa molowa związku : 1 mol związku - 1 mol N 0,445 g związku - 0,11 dm N x g związku -,4 dm N (1 mol N ); x = 89 g; M = 89 g/mol Liczba atomów węgla w reszcie alkilowej (R 1 ) aminokwasu ( n n+1 (N )OO) 89 g = (1n + n ) g; n = 1 lub pkt Masa molowa związku : M = M R1 + M ((N )OO) = (14n + 75) g/mol (14n + 75) g związku -,4 dm N 0,445 g związku - 0,11 dm N (14n + 75) g 0,11 dm = 0,445 g,4 dm n = 1 Wzór związku : OO 1 pkt N kwas -aminopropanowy, kwas -aminopropanowy (alanina) 1 pkt Ad.. harakterystyka związku Tak Nie związek czynny optycznie + dwa centra chiralności + tworzy dwa jony obojnacze + tworzy sole i estry + 8x0,5=4 pkt ulega reakcji kondensacji + tworzy sole i peptydy + nie jest związkiem amfoterycznym + jeżeli jest aminokwasem naturalnym wchodzącym w skład białka, konfiguracja względna wg Fischera: L + Suma punktów: 16 7

8 Zadanie 5 (8 pkt) A. Podaj wzory i nazwy substancji kryjących się na poniższym schemacie pod literami A G. Zapisz zbilansowane, cząsteczkowe równania reakcji pozwalających zrealizować poniższe przemiany (1-9). Uwaga. (i) Jedyną substancją, której można użyć (oprócz oznaczonych na diagramie) jest woda. (ii)substancje oznaczone literami A-G nie zawsze są jedynymi produktami reakcji. MnO (1) l A (4) (5) KI () A () elektroliza B + u E (7) KO KO + D (6) K r O 7 SO 4 MgI F N aq G (8) (9) l E B. W tabeli poniżej umieszczono wartości temperatury topnienia (t.t.) i temperatury wrzenia (t.w.) związków fluorowców i tlenowców z wodorem. t.t. ( 0 ) t.w. ( 0 ) t.t. ( 0 ) t.w. ( 0 ) F -8,6 19,5 O 0,0 100,0 l -114, -85,0 S -85,8-60, Br -86,9-66,8 Se -65,7-41,4 I -50,8-5,4 Te -51,1 -,1 I. Które z wymienionych w tabeli substancji są cieczami w temperaturze a) 5 0, b) 5 0. II. Opierając się na prawie okresowości należałoby oczekiwać iż t.t. i t.w. F i O będą niższe od t.t. i t.w. odpowiednio l i S utrzymana zostałaby wtedy prawidłowość zmian w obrębie grupy. Wyjaśnij przyczyny, dla których t.t. i t.w. F i O mają anomalne wartości.. Po rozpuszczeniu w wodzie 1g gazowego fluorowodoru (w postaci cząsteczek monomerycznych) otrzymano 50 cm roztworu o p=. a). Oblicz przybliżoną wartość [%] stopnia dysocjacji F w otrzymanym roztworze. 8

9 b). Do roztworu uzyskanego w punkcie a) dodano 50 cm 0, molowego roztworu l. Oblicz przybliżoną wartość [%] stopnia dysocjacji F w tak uzyskanym roztworze. Przykładowe rozwiązanie Ad. A. Nazwy i wzory: A l (chlor), B I (jod), Kl (chlorek potasu), D KlO chloran(i) potasu, E ul (chlorek miedzi(ii) ), F - u(o) (wodorotlenek miedzi(ii) ), 6x0,5 pkt G [u(n ) 4 ](O) wodorotlenek tetraaminamiedzi(ii). 1 pkt Równania reakcji: 1. MnO + 4 l Mnl + l + O 1 pkt. l + KI Kl + I 1 pkt. Elektroliza wodnego roztworu Kl pkt K(-) O + e O - + A(+) l - - e l Kl + O elektroliza KO + l + 4. u + l ul 1 pkt 5. l + KO Kl + KlO + O 1 pkt 6. MgI + 7 SO 4 + K r O 7 I + MgSO 4 + K SO 4 + r (SO 4 ) + 7 O pkt I - - e I x r +VI + e r +III x 7. ul + KO u(o) + Kl 1 pkt 8. u(o) + 4 N aq [u(n ) 4 ](O) 1 pkt 9 u(o) + l ul + O 1 pkt Ad. B. Ia. W temperaturze 5 cieczami są substancje: F, Te, Ib. W temperaturze + 5 o cieczą jest O. 1 pkt 1 pkt II. Duże różnice elektroujemności pomiędzy atomami wchodzącymi w skład cząsteczki O i F są przyczyną znacznej polaryzacji wiązań O- i -F w cząsteczkach O i F, i pojawienia się na poszczególnych atomach cząstkowych ładunków dodatnich lub ujemnych: pkt O + W konsekwencji cząsteczki F i O uzyskują trwałe momenty dipolowe. Opisany efekt w znacznie mniejszym stopniu dotyczy pozostałych połączeń tlenowców i i fluorowców z wodorem (maleje różnica elektroujemności atomów wchodzących w skład danej cząsteczki). 9 - F

10 Atomy wodoru (na których wytworzony został pewien cząstkowy ładunek dodatni) oddziaływują odpowiednio z atomami tlenu bądź fluoru( na których został wytworzony cząstkowy ładunek ujemny) wykorzystując wolne pary elektronowe tych atomów. Takie oddziaływanie nazywa się wiązaniem wodorowym. Proces tworzenia wiązań wodorowych może być kontynuowany, w wyniku czego mogą powstać rozległe struktury związanych ze sobą cząsteczek, np. F F Energia wiązania wodorowego (charakterystycznego dla F i O) jest większa niż energia oddziaływań międzycząsteczkowych van der Waalsa (charakterystycznych dla połączeń z wodorem pozostałych tlenowców i fluorowców). W takim razie zrywanie wiązań wodorowych (które następuje stopniowo przy przechodzeniu ze stanu stałego przez ciekły do gazowego) będzie wymagało większego nakładu energii niż zrywanie oddziaływań van der Waalsa, więc F i O mają większe wartości t.t. i t.w. F itd. Ad.. a). Stopień dysocjacji F 1 mol F - 0 g n w - 1 g n w = 0,05 mol F n w liczba moli F wprowadzonych do roztworu F + + F - p = - log[ + ] =, stąd [ + ] = 0,01 mol/dm ([ + ] stężenie jonów wodorowych uzyskanych z dysocjacji F). 1 dm r-ru - 0,01 mol + 0,5 dm - y, y =, mol + 1 pkt Z równania reakcji dysocjacji F: liczba jonów + jest równa liczbie cząsteczek zdysocjowanych (n z ), czyli n z =, mol. - nz,510 = 100%, = 100% = 5% 1 pkt nw 0,05 Odp. Stopień dysocjacji F w otrzymanym roztworze wyniesie 5 %. b). F + + F - Stała dysocjacji: K F = [ + ] [F - ]/[F] Dla roztworu (a): V a =50 cm, n F = 0,05 mol, c 0 = 0,05 mol/0,5 dm = 0, mol/dm. pkt Dla roztworu (b): V = V a + V l = 50 cm + 50 cm = 500 cm = 0,5 dm. 10

11 Podczas mieszania roztworów następuje ich dwukrotne rozcieńczenie, tj. c 0,F = 0,/ mol/dm = 0,1 mol/dm c 0,l = 0,/ mol/dm = 0,1 mol/dm pkt Stała dysocjacji: K F = [ + ] [F - ]/[F] = [ + ] [F - ]/(c 0,F - [F - ]) Ponieważ l (mocny kwas) cofa dysocjację F (słaby kwas), zatem: c 0,F - [F - ] c 0,F oraz [ + ] [ + ] l K F = [ + ] l [F - ]/c 0,F 5, = 0,1 [F - ]/0,1, [F - ] = 5, mol/dm pkt Stopień dysocjacji fluorowodoru: α = [F - ]/c 0,F = (5, /0,1) 100% = 0,5% 1 pkt Suma punktów: 8 pkt. Masa molowa (g/mol): - 1; -1; O - 16; N 14; Na - ; u - 6,5; Zn - 65,4. 11

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Przemiany substancji

Przemiany substancji Przemiany substancji Poniżej przedstawiono graf pokazujący rodzaje przemian jaki ulegają substancje chemiczne. Przemiany substancji Przemiany chemiczne Przemiany fizyczne Objawy: - zmiania barwy, - efekty

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Ajsztajn MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Etap I (szkolny) Uwagi ogólne: Materiały dla nauczycieli Rozwiązania zadań wraz z punktacją - Za prawidłowe rozwiązanie zadań rachunkowych inną

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4 Zadanie: 1 Do niebieskiego, wodnego roztworu soli miedzi wrzucono żelazny gwóźdź i odstawiono na pewien czas. Opisz zmiany zachodzące w wyglądzie: roztworu żelaznego gwoździa Zadanie 2. Przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 2 Temat: Wyznaczenie współczynnika elektrochemicznego i stałej Faradaya.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 2 Temat: Wyznaczenie współczynnika elektrochemicznego i stałej Faradaya. LABOATOIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr Temat: Wyznaczenie współczynnika elektrochemicznego i stałej Faradaya.. Wprowadzenie Proces rozpadu drobin związków chemicznych

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY INFORMACJA DO ZADAŃ 678 680 Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne lub wzory uproszczone różnych węglowodorów. 1. CH 3 2. 3. CH 3 -CH 2 -CH C CH 3 CH 3 -CH-CH 2 -C

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem 1 Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się chemiaorganiczna (2) definiuje pojęcie węglowodory (2) wymienia naturalne

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem (Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy) KOD ZDAJĄCEGO OKRĘGOWA K O M I S J A EGZAMINACYJNA w KRAKOWIE PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ II MARZEC 2002 CHEMIA Czas

Bardziej szczegółowo

Procentowa zawartość sodu (w molu tej soli są dwa mole sodu) wynosi:

Procentowa zawartość sodu (w molu tej soli są dwa mole sodu) wynosi: Stechiometria Każdą reakcję chemiczną można zapisać równaniem, które jest jakościową i ilościową charakterystyką tej reakcji. Określa ono bowiem, jakie pierwiastki lub związki biorą udział w danej reakcji

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi i model oceniania

Odpowiedzi i model oceniania Copyright by Oficyna Wydawnicza Tutor dr inż. Zdzisław Głowacki II Ogólnopolska Próbna Matura CHEMIA Z TUTOREM dla uczniów klas maturalnych POZIOM ROZSZERZONY Odpowiedzi i model oceniania TUTOR CH-RM 01404

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii.

Ogólne zasady oceniania są takie same jak dla wszystkich prac maturalnych z chemii. Egzamin maturalny z chemii. Poziom rozszerzony Copyright by Studium Oświatowe Tutor dr inż. Zdzisław Głowacki, Toruń 2013 MODEL OCENIANIA ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ZAKOŃCZENIA EGZAMINU!

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

IV A. Reakcje utleniania i redukcji. Metale i niemetale

IV A. Reakcje utleniania i redukcji. Metale i niemetale IV A. Reakcje utleniania i redukcji. Metale i niemetale IV-A Elektrochemia IV-A.1. Porównanie aktywności chemicznej metali IV-A.2. Ogniwo jako źródło prądu elektrycznego a) ogniwo Daniella b) ogniwo z

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I Katowice, 16.12.2009 XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I ZADANIE 1. KRZYśÓWKA ZWIĄZKI WĘGLA I WODORU (9 punktów) RozwiąŜ krzyŝówkę. Litery z wyszczególnionych pól utworzą hasło nazwę węglowodoru:

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Chemia związków węgla

Chemia związków węgla strona 1/7 hemia związków węgla Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Węgiel i jego związki. Proste węglowodory nasycone i nienasycone, alkohole, kwasy karboksylowe,

Bardziej szczegółowo

2. Procenty i stężenia procentowe

2. Procenty i stężenia procentowe 2. PROCENTY I STĘŻENIA PROCENTOWE 11 2. Procenty i stężenia procentowe 2.1. Oblicz 15 % od liczb: a. 360, b. 2,8 10 5, c. 0.024, d. 1,8 10 6, e. 10 Odp. a. 54, b. 4,2 10 4, c. 3,6 10 3, d. 2,7 10 7, e.

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap rejonowy rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, Obliczenia na podstawie wzorów chemicznych 1. Wielkości i jednostki stosowane do wyrażania ilości materii 1.1 Masa atomowa, cząsteczkowa, mol Masa atomowa Atomy mają

Bardziej szczegółowo

Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1.

Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1. 2.1.1. Budowa ogniwa galwanicznego Budowę ogniwa galwanicznego opiszemy na przykładzie ogniwa glinowo- -srebrowego, które przedstawiono na Rysunku 1. Rysunek 1. Budowa ogniwa galwanicznego na przykładzie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna budowa materii

Wewnętrzna budowa materii Atom i układ okresowy Wewnętrzna budowa materii Atom jest zbudowany z jądra atomowego oraz krążących wokół niego elektronów. Na jądro atomowe składają się protony oraz neutrony, zwane wspólnie nukleonami.

Bardziej szczegółowo

pobrano z www.sqlmedia.pl

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (2 pkt) 1. masy atomowej, ładunku jądra atomowego 2. elektroujemności, masy atomowej, ładunku jądra atomowego Zadanie 2. (1 pkt) 1. Pierwiastek I jest aktywnym metalem. Reaguje z

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne)

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Zadanie 7 (1 pkt) Uporządkuj podane ilości moli związków chemicznych według rosnącej liczby

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA /etap wojewódzki/ Możliwa do uzyskania liczba punktów: 74 pkt Zadania zamknięte: 1 2 3

Bardziej szczegółowo

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek

Opracował: dr inż. Tadeusz Lemek Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria i Gospodarka Wodna w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracował:

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny

Wymagania programowe na poszczególne oceny Przedmiot: chemia Klasa: IIIa, IIIb Nauczyciel: Agata SROKA Wymagania programowe na poszczególne oceny VII. Węgiel i jego związki z wodorem podaje kryteria podziału chemii na organiczną i nieorganiczną

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony. Listopad 2015

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony. Listopad 2015 kod wewnątrz KRYTERIA ENIANIA DPWIEDZI Próbna Matura z PERNEM hemia Poziom rozszerzony Listopad 2015 Vademecum hemia chemia ZAKRES RZSZERZNY VADEMEUM MATURA 2016 Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) 13 marca 2014 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów ... kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 16 października 2009 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1. 2. 3. 4. 5. Suma Liczba punktów PoniŜej podano treść

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich

Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich Kryteria oceniania z chemii kl I Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich przeznaczenie -opisuje właściwości substancji używanych na co dzień

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 EMIA POZIOM ROZSZERZONY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA OSÓB NIESŁYSZĄY (A7) W czasie trwania egzaminu zdający może korzystać z Karty wybranych wzorów i stałych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN WSTĘPNY Z CHEMII

EGZAMIN WSTĘPNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Wypełnia kandydat przed rozpoczęciem pracy PESEL KANDYDATA KOD KANDYDATA EGZAMIN WSTĘPNY Z CHEMII POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy

Bardziej szczegółowo

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA.

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA. I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych rok szkolny 2014/2015 ZADANIA ETAP I (szkolny) Zadanie 1 Wapień znajduje szerokie zastosowanie jako surowiec budowlany.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW CHEMIA III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Uczeń pozyskuje i przetwarza informacje

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 ...... kod pracy ucznia pieczątka nagłówkowa szkoły Drogi Uczniu, KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 Witaj na I etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Maria Kluz Klasa III, profil biologiczno-chemiczny i matematyczno-chemiczny 1 godzina lekcyjna, praca w grupie 16-osobowej. Cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) Wypełnia komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji 1. 2. 3. 4. 5. Suma 12 8

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MCH-R1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut

Bardziej szczegółowo

Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych

Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych kształcenie ogólne w zakresie podstawowym nr DKOS-4015-46/02 w oparciu o program nauczania wg wydawnictwa Nowa Era Dział I. Budowa atomu.

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY DLA NIEWIDOMYCH Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap II (rejonowy) 10 grudnia 2012 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Układ okresowy pierwiastków

Układ okresowy pierwiastków strona 1/8 Układ okresowy pierwiastków Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Teoria atomistyczno-cząsteczkowa, nieciągłość budowy materii. Układ okresowy pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego w roku szkolnym 2014/2015 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopada 2014 r. 60 minut Informacje

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne

Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne Anna Grych Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne Informacja do zadań -7 75 Dany jest pierwiastek 33 As. Zadanie. ( pkt) Uzupełnij poniższą tabelkę.

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH Większość reakcji chemicznych (w tym również procesy zachodzące w środowisku naturalnym) przebiegają w roztworach wodnych. Jednym z ważnych typów reakcji

Bardziej szczegółowo

ODCZYN WODY BADANIE ph METODĄ POTENCJOMETRYCZNĄ

ODCZYN WODY BADANIE ph METODĄ POTENCJOMETRYCZNĄ ODCZYN WODY BADANIE ph METODĄ POTENCJOMETRYCZNĄ Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wprowadzenie 1.1. Odczyn wody Odczyn roztworu określa stężenie,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne):

CHEMIA kl. I. Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk. Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): CHEMIA kl. I Nauczyciel mgr Ewa Doroszuk Wymagania edukacyjne (obowiązkowe i formalne): Dział I Substancje i ich przemiany. UCZEŃ: zna regulamin szkolnej pracowni chemicznej i konsekwencje nieprzestrzegania

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum. Węgiel i jego związki z wodorem. Wymagania edukacyjne. Tytuł rozdziału w podręczniku

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum. Węgiel i jego związki z wodorem. Wymagania edukacyjne. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Plan wynikowy i wymagania edukacyjne w klasie 3 gimnazjum Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Treści nauczania podstawowe (P) Wymagania edukacyjne ponadpodstawowe (PP) Węgiel i jego związki z

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015

do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015 1 M O D E L O D P O W I E D Z I do zadań na konkurs z chemii etapu wojewódzkiego w roku szkolnym 2014/2015 Zadanie 1. [0-6 pkt.] Zaprojektuj doświadczenie chemiczne, w którym otrzymasz etylen oraz wykażesz

Bardziej szczegółowo

(1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca.

(1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca. (1) Równanie stanu gazu doskonałego. I zasada termodynamiki: ciepło, praca. 1. Aby określić dokładną wartość stałej gazowej R, student ogrzał zbiornik o objętości 20,000 l wypełniony 0,25132 g gazowego

Bardziej szczegółowo

Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa

Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa Wykład 11 Równowaga kwasowo-zasadowa JS Skala ph Skala ph ilościowa skala kwasowości i zasadowości roztworów wodnych związków chemicznych. Skala ta jest oparta na aktywności jonów hydroniowych [H3O+] w

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

dr Dariusz Wyrzykowski ćwiczenia rachunkowe semestr I

dr Dariusz Wyrzykowski ćwiczenia rachunkowe semestr I Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne. Fizyczne prawa gazowe. Zad. 1. Ile cząsteczek wody znajduje się w 0,12 mola uwodnionego azotanu(v) ceru Ce(NO 3 ) 2 6H 2 O? Zad. 2. W wyniku reakcji 40,12 g rtęci

Bardziej szczegółowo

... kod ucznia. Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

... kod ucznia. Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów ... kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 18 października 2010 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1. 2. 3. 4. 5. Suma 10 8 10 5 17 50 Liczba punktów

Bardziej szczegółowo

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów (1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów 1. Naczyńko konduktometryczne napełnione 0,1 mol. dm -3 roztworem KCl w temp. 298 K ma opór 420 Ω. Przewodnictwo właściwe 0,1 mol. dm -3 roztworu KCl w tej temp.

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA STECHIOMETRIA STECHIOMETRIA: INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH

OBLICZENIA STECHIOMETRIA STECHIOMETRIA: INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH 1 OBLICZENIA STECHIOMETRIA STECHIOMETRIA: INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH Np.: WYZNACZANIE ILOŚCI SUBSTRATÓW KONIECZNYCH DLA OTRZYMANIA OKREŚLONYCH ILOŚCI PRODUKTU PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z kl. I

Powtórzenie wiadomości z kl. I Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Powtórzenie wiadomości z kl. I Na początku kl. I po kilku lekcjach przypominających materiał w każdej klasie przeprowadzam mini konkurs chemiczny.

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Dział 9. Węglowodory. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą. Przykłady wymagań nadobowiązkowych

Dział 9. Węglowodory. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą. Przykłady wymagań nadobowiązkowych Dział 9. Węglowodory rozumie pojęcia: chemia nieorganiczna, chemia organiczna; wie, w jakich postaciach występuje węgiel w przyrodzie; pisze wzory sumaryczne, zna nazwy czterech początkowych węglowodorów

Bardziej szczegółowo

Z a d a n i a t e o r e t y c z n e

Z a d a n i a t e o r e t y c z n e O L I M P I A D A 45 1954 1998 Z a d a n i a t e o r e t y c z n e C H EM I C Z N A zmiana ph roztworów ZADANIE 1 Jak zmieni się stężenie jonów wodorotlenowych przy przejściu od roztworu A do roztworu

Bardziej szczegółowo

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Wyrażanie stężeń Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Stężenie procentowe Stężenie procentowe (procent wagowy, procent masowy) wyraża stosunek

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum. Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum. Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z chemii w klasie III gimnazjum Dział 1. WĘGLOWODORY rozumie pojęcia: chemia nieorganiczna, chemia organiczna; wie, w jakich postaciach występuje węgiel w przyrodzie; pisze wzory sumaryczne,

Bardziej szczegółowo

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA 1 OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA PRZEMIANY CHEMICZNE POWODUJĄCE PRZEPŁYW PRĄDU ELEKTRYCZNEGO. PRZEMIANY CHEMICZNE WYWOŁANE PRZEPŁYWEM PRĄDU. 2 ELEKTROCHEMIA ELEKTROCHEMIA dział

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII SIERPIEŃ 2010 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII SIERPIEŃ 2010 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli.

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Zadanie 1. (0.1) Które zdanie jest prawdziwe? A. W 100 g wody morskiej znajduje się 3,5 g soli. B. W 103,5 g wody morskiej znajduje się

Bardziej szczegółowo

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne

Chemia. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (str. 150 152 i 252)

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMAJE PRAWNIE RONIONE DO MOMENTU ROZPOZĘIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę M-P1_1P-082 EGZAMIN MATURALNY Z EMII MAJ ROK 2008 POZIOM PODSTAWOWY zas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY Zadanie 1216 (2 pkt) Przeczytaj poniższy tekst i zapisz poniżej nazwy cukrów X i Y, o których mowa. Kwasy nukleinowe są długimi łańcuchami poliestrowymi, zbudowanymi z połączonych

Bardziej szczegółowo