II/POKL/8.1.2/25/2010

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "II/POKL/8.1.2/25/2010"

Transkrypt

1 Tom 8 Klaster drzewny, klaster energii odnawialnych, klaster chemiczny. Możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjnoruchowego w województwie opolskim

2 Projekt Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu Klastry - badania warunków funkcjonowania i możliwości rozwoju w woj. opolskim nr II/POKL/8.1.2/25/2010 Projekt realizowany w ramach Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i budżetu państwa

3 Recenzenci dr hab. Barbara Kaszowska, prof. PO dr Zenona M. Nowak Projekt okładki Janina Drozdowska Redakcja i korekta Agnieszka Jakutajć-Zalewska Redakcja techniczna ISBN WYDAWNICTWO INSTYTUT ŚLĄSKI Sp. z o.o. Opole, ul. Piastowska 17, tel. (77) Nakład 200 egz. Objętość... ark. wyd.,... ark. druk.

4 SPIS TREŚCI WSTĘP [Tadeusz Pokusa] Część I Iwona Święch-Olender, Roland Kulig, Aneta Rzepińska Klaster drzewny, klaster energii odnawialnych, klaster chemiczny 1. Wprowadzenie 2. Cel, zakres i metody prowadzonych badań 3. Klaster drzewny case study 3.1. Proces powstania i rozwoju inicjatywy klastrowej 3.2. Potencjał kadrowy, finansowy i infrastrukturalny klastra 3.3. Aktywność i skuteczność rynkowa 3.4. Rozwój zasobów ludzkich 3.5. Rola otoczenia w procesie rozwoju klastra 3.6. Przywództwo w klastrze 3.7. Wnioski i rekomendacje 4. Klaster energii odnawialnych case study 4.1. Proces zawiązywania inicjatywy klastrowej 4.2. Potencjał kadrowy, finansowy i infrastrukturalny klastra 4.3. Aktywność i skuteczność rynkowa klastra 4.4. Rozwój zasobów ludzkich 4.5. Rola otoczenia w procesie rozwoju klastra 4.6. Przywództwo w klastrze 4.7. Wnioski i rekomendacje 5. Klaster chemiczny case study 5.1. Proces zawiązania inicjatywy klastrowej 5.2. Potencjał kadrowy, finansowy i infrastrukturalny klastra 5.3. Aktywność i skuteczność rynkowa 5.4. Rozwój zasobów ludzkich 5.5. Rola otoczenia w procesie rozwoju klastra 5.6. Przywództwo w klastrze

5 5.7. Wnioski i rekomendacje 6. Podsumowanie Część II Bogusława Skulska, Marcin Haberla, Aleksandra Kuźmińska-Haberla, Anna Jankowiak, Artur Kotliński, Jarosław Sawicki Możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim 1. Wprowadzenie 2. Analiza desk research dotycząca funkcjonowania i rozwoju klastrów rekreacyjnoruchowych w Polsce i na świecie 2.1. Metodologia 2.2. Klastry w teorii 2.3. Zjawisko klasteringu w Polsce 2.4. Wspieranie klastrów i polityka proklastrowa 2.5. Klastry turystyczne 3. Badania jakościowe dotyczące możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim (raport z badań IDI) 3.1. Metodyka badań 3.2. Charakterystyka badanych 3.3. Analiza wyników Informacje o firmie i działalności na Opolszczyźnie Zrzeszanie się firm Funkcjonowanie w klastrach 4. Badania jakościowe dotyczące możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim (raport z badań FGI) 4.1. Metodyka badań i ograniczenia 4.2. Charakterystyka badanych 4.3. Analiza wyników Warunki prowadzenia działalności gospodarczej w województwie opolskim Kooperacja przedsiębiorstw

6 Klastry Czynniki rozwojowe i ograniczające funkcjonowanie i rozwój klastra rekreacyjno-ruchowego Miejsce powstania i funkcjonowania klastra Propozycje nazwy dla kastra rekreacyjno-ruchowego Współpraca między klastrami Ocena szans powstania klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim 5. Badania ilościowe dotyczące możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim (raport z badań ankietowych) 5.1. Metodyka badań i ograniczenia Badania ankietowe wspomagane pytaniami otwartymi (kwestionariusz ankietowy) metodą ankiet CATI 5.2. Charakterystyka próby badawczej 5.3. Analiza wyników 6. Podsumowanie Załącznik 1. Analiza SWOT powstającego klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim Załącznik 2. Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego Załącznik 3. Scenariusz zogniskowanego wywiadu grupowego (FGI) Załącznik 4. Ankieta do badania ilościowego

7 WSTĘP Z prawdziwą satysfakcją prezentujemy Czytelnikom kolejną książkę wydaną w tym roku przez Wyższą Szkołę Zarządzania i Administracji w Opolu w ramach projektu Klastry badania warunków funkcjonowania i możliwości rozwoju w województwie opolskim pt. Klaster drzewny, klaster energii odnawialnych, klaster chemiczny. Możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjno-ruchowego w województwie opolskim. Wskazuje to, jak sądzimy, dobitnie, że uczelnia nasza należycie docenia znaczenie tej problematyki, stanowiąc ważne regionalne centrum badań w tym zakresie. Ponieważ owa publikacja w założeniu trafić ma poza zarządzającymi i politykami gospodarczymi także do rąk m.in. naukowców, studentów, samorządowców i konsultantów, przypomnieć można, iż znaczenie problematyki klastrów trudno jest przecenić. Projekt ten jest kompleksową propozycją badań w temacie perspektyw rozwoju i uwarunkowań funkcjonowania inicjatyw klastrowych w województwie opolskim. Składa się z dziesięciu modułów badawczych poświęconych różnym aspektom tworzenia klastrów od analizy statystycznej potencjału opolskich firm, przez przygotowanie bilansu strategicznego województwa opolskiego, badania sektorów: publicznego, badawczo-rozwojowego i otoczenia biznesu do sporządzenia prognozy rozwoju klastrów w naszym regionie. Badania realizują m.in. naukowcy z Wrocławia, Politechniki Śląskiej, Politechniki Opolskiej, Uniwersytetu Opolskiego, PIN Instytutu Śląskiego w Opolu oraz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu. Warto podkreślić, że wykształcenie się swoistej tkanki instytucjonalno-organizacyjnej w postaci klastra warunkuje we współczesnej gospodarce osiągnięcie i utrzymanie przewagi konkurencyjnej na szczeblu krajowym i międzynarodowym. Warunki produkcji i dystrybucji towarów w gospodarce światowej w ostatnich latach bardzo się zmieniły, ponieważ wymogi dotyczące oferty towarowo-usługowej uległy znaczącym przeobrażeniom. Jedną z istotnych możliwości tych zmian jest integracja procesów zachodzących m.in. w zarządzaniu klastrami. Klastry bowiem generują potencjały współpracy przedsiębiorstw działających w jednej lub podobnych branżach, a także w sferze nauki oraz samorządności. Działanie w ramach klastra ułatwia też tworzenie i wdrażanie nowych technologii. Idea klastrów jest silnie powiązana z marketingiem i zarządzaniem strategicznym. Jej znaczenie wzrasta szczególnie ze względu na zmiany na rynkach, powodujące podwyższenie poziomu oferowanych usług dystrybucyjnych i zwiększające konkurencje między firmami. Pod presją zmian rynku producenci, dystrybutorzy i usługodawcy logistyczni oferują klientom niezawodne dostawy, wygodę w obsłudze, niezbędną komunikację w sprawie zamówień i

8 coraz krótszy czas dostawy. Podstawą tej konkurencyjnej oferty są wysokie możliwości w zakresie kształtowania procesów logistyczno-marketingowych i obsługi klienta, które w ostateczności mogą prowadzić do wyższego udziału w rynku i wyższych zysków. Praca składa się z dwóch niezależnych części. Część pierwsza, to kompleksowe przedstawienie procesu genezy i rozwoju trzech przedsięwzięć klastrowych: Śląskiego Klastra Drzewnego, Ekoenergii Opolszczyzny oraz Innowacyjnej Chemii. Stanowią one integralny przedmiot badań w aspekcie metodologii ich tworzenia oraz formalizowania ze szczególnym uwzględnieniem problematyki finansowej, infrastrukturalnej i kadrowej. Ponadto w tej części pracy podniesiono kwestię aktywności rynkowej klastrów i efektywności podejmowanych przez nie zadań, a także zależności między środowiskiem naukowym, biznesowym i sektorem publicznym, akcentując przede wszystkim rolę i kompetencje zatrudnionych kadr. Podjęto w pracy również próbę wnioskowania i nakreślenia podstawowych kierunków działań mogących w sposób istotny pomóc w wypracowaniu skutecznego mechanizmu nawiązywania partnerskich relacji sieciowych. Wydaje się jak wynika z przeprowadzonych badań iż trudno zarysować jeden uniwersalny model takiego mechanizmu, gdyż decyduje głównie o tym podstawowy podmiot strategiczny. Prezentowane w case study sposoby powoływania klastrów dywersyfikują także poziom zaawansowania transferu technologii oraz relacje biznesu z samorządem. Część druga zatytułowana Możliwości funkcjonowania i rozwoju klastra rekreacyjnoruchowego w województwie opolskim jest wprowadzeniem w zakres analizowanej problematyki klastrów i traktuje o podstawach zagadnienia integracji, koncentrując się w szczególności na genezie tej integracji oraz jej ewolucji. Opisuje ona także bardziej szczegółowe zagadnienia w postaci szerokiej weryfikacji opinii firm działających w branży turystycznej na temat powstania klastra rekreacyjno-ruchowego. Klastry jak podkreślono stają się bowiem coraz bardziej popularną formą współpracy w różnych branżach, a jak się wydaje branża rekreacyjno-ruchowa jest bardzo dobrym obszarem do powstawania i rozwoju klastrów, tym bardziej że mimo oficjalnego braku ich identyfikacji formalnej, firmy w branży turystycznej działają na zasadzie podobnej do klastrów już od dawna, ze względu na ich uwarunkowania przestrzenne. Dziękujemy wszystkim Autorom za pracę włożoną w przygotowanie naszej publikacji. Podziękowania składamy również Zespołowi Wydawnictwa Instytut Śląski Sp. z o.o. w Opolu, który podjął się opracowania wydawniczego i druku tejże książki. Tadeusz Pokusa

9 Iwona Święch-Olender Roland Kulig Aneta Rzepińska KLASTER DRZEWNY, KLASTER ENERGII ODNAWIALNYCH, KLASTER CHEMICZNY. CASE STUDY

10 1. Wprowadzenie Współczesne inicjatywy klastrowe różnią się między sobą pod względem form powstania i funkcjonowania, czynników sprzyjających efektywności konkretnych powiązań kooperacyjnych, czy też optymalnych warunków zacieśniania relacji z bliższym lub dalszym otoczeniem. W zasadzie każdy klaster posiada jedyny w swoim rodzaju zespół cech, odmienną historię powstania i doświadczenia, które w dużej mierze determinują kształt i formułę współpracy poszczególnych jego aktorów. Przytaczane w literaturze przedmiotu przykłady zawiązywanych inicjatyw klastrowych potwierdzają regułę, że brak jest jednego skutecznego antidotum, niwelującego bariery i ograniczenia w procesie zawiązywania i rozwoju współpracy sieciowej w ramach klastrów, zaś rozwiązania wdrożone z powodzeniem w jednym przypadku, częstokroć w innych okazują się nieskuteczne. Niemniej jednak każdy rodzaj doświadczeń pozyskanych poprzez analizę konkretnych przykładów współpracy sieciowej wzbogaca wiedzę na temat pewnych powtarzalnych zjawisk i mechanizmów charakterystycznych dla klastrów, przygotowując tym samym potencjalnych animatorów nowych inicjatyw do wypełniania swej roli w bardziej efektywny sposób, zaś środowiskom zainteresowanym tego rodzaju formułą współpracy ułatwiając dotarcie do sprawdzonych, skutecznych rozwiązań. Badaniem objęto trzy inicjatywy klastrowe w województwie opolskim. Rezultaty przeprowadzonych prac badawczych umożliwiły zgromadzenie obszernego materiału źródłowego, który przedstawia proces powstawania i rozwoju klastrów branży drzewnej, chemicznej oraz energii odnawialnych, z uwzględnieniem szczegółowych informacji na temat uwarunkowań i okoliczności podejmowania i wdrażania poszczególnych działań. Analizując materiał badawczy, starano się zobrazować indywidualny charakter poszczególnych inicjatyw klastrowych oraz wykazać wpływ poszczególnych procesów i decyzji na wyjątkowość zaistniałych powiązań. Ostatecznie jednak, jako efekt finalny przeprowadzonych analiz, podjęto również próbę sformułowania pewnych uogólnień i wspólnych rekomendacji, mogących stanowić istotne wskazówki w wypracowaniu skutecznego modelu zawiązywania współpracy sieciowej.

11 2. Cel, zakres i metody prowadzonych badań 1 Głównym celem podjętych prac badawczych było zgromadzenie kompleksowych danych na temat ścieżki rozwoju trzech wybranych klastrów drzewnego, odnawialnych źródeł energii i chemicznego w województwie opolskim. Jak już wcześniej wspomniano, badania należało zaprojektować w taki sposób, by zgromadzone spostrzeżenia i sformułowane na ich bazie wnioski mogły zostać wykorzystane dla zidentyfikowania pewnych skutecznych mechanizmów wsparcia rozwoju kolejnych tego typu inicjatyw. Za główną metodę realizacji badań przyjęto studium indywidualnego przypadku (case study), którą odpowiednio dostosowano i wdrożono w odniesieniu do każdego z wyłonionych do analizy klastrów. W rezultacie przeprowadzonych prac badawczych uzyskano trzy odrębne, zindywidualizowane opisy zawiązanych inicjatyw klastrowych z uwzględnieniem najważniejszych wniosków i rekomendacji odnośnie możliwości implementacji zastosowanych rozwiązań w odniesieniu do innych tego typu inicjatyw. Działania związane z realizacją wyznaczonych celów badawczych przeprowadzano w okresie od 1 marca do 20 maja 2011 r. Oprócz stosunkowo krótkiego okresu trwania procesu wdrażania przyjętych założeń badawczych, w przygotowanym raporcie z badań uwzględniono w kompleksowy sposób wiele opisów o charakterze retrospektywnym, opartych na przekazie bezpośrednich uczestników zdarzeń bądź też w oparciu o dostępne materiały źródłowe. Poddając się specyfice studium indywidualnego przypadku, w ramach realizowanych badań bazowano w głównej mierze na nawiązanych kontaktach z przedstawicielami struktur klastrowych, a także z przedsiębiorcami, środowiskiem naukowo-badawczym, instytucjami otoczenia biznesu (przy których zainicjowano powstanie inicjatyw klastrowych i/lub przy których one do chwili obecnej funkcjonują), samorządowcami oraz innymi podmiotami i osobami, które mogły pełnić rolę informatorów w obszarze omawianych inicjatyw klastrowych. Z uwagi na specyfikę przyjętej metody badawczej, analizy przybrały w głównej mierze charakter jakościowy. Techniką najczęściej wykorzystywaną w toku prac badawczych był m.in. wywiad swobodny, obserwacja uczestnicząca oraz analiza materiałów zastanych 1 Badania stanowiły jeden z 10 modułów prac badawczych zrealizowanych w ramach projektu Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji Klastry badania warunków funkcjonowania i możliwości rozwoju w województwie opolskim realizowanego w ramach Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i budżetu państwa.

12 (dokumenty urzędowe, oficjalne pisma, notatki ze spotkań, prezentacje multimedialne, materiały szkoleniowe, korespondencja owa, dokumentacja fotograficzna, etc.). Uzyskany w trakcie wywiadów i obserwacji materiał badawczy rejestrowano w formie nagrań za pomocą dyktafonu oraz w formie pisemnych notatek. Ponieważ grupa wszystkich osób, podmiotów i instytucji zaangażowanych w rozwój poszczególnych klastrów poddanych procesowi badawczemu stanowiła nader obszerną populację, wykluczono możliwość przeprowadzenia wywiadów z wszystkimi potencjalnymi respondentami, uznając, że najbardziej zasadny pozostaje dobór odpowiedniej próby. Z uwagi na zamiar zachowania odrębności analiz dotyczących poszczególnych trzech inicjatyw klastrowych, każdą z nich potraktowano jako odrębną populację i dopiero w obrębie pojedynczej struktury wyodrębniono podmioty poddane procesowi badawczemu. Dobór próby badawczej w ramach przeprowadzonych badań miał dosyć uproszczony charakter. W pierwszej kolejności, z uwagi na dobrą znajomość liczby oraz formy prawnej (statusu prawnego) poszczególnych członków klastra, dokonano celowego doboru grup respondentów (koordynator/koordynatorzy klastra przedsiębiorcy wyższe uczelnie jednostki sektora publicznego). Następnie w ramach grupy przedsiębiorców dokonano prostego doboru losowego próby, wyznaczając do badań od 2 (klaster chemiczny) do 5 (klaster drzewny) firm. W pozostałych grupach (koordynator/koordynatorzy klastra wyższe uczelnie jednostki sektora publicznego) dokonano doboru celowego, wyłaniając do badań podmioty najbardziej zaangażowane w proces zawiązywania i rozwoju inicjatywy. Tak skonstruowany mechanizm wyłaniania grona respondentów stosowano trzykrotnie dla każdego z klastrów poddawanych analizie. Biorąc pod uwagę jakościowy charakter analiz oraz zakładany brak wyraźnie dostrzegalnych zależności pomiędzy statusem firmy a rolą odegraną w procesie identyfikacji ścieżki rozwoju klastra, w grupie przedsiębiorców nie dokonywano dodatkowych rozróżnień (np. związanych z liczbą zatrudnionych pracowników bądź wysokością obrotów), traktując grono prywatnych firm jako jednorodny zbiór. W początkowej fazie projektowania prac badawczych ustalono dosyć szeroki zakres przedmiotowy analiz, uznając, że studium powinno przyjąć charakter bardzo obszernego, wieloaspektowego opisu wszystkich możliwych sfer aktywności klastra i jego głównych aktorów. W tym celu przygotowano wyczerpujący kwestionariusz wywiadu, zawierający pytania dotyczące kilkudziesięciu obszarów działania w ramach inicjatyw, z uwzględnieniem m.in. struktury zarządzania, przebiegu poszczególnych faz rozwoju, struktury i wielkości zatrudnienia w firmach przynależących do klastra, procesów dotyczących transferu

13 technologii, kondycji ekonomicznej firm członkowskich, wpływu zaangażowania w działalność klastrową na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw, etc. W toku przeprowadzanych badań konieczne stało się jednak ograniczenie stopnia szczegółowości stosowanej ankiety, a w szeregu przypadków nawet całkowite odejście od wywiadu ustrukturyzowanego na rzecz wywiadów swobodnych. Wiele bowiem spośród zadawanych pytań pozostawało bez odpowiedzi, zwłaszcza w kwestiach analitycznych, wymagających wcześniejszego przygotowania, zestawienia danych, pozyskania odpowiednich informacji i statystyk, etc. Dotychczas osoby i instytucje związane z klastrem nie gromadziły tego typu materiałów, zaś autorzy niniejszego raportu, kierując się głównym celem i metodą podjętych badań (studium przypadku, opis ścieżki rozwoju), celowo unikali prowadzenia pogłębionych prac analitycznych, skupiając swoją uwagę na rezultatach przeprowadzonych wywiadów oraz źródłach zastanych. Ponadto dużą trudność nastręczało takie określenie zakresu przedmiotowego badań, które mogłoby stanowić podstawę do sporządzenia rzetelnego raportu końcowego, zawierającego zagadnienia tematyczne spójne (porównywalne) dla wszystkich trzech inicjatyw klastrowych. Ostatecznie ograniczono zakres tematyczny badań do najważniejszych obszarów problematycznych sformułowanych w sposób ogólny, ujmując w ich opisach wszystkie szczegółowe zagadnienia. Tym samym sformułowano pewne kluczowe kwestie, które znalazły również swoje odzwierciedlenie w strukturze raportu końcowego. Raport ten składa się z trzech zasadniczych części, odpowiadających każdorazowo jednemu z trzech badanych klastrów. Rozdział pierwszy poświęcono problematyce tworzenia i rozwoju Śląskiego Klastra Drzewnego, rozdział drugi inicjatywie w zakresie odnawialnych źródeł energii, tj. klastrowi Ekoenergia Opolszczyzny, natomiast rozdział trzeci inicjatywie Innowacyjna Chemia. W każdym z rozdziałów zastosowano identyczny układ treści, obejmujący: historię zawiązania inicjatywy; potencjał kadrowy, finansowy i infrastrukturalny klastra; aktywność i skuteczność rynkową; rozwój zasobów ludzkich; rolę otoczenia w procesie rozwoju klastra; przywództwo w klastrze; wnioski i rekomendacje. Niezależnie od konkluzji sformułowanych w końcowych częściach każdego z rozdziałów, w raporcie uwzględniono także końcowe wnioski i ogólne rekomendacje

14 dotyczące tak omawianych, jak i innych istniejących lub nowych inicjatyw klastrowych w regionie. Wszystkim osobom, które wyraziły zgodę na udział w badaniach, dzieląc się posiadaną wiedzą i doświadczeniami oraz poświęcając czas na inspirujące dla zespołu badawczego rozmowy na temat ścieżki rozwoju omawianych inicjatyw klastrowych, autorzy opracowania składają serdeczne podziękowania. 3. Klaster drzewny case study 3.1. Proces powstania i rozwoju inicjatywy klastrowej Podejmując rozważania na temat powstania Śląskiego Klastra Drzewnego, należy sięgnąć do początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to niemal jednocześnie powstały dwie odrębne struktury: Izba Gospodarcza Śląsk oraz Klub Stolarza Śląskiego. Izba Gospodarcza Śląsk to organizacja samorządu gospodarczego, powołana do życia w 1993 r. przez samych rzemieślników z terenu ówczesnych województw opolskiego, katowickiego i częstochowskiego. Mając od początku swego istnienia ponadregionalny charakter, Izba starała się reprezentować na arenie regionalnej i ponadregionalnej interesy całego śląskiego rzemiosła. Natomiast Klub Stolarza Śląskiego to typowy przykład udanej inicjatywy oddolnej, będący pierwszą (i udaną) próbą powołania w regionie silnej reprezentacji branżowej, skupiającej w nieformalny sposób firmy zainteresowane realną współpracą biznesową i rozwijaniem więzi koleżeńskich w ramach jednej grupy branżowej. Powstały Klub Stolarza Śląskiego skupiał na początku w swoich szeregach ok. 30 firm producentów stolarki otworowej i firm handlowych, zaopatrujących zakłady stolarskie wywodzące się z terenu województwa opolskiego w materiały i akcesoria do produkcji. Od samego początku swego istnienia Klub dostrzegał potrzebę integracji środowiska stolarskiego w regionie, stworzenia silnej reprezentacji branżowej na zewnątrz, podjęcia wspólnych działań biznesowych i edukacyjnych mających na celu poprawę konkurencyjności opolskiego stolarstwa, poprawy jego wizerunku oraz realizacji szeregu działań, których nie było w ofercie ówczesnych instytucji i organizacji otoczenia biznesu. W pierwszych latach swego istnienia Klub organizował m.in. regularne spotkania informacyjno-integracyjne, udzielał pomocy firmom należącym do klubu, które spotkał wypadek losowy (np. pożar zakładu),

15 stwarzał także możliwość realizacji zleceń poszkodowanej firmy na terenie innego zakładu w ramach solidarnej pomocy koleżeńskiej. Klub włączał się również w różnego rodzaju akcje charytatywne niosąc pomoc potrzebującym osobom prywatnym lub instytucjom. Wielokrotnie podejmowano również zintegrowane przedsięwzięcia promocyjnomarketingowe, jak np. wspólne dla całego Klubu broszury reklamowe, grupowe wystąpienia na targach i wystawach branżowych, wspólna realizacja dużych zleceń, etc., tworząc tym samym zapewne na tym etapie nieświadomie podwaliny przyszłej inicjatywy klastrowej. W ramach Klubu funkcjonował nieformalny Zarząd i Sąd Koleżeński, obowiązywał kodeks etyczny oraz zasady przystępowania do Klubu nowych członków. Budżet Klubu oparty był o regularnie pobierane i ustalane na każdy kolejny rok składki członkowskie. Momentem przełomowym w kierunku rozwijania świadomości potrzeby konsolidacji stolarskiej grupy branżowej, zacieśnienia współpracy gospodarczej między firmami należącymi do Klubu oraz konkretyzowania dotychczasowych powiązań kooperacyjnych, stało się formalne skojarzenie Klubu z Izbą Gospodarczą Śląsk, które nastąpiło w 2000 r., będąc naturalną konsekwencją trwającego już od kilku lat ciągłego procesu zbliżania się Klubu do Izby. Bezpośredni wpływ na podjęcie decyzji o powiązaniu obu struktur miały następujące fakty: najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną grupą branżową w Izbie była wówczas grupa stolarska; na czele władz Klubu i Izby znajdowały się wówczas (w znaczącej przewadze) te same osoby, które posiadały duży wpływ na kształtowanie się polityki rozwoju obydwu struktur organizacyjnych; Klub nie posiadał swojego stałego zaplecza administracyjno-biurowego, Izba posiadała natomiast spory potencjał rozwojowy w tym zakresie (tj. dotyczący wolnych powierzchni biurowych oraz zasobów kadrowych); prawie wszyscy członkowie Klubu byli równocześnie członkami Izby; Izba realizowała wówczas szereg działań dedykowanych branży drzewnej, których Klub był naturalnym odbiorcą; coraz częściej sygnalizowano potrzebę powiązania obydwu struktur, zarówno po stronie Klubu, jak i Izby dla ich obopólnej korzyści. Ostatecznie wiosną 2000 r. decyzją Rady Izby podjęto decyzję o przejęciu formalnej opieki nad Klubem przez biuro Izby Gospodarczej Śląsk a ówczesny menedżer Izby, pełniący obowiązki dyrektora, otrzymał stosowne umocowania do tego, aby zacząć realizować powierzone mu w związku z tą fuzją nowe zadania. Efektem tego były liczne

16 działania dedykowane branży drzewnej, w tym przede wszystkim członkom Izby i Klubu, wśród których do najważniejszych zaliczały się m.in.: organizacja cyklu specjalistycznych szkoleń oraz zagranicznych wizyt studyjnych; organizacja regularnych spotkań członków Klubu (obsługa organizacyjna i logistyczna); organizacja pokazów i prezentacji nowoczesnych systemów i technologii we współpracy z wiodącymi firmami w różnych dziedzinach związanych z branżą drzewną; realizacja grupowego wdrożenia systemu zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000; organizacja spotkań i imprez integracyjno-promocyjnych, np. Gala Biznesu, konkurs dla firm: Firma Roku i Złote Dłuto ; organizacja akcji charytatywnych, np. pomoc powodzianom z Podbeskidzia, zbiórki pieniędzy na cele charytatywne podczas dorocznych Gal Biznesu; bieżąca praca administracyjno-biurowa na rzecz Klubu. Kolejnym przełomem na drodze do powstania klastra było w 2006 r. przystąpienie Izby Gospodarczej Śląsk do ogólnokrajowego projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości pn.: Program Szkoleń Promujących Klastering. W trakcie szkoleń i warsztatów specjalistycznych udało się przekonać większość ich uczestników do powołania w 2006 r. nowej inicjatywy klastrowej o początkowej roboczej nazwie Stolarz Śląski. Ustalono wówczas, że to nowe powiązanie funkcjonować będzie przy Izbie Gospodarczej Śląsk, która jako jego koordynator stanowić będzie dla niej zaplecze administracyjnobiurowe i oficjalną reprezentację na zewnątrz. W trakcie realizowanego w ramach projektu cyklu pięciu zajęć warsztatowych, które odbywały się w okresie od września 2006 r. do marca 2007 r., doszło także do podpisania wstępnych deklaracji członkowskich w inicjatywie klastrowej Stolarz Śląski, do której przystąpiło ostatecznie 56 firm z terenu województw opolskiego, śląskiego, dolnośląskiego i łódzkiego, gdzie najliczniejszą grupę stanowili przedsiębiorcy opolscy. Dzięki warsztatom udało się także określić tzw. schemat blokowy klastra, oddający jego właściwą strukturę organizacyjną, czyli określający jego rdzeń oraz bliższe i dalsze otoczenie (ryc. 1). Rdzeń klastra stanowiło wówczas biuro Izby Gospodarczej Śląsk, pełniące dla niego rolę koordynatora wszystkich działań podejmowanych z inicjatywy i w imieniu członków klastra. Do tzw. otoczenia bliższego klastra zaliczyć można było w tamtym czasie Politechnikę Opolską (PO), Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego (UMWO) oraz Instytut Technik Budowlanych (ITB) z Warszawy. Wszystkie te instytucje pełniły wówczas

17 przede wszystkim rolę obserwatorów, przy jednoczesnej deklaracji gotowości podjęcia bardziej aktywnych form współpracy z klastrem, np. w obszarze projektowym, wspólnej promocji bądź specjalistycznych badań. Otoczenie bliższe Biuro Izby Członkowie klastra dalsze Otoczenie PO, UMWO, ITB w Warszawie Dostawcy, firmy spoza granic klastra świadczące dla niego usługi i firmy współpracujące Ź r ó d ł o: Materiały archiwalne Izby Gospodarczej Śląsk. Ryc. 1. Schemat blokowy klastra drzewnego Już na etapie powstawania klastra drzewnego pojawiać się zaczęły w jego dalszym Dostawcy, firmy spoza granic klastra świadczące dla otoczeniu firmy i instytucje, które niego zainteresowane usługi i firmy współpracujące były nawiązaniem współpracy komercyjnej z racji jego znaczącego potencjału gospodarczego (będącego sumą wartości wielu powiązanych ze sobą podmiotów). Do ich grona zaliczały się np.: banki, ubezpieczalnie, agencje reklamowe, firmy konsultingowe, dostawcy urządzeń i surowców do produkcji. Rosnące zainteresowanie tworzącą się inicjatywą na zewnątrz, chociażby w odniesieniu do określonych powyżej obszarów zaliczonych do otoczenia bliższego i dalszego klastra, sprawiły, że w ramach jego rdzenia rosło sukcesywnie poczucie przewagi konkurencyjnej i przekonanie o słuszności podjętych działań. W efekcie działań projektowych udało się także wypracować ostateczną nazwę dla klastra Śląski Klaster Drzewny (SKD), co korespondowało z zasięgiem terytorialnym

18 występowania siedzib firm należących do klastra, miało być także kojarzone z pozytywnymi cechami śląskiego rzemiosła, takimi jak: etos pracy, wielopokoleniowy i rodzinny charakter firm, przywiązanie do tradycji oraz dążenie do osiągnięcia wysokiego poziomu jakości produktów i usług. Ukoronowaniem starań zmierzających do powołania do życia sformalizowanej struktury klastra była uroczysta inauguracja istnienia Śląskiego Klastra Drzewnego podczas dorocznej Gali Biznesu Izby Gospodarczej Śląsk, która miała miejsce 2 marca 2007 r. w zabytkowych wnętrzach pałacu w Izbicku (ryc. 2). W ramach tego wydarzenia, w którym uczestniczyli poza samymi przedsiębiorcami także przedstawiciele władz szczebla lokalnego i regionalnego oraz media, doszło do podpisania porozumienia o współpracy pomiędzy Śląskim Klastrem Ź r ó d ł o: Izba Gospodarcza Śląsk. Ryc. 2. Gala Biznesu 2007: uroczysta inauguracja Śląskiego Klastra Drzewnego i formalne zawarcie współpracy z Morawsko-Śląskim Klastrem Drzewnym, marzec 2007 r. Drzewnym a Morawsko-Śląskim Klastrem Drzewnym z Mošnova w Republice Czeskiej, z którym SKD od pewnego czasu utrzymywał ożywione kontakty. Dopełnieniem kwestii formalnych związanych z koordynowaniem działalności klastra przez Izbę było przyjęcie stosowną uchwałą Walnego Zgromadzenia Izby nowych zapisów do jej statutu, umożliwiających formalną realizację przez Izbę działań klastrowych i reprezentowanie klastra na zewnątrz. Wspomniane tu Walne Zgromadzenie członków Izby Gospodarczej Śląsk miało miejsce w Pietraszowie 16 czerwca 2007 r. Wkrótce po tym właściwy sąd rejestrowy w Opolu zatwierdził przyjęte na Walnym Zgromadzeniu Izby zmiany statutowe, co otworzyło drogę do dalszego intensywnego rozwoju Śląskiego Klastra Drzewnego u boku Izby, która pozostała jego koordynatorem. SKD stał się pierwszym sformalizowanym klastrem z terenu województwa opolskiego, pozostając w kręgu zainteresowań władz regionu i regionalnych jednostek badawczo-rozwojowych.

19 W marcu 2008 r. w Głuchołazach zorganizowano warsztaty dla członków Śląskiego Klastra Drzewnego, których celem było określenie nowej formuły jego funkcjonowania oraz wypracowanie planu najważniejszych działań w perspektywie krótko-, średnio- i długookresowej. Najważniejszym efektem tych warsztatów była jednak bez wątpienia decyzja o powołaniu do życia nowej formy prawnej klastra, dającej możliwość swobodnej działalności na zasadach komercyjnych oraz realizacji celów biznesowych klastra. Uznano bowiem, że jest to właściwy moment na wdrożenie projektowanych rozwiązań oraz rozpoczęcie długookresowego planu komercjalizacji zawiązanej współpracy sieciowej. Postanowiono rozeznać przy pomocy Izby oraz innych instytucji otoczenia biznesu w ciągu najbliższych kilku miesięcy wszystkie dopuszczalne w oparciu o polskie ustawodawstwo prawne formy funkcjonowania klastrów. Zaproponowano jednocześnie, by w pierwszej kolejności zaznajomić się z zasadami powołania i funkcjonowania klastrów w formie spółki prawa handlowego. W następnych miesiącach po zakończeniu warsztatów (we współpracy Izby Gospodarczej Śląsk, Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki oraz Opolskiego Parku Naukowo-Technologicznego i Politechniki Opolskiej, które zawiązały stosowne porozumienie w tej sprawie) udało się zrealizować na rzecz Śląskiego Klastra Drzewnego szereg istotnych działań nakierowanych na jego przyszłą nową formę prawną oraz pomóc w realizacji niektórych zapisów nowej strategii klastra, wypracowanej w ramach marcowych warsztatów. Do najistotniejszych zadań, które zostały wówczas zrealizowane, można zaliczyć: sporządzenie profili kooperacyjnych firm członkowskich klastra; opracowanie zakresów obowiązków osób funkcyjnych w klastrze, w tym menedżera; sporządzenie i podpisanie umowy dotyczącej współpracy koordynatora klastra (Izba Gospodarcza Śląsk ) z wybranymi instytucjami sektora badawczo-rozwojowego oraz administracji samorządowej; opracowanie listy strategicznych partnerów dla klastra z kraju i zagranicy; przygotowanie i podpisanie deklaracji członkowskich między koordynatorem klastra i firmami członkowskimi; opracowanie kodeksu etycznego oraz zasad przystępowania nowych członków do klastra; opracowanie systemu komunikacji wewnętrznej w klastrze; rozwinięcie współpracy z sektorem B+R; opracowanie i wydanie folderu promocyjnego klastra;

20 dokonanie wstępnej kategoryzacji cenowej produktów i usług klastra w odniesieniu do poziomów: Top Premium, Premium, Standard i Economic; określenie głównych kanałów dystrybucji oraz podstawowych narzędzi promocji produktów i usług klastra; opracowanie listy najważniejszych imprez targowo-wystawienniczych pod kątem branży drzewnej; uruchomienie w serwisie internetowym Izby podstrony internetowej SKD; podjęcie się grupowego wdrażania nowej aprobaty technicznej dla producentów stolarki otworowej; zrealizowanie kilku spotkań informacyjnych z udziałem ekspertów na tematy związane z przyszłą nową formą prawną klastra oraz zasadami wspólnych działań marketingowych; organizację kilku wyjazdów na targi i wystawy branżowe w kraju i zagranicą. Powyższe działania odbywały się głównie z inicjatywy Izby Gospodarczej Śląsk, jednak przy znaczącym wsparciu innych instytucji i organizacji otoczenia biznesu z terenu województwa opolskiego. W rezultacie w lipcu 2008 r. powołano do życia nowy podmiot Śląski Klaster Drzewny Sp. z o.o. z siedzibą w Opolu. W skład klastra-spółki weszły 23 firmy należące wcześniej do klastra-stowarzyszenia. Dla nowego podmiotu sporządzono odpowiednią umowę spółki, która regulowała podstawowe kwestie dotyczące m.in. wysokości wnoszonych udziałów, zasad przystępowania i występowania ze spółki, obszaru działalności oraz jej siedziby. Wybrano także trzyosobowy Zarząd oraz pięcioosobową Radę Programową. W okresie bezpośrednio poprzedzającym powołanie spółki oraz później, w początkowej fazie jej istnienia, największy wysiłek związany z przygotowaniem i realizacją najważniejszych kwestii formalnych (np. treść umowy spółki, konsultacje prawne, proces rejestracji itp.) przejęła na siebie nieodpłatnie jedna z firm należących wcześniej do klastrastowarzyszenia, której współwłaściciel został później powołany także do Zarządu klastraspółki. Umożliwiło to w miarę szybkie i sprawne przejście wszystkich kwestii formalnych i pozwoliło w krótkim czasie stworzyć odpowiednie przesłanki do tego, aby zacząć zajmować się opracowaniem nowej, nakierowanej na działalność komercyjną, strategii działania dla utworzonego podmiotu. W ramach spotkania założycielskiego klastra-spółki zadecydowano także, że nowy podmiot klastrowy będzie miał charakter otwarty i po spełnieniu pewnych kryteriów formalnych (dotyczących przede wszystkim wniesienia wymaganej liczby udziałów), będzie istniała możliwość przyjmowania w poczet jego członków nowych firm, traktowanych jako wartość dodana klastra.

OPOLSKIE CENTRUM ROZWOJU GOSPODARKI

OPOLSKIE CENTRUM ROZWOJU GOSPODARKI OPOLSKIE CENTRUM ROZWOJU GOSPODARKI Inicjatywy klastrowe na Śląsku Opolskim dr Rafał Klimek 1. Pojęcie i charakterystyka klastrów. Klaster to geograficzne skupisko wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych

Bardziej szczegółowo

Opole, 6 grudzień 2013

Opole, 6 grudzień 2013 Opole, 6 grudzień 2013 Fazy rozwoju inicjatywy klastrowej Rola menadżera klastra Budowanie kapitału społecznego i zaufania Rozwijanie powiązań strategicznych Definiowanie strategii i wizji Podejmowanie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim miejsce: Hotel Warmiński - Olsztyn data: 28.06.2011 r. Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o.

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Agenda spotkania Początek spotkania: 10:00 1. Przedstawienie założeń projektu

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Gliwice, 21 listopada 2013 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Gliwice, 21 listopada 2013 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Gliwice, 21 listopada 2013 r. Sieć regionalnych obserwatoriów specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP jest realizowana

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie: zatwierdzenia regulaminu świadczenia usług brokerskich, realizowanych w ramach zadań projektu systemowego pn. Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36 Stowarzyszenie Klastering Polski platformą współpracy międzyklastrowej Ekoinnowacje w nowej perspektywie finansowej kraju i Europie: Środowisko i energia z czego finansować projekty i z kim współpracować?

Bardziej szczegółowo

Formalnoprawne aspekty funkcjonowania klastrów powiązania kooperacyjne

Formalnoprawne aspekty funkcjonowania klastrów powiązania kooperacyjne Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki Formalnoprawne aspekty funkcjonowania klastrów powiązania kooperacyjne Projekt Rozwój Mazowieckiego Klastra Efektywności Energetycznej i Odnawialnych

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r.

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Tytuł projektu Okres realizacji Utworzenie sieci firm w sektorze budownictwa w południowo-zachodniej Wielkopolsce jako szansa wzrostu ich konkurencyjności i innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Przekazanie Państwu specjalistycznej wiedzy z zakresu zarządzania, marketingu, finansów, rozwoju zasobów ludzkich oraz współpracy międzynarodowej.

Przekazanie Państwu specjalistycznej wiedzy z zakresu zarządzania, marketingu, finansów, rozwoju zasobów ludzkich oraz współpracy międzynarodowej. Szanowni Państwo, Mamy zaszczyt zaprosić do wzięcia udziału w projekcie organizowanym na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości POWIĄZANIA KOOPERACYJNE POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW, skierowanym

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

PI Wsparcie rozwoju narzędzi związanych z kontraktowaniem usług społecznych w Koninie.

PI Wsparcie rozwoju narzędzi związanych z kontraktowaniem usług społecznych w Koninie. PI Wsparcie rozwoju narzędzi związanych z kontraktowaniem usług społecznych w Koninie. GENEZA PROJEKTU Niewykorzystany potencjał inwestycyjny Nieefektywna promocja gospodarcza - niski poziom przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY KLASTER Jolanta Maria Kozak Prezes TML Prezes Klastra Designu Innowacji i Mody INICJATORZY KLASTRA: INICJATORZY KLASTRA INSTYTUCJA OKOŁOBIZNESOWA, W ramach tworzonego klastra odpowiada za pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

POLISH WOOD CLUSTER. Koordynator: Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o.

POLISH WOOD CLUSTER. Koordynator: Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. POLISH WOOD CLUSTER Koordynator: Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. Polish Wood Cluster jako przykład budowy powiązań kooperacyjnych i konkurencji przedsiębiorców Siedziba Polish Wood Cluster

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP 2014 Joanna Podgórska Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP Wsparcie klastrów na poziomie krajowym i regionalnym Konferencja

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości 3-4 marca 2010r. Targi Kielce, ul. Zakładowa 1, Kielce OFERTA DLA WYSTAWCY VIII Świętokrzyska Giełda

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo Technologiczny Polska Wschód w Suwałkach, ul. Innowacyjna 1 Suwalska Specjalna Strefy Ekonomicznej S.A. i firma Prospects

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Dnia 20.08.2015 r. został ogłoszony konkurs w ramach poddziałania 1.4.1 Kompleksowe wsparcie działalności

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o.

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Agenda spotkania Początek spotkania: 10:00 1. Przedstawienie osób, firm

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Oferta KSU oraz PK dla nowopowstałych firm Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Iwona Pietruszewska-Cetkowska Czym jest Krajowy System Usług? Krajowy System

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów Lista referencyjna PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 PRZEDSIĘBIORSTWO WDROŻEŃ INNOWACJI GOSPODARCZYCH 2015-01-02 1. Firma doradcza.

Bardziej szczegółowo

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Dr inż. Konrad Maj Dyrektor Departamentu ds. Rozwoju Fundacji Rozwoju Edukacji i Nauki SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Projekt innowacyjny testujący wdrażany

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ PODSTAWOWE INFORMACJE skierowany do mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH Podstawę prawną tworzenia grup stanowi ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich

Bardziej szczegółowo

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35)

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Właścicielu! Dyrektorze! Czy poszukujesz środków na rozwój swojej działalności? Chciałbyś sfinansować nowy projekt?

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw

KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw PROJEKT KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw 21 czerwiec 2012r.,Warszawa Wielkopolski Klaster Energii Odnawialnej Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i Kooperacji

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego 01 02 03 Wielkopolska Rada Trzydziestu (WR 30) Organ opiniotwórczo-doradczy powołany w maju 2009 r. w ramach projektu PO KL Budowa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Proinnowacyjność w regionach działalność Krajowej Sieci Innowacji Krajowego Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jakub Rawski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia Polska Agencja Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET w ramach projektu KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Warszawa, 21 czerwca 2012 r. Sieć KIGNET Sieć współpracy, którą tworzą izby

Bardziej szczegółowo

dla rozwoju Mazowsza www.mazowia.eu PROMUJEMY PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Działanie 1.7 Promocja gospodarcza

dla rozwoju Mazowsza www.mazowia.eu PROMUJEMY PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Działanie 1.7 Promocja gospodarcza dla rozwoju Mazowsza PROMUJEMY PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Działanie 1.7 Promocja gospodarcza Priorytet I Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na Mazowszu Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI

OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI OFERTA WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI PODDZIAŁANIE 2.1.1 ROZWÓJ KAPITAŁU LUDZKIEGO W PRZEDSIĘBIORSTWACH KONKURS HEROSI ORGANIZACJI Strona 1 z 8 Spis treści 1. Zakres merytoryczny

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z działalności Fundacji na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA za 2013 rok Nazwa fundacji: Fundacja na rzecz rozwoju Wywiadu Gospodarczego VIS MAGNA Siedziba i adres

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo