Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM. Przewodnik Turystyczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM. Przewodnik Turystyczny"

Transkrypt

1 Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM Przewodnik Turystyczny Skarżysko-Kamienna 2009

2

3 PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM

4 2

5 Ireneusz Kuliński Jan Włodarczyk PIESZO I ROWEREM PO POWIECIE SKARŻYSKIM Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze OM PTTK w Skarżysku-Kamiennej 3

6 Wydawca: Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej, PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna w Skarżysku-Kamiennej Zdjęcia: Ireneusz Kuliński (IK) Grzegorz Kowalski (GK) Edward Śliwiński (EŚ) Jan Włodarczyk (JW) Mapy: Jacek Mrozicki Projekt okładki: Jolanta Jagiełło Zdjęcia na okładce: Paweł Wężyk, Sławomir Buga, Andrzej Staśkowiak, Paweł Gębski, Jolanta Jagiełło Copyright by Ireneusz Kuliński Copyright by PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna Żadna część niniejszej publikacji nie może być reprodukowana lub przetwarzana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody autorów i wydawców. ISBN Druk: PiS Agencja Wydawniczo-Poligraficzna Barbara Piątek, Janusz Sieczka Skarżysko-Kamienna, ul. Paryska 73 tel , pl 4

7 Spis treści Powiat skarżyski Od autora Rys historyczny Ireneusz Kuliński LASY, PARKI KRAJOBRAZOWE, GMINY, LEGENDY W Skarżysku-Kamiennej warto obejrzeć Lasy i ich walory turystyczne Nadleśnictwo Suchedniów Leśne ścieżki edukacyjne Leśna ścieżka dydaktyczna Na Kruku Nadleśnictwo Skarżysko Ścieżka edukacyjna Nad Lubianką Parki Krajobrazowe Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy Rezerwat Świnia Góra Rezerwat Dalejów Skałki Brama Piekła pomnik przyrody Skałki Piekło Dalejowskie pomnik przyrody Sieradowicki Park Krajobrazowy Rezerwat Kamień Michniowski Rezerwat Wykus Rezerwat Ciechostowice Rezerwat Cisa A i B koło Majdowa

8 Gminy powiatu skarżyskiego Gmina Bliżyn Gmina Łączna Gmina Łączna 48 Gmina Skarżysko Kościelne Gmina Skarżysko Kościelne 54 Miasto i gmina Suchedniów Miasto i gmina Suchedniów 58 Legendy Legendy na motywach opowiadań O Siwobrodym i złocie na Brzasku O Ognisko żołnierzu w Dalejowskim Napoleona co Lesie na Górze..... Bukowej spoczywa O Ukryty jodle skarb co ją ściął i muzykalny Józek z diabeł Klonowa Ireneusz Kuliński NAJCIEKAWSZE MIEJSCA ZASŁUGUJĄCE NA ZWIEDZENIE Do źródeł rzeki Kamiennej Rezerwat Gagaty Sołtykowskie Młyny nad rzeką Kamionką Z Młodzaw do krainy dębów nad Dolinką w Majkowie Literackim szlakiem Spacerkiem od ławki Leopolda Staffa do ławki Jarosława Iwaszkiewicza Leśnym szlakiem z Suchedniowa do Zbrojowa przez Polanę Dalejów Gmina Łączna kraina gór i dolin Tajemniczy znak w Piekle Dalejowskim Pogorzałe, wieś górnicza hrabstwa Szydłowieckiego Jesienna wędrówka przez Świnią Górę Szlakiem przydrożnych kapliczek Źródlane bogactwo skarżyskiego powiatu W widłach rzek Kamiennej i Kuźniczki Szlakiem starych młynów nad rzekami Kaczką i Żarnówką Zagadkowy znak w Lipowym Polu Plebańskim

9 W poszukiwaniu karawaki Wędrówka do kamieniołomu Skały doliną rzeki Kamiennej Stary cmentarz w Suchedniowie Szlakiem drewnianej architektury Kościół i kaplica w Parszowie Kościół św. Józefa w Skarżysku-Kamiennej, przy ul. Legionów Kościół św. Zofii w Bliżynie Kościół św. Rocha w Mroczkowie Kościół św. Rozalii w Odrowążu Zielonym szlakiem z Łącznej do Bodzentyna Od Michniowa przez Krzyżkę do Kapkazów O trakcie krakowskim Z biegiem rzeki Kamiennej Samochodem przez dawne dobra ziemskie Broel-Platerów Świętokrzyski szlak konny PTTK Jan Włodarczyk ZNAKOWANE SZLAKI PIESZE I ROWEROWE PTTK Szlaki piesze Berezów PKP Suchedniów PKP nr szlaku SW 7509 n Bliżyn PKP Zagnańsk PKP nr szlaku SW 7505 z Skarżysko-Kamienna MCK/PTTK Wykus nr szlaku SW-7502 y Kapliczka św. Barbary Kamień Michniowski nr szlaku SW 7510 s Suchedniów PKP Rezerwat Dalejów nr szlaku SW 7508 s

10 Sołtyków PKP Bliżyn PKP nr szlaku SW 7506 s Wólka Plebańska PKP Rezerwat Skałki Piekło pod Niekłaniem nr szlaku SW 7507 s Skarżysko-Kamienna PKP Skarżysko-Kamienna MCK / PTTK Szlak Martyrologii nr szlaku SW 7501 y Skarżysko-Kamienna MCK/PTTK Wąchock nr szlaku SW 7512 c Szlaki rowerowe Antoniów Skarżysko-Kamienna Skarżysko-Kamienna źródła rzeki Kamiennej Regionalne Odznaki Turystyczno-Krajoznawcze Oddziału Miejskiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej Odznaka Wędrowiec Skarżyski Odznaka Miłośnik Puszczy Świętokrzyskiej Kanon krajoznawczy Literatura

11 Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam na piesze i rowerowe szlaki powiatu skarżyskiego. Niech przewodnik ten będzie pomocny w poznawaniu miejsc mających ścisły związek z naszymi dziejami, będącymi jednocześnie urokliwymi zakątkami krainy świętokrzyskiej. Życzę wielu doznań estetycznych i poznawczych, a nade wszystko wspaniałego wypoczynku na znanej z gościnności i życzliwości ziemi powiatu skarżyskiego. Jerzy Żmijewski Starosta Skarżyski 9

12 Powiat skarżyski Tereny powiatu skarżyskiego rozciągają się w granicach trzech rezerwatów przyrody: Świnia Góra, Dalejów i Ciechostowice oraz dwóch parków krajobrazowych: Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy i Sieradowicki Park Krajobrazowy. W powiecie skarżyskim mamy bogactwo pomników przyrody, zabytków kultury oraz malowniczo położonych, wśród lasów, zbiorników wodnych i kąpielisk. Łącznie jest ich sześć, z których cztery wykorzystywane są do celów rekreacyjnych: Rejów, Bernatka, Mo stki i zalew w Suchedniowie. Perełką powiatu skarżyskiego, zasługującą na szczególną uwa gę, jest zabytek klasy europejskiej Rezerwat Archeologiczny Ryd no. Na jego terenie zostały udokumentowane paleolityczne kopalnie czerwonych barwników hematytowych. Utworzony w 1986 r. na terenach doliny rzeki Kamiennej, ciągnie się od Skarżyska-Kamiennej (Łyżwy) do Wąchocka. Na tym obszarze, w wy niku badań terenowych, stwierdzono ślady obozowisk łowców jeleni kultury magdaleńskiej z pracowniami narzędzi kamiennych oraz z miejscami pozyskiwania i produkcji hematytu jako barwnika rytualnego. Zachowało się wiele pozostałości grobów ciałopalnych z okresu wpływów rzymskich. Co roku na terenie tego rezerwatu odbywa się impreza pod hasłem Piknik Archeologiczny Rydno, podczas której można przenieść się w czasy paleolityczne i poczuć jak wyglądało życie ówczesnych osadników. Atutem powiatu skarżyskiego jest bogactwo naturalne, przyrodnicze oraz duża lesistość terenu. Od lat jest nazywany zielonymi płucami województwa świętokrzyskiego. Ponad 60% powierzchni powiatu stanowią lasy. Warto zaznaczyć, iż na powierzchni prawie 30 tysięcy ha, 145 ha stanowią rezerwaty przyrody, ponad 131 ha parki krajobrazowe, a ponad 16 tysięcy ha to obszary chronionego krajobrazu. Walory przyrodnicze wzbogacone są prawie 40 pomnikami przyrody ożywionej i nieożywionej. 10

13 Wyruszając na spotkanie turystycznej przygody, odnajdziecie Państwo nie tylko osobliwości przyrodnicze, historyczne miejsca, ale także wzmocnicie siły fizyczne i psychiczne, a jednocześnie poz na cie piękno, nie do końca odkrytej przez turystów, Ziemi Skarżyskiej. Wyjątkowo atrakcyjnie prezentuje się gmina Bliżyn. Bogactwo przyrody rezerwatu Świnia Góra, unikatowych pomników przyrody nieożywionej, np. bramy skalnej Brama Piekła czy rezerwatu leśnego Piekło Dalejowskie, przeplata się z najstarszymi zabytkami techniki jak np. zespół odlewni, ruiny zabytkowej cegielni Soł tyków. Tu w Bliżynie znajduje się urokliwy, modrzewiowy koś ciółek z 1818 r. pw. św. Zofii oraz odrestaurowany neogotycki zameczek obecnie siedziba Domu Kultury. Wszystkie bliżyńskie wsie są szczególne pod względem kultury regionu i ob rzę dowoś - ci, a Rędocin, Mroczków, Nowy Odrowążek to miejsca wy twarzania prawdziwej sztuki ludowej takiej jak: rzeźba, tkactwo i garncarstwo. Gmina Łączna przyciąga do siebie amatorów piękna krajobrazu o urozmaiconym kształcie terenu, z pięknymi pasiastymi polami i bogactwem osobliwej przyrody. Nie lada gratką turystyczną jest tu wychodnia skał powstała w procesach erozyjnych, które na stromej przyszczytowej partii Bukowej Góry (482 m npm) wyrzeźbiły w otoczeniu bukowych drzew powierzchnię skałek. Przemierzając ten teren, szczególnie jesienią wśród szeleszczących rudych liści bukowych, dotrą Państwo do wielu kapliczek i miejsc pamięci, które są nieodłączną historią gminy Łączna. Miasto Skarżysko-Kamienna, siedziba powiatu skarżyskiego, rozciąga się wzdłuż rzeki Kamiennej. Przyciąga urozmaiconą architekturą sakralną. Znajduje się tu Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej, z wierną kopią wileńskiej Ostrej Bramy, pięknymi witrażami, ukazującymi polskich świętych oraz przedstawiającymi sceny z życia Matki Bożej. Rocznie przybywa do Sanktuarium około pielgrzymów w grupach zorganizowanych oraz indywidualnie. Warto także zwiedzić neogotycki kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego z 1923 r. oraz drewniany kościół pw. św. Józefa z 1928 r. Zwiedzając Muzeum im. Orła Białego, które pod względem ilości zgromadzonych militariów zajmuje drugie miejsce w Polsce, 11

14 można tuż obok wypocząć nad zalewem Rejów. Ten duży zbiornik wodny na rzece Kamionce, położony wśród leśnej zieleni, posiada wodny tor wyścigowy, wieżę do skoków, sprzęt pływający, plażę strzeżoną, solarium, saunę oraz specjalne miejsce wodnych zabaw dla dzieci. Rezerwat archeologiczny Rydno, torfowiska w Lipowym Polu, gdzie można spotkać piękne okazy motyli, stadnina koni, nowo wybudowane Centrum Kultury i Wypoczynku Nad Żarnówką (boiska, kort tenisowy, skatepark, plac zabaw dla dzieci) w Majkowie, to niewątpliwe atrakcje czekające na turystów odwiedzających gminę Skarżysko Kościelne. A docierając do zalesionego wzgórza Pleśniówka napotkacie Państwo wychodnie skalne zbudowane z dolnotriasowego piaskowca beżowego. U podnóża tej góry wy - pływa źródło Bolowy Stok z wodą o właściwościach leczniczych. Miasto i Gmina Suchedniów, istniejący już od XVI w., położony w otulinie dwóch parków krajobrazowych: Suchedniowsko-Oblęgorskiego i Sieradowickiego, wzdłuż doliny rzeki Kamionki, wabi turystów wieloma zabytkami, m.in. dobrze zachowaną drewnianą zabudową miejską (wśród której są wpisane do rejestru zabytków dworki przy ul. Bodzentyńskiej, ul. Berezów i ul. Kieleckiej); zabytkowym kościołem parafialnym pw. św. Andrzeja Apostoła, z wczesnobarokowym ołtarzem i oknami zdobionymi malowniczymi witrażami oraz Kaplicą Włoską, poświęconą 50-leciu kapłaństwa Ojca Świętego Jana Pawła II. Tu także każdy turysta znajdzie schronienie w malowniczo położonym XIX-wiecznym dworku Gościńcu Mostki, pamiętającym czasy wielkiej prosperity Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Jego architektura, jak i okoliczne pejzaże są natchnieniem dla artystów malarzy i fotografików spotykających się tu na dorocznych plenerach. Suchedniów stanowi znakomitą bazę wypadową do zwiedzania Gór Świętokrzyskich. W ciągu godziny można stąd dojechać do Świętej Katarzyny, Nowej Słupi, Świętego Krzyża, Chęcin, Jaskini Raj i wielu innych miejsc. Warto podkreślić, iż społeczność wszystkich gmin powiatu skarżyskiego ze szczególną starannością pielęgnuje i kultywuje tradycje, zwyczaje, obrzędowość i folklor lokalny, tworząc jednocześnie nowe wartości, zwyczaje na miarę współczesności i oczekiwań młodych pokoleń. W ostatnich latach równie mocno rozwinęła 12

15 się i zakorzeniła sztuka fotografii plenerowej. Zawiązały się grupy fotografików-amatorów, którzy z pasją utrwalają piękno powiatu skarżyskiego, a mieszkańcy mogą podziwiać efekty ich prac na licznych wystawach oraz na portalach internetowych. Serdecznie zapraszamy do powiatu skarżyskiego, który oferuje aktywny wypoczynek na atrakcyjnych szlakach pieszych i rowerowych, a także podczas konnych przejażdżek oraz wędkowaniu w wodach malowniczych rzek i zbiorników wodnych. Zapraszamy również do aktywnego i przyjemnego spędzania czasu w przyjaznych turystom gospodarstwach agroturystycznych. Tu najłatwiej poznać nasze obyczaje, tradycje, sztukę ludową i staropolską gościnność. 13

16 Mapka powiatu skarżyskiego Powiat w liczbach: powierzchnia: 395 km 2 ludność: osób Powiat tworzy 5 gmin: Bliżyn, Łączna, Skarżysko-Kamienna, Skarżysko Kościelne, Suchedniów 14

17 Od autora W krajobraz trzeba się zanurzyć tak samo, jak gdybyśmy zanurzyli twarz w stosy wilgotnych od deszczu liści i poczuli ich rozkoszny chłód, ich zapach, ich tchnienie. Konstanty Paustowski W listopadowy wieczór siedzę nad mapą, przyglądam się działom wodnym, rzekom, strumieniom, bagnom i odczytuję ich nazwy. Cóż to za przyjemność patrzeć na mapę. Mimo woli człowiek usiłuje sobie wyobrazić wszystkie te lasy, góry, wsie, źródła rzek, które potem w rzeczywistości okazują się zupełnie inne, niespodziewanie piękne, albo przeciwnie, niosące rozczarowanie. Zawsze jednak są zaskakujące. Biorę plecak i znów idę na południe. Stąd rozpoczynam wędrówkę ścieżkami po powiecie skarżyskim. Mieszkam na północnej granicy województwa świętokrzyskiego. Stąd prawie wszystkie trasy prowadzą na południe. Nasza bliższa i dalsza okolica jest wdzięcznym terenem dla malarzy i fotografów. Stanowi rozległy teren do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Dlatego postanowiłem zaproponować mieszkańcom naszego powiatu poznanie wielu miejsc, które można zobaczyć w czasie wędrówki lub jeździe na rowerze. Zapraszam gości odwiedzających nasz powiat do skorzystania z tego przewodnika. Przewodnik turystyczny pozwoli zwiedzającym turystom bez pośpiechu pospacerować i dowiedzieć się o mijanych miejscach. Trasy, które zostały opisane można dzielić na krótsze lub łączyć według uznania w dłuższe odcinki. 15

18 Zawsze, w zależności od pogody i sprawności fizycznej, a także zainteresowań, można wyznaczyć sobie inny przebieg trasy. Niektóre z nich będą przechodzić nieraz koło opisanych już obiektów. Dlatego spis treści jest podstawą wyboru. Proponowane trasy można zwiedzać w odwrotnym kierunku. Wiem z własnego doświadczenia, że taki sposób poznawania przynosi zawsze miłe niespodzianki. Mam nadzieję, że wiele wspaniałych punktów widokowych, bogactwo przyrodnicze, czyste środowisko oraz ciekawa przeszłość historyczna przyczynią się do przeczytania literatury uzupełniającej na ten temat. W trzeciej części opisane zostały znakowane szlaki piesze i ro werowe przebiegające przez teren powiatu skarżyskiego. Autorem tej części przewodnika jest Jan Włodarczyk prezes Oddziału Miej skiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej. Na końcu zamieszczamy informacje o Regionalnych Odznakach Turystyczno-Krajoznawczych Oddziału Miejskiego PTTK w Skarżysku-Kamiennej. W imieniu zespołu redakcyjnego zapraszam na szlak. Ireneusz Kuliński 16

19 Rys historyczny W dorzeczu rzeki Kamiennej już w epoce pleistocenu pojawił się tu pierwotny człowiek. Pierwszymi osadnikami na tym terenie byli neandertalczycy. Wiedli życie koczownicze. Żyli w niewielkich grupach. Zbieractwo i prymitywne łowiectwo stanowiło podstawę ich egzystencji. Około lat temu tereny nad Kamienną zaczęli stopniowo zasiedlać przedstawiciele homo sapiens (człowiek rozumny). Umieli już posługiwać się łukiem. Pod koniec okresu paleolitu i wczesnym mezolicie około lat p.n.e. w okolicy obecnego Skarżyska, Grzybowej Góry, Marcinkowa i Wąchocka produkowano broń z ka mienia i narzędzia. Potwierdzają to badania archeologiczne i liczne znaleziska w tej okolicy. Tu były prymitywne kopalnie hematytu, czer wonego barwnika, który był używany do malowania ciała i praw dopodobnie do malowania broni łowieckiej. Czerwona barwa przypominała kolor krwi, co mogło symbolizować życie i zdrowie. Był także atrybutem wierzeń. Barwnik ten i narzędzia kamienne były przedmiotami wymiany handlowej. Z czasem zamieszkały tu plemiona pasterskie. Grupy ludzi wyspecjalizowały się w wydobywaniu z ziemi krzemienia i produkcją z tego surowca narzędzi. Zajmowały się handlem. W epoce brązu zamieszkiwała tu ludność kultury łużyckiej. Wielu badaczy utożsamia ten lud z Prasłowianami. W okresie wpływów rzymskich około 1400 r. n.e., w dorzeczu Kamiennej istniał ośrodek hutnictwa, działający w oparciu o kopalnie rudy żelaza. Z badań wynika, że w okresie średniowiecza około VIII-IX w. tereny te należały do Księstwa Wiślan. W następnych okresach w dorzeczu Kamiennej rozwinęło się górnictwo i hutnictwo. Niezbędnej energii mechanicznej dostarczały rzeki, a lasy węgla drzewnego niezbędnego surowca do wytopu rudy w dymarkach. Ważnym elementem osadnictwa na tym terenie były drogi. Zakonnikom cystersom z Wąchocka zawdzię- 17

20 czamy wydatny rozwój gospodarczy. Byli właścicielami znacznych obszarów dzisiejszego Skarżyska i powiatu. W XIV w. rozpoczęły się początki osadnictwa na terenie obecnego Lipowego Pola, Gadki i Grzybowej Góry. W II połowie XV w. powstały następne osady: Żyrcin dzisiejszy Rejów, później Bzin z kuźnicą i wielkim piecem. W XVII w. kształtowały się osady Łyżwy, Usłów i Nowy Młyn, wybudowano nowe koś cioły. Drugim ośrodkiem, wpływającym na zagospodarowanie północnej części obecnego miasta Skarżyska-Kamiennej, był możny ród Odrowążów i Szydłowieckich a później Radziwiłłów. Rozwijało się Skarżysko Rycerskie dziś Skarżysko Książęce, Pogorzałe, a także osada Kamienna. W dolinie rzeki Bernatki rozwijała się wieś Milica oraz Ciurów zwany także Dziurdziowem. Nad rzeką Ka mienną powstały młyny i rozwijały się osady Nowy Młyn i Szcze panów. I połowa XVII w. to dalszy szybki rozwój gospodarczy tere - nów dzisiejszego powiatu. Czynne tu były kuźnice: Bzin, Ciurów, Baranów, Berezów, Gilów, Goszków (dzisiejszy Gostków), Kamienna, Majków, Mroczków, Łączna, Ogonków, Mostki, Jędrów, Suchedniów, Płaczków, Wołów (Bliżyński), Zbrojów, a także mniejsze nad rzeczkami, które dziś trudno zlokalizować. Czynne były kopalnie rudy żelaza i kamieniołomy. W rejonie obecnych ulic Żytniej i Grota-Roweckiego w Skarżysku czynne były dwie kopalnie rudy żelaza: Siadek i Olejówka noszące wspólną nazwę Piotr. Jedna z nich funkcjonowała do 1857 r. Rosła liczba ludności w osadach i wsiach, rozwijał się handel i rzemiosło. Znaczący dalszy rozwój przemysłu za czasów Królestwa Polskiego związany jest z działalnością Stanisława Staszica, projektanta i budowniczego Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Cała dolina rzeki Kamiennej została zagospodarowana od Mroczkowa do Ostrowca Świętokrzyskiego. Powstało wiele zakładów górniczo-hutniczych. Powstanie styczniowe w 1863 r. spowodowało tragiczne w skutkach następstwa. Rosjanie poprzez stosowane represje znacząco wpłynęli na zahamowanie rozwoju tego regionu. Ponowne ożywienie gospodarcze nastąpiło od 1885 r. po wy budowaniu linii kolejowej Dęblin Dąbrowa Górnicza z odgałęzieniem w osadzie Kamienna do Koluszek w kierunku Łodzi i w kierunku wschodnim do Ostrowca Świętokrzyskiego. Nastąpił szybki 18

21 rozwój osady nad Kamienną. Wybudowano duży węzeł kolejowy, oraz odlewnię i stalownię. Powstały inne mniejsze zakłady. Rozwijał się handel i rzemiosło. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 gru d nia 1922 r. utworzona została gmina miejska Kamienna z dotychczasowej osady Kamienna i gruntów rządowych Milica Pastwisko, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1923 r. W 1928 r. została zatwierdzona obecna dwuczłonowa nazwa miasta Skarżysko-Kamienna. W okresie dwudziestolecia międzywojennego nastąpił szybki rozwój Skarżyska. Wybudowana została Państwowa Fabryka Amunicji, rozwijał się węzeł PKP, powstawały inne mniejsze zakłady. Miasto, obok innych miejscowości zaliczonych do Centralnego Okrę gu Przemysłowego, skorzystało na maso wym budownictwie mieszkaniowym dla pracowników Pań stwowej Fabryki Amunicji. W 1928 r. powołana została spółka pod nazwą Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK) z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Przechodząc różne fazy przekształceń, przetrwała do dziś. Głównym jej zadaniem była elektryfikacja, przesyłanie energii i jej sprzedaż. II wojna światowa i okres okupacji niemieckiej to trudny okres w życiu mieszkańców miasta i okolic. Działały tu organizacje dy wersyjno-sabotażowe. Miejscowe zakłady zbrojeniowe Skarżyska i są siedniego Suchedniowa zaopatrywały w broń i amu nicję od dzia ły partyzanckie. W związku z tym dochodziło do masowych mor dów ludności cywilnej. W niemieckiej firmie Hasag, która prze jęła Państwową Fabrykę Amunicji, utworzono getto dla Żydów i przymusowy obóz pracy. Zginęło tu około ludzi, głównie Żydów. 17 stycznia 1945 r. miasto zostało wyzwolone przez żołnierzy Armii Czerwonej. Na obecnej ulicy Legionów stoczono bój z niemieckim oddziałem, a czołg T-34 wygrał artyleryjski pojedynek z za łogą niemieckiego czołgu Pantera. Po wyzwoleniu miasta pierwszym burmistrzem został Antoni Gruszczyński, który 20 stycznia 1945 r. przekazał władzę burmistrzowi Leonowi Wudzkiemu. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1953 r. ustanowione zostało miasto-powiat Skar żysko-kamienna. Do miasta zostały przyłączone dzielnice: Bzinek, Milica, Rejów i Borki. 19

22 Lata charakteryzują się dynamicznym rozwojem przemysłu. W 1957 r. uruchomiono Fabrykę Obuwia Fosko. W 1968 r. zakończono elektryfikację węzła PKP. Powstały nowe osiedla Milica i Pięćdziesięciolecia, w dzielnicy Kolonia Górna wy budowano nowe bloki mieszkalne. W sposób niezwykle dynamiczny trwała rozbudowa i produkcja w Zakładach Metalowych. Wzrastało zatrudnienie. Rosła liczba mieszkańców Skarżyska. W latach 70. wybudowano Kombinat Budowlany, Fabrykę Domów, nowe duże osiedle mieszkaniowe. W latach wcześniejszych wybudowano szpital miejski, Zakładowy Dom Kultury Zakładów Metalowych. W 1969 r. z inicjatywy miłośnika miasta inż. Stanisława Sławińskiego i Towarzystwa Miłośników Miasta otwarto muzeum w dzielnicy Rejów. Rozwijała się sieć linii autobusowych Miejskiej Komunikacji Samochodowej. Systematycznie rozbudowywano infrastrukturę miasta. Transformacja ustrojowa po 1989 r. była dla Skarżyska-Ka - miennej negatywna w skutkach wielkie zakłady przemysłowe, metalowe, odlewnicze i kolejnictwo, a także budownictwo mieszkaniowe przeżywały olbrzymi kryzys zakończony likwidacją produkcji i zwolnieniami pracowników. Następne lata to okres stopniowego wychodzenia z kryzysu. Widoczne ożywienie gospodarcze dotyczy małych i średnich firm, handlu i usług. Lata zastoju spowodowały, że młodzi i wykształceni ludzie zasilili duże miasta. Miasto czeka na nową szansę rozwoju. Tworzone programy naprawcze, Skarżyska Strefa Ekonomiczna, nowa produkcja przyszłościowa w przemyśle zbrojeniowym to szansa na poprawę materialną mieszkańców miasta. Skarżysko ma w końcu z prawdziwego zdarzenia halę sportową i pływalnię. Nastąpiła znacząca poprawa w zakresie budowy nowych rozwiązań komunikacyjnych w mieście. Sieć szkół o różnym profilu kształcenia pozwala zaspokoić oczekiwania w tym zakresie wszystkim uczniom. W mieście wybudowano w XX w. 6 kościołów, które skupia ją życie religijne. Wybudowanie kościoła przy ulicy Wileńskiej jako repliki wileńskiej Ostrej Bramy stało się wizytówką miasta. San - ktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej przyciąga rzesze pielgrzymów z Polski i Polonię z całego świata. A wyznaczony czerwony szlak turystyczny ze Skarżyska z Sanktuarium Matki Bożej Ostro- 20

23 bramskiej do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Kałkowie-Go - dowie, rozszerza możliwości poznawcze powiatów skarżyskiego i starachowickiego. Walory przyrodnicze Obszar powiatu Skarżysko wchodzi w skład jednostki klimatycznej zaliczonej przez geografa Eugeniusza Romera do Wyżyny Świętokrzyskiej. Znajduje się w północno-zachodniej części tej Wyżyny. A zgodnie z podziałem M. Strzeleckiego gleby tej części ziem zalicza się do suchedniowskiego regionu gleb wykształconych na utworach dolnego triasu. Druga część obszaru zaliczana jest do północnej części łysogórskiego regionu gleb wykształconych na piaskowcowo-łupkowych skałach paleozoicznych. Obszar powiatu jest znacznie zróżnicowany pod względem rzeźby terenu. Teren pokrywają wzgórza i pagórki poprzecinane dolinami rzek i strumieni. Występują też tereny równinne i pofalowane. Najwyższe wzniesienie znajduje się w południowej części powiatu na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego, w Paśmie Klonowskim. Jest to Góra Bukowa 483 m npm. Od strony północnej najwyższe wzniesienie znajduje się w obrębie Skarżyska w Leśnictwie Majdów oddział 56 i wynosi 408 m npm. Przez teren powiatu przepływają rzeki: Kamienna najdłuższa mająca swe źródła na pograniczu Lasów Nadleśnictwa Skarżysko i Stąporków, Kamionka, Oleśnica, Bernatka, Kaczka-Żarnówka, Kuźniczka, Kobylanka, Zebrza, Jaślana. Na rzekach Kamiennej i Ka - mionce wybudowane zostały zbiorniki zaporowe. Klimat jest stosunkowo urozmaicony i ma charakter przejściowy. Od klimatu oceanicznego Europy Zachodniej do kontynentalnego Europy Wschodniej. Na przedwiośniu i późną jesienią odczuwamy najbardziej jego wyraźną kontrastowość. Okres wegetacyjny trwa 205 dni, a średnia temperatura roczna wynosi +12,9 C. Średnie opady roczne wynoszą 633 mm. Zielonymi płucami całego obszaru powiatu są lasy, które zajmują znaczną powierzchnię, a w gminie Bliżyn stanowią około 70% obszaru. 21

24 Ireneusz Kuliński LASY, PARKI KRAJOBRAZOWE, GMINY, LEGENDY W Skarżysku-Kamiennej warto obejrzeć Muzeum im. Orła Białego W 1969 r. z inicjatywy To warzystwa Miłoś ników Skar żyska-ka mien nej po - w stało społecz ne Mu zeum Miej skie. W 1982 r. zostało upaństwowione i nadano mu imię generała Zygmunta Berlinga, a następnie zmieniło imię na Orła Białego. Siedzibą fot. IK mu zeum jest budynek ad ministracyjny dawnej huty Rejów wybudowany w latach 30. XIX w. Muzeum gromadzi i dokumentuje materiały związane z historią miasta i regionu. Stała ekspozycja plenerowa prezentuje kolekcję ciężkiego uzbrojenia z okresu II wojny światowej: czołgi, rakiety, wozy pancerne, działa i samoloty bojowe. Muzeum mieści się przy ul. Słonecznej 90. Rekonstrukcja Zakładu Wielkopiecowego W pobliżu Muzeum im. Orła Białego znajduje się trwała re konstrukcja zespołu zakładu wielkopiecowego w Rejowie z XVIII w. 22

25 i początków XIX w. Do tego okresu nawiązuje ekspozycja muzealna ukazująca wyroby odlewnicze i sztuki kowalskiej. Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji Rejów Zlokalizowany przy ulicy Wio ślarskiej. Położony jest wśród lasów nad za lewem zaporowym na rzece Kamionce. Po wierzchnia zbiornika wy nosi 37 ha. Plaża strze żona, sprzęt pływający, miejsce zabaw dla dzieci. Miejsca noclegowe w domkach kempingowych. fot. IK MIEJSCA KULTU RELIGIJNEGO Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej ul. Wileńska 33 W 1989 r. rozpoczę to budowę zespołu obiektów z kościołem i kaplicą, która jest wierną repliką wileń skiej Ostrej Bra my. Jest to jedyny w Polsce tego typu obiekt sakralny. Mieści się tu również Dom Pielgrzyma z miejscami noclegowymi i stołówką. fot. IK Kościół pw. św. Józefa ul. Legionów 24 Wybudowany w 1928 r., drewniany, z drewnianą dzwonnicą. We wnętrzu kościoła interesująco wyglądały stacje drogi krzyżowej 23

26 wykonane ze specjalnej glinki terakotowej wg wzoru monachijskiego malarza Fuhricha. Po odnowieniu przeniesione je do nowego, murowanego kościoła, stojącego obok. Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego al. Niepodległości 77 Kościół parafialny wybudowany w 1923 r. w stylu neogotyckim. Do budowy użyto ciosów białego piaskowca. Stanowi ciekawy obiekt architektoniczny na tle otaczającej zabudowy. Zabezpieczony fragment ujęcia wodnego w zlewni wód rzek Kamiennej, Kamionki i Bernatki długości około 70 m z południofot. JW ŚLADY DAWNEGO GÓRNICTWA RUD ŻELAZA I JEGO PRZETWÓRSTWA Doły rudne Doły rudne w rejonie ul. Żytniej w oddziale lasu 172. To pozostałości po dwóch kopalniach rudy żelaza Siadek i Olejówka mających nazwę Piotr, eksploatowane do połowy XIX w. Opisane w Relacje Pawła Podczaszyńskiego o stanie górnictwa i hutnictwa w okolicach Mostek z 1842 roku. Ruda była dostarczana do Wielkiego Pieca w Bzinie i Rejowie. Kamienny próg przelewowy zbiornika wodnego w Bzinie, ul. Cmentarna 24

27 wym przyczółkiem znajdującym się obecnie pod mostem nowej trasy nr 42 Skarżysko Końskie. Zbudowany z ciosów kamiennych spoinowanych ołowiem. Woda tego zbiornika wykorzystywana była przez zakład wielkopiecowy w Bzinie w XIX w. ZBIOROWE MIEJSCA PAMIĘCI NARODOWEJ Zbiorowa mogiła na Borze Zbiorowa mogiła ofiar faszyzmu niemieckiego znajdująca się w lesie. W dniach lutego 1940 r. Niemcy rozstrzelali 360 osób pochodzących ze Skarżyska, także wielu harcerzy działających w ruchu oporu. Pomnik z piaskowca na mogile ziemnej. Zbiorowa mogiła na Brzasku Miejsce egzekucji dokonanej przez hitlerowców w dniu 29 czerwca 1940 r. na 760 osobach pochodzących ze Skarżyska i okolic należących do ruchu oporu. Cmentarz miejski przy ul. Cmentarnej Mogiły 62 żołnierzy AK z żeliwnymi krzyżami z nazwiskami i datami śmierci, zbiorowa mogiła z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Czer wonej poległym w walce o wyzwolenie miasta w styczniu 1945 r., ul. Cmentarna w głębi cmentarza zbiorowa mogiła żołnierzy Września 1939 r. poległych w walce o wolność Polski, al. Niepodległości obok kościoła pw. Najświętszego Serca Jezu so wego pamiątkowa tablica na kamiennym bloku z orłem. W tym miejscu w lutym i lipcu 1944 r. Niemcy powiesili 42 osoby zakładników i żołnierzy AK, obelisk ma Rejowie. W lesie nad zalewem stoi kamienny obelisk wystawiony w setną rocznicę powstania styczniowego 1863 r. Wystawiło go miejscowe PTTK i społeczeństwo Skarżyska. W tym miejscu 2 lutego 1863 r. Rosjanie powiesili na dębie powstańców wziętych do niewoli. 25

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek.

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Lasy te były bogate w zwierzynę. Żyły w nich tury, żubry, niedźwiedzie,

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Zamość Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008

Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008 Możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych w Nadleśnictwie Łąck Łąck, listopad 2008 Mateusz Liziniewicz, Nadleśnictwo Łąck, HISTORIA NADLEŚNICTWA Lasy Łąckie są fragmentem Puszczy Gostynińskiej, dobrze

Bardziej szczegółowo

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów 3 Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów Na prośbę Naszych Czytelników publikujemy w NICOLAUSIE mapę Gminy Żarnów, na której w atrakcyjny graficznie (choć częściowo uproszczony) sposób zostały

Bardziej szczegółowo

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl.

Autor: dr Zbigniew Piepiora pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu www.ue.wroc.pl, www.ae.jgora.pl. PROJEKT ŚCIEŻKI DYDAKTYCZNO-HISTORYCZNEJ Z KOWAR DO BUDNIK Przygotowany dla: 1. Stowarzyszenie Miłośników Budnik www.budniki.pl, 2. Urząd Miejski w Kowarach, ul. 1-go Maja 1a, 58-530 Kowary www.kowary.pl.

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05

S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05 S TAR ACH OWICE, WR Z E S I E Ń 20 05 WSTĘP Miasto Starachowice usytuowane jest na styku trzech jednostek geograficznych: Wzgórza Koneckie, Przedgórze Iłżeckie oraz Wyżyna Opatowska. Rzeka Kamienna stanowi

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK EMILIA STANISZEWSKA MIASTO I GMINA WĄCHOCK Emilia Staniszewska Absolwentka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu kierunek chemia, ukończyła studia licencjackie na Wszechnicy w Kielcach na kierunku

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie

Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w pełnym składzie www.skarzysko.powiat.pl 2011-12-16 09:36, Małgorzata Nosowicz Znamy skład Powiatowej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Liczyć będzie

Bardziej szczegółowo

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska

kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska kliniska 20 21 O ośrodku Oferta edukacyjna Nadleśnictwo Kliniska położone jest w zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w południowej

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Rzeszów 2015 I. Trasa 1: Rzeszów (Park im. W. Szafera) CTiR w Kielnarowej Rysunek

Bardziej szczegółowo

GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY

GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY GMINA ZAKRZÓWEK INFORMATOR PRZYRODNICZO-TURYSTYCZNY Szanowni Państwo Mam przyjemność zaprosić Państwa do lektury publikacji prezentującej gminę Zakrzówek. Naszym potencjałem są żyzne gleby oraz położenie

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI

NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI NADLEŚNICTWO LWÓWEK ŚLĄSKI ul. Obrońców Pokoju 2, 59-600 Lwówek Śląski Tel. 075 782 33 80; Faks 075 782 47 86 www.wroclaw.lasy.gov.pl e-mail: biuro.lwowek@wroclaw.lasy.gov.pl Osoba do kontaktów: Marek

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10

Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10 Bronisław Piskorz 37-523 Radawa 65 tel. (016) 622 30 10 Gospodarstwo prowadzi produkcję metodami ekologicznymi. Do dyspozycji gości 3 pokoje, łazienka, aneks kuchenny oraz salonik i świetlica w budynku

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest PIOTRKÓW TRYBUNALSKI Piotrków Trybunalski jest drugim w województwie łódzkim centrum przemysłowym, usługowym, edukacyjnym i kulturalnym. Miasto liczy 76 tysięcy mieszkańców. Największym atutem Piotrkowa

Bardziej szczegółowo

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina WILLA JÓZEFINA, dawniej Hotel Josephinenhütte, wybudowano pod koniec XIX wieku, a rozbudowano w 1911r. Po gruntownym remoncie (z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski.

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. 2.1.4. Miasto i Gmina Sompolno Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. Rysunek 5. Mapa turystyczna miasta i gminy Sompolno z przebiegiem dróg rowerowych.

Bardziej szczegółowo

MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2

MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2 MŁYNY NAD KAMIENNĄ (i jej dopływami), cz. 2 Kontynuując przegląd wybranych młynów wodnych nad rzeką Kamienną i jej wybranymi dopływami, w 2. części opracowania skoncentrujemy się na obiektach położonych

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Józefów Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Józefów Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę.

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Gmina Kolbudy Zapraszamy Państwa na krótką podróż po Gminie Kolbudy podczas której zaprezentujemy jej walory turystyczne, przyrodnicze, kulturalne

Bardziej szczegółowo

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki Na prośbę nauczycieli zamieszczamy przykładowe pytania z ubiegłych lat. Jednocześnie informujemy, że w b.r. test sprawdzający zostanie przeprowadzony w nowej formule. Składać się będzie z 25 pytań: 15

Bardziej szczegółowo

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH Uwaga: Informacje będą systematycznie uzupełniane w miarę ich napływu po lokalizacji kolejnych miejsc pamięci. Poniższe informacje należy

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Źródło: Opracowanie własne na podkładzie "Mapa turystyczna Powiatu Konińskiego" wyd. I, 2013 r. ISBN - 978-83-63691-02-8, ARTEM Janusz Malinowski

Źródło: Opracowanie własne na podkładzie Mapa turystyczna Powiatu Konińskiego wyd. I, 2013 r. ISBN - 978-83-63691-02-8, ARTEM Janusz Malinowski 2.1.8. Gmina Kramsk Na terenie gminy Kramsk biegnie jeden rowerowy szlak łącznikowy oraz w ramach inwestycji gminnych utworzono ponad 5 km ścieżek rowerowych (częściowo z nową nawierzchnią z kostki betonowej).

Bardziej szczegółowo

Czas w las edukacja w Lasach Państwowych. Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus

Czas w las edukacja w Lasach Państwowych. Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus Czas w las edukacja w Lasach Państwowych Warszawa, 1 października 2014 Anna Pikus Polskie Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Organizacja, która od niemal 90 lat chroni, użytkuje i kształtuje lasy w Polsce.

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW PAKOSŁAW 2011 Tu chcemy się uczyć,, pracować,, mieszkać i wypoczywać GMINA PAKOSŁAW Pakosław leży na południu Ziemi Rawickiej, w dorzeczu rzeki Orli.

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych

Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych Edukacja i turystyka w Lasach Państwowych Warszawa, 17 kwietnia 2013 Jacek Zadura Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych Cudze chwalicie swego nie znacie sami nie wiecie, co posiadacie Cudze chwalicie swego

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW ZAŁĄCZNIK NR DO UCHWAŁY NR RADY GMINY W BAŁTOWIE Z DNIA. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW OPRACOWAŁ ZESPÓŁ INSTYTUTU GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I MIESZKALNICTWA:

Bardziej szczegółowo

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne 1. Szkolna ścieżka przyrodniczo-ekologiczna

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko Invest-Euro Sp. z o.o., 70-952 Szczecin, ul. Energetyków 3/4, tel. +48 91 424 79 70, fax +48 91 424 79 71, NIP 955-16-57-634, REGON 810980218 Sąd Rejonowy w Szczecinie, XVII Wydział Gospodarczy Krajowego

Bardziej szczegółowo

Lekcja w lesie. Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim

Lekcja w lesie. Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim Lekcja w lesie Działalność edukacyjna Lasów Państwowych w regionie kujawsko-pomorskim Tadeusz Chrzanowski Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu Bydgoszcz, 14 listopada 2014 r. Jaka edukacja w

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej.

Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej. 2.1.3. Miasto i Gmina Rychwał Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej. Rysunek 4. Mapa turystyczna miasta i gminy Rychwał z przebiegiem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.65.599 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie Tatrzańskiego Parku Narodowego (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Na podstawie art.14 ust. 7 ustawy z dnia 16 października

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Sportu i Rekreacji. Wawrzkowizna. Wawrzkowizna 1 k. Rząsawy, 97-400 Bełchatów

Ośrodek Sportu i Rekreacji. Wawrzkowizna. Wawrzkowizna 1 k. Rząsawy, 97-400 Bełchatów Ośrodek Sportu i Rekreacji Wawrzkowizna Wawrzkowizna 1 k. Rząsawy, 97-400 Bełchatów Lokalizacja N 51 30 09 E 19 33 48 Odległość z ośrodka: Bełchatów 8 km Łódź 60 km Katowice 140 km Warszawa 175 km Wrocław

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

PUSZCZA WKRZAŃSKA - PODRÓŻ W CZASIE I PRZESTRZENI. Historia Polic. Program wycieczki autokarowej. Trasa wycieczki. PRZEWODNIK: Iga Walkowiak

PUSZCZA WKRZAŃSKA - PODRÓŻ W CZASIE I PRZESTRZENI. Historia Polic. Program wycieczki autokarowej. Trasa wycieczki. PRZEWODNIK: Iga Walkowiak PUSZCZA WKRZAŃSKA - PODRÓŻ W CZASIE I PRZESTRZENI. PRZEWODNIK: Iga Walkowiak Program wycieczki autokarowej 8.00 Szczecin wyjazd spod CDiDN. 8.20 Police 8.30 Wzgórza Warszewskie 9.00 Fabryka Hydriwerke

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:..

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:.. Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego Imię i nazwisko:. Szkoła:.. (Poprawne odpowiedzi zaznaczamy kółkiem) 1. Jedyna w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Wypoczynkowy. Słok. 97-400 Bełchatów Słok k. Bełchatowa

Ośrodek Wypoczynkowy. Słok. 97-400 Bełchatów Słok k. Bełchatowa Ośrodek Wypoczynkowy Słok 97-400 Bełchatów Słok k. Bełchatowa Lokalizacja N 51 16 44 E 19 21 55. Odległość z ośrodka: Łódź 60 km Katowice 140 km Warszawa 175 km Wrocław 185 km Nieruchomość stanowiąca OW

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Krasnobród

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Krasnobród Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Krasnobród Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Łodyna, 12.XII.2014 ekosystemowym Zachowane duże naturalne kompleksy

Bardziej szczegółowo

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice Opis trasy EDK via Salvator Przeginia Imbramowice EDK Przeginia Trasa via Salvator CAŁA TRASA: PRZEGINIA Sanktuarium Najświętszego Zbawiciela ZADOLE KOSMOLOWSKIE KOSMOLÓW OLEWIN TROKS BRACIEJÓWKA SUŁOSZOWA

Bardziej szczegółowo

Centrala PKP S.A. Region Kraków Wydział Sprzedaży Nieruchomości PKP S.A. w Krakowie

Centrala PKP S.A. Region Kraków Wydział Sprzedaży Nieruchomości PKP S.A. w Krakowie Region Centrala PKP S.A. Departament Sprzedaży Nieruchomości ul. Szczęśliwicka 62, 00-973 Warszawa tel. (22) 474 90 65, fax. (22) 474 92 28 e-mail: sekretariat.knds@pkp.pl www.pkpsa.pl Wydział Sprzedaży

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór.

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. Na podstawie art. 44 ust. 1, 2 i 3a oraz art. 45 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu POI 1 Liceum Ogólnokształcące im. S. Banacha 51 36'44.88"N 15 18'41.35"E Miejskie Gimnazjum i Liceum w Żaganiu powstało 10 września 1945 roku. Do dziś nad jednym z wejść widnieje płaskorzeźba byłego patrona

Bardziej szczegółowo

Warszawa ul. Ratuszowa 7/9. Nieruchomość na sprzedaż

Warszawa ul. Ratuszowa 7/9. Nieruchomość na sprzedaż Warszawa ul. Ratuszowa 7/9 Nieruchomość na sprzedaż PODSTAWOWE INFORMACJE Miejscowość Warszawa Ulica, nr budynku ul. Ratuszowa 7/9 Powierzchnia budynków Nieruchomość jest zabudowana budynkami o łącznej

Bardziej szczegółowo

Powiat Leski obejmuje najciekawsze i najbardziej atrakcyjne turystycznie gminy w Bieszczadach. Z jednej strony Solina i Polańczyk z zaporą i

Powiat Leski obejmuje najciekawsze i najbardziej atrakcyjne turystycznie gminy w Bieszczadach. Z jednej strony Solina i Polańczyk z zaporą i Powiat Leski obejmuje najciekawsze i najbardziej atrakcyjne turystycznie gminy w Bieszczadach. Z jednej strony Solina i Polańczyk z zaporą i wspaniałym jeziorem a z drugiej strony Cisna - mekka turystyki

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

alność edukacyjna w Ojcowskim Parku Narodowym Alicja Subel Ojcowski Park Narodowy a.subel@gmail.com

alność edukacyjna w Ojcowskim Parku Narodowym Alicja Subel Ojcowski Park Narodowy a.subel@gmail.com Działalno alność edukacyjna w Ojcowskim Parku Narodowym Alicja Subel Ojcowski Park Narodowy a.subel@gmail.com Ojcowski Park Narodowy Utworzony w 1956 roku. Jest najmniejszym parkiem narodowym w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach

Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach Nazwa szkoły/placówki, w której realizowane jest działanie

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej STUDIUM STUDIUM WYKONALNOŚCI Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 Załącznik 9: Atrakcje turystyczne województwa świętokrzyskiego w bezpośrednim otoczeniu rowerowej Rowerowe w Polsce Wschodniej

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Grabowiec Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo

Bardziej szczegółowo

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi:

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi: Stan istniejący Zielona Góra posiada obwodnice po trzech stronach miasta. Kierunki tranzytowe północ-południe obsługuje droga ekspresowa S3 oraz droga krajowa nr 27, natomiast ruch na kierunkach wschód-zachód

Bardziej szczegółowo

Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy

Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy Bardzo zróżnicowany krajobraz Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego przypomina tereny podgórskie. Wzgórza, wąwozy, doliny to typowe znaki obecności lodowca

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku GORCE W 2004 r. GPN został włączony do sieci Natura 2000 jako Obszar Specjalnej

Bardziej szczegółowo

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!!

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda, w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!! Rozpoczyna się już 20 edycja konkursu Pię kna Wieś Pomorska 2013" Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Organizatorami konkursu

Bardziej szczegółowo

Lista rankingowa projektów po ocenie merytoryczno-technicznej w części A i B

Lista rankingowa projektów po ocenie merytoryczno-technicznej w części A i B 1. Powiat Konecki 2. Gmina Samborzec 3. Gmina Bodzechów 4. Gmina Stopnica 5. Powiat Kielecki 6. Gmina Bogoria Tytuł NOWA SZKOŁA KONECKA - Modernizacja Infrastruktury Edukacyjnej i Społeczno - Edukacyjnej

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Projekt Edukacyjny. ścieżka przyrodniczo dydaktyczna. Nowy Folwark Leśniczówka Słomówko

Projekt Edukacyjny. ścieżka przyrodniczo dydaktyczna. Nowy Folwark Leśniczówka Słomówko 1 Projekt Edukacyjny ścieżka przyrodniczo dydaktyczna Nowy Folwark Leśniczówka Słomówko Tytuł Projektu: Wyznaczanie ścieżki przyrodniczej w najbliższej okolicy Wrześni Cele Projektu: Opis Projektu: A.

Bardziej szczegółowo

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 NA SPRZEDAŻ KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 82-340 Tolkmicko, Kadyny, Biała Leśniczówka 28 Biała Leśniczówka została zbudowana w 1905 roku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Szkoła Podstawowa Nr 41 im. Maksymiliana Golisza w Szczecinie Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Autor programu: Anna Iskra Szczecin 2000r. Cobyłonamobce,będzie nam znane. Bo nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi 1. Brzeziny kościół filialny pw. św. Marcina 61 2. Brzeziny

Bardziej szczegółowo

BORY TUCHOLSKIE. 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e

BORY TUCHOLSKIE. 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e BORY TUCHOLSKIE 08.05.2013 Wycieczka krajoznawcza klas IV a i IV e O Borach Tucholskich Bory Tucholskie to jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce i kraina o unikalnych walorach przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAGOSPODAROWNIA DZIAŁKI

PROJEKT ZAGOSPODAROWNIA DZIAŁKI PROJEKT ZAGOSPODAROWNIA DZIAŁKI dla inwestycji: R e w i t a l i z a c j a p a r k u w c e n t r u m g m i n y C z a r n a z uwzględnieniem przebudowy traktów pieszych i zieleni urządzonej, budowy oświetlenia

Bardziej szczegółowo

Sieć tras turystyczno - rowerowych. na terenie. Miasta i Gminy Bogatynia

Sieć tras turystyczno - rowerowych. na terenie. Miasta i Gminy Bogatynia Towarzystwo Miłośników Ziemi Bogatyńskiej Sieć tras turystyczno - rowerowych na terenie Miasta i Gminy Bogatynia B O G A T Y N I A, listopad 2007 Towarzystwo Miłośników Ziemi Bogatyńskiej - Strona 1 z

Bardziej szczegółowo

Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego

Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 I. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI 1. PołoŜenie Bukowa Śląska o powierzchni 647 ha leŝy w powiecie namysłowskim. Administracyjnie naleŝy do Gminy Namysłów,

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57300, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.15 HTUwww.regionwalbrzych.org.pl./klodzkog/_UTH email:gmklod@netgate.com.pl Gmina KW Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Gminna komisja urbanistycznoarchitektoniczna

Gminna komisja urbanistycznoarchitektoniczna WYKAZ OPINII UZYSKANYCH NA PODSTAWIE ART. 11 PKT 5 I 8 USTAWY Z DNIA 27 MARCA 2003 R. O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM DO PROJEKTU STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja Renata Gurba 1 1. Położenie a. Rosja zajmuje ponad 17 mln km 2 powierzchni i jest największym państwem na świata b. Terytorium

Bardziej szczegółowo

OFERTA TURYSTYCZNA GMINY

OFERTA TURYSTYCZNA GMINY GMINA ZBLEWO OFERTA TURYSTYCZNA GMINY ZBLEWO RODZAJ GMINY: Gmina Wiejska ADRES Urzędu Gminy: ul. Główna 40 83-210 Zblewo KONTAKT: Telefon +48585884381 +48585884567 Faks +48585884569 e-mail: gmina@zblewo.pl

Bardziej szczegółowo