I nformator Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "I nformator Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu"

Transkrypt

1 I nformator Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu D WUMIESIĘCZNIK LIPIEC S IERPIEŃ ( NR 4)

2 W tym numerze: HISTORYCZNIE: Między starym a nowym. Jak nie klasztor, to co? Sytuacje życiowe kobiet a reformacja (Część I.). tekst Małgorzaty Grzywacz. Przegląd nowych publikacji Jerzego Domasłowskiego recencja książki Reformatorzy i Myśli budujące Chrzest Klaudi Slodan MOIM ZDANIEM: Rozmyślania Przemysława Hewelta Być Łazarzem, tekst Agnieszki Zawiskiej Piękne mogą być tylko chwile Konfirmacja. Od lewej: Ks. Marcin Kotas, Anna Szostakowska, Dominik Urbaś wydawca: Parafia Ewangelicko-Augsburska w Poznaniu zespół redakcyjny: Halina Raszyk, ks. Marcin Kotas, Anna Boruta-Bisok (kącik dla dzieci) przygotowanie i opracowanie tekstów, korekta: Halina Raszyk skład i opracowanie graficzne: Hanna Pałac druk: Perfekt Druk, ul. Świerzawska 1, Poznań Zdjęcia na okładce: Szymon Niemczyk, źródło: slaskie.travel Zdjęcie na 1 i 2 stronie publikacji pochodzą ze strony na stronie 3: Zuzanna Jen i Michał Jadwiszczok, strona 4: Piotr Krybus

3 OD REDAKCJI Drodzy Czytelnicy! Wakacje, jak słodko brzmi to słowo w naszych uszach od młodości. Można odpocząć od obowiązków, nacieszyć się słońcem. Marzymy o tym przez cały rok, a zaczynamy od pierwszego dnia po urlopie. Planujemy wypoczynek bardzo skrupulatnie, a od czasu uzyskania możliwości swobodnego poruszania się po całym świecie spełniamy w miarę możliwości swoje podróżnicze pragnienia. Odwiedzamy kraje i miejsca które pragniemy zobaczyć nie tylko na fotografii. Jedni wybiorą odpoczynek nad wodą, inni w górach, ale zawsze będzie w nas pragnienie poznania. Jeśli wędrujemy to patrzmy uważnie co mijamy po drodze. Mogą to być leśne kościoły jak ten na okładce, Kamień na Równicy. Zatrzymajmy się, pomódlmy i uświadommy sobie, jak ciężko było wytrwać w wierze luterańskiej. Takich miejsc w Beskidach jest więcej, wędrując, warto je zobaczyć. Czas sprzyja czytaniu zatem kilka propozycji od p. Jerzego Domasłowskiego. Historia kobiet jest fascynująca i na pewno po przeczytaniu tekstu p. Małgorzaty Grzywacz sami zaczniemy poszukiwać lektur na temat początków reformacji. Warto, wszak jesteśmy potomkami tych ludzi i powinniśmy znać naszą historię. W tym numerze ukazuje się też wspomnienie. Nie jest ono zwyczajne, dotyczy osoby, którą wspominać powinno wielu w Polsce. Tak jednak się dzieje, że odsuwamy od siebie trudne wspomnienia i nie mówimy o tych, bez których przetrwanie byłoby jeszcze trudniejsze. Po wprowadzeniu stanu wojennego pomoc z krajów zachodnich się wzmogła, wiele osób dokonywało niebywałych rzeczy aby zebrać i dostarczyć żywność, leki czy ubrania. Przekazywano je do kościołów ufając, że dzięki temu pomoc dotrze do potrzebujących. Dobrze że ich wspominamy. Następny numer będzie w całości poświęcony dziesięcioleciu poświęcenia naszego Kościoła Łaski Bożej. Jeśli chcielibyście się podzielić swoimi refleksjami i wspomnieniami to prosimy o kontakt. Zatem miłych, słonecznych wakacji. W imieniu Redakcji Halina Raszyk 3

4 SPOTKANIE ZE SŁOWEM BOŻYM Jam zawsze z tobą, tyś ujął prawą rękę moją. Prowadzisz mnie według rady swojej, a potem przyjmiesz mnie chwały. (Psalm 73, 23-24) Piszę te słowa dokładnie w ostatnim dniu roku szkolnego 201 3/ Na ulicach, przystankach autobusowych widać odświętnie ubranych uczniów. Na ich twarzach daje się zauważyć zadowolenie, dumę, radość, podekscytowanie W zasadzie wszystkim, bez wyjątku udziela się podniosłość tych chwil. I dobrze! Należy bowiem świętować kolejny, ważny etap w życiu uczniów, ale i nas wszystkich rodziców, dziadków, opiekunów, rodzeństwa. Za sobą mamy kolejny rok uczenia się siebie nawzajem, odkrywania tego, jakimi jesteśmy, nabierania dojrzałości, dystansu, mądrości. Dla mnie osobiście był to ważny rok. Po raz pierwszy miałem okazję prowadzić lekcje religii dla uczniów Szkoły Podstawowej. Zdawałem sobie sprawę, że nie będzie to łatwe zadanie, lecz świadomie zdecydowałem się, aby w tym roku samodzielnie poprowadzić dzieci w nauczaniu kościelnym. I był to błogo- 4 sławiony czas. Z jednej strony miałem okazję poznać dzieci, ich charaktery, temperamenty. Wielkim błogosławieństwem było dla mnie obserwowanie uczniów jak zmieniają się w ciągu kolejnych miesięcy. Z drugiej strony dzięki dzieciom i przez dzieci mogłem poznać rodziców, dziadków, ich najbliższych. Dziś reflektując ten miniony rok szkolny mogę wyznać, że był wartościowy czas. To wszystko za nami, przed nami WAKACJE! Długo wyczekiwane, utęsknione, upragnione. Przed uczniami rozpościera się perspektywa błogich chwil, wolnych od szkolnych obowiązków i zajęć. Być może niektórzy uczniowie wybiorą się na letnie wojaże, wezmą udział w koloniach, czy może udadzą się w daleką podróż. Uczciwie musimy powiedzieć, że nie tylko dzieci, czy młodzież wyczekują na ten okres. My dorośli, również cieszymy się na wakacje. Potrzebujemy bowiem wytchnienia, złapa-

5 SPOTKANIE ZE SŁOWEM BOŻYM nia oddechu, nabrania sił na kolejne które także wybrzmiewa w Psalmie 73: miesiące pracy, które stają przed nami. Lecz moim szczęściem być blisko Boga. W tym reflektowaniu tego, co za nami Pamiętamy te słowa stanowią hasło i spoglądaniu na to, co przed nami towa- bieżącego roku. Niech zabrzmią ponowne rzyszy nam fragment Psalmu 73. Jest to i będą dla nas przypomnieniem, właśnie biblijne hasło przeznaczone na miesiąc teraz, kiedy jesteśmy w połowie roku, że lipiec, które tym samym wprowadza nas szczęściem wierzącego jest pozostawanie w wakacyjną refleksję. Psalm 73 stanowi w bliskiej relacji z Bogiem, w każdy głęboką zadumę autora nad czas! Ta bliskość jest własnym życiem w relacji Lecz moim szczęściem źródłem nadziei i daje do Boga. Odkrywa przy tym siłę, aby pomimo przebyć blisko Boga. przeróżne rzeczy, w pewnym ciwności losu, życiowych momencie wydaje się, że Psalmista spie- kryzysów mieć w sercu poczucie sensu ra się z Bogiem. W efekcie całej tej du- życia i wiary. chowej walki autor tekstu dochodzi do Przed nami wiele ciekawych zdarzeń, bardzo ważnego odkrycia, co ujął w chwil, mnóstwo nowych doświadczeń pięknych słowach: Jam zawsze z tobą, niech będą dla nas inspiracją do odkrytyś ujął prawą rękę moją. Prowadzisz wania na nowo w naszym życiu Boga mnie według rady swojej, a potem przyj- źródła życiodajnej siły, radości, mocy miesz mnie do chwały. Refleksja nad i mądrości. własnym życiem, nad jego jasnymi i Niech słowa Psalmisty: Jam zawsze ciemnymi stronami doprowadziła go do z tobą, tyś ujął prawą rękę moją staną przekonania, że mimo trudów, mimo po- się i naszym osobistym wyznaniem. czucia niesprawiedliwości, mimo wielu Życzę błogosławionych i udanych wawątpliwości Bóg nieustanie był obecny kacji! w jego życiu. To ważne odkrycie doproks. Marcin Kotas wadziło go jeszcze do innego wyznania, 5

6 MODLITWY KS. TADEUSZA RASZYKA Modlitwy ks. Tadeusza Raszyka Panie, pozwól mi przebywać w Twojej bliskości. Ty jesteś początkiem, kontynuacją i zakończeniem. Jesteś święty. Uświęcone są wszystkie godziny służby dla Ciebie. Rządź mną mocą Ducha Twego, pomóż mi, bądź także moją mocą. Odnów i pokrzep mnie. Daj mi chleb żywota. Pozwól mi skupić całą moją uwagę na tym co mam wykonać jako Twój sługa. Nie daj mi abym zszedł na manowce, czy też ustał utrudzony. Spraw aby wszystko co czynię i o czym mówię działo się w Duchu i w Prawdzie. Zachowaj czujnym i chętnym w miłości usługiwania Tobie i bliźnim. Wśród wszystkich działań jesteś Warownym Grodem pokoju. Obdarzasz ciągle na nowo z wiecznego źródła. Twoja łaska nie ma końca. Chwała i uwielbienie Tobie Ojcze i Synowi i Duchowi Świętemu. W swoim miłosierdziu przyjmij moją służbę ku uwielbieniu Twojej chwały. Amen ks. sen. Tadeusz Raszyk 6

7 MOIM ZDANIEM Być Łazarzem Opowieść o Łazarzu z Ewangelii Jana (1 1, 1-44), jest obszernym zapisem tragedii rodzinnej, zachwianej wiary, Bożej interwencji, ostatecznie, szczęśliwego zakończenia. Oto w rodzinie zdarzyło się nieszczęście zachorował Łazarz, osoba, dla której Jezus był kimś ważnym i co ważniejsze, która była bliska Jezusowi. Zapis wydarzeń z perspektywy Łazarza może się wydać znajomy, szczególnie osobom, które życie w jakiś dotkliwy sposób doświadczyło. Oto coś się zaczyna źle dziać, pojawia się to poczucie niepokoju. Przeczucia, myśli, które natrętnie nie dają zapomnieć o tym, że dzieje się coś niedobrego. Mogą to być relacje w małżeństwie, które zaczynają się komplikować. A może pierwsze oznaki, że dziecko zaczyna iść w złym kierunku. Może to w końcu być sprawa tak wydawałoby się przyziemna jak rosnący kurs franka szwajcarskiego, który sprawia, że co raz trudniej jest znaleźć pieniądze na raty hipoteczne. Zaczyna się czas modlitw żarliwych, ale jeszcze spokojnych, takich na zasadzie Panie dopomóż, ale i tak wiem, że mnie przez to przeprowadzisz i nic mi się nie stanie. No przecież nie dopuścisz, żeby TO na mnie przyszło. A sytuacja się pogarsza. zaczyna być oczywiste, że wszystko pomału, nieuchronnie zmierza do najgorszego rozwiązania. Tego, przed którym przecież Jezus miał mnie obronić! Z wolna, ze złowieszczą konsekwencją dzieją się sprawy, które nie miały prawa się wydarzyć, przed którymi drżałem, których do siebie dopuścić nie chciałem. Przecież się modliłem, a tu spada na mnie nieszczęście zupełnie jakby Jezus mnie nie słyszał. Zupełnie jakby moja sprawa Go nie obchodziła. Zupełnie jakby Go wcale nie było. Już jest oczywiste, że mąż chce odejść, że dziecko wpadło w sidła uzależnień, że przyszedł miesiąc, w którym nie da się zapłacić raty kredytu Panie Boże, to znowu ja z tą samą sprawą Pamiętasz o mnie?... Kiedy już najgorsze się wydarzy, przychodzi Jezus. Inaczej, zupełnie inaczej niż się tego można było spodziewać. Nie przyszedł na początku, nie przyszedł w ostatniej chwili, aby zapobiec tragedii To nie jest film z Hollywood cud po prostu się nie zdarzył. Na pewno nie taki jakiego oczekiwałem. Ale Jezus przyszedł z ludzkiej perspektywy za późno. Czasem nawet trudno Go dostrzec, bo jak tu coś zobaczyć z grobu przez wielki kamień, który pie- 7

8 MOIM ZDANIEM czętuje to, co zdarzyć się nie miało?... Jezus woła: Wyjdź! Znowu, tu nie ma Hollywood: aniołowie nie zstąpili, orkiestra nie zagrała trzeba samemu zacząć się gramolić, chociaż oczy jeszcze zawiązane chustą a ruszyć się trudno, bo bandaże wciąż krępują ruchy. Pomału, tragicznie i jakoś tak żałośnie śmiesznie podreptać w stronę wyjścia, w stronę głosu Jezusa. Samemu. Łazarz nie wyskoczył z grobu uśmiechnięty, nie ma też relacji, żeby wyśpiewywał hymny dziękczynne Panu. Wyszedł w milczeniu, pewnie oszołomiony, pewnie nie do końca wiedział co się dzieje i nie sądzę, by mu było tak po ludzku dobrze i komfortowo. To co jest dla mnie bardzo symptomatyczne, to dwa momenty, w których udział uczniów był niezbędny: to uczniowie musieli odsunąć kamień w końcu trudno oczekiwać, że osoba po przejściach, złamana i załamana nagle będzie miała siły, żeby odsunąć ten nieznośny ciężar, który trzyma ją w grobie i nie daje zobaczyć nie tylko normalnego życia i innych ludzi, ale i samego Jezusa. W końcu, to uczniom Jezus kazał zdjąć z Łazarza krępujące go bandaże. Oto Łazarz już wyszedł z grobu, ale wciąż nie mógł normalnie żyć, nie mógł normalnie się poruszać. Myślę, że nie naciągam zbytnio historii Łazarza, jeśli powiem, że to właśnie zadaniem Kościoła jest dotrzeć do tych, co leżą w życiowym grobie i nie mają siły, żeby się z niego wydostać. To uczniowie Jezusa mają pomóc tym, którzy nie mają siły sami wrócić do życia. Nawet jeśli bywa to mało estetyczne. Jan nie pisze o tym jaki był stan Łazarza. Niemniej jednak nie zdziwiłbym się, gdyby Łazarz nadal czuł się źle. Może miał dolegliwości fizyczne a może cierpiał na samo wspomnienie tej wielkiej niezrozumiałej tajemnicy, która mu się przydarzyła. Przeżył, wrócił do zdrowia, ale sądzę, że był już innym człowiekiem. Takie przeżycia po prostu zmieniają ludzi. Przemysław Hewelt Piękne mogą być wszystkie chwile Czasami Bóg daje nam szansę. W otchłani ciemności wyciąga do nas pomocną dłoń. Zupełnie niespodziewanie i w cudowny wręcz sposób objawia czło- 8 wiekowi swoje miłosierdzie. Ostatnim razem pisałam Państwu o losach pewnej rodziny. Dziś chciałabym powrócić do tego tematu, ponieważ Bóg okazał im swoją

9 MOIM ZDANIEM łaskę. Obdarzył tych ludzi nadzieją, wyciągnął do nich swoją dłoń. Kobieta o której pisałam doświadczyła uzdrowienia w zupełnie niezrozumiały z medycznego punktu widzenia sposób. Jednak ona wiedziała, że jedynym wytłumaczeniem w tej sytuacji jest tylko łaska Pana. Pokrótce przypomnę, że owa kobieta w cierpieniu czekała na nieuchronną operację, kiedy ustalać termin zabiegu, dostała od lekarzy zupełnie nieoczekiwanie informację, że jest zdrowa. Kobieta wiedziała, to Bóg jej pomógł, pokazał jej, że wszystko jest możliwe. Ta dobra, mądra życiowo kobieta doświadczyła w życiu niesprawiedliwości. Nauczyła się przebaczać. Przebaczenie jest trudnym procesem, trwa długo, niekiedy latami. Nie oznacza zgody na niesprawiedliwą ocenę, ale jest etapem oczyszczającym emocje. Pozwala pozbyć się ze swojego wnętrza zakorzenionej urazy, pomaga uzdrowić stan ducha. Łatwiej wtedy odczuwać radość i doznawać szczęścia w życiu. Wielu z nas zna słowa piosenki w życiu piękne są tylko chwile ja bym tu jednak trochę inną interpretację zasugerowała. Według mnie w życiu piękne mogą być wszystkie chwile to tylko od nas zależy co wybierzemy i do czego będziemy dążyć. Konsekwentne działanie prędzej czy później zaowocuje wartościowym rozwiązaniem. Owszem wymaga to ogromnego wysiłku, niekiedy wielu łez, ogromnego poświęcenia, ale prowadzi do właściwego celu. Droga którą obieramy ma wiele etapów, nie widać jej całej, ale najważniejsze żeby zrobić pierwszy krok. To tak jak ze schodami, żeby wejść na sam szczyt, trzeba pokonać wszystkie po kolei. Zadyszka życiowa dotyka każdego z nas. Ważne jest żeby podnieść głowę i spojrzeć do przodu, w przestrzeń która odkryje przed nami swoje możliwości. Nowy widnokrąg może okazać się zupełnie inny niż się spodziewaliśmy, lepszy wręcz, bardziej dopasowany do naszych potrzeb i oczekiwań. Nikt do tej pory nie wynalazł uniwersalnej recepty na szczęście, ponieważ każdy z nas jest inny. Innymi kieruje się priorytetami, odmiennie doświadcza życia i różne z tego wyciąga wnioski. Lekcje życia nie kończą się wraz z otrzymaniem świadectwa szkolnego, tak naprawdę wkraczając w dorosłość zaczynamy pobierać nowe, praktyczne lekcje życia. Bezcenne i nie do ogarnięcia w teorii w ławkach szkolnych. Wakacje to czas relaksu i zabawy, ale to też czas kiedy doświadczamy werbalnie bliskości z Bogiem poprzez przyrodę, wodę, las, świeże wiejskie powietrze. Nawet patrząc na gwieździste letnie niebo można poczuć się bliżej Stwórcy. Piękno świetlistych gwiazd na niebo- 9

10 HISTORYCZNIE... skłonie to romantyczny, ale i uwrażliwiający widok. Przekazuje naszym oczom harmonię, rytm świata, potęgę natury, a może i otwiera serca na miłość do otaczającego świata. Natura rządzi się swoimi prawami, a człowiek wkomponował się w jej rytm. Czasami zapominamy o tym w natłoku spraw. Relacja ja-przyroda, może pomóc w budowaniu właściwego dystansu do problemów dnia codziennego. Nie dajmy się przytłoczyć rozmaitym przeszkodom i przeciwnościom losu, podejmujmy wyzwania, szukajmy rozwiązań. Jeśli sercu czujemy, że to co robimy ma sens i może nam to pomóc w przywracaniu równowagi i szczęścia w życiu, to trzymajmy się tego. Głosy wątpiące są często wynikiem niezrozumienia drugiego człowieka. Tak bywa, ponieważ różnimy się pomiędzy sobą. Ważne jednak, żeby różnić się pięknie. Mądry uczeń to ten, który uczy się przez całe życie. Pozdrawiam wszystkich czytelników i zachęcam do wakacyjnej refleksji na łonie natury. Niech to będzie udany czas, wypełniony ciepłem i radością życia, której tak bardzo potrzebujemy każdego dnia. Sięgajmy również po Biblię siedząc gdzieś w lesie na kocyku, Pan mówi do nas każdego dnia. Agnieszka Zawiska Między starym a nowym. Jak nie klasztor, to co? Sytuacje życiowe kobiet a reformacja (Część I.). Do dnia dzisiejszego utrzymują się spory wśród badaczy na temat, jakie znaczenie dla położenia życiowego kobiet w XVI wiecznej Europie miała przynieść reformacyjna odnowa. Inwentaryzując obecność kobiet w życiu społecznym owego czasu możemy, nie rozstrzygając tego sporu (i chyba się tego zrobić nie da) podkreślić należy, iż przyniesione przez reformację zmiany dowartościowywały te kobiety, które i tak wówczas miały znaczenie społeczne: władczynie, wysoko 10 urodzone szlachcianki, bogate mieszczki. Zmiany, które zaszły, miały charakter nie tyle ilościowy, co jakościowy i zmieniły dość istotnie przestrzenie, w których kobiety funkcjonowały do tej pory. Banalnym wydaje się stwierdzenie, że reformacja naruszyła struktury klasztorne. Częstym jednak pytaniem, na które po pięciuset latach musimy dać odpowiedź było, czy oferowała kobietom coś w zamian? Nie wszystkie zakonnice decydowały się na tak radykalną zmianę życia,

11 HISTORYCZNIE... że uciekały z klasztorów, pod wpływem nowej nauki. Zbiegom z konwentów groziła często bardzo wysoka kara, w niektórych krainach (np. Saksonia Albertyńska ze stolicą w Dreźnie przewidywała w przypadku takiego przewinienia możliwość kary śmierci). Najczęściej konwenty likwidowały władze świeckie, nie bacząc na to, co się stanie z mieszkającymi w ich murach zakonnicami. Czasem było tak, jak na niedalekim od Wielkopolski Pomorzu Zachodnim, gdzie szlachta i mieszczanie nie zgadzali się na przejmowanie klasztorów żeńskich, np. w Słupsku, Kołobrzegu, wnioskując do rad miejskich o przekształcenie ich w zakłady opiekuńcze dla panien niezamężnych 1. Społeczeństwo późnośredniowieczne, nie różniło się pod tym względem od naszego, w którym całkiem do niedawna funkcjonował syndrom starej panny. Droga do kobiety niezależnej, czy singielki, jaką znamy z dzisiejszej rzeczywistości trwała naprawdę bardzo długo. Reformacja, doprowadzając do przemodelowania chrześcijańskiej rzeczywistości, pozbawiła kobiety tamtego czasu, przestrzeni, w jakiej mogły zdobywać wiedzę, kształcić się w łacinie i teologii, nie oferując adekwatnej alternatywy. Rzadko się zdarzały wspólnoty klasztorne, których mniszki, potrafiły nie tylko prowadzić poważne dysputy teologiczne, lecz także, a może przede wszystkim, podejmować merytoryczną polemikę z rozwijającą się w Rzeszy zmianą religijną, którą niosła ze sobą reformacja. Warto przypomnieć w tym kontekście Caritas Pirckheimer opatkę klasztoru klarysek w Norymberdze ( ). Należała do najważniejszych i najbardziej uczonych kobiet w XVI-wiecznych Niemczech. Świadoma swojej funkcji przełożonej wspólnoty klarysek, Caritas Pirckheimer pozostawiła po sobie bardzo dużą spuściznę, której znaczna część ma charakter autobiograficzny. Denkwürdigkeiten (To, co godne jest zapamiętania) to dokument rzadki, nawet jak na tamte czasy. Powstał w r pokazujący walkę starej mniszki przeciwko zamierzonej przez rajców miejskich likwidacji klasztoru św. Klary. Caritas porusza niebo i ziemię koresponduje z luminarzami nowego ruchu ks. Marcinem Lutrem oraz Filipem Melanchtonem i wywalcza istnienie klasztoru w mieście, którego rada zdecydowała się przyjąć wyznanie ewangelickie: Moje życie było piękne napisze Caritas Pirckheimer do swego brata Willi- 1 Badania zjawiskiem fundacji dla kobiet po przekształceniach okresu reformacyjnego znajdują się na gruncie polskim w fazie zupełnie szczątkowej. Pionierska praca Agnieszki Chlebowskiej: Stare Panny, wdowy i rozwiedzione szlachcianki w Prusach w latach na przykładzie Prowincji Pomorze., Szczecin 201 2, omija, ze zrozumiałych względów cezury badawczej, kwestie wstępne istnienia tego typu placówek i ich aspekt religijny w okresie reformacji. 11

12 HISTORYCZNIE... balda gdyż udało mi się zachować klasztor na służbie Chrystusowi i zaprosić do niego «luterczyków» 2. A sam Filip Melanchton odnotował, że gdyby katolicy mieli więcej takich zakonnic, to można byłoby się od nich uczyć, jak dbać o duszę i jej zbawienie. Jeszcze przed wybuchem reformacji w Rzeszy Caritas Pircheimer była znana jako virgo docta, uczona dziewica. Otaczała się wybitnymi humanistami, niektórzy z nich, jak np. Konrad Celtis ( ), dedykowali jej swoje utwory 3. Władająca płynnie językiem łaciński w mowie i piśmie, studiująca zarówno Biblię, jak i teksty uczonych humanistów, do których grona zaliczał się także jej brat Willibald, Caritas Pirckheimer była odważną, samodzielną zakonnicą, cieszącą się, jak wiele jej poprzedniczek, ogromnym autorytetem. Virgo docta uczona dziewica to przykład na dookreślenie życia klasztornego poznawanie, przyswajanie wiedzy, erudycja, stają się w czasie walki o prawdziwą wiarę tak samo ważne, jak pokora i umiejętność znoszenia swego życia wiedzionego w zgodzie z przyjętą regułą zakonną. Caritas Pirckheimer nie mogła zmienić sytuacji i stopniowe zanikanie konwentu klarysek w Norymberdze było kwestią czasu. Udało się jej jednak zawrzeć z miastem ugodę, popartą przez Lutra. Do momentu śmierci ostatniej zakonnicy w r , wspólnota istniała, bez przyjmowania nowicjuszek. To dzięki mądrości, głębokiej wiedzy teologicznej, ostrożności i roztropności Caritas Pirckheimer udało się zamknąć misję klarysek w północnej Frankonii w sposób zdecydowanie łagodniejszy, niż miało to miejsce w innych miejscach objętych ruchem reformacyjnym. Młodszym zakonnicom przychodziło często wybierać zupełnie inną drogę. Niektóre nawet o niej marzyły było nią małżeństwo. Umiejętności, nabyte w klasztorach, wykorzystywano później w życiu codziennym, np. u boku duchownych, których funkcję kościelną i rolę społeczną reformacja zmieniła diametralnie. I tak powstała rodzina pastorska. O niej powiemy już po wakacjach, biorąc za przykład małżeństwo Walpurgi i Jana Bugenhagenów z Wittenbergi. Małgorzata Grzywacz 2 G. Eichstetter (Hrsg.): Die Denkwürdigkeiten der Äbtissin Caritas Pirckheimer des St. Klara-Klosters zu Nürnberg, Übertragen von Benedicta Schrott, Eos Verlag, St. Ottilien 1 983, s Tamże, wstęp. 12

13 HISTORYCZNIE... Przegląd nowych publikacji Reformatorzy, red. i oprac. Łukasz Ba - mienie sedna polemik wymaga sporego rański, bp Marcin Hintz, Jerzy Sojka, Au - wysiłku intelektualnego. Zaletą książki gustana, Bielsko-Biała jest obiektywne i rzeczowe stanowisko Tom 1 cyklu przygotowanego z myślą o jubileuszu 500-lecia Reformacji przypadającego w roku, jest zbiorem 40 życiorysów teologów, głównie żyjących w przełomowym XVI w. Autorami są wykładowcy z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. We wstępuie zdefiniowano też pojęcie reformatorów religijnych i ukazano historyczne tło Reformacji. Następnie omówiono niektóre aspekty teologii Marcina Lutra, jak i sposób interpretacji tekstów biblijnych oraz rolę nauki o usprawiedliwieniu. Trzy kolejne teksty zajmują się problematyką etyki reformacyjnej, specyfiką nowej relacji między Państwem a Kościołem oraz rewolucją językową Reformacji. Partia biograficzna została podzielona na trzy części. W pierwszej omówiono 1 8 sylwetek reformatorów niemieckich, poczynając od Lutra i Melanchtona, poprzez reprezentantów różnych, nieraz antagonistycznych, odcieni teologicznych, jak Matthias Flacius Illyricus i Andreas Osiander. Dziś, oprócz podziwu dla erudycji teologicznej, temperatura sporów, w których krystalizowały się prawdy wiary nieraz budzi zdumienie, a zrozu- w przedstawianiu nie zawsze łatwej problematyki. W tej grupie została również omówiona postać biskupa pomezańskiego (z katedrą w Kwidzynie) Paula Speratusa, zasłużonego także dla polskiej reformacji. W krótkiej części drugiej przedstawiono przywódców religijnych z Finlandii, Szwecji, Węgier, Słowacji, Siedmiogrodu i Słowenii. Część trzecia omawia 1 5 reformatorów z ziem polskich, z uwzględnieniem Prus Książęcych i Wrocławia. Nie zabrakło postaci związanych z Poznaniem i z Wielkopolską, jak Piotr Artomiusz, Samuel Dambrowski, Erazm Gliczner, Johann Hermann, Krzysztof Hegendorfer, Andrzej Samuel, Jan Seklucjan i Eustachy Trepka. Jak każdy ograniczony miejscem wybór, tak i ten będzie budził kontrowersje, choćby przez nieobecność Małego Lutra ks. Valeriusa Herbergera ( ) ze Wschowy. Autorzy dobrze się wywiązali z zadania. Poręczny format, dobra jakość druku i ilustracji sprawiają, że tę książkę można określić jako małą encyklopedię Reformacji. 13

14 HISTORYCZNIE... Johann Heermann, Myśli budujące. mieszkańców Góry, których przybycie do Przekł. i oprac. Marcin Błaszkowski, wielkopolskiego Leszna w r. dało wyd. Urząd Miasta Leszna początek nowej parafii luterańskiej. JedNa początku roku ukazała się w Lesznie książka, udostępniająca kaznodziejskie dziełko ks. Johanna Heermanna z r., w przekładzie i z objaśnieniami dr. Marcina Błaszkowskiego oraz z komentarzem teologicznym ks. Waldemara Gabrysia. Johann Hermann ( ), śląski duchowny luterański z Chobieni nad Odrą, w Lesznie spędził ostatnie lata życia, znajdując tu spokój po burzliwych wydarzeniach wojny trzydziestoletniej. Otoczony uznaniem, publikował niemieckie i łacińskie poezje, kazania i pieśni, z których wiele zyskało popularność w śpiewnikach niemieckich, angielskich, a także polskich. Świat protestancki pamięta o Heermannie, a także w Lesznie jest coraz częściej przypominany. Książkę otwiera przedmowa prof. Zbigniewa Kadłubka z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W obszernym wprowadzeniu prezentowana jest historia Reformacji, poczynając od Niemiec i Śląska, aż po okres radykalnej kontrreformacji w dobie wielkiej wojny. Przymusowa rekatolizacja, dokonywana w obliczu nasyłanych dragonów doprowadziła do masowej emigracji z pogranicznych miejscowości do Polski, w tym 14 nocześnie dotarła druga faza emigracji braci czeskich i miasto znacznie się rozrosło. Błaszkowski omawia życiorys poety i przyczyny wyboru Leszna jako miejsca schronienia. Część kolejną poświęcono literackim aspektom kazania, wpisującego się w śląską tradycję homiletyczną. Obszerny rozdział traktuje o metodyce pracy tłumacza. Dalej omówiono kwestie teologiczne. Ks. Heermann, jak przystało na kaznodzieję okresu luterańskiej ortodoksji, demonstruje erudycję, sięgając do wielorakich źródeł inspiracji, by czytelnik mógł pewniej budować swe życie duchowe. Wychodząc od Starego Przymierza, przechodzi do czasów współczesnych i miejsca najbliższego Leszna, swego nowego Jeruzalem. Przedstawiając pięć tytułowych domostw, które chrześcijanin ma budować, zaczyna do ciała ludzkiego, ukształtowanego przez Boga i ożywionego rozumną duszą; drugie, to Dom Boży, czyli kościół, ośrodek życia duchowego, trzecie dom własny, zapewniający życie godne, choć przemijające. Czwarta część została poświęcona myślom o ostatnim domu na ziemi miejscu wiecznego spoczynku, nie jest ono jednak celem ostatecznym, bowiem pozostaje

15 DZIECIOM jeszcze niebiański dom radości. Chociaż tekst miał zaledwie dwa wydania, pamięć o nim trwała, skoro jeszcze w r. cytat został umieszczony na elewacji nowej plebanii. Od r. w Lesznie odbywa się impreza kulturalna zwana Urodzinami Ratusza, zainicjowana w 370-lecie pierwszej wzmianki o tej budowli, właśnie w Myślach budujących. Drugą połowę publikacji zajmuje polskie tłumaczenie i faksymile oryginału, a ponadto bibliografia, indeks osobowy i niemieckie streszczenie wprowadzenia. Książkę polecamy miłośnikom historii Wielkopolski i Śląska, osobom zainteresowanym dziejami i duchowością Reformacji, badaczom dawnej literatury i homiletyki. Jerzy Domasłowski bröc - Fotolia.com DZIECIOM przygotowała Anna Boruta-Bisok Proś, co ci mam dać? - poproszę darmowy wstęp do McDonalda, będę tam stałym gościem :) - sławę, jak dorosnę, chcę zostać znanym piłkarzem - chciałbym mieć własny samochód i jeździć nim do szkoły - ja jestem jeszcze bardzo młody i nie wiem, jak należy postępować. Daj mi proszę mądrość, bym potrafił rozróżnić między tym co dobre, a co złe - chcę mieć dużo pieniędzy i dom z basenem Pewnego dnia Bóg ukazał się we śnie królowi Salomonowi. Zadał mu właśnie to pytanie: co chcesz, abym Ci dał? Jak myślisz, której z powyższych odpowiedzi udzielił król? Tak, on poprosił o mądrość w postępowaniu. Jako król Izraela miał sprawować władzę, rozwiązywać trudne sprawy swoich poddanych i wydawać wyroki. Salomon chciał być dobrym władcą. 15

16 DZIECIOM 1 Księga Królewska 3:5-1 4 (przestawiając literki ułóż słowa, a następnie ponumerowane literki wpisz do kółeczek pod ułożonymi słowami) Chodząc do przedszkola, czy do szkoły poznajemy i uczymy się nowych rzeczy. Dzięki temu stajemi się mądrzejsi. Bycie mądrym to nie tylko dobre stopnie w szkole. Jeśli chcesz być szczęśliwy, musisz uczyć się rozróżniać co jest dobre, a co złe. Co można robić, a czego powinno się unikać. Między innymi rodzice pomagają ci zdobywać tę mądrość. Również Biblia jest pełna Bożych wskazówek. Najważniesze by uważnie słuchać... Wyobraź sobie, że Bóg obdarzył Salomona nie tylko wielką mądrością, ale także bogactwem i długim życiem. O tym, jaki dziwny wydał wyrok możesz przeczytać w I Księdze Królewskiej 3,

17 Z PRAC RADY PARAFIALNEJ Z prac Rady Parafialnej Od momentu publikacji informacji o pracach Rady Parafialnej w poprzednim biuletynie, Rada spotykała się dwukrotnie. W ramach prac zmierzających do usprawnienia zarządzania majątkiem w ramach działalności gospodarczej Rada zwróciła się do firmy audytorskiej Grant Thornton o przeprowadzenie przeglądu ksiąg finansowych. Celem tego przeglądu jest określenie praktyk księgowych które będą dostosowane do charakteru prowadzonej przez Parafię działalności gospodarczej a także zapewnią maksymalne bezpieczeństwo z punktu widzenia zgodności z obowiązującymi przepisami zarówno kościelnego jak i powszechnego prawa finansowego. Rada na posiedzeniach zajmowała się również kwestiami związanymi z działalnością diakonijną oraz społeczno kulturalną. W ramach tych prac dokonano podsumowania Muzycznej Wiosny u Luteranów oraz imprez organizowanych ostatnio w parafii pikniku oraz zjazdu motocyklistów. Stałym punktem posiedzeń Rady jest również omawianie korespondencji przychodzącej do parafii. Korespondencja ta dotyczy głównie uregulowania kwestii związanych z nieruchomościami należącymi do parafii a leżącymi w okolicznych gminach. Przemysław Hewelt 17

18 KOŁO PAŃ Koło Pań W minionym okresie panie spotkały się dwukrotnie. 23 maja przy przygotowanym przez siebie poczęstunku (domowe wypieki) miło porozmawiały, ale również wysłuchały wykładu. Tym razem był to temat Chorał protestancki podstawą twórczości wielu kompozytorów oraz jego wpływ na rozwój muzyki kościelnej", a swoją wiedzą podzieliła się z nami nasza organistka Małgorzata RaszykKopczyńska. Słuchając jej wykładu mogłyśmy się przekonać jak wielki wpływ 18 na rozwój muzyki miała jedna z idei reformacji śpiewem modlimy się. Rozwój muzyki kościelnej miał ogromny wpływ nie tylko na formę nabożeństwa, ale również na zapisy nutowe. Największym twórcą jest Jan Sebastian Bach, kantor luterański nazywany, piątym ewangelistą. Mało wiemy na ten temat, a warto o tym mówić szczególnie teraz, gdy zbliża się 500-lecie reformacji. Drugie spotkanie miało charakter poznawczo spacerowy. Wybrałyśmy się do Ogrodu Botanicznego. Pogoda była słoneczna, co podczas spaceru między pięknymi roślinami dodało spotkaniu uroku. Pani Małgorzata Grzywacz sprawiła, że po ogrodzie oprowadzała nas specjalistka, pracownik ogrodu pani Joanna Markiewicz. Inaczej patrzy się na świat roślin kiedy słyszymy komentarz. Uświadamiamy sobie, że żadna roślinka nie rośnie w takim miejscu przypadkowo, wszystko jest usystematyzowane. Ten pouczający spacer pozostanie w pamięci i każda następna wizyta w tym pięknym ogrodzie będzie już bardziej świadoma, a tabliczki przy krzewach, drzewach czy kwiatach przypominać będą informacje przekazane przez miłą przewodniczkę. Był to na pewno bardzo sympatyczny akcent przed przerwą wakacyjną. Następne spotkanie na jesieni. HR

19 WYDARZYŁO SIĘ VIII Wiosna Muzyczna u Luteranów 23 maja 7 czerwca roku Bardzo się cieszymy, że koncerty wróciły po rocznej przerwie. Wpisały się w wiosenny krajobraz melomanów poznańskich i wiele osób się o nie dopytywało. Jak zawsze taki w tym roku były to koncerty na bardzo wysokim poziomie pozostawiające niezapomniane wrażenia. 23 maja miłośnicy muzyki organowej mogli wysłuchać koncertu w wykonaniu Christopha Bornheimera organisty z Hannoveru. Zagrał utwory J.S. Bacha, R. Schumanna. C. Francka, a także napisaną przez siebie wariację organową na temat uwertury do opery Pierścień Nibelunga Ryszarda Wagnera. Drugi koncert 31 maja miał już inny klimat. Tym razem słuchaliśmy pieśni i utworów nazywanych przebojami muzyki tzw. poważnej. Wykonawcami byli: Magdalena Chudzieczek-Cieślar sopran, Mikołaj Zgółka skrzypce, Małgorzata Raszyk-Kopczyńska organy. Usłyszeliśmy utwory J.S. Bacha, J.F. Händla, W.A. Mozarta, G. Cacciniego, Ch.W. Glucka, Oley Speaksa, Simon Sargona oraz Tadeusza Kassaka. Koncert finałowy w całości był poświęcony muzyce Georga Friedricha Händla. Wykonawcami byli Marzena Michałowska sopran, Natalia Hyżak klawesyn, Mikołaj Zgółka skrzypce, Bartosz Kokosza wiolonczela. VIII Wiosna Muzyczna u Luteranów minęła niezwykle szybko ale sądząc po ilości słuchaczy pozostanie w pamięci wielu osób. To wydarzenie muzyczne powinno być kontynuowane bo daje nam luteranom możliwość pokazania nie tylko naszego pięknego kościoła, ale również bogactwa muzyki które wniosła reformacja. Ufam iż za rok znów się spotkamy i zasłuchamy. HR 19

20 WYDARZYŁO SIĘ Konfirmacja W niedzielę 8 czerwca r. Kościół powszechny obchodził Święto Zesłania Ducha Św. W tym dniu odbyła się w naszej Parafii uroczystość Konfirmacji, do której w tym roku przystąpiło dwoje młodych ludzi: Anna Szostakowska oraz Dominik Urbaś. Nabożeństwo rozpoczęło się od procesjonalnego wprowadzenia konfirmantów przez członków miejscowej Rady Parafialnej. Spowiedź poprowadził proboszcz ks. Marcin Kotas. Po kazaniu Konfirmanci złożyli przyrzeczenie konfirmacyjne, po którym otrzymali Świadectwa oraz Pismo Św. Po akcie konfirmacji słowa pozdrowień oraz życzenia dla konfirman- 20 tów skierował Prezes Rady Parafialnej mec. Bernard Rozwałka, który przywołując życie Ojca Kościoła Augustyna, prosił Konfirmantów, aby Biblia żywe Boże słowo zawsze towarzyszyła im na drodze życia i wiary. Wzruszającym momentem dla parafian było przeżywanie w nabożeństwie Jubileuszu, 50-lecia Konfirmacji dwojga naszych parafian: Zofii Jadwiszczok oraz Konrada Domke. Na pamiątkę Jubileuszu, Złoci Konfirmanci otrzymali okolicznościowy Dyplom. Nabożeństwo ubogacił śpiew Chóru Parafialnego pod dyrekcją Małgorzaty Raszyk-Kopczyńskiej.

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

Nowenna do św. Charbela

Nowenna do św. Charbela Nowenna do św. Charbela Modlitwa do odmawiania każdego dnia O dobry, miłosierny i najukochańszy Boże, z głębi serca, z pokorą wobec Ciebie pragnę moją modlitwą wyrazić wdzięczność za wszystko co otrzymałem

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć Chcielibyśmy bardziej służyć Karol Białkowski: Witam serdecznie Piotra Nazaruka, dyrygenta, kompozytora i chyba można tak powiedzieć twórcę chóru Trzeciej Godziny Dnia? Piotr Nazaruk: Twórca to za dużo

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Bożego Narodzenia 2015/16... 3 Spotkania na uroczystości i niedziele Okresu Bożego Narodzenia 2015/16: LITURGIA DOMOWA Uroczystość Bożego Narodzenia

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka Wizytacja ks. bpa Zdzisława 7 maja 2012 Fortuniaka Plan wizytacji w parafii Wszystkich Świętych w Tarnowie Podgórnym 7 maja 2012 r. 9.00 Eucharystia z udzieleniem Sakramentu chorych (koncelebracja, Prezbiter

Bardziej szczegółowo

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze.

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze. WSTęP Pytanie zadane przez Autora w tytule może brzmieć jak obiecujące hasło reklamowe: przeczytaj książkę, a przekonasz się, że wszystkie trudności i problemy twojego życia duchowego i wspólnotowego zostaną

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie WPROWADZENIE D zień dobry, Przyjaciele. Pragnę powitać tych wszystkich, któ rzy kroczą drogą dalszego energoinformacyjnego rozwoju oraz tych, którzy stawiają na niej dopiero pierwsze kroki. Czy gotowi

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Życie parafialne we wrześniu 2011

Życie parafialne we wrześniu 2011 Życie parafialne we wrześniu 2011 Kochani! Witam po wakacyjnej przerwie. Mędrzec Pański pisał: Wszystko ma swój czas jest czas odpoczynku i czas pracy. Dla części spośród nas zakończył się czas wakacji,

Bardziej szczegółowo

16. niedziela po Trójcy Świętej

16. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji/ www.cme.org.pl 16. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Pan Jezus pociesza Tekst: J 11,1,3,17-27 Wskrzeszenie Łazarza Wiersz: Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Kiedy niebo dotyka dzieci

Kiedy niebo dotyka dzieci BOŻA HISTORIA 1 Dzieci Bungomy dla Jezusa! Dzieci Bungomy dla Jezusa! słychać było w całym mieście Bungoma w Kenii. Ponad dwa tysiące dzieci wyszło na ulice. Śpiewały, tańczyły i maszerowały, niosąc transparenty

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca:

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca: 1. Na krzyżyku, na stojąco odmawiamy Wierzę w Boga. 2. Odmawiamy Ojcze nasz. 3. Teraz mamy trzy paciorki na każdym z nich odmawiamy Zdrowaś Maryjo Pierwsza modlitwa to jest modlitwa za pogłębienie wiary,

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ DRODZY PARAFIANIE! W dniach od 9 16 marca nasza Wspólnota przeżywać będzie Misje parafialne. Tak jak przed ponad dwoma tysiącami

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich K O C H A M Y D O B R E G O B O G A Nasza Boża Rodzina Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do książki Nasza Boża Rodzina Religia

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE klasy IV-VI szkoły podstawowej Oprac. Ks. Łukasz Skolimowski Warszawa 2012 Przeznaczenie: Szkoła

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Cuda Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Główna myśl: Pan Jezus chce być blisko każdego z nas. Tekst: Mt 3,13-17: Chrzest Jezusa Wiersz:

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Adwent 2015 r.... 3 Spotkania na niedziele Adwentu: I Niedziela Adwentu [C]... 4 LITURGIA DOMOWA II Niedziela Adwentu [C]... 6 III Niedziela Adwentu [C]...

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa autor: Amy i Pat Amy: Witam. Nazywam się Amy, a to jest mój mąż Patrick. Jesteśmy małżeństwem od 16 lat. Chcemy wam opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ Zaczynamy rekolekcje ignacjańskie, inaczej mówiąc Ćwiczenia Duchowne, wg metody św. Ignacego. Ćwiczenia duchowne, jak mówi św. Ignacy to: wszelki sposób odprawiania rachunku

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

Czas - Boży dar. Małgorzata Facciolo

Czas - Boży dar. Małgorzata Facciolo Małgorzata Facciolo Czas - Boży dar W Księdze Salomona 3;1, czytamy: Wszystko ma swój czas i każda sprawa pod niebem ma swoją porę. Zanim przejdę do głównej myśli, chciałabym dokonać pewnego wstępu, który

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus)

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) DZIEWI PRÓB JEZUSA Nowenna z Kunegund Siwiec FLOS CARMELI POZNA 2015 NOWENNA ze Suebnic Bo Kunegund Siwiec WPROWADZENIE W trakcie II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiot: religia Klasa: druga szkoły podstawowej Tygodniowa liczba godzin: 2 Przyjęto liczbę tygodni nauki: 32 Środki dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Przede mną nowy rok szkolny. Dużo myślałam podczas wakacji o tym, jak powinien on wyglądać. Kolejny raz przeczytałam

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle JAN PAWEŁ II Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle pożądanym. Niektórzy zdają się nie interesować

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

NA GÓRZE PRZEMIENIENIA

NA GÓRZE PRZEMIENIENIA KS. JERZY LECH KONTKOWSKI SJ NA GÓRZE PRZEMIENIENIA Modlitewnik dla dorosłych Wydawnictwo WAM KSIĘGA MODLITW ZNAK KRZYŻA W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen. MODLITWA PAŃSKA Ojcze nasz, któryś jest

Bardziej szczegółowo

z psalmami Kalendarz 2015

z psalmami Kalendarz 2015 z psalmami Kalendarz 2015 Szanowni Państwo! Dziękujemy, że wybraliście Kalendarz z psalmami Wydawnictwa Aetos, by towarzyszył Wam w 2015 roku. Mamy nadzieję, że wybrane przez nas teksty psalmów oraz cytaty

Bardziej szczegółowo

Dzielna dziewczyna życie Montse Grases

Dzielna dziewczyna życie Montse Grases Dzielna dziewczyna życie Montse Grases 1Czy wiesz, że na każdego z nas czeka w niebie wspaniały prezent? Montse Grases urodziła się 10 lipca 1941 roku w Barcelonie. Była wesołą i bardzo dobrą dziewczynką.

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO w KRAKOWIE TECHNIKUM PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NR 22, TECHNIKUM UZUPEŁNIAJĄCE DLA DOROSŁYCH NR 19, ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 23 31-157 Kraków, Pl. Matejki 11, tel. 12

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Czasem źle postępujemy Przez moje złe czyny (grzechy) inni ludzie się smucą, a czasami nawet płaczą. Moje złe czyny brudzą serce. Serce staje się brudne

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

PERIODYK KOŁA NAUKOWEGO TEOLOGÓW

PERIODYK KOŁA NAUKOWEGO TEOLOGÓW Initium Nr 41-42 (2010/2011) CZASOPISMO TEOLOGICZNYCH POSZUKIWAŃ PERIODYK KOŁA NAUKOWEGO TEOLOGÓW WYDZIAŁ TEOLOGICZNY UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH KATOWICE 2011 Spis treści Spis treści Redakcja

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy 128. Panie mój p r z y c h o d z ę d z i ś, G C serce me skruszone przyjm. G C Skłaniam się przed świętym tronem Twym. e a D D7 Wznoszę ręce moje wzwyż, G C miłość

Bardziej szczegółowo

Czego szukacie? J 1,38

Czego szukacie? J 1,38 Koło modlitwy Czego szukacie? J 1,38 Panie, naucz nas się modlić. Łk 11,1 We wszystkich wielkich religiach drogą do odkrycia głębokiej i prawdziwej mądrości jest modlitwa. Według pierwszych nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Triduum Paschalne......5 Wielki Czwartek (5 kwietnia)......5 Droga Krzyżowa (6-7 kwietnia Wielki Piątek, Wielka Sobota)......8 Chrystus zmartwychwstał! (8 kwietnia Niedziela Wielkanocna)....

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego / www.cme.org.pl / cme@cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Czyń dobrze Tekst:

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa STACJA

Droga Krzyżowa STACJA Kogo wybierasz? Jezusa, czy Barabasza? Kogo w życiu wybierasz? Oto nadszedł ten moment, który może kiedyś w życiu pominąłeś Łatwiej jest przecież nie opowiadać się za żadnym życiem. Łatwiej jest egzystować,

Bardziej szczegółowo

Grupa pięciolatków JESTEŚMY DZIEĆMI BOŻYMI

Grupa pięciolatków JESTEŚMY DZIEĆMI BOŻYMI Grupa pięciolatków JESTEŚMY DZIEĆMI BOŻYMI pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza Radom 2012 Przewodniczący redakcji: ks. Stanisław Łabendowicz Zespół redakcji: Katarzyna Kosmala, Ewa Świtka, Aneta Wawer,

Bardziej szczegółowo

Krzyż uczy nas człowieczeństwa

Krzyż uczy nas człowieczeństwa ks. Piotr Halczuk SCENARIUSZ LEKCJI Krzyż uczy nas człowieczeństwa (konspekt katechezy dla klas: 1-3 szkoły gimnazjalnej oraz ponadgimnazjalnej) Cele ogólne: 1.Cel dydaktyczny - uczeń wie: - że poprzez

Bardziej szczegółowo

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS W numerze m.in.: Ks. Jarosław napisał Nasze rozmowy Z cyklu

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Ustrzykach Dolnych Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO program integrujący klasę. Autor programu mgr Ewa Lejowska Ustrzyki

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa

Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa Podręcznik do nauki religii dla klasy I szkoły podstawowej pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Wydział Katechetyczny Kurii Diecezjalnej Płockiej Płock 2012 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

Bóg ma plan dla Twojego życia, ponieważ zna Ciebie jak nikt inny. W jaki sposób poniższe teksty opisują to, jak dobrze Bóg Cię zna?

Bóg ma plan dla Twojego życia, ponieważ zna Ciebie jak nikt inny. W jaki sposób poniższe teksty opisują to, jak dobrze Bóg Cię zna? Uczniostwo w czasach końca BOŻY PLAN DLA TWOJEGO ŻYCIA Temat 1, Moduł 1 Michael Dörnbrack Wprowadzenie Na starość wiele osób patrzy wstecz na swoje życie i pyta z rozczarowaniem: To było to?. Zadanie sobie

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 ( ) Jesteśmy zapraszani, by odnawiać swe osobiste spotkanie z Jezusem ( ) Inauguracja

Bardziej szczegółowo

XXIV Niedziela Zwykła

XXIV Niedziela Zwykła XXIV Niedziela Zwykła Nikt inny jak tylko Pan Bóg wspomaga i prowadzi tych, którzy pragną Mu służyć. Ta droga wymaga ofiary i poświęcenia w pokonywaniu przeciwności. Ten duchowy trening wzmaga odwagę,

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo