Węgry Orbána próba zmiany

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Węgry Orbána próba zmiany"

Transkrypt

1

2 Węgry Orbána próba zmiany Igor Janke Węgry wywołują dziś w Europie niezwykle silne kontrowersje. Rząd Viktora Orbána przeprowadza bardzo głębokie reformy w swoim kraju, próbując dokonać przebudowy gospodarczej, społecznej, zmienić paradygmaty polityki. Skala tych zmian zaskakuje zwłaszcza na tle pasywnej polityki prowadzonej przez zdecydowaną większość współczesnych europejskich przywódców. Stąd tak wiele kontrowersji i, wynikających w wielu przypadkach z braku wiedzy, nieporozumień. Warto zdać sobie sprawę, jak Orbán i jego partia przygotowywali się do rządów. Wprowadzane po 2010 roku reformy zostały poprzedzone wieloletnią mozolną pracą nad budową siły swojego ugrupowania, scaleniem węgierskiej centroprawicy i silnego zakorzenienia społecznego partii. Fidesz jeszcze w 2002 roku był niewielką, posiadającą około pięć tysięcy członków, partią. Osiem lat później działaczy tej partii było niemal osiem razy więcej, mimo iż przez ten cały okres partia Orbána była w opozycji. Lider mozolnie sklejał małe środowiska, partyjki, tworzył wielki ruch społeczny ludzi, którzy zajmowali się pracą na rzecz swoich lokalnych środowisk, a potem zostali zaproszeni do wielkiej polityki. Dziś Fidesz jest największym ugrupowaniem politycznym w Europie Środkowej, bardzo silnie zakorzenionym społecznie, którego program i kierunek działania były długo wypracowywane i konsultowane z wyborcami. Działając w opozycji, Fidesz budował jednocześnie silne zaplecze intelektualne dla swojej partii. Dziś dla rządu i dla partii rządzącej pracuje kilka dużych think-tanków. W innych krajach Europy Środkowej trudno by szukać tego typu silnych instytucji, pracujących na zapleczu sił politycznych. Po utracie władzy w 2002 roku Viktor Orbán i jego współpracownicy zdali sobie sprawę, że aby móc zdobywać i utrzymywać się przy władzy, politycy muszą mieć dużo silniejszą realną bazę społeczną i tysiące szczerze zaangażowanych aktywistów nie tylko w dużych, ale też małych ośrodkach. Współczesna polityka w wielu krajach dojrzałej demokracji często jest coraz dalej od obywateli. Polityka dzieje się coraz częściej na wąskich partyjnych zebraniach, w gronie ekspertów i decydentów i w środkach masowego przekazu. Orbán zrozumiał, tak jak zrozumiał to znakomicie w Stanach Zjednoczonych Barack Obama, że siłę polityczną najlepiej może dać oddolny ruch tysięcy obywateli.

3 Odbudować klasę średnią Fidesz chciał stać się partią węgierskiej klasy średniej aktywnych obywateli, posiadających rodzinę, pracę czy własną firmę, mieszkanie lub dom współtworzących życie swojej społeczności. Partia prowadziła długą kampanię aktywizowania zwykłych ludzi, namawiania ich do społecznego zaangażowania. Te działania miały wpływ nie tylko na rozwój węgierskiego społeczeństwa obywatelskiego, ale na końcu na siłę partii i jej wielki sukces wyborczy w 2010 roku. Po przegranych wyborach Orbán wezwał węgierskich obywateli do tworzenia kręgów obywatelskich niezależnych organizacji, które zajmować się miały lokalnymi problemami. Ten ruch trafił w sedno ówczesnych zapotrzebowań społecznych w ciągu dwóch miesięcy, w 10 milionowych Węgrzech powstało 11 tysięcy takich nieformalnych organizacji. Niezbyt aktywni do tej pory obywatele zostali wciągnięci do czynnego uczestnictwa w procesie demokratycznym. Po dwóch latach aktywiści tych kręgów otrzymali zaproszenie do wstąpienia do partii. Część z nich to zaproszenie przyjęła i stała się działaczami stricte politycznymi, a część pozostała w kręgach i nadal była aktywna społecznie, stanowiąc jednocześnie mniej bezpośrednie i nieformalne społeczne zaplecze Fideszu. To węgierskie doświadczenie budowania wielkiej demokratycznej machiny może być cenną lekcją i dla środkowoeuropejskich elit, ale także dla wielu środowisk politycznych z zachodniej Europy. Nawet niezgadzający się z linią obecnego węgierskiego rządu muszą uznać niezwykłą skuteczność przyjętej przez Viktora Orbána strategii budowy ruchu politycznego. Dobrym przykładem konkretnego działania, które przyniosło bardzo realne efekty i które mogłoby posłużyć jako dobra demokratyczna praktyka dla wielu europejskich, zwłaszcza środkowoeuropejskich polityków, był proces konsultacji zapisów nowej węgierskiej konstytucji. Konstytucja ta, uchwalona w 2010 roku przez posiadający już wtedy większość dwóch trzecich w węgierskim parlamencie Fidesz, została poddana bardzo ostrej krytyce przez wiele środowisk politycznych zachodniej Europy. Zarzucano jej, że niektóre zapisy naruszają zasady demokracji, ograniczają kontrolę władzy, a przede wszystkim przez szybkie uchwalenie nowej ustawy zasadniczej nie była poddana poważnej debacie. Prawdą jest, że węgierski parlament w dość szybkim trybie uchwalił konstytucję. Prawdą jednak jest także, że opozycyjna lewica odmówiła debaty nad projektem dokumentu. Najważniejsze, najciekawsze i najmniej znane jest zaś to, jak projekty zapisów konstytucji były konsultowane ze społeczeństwem. Kiedy Fidesz był jeszcze w opozycji, partia i jej przewodniczący wysłali do każdego węgierskiego obywatela list z propozycjami wariantów zapisów przyszłej konstytucji. W ciągu kilku tygodni do partii wróciło około półtora miliona listownych odpowiedzi. Oznacza to, że zakładając iż przeciętna rodzina składa się z czterech osób a Węgry są 10-milionowym krajem odpowiedzi na pytanie liderów partii o przyszłą ustawę zasadniczą udzieliła ponad połowa obywateli! Na podstawie tych odpowiedzi, eksperci partii przygotowali całościowy projekt konstytucji. Dało to im bardzo silną legitymizację, a jednocześnie pomogło także w budowie poparcia dla partii. Treść zapisów przyszłej konstytucji była też tematem setek spotkań z obywatelami, które działacze partyjni organizowali w całym kraju. Dlatego wprowadzenie nowej konstytucji, pierwszej całościowej nowej konstytucji Węgier od czasów stalinowskich, mimo że zostało skrytykowane na Zachodzie, na Węgrzech większość wyborców przyjęła bardzo dobrze.

4 Reformy z poparciem społecznym W Europie toczy się coraz więcej dyskusji o kryzysie demokracji, o coraz większym oddaleniu instytucji, zwłaszcza instytucji ponadnarodowych, europejskich, od obywateli. Węgierskie doświadczenie pokazuje zupełnie inny przypadek aktywne włączenie obywateli do procesu demokratycznego, pochylenie się polityków nad wyborcami, którzy na co dzień z polityką mają niewiele wspólnego. Taka mobilizacja obywateli skutkowała nie tylko zaangażowaniem w życie partyjne i okołopartyjne oraz dużym poparciem w wyborach, ale też i to jest bardzo ważne doświadczenie zrozumieniem i akceptacją dla konieczności wprowadzenie trudnych reform. Także tych, które w normalnej sytuacji wyborcy zwykle odrzucają. Viktor Orbán i jego partyjni współpracownicy przygotowali swoich wyborców na zmiany. Skala tych zmian wprowadzonych w 2010 roku ponad 300 zmian w regulacjach prawnych w ciągu pierwszego roku rządów mogła szokować, ale wyborcy węgierscy byli w dużej mierze na to przygotowani. Oczywiście ich gotowość do przyjęcia zmian wiązała się też ze świadomością gigantycznego kryzysu państwa, do jakiego doprowadzili rządzący przez osiem lat socjaliści. Zadłużenie państwa i deficyt finansów były tak wielkie, że większość wyborców zrozumiała, że krajowi potrzebna jest terapia szokowa. Z kolei Viktor Orbán zrozumiał, że jedyną szansą na wprowadzenie tak głębokich zmian to pierwszy rok rządzenia, kiedy wyborcy są jeszcze entuzjastycznie nastawieni i niezmęczeni reformami. Wprowadzenie tak odważnych zmian w krótkim czasie daje też szansę, że owoce tych zmian będą widoczne jeszcze przed kolejnymi wyborami. aparatu państwa po trzech latach niemal nieustannej rewolucji, Fidesz Viktora Orbána wciąż utrzymuje bardzo wysokie poparcie na Węgrzech i w chwili pisania tej analizy w sierpniu 2013 roku wciąż utrzymywał prowadzenie w partyjnych sondażach. Viktor Orbán udowodnił, że można odważnie reformować pastwo i nie tracić społecznego poparcia. Współcześni europejscy politycy jak ognia boją się wprowadzenia drastycznych reform właśnie z obawy o utratę poparcia. W Polsce wszyscy pamiętają doświadczenia rządu Jerzego Buzka, który pod koniec lat 90. wprowadzał wielkie reformy, wskutek czego jego ugrupowanie poniosło wielką klęskę wyborczą, mimo że same reformy były często chwalone i w Polsce i za granicą. Polscy politycy nabrali przekonania, że zdecydowane działanie musi zakończyć się polityczną porażką. Od tego czasu nikt nie przeprowadził w Polsce już tak gruntownych reform. Orbán pokazał, że polskie doświadczenie Buzka nie musi być regułą. Warto zwrócić uwagę na skalę przebudowy kraju, sposób przygotowania reform i przygotowanie do tej sytuacji wyborców. Mimo ogromnej krytyki z zewnątrz, mimo zapewne nieuniknionego chaosu związanego z gigantyczną ilością zmian, mimo zdarzających się błędów, mimo kontrowersyjnego dla wielu podejścia do spraw gospodarczych i budowy

5 Niskie podatki dla obywateli i małych firm Warto przyjrzeć się temu, co jest celem działań rządu Fideszu i jakie narzędzia do osiągnięcia tego celu zostały użyte. Jak już wspomniałem, jednym z głównych celów polityki Viktora Orbána jest odbudowa węgierskiej klasy średniej i wzmocnienie węgierskich rodzin. Przez ostatnie 20 lat na Węgrzech rozwijały się przede wszystkim międzynarodowe koncerny, które miały wiele przywilejów i których inwestycje jak we wszystkich państwach postkomunistycznych - były niezbędne. Na Węgrzech, jak wszędzie indziej w krajach dawnego bloku, nie było kapitału. Małe i średnie przedsiębiorstwa nie rozwinęły się tak, jak na przykład w Polsce. Niewielu Węgrów zostało właścicielami firm i majątków. Zmiana tej sytuacji jest jednym z podstawowych celów obecnej ekipy. Co robi więc węgierski rząd, by to osiągnąć? Mimo finansowego kryzysu, Viktor Orbán zdecydował, by radykalnie obniżyć podatki dochodowe dla obywateli. Wprowadził podatek liniowy dla osób fizycznych na poziomie 16 procent, a dla małych i średnich na jeszcze niższym, 10-procentowym poziomie. Rodziny otrzymały wsparcie w postaci ulg podatkowych na dzieci. Średnio zarabiająca rodzina z trójką dzieci praktycznie nie płaci podatków. Rząd dał też bardzo silne wsparcie setkom tysięcy rodzin, które stanęły wobec zagrożenia niemożności spłaty kredytu hipotecznego zaciągniętego w frankach szwajcarskich. Na Węgrzech problem ten jest dużo bardziej poważny, niż np. w Polsce. W ciągu ostatnich 10 lat kredyty przyznawano tam na dużo łatwiejszych zasadach niż w innych krajach, nie informowano o wszystkich możliwych skutkach zaciągania zobowiązań w obcych walutach. Wielka akcja kredytowa wywołała duży ruch na rynku nieruchomości, ceny mieszkań szły w górę, a setki tysięcy rodzin postanowiły kupić nowe lokum. Po kilku latach te rodziny rodząca się klasa średnia znalazły się w dramatycznej sytuacji. Szef Węgierskiego Banku Centralnego ogłosił wyniki badań, z których wynika, że nawet gdyby na Węgrzech nie było kryzysu, wówczas problem ze spłatą kredytów miałaby połowa obywateli mających dziś kłopoty. Banki prowadziły niezwykle swobodną politykę w tym zakresie. Jednocześnie kurs waluty ustalany był nie jak w wielu innych krajach w odniesieniu do stawki do LIBOR, ale był ustalany według uznania władz banków. Rząd Viktora Orbána zmusił więc banki do wprowadzenia możliwości przewalutowania, bądź spłaty kredytu po ustalonym kursie, niższym od rynkowego. Krytycy zarzucali mu łamanie rynkowych zasad gry, ingerencji w politykę banków działających według rynkowych zasad. Jego zwolennicy przekonywali, że banki wcześniej grały nie fair, nie informując klientów o możliwych skutkach podjętych decyzji. A doprowadzenie do bankructwa tysięcy rodzin mogłoby zakończyć się katastrofa społeczną.

6 Kolejnym ważnym krokiem na rzecz budowy klasy średniej są działania wspierające małe i średnie węgierskie przedsiębiorstwa. Ministerstwo gospodarki prowadzi kilka programów wspierających MSP. Porządkowane jest niezwykle skomplikowane prawo utrudniające życie przedsiębiorcom. Obecnie, otwierając firmę na Węgrzech, można już niemal wszystko załatwić u jednego urzędnika. Najważniejszym jednak krokiem było przekazanie przez Bank Centralny 750 miliardów forintów (ok 10 miliardów złotych) bankom komercyjnym, aby mogły udzielać węgierskim przedsiębiorcom kredytów na preferencyjnych warunkach, oprocentowanych na 2,5 procent rocznie, kiedy podstawowa stopa procentowa na Węgrzech wynosi 4 procent. Akcja ta zakończyła się dużym sukcesem małe węgierskie firmy szybko ustawiły się w kolejce.

7 Obciążenie międzynarodowych koncernów Te wszystkie kroki rząd podjął, kiedy Węgry znalazły się w dramatycznej sytuacji finansowej. Kraj był na skraju bankructwa, a na ogromne zadłużenie powstałe za czasów rządów socjalistów nałożył się światowy kryzys finansowy. Mimo tego Orbán postanowił oddać jak najwięcej pieniędzy w ręce obywateli. Uznał, że skutki kryzysu muszą być rozłożone równomiernie i jego ciężary powinni ponosić nie tylko obywatele, ale także wielki międzynarodowy biznes, który przez lata działał na Węgrzech na bardzo uprzywilejowanych zasadach. To był polityczny wybór, którego dokonał. Wzmacnianie węgierskich rodzin i małych węgierskich firm odbywa się kosztem międzynarodowych koncernów działających w niektórych branżach. Ten krok bardzo słabo wytłumaczony tym, którego dotknął i zachodniej opinii publicznej, spotkał się z olbrzymią, w dużej mierze zrozumiałą z punktu widzenia poszkodowanych krytyką. Rząd Orbána wprowadził tymczasowy dodatek kryzysowy na cztery potężne branże, które jak uznał powinny dzielić obciążenia związane kryzysem i które mimo tych obciążeń ciągle zostaną dochodowymi i dadzą sobie radę: handel wielkopowierzchniowy, czyli hipermarkety, banki, energetykę i firmy telekomunikacyjne. To musiało wywołać sprzeciw samych zainteresowanych i wspierających je rządów. Innym krokiem, który wywołał olbrzymie kontrowersje była praktyczna nacjonalizacja otwartych funduszy emerytalnych. To również uderzyło w część zachodnich inwestorów. Jednocześnie jednak rząd rozpoczął podpisywanie strategicznych porozumień z wybranymi przez siebie międzynarodowymi firmami, których inwestycje jednoznacznie wspiera. Z reguły są to przedsiębiorstwa produkcyjne, generujące z jednej strony innowacje, z drugiej nowe miejsca pracy. Są wśród nich m.in. firmy wysokich technologii oraz koncerny motoryzacyjne. Węgry w ostatnich latach stały się czołowym producentem samochodów w tej części Europy. Swoje fabryki rozwijają takie firmy Mercedes, Audi czy Suzuki. W sferze finansów rząd Orbána dokonywał bardzo głębokich cięć w rozbudowanej administracji rządowej i samorządowej. W związku z naciskiem Komisji Europejskiej ograniczenia wydatków dotknęły niemal wszystkie resorty rządowe. Obecna ekipa wprowadza także bardzo duże zmiany w systemie edukacji. Z jednej strony ogranicza liczbę szkół wyższych, nieproporcjonalnie dużą w stosunku do liczby mieszkańców kraju. Z drugiej próbuje wprowadzić system mający zniechęcić absolwentów wyższych uczelni do opuszczenia kraju poprzez nałożenia konieczności zwrotu części kosztów edukacji na wyższej uczelni, jeśli młodzi ludzie podejmą po studiach pracę poza granicami Węgier. Nauczyciele y kolei, grupa bardzo na Węgrzech spauperyzowana, otrzymali bardzo wysokie podwyżki płac.

8 Poprawa wskaźników gospodarczych Sytuacja finansowa kraju oraz stan gospodarki w 2013 roku zaczęły się poprawiać. W pierwszym kwartale węgierska gospodarka odnotowała pierwszy od wielu miesięcy znaczy wzrost na poziomie 0,7 proc. OECD przewiduje, że w 2013 roku gospodarka węgierska wzrośnie o 0,5 procent, a 1,5 proc. w 2014 roku. W kwietniu 2013 roku inflacja spadła do 1,7 procent.. Wzrosły wskaźniki optymizmu, a Komisja Europejska uwolniła Węgry z procedury nadmiernego deficytu budżetowego. Komisja przewiduje, że na koniec 2013 roku deficyt budżetowy na Węgrzech wyniesie 2,7 procent. W połowie 2013 roku Węgry spłaciły przed czasem pożyczkę zaciągniętą w Międzynarodowym Funduszu Walutowym. Jednocześnie rząd Orbána poddawany jest nieustannej krytyce ze strony instytucji europejskich i działaczy lewicowych i liberalnych ugrupowań europejskich. Krytyka dotyczyła zarówno działań prawnych, zmian w konstytucji, prawie wyborczym, prawie dotyczącym mediów, jak i działań na polu gospodarki. Można jednak spodziewać się, że zarówno wobec faktu, iż gospodarka zaczyna wykazywać pozytywne tendencje, a partia Viktora Orbána, mimo nieustannych oskarżeń o łamanie demokracji, nadal cieszy się w swoim kraju największym poparciem, ta krytyka będzie stopniowo malała, zwłaszcza, jeśli Fideszowi uda się utrzymać dobry wynik w wyborach do europarlamentu i ponownie wygrać wybory do krajowego parlamentu w 2014 roku. sposób jeden z najbardziej charyzmatycznych polityków współczesnej Europy zmienia swój kraj i powoli wyciąga go z kryzysu. Niezależnie od sympatii politycznych, nie da się ukryć, że Węgry mimo dramatycznej sytuacji finansów i gospodarki w 2010 roku nie tylko nie dołączyły do listy krajów, które wymagały międzynarodowej pomocy, nie stały się ani Grecją, ani Portugalią czy Hiszpanią, ale powoli stają na nogi. W czasach, gdy większość przywódców europejskich zmaga się z nienaruszalnością systemu, faktem, iż bieg dziejów coraz bardziej zależy od międzynarodowych instytucji finansowych, wielkich korporacji, agencji ratingowych, a nie od politycznych decyzji przywódców wybieranych przez wspólnoty obywateli, Viktor Orbán próbuje przywrócić polityce jej sprawczość. W przeciwieństwie do wielu międzynarodowych instytucji, Orbán otrzymał od swoich wyborców bardzo silny mandat i - co więcej - wygląda na to, że ten mandat zostanie podtrzymany. A Europa, tak jak nie powinna ingerować w wewnętrzne procesy, kiedy radykalnej rewolucji w Hiszpanii dokonywał demokratycznie wybrany lewicowy przywódca Jose Luis Zapatero, tak powinna uszanować demokratyczny wybór Węgrów i drogę, którą zaproponował swoim wyborcom konserwatysta Viktor Orbán. Warto też zastanowić się, czy jego wizja Unii Europejskiej, bliskiej wizji ojców założycieli Unii, nie ma zwłaszcza w obecnych czasach szansy na realizację w przyszłości, która w przypadku tego wielkiego projektu politycznego jest bardzo niepewna. Europejscy politycy, analitycy, intelektualiści i dziennikarzy powinni dokładnie przeanalizować węgierskie doświadczenia. Warto odłożyć na bok emocje, poznać kontekst podejmowanych decyzji i przyjrzeć się, w jaki

9 Igor Janke Prezes niezależnego think tanku Instytut Wolności, partner w firmie doradczej Bridge, współwłaściciel platformy blogowej Salon24.pl. Przez wiele lat pracował jako dziennikarz, był m.in. redaktorem naczelnym Polskiej Agencji Prasowej, szefem działu politycznego dziennika Rzeczpospolita, prowadził programy publicystyczne m.in. w TVP i Radiu Tok FM, napisał setki analiz, reportaży i wywiadów m.in. z prezydentem USA Barackiem Obamą. Jest autorem książek POPiSowa kronika upadku i Napastnik. Opowieśc o Viktorze Orbánie

10 Kontakt Eliza Głowacka-Szprot Managing Director CEED Institute Krucza 24/ Warsaw, Poland phone (+48)

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych CHORWACJA Wobec kredytów we franku szwajcarskim władze zamroziły na jeden rok kurs kuny do franka (na poziomie 6,39, czyli sprzed decyzji SNB o uwolnieniu

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

40,4mld zł 3,863 O FRANKACH I BANKACH PRAWDA FAŁSZ. To więcej niż planowane wydatki na obronność kraju w 2015 r.

40,4mld zł 3,863 O FRANKACH I BANKACH PRAWDA FAŁSZ. To więcej niż planowane wydatki na obronność kraju w 2015 r. Banki w Polsce nie płacą podatków/ płacą niskie podatki od 1999 do 2015 roku banki odprowadziły do budżetu To więcej niż planowane wydatki na obronność kraju w 2015 r. 4,500 4,000 3,500 3,000 2,500 2,000

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Raport 29 stycznia 2013 Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Od początku 2012 roku ceny mieszkań w większości dużych polskich miast wyraźnie spadły. Najwięcej, bo aż ponad 10 procent ceny zaoszczędzili

Bardziej szczegółowo

GRECJA sytuacja bieżąca Materiały na konferencję prasową Forum Obywatelskiego Rozwoju. Warszawa, 30 maja 2012 r. Marek Tatała

GRECJA sytuacja bieżąca Materiały na konferencję prasową Forum Obywatelskiego Rozwoju. Warszawa, 30 maja 2012 r. Marek Tatała GRECJA sytuacja bieżąca Materiały na konferencję prasową Forum Obywatelskiego Rozwoju Warszawa, 30 maja 2012 r. Marek Tatała W 2011 relacja długu publicznego do PKB przekroczyła 165 proc. Oznacza to wzrost

Bardziej szczegółowo

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 biuro@assman.com.pl http://www.assman.com.pl 21-11-2006 W części

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Indeks Zadłużenia-wrzesień 2011. Zły miesiąc dla zadłużonych w euro.

Indeks Zadłużenia-wrzesień 2011. Zły miesiąc dla zadłużonych w euro. Indeks Zadłużenia-wrzesień 2011. Zły miesiąc dla zadłużonych w euro. Na jakiś czas cichnie temat kredytów we franku szwajcarskim, bo kurs tej waluty względnie się ustabilizował. Ale przełom sierpnia i

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście?

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? Raport Lion s Banku, 15.05.2014 r. Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? W maju zakup mieszkania na kredyt był odrobinę droższy niż miesiąc wcześniej wynika z szacunków ekspertów

Bardziej szczegółowo

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl.

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

Aktualne tendencje zmian w teorii ekonomii i polityce gospodarczej

Aktualne tendencje zmian w teorii ekonomii i polityce gospodarczej Aktualne tendencje zmian w teorii ekonomii i polityce gospodarczej Warunki reform ustrojowych Prof. Marian Guzek Warszawa, marzec 2016 Tezy Dominującą, długotrwałą tendencją zmian systemowych w teorii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych

RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych Wyniki badania dotyczącego sposobów radzenia sobie z utratą płynności przez polskie mikro- i małe przedsiębiorstwa, udzielające

Bardziej szczegółowo

System kas oszczędnościowo-budowlanych w Europie: historia sukcesu

System kas oszczędnościowo-budowlanych w Europie: historia sukcesu System kas oszczędnościowo-budowlanych w Europie: historia sukcesu posiedzenie seminaryjne: 8 marca 2016, Warszawa, Polska Andreas J. Zehnder Managing Director European Federation of Buidling Societies

Bardziej szczegółowo

BANKI. EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków

BANKI. EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków Warszawa, 10.08.2015 EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków DZIAŁANIE RATINGOWE Warszawa, 10 sierpnia 2015 r. Agencja ratingowa EuroRating obniżyła oceny ratingowe dziesięciu polskich

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

O FRANKACH I BANKACH

O FRANKACH I BANKACH FAŁSZ Banki w Polsce nie płacą podatków/ płacą niskie podatki 4,500 4,000 3,500 3,000 Kwota podatku dochodowego w mld PLN od 1999 do 2015 roku banki odprowadziły do budżetu 40,2 mld 2,728 zł 3,369 2,800

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Co pokazuje Licznik Długu Publicznego?

Co pokazuje Licznik Długu Publicznego? Wiktor Wojciechowski 27 września roku Co pokazuje Licznik Długu Publicznego? 1. Licznik długu pokazuje szacunkową, bieżącą wielkość: a. państwowego długu publicznego ogółem, oraz b. państwowego długu publicznego

Bardziej szczegółowo

Plan inwestycyjny dla Europy

Plan inwestycyjny dla Europy Plan inwestycyjny dla Europy ma na celu stymulowanie inwestycji w strategiczne projekty w całej Unii Europejskiej. W ramach Planu do roku 2018 wsparciem zostaną objęte inwestycje o łącznej wysokości co

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Forum Myśli Strategicznej

Forum Myśli Strategicznej Forum Myśli Strategicznej Strategie rozwoju obszarów kluczowych dla polskiego społeczeństwa i gospodarki - wyzwania dla przyszłości, 27.04.2015 prof. dr hab. Julian Auleytner Zrealizowane tematy 1. Czy

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI

ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI ogólnopolskie badanie ankietowe opinii ekonomistów wstępne wyniki Od stycznia do kwietnia 0 roku Zakład Polityki Gospodarczej SGH wraz z Instytutem Wiedzy i Innowacji

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Proponowany przebieg zajęć Po wykonaniu tego ćwiczenia będziesz znał obawy i nadzieje, jakie wiązali Szwedzi

Bardziej szczegółowo

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce Cała uwaga Europy skupia się od kilku miesięcy na Grecji ze względu na nasilenie trwającego w tym kraju kryzysu finansowego. Perspektywa wyjścia

Bardziej szczegółowo

YouChoose: symulator budżetu on-line

YouChoose: symulator budżetu on-line YouChoose: symulator budżetu on-line Kilka słów wstępu Narzędzie YouChoose zostało opracowane w urzędzie londyńskiej gminy Redbridge we współpracy z LocalGovernmentGroup oraz organizacją YouGov, aby zaangażować

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

Politikon IV ʼ10. Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010. Wyniki sondażu dla PRÓBA REALIZACJA TERENOWA ANALIZA. Wykonawca:

Politikon IV ʼ10. Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010. Wyniki sondażu dla PRÓBA REALIZACJA TERENOWA ANALIZA. Wykonawca: Politikon IV ʼ10 Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010 PRÓBA Wyniki sondażu dla REALIZACJA TERENOWA Wykonawca: ANALIZA Warszawa, 30 marca 2010r. WIEDZA NOTA METODOLOGICZNA Czas realizacji badania:

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PODATKACH I ULGACH PODATKOWYCH BS/179/179/98 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 98

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PODATKACH I ULGACH PODATKOWYCH BS/179/179/98 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 98 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Szacunkowe koszty obietnic wyborczych

Szacunkowe koszty obietnic wyborczych ANALIZA FOR NR 10/2011 30 września 2011 Szacunkowe koszty obietnic wyborczych Anna Czepiel Mateusz Guzikowski Aleksander Łaszek Lech Kalina Mateusz Sabat Dawid Samoń Marek Tatała Szacunkowe koszty obietnic

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 OCENA WYSOKOŚCI PODATKU DOCHODOWEGO WARSZAWA, MAJ 96

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 OCENA WYSOKOŚCI PODATKU DOCHODOWEGO WARSZAWA, MAJ 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015 ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ Poznań, 12.09.2015 Nasza propozycja Zniesiemy składki na ZUS i NFZ ani pracownik ani pracodawca nie będzie musiał odprowadzać składek Zrobimy PIT jedynym i bardziej sprawiedliwym

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Kredyty na preferencyjnych warunkach i dofinansowanie 2015-06-11 14:03:16

Kredyty na preferencyjnych warunkach i dofinansowanie 2015-06-11 14:03:16 Kredyty na preferencyjnych warunkach i dofinansowanie 2015-06-11 14:03:16 2 Rząd hiszpański poprzez Ministerstwo Przemysłu, Turystyki i Handlu oraz Główną Dyrekcję Polityki Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

Godpodarcze "exposé" SLD: Miller odchodzi od podatku liniowego 16 września 2012

Godpodarcze exposé SLD: Miller odchodzi od podatku liniowego 16 września 2012 Na niedzielnej konferencji prasowej przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej, były premier Leszek Miller zaprezentował nowy gospodarczy program partii - projekt, który określił mianem programu dla

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych 04.03.2011 Poznań zorganizuje 8 września inauguracyjne posiedzenie Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Komitetu Regionów na rzecz Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże?

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Bankowość Rynki finansowe Pulpit Analizy Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Ustanowienie przez Narodowy Bank Szwajcarii (SNB) maksymalnego pułapu

Bardziej szczegółowo

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 214 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH Polityka dywidendowa banków W wyniku konsekwentnie realizowanej przez KNF polityki dywidendowej baza kapitałowa

Bardziej szczegółowo

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego OFERTA KREDYTÓW HIPOTECZNYCH Styczeń 2010 W A R S Z A W A, K R A K Ó W, G D A Ń S K, P O Z N A Ń, W R O C Ł A W, K A T O W I C E, Ł Ó D Ź,

Bardziej szczegółowo

Od trzech miesięcy drożeje zakup mieszkania na kredyt

Od trzech miesięcy drożeje zakup mieszkania na kredyt Od trzech drożeje zakup mieszkania na kredyt Wciąż kredytobiorcy cieszyć się mogą relatywnie niskim kosztem długu, ale ta sytuacja nie będzie trwać wiecznie. Już od trzech rośnie oprocentowanie kredytów,

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Wyższa frekwencja w drugiej turze?

Wyższa frekwencja w drugiej turze? Warszawa, 22.05.2015 Wyższa frekwencja w drugiej turze? Frekwencja podczas I tury wyborów była najniższa spośród wszystkich wyborów prezydenckich po 1990 roku - do urn poszło zaledwie 48,8% wyborców. Jest

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego KREDYTY HIPOTECZNE W A R S Z A W A, K R A K Ó W, G D A Ń S K, P O Z N A Ń, W R O C Ł A W, K A T O W I C E, Ł Ó D Ź, O L S Z T Y N, T O R

Bardziej szczegółowo

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Rok 2005 został ogłoszony przez Radę Europy Europejskim Rokiem Edukacji Obywatelskiej. Ma to zwrócić uwagę na znaczenie edukacji dla wspierania

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać?

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać? WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA ROZWÓJ ORGANIZACJI SPRZEDAŻY NA RYNKU PRODUKTÓW FMCG Szanowni Państwo, Przedstawiamy Państwu poniższą ofertę dotyczącą wsparcia pracowników działu sprzedaży w Państwa

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Jak zwiększyć konkurencyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw? www.zpp.net.pl

Jak zwiększyć konkurencyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw? www.zpp.net.pl Jak zwiększyć konkurencyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw? www.zpp.net.pl Jest źle ocena międzynarodowa Wg zgodnej oceny instytucji międzynarodowych warunki do prowadzenia działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Raport medialny SCENA POLITYCZNA

Raport medialny SCENA POLITYCZNA Raport medialny SCENA POLITYCZNA marzec 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 10 Rozdział III - Liderzy partii politycznych... 13

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

Polskie 10 lat w Unii

Polskie 10 lat w Unii Polskie 10 lat w Unii Polityczne aspekty członkostwa -jak Polska zmieniła Europę Dobra sytuacja ekonomiczna w czasach kryzysu BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KORZYSTNY BUDŻET UE NA LATA 2014-2020 Euroentuzjazm

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych?

Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych? Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych?, czyli na co zwrócić szczególną uwagę przy doborze kredytu. Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007 Przemysław

Bardziej szczegółowo

Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku

Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku Nowa propozycja ofertowa Warszawa, 1 października 2009 1 Klienci starego portfela dostają nową możliwo liwość zmiany zasad oprocentowania kredytu Stary portfel

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 Fundacja Kazimierza Wielkiego jest organizacją non-profit, została zarejestrowana 22 kwietnia 2011 roku w VII Wydziale Sądu Rejonowego w Toruniu Krajowy Rejestr Sądowy,

Bardziej szczegółowo

VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie

VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie Copyright Ewa Ginger https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/vat-ratuje-wplywy-podatkowe-na-swi ecie/ VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie Wśród

Bardziej szczegółowo

Raport z rynku nieruchomości grudzień 2013

Raport z rynku nieruchomości grudzień 2013 Raport z rynku nieruchomości grudzień 2013 Ceny ofertowe mieszkań używanych wystawionych do sprzedaży w największych polskich miastach w listopadzie były średnio o 2,5% niższe niż przed rokiem i o 0,1%

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2011 BS/20/2011 STOSUNEK DO RZĄDU

Warszawa, luty 2011 BS/20/2011 STOSUNEK DO RZĄDU Warszawa, luty 2011 BS/20/2011 STOSUNEK DO RZĄDU Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a,

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko

Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko Płaca minimalna rośnie, ale do Europy wciąż nam daleko Przez 12 ostatnich lat najniższe wynagrodzenie w Polsce wzrosło ponad dwukrotnie. Jednak to wciąż stanowi niewiele ponad połowę średniej europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie Osiągnięcia w latach 2009-2014 Kim jesteśmy Jesteśmy największą polityczną rodziną w Europie, kierują nami przekonania centroprawicowe. Jesteśmy Grupą Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim.

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE: DYLEMATY, ANALIZY, ROZWIĄZANIA.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE: DYLEMATY, ANALIZY, ROZWIĄZANIA. Dr Wojciech Nagel Zespół Ubezpieczeń Społecznych Trójstronnej Komisji ds. SG UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE: DYLEMATY, ANALIZY, ROZWIĄZANIA. Część I. Obecna sytuacja systemu ubezpieczeń społecznych, problematyka

Bardziej szczegółowo

Życzymy wielu pozytywnych emocji w trakcie gry oraz decyzji uwieńczonych sukcesem.

Życzymy wielu pozytywnych emocji w trakcie gry oraz decyzji uwieńczonych sukcesem. Zarząd Firmy Szanowni Państwo, gratulujemy świetnej pozycji firmy na kapryśnym i jeszcze nie do końca rozpoznanym rynku elektronicznych robotów CYBERBOTÓW. W branży tej oprócz Waszej firmy działa jeszcze

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Łukasz Gibała Poseł na Sejm RP

Łukasz Gibała Poseł na Sejm RP Kraków, czerwca 2012 r. Szanowny Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów INTERPELACJA w sprawie konieczności udziału Polski w międzynarodowym porozumieniu Partnerstwo Otwartych Rządów (Open Government Partnership)

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe

Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe Raport: Warszawa, 20 październik 2011 Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe Eksperci porównywarki finansowej Comperia.pl zbadali preferencje użytkowników dotyczące lokat

Bardziej szczegółowo