Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania."

Transkrypt

1 Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania. Do przyczyn nadpobudliwości można zaliczyć problemy w fazie rozwoju mózgu, uszkodzenia w życiu płodowym, w trakcie porodu (niedotlenienie mózgu ), błędy wychowawcze i zbyt nerwowe stresujące dzieciństwo. Naukowcy podtrzymują tezę, że najnowsze osiągnięcia techniki elektronicznej (czyli emitowane małe pole elektromagnetyczne tj. telewizja kablowa, mikrofalówka, faks itp. ) mają niekorzystny wpływ na organizm. Nadpobudliwość możemy przejawiać w trzech strefach: 1. ruchowej 2. poznawczej 3. emocjonalne Nadpobudliwość ruchowa- wzmożona ekspresja ruchowa i niepokój ruchowy. Ekspresja ruchowa- dzieci, u których można zaobserwować wzmożoną ruchliwość, biegają, skaczą, krzyczą na lekcjach. Bardzo często wyrywają się do odpowiedzi, występuje też wzmożona gestykulacja. Nadpobudliwość poznawcza- przejawia się tym, że dziecko nie może się skupić na jednej rzeczy, ciągle coś je rozprasza. 1 / 6

2 Nadpobudliwość emocjonalna- objawy wielorakie, głównie polegające na zwiększonej wrażliwości na bodźce. Dzieci są bardzo konfliktowe, mają trudność w dostosowaniu do wymagań szkolnych. Zachowanie dziecka, podobnie jak i człowieka dorosłego, w dużej mierze wyznaczone jest przez cechy jego temperamentu. Za cechami tymi kryją się określone właściwości układu nerwowego. Trudno jest wprawdzie badać je bezpośrednio, ale można o nich wnioskować na podstawie obserwacji zachowania. Obserwując zachowanie zarówno dzieci, jak i dorosłych zauważamy, iż różnią się oni takimi właściwościami,jak: wydajność pracy, odporność na znużenie, łatwość powstawania napięć emocjonalnych, zdolność do opanowania reakcji emocjonalnych, łatwość podporządkowania się wymaganiom otoczenia. Te różnice indywidualne spowodowane są w dużym stopniu odmiennym u różnych osobników przebiegiem procesów nerwowych. Można wyróżnić dwa zasadnicze procesy nerwowe (pobudzanie i hamowanie). Do nich w ostatecznym rachunku można sprowadzić całokształt pracy układu nerwowego. Procesy nerwowe odznaczają się trzema właściwościami: 1. siłą 2. równowagą 3. ruchliwością Najogólniej mówiąc, siła układu nerwowego wyraża się zdolnością komórek nerwowych do pracy, do powstawania w nich procesu pobudzania i hamowania. Siła procesu pobudzania i 2 / 6

3 hamowania stanowi dwie różne zmienne, toteż można mówić oddzielnie o sile tych procesów. Równowaga procesów nerwowych bywa zazwyczaj rozumiana jako określony stosunek siły pobudzania do siły hamowania. Ruchliwość procesów nerwowych to zdolność układu nerwowego do przechodzenia od stanu pobudzenia do hamowania i na odwrót. Na zdolność tą składa się z jednej strony szybkość powstawania każdego z procesów, z drugiej zaś szybkość jego ustępowania. Dlatego też niektórzy neurofizjologowie uważają, iż można mówić o równowadze w odniesieniu do ruchliwości procesów nerwowych, podobnie jak mówi się o równowadze ich siły. Za miarę siły procesu pobudzania u dzieci należy uznać zdolność do wytężonego wysiłku umysłowego. Siła procesu hamowania przejawia się między innymi w zdolności do natychmiastowego- w razie potrzeby- przerwania wykonywanej czynności, umiejętności powstrzymywania się od określonego działania oraz zdolności do opanowywania przejawów wzruszeń i innych reakcji emocjonalnych. Za optymalny dla prawidłowego funkcjonowania człowieka uważa się taki zespół cech układu nerwowego, który charakteryzuje się stosunkowo dużą siłą procesu pobudzania, zabezpieczającą zdolność komórki nerwowej do pracy. Siłę procesu hamowania równoważy siła pobudzania oraz w średnim stopniu ruchliwość obu tych procesów. Niezbyt wielkie odchylenia od przedstawionego modelu występują często. Uważa się je za zjawisko normalne i traktuje jako indywidualne właściwości typologiczne, stanowiące podstawę temperamentów. Chcąc uchwycić wszystkie różnice siły, równowagi i ruchliwości procesów nerwowych, a jednocześnie uwzględnić liczne kombinacje tych cech między sobą, należałoby wyodrębnić bardzo wiele typów układu nerwowego i tyleż temperamentów. Dzieci, które demonstrują trudne i destrukcyjne zachowania stanowią powód zmartwień zarówno rodziców jak i nauczycieli. Od kilku lat uznaje się, że jeśli dziecko jest niespokojne, z trudem skupia się nad zadaniami i jest impulsywne, to mamy do czynienia z problemem poważniejszym niż złe zachowanie. Z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej kojarzono na przestrzeni lat różne symptomy i trudności, lecz trzy można uznać za kluczowe: 3 / 6

4 1. deficyt uwagi 2. nadaktywność 3. impulsywność DEFICYT - (zaburzenie) uwagi oznacza wzorzec zachowania, w którym u dziecka obserwuje się jedynie krótkie okresy koncentracji na zadaniach narzuconych przez dorosłych, a w czasie zabawy- zmiany i nagłe zmiany formy aktywności. Tę cechę coraz częściej uznaje się za istotę problemu. NADAKTYWNOŚĆ - (zwana też hiperaktywnością, hiperkinezą lub nadruchliwością ) oznacza wykonywanie czynności w przyspieszonym tempie. Najczęstszym objawem jest nieustanne wiercenie się. Nadmierna aktywność ruchowa może też przejawiać się niemożnością usiedzenia w jednym miejscu przez dłuższy czas lub niespokojnym chodzeniem tam i z powrotem. IMPULSYWNOŚĆ - oznacza działanie pod wpływem chwilowego pragnienia lub zachcianki bez zwracania uwagi na konsekwencje. Zachowanie takie może być w niektórych przypadkach niebezpieczne (np. kiedy dziecko wybiega na jezdnię), zazwyczaj oznacza jednak łamanie zasad bez myślenia, co się stanie. Niektórzy badacze ( Taylor, 1995) zwracają uwagę na fakt, że problemy z koncentracją uwagi mogą przybrać różne formy, np. trudności z kontrolowaniem uwagi, z selekcją tego, na czym się koncentrujemy, z utrzymaniem uwagi przez pewien czas lub niewystarczającą koncentracją. Dotarcie do istoty problemu ma niewątpliwie duże znaczenie. Coraz większa liczba danych wskazuje na zaburzenia przetwarzania informacji (Leung i Connolli, 1994), a zatem podstawowy mechanizm mogą stanowić trudności u dziecka w powstrzymywaniu reakcji na niewłaściwe elementy lawiny informacji. Najczęściej spotykamy typy uczniów, wykazujących zaburzenia dynamiki procesów nerwowych. Występuje zależność rodzaju trudności wychowawczych od typu zaburzeń: TYP NADPOBUDLIWY EKSPANSYWNY 4 / 6

5 Do tego typu zaliczamy dzieci, u których w zachowaniu na plan pierwszy wysuwa się nadmierna ekspansja ruchowa oraz ogólny brak powściągu i samokontroli. Dzieci te są niezwykle dynamiczne i ciągle pobudzone, ukierunkowane na poszukiwanie sytuacji, w której mogą rozładować swoja ogromną potrzebę ruchu. Cechuje je również nadpobudliwość procesów poznawczych, która przejawia się głównie w postaci nadmiernie żywego odruchu orientacyjnego i braku myślowego powściągu. TYP NADWRAŻLIWY NIESPOKOJNY U dzieci tego typu przybiera ona najczęściej formę wzmożonego niepokoju ruchowego nasilającego się szczególnie w sytuacjach emocjonalnego napięcia lub bezpośrednio po nich. Dzieci te są w równym stopniu nadpobudliwe emocjonalnie, poznawczo i ruchowo, a więc w ogólnym obrazie dziecka wyraźnie dominuje wzmożona pobudliwość, to jednak przynajmniej w pewnych sytuacjach i na krótko jest ona równoważona aktywnym hamowaniem. Każde takie zderzenie procesów pobudzania i hamowania prowadzi jednak do dalszego niepokoju dziecka. W tej grupie najpowszechniej występują zaburzenia koncentracji uwagi emocjonalna drażliwość. i WSKAZANIA JAK POSTĘPOWAĆ Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM 5 / 6

6 - W pracy z dzieckiem nadpobudliwym należy zachować spokój i rozsądek. Nie można pozwolić, aby niepokój i nadruchliwość dziecka udzieliły się dorosłym. Jest to niezbędny warunek. - Należy zwrócić uwagę na staranne wykonywanie prac oraz ich ukończenie, a także utrzymywanie zainteresowania na zadaniu przez częste jego zmiany. Zawsze wracamy do pracy rozpoczętej i zakończonej. - Oddziaływać na dziecko należy powoli, bez pośpiechu, głosem nieco stłumionym, jakby w zwolnionym tempie, nie krzykiem. Literatura cytowana: J.Strelau, Temperament i typ układu nerwowego, Warszawa 1969, PWN J.Elliott, M. Place, Dzieci i młodzież w kłopocie,warszawa 2000,WSPS /opracowała- Grażyna Zaremba/ 6 / 6

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO ZALECENIA DLA NAUCZYCIELI Wiele informacji napisano już na temat dzieci nadpobudliwych psychoruchowo. Postępowanie z nimi wciąż jednak stanowi ogromny problem

Bardziej szczegółowo

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog ADHD - nazewnictwo Wg DSM - IV TR: ADHD Attention Deficit Hyperactiviti Disorder /zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO

DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO Nadpobudliwość psychoruchowa już od wielu lat jest tematem wielu badań, dyskusji i opracowań. To jedno z najczęściej występujących zaburzeń wieku rozwojowego. Badania

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Literka.pl Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Data dodania: 2012-04-17 22:43:53 W referacie przedstawiłam, w oparciu o fachową literaturę przedmiotu, definicję

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera Metoda Integracji Sensorycznej (SI) jest to nowoczesna i bardzo skuteczna forma diagnozy i terapii dzieci. Integracja Sensoryczna opiera się na neurofizjologicznych podstawach klinicznej obserwacji i standaryzowanych

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Opracował zespół wychowawców klas IV-VI 1. Idea i założenia teoretyczne programu Sytuacja

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Dr hab. Aneta R. Borkowska Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii UMCS Lublin Nadpobudliwość

Bardziej szczegółowo

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SYLWIA WALERYCH ADHD ADHD PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH Praca z dzieckiem z ADHD Autor: Sylwia Walerych psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pracuje z dziećmi

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI Opracowała Emilia Szeliga na podstawie warsztatów organizowanych przez Wydawnictwo MAC w dniu 24.11.2005r. oraz literatury przedstawionej

Bardziej szczegółowo

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback to skuteczna metoda terapeutyczna zwiększająca skuteczność funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami.

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami. CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY REAKCJI POSTRAUMATYCZNEJ: Wyraziste, natrętne wspomnienia Przeżywanie z fotograficzną dokładnością traumatycznych wydarzeń /widoki, dźwięki, zapachy/ + objawy wegetatywne /bicie

Bardziej szczegółowo

Jak organizować pracę z dziećmi przejawiającymi objawy nadpobudliwości psychoruchowej.

Jak organizować pracę z dziećmi przejawiającymi objawy nadpobudliwości psychoruchowej. Jak organizować pracę z dziećmi przejawiającymi objawy nadpobudliwości psychoruchowej. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej to grupa zaburzeń charakteryzujących się brakiem wytrwałości w realizacji wymagających

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Trudności wychowawcze mają tak naprawdę najlżejszy ciężar gatunkowy, poważniejsze od nich są zaburzenia emocjonalne, a jeszcze cięższe jest

Bardziej szczegółowo

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Szkoła Podstawowa nr 9 im. Bohaterów Westerplatte w Koninie Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Opracowała: Nauczyciel wspierający - Iwona Żak Wstęp Uczniowie z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Ewa Pohorecka 08.06.2015 Kraków Rozwój emocjonalny dziecka kładzie podwaliny pod rozwój każdej innej zdolności umysłowej Na długo przed

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej

Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej Wychowanie jest długim i skomplikowanym procesem, na którego przebieg wpływa wiele czynników wzajemnie warunkujących się, działających w różnorakich powiązaniach

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Opracował zespół wychowawców klas 0-III 1. Idea i założenia teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej Zespół nadpobudliwości psychoruchowej 1. Charakterystyka objawów Zespół nadpobudliwości psychoruchowej w terminologii medycznej określany jest jako zespół hiperkinetyczny lub zespół ADHD (od angielskiej

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW CO TO JEST DEPRESJA? Depresja jako choroba czyli klinicznie rozpoznany zespół depresyjny to długotrwały, szkodliwy i poważny

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

Anna Stocka JAK ZROZUMIEĆ DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO?

Anna Stocka JAK ZROZUMIEĆ DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO? Anna Stocka JAK ZROZUMIEĆ DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO? PRZYCZYNY I PRZEJAWY ZABURZENIA "Dominik ciągle biega, macha rękami i podskakuje bez powodu. Podczas zabawy jest bardzo hałaśliwy i przeszkadza

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH w Zespole Edukacyjnym Przedszkolu Integracyjnym Gromadka Misia Uszatka w Skwierzynie

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH w Zespole Edukacyjnym Przedszkolu Integracyjnym Gromadka Misia Uszatka w Skwierzynie PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH w Zespole Edukacyjnym Przedszkolu Integracyjnym Gromadka Misia Uszatka w Skwierzynie I. Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej

ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej Jedno z najczęstszych zaburzeń wieku rozwojowego. ZauwaŜane

Bardziej szczegółowo

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii nr WND- POKL.03.03.02-00-022/08 pt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W UJEŻDZIE GÓRNYM

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W UJEŻDZIE GÓRNYM PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W UJEŻDZIE GÓRNYM Szczegółowy wykaz procedur: 1. Procedura postępowania z dzieckiem sprawiającym trudności wychowawcze. 2. Procedura

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

A n d r z e j M a j e w s k i

A n d r z e j M a j e w s k i P a p i e r o s y i a l k o h o l s ł u s z n i e n a z y w a n e s ą u ż y w k a m i, g d y ż z u ż y w a j ą c z ł o w i e k a A n d r z e j M a j e w s k i Uzależnienie - nabyta potrzeba wykonywania

Bardziej szczegółowo

Sześciolatek w szkole. Aldona Bystrzyńska Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna nr 3 w Gdańsku

Sześciolatek w szkole. Aldona Bystrzyńska Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna nr 3 w Gdańsku Sześciolatek w szkole Aldona Bystrzyńska Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna nr 3 w Gdańsku Koncepcja gotowości szkolnej Gotowość szkolna ma wielowymiarowy charakter, wyznaczony przez zadania rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD. Oprac. Adam M. Zalepa

Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD. Oprac. Adam M. Zalepa Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD Oprac. Adam M. Zalepa ADHD / ADD Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (Attention Deficyt/Hiperactivity

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność.

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność. Mity, fakty, diagnoza i terapia ADHD, to tylko część informacji, z którymi możesz się zapoznać czytając niniejszy artykuł. Sprawdź jak zachowuje się dziecko dotknięte ADHD i co robić, aby pomóc mu odnaleźć

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi)

Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi) Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi) W każdej klasie są uczniowie, dla których nauka to problem, którym uczenie się sprawia poważne trudności.

Bardziej szczegółowo

Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel?

Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel? Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel? Małgorzata Moszyńska-Dumara WSSD OLSZTYN OBJAWY KLINICZNE Brak

Bardziej szczegółowo

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać?

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Opracowanie: Anna Kropiewnicka Nadpobudliwość psychoruchowa ma swój początek zwykle w ciągu pierwszych 5 lat życia dziecka. W tym okresie trudno ją jednak rozpoznać.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIE FIZYCZNE mgr ROBERT JÓŹWIAK. Ocena śródroczna i końcoworoczna obejmuje:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIE FIZYCZNE mgr ROBERT JÓŹWIAK. Ocena śródroczna i końcoworoczna obejmuje: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIE FIZYCZNE mgr ROBERT JÓŹWIAK Ocena śródroczna i końcoworoczna obejmuje: 1. Ocenę uzyskaną ze sprawności kondycyjno-koordynacyjnej(warunkowo). 2. Ocenę uzyskaną ze

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna.

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna. Czym jest ADHD ADHD jest sformułowaniem, które coraz częściej słyszymy w szkołach. Stwierdzenie, że dziecko cierpi na ADHD jest często negatywnie odbierane przez rodziców i otoczenie. Zdarza się również,

Bardziej szczegółowo

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie.

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Karierę zawodową trzeba świadomie zaplanować. Warto wyznaczyć sobie cel bądź cele, do których będziemy dążyć. Zanim to jednak nastąpi, należy poznać szereg czynników

Bardziej szczegółowo

Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO?

Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO? Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO? Moje dziecko nigdy nie usiedzi na miejscu. Ciągle słyszę że Darek z kimś się pobił, w przedszkolu skarżą się że nie można koło niego

Bardziej szczegółowo

Maria Cypel Szkoła Podstawowa w Woli Kamockiej DZIECKO Z ADHD

Maria Cypel Szkoła Podstawowa w Woli Kamockiej DZIECKO Z ADHD Maria Cypel Szkoła Podstawowa w Woli Kamockiej DZIECKO Z ADHD Podstawowym zadaniem współczesnej szkoły jest między innymi zapewnienie wszystkim dzieciom harmonijnego i wszechstronnego rozwoju pod względem

Bardziej szczegółowo

Błędy wychowawcze. Koncepcja Antoniny Guryckiej. Opr. Karolina Torebko

Błędy wychowawcze. Koncepcja Antoniny Guryckiej. Opr. Karolina Torebko Błędy wychowawcze Koncepcja Antoniny Guryckiej Opr. Karolina Torebko Błąd wychowawczy to takie zachowanie wychowawcy, które stanowi realną przyczynę (lub ryzyko) powstania szkodliwych dla rozwoju wychowanka

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU Pojęcie stresu wprowadzone zostało przez Hansa Hugona Selve`a, który u podłoża wielu chorób somatycznych upatrywał niezdolność człowieka do radzenia sobie ze stresem.

Bardziej szczegółowo

Wychowanie dziecka nadpobudliwego psychoruchowo.

Wychowanie dziecka nadpobudliwego psychoruchowo. 1 Wychowanie dziecka nadpobudliwego psychoruchowo. W naszej praktyce szkolnej nieustannie mamy do czynienia z uczniami, którzy swoim zachowaniem na lekcji oraz podczas przerw lekcyjnych zakłócają porządek.

Bardziej szczegółowo

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Dorota Merecz Zakład Psychologii Pracy Psychologiczne konsekwencje uczestnictwa w wypadku

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 2 ŹRÓDŁA STRESU, FAZY ORAZ REAKCJE NA STRES

LEKCJA 2 ŹRÓDŁA STRESU, FAZY ORAZ REAKCJE NA STRES LEKCJA 2 ŹRÓDŁA STRESU, FAZY ORAZ REAKCJE NA STRES Źródła stresu- kryteria wyodrębniania: Częstotliwość występowania i czas trwania (tj. stres incydentalny, stres chroniczny). Siła, intensywność bodźca

Bardziej szczegółowo

Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji

Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji Dr Teresa Opolska Polskie Towarzystwo Dysleksji Fakty i kontrowersje wokół dysleksji

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJOWA DZIECKA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ. dr Aleksandra Piotrowska

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJOWA DZIECKA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ. dr Aleksandra Piotrowska CHARAKTERYSTYKA ROZWOJOWA DZIECKA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ dr Aleksandra Piotrowska Rozwój fizyczny i ruchowy 1.Przeciętny wzrost i waga: 6-latka: 115 cm, waga 21 kg 10-latka: 138 cm, waga 33 kg skok

Bardziej szczegółowo

Czy to smutek, czy już depresja?

Czy to smutek, czy już depresja? Niebezpieczna siostra smutku jak rozpoznać i poradzić sobie z depresją? Warsztaty dla uczniów Czy to smutek, czy już depresja? Podstawowe różnice Smutek To emocja, której doświadczanie jest naturalne dla

Bardziej szczegółowo

ADHD- zespół nadpobudliwości psychoruchowej

ADHD- zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD- zespół nadpobudliwości psychoruchowej Zaburzenie rozwojowe wpisane w klasyfikację chorób dzieci i młodzieży : ICD 10 raz DSM IV Diagnozowane przez psychiatrę. Ma ono charakter strukturalny i czynnościowy.

Bardziej szczegółowo

Niepowodzenia szkolne. Przyczyny, skutki, zapobieganie.

Niepowodzenia szkolne. Przyczyny, skutki, zapobieganie. Literka.pl Niepowodzenia szkolne. Przyczyny, skutki, zapobieganie. Data dodania: 2012-02-10 14:11:17 Autor: Anna Bajorek W referacie przedstawione zostało zagadnienie niepowodzeń szkolnych dzieci i młodzieży

Bardziej szczegółowo

NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Przedszkole Niepubliczne Niezapominajka 2014-12-01 w Gliwicach NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Duża aktywność ruchowa jest charakterystyczna dla wszystkich dzieci w wieku przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż CHOROBY NEUROLOGICZNE TO WSZYSTKIE SCHORZENIA ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM ORGANICZNYM FUNKCJONOWANIEM OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO

Bardziej szczegółowo

Tego e-booka otrzymujesz dzięki: www.ksiazkidosluchania.tnb.pl CHARAKTERYSTYKA NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ DZIECI

Tego e-booka otrzymujesz dzięki: www.ksiazkidosluchania.tnb.pl CHARAKTERYSTYKA NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ DZIECI Tego e-booka otrzymujesz dzięki: www.ksiazkidosluchania.tnb.pl CHARAKTERYSTYKA NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ DZIECI Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo wyróżniają się określonym zespołem cech zachowania.

Bardziej szczegółowo

DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA

DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA DR URSZULA GEMBARA TWÓRCZOŚĆ A ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W KONTEKŚCIE PRACY NAUCZYCIELA Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plan prezentacji: 1. Rozumienie

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza.

Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza. Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza. SKALA ZACHOWANIA DZIECKA 4-5-LETNIEGO ROZWÓJ POZNAWCZY KOMPETENCJE JĘZYKOWE I. Zdolność do koncentrowania uwagi 1. Nie skupia

Bardziej szczegółowo

Przeciwwskazania zdrowotne ograniczające możliwości wyboru kierunku kształcenia

Przeciwwskazania zdrowotne ograniczające możliwości wyboru kierunku kształcenia Wybór zawodu a warunki zdrowotne Wkrótce podejmiecie decyzję edukacyjno-zawodową (dotyczącą wyboru szkół ponadgimnazjalnych i zawodu). Ważnym czynnikiem decydującym o tym czy zostaniecie przyjęci do danego

Bardziej szczegółowo

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Podjęcie przez dziecko obowiązku szkolnego wiąże się z początkiem nowego, bardzo ważnego etapu w jego życiu. Przechodząc z wieku przedszkolnego w wiek wczesnoszkolny

Bardziej szczegółowo

ANKIETA REKRUTACYJNA

ANKIETA REKRUTACYJNA ANKIETA REKRUTACYJNA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety rekrutacyjnej, której celem jest zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji uczestników projektu Wszyscy razem. 1. Imię i

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Opracowała: K. Komisarz

Opracowała: K. Komisarz Opracowała: K. Komisarz EEG ElektroEncefaloGraf - aparat do pomiaru fal mózgowych i oceny pracy mózgu. BIOFEEDBACK - z ang. biologiczne sprzężenie zwrotne (dostarczanie człowiekowi informacji zwrotnej

Bardziej szczegółowo

Potrzeby i możliwości dziecka 6-letniego u progu szkoły. Prof. dr hab. Anna Klim-Klimaszewska Akademia Podlaska Siedlce

Potrzeby i możliwości dziecka 6-letniego u progu szkoły. Prof. dr hab. Anna Klim-Klimaszewska Akademia Podlaska Siedlce Potrzeby i możliwości dziecka 6-letniego u progu szkoły Prof. dr hab. Anna Klim-Klimaszewska Akademia Podlaska Siedlce Dojrzałość emocjonalno-społeczna: stopień samodzielności, zaradność, chęć i łatwość

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej...

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej... Zespół nadpobudliwości psychoruchowej..... Jak pracować z dzieckiem z ADHD? opracowała Beata Osial Zespół nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD ) to schorzenie w większości przypadków przekazywane dziedzicznie.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNO WYCHOWAWCZY RAZEM PROŚCIEJ

PROGRAM PROFILAKTYCZNO WYCHOWAWCZY RAZEM PROŚCIEJ PROGRAM PROFILAKTYCZNO WYCHOWAWCZY RAZEM PROŚCIEJ Rok szkolny 2013/2014 Program profilaktyczny Razem prościej rok szkolny 2013/2014 I Uzasadnienie programu: Współczesna cywilizacja coraz bardziej staje

Bardziej szczegółowo

- występują one w kilku formach aktywności dziecka (np. nie tylko w szkole, ale i w domu);

- występują one w kilku formach aktywności dziecka (np. nie tylko w szkole, ale i w domu); Urszula Oszwa Rok: Wydawnictwo: Miejsce wydania: Są dzieci, które wyglądają jakby myślały o niebieskich migdałach. Patrzą, ale nie widzą, słyszą ale nie słuchają tego, co się do nich mówi, nie reagują

Bardziej szczegółowo

ADHD u dzieci w wieku szkolnym

ADHD u dzieci w wieku szkolnym ADHD u dzieci w wieku szkolnym ADHD czyli Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (skrót z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) określany jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Ukryty wróg depresja dziecięca

Ukryty wróg depresja dziecięca Ukryty wróg depresja dziecięca Depresja jest chorobą. Z powodu depresji leczy się blisko 8 tyś. dzieci w Polsce. Specjaliści twierdzą, że nie jest to pełna skala zjawiska. Chorobę tą diagnozuje się trudno,

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z AUTYZMEM W PRZEDSZKOLU

DZIECKO Z AUTYZMEM W PRZEDSZKOLU DZIECKO Z AUTYZMEM W PRZEDSZKOLU Autyzm dziecięcy należą do grupy tzw. całościowych zaburzeń neurorozwojowych, do których zaliczane są również specyficzne trudności szkolne oraz specyficzne zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63 Wstęp Przedmowa n 1. Cele, założenia i zastosowanie psychologii 13 1.1. Analiza zachowania i doznawania jako zadanie psychologii 14 1.2. Psychologia jako dziedzina badań 16 1.2.1. Cele badań naukowych

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Prof. nadzw. dr hab. ANETA R. BORKOWSKA INSTYTUT PSYCHOLOGII UMCS Zaburzenia eksternalizacyjne Obejmują problemy z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na Hasło tegorocznych Światowych Dni Zdrowia obchodzonych 7 kwietnia brzmi: Depresja - porozmawiajmy o niej. Specjaliści pracujący w naszej szkole zachęcają wszystkich rodziców do pogłębienia wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

Program terapeutyczno-edukacyjny Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł - gimnastyka mózgu

Program terapeutyczno-edukacyjny Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł - gimnastyka mózgu Opracowała: Katarzyna Szydłowska Wprowadzenie Dziecko rodzi się z kompleksem naturalnych sił- odruchów i instynktów. Naturalnie dane odruchy i pierwotne ruchy w procesie ich przyswajania w okresie niemowlęcym,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH W PRZEDSZKOLU PROBLEMY WYCHOWAWCZE Szczegółowy wykaz procedur: 1. Procedura postępowania z dzieckiem sprawiającym trudności wychowawcze. 2. Procedura postępowania

Bardziej szczegółowo

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Co to jest FAS? FAS czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alkohole Syndrome) to zespół zaburzeń występujących u dziecka, będący wynikiem

Bardziej szczegółowo

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD -

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - mgr inż. Tamara Olszewska Psychopedagog Przewodnicząca Kola Pomocy Dzieciom z ADHD TPD w Szczecinie Kierownik

Bardziej szczegółowo

Diagnoza funkcjonalna dziecka

Diagnoza funkcjonalna dziecka Diagnoza funkcjonalna dziecka Dane dziecka: i opis środowiska wychowującego Imię i nazwisko: XX, chłopiec Wiek dziecka: 3,6 Nie uczęszcza do przedszkola Rodzice: wykształcenie mama- wyższe, ojciec średnie

Bardziej szczegółowo

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Istota zdolności Zdolności to różnice indywidualne, które sprawiają,

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Katarzyna Fenik-Gaberle Kraków, 12.10.2017 r. Przemoc w rodzinie wobec dziecka Przemoc doświadczanie (z reguły powtarzalne) trudnych emocji: niepokoju,

Bardziej szczegółowo

PG im. Tadeusza Kościuszki w Kościerzycach nadzór pedagogiczny nauczanie problemowe

PG im. Tadeusza Kościuszki w Kościerzycach nadzór pedagogiczny nauczanie problemowe Problem badawczy: to pewna trudność (praktyczna lub teoretyczna), która rozwiązywana jest na drodze aktywności badawczej; jest to trudna i niepewna sytuacja, zawierająca niepełne dane; stanowi pewien rodzaj

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, po angielsku Attention Deficyt Hyperactivity Disodrer, znany pod nazwą ADHD.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, po angielsku Attention Deficyt Hyperactivity Disodrer, znany pod nazwą ADHD. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, po angielsku Attention Deficyt Hyperactivity Disodrer, znany pod nazwą ADHD. ADHD występuje na całym świecie, we wszystkich kulturach. Zaburzenie to jest rozpoznawane

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

Co to jest integracja sensoryczna?

Co to jest integracja sensoryczna? 15 Co to jest integracja sensoryczna? Termin integracja pochodzi od łacińskiego słowa integratio i oznacza składanie całości. Integracja w układzie nerwowym polega na tym, że komórka nerwowa (neuron) położona

Bardziej szczegółowo

Czy zaburzenia uwagi to naprawdę zaburzenia uwagi?

Czy zaburzenia uwagi to naprawdę zaburzenia uwagi? Dr Aneta Borkowska Czy zaburzenia uwagi to naprawdę zaburzenia uwagi? Nauczyciele nauczania początkowego i klas zerowych, w okresie ostatnich kilku lat obserwują niepokojące ich zjawisko. Twierdzą, że

Bardziej szczegółowo

Reakcja ciała na stres

Reakcja ciała na stres 1.8.3 Ciało a stres Reakcja ciała na stres Człowiek jest wyposażony w specjalny mechanizm reagowania na stres. Mechanizm ten został opisany przez dr Cannona, który nazwał go reakcją walki lub ucieczki,

Bardziej szczegółowo

10. MODEL PRACY Z UCZNIEM Z ADHD

10. MODEL PRACY Z UCZNIEM Z ADHD POZIOM DIAGNOSTYCZNY 10. MODEL PRACY Z UCZNIEM Z ADHD dr Danuta Al-Khamisy, mgr Urszula Gosk Identyfikacja trudności edukacyjnych ucznia z ADHD Jakie informacje i zalecenia zawarte są w opinii ucznia z

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia behawioralne

Uzależnienia behawioralne prof. ndzw. dr hab. Mariusz Jędrzejko Uzależnienia behawioralne Mechanizmy cyberzaburzeń www.cps.edu.pl Wielki zmasowany atak 96% ogląda codziennie 87% - 2,5h przebywa dziennie Mamy 54 mln telefonów Wielkie

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Piotr Kowolik Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci w młodszym wieku szkolnym : wprowadzenie do tematu. Nauczyciel i Szkoła 1-2 (26-27), 9-24

Piotr Kowolik Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci w młodszym wieku szkolnym : wprowadzenie do tematu. Nauczyciel i Szkoła 1-2 (26-27), 9-24 Piotr Kowolik Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci w młodszym wieku szkolnym : wprowadzenie do tematu Nauczyciel i Szkoła 1-2 (26-27), 9-24 2005 Piotr Kowolik Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci w młodszym

Bardziej szczegółowo

I. Dziecko w wieku przedszkolnym

I. Dziecko w wieku przedszkolnym Osoby z Zespołem Asperger a muszą zmagać się z odtrąceniem i brakiem zrozumienia, mimo najszczerszych chęci nawiązania przyjaźni. Takie i wiele innych problemów towarzyszą osobom z AS na różnych etapach

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZE RODZICÓW DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZE RODZICÓW DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Największą krzywdę, jaką możemy zrobić dziecku, o którym mówi się, że jest trudne, to zabić w nim wiarę w to, że ukryte w nim dobro może zatriumfować. (M. Grzegorzewska) TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZE RODZICÓW

Bardziej szczegółowo

Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to:

Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to: Uwaga Po co nam uwaga? Podstawowe zadania uwagi to: Orientowanie się organizmu ku bodźcom sensorycznym (szczególnie wzrokowym) Badanie elementów przestrzeni (zewnętrznej i wewnętrznej) Utrzymywanie organizmu

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku mającemu trudności w nauce czytania i pisania?

Jak pomóc dziecku mającemu trudności w nauce czytania i pisania? Jak pomóc dziecku mającemu trudności w nauce czytania i pisania? Stopniowe opanowanie umiejętności czytania i pisania stanowi jeden z najistotniejszych elementów nauki w zerówce jak i w pierwszych latach

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ EMOCJONALNY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM. mgr Małgorzata Pawlik

ROZWÓJ EMOCJONALNY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM. mgr Małgorzata Pawlik ROZWÓJ EMOCJONALNY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM mgr Małgorzata Pawlik Emocje to krótkotrwałe zjawiska psychologiczne i fizjologiczne, stanowiące skuteczny sposób przystosowania się do zmiennych wymogów

Bardziej szczegółowo