Spis treści ROZDZIAŁ I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści ROZDZIAŁ I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji"

Transkrypt

1

2

3 Spis treści Wykaz skrótów 9 Przedmowa 11 ROZDZIAŁ I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji Internet i jego wpływ na obrót hand lowy Internet Społeczeństwo informatyczne Gospodarka sieciowa Problem regulacji obrotu internetowego Aukcja Perspektywa historyczna Starożytność Średniowiecze Nowożytność Współczesność Perspektywa ekonomiczna Ekonomiczne pojęcie aukcji i jej funkcje gospodarcze Aukcja jako mechanizm kształtowania ceny Ekonomiczna teoria aukcji Perspektywa cywilnoprawna Wielostronność Wieloetapowość Eliminacyjny charakter obiektywna porównywalność ofert Przybicie sposób finalizacji umowy konstrukcja prawna Jawność i sukcesywność ofert Czas aukcji Miejsce aukcji Aukcja internetowa Pojęcie 46 5

4 Spis treści 3.2. Techniczne metody przeprowadzenia Zalety i wady oraz znaczenie gospodarcze Dostępność Szczególne typy Aukcja angielska (english auction) Aukcja holenderska (dutch auction) Aukcja holenderska on-line (on-line dutch auction) Aukcja odwrotna (reverse auction) Aukcja z opcją natychmiastowego kupna (buyout auction) Aukcja live i non-stop Aukcja internetowa a podobne sposoby zawarcia umowy Przetarg Giełda Zakupy społecznościowe (community shopping) 59 ROZDZIAŁ II. Układ stosunków w ramach aukcji internetowej Scenariusze organizacyjne aukcji Aukcja tradycyjna Aukcja internetowa Stosunek uczestnictwa w platformie aukcyjnej Umowa o uczestnictwo Zawarcie umowy o uczestnictwo Związanie regulaminem platformy Charakter prawny umowy o uczestnictwo Stosunek prawny między administratorem a organizatorem aukcji Stosunek prawny między administratorem a licytantem Stosunek rynkowy między uczestnikami platformy Warunki aukcji tradycyjnej Warunki aukcji internetowej Wyraźne odesłanie w ogłoszeniu Wykładnia oświadczeń uczestników Umowa ramowa Umowa na rzecz (ze skutkiem wobec) osób trzecich Umowa ze skutkiem ochronnym wobec osób trzecich Zwyczaj internetowy Wskazanie dla praktyki 100 ROZDZIAŁ III. Przebieg aukcji internetowej Ogłoszenie Ogłoszenie aukcji tradycyjnej Treść ogłoszenia

5 Spis treści Charakter prawny Odwołanie lub zmiana Ogłoszenie aukcji internetowej Treść ogłoszenia Charakter prawny Odwołanie lub zmiana Odróżnienie od innych typów ogłoszeń Ogłoszenie tylko kup teraz Ogłoszenie zwyk łe Ogłoszenie zaproponuj cenę Wywołanie Wywołanie aukcji tradycyjnej Uwagi ogólne Charakter prawny Wywołanie aukcji internetowej Uwagi ogólne Charakter prawny Licytacja Licytacja w aukcji tradycyjnej Sposób składania ofert Związanie ofertą Licytacja w aukcji internetowej Sposób składania ofert Oferty maksymalne (proxy bidding) Oferty snajperskie (sniper bidding) Związanie ofertą Zawarcie umowy Zawarcie umowy w aukcji tradycyjnej Przybicie Swoboda przybicia Zawarcie umowy, której ważność zależy od szczególnych wymagań ustawowych Zawarcie umowy w aukcji internetowej Problem przybicia Przedwczesne zamknięcie aukcji Zawarcie umowy, której ważność zależy od szczególnych wymagań ustawowych Zastosowanie wzorców umów Uwagi ogólne Wzorzec organizatora aukcji Wzorzec licytanta

6 Spis treści ROZDZIAŁ IV. Nieuczciwe praktyki aukcyjne Uwagi ogólne Postacie nieuczciwych praktyk aukcyjnych Aukcja tradycyjna Aukcja internetowa Shill bidding Deadbeat bidding Bid shielding Sniper bidding Środki prawne przeciwdziałania nieuczciwym praktykom aukcyjnym Skarga z art k.c Treść i cel art k.c Przesłanki skargi Legitymacja czynna i bierna Realizacja i skutek skargi Środki ogólne 185 Bibliografia 191

7 Wykaz skrótów AG Amtsgericht (Sąd Rejonowy) BGB Bürgerliches Gesetzbuch vom 18 August 1896 (tekst jedn. BGBl. I 2002, s. 42 ze zm.) niemiecki kodeks cywilny z dnia 18 sierpnia 1896 r. BGB1. Bundesgesetzblatt BGE Bundesgericht (szwajcarski Federalny Sąd Najwyższy) BGH Bundesgerichtshof (niemiecki Federalny Sąd Najwyższy) Biul. SN Biuletyn Sądu Najwyższego CBKE e-biuletyn elektroniczny Biuletyn Naukowy Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej CISG Convention on Contracts for the International Sale of Goods Konwencja Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, sporządzona w Wiedniu 11 kwietnia 1980 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 45, poz. 286) CR Computer und Recht DCFR Draft Common Frame of Reference. Full Edition Dz.U. Dziennik Ustaw HGB Handelsgesetzbuch vom 10 Mai 1897 (RGBl. I S. 219) niemiecki kodeks hand lowy z dnia 10 maja 1897 r. K&R Kommunikation und Recht k.c. ustawa z 23 kwiet nia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) k.p.c. ustawa z 17 lis topada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) KPP Kwartalnik Prawa Prywatnego Lexis.pl Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska MoP Monitor Prawniczy NJW Neue Juristische Wochenschrift NJW-CoR Neue Juristische Wochenschrift-Computerreport NJW-RR Neue Juristische Wochenschrift-Rechtsprechungs-Report OLG Oberlandesgericht (niemiecki Sąd Apelacyjny) 9

8 Wykaz skrótów OR Bundesgesetz vom 30 März 1911 betreffend die Ergänzung des Schweizerischen Zivilgesetzbuches (Fünfter Teil: Obligationenrecht) piąta część szwajcarskiego Kodeksu cywilnego prawo zobowiązań z 1911 r. PECL Principles of European Contract Law PiP Państwo i Prawo PPH Przegląd Prawa Handlowego PS Przegląd Sądowy PUG Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego RGB1. Reichsgesetzblatt RPEiS Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny sect. section (sekcja) SGA 1979 Sale of Goods Act 1979 SN Sąd Najwyższy SO Sąd Okręgowy TPP Transformacje Prawa Prywatnego UCC Uniform Commercial Code UNCITRAL United Nations Commission on International Trade Law u.ś.u.d.e. ustawa z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1422)

9 Przedmowa Znana od starożytności aukcja jest do dziś stosowana na rozmaitych rynkach. Wpływ, jaki technologie przedinternetowe wywarły na nią, był jednak raczej wyrywkowy. Nie zmieniły one zasadniczo jej charakteru jako postępowania między podmiotami obecnymi w okreś lonym miejscu. Dopiero Internet wpłynął na aukcję na tyle całościowo, że pod koniec XX w. wykształciła się jej zupełnie nowa postać, która dzięki łatwej dostępności szybko się rozpowszechniła. Innowacyjność aukcji internetowej względem aukcji tradycyjnej, jak i jej popularność, a zarazem niedostateczne opracowanie w polskim piś miennictwie prawniczym uzasadniają podjęcie szerszej analizy zawarcia umowy w tym trybie. Pojęcie aukcji internetowej jest w praktyce niezwyk le pojemne. Obejmuje się nim wszystkie procedury zawarcia umowy dostępne na tzw. internetowych platformach aukcyjnych typu ebay, Allegro. Przez pojęcie aukcji internetowej w ściślejszym sensie rozumie się jednak przede wszystkim procedury przebiegające na wspomnianych platformach według schematu licytacyjnego podnoszenia ceny. Tak rozumiana aukcja internetowa stanowi w gospodarce zjawisko na tyle wyodrębnione i złożone, by być samodzielnym przedmiotem rozważań prawnych. Ujęcie to odpowiada tendencji widocznej również w doktrynie obcej. Niniejsza praca jest poświęcona aukcji internetowej w prawie polskim. Oparto się jednak przy tym w dużej mierze na dorobku germańskich systemów prawnych: niemieckim i szwajcarskim. Przemawiają za tym następujące względy: w zakresie prawa umów prawo polskie należy do germańskiego kierunku kontynentalnej tradycji prawnej; ustawowe uregulowanie aukcji jest zasługą tego właś nie kierunku; regulacje aukcji w prawie niemieckim, szwajcarskim i polskim są w zasadzie analogiczne; aukcja internetowa jest w sposób obszerny doktrynalnie opracowana w prawie niemieckim. Ze względu na zbieżność wspomnianych systemów tezy do- 11

10 Przedmowa tyczące prawa niemieckiego i szwajcarskiego dają się niejednokrotnie odnieść do prawa polskiego, zapewniając mu silną podbudowę w postaci bardziej ustabilizowanej tradycji. Zwyczajowa geneza i rozwój pod nieobecność szczególnej regulacji ustawowej czynią z aukcji internetowej zjawisko interesujące pod względem prawnym. Opracowanie tego typu wciąż żywej instytucji nie może polegać na wyabstrahowanej analizie przepisów, lecz siłą rzeczy wymaga oparcia w praktyce. Ta właś nie perspektywa badawcza przyświeca prezentowanej pracy. *** Niniejsza publikacja stanowi zmienioną wersję rozprawy doktorskiej obronionej w listopadzie 2012 r. w Instytucie Prawa Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Autor pragnie gorąco podziękować swojemu promotorowi jeszcze od czasów magisterium profesorowi Wojciechowi Kocotowi, a także recenzentom rozprawy doktorskiej profesorom Ryszardowi Szostakowi i Adamowi Brzozowskiemu za inspirujące uwagi, które nie pozostały bez wpływu na aktualną postać publikacji.

11 Rozdział I Wpływ Internetu na rozwój aukcji Pierwszy rozdział niniejszej pracy ma na celu przedstawienie wpływu Internetu na rozwój aukcji, stanowiąc wprowadzenie do problematyki zawarcia umowy w trybie aukcji internetowej. W pierwszej kolejności w zakresie niezbędnego minimum zarysowano podstawowe zagadnienia dotyczące Internetu, społeczeństwa informatycznego, gospodarki sieciowej oraz regulacji obrotu internetowego. W drugiej kolejności przedstawiono zjawisko aukcji z trzech perspektyw: historycznej, ekonomicznej i wreszcie cywilnoprawnej. Dopiero ustalenia dotyczące z jednej strony Internetu, a z drugiej strony aukcji zostały zwieńczone ogólną charakterystyką aukcji internetowej. 1. Internet i jego wpływ na obrót hand lowy 1.1. Internet Termin Internet pochodzi od angielskiego słowa internetwork, które w dosłownym tłumaczeniu oznaczałoby międzysieć. Internet jest uznawany ogólnie za globalną otwartą sieć komputerową skupiającą rozliczne pomniejsze sieci, czyli mówiąc obrazowo za sieć sieci (network of networks). Nie istnieje jeden ośrodek sterujący całością Internetu, lecz stanowi on sieć zdecentralizowaną. Mogą być do niego podłączane, jak i od niego odłączane, niezależne od siebie i należące do różnych podmiotów sieci i urządzenia końcowe, np. komputery PC czy ostatnio coraz częściej telefony komórkowe. Wobec tego organizacja i zasoby Internetu są zmienne. Federal Networking Council 1 w rezolucji z 24 października 1995 r. okreś lił Internet jako globalny 1 Federal Networking Council jest forum współpracy między amerykańskimi agencjami federalnymi, poświęconym ich celom badawczym, edukacyjnym i operacyjnym. 13

12 Rozdział I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji system informatyczny, który: a) jest logicznie powiązany przez unikalną przestrzeń adresową bazującą na protokole internetowym IP bądź na jego następcy; b) jest zdolny zapewnić komunikację przy użyciu pakietu protokołów TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) bądź jego następcy i/lub innych protokołów zgodnych z IP; c) zapewnia, wykorzystuje, udostępnia publiczne lub prywatne usługi wysokiego poziomu oparte na opisanej komunikacji i strukturze. Z kolei w memorandum RFC Internet okreś lono jako międzynarodowy luźno zorganizowany związek autonomicznych i połączonych sieci, zapewniający komunikację między dwoma komputerami na skutek dobrowolnego stosowania się do otwartych protokołów i procedur zdefiniowanych przez standardy internetowe. Jak więc widać, od strony technicznej wyróżnikiem Internetu jest zasadniczo jednolity protokół komunikacyjny, który pozwala na połączenie różnorodnych urządzeń. Na marginesie poza technicznymi ujęciami Internetu warto także wspomnieć o innych nietechnicznych ujęciach. Z memorandum RFC 1462 FYI on What is the Internet? 3 wynika, że poza siecią sieci opartą na protokołach TCP/IP Internet bywa utożsamiany ze społecznością używającą i rozwijającą tę sieć albo ze zbiorem dostępnych w niej zasobów. Prekursorem Internetu była sieć ARPANet stworzona w 1969 r. przez amerykańską agencję Advanced Research Projects Agency, którą powołano w 1958 r. w odpowiedzi na wystrzelenie rok wcześ niej przez ZSRR pierwszego sztucznego satelity Ziemi Sputnika. Zadaniem agencji było wykorzystanie potencjału naukowego do celów obronności USA. Komunikację w ramach ARPANet-u oparto na technice komutacji pakietów (packet switching) polegającej na dzieleniu przesyłanych danych na mniejsze pakiety, z których każdy podlega niezależnemu trasowaniu i może dotrzeć do celu niezależną od pozostałych ścieżką. U odbiorcy pakiety są ponownie kompletowane i otrzymują pierwotną postać danych. Komutacja pakietów bywa przeciwstawiana wykorzystywanej wcześ niej, znanej z tradycyjnej sieci telefonicznej, technice komutacji łączy (circuit switching) polegającej na przesyłaniu danych między stronami po ustanowieniu dedykowanego połączenia, dla którego rezerwowana jest część sieci. Komutacja pakietów nie obciąża w podobny sposób sieci i uchodzi dziś za podstawową technikę przesyłania danych w sieciach. Internet funkcjonuje właś nie jako sieć pakietowa, czemu zawdzięcza swoją efektywność. 2 Zob. (dostęp: r.). 3 Zob. (dostęp: r.). 14

13 1. Internet i jego wpływ na obrót hand lowy 1.2. Społeczeństwo informatyczne Internet jest dziś niewątp liwie jednym z podstawowych katalizatorów rozwoju społeczeństwa informacyjnego (information society), czyli takiego, w którym informacja stanowi dobro o znaczeniu podstawowym, a jej przetwarzanie węzłową aktywność. Chociaż samo pojęcie społeczeństwa informacyjnego wywodzi się dopiero z wczesnych lat 60. XX w., informacja i kontrola nad nią miały na przestrzeni dziejów zawsze istotne znaczenie. Jednak w stosunku do dawniejszych społeczeństw o awangardowości dzisiejszego społeczeństwa informacyjnego przesądza automatyzacja procesów przetwarzania informacji, stanowiąca o różnicy jakościowej, a nie zaledwie ilościowej 4. Stąd też przekonuje opinia, że ogrom wpływu automatyki na stosunki społeczne pozwala okreś lić współczesne społeczeństwo informacyjne dokładniej mianem społeczeństwa informatycznego; słowo informatyka jest zbitką słów informacja i automatyka 5. Automatyzacja procesów przetwarzania informacji obejmuje coraz liczniejsze obszary życia społecznego i przyśpiesza jego bieg. W gospodarce niweluje ona ludzkie ograniczenia w ilości i jakości wykonywanych zadań, będąc czynnikiem zwiększającym produktywność. Widać to wyraźnie także na przykładzie zautomatyzowanych technik zawierania umów, dzięki którym obrót hand lowy odbywający się w Internecie osiąg nął niezwyk ły poziom dynamiki i masowości. Ponieważ w odróżnieniu od tradycyjnych rynków Internet nie zna godzin zamknięcia, przy zastosowaniu odpowiedniego oprogramowania umożliwia on całodobowe i jednoczes ne zawieranie większej liczby umów bez konieczności bieżącego udziału człowieka. W międzyczasie zautomatyzowany sposób zawierania umów stał się dla przedsiębiorców standardem. Wobec funkcjonowania na rynku internetowym rozmaitych platform transakcyjnych, np. aukcyjnych, przedsiębiorcy nie muszą dysponować włas ną infrastrukturą informatyczną służącą zawieraniu umów z klientelą, lecz przy relatywnie niskich kosztach mogą korzystać z infrastruktury dostępnej na tych platformach Gospodarka sieciowa Rozwojowi Internetu towarzyszy rozwój nowej gospodarki sieciowej (network economy). Do wyróżniających ją cech zalicza się m.in.: transparent- 4 K. Dobrzeniecki, Lex informatica, Toruń 2008, s Tamże. 15

14 Rozdział I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji ność ofert; niski koszt uczestnictwa w rynku internetowym w porównaniu do rynku tradycyjnego; brak granic przestrzennych, wzrost znaczenia innowacyjności, otwarcie szans dla mniejszych uczestników rynku; możliwość indywidualnego marketingu bezpośredniego, brak kosztów krańcowych w przypadku tworzenia produktów zdygitalizowanych 6. Dzięki niemal nieograniczonym zasobom informacji i możliwościom komunikacyjnym Internet stał się polem powstawania innowacyjnych modeli gospodarczych. Widoczną tendencją jest rozwój metod sprzedaży bardziej elastycznych niż sklepowa sprzedaż po cenie stałej, a przy tym rozmaitych form pośrednictwa hand lowego. Właśnie za jeden z nowych modeli gospodarki sieciowej uchodzą, stanowiące przedmiot niniejszej pracy, aukcje internetowe Problem regulacji obrotu internetowego Globalny charakter Internetu okazał się wyzwaniem dla dotychczasowego porządku prawnego opartego na dogmacie terytorialnej suwerenności państw. Wyzwanie to zrodziło polemikę na temat właś ciwej metody regulacji Internetu, w której można wyróżnić trzy główne stanowiska 8. Według pierwszego z nich, tzw. libertariańskiego (libertarianism) lub cyberseparatystycznego (cyber-separatism), Internet nie może i nie powinien podlegać tradycyjnemu prawu stanowionemu, którego zasięg jest wyznaczany geograficznymi granicami państw. Tymczasem Internet konstytuowałby odrębną od przestrzeni rzeczywistej cyberprzestrzeń jako odrębną jurysdykcję. Jej regulacja miałaby bazować na wewnętrznych mechanizmach szeroko rozumianej samoregulacji, samopomocy i rozwiązań technicznych 9. 6 R. Auf der Maur, Neue Geschäftsmodelle für die Network Economy, w: Geschäftsplattform Internet. Rechtliche und praktische Aspekte, red. R.H. Weber, R.M. Hilty, R. Auf der Maur, Zürich 2000, s Tamże, s V. Mayer-Shönberger, The Shape of Governance: Analyzing the World of Internet Regulation, Virginia Journal of International Law 2003, vol. 43, s ; por. też J. Hughes, The Internet and the Persistence of Law, Boston College Law Review 2003, vol. 44, nr 2, s ; z literatury polskiej zob. W.J. Kocot, Wpływ Internetu na prawo umów, Warszawa 2004, s. 34; K. Dobrzeniecki, Lex, s. 57 i n. 9 Zob. np. D.R. Johnson, D.G. Post, Law and Borders The Rise of Law in Cyberspace, Stanford Law Review 1996, vol. 48, s i n.; D.G. Post, Governing Cyberspace, Wayne Law Review 1996, vol. 43, s. 155 i n.; J.R. Reidenberg, Governing Networks and Rule-making in Cyberspace, Emory Law Journal 1996, vol. 45, s. 911 i n. 16

15 1. Internet i jego wpływ na obrót hand lowy W ramach tego stanowiska dostrzega się niekiedy skłonności cyberanarchistyczne (cyber-anarchism) 10. Według drugiego stanowiska, tzw. etatystycznego lub tradycjonalistycznego (state-based traditionalism), państwo jest właś ciwym regulatorem Internetu. Internet nie wprowadzałby bowiem nowej jakości, lecz eksponowałby jedynie problemy typowe dla znanych już stosunków prawnych z elementem obcym. Podkreś la się przy tym funkcjonalne podobieństwo komunikacji internetowej do komunikacji tradycyjnymi środkami porozumiewania się na odległość, takimi jak poczta czy telefon: w komunikacji internetowej uczestniczą strony zlokalizowane w rzeczywistych miejscach, a nie w cyberprzestrzeni 11. W omawianym stanowisku wyróżnia się dwa odłamy: konserwatywny, szczególnie popularny w doktrynie common law, powściągliwy wobec jakichkolwiek zmian w systemie prawa, oraz reformatorski, dostrzegający potrzebę przyjęcia przez państwo swoistej regulacji prawnej dla niektórych zjawisk, które mimo wszystko są nowe 12. Według trzeciego stanowiska, tzw. cyberinternacjonalistycznego (cyber- -internationalism), skoro Internet tworzy infrastrukturę już zglobalizowanej społeczności, należałoby przyjąć, że pewne obszary regulacji mogą być geograficznie nieograniczone. Stąd właś ciwy byłby poziom regulacji międzynarodowej, a jej środkiem byłoby prawo międzynarodowe. Mimo stanowiska libertariańskiego regulacja Internetu przez prawo stanowione jest dziś faktem. Chociaż Internet nie wydaje się obiecującym polem dla regulacji prawnej, może ona sprostać jego wyzwaniom 13. Prawo stanowione okazuje się nawet nieocenione we wzmocnieniu fundamentalnego dla stosunków cywilnoprawnych, w tym tych nawiązywanych przez Internet, mechanizmu samoregulacji przez zapewnienie jego wykonalności w drodze przymusu państwowego. Zarazem chroni ono powszechnie 10 Por. V. Mayer-Shönberger, The Shape, s Zob. np. J.L. Goldsmith, The Internet and the Abiding Significance of Territorial Sovereignty, Indiana Journal of Global Legal Studies 1998, vol. 5, nr 2, s. 475 i n.; tenże, Regulation of the Internet: Three Persistent Fallacies, Chicago-Kent Law Review 1998, vol. 73, nr 4, s i n.; tenże, Against Cyberanarchy, University of Chicago Law Review 1998, vol. 65, s i n.; J.R. Reidenberg, Technology and Internet Jurisdiction, University of Pennsylvania Law Review 2005, vol. 153, s i n. 12 K. Dobrzeniecki, Lex, s W sprawie sposobów, jakimi prawo może sprostać wyzwaniom Internetu, zob. Ch. Engel, The Role of Law in the Governance of the Internet, International Review of Law, Computers & Technology 2006, vol. 20, s. 201 i n. 17

16 Rozdział I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji uznane wartości, takie jak dobra osobiste, włas ność przemysłowa, równowaga kontraktowa czy ochrona konsumenta, w zakresie których opieranie się na samej tylko intuicji kontrahentów może się okazać niewystarczające 14. Ponadto skuteczność prawa może zostać zwiększona za sprawą technologii, która oferuje środki monitorowania dostępu do informacji i ich zgodnego z prawem wykorzystania oraz wymuszające skuteczność prawa ex ante, podczas gdy tradycyjnie regulacja prawna bazuje na egzekwowaniu skuteczności prawa ex post (po naruszeniu) 15. Przedstawione wyżej trzy stanowiska w kwestii regulacji Internetu libertariańskie, etatystyczne i internacjonalistyczne nie powinny być traktowane w charakterze alternatyw rozłącznych, lecz raczej powinny się uzupełniać 16. Z jednej strony prawo stanowione powinno zapewniać odpowiednie ramy dla samoregulacji, m.in. w zakresie swobodnego kształtowania treści umów, wyboru prawa właś ciwego, zapisu na sąd polubowny 17 czy też ustalania zasad obowiązujących na internetowych targowiskach, np. na platformach aukcyjnych. Z drugiej strony pożądany byłby pewien stopień harmonizacji praw stanowionych przez po szczególne państwa w celu możliwie jednolitego i szerokiego zastosowania. Brak takich procesów może się w szczególności okazać czynnikiem hamującym rozwój rynku internetowego wskutek jego dostosowywania do najbardziej rygorystycznego porządku prawnego, który w ten pośredni sposób oddziaływałby na pozostałe bardziej liberalne porządki (tzw. efekt przelania; spillover effect) 18. Ponieważ osiąg nięcie międzynarodowego konsensu jest zadaniem trudnym, istotne znaczenie mogą mieć akty powstające w ramach grup eksperckich, np. UNCITRAL 19, UNIDROIT 20. Przyjęte w nich rozwiązania szczegółowe mogą być pomocne w rozstrzyganiu problemów interpretacyjnych powstałych na gruncie praw państwowych. 14 W.J. Kocot, Wpływ, s J.R. Reidenberg, States and Internet Enforcement, University of Ottawa Law & Technology Journal 2004, vol. 1, nr 213, s. 215 i n.; tenże, Lex Informatica: The Formulation of Information Policy Rules through Technology, Texas Law Review 1998, vol. 76, nr 3, s V. Mayer-Shönberger, The Shape, s. 631 i n. 17 W.J. Kocot, Wpływ, s Zob. J.L. Goldsmith, The Internet, s K. Dobrzeniecki, Lex, s. 79, wyjaśnia, że efekt przelania polega na oddziaływaniu prawa jednego państwa na stosunki umiejscowione poza jego terytorium. 19 United Nations Commission on International Trade Law, uncitral/. 20 International Institute for the Unification of Private Law, 18

17 1. Internet i jego wpływ na obrót hand lowy W stosunkach obrotu internetowego istotne znaczenie prawotwórcze przypisuje się zwyczajowi internetowemu (Internet custom) 21. O ile bowiem w czasach nowożytnych rozwój prawa stanowionego zawężał obszar podlegający prawu zwyczajowemu, o tyle ekspansja Internetu nagle ujawniła niedostatek prawa stanowionego. Społeczność internautów wytworzyła swoistą kulturę normatywną, wyrażającą się w zwyczajach odzwierciedlających panujące w niej stosunki 22. W związku z tematem niniejszej pracy wypada podkreś lić, że zwyczaj internetowy ujawnia się w zakresie zawierania umów przez Internet 23. W szczególności za zwyczajowo wykształcony uznaje się model aukcji internetowych organizowanych na popularnych platformach aukcyjnych typu ebay, Allegro 24. Zwyczaj internetowy proponuje się rozumieć jako prawnie doniosłą praktykę kontraktowania za pośrednictwem Internetu, rozpowszechnioną i zintensyfikowaną w stopniu uzasadniającym jej powszechne przestrzeganie 25. W takim ujęciu konstytutywnym elementem zwyczaju internetowego jest praktyka, która nie musi być poparta elementem subiektywnym w postaci przekonania uczestników obrotu o obowiązywaniu zwyczaju (opinio necessitatis) 26 ani wbrew popularnemu w doktrynie polskiej stanowisku 27 zaakceptowana przez organy państwowe, zwłaszcza judykaturę 28. Relacjonowana koncepcja zaciera więc granicę między zwyczajem a prawem zwyczajowym 29. Kryterium intensywności praktyki konstytuującej zwyczaj pozwala odejść od tradycyjnego kryterium jej długotrwa- 21 P. Polański, Zwyczaj w okresie rewolucji technologicznych, PiP 2007, nr 12, s. 25; W.J. Kocot, Wpływ, s P. Polański, Zwyczaj, s Co do zwyczajów związanych z zawieraniem umów zob. P. Polański, Rola i znaczenie zwyczaju w transakcjach elektronicznych, w: Kolizyjne aspekty zobowiązań elektronicznych, red. J. Gołaczyński, Warszawa 2008, s. 336 i n. 24 A. Łuszpak-Zając, Uregulowania kodeksu cywilnego a aukcje elektroniczne, w: Prawo umów elektronicznych, red. J. Gołaczyński, Kraków 2006, s P. Polański, Customary Law of the Internet. In the Search for a Supranational Cyberspace Law, Hague 2007, s. 199 i n.; tenże, Zwyczaj, s P. Polański, Customary, s. 223 i n.; tenże, Zwyczaj, s Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne część ogólna, Warszawa 2011, s. 35; A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 2001, s. 68; A. Stelmachowski, Zarys teorii prawa cywilnego, Warszawa 1998, s. 312; E. Łętowska, Podstawy prawa cywilnego, Warszawa 1994, s. 37; S. Grzybowski, w: System prawa cywilnego, t. I, Część ogólna, red. S. Grzybowski, Ossolineum 1985, s P. Polański, Zwyczaj, s Tamże, s

18 Rozdział I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji łości, które potwierdzało istnienie zwyczaju jedynie w horyzontalnym wymiarze czasu 30. Natomiast wolumen obrotu internetowego może w krótszym okresie przewyższać wolumen obrotu tradycyjnego w dłuższym okresie. W tym aspekcie można dostrzec ślady koncepcji petrażycjańskiej, dzielącej prawo zwyczajów na tzw. prawo staroświeckie, wywodzące się z postępowania przodków ( tego zawsze przestrzegano ), oraz tzw. prawo nowoczesne, wywodzące się z masowego postępowania współczesnych ( tak jest przyjęte ) 31. Zwyczaj internetowy odpowiadałby temu ostatniemu. 2. Aukcja Przed omówieniem zagadnień prawnych aukcji, w tym aukcji internetowej, należy zarysować przynajmniej podstawowe kwestie historyczne i ekonomiczne 32. Takie tło interdyscyplinarne nie pojawia się w dotychczasowych polskich opracowaniach prawniczych aukcji. Tymczasem bez niego analiza prawna jest sterylna i może prowadzić do wnios ków niezgodnych z prawidłami hand lu aukcyjnego Perspektywa historyczna Z braku przekazów źródłowych dokładna geneza aukcji nie jest znana. Nie jest pewne, czy aukcja wykształciła się z indywidualnych pertraktacji, czy też na odwrót, choć ten pierwszy scenariusz łatwiej przemawia do wyobraźni 33. Wiadomo natomiast, że aukcja pojawiała się tylko w stosunkowo cywilizowanych społeczeństwach, w których występowała odpowiednia koncentracja ludności z wystarczającą liczbą kupujących i sprzedających oraz systemem monetarnym, zapewniającym natychmiastową ocenę wartości ofert. Jest mało prawdopodobne, by aukcja wyprzedzała pojawienie się pieniądza. Aukcje nie były rozpowszechnione w kulturach Wschodu, gdzie tradycyjne były negocjacje, a do szybkości transakcji przywiązywa- 30 P. Polański, Customary, s. 216 i n. 31 L. Petrażycki, Teoria prawa i państwa, t. 2, Warszawa 1960, s , Por. M. Blättler, Versteigerungen über das Internet, Zürich 2004, s R. Cassady Jr., Auctions and Auctioneering, Berkeley Los Angeles London 1967, s

19 2. Aukcja no niewielką wagę. Znane są jednak przypadki aukcyjnej sprzedaży mienia po buddyjskich mnichach w VII w. n.e Starożytność Bazując na zapisach Herodota 35, przyjmuje się na ogół, że pierwsze aukcje organizowali w V w. p.n.e. Babilończycy w celu sprzedaży kobiet w charakterze żon. Początkowo licytowano najpiękniejsze kobiety, oddając je za najwyższą cenę. Następnie licytowano te mniej urodziwe, w trybie rodzaju aukcji odwrotnej, oddając je temu, kto zgodził się przyjąć najniższy posag. Pulę posagów zasilały kwoty uzys kane ze sprzedaży kobiet najpiękniejszych, które w ten sposób zapewniały zamążpójście tych mniej urodziwych. Co ciekawe, wydanie córki za mąż poza aukcją było nielegalne 36. W starożytnej Grecji aukcje organizowano przede wszystkim w celu sprzedaży lub oddania w dzierżawę dóbr należących do korporacji, przeważnie państw 37, choć aukcje prywatne miały być również częste 38. Aukcja musiała być ogłoszona publicznie, co zwyk le następowało w piśmie okreś lającym jej warunki. Prowadzenie aukcji było powierzane urzędnikom, zwłaszcza tzw. poletai. Odbywała się ona z udziałem rady, która kolegialnie decydowała o udzieleniu przybicia. Nawet po przybiciu, następującym przez wręczenie gałązki oliwnej, można było przebić najlepszą ofertę, o ile nastąpiło to jeszcze w miejscu aukcji i o co najmniej 10% wylicytowanej wartości 39. W starożytnym Rzymie aukcja (auctio) była powszechnym elementem zarówno aktywności państwa aukcja publiczna (öffentlichrechtliche Auktion), jak i obrotu między obywatelami aukcja prywatna (Privatauktion). Nie jest jednoznacznie potwierdzone, czy aukcja publiczna wyprzedzała 34 M. Shubik, The Theory of Money and Financial Institutions, t. 1, Cambrige Massachusetts 1999, s , Herodot, I, 196 (Herodot, Dzieje, przekład i opracowanie Seweryn Hammer, Warszawa 2008, s. 93). 36 B. Learmount, A History of the Auction, London 1985, s. 5 7; R. Cassady Jr., Auctions, s. 26; M. Shubik, The Theory, s T. Thalheim, hasło Auction pkt 1) Griechisch, w: Paulys Real-Encyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft, t. 2, Apo-Bar, red. G. Wissowa, Stuttgart 1896, s J. Andreau, hasło Auctiones, w: New Pauly. Encyclopaedia of the Ancient World, t. 2, Ark-Cas, red. H. Cancik, H. Schneider, Leiden Boston 2003, s T. Thalheim, hasło Auction pkt 1) Griechisch, s

20 Rozdział I. Wpływ Internetu na rozwój aukcji prywatną, jednak z pewnością pierwsza wpłynęła na rozwój drugiej 40. Rozkwit aukcji prywatnej był konsekwencją wysoko rozwiniętego hand lu i gospodarki pieniężnej 41. Większą niż obecnie rolę gospodarczą aukcji rzymskiej tłumaczy się brakiem dostępności środków skupiających informacje o popycie i podaży. Miejscem, gdzie znajdowano oferty pożądanych towarów, było często atrium auctionarium 42. Wobec dużej roli aukcji dziwi brak w rzymskim piś miennictwie prawniczym wyraźnych wzmianek o jej uregulowaniu 43. Aukcje publiczne, okreś lane od symbolicznie wbitej w ich miejscu włóczni mianem subhastatio (sub hasta pod włócznią) 44, miały za przedmiot łupy i jeńców wojennych, likwidowany majątek banitów i skazańców, a także grunty, sprzedawane lub oddawane w dzierżawę 45. Z kolei aukcje prywatne miały za przedmiot najczęściej nieruchomości, płody rolne, inwentarz, niewolników, majątki spadkowe 46. Miejscami aukcji były porty, targi oraz rynki hurtowe i detaliczne 47. W aukcji brali udział: praeco aukcjonator, ogłaszający aukcję ustnie lub przez pisemne proscriptiones, a później ją prowadzący, oraz coactor kasjer przejmujący odpłatnie na włas ne ryzyko i rachunek ściągnięcie ceny od nabywcy (przypominający dzisiejszego komisanta z odpowiedzialnością del credere) 48. Coactor występował względem nabywcy jako sprzedawca, wobec czego między nabywcą i wystawiającym na aukcję nie powstawał stosunek prawny, który zachodził w dwóch relacjach: nabywca 40 U. Malmendier, Societas publicanorum. Staatliche Wirtschaftsaktivitäten in den Händen privater Unternehmer, Köln 2002, s. 98; G. Thielmann, Die römische Privatauktion, Berlin 1961, s. 35 i n. 41 R.T. Ruoss, Scheingebote an Kunstauktionen, Zürich 1984, s. 8; M. Blättler, Versteigerungen, s A. Leist, hasło Auction. 2) Römisch, w: Paulys Real-Encyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft, t. 2, Apo-Bar, red. G. Wissowa Stuttgart 1896, s G. Thielmann, Die römische Privatauktion, s. 16, 80; zob. też S. Lammel, w: Handwörterbuch zur deutschen Rechtsgeschichte (HRG), t. 1, Berlin 2008, hasło Auktion, który zaznacza, że prawnie aukcja nie skupiała szczególnej uwagi. 44 G. Thielmann, Die römische Privatauktion, s. 38, który jednak zauważa, że źródła nie zawsze z dostateczną ostrością rozróżniają pojęcia auctio i subhastatio. 45 G. Thielmann, Die römische Privatauktion, s. 20; U. Malmendier, Societas, s. 95, U. Malmendier, Societas, s J. Andreau, Banking and Business in the Roman World, Cambridge 1999, s A. Leist, hasło Auction. 2) Römisch, w: Paulys, s

Uwagi do ustawy o prawach konsumenta. (druk nr 632)

Uwagi do ustawy o prawach konsumenta. (druk nr 632) Warszawa, 20 maja 2014 r. Uwagi do ustawy o prawach konsumenta (druk nr 632) 1) Art. 2 pkt 4 ustawy zawiera definicję trwałego nośnika. Jest to przeniesienie brzmienia definicji z dyrektywy w sprawie praw

Bardziej szczegółowo

AUKCJE Interaktywne wykłady z cyklu pt. Teoria ekonomii w praktyce dr Przemysław Kusztelak dr Tomasz Kopczewski

AUKCJE Interaktywne wykłady z cyklu pt. Teoria ekonomii w praktyce dr Przemysław Kusztelak dr Tomasz Kopczewski AUKCJE Interaktywne wykłady z cyklu pt. Teoria ekonomii w praktyce dr Przemysław Kusztelak dr Tomasz Kopczewski Przemysław Kusztelak Slajd 1 /27 Aukcje Aukcja to mechanizm oparty na konkurencji używany

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 15 Rozdział pierwszy Wprowadzenie do problematyki handlu elektronicznego... 21 1. Wpływ Internetu na tworzenie prawa handlu elektronicznego... 21 1.1. Światowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta Wstęp... Wykaz skrótów... xvii Bibliografia... xxi Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta... 1 1. Uwzględnianie wartości w prawie kolizyjnym... 1 I. Neutralność norm kolizyjnych...

Bardziej szczegółowo

MONOGRAFIE PRAWNICZE

MONOGRAFIE PRAWNICZE MONOGRAFIE PRAWNICZE Instytucja wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego Małgorzata Sieradzka Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE MAŁGORZATA SIERADZKA INSTYTUCJA WADIUM W POSTĘPOWANIU

Bardziej szczegółowo

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Plan Wykładu I. Charakterystyka przedsiębiorcy II. Podstawowe zasady obowiązujące w obrocie profesjonalnym:

Bardziej szczegółowo

Część I. Dwie funkcje konkurencji. Ochrona konkurencji w działalności platform handlu elektronicznego

Część I. Dwie funkcje konkurencji. Ochrona konkurencji w działalności platform handlu elektronicznego Ochrona konkurencji w działalności platform handlu elektronicznego Bartosz Targański seminarium Polskiego Stowarzyszenia Ekonomicznej Analizy Prawa Część I Analiza ekonomiczna we wspólnotowym prawie antymonopolowym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO ALLEGRO KOMPUTER_MEDIA

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO ALLEGRO KOMPUTER_MEDIA REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO ALLEGRO KOMPUTER_MEDIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMINU 1. Niniejszy Regulamin określa warunki zawierania umowy sprzedaży pomiędzy Sprzedającym i Kupującym. 2. Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych

Ochrona danych osobowych Ochrona danych osobowych 1. Źródła prawa. 2. Podstawowe pojęcia. 3. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy. 4. Prawa podmiotów objętych ochroną. 5. Prawa i obowiązki osób odpowiedzialnych za ochronę danych

Bardziej szczegółowo

Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny?

Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny? Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny? ANNA ŻOCHOWSKA - SYCHOWICZ Plan Wykładu I. Prawo właściwe dla zobowiązań

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o prawach konsumenta z komentarzem. mec. Michała Koralewskiego

Nowa ustawa o prawach konsumenta z komentarzem. mec. Michała Koralewskiego Nowa ustawa o prawach konsumenta z komentarzem mec. Michała Koralewskiego Nowa ustawa o prawach konsumenta z komentarzem mec. Michała Koralewskiego Stan prawny: 25 czerwca 2014 r. Redaktor prowadząca

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN*SERWISU*INTERNETOWEGO* FABRYKANAZW.PL

REGULAMIN*SERWISU*INTERNETOWEGO* FABRYKANAZW.PL REGULAMIN*SERWISU*INTERNETOWEGO* FABRYKANAZW.PL I.# II.# III.# IV.# V.# VI.# VII.# VIII.# IX.# X.# XI.# XII.# XIII.# Postanowienia#ogólne# Definicje# Rodzaj#i#zakres#usług#świadczonych#przez#serwis# Warunki#zawierania#umów#o#świadczenie#usług#drogą#elektroniczną#

Bardziej szczegółowo

Zwrot przedmiotu zakupionego na aukcji internetowej Paweł Mądry

Zwrot przedmiotu zakupionego na aukcji internetowej Paweł Mądry Zwrot przedmiotu zakupionego na aukcji internetowej Paweł Mądry W polskim systemie prawnym, w ślad za rozwiązaniami obowiązującymi na obszarze całej Unii Europejskiej, przyjęto szereg przepisów chroniących

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 99/08

Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 99/08 Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 99/08 Sędzia SN Antoni Górski (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) Sędzia SN Iwona Koper Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku wierzyciela

Bardziej szczegółowo

1.2. KODEKS CYWILNY ustawa Kodeks cywilny z dn. 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

1.2. KODEKS CYWILNY ustawa Kodeks cywilny z dn. 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Regulamin 1. DEFINICJE Użyte w niniejszym Regulaminie pojęcia oznaczają: 1.1. KLIENT osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, a w wypadkach przewidzianych przez przepisy powszechnie

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze naruszenia praw konsumentów. Agnieszka Ciucias

Najczęstsze naruszenia praw konsumentów. Agnieszka Ciucias Najczęstsze naruszenia praw konsumentów Agnieszka Ciucias sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy z 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX

Spis treści. Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX Wprowadzenie... XIII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX Rozdział 1. Zagadnienia wstępne... 1 1.1. Pojęcie nieruchomości... 1 1.2. Rodzaje nieruchomości... 3 1.3. Prawa związane z nieruchomościami...

Bardziej szczegółowo

Jak uniknąć utraty roszczeń z najmu

Jak uniknąć utraty roszczeń z najmu Jak uniknąć utraty roszczeń z najmu termin zawarcia różni się od terminu przekazania wynajmowanego lokalu. W praktyce gospodarczej zawarcie umowy wiąże się z reguły z jednoczesnym wywarciem przez nią skutków

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 354/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 4 kwietnia 2012 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Zamówienia publiczne - zasady ogólne

Zamówienia publiczne - zasady ogólne Dr hab. inż. Dorota Zawieska Wydział Geodezji i Kartografii Pełnomocnik Dziekana ds. zamówień publicznych Plan wykładu: Wprowadzenie Podstawowe źródła zawierania umów Kryterium stosowania ustawy (progi

Bardziej szczegółowo

Rozdział IV. Podstawa materialnoprawna wyroku sądu arbitrażowego

Rozdział IV. Podstawa materialnoprawna wyroku sądu arbitrażowego Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne CZĘŚĆ I. HISTORYCZNE ORAZ TEORETYCZNO- PRAWNE ASPEKTY ARBITRAŻU Rozdział I. Determinanty i propozycje w zakresie rozwoju sądownictwa arbitrażowego 1. Czynniki prawne

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... XI Wykaz literatury... XVII Przedmowa do wydania drugiego... XIX Przedmowa do wydania pierwszego...

Spis treści. Wykaz skrótów... XI Wykaz literatury... XVII Przedmowa do wydania drugiego... XIX Przedmowa do wydania pierwszego... Spis treści Wykaz skrótów... XI Wykaz literatury... XVII Przedmowa do wydania drugiego... XIX Przedmowa do wydania pierwszego... XXI Rozdział I. Prawo giełdowe w systemie prawa... 1 1. Przedmiot prawa

Bardziej szczegółowo

Spis treści Autorzy Słowo wstępne od redaktorów naukowych Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie

Spis treści Autorzy Słowo wstępne od redaktorów naukowych Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie Autorzy... V Słowo wstępne od redaktorów naukowych... XXI Wykaz skrótów... XXIII Wykaz literatury... XXIX Wprowadzenie (Dorota Karczewska)... 1 Część 1. Wpływ dyrektywy 2011/83/UE o prawach konsumentów

Bardziej szczegółowo

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A.

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. Copernicus Securities S.A. został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w Niemczech: Praktyczny Przewodnik dla polskich inwestorów Część 6

Inwestycje w Niemczech: Praktyczny Przewodnik dla polskich inwestorów Część 6 Autor:Dr.IgorStenzel Inwestycje w Niemczech: Praktyczny Przewodnik dla polskich inwestorów Część 6 Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przy przejściu przedsiębiorstwa. Aktualny wyrok polskiego

Bardziej szczegółowo

Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta

Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta Reklamacje prawne aspekty i obsługa trudnego klienta Terminy szkolenia Cele szkolenia Szkolenie będzie prowadzone przez dwóch trenerów: prawnika oraz psychologa. Pierwszy dzień szkolenia jest poświęcony

Bardziej szczegółowo

PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU

PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU Autor: Tomasz Cicirko, Piotr Russel, Wstęp Rozwinięty system gospodarki rynkowej korzysta z różnych form finansowania przedsięwzięć inwestycyjnych. W wyniku silnej konkurencji

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży pojazdów Sprawdzaukcje.pl poprzez aukcję internetową prowadzoną przez POL-MOT Auto S.A.

Regulamin sprzedaży pojazdów Sprawdzaukcje.pl poprzez aukcję internetową prowadzoną przez POL-MOT Auto S.A. Regulamin sprzedaży pojazdów Sprawdzaukcje.pl poprzez aukcję internetową prowadzoną przez POL-MOT Auto S.A. Niniejszy regulamin określa zasady i warunki sprzedaży pojazdów i innych ruchomości poprzez aukcję

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia...................... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr 0 Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej KONSPEKT wykład adów Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inŝ.wojciech Chmielowski prof. PK Wykład

Bardziej szczegółowo

Paweł Czerniewski radca prawny. Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy

Paweł Czerniewski radca prawny. Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy Paweł Czerniewski radca prawny Zawieranie umów drogą elektroniczną zadbaj o swoje interesy Umowa - definicja Umowa to oświadczenia woli co najmniej dwóch podmiotów (stron), wyrażające zgodny zamiar wywołania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 13

Spis treści. Wprowadzenie... 13 Wprowadzenie... 13 Rozdział I Cywilnoprawny charakter reklamy... 19 1. Reklama jako oświadczenie woli... 19 1.1. Pojęcie zakres oświadczenia woli... 19 1.2. Adresat i złożenie oświadczenia woli a adresat

Bardziej szczegółowo

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet NOWE PRAWA KONSUMENTA Zwrot towaru zakupionego przez internet Sprzedaż towarów i usług przez Internet, ze względu na swoje walory praktyczne, ma coraz większe znaczenie dla klienta także tego, a może przede

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Przedmowa Wprowadzenie Część I. Zagadnienia ogólne

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Przedmowa Wprowadzenie Część I. Zagadnienia ogólne Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... Przedmowa... Wprowadzenie... 1 Część I. Zagadnienia ogólne... 6 Rozdział I. Weksel charakterystyka ogólna... 6 XIII XXI 1. Uwagi ogólne... 6 2.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Katarzyna Bartczak

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 72/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 października 2014 r. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka Protokolant

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP

Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP 17.07.2013 3.2.0/6124 ZWIĄZEK BANKÓW POLSKICH 1111111111111111111111111111111111 00040040499 Do druku nr 1490 Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP w związku z pismem

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13 Spis treści Wstęp... 9 Wykaz skrótów... 13 Rozdział 1. Polski model dostępu do informacji w administracji publicznej. Zagadnienia ogólne (Grzegorz Rydlewski)... 14 1.1. Doktrynalne i normatywne aspekty

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania zamówień na dostawy i usługi Dla projektów realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Regulamin udzielania zamówień na dostawy i usługi Dla projektów realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka VLASSENROOT POLSKA SP Z O.O. Regulamin udzielania zamówień na dostawy i usługi Dla projektów realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 07.04.2014 Regulamin udzielania zamówień

Bardziej szczegółowo

Niniejsza strona O mnie jest przyporządkowana do Konta Sprzedającego jaapee na platformie handlowej Allegro.

Niniejsza strona O mnie jest przyporządkowana do Konta Sprzedającego jaapee na platformie handlowej Allegro. Niniejsza strona O mnie jest przyporządkowana do Konta Sprzedającego jaapee na platformie handlowej Allegro. Regulamin Allegro jest dostępny tutaj i znajduje on zastosowanie do umów zawieranych pomiędzy

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Umowa o dostęp i korzystanie z Systemu MLS nr

Umowa o dostęp i korzystanie z Systemu MLS nr Umowa o dostęp i korzystanie z Systemu MLS nr Niniejsza umowa (,,Umowa ) została zawarta w Warszawie dnia.. pomiędzy : Warszawskim Stowarzyszeniem Pośredników w Obrocie Nieruchomościami z siedzibą w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROMOCJI Forex szyty na miarę. (do Promocji można przystąpić najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 roku) 1 DEFINICJE

REGULAMIN PROMOCJI Forex szyty na miarę. (do Promocji można przystąpić najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 roku) 1 DEFINICJE REGULAMIN PROMOCJI Forex szyty na miarę (do Promocji można przystąpić najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 roku) 1 DEFINICJE 1. Niniejsza Promocja o nazwie Forex szyty na miarę (dalej Promocja ) nie jest

Bardziej szczegółowo

Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną.

Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną. Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną. W praktyce obrotu gospodarczego nierzadkim zjawiskiem są zatory płatnicze oraz

Bardziej szczegółowo

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających.

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. Wprowadzenie Na początek należy wskazać przepisy prawne odnoszące się

Bardziej szczegółowo

Oferty sklepu umieszczone są w serwisie Allegro i umożliwiają Klientom zakupy za pośrednictwem platformy Allegro za pomocą odpowiednich formularzy.

Oferty sklepu umieszczone są w serwisie Allegro i umożliwiają Klientom zakupy za pośrednictwem platformy Allegro za pomocą odpowiednich formularzy. REGULAMIN SKLEPU (obowiązuje od 25 grudnia 2014) Informacja o firmie: Sprzedaż na Allegro przez Sprzedawcę Remek_PL prowadzone jest przez "Remek.Pl - Remigiusz Jaroszewicz" z siedzibą w Chociszew 59, 95-045

Bardziej szczegółowo

Regulamin Sprzedaży Urządzeń VOIP (Aneks do Regulaminu FCN)

Regulamin Sprzedaży Urządzeń VOIP (Aneks do Regulaminu FCN) Regulamin Sprzedaży Urządzeń VOIP (Aneks do Regulaminu FCN) obowiązujący od 1 maja 2015 Strona 1 z 5 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin określa warunki sprzedaży Urządzeń VoIP na rzecz Kupujących, przez

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

Część I Zagadnienia ogólne międzynarodowego prawa podatkowego. Rozdział 1. Geneza międzynarodowego prawa podatkowego str. 23

Część I Zagadnienia ogólne międzynarodowego prawa podatkowego. Rozdział 1. Geneza międzynarodowego prawa podatkowego str. 23 Spis treści Wykaz skrótów str. 15 Przedmowa str. 19 Część I Zagadnienia ogólne międzynarodowego prawa podatkowego Rozdział 1. Geneza międzynarodowego prawa podatkowego str. 23 1.1. Pierwsze międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot opinii. 2. Podstawa prawna opinii. 3. Stan faktyczny. Warszawa, 23 października 2010 r.

1. Przedmiot opinii. 2. Podstawa prawna opinii. 3. Stan faktyczny. Warszawa, 23 października 2010 r. Warszawska Kancelaria Prawnicza Krzysztof Kluj radca prawny ul. Świętokrzyska 18, lokal 426, 00-052 Warszawa telefony: 22 828 22 38 lub 606 836 617 fax 22 829 93 29 e-mail: radcaprawny@krzysztofkluj.eu

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASIŃSKI

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASIŃSKI PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASIŃSKI DDK- 61- /07/JK Warszawa, dn. lutego 2007 r. POSTANOWIENIE I. Na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji

Bardziej szczegółowo

I. Regulamin dotyczy przeprowadzania przetargów:

I. Regulamin dotyczy przeprowadzania przetargów: 1 REGULAMIN przeprowadzania przetargów na pierwszeństwo ustanawiania tytułów prawnych do lokali wolnych w sensie prawnym w Spółdzielni Mieszkaniowej Bacieczki w Białymstoku I. Przepisy ogólne 1 I. Regulamin

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż internetowa 1. Jakie obowiązki ma przedsiębiorca składając konsumentowi propozycję zawarcia umowy za pośrednictwem Internetu?

Sprzedaż internetowa 1. Jakie obowiązki ma przedsiębiorca składając konsumentowi propozycję zawarcia umowy za pośrednictwem Internetu? Sprzedaż internetowa 1. Jakie obowiązki ma przedsiębiorca składając konsumentowi propozycję zawarcia umowy za pośrednictwem Internetu? Przedsiębiorca proponując konsumentowi zawarcie umowy za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne część ogólna

Prawo cywilne część ogólna Marcin Hałgas Piotr Kostański Prawo cywilne część ogólna pytania kazusy tablice 4. wydanie REPETYTORIA C H BECK Prawo cywilne część ogólna W sprzedaży: E. Gniewek PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO, wyd. 4 Studia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SELLO.PL. 1 Definicje. InsERT S.A. ul. Jerzmanowska 2, 54-519 Wrocław

REGULAMIN SELLO.PL. 1 Definicje. InsERT S.A. ul. Jerzmanowska 2, 54-519 Wrocław REGULAMIN SELLO.PL 1 Definicje 1. Abonament prawo do korzystania z oprogramowania Sello przez Kupującego przez okres odpowiednio 30 dni, 365 lub 730 dni, będący treścią cyfrową niezapisaną na nośniku materialnym,

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG. zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą

UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG. zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG Zawarta w dniu w Warszawie pomiędzy: zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Usługobiorcą a zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej

Bardziej szczegółowo

WODOCIĄGI KIELECKIE Sp. z o.o. ul. Krakowska 64, 25-701 Kielce tel.: +48 41 36 531 00; fax: +48 41 34 552 20; e-mail: wodkiel@ wod-kiel.com.

WODOCIĄGI KIELECKIE Sp. z o.o. ul. Krakowska 64, 25-701 Kielce tel.: +48 41 36 531 00; fax: +48 41 34 552 20; e-mail: wodkiel@ wod-kiel.com. WODOCIĄGI KIELECKIE Sp. z o.o. ul. Krakowska 64, 25-701 Kielce tel.: +48 41 36 531 00; fax: +48 41 34 552 20; e-mail: wodkiel@wod-kiel.com.pl REGON 290856791 NIP 959 116 49 32 Sąd Rejonowy w Kielcach X

Bardziej szczegółowo

3.Sklep przyjmuje zamówienia za pośrednictwem strony www.hugoepapierosy.pl.

3.Sklep przyjmuje zamówienia za pośrednictwem strony www.hugoepapierosy.pl. 1.Postanowienia ogólne 1.Sklep internetowy hugo-epapierosy.pl działający pod adresem internetowym www.hugo-epapierosy.pl prowadzony jest przez P.H.U Hugo Sławomir Strzelczyk., z siedzibą w Oleśnicy (Rzeczpospolita

Bardziej szczegółowo

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne 1. Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A., zwana dalej Polityką, określa zasady, którymi kieruje się Bank Millennium

Bardziej szczegółowo

Regulamin giełdy wierzytelności na portalu internetowym. recupero.pl. Postanowienia wstępne

Regulamin giełdy wierzytelności na portalu internetowym. recupero.pl. Postanowienia wstępne Regulamin giełdy wierzytelności na portalu internetowym recupero.pl Postanowienia wstępne Niniejszy regulamin giełdy wierzytelności, zwany dalej Regulaminem, został ustalony przez GREDAN Spółkę z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

Maciej Kawecki Barta Litwiński Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów, Kraków

Maciej Kawecki Barta Litwiński Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów, Kraków 2012 Tworzenie skutecznych prawnie dokumentów związanych z działalnością w Internecie. Inne Maciej Kawecki Barta Litwiński Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów, Kraków E-usługa od planu do realizacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. 1 Definicje

REGULAMIN. 1 Definicje REGULAMIN Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki sprzedaży prowadzonej przez intesy sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w serwisie internetowym dostępnym pod adresem www.platformaprzetargowa.eu. 1 Definicje

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Tryby Udzielania Zamówień Publicznych

Tryby Udzielania Zamówień Publicznych Tryby Udzielania Zamówień Publicznych Jakie tryby uregulowano w p.z.p.? 1. Przetarg nieograniczony, 2. Przetarg ograniczony, 3. Negocjacje z ogłoszeniem, 4. Dialog konkurencyjny, 5. Negocjacje bez ogłoszenia,

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Główny Specjalista w Wydziale Prawnym Biura Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa 15 maja 2013

Bardziej szczegółowo

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 8 listopada 2013 r. w przedmiocie projektu ustawy o prawach konsumenta

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 8 listopada 2013 r. w przedmiocie projektu ustawy o prawach konsumenta OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 8 listopada 2013 r. w przedmiocie projektu ustawy o prawach konsumenta Krajowa Rada Sądownictwa, po zapoznaniu się z przedłożonym jej do zaopiniowania projektem

Bardziej szczegółowo

Umowa prowadzenia rachunku zabezpieczającego i świadczenia usług brokerskich w obrocie zorganizowanym derywatami

Umowa prowadzenia rachunku zabezpieczającego i świadczenia usług brokerskich w obrocie zorganizowanym derywatami Umowa prowadzenia rachunku zabezpieczającego i świadczenia usług brokerskich w obrocie zorganizowanym derywatami nr rachunku inwestycyjnego ( Rachunek )Klienta Numer Identyfikacyjny Klienta w KDPW (NIK)...

Bardziej szczegółowo

Regulamin sklepu internetowego ALS Polska - Konsumencie możesz go zapisać na dysku lub wydrukować

Regulamin sklepu internetowego ALS Polska - Konsumencie możesz go zapisać na dysku lub wydrukować Regulamin sklepu internetowego ALS Polska (stan na 2015-10-24) 1 POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1. Sklep internetowy ALS Polska prowadzony jest przez ALS Miłosz Korcz wpisaną/wpisanego do Centralnej Ewidencji i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PRAWA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ I PRAWA NOWYCH TECHNOLOGII UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PRAWA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ I PRAWA NOWYCH TECHNOLOGII UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PRAWA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ I PRAWA NOWYCH TECHNOLOGII UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO 2015/2016 PRAWO NOWYCH TECHNOLOGII Technologie informacyjne - 23 godz. 1. Podpisy elektroniczne

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze str. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne... 1 1. Wprowadzenie... 3 2. Ujęcie historyczno-prawne... 8 I. Geneza i rozwój karnoprawnej ochrony

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15 Spis treści Słowo wstępne............................................................ 11 Przedmowa do czwartego wydania.......................................... 13 Wykaz skrótów............................................................

Bardziej szczegółowo

Zestawy pytań na egzaminy magisterskie

Zestawy pytań na egzaminy magisterskie Zakład Prawa Europejskiego Zestawy pytań na egzaminy magisterskie I 1. Prawo podmiotowe pojęcie; rodzaje; naduŝycie prawa podmiotowego 2.1. Zasada swobody umów i jej ograniczenia 2.2. Autorskie prawa osobiste

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg dłużniczki Beaty

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wykaz publikacji na dzień 30 września 2015 r.

Wykaz publikacji na dzień 30 września 2015 r. dr hab. Marcin Walasik Zakład Postępowania Cywilnego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Wykaz publikacji na dzień 30 września 2015 r. 1. Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów......................................... 11 Wprowadzenie......................................... 15 Rozdział I. Umowne ustroje majątkowe małżonków................. 23 1. Małżeńskie ustroje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG DROGĄ ELEKTRONICZNĄ

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG DROGĄ ELEKTRONICZNĄ REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG DROGĄ ELEKTRONICZNĄ Spis treści: Definicje Dane kontaktowe HP Formularz kontaktowy Formularz reklamacyjny Przeglądanie Wyszukiwanie zawartości Zakaz treści bezprawnych Tryb

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13 Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział I Prawa pokrewne zagadnienia ogólne... 17 1. Podstawowe akty prawne dotyczące ochrony praw pokrewnych... 17 1.1. Konwencja rzymska z 1961 r.... 17 1.2. Porozumienie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... Bibliografia...

Spis treści. Wykaz skrótów... Bibliografia... Wstęp...................................................... Wykaz skrótów............................................. Bibliografia................................................. XI XV XIX Część I. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Rejent. rok 8. nr 10(90) październiki 998 r. Edward Janeczko Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Jak wiadomo, zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONICZNY OBRÓT GOSPODARCZY I JEGO BEZPIECZEŃSTWO. 2015/2016 I SSE II stopnia

ELEKTRONICZNY OBRÓT GOSPODARCZY I JEGO BEZPIECZEŃSTWO. 2015/2016 I SSE II stopnia ELEKTRONICZNY OBRÓT GOSPODARCZY I JEGO BEZPIECZEŃSTWO 2015/2016 I SSE II stopnia VI. Handel elektroniczny ze szczególnym uwzględnieniem praw konsumenta 2 Pojęcie handlu elektronicznego (e-commerce) W doktrynie

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne informatyzacji obrotu gospodarczego, administracji publicznej i sądownictwa. Łukasz Goździaszek

Regulacje prawne informatyzacji obrotu gospodarczego, administracji publicznej i sądownictwa. Łukasz Goździaszek Regulacje prawne informatyzacji obrotu gospodarczego, administracji publicznej i sądownictwa cele, efektywność i perspektywy Łukasz Goździaszek 1. Informatyzacja Pojęcie i przesłanki Statystyki 2. Cele

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Zagadnienia ogólne

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Zagadnienia ogólne Umowa o podróż w prawie polskim. Rafał Adamus Masowy rozwój turystyki prowadzi do poddania tej dziedziny aktywności społecznej regulacji prawnej w systemach prawnych różnych państw, a w tym również w Polsce.

Bardziej szczegółowo

przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy a Panią/Panem, zamieszkałą/-ym w, legitymującą/-ym się dowodem osobistym nr

przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy a Panią/Panem, zamieszkałą/-ym w, legitymującą/-ym się dowodem osobistym nr Umowa nr o wykonanie inicjatywy lokalnej polegającej zawarta w dniu. w. między: Gminą 1, z siedzibą w, reprezentowaną przez: Wójta, przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy 2, a Panią/Panem, zamieszkałą/-ym

Bardziej szczegółowo

Zaszłości inwestycyjne

Zaszłości inwestycyjne Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Zaszłości inwestycyjne Umiejętność właściwego równoważenia interesów właścicieli gruntów oraz przedsiębiorstw sieciowych

Bardziej szczegółowo

Ustawa o prawach konsumenta. Katowice, 3 listopada 2014 r.

Ustawa o prawach konsumenta. Katowice, 3 listopada 2014 r. Ustawa o prawach konsumenta Katowice, 3 listopada 2014 r. Akty prawne 1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę

Bardziej szczegółowo