Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM. Przewodnik Turystyczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM. Przewodnik Turystyczny"

Transkrypt

1 Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM Przewodnik Turystyczny Skarżysko-Kamienna 2009

2

3 PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM

4 2

5 Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze OM PTTK w Skarżysku-Kamiennej 3

6 Wydawca: Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej, PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna w Skarżysku-Kamiennej Zdjęcia: Ireneusz Kuliński (IK) Grzegorz Kowalski (GK) Edward Śliwiński (EŚ) Jan Włodarczyk (JW) Mapy: Jacek Mrozicki Projekt okładki: Jolanta Jagiełło Zdjęcia na okładce: Paweł Wężyk, Sławomir Buga, Andrzej Staśkowiak, Paweł Gębski, Jolanta Jagiełło Copyright by Ireneusz Kuliński Copyright by PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna Żadna część niniejszej publikacji nie może być reprodukowana lub przetwarzana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody autorów i wydawców. ISBN Druk: PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna Barbara Piątek, Janusz Sieczka Skarżysko-Kamienna, ul. Paryska 73 tel , pl 4

7 Spis treści Powiat skarżyski Od autora Rys historyczny Ireneusz Kuliński LASY, PARKI KRAJOBRAZOWE, GMINY, LEGENDY W Skarżysku-Kamiennej warto obejrzeć Lasy i ich walory turystyczne Nadleśnictwo Suchedniów Leśne ścieżki edukacyjne Leśna ścieżka dydaktyczna Na Kruku Nadleśnictwo Skarżysko Ścieżka edukacyjna Nad Lubianką Parki Krajobrazowe Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy Rezerwat Świnia Góra Rezerwat Dalejów Skałki Brama Piekła pomnik przyrody Skałki Piekło Dalejowskie pomnik przyrody Sieradowicki Park Krajobrazowy Rezerwat Kamień Michniowski Rezerwat Wykus Rezerwat Ciechostowice Rezerwat Cisa A i B koło Majdowa

8 Gminy powiatu skarżyskiego Gmina Bliżyn Gmina Łączna Gmina Łączna 48 Gmina Skarżysko Kościelne Gmina Skarżysko Kościelne 54 Miasto i gmina Suchedniów Miasto i gmina Suchedniów 58 Legendy Legendy na motywach opowiadań O Siwobrodym i złocie na Brzasku O Ognisko żołnierzu w Dalejowskim Napoleona co Lesie na Górze..... Bukowej spoczywa O Ukryty jodle skarb co ją ściął i muzykalny Józek z diabeł Klonowa Ireneusz Kuliński NAJCIEKAWSZE MIEJSCA ZASŁUGUJĄCE NA ZWIEDZENIE Do źródeł rzeki Kamiennej Rezerwat Gagaty Sołtykowskie Młyny nad rzeką Kamionką Z Młodzaw do krainy dębów nad Dolinką w Majkowie Literackim szlakiem Spacerkiem od ławki Leopolda Staffa do ławki Jarosława Iwaszkiewicza Leśnym szlakiem z Suchedniowa do Zbrojowa przez Polanę Dalejów Gmina Łączna kraina gór i dolin Tajemniczy znak w Piekle Dalejowskim Pogorzałe, wieś górnicza hrabstwa Szydłowieckiego Jesienna wędrówka przez Świnią Górę Szlakiem przydrożnych kapliczek Źródlane bogactwo skarżyskiego powiatu W widłach rzek Kamiennej i Kuźniczki Szlakiem starych młynów nad rzekami Kaczką i Żarnówką Zagadkowy znak w Lipowym Polu Plebańskim

9 W poszukiwaniu karawaki Wędrówka do kamieniołomu Skały doliną rzeki Kamiennej Stary cmentarz w Suchedniowie Szlakiem drewnianej architektury Kościół i kaplica w Parszowie Kościół św. Józefa w Skarżysku-Kamiennej, przy ul. Legionów Kościół św. Zofii w Bliżynie Kościół św. Rocha w Mroczkowie Kościół św. Rozalii w Odrowążu Zielonym szlakiem z Łącznej do Bodzentyna Od Michniowa przez Krzyżkę do Kapkazów O trakcie krakowskim Z biegiem rzeki Kamiennej Samochodem przez dawne dobra ziemskie Broel-Platerów Świętokrzyski szlak konny PTTK Jan Włodarczyk ZNAKOWANE SZLAKI PIESZE I ROWEROWE PTTK Szlaki piesze Berezów PKP Suchedniów PKP nr szlaku SW 7509 n Bliżyn PKP Zagnańsk PKP nr szlaku SW 7505 z Skarżysko-Kamienna MCK/PTTK Wykus nr szlaku SW-7502 y Kapliczka św. Barbary Kamień Michniowski nr szlaku SW 7510 s Suchedniów PKP Rezerwat Dalejów nr szlaku SW 7508 s

10 Sołtyków PKP Bliżyn PKP nr szlaku SW 7506 s Wólka Plebańska PKP Rezerwat Skałki Piekło pod Niekłaniem nr szlaku SW 7507 s Skarżysko-Kamienna PKP Skarżysko-Kamienna MCK / PTTK Szlak Martyrologii nr szlaku SW 7501 y Skarżysko-Kamienna MCK/PTTK Wąchock nr szlaku SW 7512 c Szlaki rowerowe Antoniów Skarżysko-Kamienna Skarżysko-Kamienna źródła rzeki Kamiennej Regionalne Odznaki Turystyczno-Krajoznawcze Oddziału Miejskiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej Odznaka Wędrowiec Skarżyski Odznaka Miłośnik Puszczy Świętokrzyskiej Kanon krajoznawczy Literatura

11 Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam na piesze i rowerowe szlaki powiatu skarżyskiego. Niech przewodnik ten będzie pomocny w poznawaniu miejsc mających ścisły związek z naszymi dziejami, będącymi jednocześnie urokliwymi zakątkami krainy świętokrzyskiej. Życzę wielu doznań estetycznych i poznawczych, a nade wszystko wspaniałego wypoczynku na znanej z gościnności i życzliwości ziemi powiatu skarżyskiego. Jerzy Żmijewski Starosta Skarżyski 9

12 Powiat skarżyski Tereny powiatu skarżyskiego rozciągają się w granicach trzech rezerwatów przyrody: Świnia Góra, Dalejów i Ciechostowice oraz dwóch parków krajobrazowych: Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy i Sieradowicki Park Krajobrazowy. W powiecie skarżyskim mamy bogactwo pomników przyrody, zabytków kultury oraz malowniczo położonych, wśród lasów, zbiorników wodnych i kąpielisk. Łącznie jest ich sześć, z których cztery wykorzystywane są do celów rekreacyjnych: Rejów, Bernatka, Mo stki i zalew w Suchedniowie. Perełką powiatu skarżyskiego, zasługującą na szczególną uwa gę, jest zabytek klasy europejskiej Rezerwat Archeologiczny Ryd no. Na jego terenie zostały udokumentowane paleolityczne kopalnie czerwonych barwników hematytowych. Utworzony w 1986 r. na terenach doliny rzeki Kamiennej, ciągnie się od Skarżyska-Kamiennej (Łyżwy) do Wąchocka. Na tym obszarze, w wy niku badań terenowych, stwierdzono ślady obozowisk łowców jeleni kultury magdaleńskiej z pracowniami narzędzi kamiennych oraz z miejscami pozyskiwania i produkcji hematytu jako barwnika rytualnego. Zachowało się wiele pozostałości grobów ciałopalnych z okresu wpływów rzymskich. Co roku na terenie tego rezerwatu odbywa się impreza pod hasłem Piknik Archeologiczny Rydno, podczas której można przenieść się w czasy paleolityczne i poczuć jak wyglądało życie ówczesnych osadników. Atutem powiatu skarżyskiego jest bogactwo naturalne, przyrodnicze oraz duża lesistość terenu. Od lat jest nazywany zielonymi płucami województwa świętokrzyskiego. Ponad 60% powierzchni powiatu stanowią lasy. Warto zaznaczyć, iż na powierzchni prawie 30 tysięcy ha, 145 ha stanowią rezerwaty przyrody, ponad 131 ha parki krajobrazowe, a ponad 16 tysięcy ha to obszary chronionego krajobrazu. Walory przyrodnicze wzbogacone są prawie 40 pomnikami przyrody ożywionej i nieożywionej. 10

13 Wyruszając na spotkanie turystycznej przygody, odnajdziecie Państwo nie tylko osobliwości przyrodnicze, historyczne miejsca, ale także wzmocnicie siły fizyczne i psychiczne, a jednocześnie poz na cie piękno, nie do końca odkrytej przez turystów, Ziemi Skarżyskiej. Wyjątkowo atrakcyjnie prezentuje się gmina Bliżyn. Bogactwo przyrody rezerwatu Świnia Góra, unikatowych pomników przyrody nieożywionej, np. bramy skalnej Brama Piekła czy rezerwatu leśnego Piekło Dalejowskie, przeplata się z najstarszymi zabytkami techniki jak np. zespół odlewni, ruiny zabytkowej cegielni Soł tyków. Tu w Bliżynie znajduje się urokliwy, modrzewiowy koś ciółek z 1818 r. pw. św. Zofii oraz odrestaurowany neogotycki zameczek obecnie siedziba Domu Kultury. Wszystkie bliżyńskie wsie są szczególne pod względem kultury regionu i ob rzę dowoś - ci, a Rędocin, Mroczków, Nowy Odrowążek to miejsca wy twarzania prawdziwej sztuki ludowej takiej jak: rzeźba, tkactwo i garncarstwo. Gmina Łączna przyciąga do siebie amatorów piękna krajobrazu o urozmaiconym kształcie terenu, z pięknymi pasiastymi polami i bogactwem osobliwej przyrody. Nie lada gratką turystyczną jest tu wychodnia skał powstała w procesach erozyjnych, które na stromej przyszczytowej partii Bukowej Góry (482 m npm) wyrzeźbiły w otoczeniu bukowych drzew powierzchnię skałek. Przemierzając ten teren, szczególnie jesienią wśród szeleszczących rudych liści bukowych, dotrą Państwo do wielu kapliczek i miejsc pamięci, które są nieodłączną historią gminy Łączna. Miasto Skarżysko-Kamienna, siedziba powiatu skarżyskiego, rozciąga się wzdłuż rzeki Kamiennej. Przyciąga urozmaiconą architekturą sakralną. Znajduje się tu Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej, z wierną kopią wileńskiej Ostrej Bramy, pięknymi witrażami, ukazującymi polskich świętych oraz przedstawiającymi sceny z życia Matki Bożej. Rocznie przybywa do Sanktuarium około pielgrzymów w grupach zorganizowanych oraz indywidualnie. Warto także zwiedzić neogotycki kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego z 1923 r. oraz drewniany kościół pw. św. Józefa z 1928 r. Zwiedzając Muzeum im. Orła Białego, które pod względem ilości zgromadzonych militariów zajmuje drugie miejsce w Polsce, 11

14 można tuż obok wypocząć nad zalewem Rejów. Ten duży zbiornik wodny na rzece Kamionce, położony wśród leśnej zieleni, posiada wodny tor wyścigowy, wieżę do skoków, sprzęt pływający, plażę strzeżoną, solarium, saunę oraz specjalne miejsce wodnych zabaw dla dzieci. Rezerwat archeologiczny Rydno, torfowiska w Lipowym Polu, gdzie można spotkać piękne okazy motyli, stadnina koni, nowo wybudowane Centrum Kultury i Wypoczynku Nad Żarnówką (boiska, kort tenisowy, skatepark, plac zabaw dla dzieci) w Majkowie, to niewątpliwe atrakcje czekające na turystów odwiedzających gminę Skarżysko Kościelne. A docierając do zalesionego wzgórza Pleśniówka napotkacie Państwo wychodnie skalne zbudowane z dolnotriasowego piaskowca beżowego. U podnóża tej góry wy - pływa źródło Bolowy Stok z wodą o właściwościach leczniczych. Miasto i Gmina Suchedniów, istniejący już od XVI w., położony w otulinie dwóch parków krajobrazowych: Suchedniowsko-Oblęgorskiego i Sieradowickiego, wzdłuż doliny rzeki Kamionki, wabi turystów wieloma zabytkami, m.in. dobrze zachowaną drewnianą zabudową miejską (wśród której są wpisane do rejestru zabytków dworki przy ul. Bodzentyńskiej, ul. Berezów i ul. Kieleckiej); zabytkowym kościołem parafialnym pw. św. Andrzeja Apostoła, z wczesnobarokowym ołtarzem i oknami zdobionymi malowniczymi witrażami oraz Kaplicą Włoską, poświęconą 50-leciu kapłaństwa Ojca Świętego Jana Pawła II. Tu także każdy turysta znajdzie schronienie w malowniczo położonym XIX-wiecznym dworku Gościńcu Mostki, pamiętającym czasy wielkiej prosperity Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Jego architektura, jak i okoliczne pejzaże są natchnieniem dla artystów malarzy i fotografików spotykających się tu na dorocznych plenerach. Suchedniów stanowi znakomitą bazę wypadową do zwiedzania Gór Świętokrzyskich. W ciągu godziny można stąd dojechać do Świętej Katarzyny, Nowej Słupi, Świętego Krzyża, Chęcin, Jaskini Raj i wielu innych miejsc. Warto podkreślić, iż społeczność wszystkich gmin powiatu skarżyskiego ze szczególną starannością pielęgnuje i kultywuje tradycje, zwyczaje, obrzędowość i folklor lokalny, tworząc jednocześnie nowe wartości, zwyczaje na miarę współczesności i oczekiwań młodych pokoleń. W ostatnich latach równie mocno rozwinęła 12

15 się i zakorzeniła sztuka fotografii plenerowej. Zawiązały się grupy fotografików-amatorów, którzy z pasją utrwalają piękno powiatu skarżyskiego, a mieszkańcy mogą podziwiać efekty ich prac na licznych wystawach oraz na portalach internetowych. Serdecznie zapraszamy do powiatu skarżyskiego, który oferuje aktywny wypoczynek na atrakcyjnych szlakach pieszych i rowerowych, a także podczas konnych przejażdżek oraz wędkowaniu w wodach malowniczych rzek i zbiorników wodnych. Zapraszamy również do aktywnego i przyjemnego spędzania czasu w przyjaznych turystom gospodarstwach agroturystycznych. Tu najłatwiej poznać nasze obyczaje, tradycje, sztukę ludową i staropolską gościnność. 13

16 Mapka powiatu skarżyskiego Powiat w liczbach: powierzchnia: 395 km 2 ludność: osób Powiat tworzy 5 gmin: Bliżyn, Łączna, Skarżysko-Kamienna, Skarżysko Kościelne, Suchedniów 14

17 Od autora W krajobraz trzeba się zanurzyć tak samo, jak gdybyśmy zanurzyli twarz w stosy wilgotnych od deszczu liści i poczuli ich rozkoszny chłód, ich zapach, ich tchnienie. Konstanty Paustowski W listopadowy wieczór siedzę nad mapą, przyglądam się działom wodnym, rzekom, strumieniom, bagnom i odczytuję ich nazwy. Cóż to za przyjemność patrzeć na mapę. Mimo woli człowiek usiłuje sobie wyobrazić wszystkie te lasy, góry, wsie, źródła rzek, które potem w rzeczywistości okazują się zupełnie inne, niespodziewanie piękne, albo przeciwnie, niosące rozczarowanie. Zawsze jednak są zaskakujące. Biorę plecak i znów idę na południe. Stąd rozpoczynam wędrówkę ścieżkami po powiecie skarżyskim. Mieszkam na północnej granicy województwa świętokrzyskiego. Stąd prawie wszystkie trasy prowadzą na południe. Nasza bliższa i dalsza okolica jest wdzięcznym terenem dla malarzy i fotografów. Stanowi rozległy teren do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Dlatego postanowiłem zaproponować mieszkańcom naszego powiatu poznanie wielu miejsc, które można zobaczyć w czasie wędrówki lub jeździe na rowerze. Zapraszam gości odwiedzających nasz powiat do skorzystania z tego przewodnika. Przewodnik turystyczny pozwoli zwiedzającym turystom bez pośpiechu pospacerować i dowiedzieć się o mijanych miejscach. Trasy, które zostały opisane można dzielić na krótsze lub łączyć według uznania w dłuższe odcinki. 15

18 Zawsze, w zależności od pogody i sprawności fizycznej, a także zainteresowań, można wyznaczyć sobie inny przebieg trasy. Niektóre z nich będą przechodzić nieraz koło opisanych już obiektów. Dlatego spis treści jest podstawą wyboru. Proponowane trasy można zwiedzać w odwrotnym kierunku. Wiem z własnego doświadczenia, że taki sposób poznawania przynosi zawsze miłe niespodzianki. Mam nadzieję, że wiele wspaniałych punktów widokowych, bogactwo przyrodnicze, czyste środowisko oraz ciekawa przeszłość historyczna przyczynią się do przeczytania literatury uzupełniającej na ten temat. W trzeciej części opisane zostały znakowane szlaki piesze i ro werowe przebiegające przez teren powiatu skarżyskiego. Autorem tej części przewodnika jest Jan Włodarczyk prezes Oddziału Miej skiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej. Na końcu zamieszczamy informacje o Regionalnych Odznakach Turystyczno-Krajoznawczych Oddziału Miejskiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej. W imieniu zespołu redakcyjnego zapraszam na szlak. Ireneusz Kuliński 16

19 Rys historyczny W dorzeczu rzeki Kamiennej już w epoce pleistocenu pojawił się tu pierwotny człowiek. Pierwszymi osadnikami na tym terenie byli neandertalczycy. Wiedli życie koczownicze. Żyli w niewielkich grupach. Zbieractwo i prymitywne łowiectwo stanowiło podstawę ich egzystencji. Około lat temu tereny nad Kamienną zaczęli stopniowo zasiedlać przedstawiciele homo sapiens (człowiek rozumny). Umieli już posługiwać się łukiem. Pod koniec okresu paleolitu i wczesnym mezolicie około lat p.n.e. w okolicy obecnego Skarżyska, Grzybowej Góry, Marcinkowa i Wąchocka produkowano broń z ka mienia i narzędzia. Potwierdzają to badania archeologiczne i liczne znaleziska w tej okolicy. Tu były prymitywne kopalnie hematytu, czer wonego barwnika, który był używany do malowania ciała i praw dopodobnie do malowania broni łowieckiej. Czerwona barwa przypominała kolor krwi, co mogło symbolizować życie i zdrowie. Był także atrybutem wierzeń. Barwnik ten i narzędzia kamienne były przedmiotami wymiany handlowej. Z czasem zamieszkały tu plemiona pasterskie. Grupy ludzi wyspecjalizowały się w wydobywaniu z ziemi krzemienia i produkcją z tego surowca narzędzi. Zajmowały się handlem. W epoce brązu zamieszkiwała tu ludność kultury łużyckiej. Wielu badaczy utożsamia ten lud z Prasłowianami. W okresie wpływów rzymskich około 1400 r. n.e., w dorzeczu Kamiennej istniał ośrodek hutnictwa, działający w oparciu o kopalnie rudy żelaza. Z badań wynika, że w okresie średniowiecza około VIII-IX w. tereny te należały do Księstwa Wiślan. W następnych okresach w dorzeczu Kamiennej rozwinęło się górnictwo i hutnictwo. Niezbędnej energii mechanicznej dostarczały rzeki, a lasy węgla drzewnego niezbędnego surowca do wytopu rudy w dymarkach. Ważnym elementem osadnictwa na tym terenie były drogi. Zakonnikom cystersom z Wąchocka zawdzię- 17

20 czamy wydatny rozwój gospodarczy. Byli właścicielami znacznych obszarów dzisiejszego Skarżyska i powiatu. W XIV w. rozpoczęły się początki osadnictwa na terenie obecnego Lipowego Pola, Gadki i Grzybowej Góry. W II połowie XV w. powstały następne osady: Żyrcin dzisiejszy Rejów, później Bzin z kuźnicą i wielkim piecem. W XVII w. kształtowały się osady Łyżwy, Usłów i Nowy Młyn, wybudowano nowe koś cioły. Drugim ośrodkiem, wpływającym na zagospodarowanie północnej części obecnego miasta Skarżyska-Kamiennej, był możny ród Odrowążów i Szydłowieckich a później Radziwiłłów. Rozwijało się Skarżysko Rycerskie dziś Skarżysko Książęce, Pogorzałe, a także osada Kamienna. W dolinie rzeki Bernatki rozwijała się wieś Milica oraz Ciurów zwany także Dziurdziowem. Nad rzeką Ka mienną powstały młyny i rozwijały się osady Nowy Młyn i Szcze panów. I połowa XVII w. to dalszy szybki rozwój gospodarczy tere - nów dzisiejszego powiatu. Czynne tu były kuźnice: Bzin, Ciurów, Baranów, Berezów, Gilów, Goszków (dzisiejszy Gostków), Kamienna, Majków, Mroczków, Łączna, Ogonków, Mostki, Jędrów, Suchedniów, Płaczków, Wołów (Bliżyński), Zbrojów, a także mniejsze nad rzeczkami, które dziś trudno zlokalizować. Czynne były kopalnie rudy żelaza i kamieniołomy. W rejonie obecnych ulic Żytniej i Grota-Roweckiego w Skarżysku czynne były dwie kopalnie rudy żelaza: Siadek i Olejówka noszące wspólną nazwę Piotr. Jedna z nich funkcjonowała do 1857 r. Rosła liczba ludności w osadach i wsiach, rozwijał się handel i rzemiosło. Znaczący dalszy rozwój przemysłu za czasów Królestwa Polskiego związany jest z działalnością Stanisława Staszica, projektanta i budowniczego Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Cała dolina rzeki Kamiennej została zagospodarowana od Mroczkowa do Ostrowca Świętokrzyskiego. Powstało wiele zakładów górniczo-hutniczych. Powstanie styczniowe w 1863 r. spowodowało tragiczne w skutkach następstwa. Rosjanie poprzez stosowane represje znacząco wpłynęli na zahamowanie rozwoju tego regionu. Ponowne ożywienie gospodarcze nastąpiło od 1885 r. po wy budowaniu linii kolejowej Dęblin Dąbrowa Górnicza z odgałęzieniem w osadzie Kamienna do Koluszek w kierunku Łodzi i w kierunku wschodnim do Ostrowca Świętokrzyskiego. Nastąpił szybki 18

21 rozwój osady nad Kamienną. Wybudowano duży węzeł kolejowy, oraz odlewnię i stalownię. Powstały inne mniejsze zakłady. Rozwijał się handel i rzemiosło. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 gru d nia 1922 r. utworzona została gmina miejska Kamienna z dotychczasowej osady Kamienna i gruntów rządowych Milica Pastwisko, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1923 r. W 1928 r. została zatwierdzona obecna dwuczłonowa nazwa miasta Skarżysko-Kamienna. W okresie dwudziestolecia międzywojennego nastąpił szybki rozwój Skarżyska. Wybudowana została Państwowa Fabryka Amunicji, rozwijał się węzeł PKP, powstawały inne mniejsze zakłady. Miasto, obok innych miejscowości zaliczonych do Centralnego Okrę gu Przemysłowego, skorzystało na maso wym budownictwie mieszkaniowym dla pracowników Pań stwowej Fabryki Amunicji. W 1928 r. powołana została spółka pod nazwą Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK) z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Przechodząc różne fazy przekształceń, przetrwała do dziś. Głównym jej zadaniem była elektryfikacja, przesyłanie energii i jej sprzedaż. II wojna światowa i okres okupacji niemieckiej to trudny okres w życiu mieszkańców miasta i okolic. Działały tu organizacje dy wersyjno-sabotażowe. Miejscowe zakłady zbrojeniowe Skarżyska i są siedniego Suchedniowa zaopatrywały w broń i amu nicję od dzia ły partyzanckie. W związku z tym dochodziło do masowych mor dów ludności cywilnej. W niemieckiej firmie Hasag, która prze jęła Państwową Fabrykę Amunicji, utworzono getto dla Żydów i przymusowy obóz pracy. Zginęło tu około ludzi, głównie Żydów. 17 stycznia 1945 r. miasto zostało wyzwolone przez żołnierzy Armii Czerwonej. Na obecnej ulicy Legionów stoczono bój z niemieckim oddziałem, a czołg T-34 wygrał artyleryjski pojedynek z za łogą niemieckiego czołgu Pantera. Po wyzwoleniu miasta pierwszym burmistrzem został Antoni Gruszczyński, który 20 stycznia 1945 r. przekazał władzę burmistrzowi Leonowi Wudzkiemu. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1953 r. ustanowione zostało miasto-powiat Skar żysko-kamienna. Do miasta zostały przyłączone dzielnice: Bzinek, Milica, Rejów i Borki. 19

22 Lata charakteryzują się dynamicznym rozwojem przemysłu. W 1957 r. uruchomiono Fabrykę Obuwia Fosko. W 1968 r. zakończono elektryfikację węzła PKP. Powstały nowe osiedla Milica i Pięćdziesięciolecia, w dzielnicy Kolonia Górna wy budowano nowe bloki mieszkalne. W sposób niezwykle dynamiczny trwała rozbudowa i produkcja w Zakładach Metalowych. Wzrastało zatrudnienie. Rosła liczba mieszkańców Skarżyska. W latach 70. wybudowano Kombinat Budowlany, Fabrykę Domów, nowe duże osiedle mieszkaniowe. W latach wcześniejszych wybudowano szpital miejski, Zakładowy Dom Kultury Zakładów Metalowych. W 1969 r. z inicjatywy miłośnika miasta inż. Stanisława Sławińskiego i Towarzystwa Miłośników Miasta otwarto muzeum w dzielnicy Rejów. Rozwijała się sieć linii autobusowych Miejskiej Komunikacji Samochodowej. Systematycznie rozbudowywano infrastrukturę miasta. Transformacja ustrojowa po 1989 r. była dla Skarżyska-Ka - miennej negatywna w skutkach wielkie zakłady przemysłowe, metalowe, odlewnicze i kolejnictwo, a także budownictwo mieszkaniowe przeżywały olbrzymi kryzys zakończony likwidacją produkcji i zwolnieniami pracowników. Następne lata to okres stopniowego wychodzenia z kryzysu. Widoczne ożywienie gospodarcze dotyczy małych i średnich firm, handlu i usług. Lata zastoju spowodowały, że młodzi i wykształceni ludzie zasilili duże miasta. Miasto czeka na nową szansę rozwoju. Tworzone programy naprawcze, Skarżyska Strefa Ekonomiczna, nowa produkcja przyszłościowa w przemyśle zbrojeniowym to szansa na poprawę materialną mieszkańców miasta. Skarżysko ma w końcu z prawdziwego zdarzenia halę sportową i pływalnię. Nastąpiła znacząca poprawa w zakresie budowy nowych rozwiązań komunikacyjnych w mieście. Sieć szkół o różnym profilu kształcenia pozwala zaspokoić oczekiwania w tym zakresie wszystkim uczniom. W mieście wybudowano w XX w. 6 kościołów, które skupia ją życie religijne. Wybudowanie kościoła przy ulicy Wileńskiej jako repliki wileńskiej Ostrej Bramy stało się wizytówką miasta. San - ktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej przyciąga rzesze pielgrzymów z Polski i Polonię z całego świata. A wyznaczony czerwony szlak turystyczny ze Skarżyska z Sanktuarium Matki Bożej Ostro- 20

23 bramskiej do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Kałkowie-Go - dowie, rozszerza możliwości poznawcze powiatów skarżyskiego i starachowickiego. Walory przyrodnicze Obszar powiatu Skarżysko wchodzi w skład jednostki klimatycznej zaliczonej przez geografa Eugeniusza Romera do Wyżyny Świętokrzyskiej. Znajduje się w północno-zachodniej części tej Wyżyny. A zgodnie z podziałem M. Strzeleckiego gleby tej części ziem zalicza się do suchedniowskiego regionu gleb wykształconych na utworach dolnego triasu. Druga część obszaru zaliczana jest do północnej części łysogórskiego regionu gleb wykształconych na piaskowcowo-łupkowych skałach paleozoicznych. Obszar powiatu jest znacznie zróżnicowany pod względem rzeźby terenu. Teren pokrywają wzgórza i pagórki poprzecinane dolinami rzek i strumieni. Występują też tereny równinne i pofalowane. Najwyższe wzniesienie znajduje się w południowej części powiatu na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego, w Paśmie Klonowskim. Jest to Góra Bukowa 483 m npm. Od strony północnej najwyższe wzniesienie znajduje się w obrębie Skarżyska w Leśnictwie Majdów oddział 56 i wynosi 408 m npm. Przez teren powiatu przepływają rzeki: Kamienna najdłuższa mająca swe źródła na pograniczu Lasów Nadleśnictwa Skarżysko i Stąporków, Kamionka, Oleśnica, Bernatka, Kaczka-Żarnówka, Kuźniczka, Kobylanka, Zebrza, Jaślana. Na rzekach Kamiennej i Ka - mionce wybudowane zostały zbiorniki zaporowe. Klimat jest stosunkowo urozmaicony i ma charakter przejściowy. Od klimatu oceanicznego Europy Zachodniej do kontynentalnego Europy Wschodniej. Na przedwiośniu i późną jesienią odczuwamy najbardziej jego wyraźną kontrastowość. Okres wegetacyjny trwa 205 dni, a średnia temperatura roczna wynosi +12,9 C. Średnie opady roczne wynoszą 633 mm. Zielonymi płucami całego obszaru powiatu są lasy, które zajmują znaczną powierzchnię, a w gminie Bliżyn stanowią około 70% obszaru. 21

24 Ireneusz Kuliński LASY, PARKI KRAJOBRAZOWE, GMINY, LEGENDY W Skarżysku-Kamiennej warto obejrzeć Muzeum im. Orła Białego W 1969 r. z inicjatywy To warzystwa Miłoś ników Skar żyska-ka mien nej po - w stało społecz ne Mu zeum Miej skie. W 1982 r. zostało upaństwowione i nadano mu imię generała Zygmunta Berlinga, a następnie zmieniło imię na Orła Białego. Siedzibą fot. IK mu zeum jest budynek ad ministracyjny dawnej huty Rejów wybudowany w latach 30. XIX w. Muzeum gromadzi i dokumentuje materiały związane z historią miasta i regionu. Stała ekspozycja plenerowa prezentuje kolekcję ciężkiego uzbrojenia z okresu II wojny światowej: czołgi, rakiety, wozy pancerne, działa i samoloty bojowe. Muzeum mieści się przy ul. Słonecznej 90. Rekonstrukcja Zakładu Wielkopiecowego W pobliżu Muzeum im. Orła Białego znajduje się trwała re konstrukcja zespołu zakładu wielkopiecowego w Rejowie z XVIII w. 22

25 i początków XIX w. Do tego okresu nawiązuje ekspozycja muzealna ukazująca wyroby odlewnicze i sztuki kowalskiej. Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji Rejów Zlokalizowany przy ulicy Wio ślarskiej. Położony jest wśród lasów nad za lewem zaporowym na rzece Kamionce. Po wierzchnia zbiornika wy nosi 37 ha. Plaża strze żona, sprzęt pływający, miejsce zabaw dla dzieci. Miejsca noclegowe w domkach kempingowych. fot. IK MIEJSCA KULTU RELIGIJNEGO Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej ul. Wileńska 33 W 1989 r. rozpoczę to budowę zespołu obiektów z kościołem i kaplicą, która jest wierną repliką wileń skiej Ostrej Bra my. Jest to jedyny w Polsce tego typu obiekt sakralny. Mieści się tu również Dom Pielgrzyma z miejscami noclegowymi i stołówką. fot. IK Kościół pw. św. Józefa ul. Legionów 24 Wybudowany w 1928 r., drewniany, z drewnianą dzwonnicą. We wnętrzu kościoła interesująco wyglądały stacje drogi krzyżowej 23

26 wykonane ze specjalnej glinki terakotowej wg wzoru monachijskiego malarza Fuhricha. Po odnowieniu przeniesione je do nowego, murowanego kościoła, stojącego obok. Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego al. Niepodległości 77 Kościół parafialny wybudowany w 1923 r. w stylu neogotyckim. Do budowy użyto ciosów białego piaskowca. Stanowi ciekawy obiekt architektoniczny na tle otaczającej zabudowy. Zabezpieczony fragment ujęcia wodnego w zlewni wód rzek Kamiennej, Kamionki i Bernatki długości około 70 m z południofot. JW ŚLADY DAWNEGO GÓRNICTWA RUD ŻELAZA I JEGO PRZETWÓRSTWA Doły rudne Doły rudne w rejonie ul. Żytniej w oddziale lasu 172. To pozostałości po dwóch kopalniach rudy żelaza Siadek i Olejówka mających nazwę Piotr, eksploatowane do połowy XIX w. Opisane w Relacje Pawła Podczaszyńskiego o stanie górnictwa i hutnictwa w okolicach Mostek z 1842 roku. Ruda była dostarczana do Wielkiego Pieca w Bzinie i Rejowie. Kamienny próg przelewowy zbiornika wodnego w Bzinie, ul. Cmentarna 24

27 wym przyczółkiem znajdującym się obecnie pod mostem nowej trasy nr 42 Skarżysko Końskie. Zbudowany z ciosów kamiennych spoinowanych ołowiem. Woda tego zbiornika wykorzystywana była przez zakład wielkopiecowy w Bzinie w XIX w. ZBIOROWE MIEJSCA PAMIĘCI NARODOWEJ Zbiorowa mogiła na Borze Zbiorowa mogiła ofiar faszyzmu niemieckiego znajdująca się w lesie. W dniach lutego 1940 r. Niemcy rozstrzelali 360 osób pochodzących ze Skarżyska, także wielu harcerzy działających w ruchu oporu. Pomnik z piaskowca na mogile ziemnej. Zbiorowa mogiła na Brzasku Miejsce egzekucji dokonanej przez hitlerowców w dniu 29 czerwca 1940 r. na 760 osobach pochodzących ze Skarżyska i okolic należących do ruchu oporu. Cmentarz miejski przy ul. Cmentarnej Mogiły 62 żołnierzy AK z żeliwnymi krzyżami z nazwiskami i datami śmierci, zbiorowa mogiła z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Czer wonej poległym w walce o wyzwolenie miasta w styczniu 1945 r., ul. Cmentarna w głębi cmentarza zbiorowa mogiła żołnierzy Września 1939 r. poległych w walce o wolność Polski, al. Niepodległości obok kościoła pw. Najświętszego Serca Jezu so wego pamiątkowa tablica na kamiennym bloku z orłem. W tym miejscu w lutym i lipcu 1944 r. Niemcy powiesili 42 osoby zakładników i żołnierzy AK, obelisk ma Rejowie. W lesie nad zalewem stoi kamienny obelisk wystawiony w setną rocznicę powstania styczniowego 1863 r. Wystawiło go miejscowe PTTK i społeczeństwo Skarżyska. W tym miejscu 2 lutego 1863 r. Rosjanie powiesili na dębie powstańców wziętych do niewoli. 25

Pogórze Dynowsko-Przemyskie. Wpisany przez Administrator piątek, 09 grudnia :15 - Poprawiony piątek, 09 grudnia :23

Pogórze Dynowsko-Przemyskie. Wpisany przez Administrator piątek, 09 grudnia :15 - Poprawiony piątek, 09 grudnia :23 1/7 Na terenie Pogórza Przemysko-Dynowskiego znajdują się piękne tereny przyrodniczo-historyczne Są tam usytuowane rezerwaty, ścieżki krajoznawcze Ścieżka przyrodnicza "Winne - Podbukowina" - rezerwat

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek.

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Lasy te były bogate w zwierzynę. Żyły w nich tury, żubry, niedźwiedzie,

Bardziej szczegółowo

Rowerem Wokół Słońca

Rowerem Wokół Słońca Rowerem Wokół Słońca Nowy Folwark to miejscowość położona zaledwie pięć kilometrów od Buska-Zdroju. Łączy je trasa rowerowa, przeprowadzona przez Wełecz i Kameduły. Powstała ona przy dofinansowaniu w ramach

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich leży na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego, na terenie trzech gmin: Lubawa, Grunwald, Ostróda. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Zamość Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

ODBIORCA OBIEKTY PRZYRODNICZE. Wszystkie grupy wiekowe i społeczne. Turystyka indywidualna i zorganizowana

ODBIORCA OBIEKTY PRZYRODNICZE. Wszystkie grupy wiekowe i społeczne. Turystyka indywidualna i zorganizowana OBIEKTY EDUKACYJNE ZAKŁADANY CEL EDUKACYJNY ODBIORCA CZAS REALIZACJI POTENCJALNY PARTNER OBIEKTY PRZYRODNICZE turystycznokrajoznawczy Rezerwaty przyrody: Surowe, Podgórze, Torfowisko Serafin Torfowisko

Bardziej szczegółowo

Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego

Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego 2010-08-12 14:32, Małgorzata Nosowicz Już jesienią powiat skarżyski będzie uczestnikiem zakrojonego na szeroką skalę przedsięwzięcia promocyjnego. Mowa tu o udziale

Bardziej szczegółowo

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl.

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl. PROJEKT ŚCIEŻKI DYDAKTYCZNO-HISTORYCZNEJ Z KOWAR DO BUDNIK Przygotowany dla: 1. Stowarzyszenie Miłośników Budnik www.budniki.pl, 2. Urząd Miejski w Kowarach, ul. 1-go Maja 1a, 58-530 Kowary www.kowary.pl.

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE WARTOŚCI OBSZARÓW CENNYCH EKOLOGICZNIE W CELU URZĄDZANIA SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH

WYKORZYSTANIE WARTOŚCI OBSZARÓW CENNYCH EKOLOGICZNIE W CELU URZĄDZANIA SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH WYKORZYSTANIE WARTOŚCI OBSZARÓW CENNYCH EKOLOGICZNIE W CELU URZĄDZANIA SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH THE USAGE OF WORTH OF ECOLOGICALLY VALUABLE AREAS FOR ARRANGING TOURIST TRAILS Katarzyna Ruszczycka, Marzena

Bardziej szczegółowo

Trasa Czarna. poprzedzone wykrzyknikiem i podkreślone. Prosimy, aby poruszać się na tych odcinkach z dużą uwagą i ostrożnością.

Trasa Czarna. poprzedzone wykrzyknikiem i podkreślone. Prosimy, aby poruszać się na tych odcinkach z dużą uwagą i ostrożnością. Trasa Czarna Przebieg trasy Parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Starachowicach Siekierno Bodzentyn Święta Katarzyna Łysica Kakonin Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, Święty Krzyż Całkowita

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008

Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008 Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008 Mateusz Liziniewicz, Nadleśnictwo Łąck, HISTORIA NADLEŚNICTWA Lasy Łąckie są fragmentem Puszczy Gostynińskiej, dobrze

Bardziej szczegółowo

S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05

S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05 S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05 WSTĘP Miasto Starachowice usytuowane jest na styku trzech jednostek geograficznych: Wzgórza Koneckie, Przedgórze Iłżeckie oraz Wyżyna Opatowska. Rzeka Kamienna stanowi

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK Emilia Staniszewska Absolwentka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu kierunek chemia, ukończyła studia licencjackie na Wszechnicy w Kielcach na kierunku

Bardziej szczegółowo

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów 3 Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów Na prośbę Naszych Czytelników publikujemy w NICOLAUSIE mapę Gminy Żarnów, na której w atrakcyjny graficznie (choć częściowo uproszczony) sposób zostały

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Rzeszów 2015 I. Trasa 1: Rzeszów (Park im. W. Szafera) CTiR w Kielnarowej Rysunek

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m Podróż w Bieszczady Bieszczady to najbardziej na południowy-wschód wysunięty skrawek Polski. Ten malowniczy i najsłabiej zaludniony zakątek polskich Karpat o powierzchni 1560 km 2 zamieszkuje około sześćdziesiąt

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska kliniska 20 21 O ośrodku Oferta edukacyjna Nadleśnictwo Kliniska położone jest w zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w południowej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 134/XXVIII/2009 Rady Gminy Rogów z dnia 4 czerwca 2008 r.

UCHWAŁA Nr 134/XXVIII/2009 Rady Gminy Rogów z dnia 4 czerwca 2008 r. UCHWAŁA Nr 134/XXVIII/2009 Rady Gminy Rogów z dnia 4 czerwca 2008 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr 92/XVIII/2008 Rady Gminy Rogów za dnia 30 czerwca 2008 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy Miejscowości

Bardziej szczegółowo

ŻUROMINO OFERTA TECHNICZNA

ŻUROMINO OFERTA TECHNICZNA OFERTA TECHNICZNA ATRAKCYJNIE POŁOŻONY TEREN INWESTYCYJNY W SĄSIEDZTWIE KASZUBSKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO PRZY SZLAKU WODNYM KÓŁKO RADUŃSKIE NAD JEZIOREM RADUŃSKIM GÓRNYM W MIEJSCOWOŚCI ŻUROMINO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami

1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami 1. PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA I CECHY GMINY 1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami Gmina Krzeszyce leży w północno-zachodniej części województwa lubuskiego i

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA EDUKACYJNE W EKOCENTRUM WROCŁAW

ZAJĘCIA EDUKACYJNE W EKOCENTRUM WROCŁAW Fundacja EkoRozwoju serdecznie zaprasza do udziału w bezpłatnych zajęciach w ramach projektu: ZAJĘCIA EDUKACYJNE W EKOCENTRUM WROCŁAW Oferujemy czterogodzinne bezpłatne zajęcia terenowe prowadzone przez

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie

Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie www.skarzysko.powiat.pl 2011-12-16 09:36, Małgorzata Nosowicz Znamy skład Powiatowej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Liczyć będzie

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /454/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości RADWAN GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Radwan, październik

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY nr 2b ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Miasto Śrem.

Miasto Śrem. http://www.terenyinwestycyjne.info/index.php/urzedy-miast-50/item/3094-miasto-srem Miasto Śrem URZĄD MIEJSKI W ŚREMIE Plac 20 Października 1 63-100 ŚREM woj. Wielkopolskie tel.: +48 61 28 35 225 infolinia

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI DORĘGOWICE

PLAN ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI DORĘGOWICE Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr VIII/109/07 z dnia 5 września 2007 r. PLAN ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI DORĘGOWICE 2007 Część I OPIS STANU ISTNIEJĄCEGO I WYBRANYCH KIERUNKÓW ROZWOJU SOŁECTWA 1. Charakterystyka sołectwa

Bardziej szczegółowo

2.3. Analiza charakteru zabudowy

2.3. Analiza charakteru zabudowy 2.3. Analiza charakteru zabudowy Wieś ułożona jest na planie kwadratu z bocznymi rozgałęzieniami dróg. Większość zabudowy stanowią parterowe murowane budynki (80%) ustawione szczytowo do drogi, pozostałe

Bardziej szczegółowo

GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY

GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY Szanowni Państwo Mam przyjemność zaprosić Państwa do lektury publikacji prezentującej gminę Zakrzówek. Naszym potencjałem są żyzne gleby oraz położenie

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Informacje o powiecie

Informacje o powiecie Informacje o powiecie Powiat skarżyski jest jednym z 13 powiatów województwa świętokrzyskiego, położony jest w jego północnej części, na pograniczu z województwem mazowieckim. Powiat usytuowany jest na

Bardziej szczegółowo

IV. Baza Kaczory 120 osób

IV. Baza Kaczory 120 osób IV. Baza Kaczory 120 osób tel. 0 67 2831 461 0 67 2831 462 e-mail kaczory@pila.lasy.gov.pl http://www.pila.lasy.gov.pl/web/kaczory koordynatorzy: Anna Salas Arieta tel. 606 287 737 anna.salas@pila.lasy.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zwierzyniec

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zwierzyniec Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Zwierzyniec Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828,

Bardziej szczegółowo

Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10

Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10 Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10 Gospodarstwo prowadzi produkcję metodami ekologicznymi. Do dyspozycji gości 3 pokoje, łazienka, aneks kuchenny oraz salonik i świetlica w budynku

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski.

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. 2.1.4. Miasto i Gmina Sompolno Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. Rysunek 5. Mapa turystyczna miasta i gminy Sompolno z przebiegiem dróg rowerowych.

Bardziej szczegółowo

NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI

NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI ul. Obrońców Pokoju 2, 59-600 Lwówek Śląski Tel. 075 782 33 80; Faks 075 782 47 86 www.wroclaw.lasy.gov.pl e-mail: biuro.lwowek@wroclaw.lasy.gov.pl Osoba do kontaktów: Marek

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY ZAMARSKI - SZCZYRK

OPIS TRASY ZAMARSKI - SZCZYRK OPIS TRASY ZAMARSKI - SZCZYRK Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Państwa trasy. Dzięki niemu, w ramach każdego wyodrębnionego odcinka dysponują Państwo szczegółowymi informacjami, dotyczącymi

Bardziej szczegółowo

24.12 (sobota) BUSKO-ZDRÓJ I OKOLICE

24.12 (sobota) BUSKO-ZDRÓJ I OKOLICE Atrakcja REGIONALNE CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W KIELCACH Oddział Świętokrzyski PTTK w Kielcach REGIOTEKA pamiątki regionalne Muzeum Narodowe (Dawny Pałac Biskupów) Muzeum Dialogu Kultur Muzeum Zabawek

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Parku Miejskiego w Przemyślu

Rewitalizacja Parku Miejskiego w Przemyślu Rewitalizacja Parku Miejskiego w Przemyślu www..pl Wojciech Błachowicz Zastępca Prezydenta Miasta Przemyśla w w w. p r z e m y s l. p l Historia Parku Miejskiego w Przemyślu Jeden z najokazalszych i najpiękniejszych

Bardziej szczegółowo

MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2

MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2 MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2 Kontynuując przegląd wybranych młynów wodnych nad rzeką Kamienną i jej wybranymi dopływami, w 2. części opracowania skoncentrujemy się na obiektach położonych

Bardziej szczegółowo

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę.

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Gmina Kolbudy Zapraszamy Państwa na krótką podróż po Gminie Kolbudy podczas której zaprezentujemy jej walory turystyczne, przyrodnicze, kulturalne

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki STYCZEŃ 2014 r. Załącznik nr 1 Lp. Data Dzień Temat Liczba 1. 25 stycznia Sobota MUZEUM KATEDRALNE 3 odznaka brązowa Zwiedzamy kościół pw. Św. Św. Piotra i Pawła Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki Na prośbę nauczycieli zamieszczamy przykładowe pytania z ubiegłych lat. Jednocześnie informujemy, że w b.r. test sprawdzający zostanie przeprowadzony w nowej formule. Składać się będzie z 25 pytań: 15

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA 2015 ROK W ZAKRESIE

SPRAWOZDANIE ZA 2015 ROK W ZAKRESIE SPRAWOZDANIE ZA 2015 ROK W ZAKRESIE UDOSTĘPNIANIA GORCZAŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO DLA TURYSTYKI W roku 2015 w ramach działalności na rzecz udostępniania Gorczańskiego Parku Narodowego dla turystyki kontynuowano

Bardziej szczegółowo

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina WILLA JÓZEFINA, dawniej Hotel Josephinenhütte, wybudowano pod koniec XIX wieku, a rozbudowano w 1911r. Po gruntownym remoncie (z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

Asia Maziarz Aneta Wyrwich Piotrek Dobrowolski

Asia Maziarz Aneta Wyrwich Piotrek Dobrowolski Asia Maziarz Aneta Wyrwich Piotrek Dobrowolski Nadleśnictwo Zawadzkie - jednostka organizacyjna Lasów Państwowych podległa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach, której siedziba znajduje

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest PIOTRKÓW TRYBUNALSKI Piotrków Trybunalski jest drugim w województwie łódzkim centrum przemysłowym, usługowym, edukacyjnym i kulturalnym. Miasto liczy 76 tysięcy mieszkańców. Największym atutem Piotrkowa

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Józefów Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Trójmiejski Park Krajobrazowy

Trójmiejski Park Krajobrazowy Trójmiejski Park Krajobrazowy WYDAWNICTWA Kwartalnik Gawron Istnieje od 1991 roku, od stycznia 2000 roku był wydawany przez Zarząd Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, od połowy 2010 roku jest wydawany

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - małe mazurskie miasteczko czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko w powiecie piskim. Gdybyście byli

Bardziej szczegółowo

Kampinoski Park Narodowy uwarunkowania dla rozwoju turystyki

Kampinoski Park Narodowy uwarunkowania dla rozwoju turystyki Kampinoski Park Narodowy uwarunkowania dla rozwoju turystyki Małgorzata Mickiewicz Kampinoski Park Narodowy Parki narodowe to w Polsce najcenniejsze przyrodniczo obszary 23 parki narodowe 1% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak Inwentaryzacja barszczu Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi i niecierpka gruczołowatego Impatiens glandulifera na obszarach Natura 2000 "Dolina Górnej Rospudy" oraz "Ostoja Augustowska" Opracowanie: Lech

Bardziej szczegółowo

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa 12 V 2012 12 maja odbyły się terenowe zajęcia edukacyjne o tematyce ekologiczno-historycznej. Zorganizowała je pani Edyta Kasica, zaś głównym koordynatorem był pan Marek Kulig, szef Lokalnego Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY. Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek

LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY. Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek Lubin to moje miasto. Tu się urodziłem, tu chodzę do szkoły,

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Instrukcja znakowania szlaków turystycznych Nordic Walking

Instrukcja znakowania szlaków turystycznych Nordic Walking Instrukcja znakowania szlaków turystycznych Nordic Walking Opracowanie instrukcji znakowania szlaków turystycznych Nordic Walking: Polskie Stowarzyszenie Nordic Walking www.psnw.pl na podstawie opracowania

Bardziej szczegółowo

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Łodyna, 12.XII.2014 ekosystemowym Zachowane duże naturalne kompleksy

Bardziej szczegółowo

Przez gminę Rzgów przebiegają trzy znakowane drogi rowerowe (dwie w niewielkim fragmencie przez przeprawę promową). Przebieg i opisy poniżej.

Przez gminę Rzgów przebiegają trzy znakowane drogi rowerowe (dwie w niewielkim fragmencie przez przeprawę promową). Przebieg i opisy poniżej. 2.1.10. Gmina Rzgów Przez gminę Rzgów przebiegają trzy znakowane drogi rowerowe (dwie w niewielkim fragmencie przez przeprawę promową). Przebieg i opisy poniżej. Rysunek 11. Mapa turystyczna gminy Rzgów

Bardziej szczegółowo

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:..

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:.. Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego Imię i nazwisko:. Szkoła:.. (Poprawne odpowiedzi zaznaczamy kółkiem) 1. Jedyna w Polsce

Bardziej szczegółowo

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne 1. Szkolna ścieżka przyrodniczo-ekologiczna

Bardziej szczegółowo

CZĘŚCIOWA ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁAŃCUT

CZĘŚCIOWA ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁAŃCUT PROJEKT Załącznik Nr 2 do Uchwały nr... Rady Gminy Łańcut z dnia..... w sprawie uchwalenia częściowej zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Łańcut CZĘŚCIOWA ZMIANA

Bardziej szczegółowo

Ścieżki przyrodniczo-edukacyjne Nysy. Nysa, r.

Ścieżki przyrodniczo-edukacyjne Nysy. Nysa, r. Ścieżki przyrodniczo-edukacyjne Nysy Nysa, 06.09.2012 r. Potencjalne miejsca edukacji ekologicznej Nysy i okolic Jezioro Nyskie Dolina Nysy Kłodzkiej Dolina Białej Głuchołaskiej 2 Potencjalne miejsca edukacji

Bardziej szczegółowo

Źródło: Opracowanie własne na podkładzie "Mapa turystyczna Powiatu Konińskiego" wyd. I, 2013 r. ISBN - 978-83-63691-02-8, ARTEM Janusz Malinowski

Źródło: Opracowanie własne na podkładzie Mapa turystyczna Powiatu Konińskiego wyd. I, 2013 r. ISBN - 978-83-63691-02-8, ARTEM Janusz Malinowski 2.1.8. Gmina Kramsk Na terenie gminy Kramsk biegnie jeden rowerowy szlak łącznikowy oraz w ramach inwestycji gminnych utworzono ponad 5 km ścieżek rowerowych (częściowo z nową nawierzchnią z kostki betonowej).

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Krasnobród

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Krasnobród Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Krasnobród Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828,

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania planu urządzenia

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne :48:48

Atrakcje turystyczne :48:48 Atrakcje turystyczne 2015-06-01 13:48:48 2 Mimo uprzemysłowienia, na Śląsku zachowało się wiele naturalnych, nieprzekształconych przez człowieka obszarów, które przyciągają turystów. 3 Podlesice na Jurze

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW PAKOSŁAW 2011 Tu chcemy się uczyć,, pracować,, mieszkać i wypoczywać GMINA PAKOSŁAW Pakosław leży na południu Ziemi Rawickiej, w dorzeczu rzeki Orli.

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW ZAŁĄCZNIK NR DO UCHWAŁY NR RADY GMINY W BAŁTOWIE Z DNIA. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW OPRACOWAŁ ZESPÓŁ INSTYTUTU GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I MIESZKALNICTWA:

Bardziej szczegółowo

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko Invest-Euro Sp. z o.o., 70-952 Szczecin, ul. Energetyków 3/4, tel. +48 91 424 79 70, fax +48 91 424 79 71, NIP 955-16-57-634, REGON 810980218 Sąd Rejonowy w Szczecinie, XVII Wydział Gospodarczy Krajowego

Bardziej szczegółowo

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Jabłonna 2015/2016 Jabłonna - Obelisk poświęcony pamięci Jana Pawła II i 25-lecia Solidarności (znajduje się naprzeciwko Gminnego Centrum Kultury

Bardziej szczegółowo

KOBIERZYN POŁUDNIE JEDNOSTKA: 35

KOBIERZYN POŁUDNIE JEDNOSTKA: 35 35. KOBIERZYN POŁUDNIE JEDNOSTKA: 35 POWIERZCHNIA: NAZWA: 401.17 ha KOBIERZYN POŁUDNIE KIERUNKI ZMIAN W STRUKTURZE PRZESTRZENNEJ Istniejąca zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do utrzymania i uzupełnienia,

Bardziej szczegółowo

Czas w las edukacja w Lasach Państwowych. Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus

Czas w las edukacja w Lasach Państwowych. Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus Czas w las edukacja w Lasach Państwowych Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus Polskie Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Organizacja, która od niemal 90 lat chroni, użytkuje i kształtuje lasy w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych

Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych Warszawa, 17 kwietnia 2013 Jacek Zadura Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych Cudze chwalicie swego nie znacie sami nie wiecie, co posiadacie Cudze chwalicie swego

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH Uwaga: Informacje będą systematycznie uzupełniane w miarę ich napływu po lokalizacji kolejnych miejsc pamięci. Poniższe informacje należy

Bardziej szczegółowo

Autor: Klaudia Zychla

Autor: Klaudia Zychla Autor: Klaudia Zychla Miasto w południowej Polsce leżące na styku trzech mezoregionów geograficznych Wyżyny Częstochow skiej, zwanej potocznie Jurą, Obniżenia Górnej Warty oraz Wyżyny Wieluńskiej, należących

Bardziej szczegółowo

Gmina Ciasna. Wójt Gminy Ciasna mgr inż. Zdzisław Kulej

Gmina Ciasna. Wójt Gminy Ciasna mgr inż. Zdzisław Kulej Wójt Gminy Ciasna mgr inż. Zdzisław Kulej Gmina CIASNA położona w północno-zachodniej części powiatu lublinieckiego w województwie śląskim Gmina Ciasna Powierzchnia gminy: 134 km 2 Powierzchnia lasów to

Bardziej szczegółowo

Lekcja w lesie. Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim

Lekcja w lesie. Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim Lekcja w lesie Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim Tadeusz Chrzanowski Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu Bydgoszcz, 14 listopada 2014 r. Jaka edukacja w

Bardziej szczegółowo