Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących 512[02].Z2.08

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących 512[02].Z2.08"

Transkrypt

1

2 MINTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Anna Gorobika Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących 512[02].Z2.08 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007

3 Recenzenci: dr inż. Marta Zalewska-Korona mgr inż. Anna Pożyczka Opracowanie redakcyjne: mgr inż. Ewa Superczyńska Konsultacja: dr Justyna Bluszcz Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 512[02].Z2.08 Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących, zawartego w programie nauczania dla zawodu kucharz 512[02]. Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, Radom

4 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie 3 2. Wymagania wstępne 5 3. Cele kształcenia 6 4. Materiał nauczania Asortyment i znaczenie napojów oraz zasady ich sporządzania organizacja stanowiska pracy. Maszyny i urządzenia stosowane w produkcji napojów Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sporządzanie i podawanie napojów gorących Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sporządzanie i podawanie napojów bezalkoholowych zimnych Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sporządzanie i podawanie napojów alkoholowych Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sporządzanie i podawanie napojów z dodatkiem alkoholu Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Sprawdzian osiągnięć Literatura 49 2

5 1. WPROWADZENIE Poradnik, który otrzymujesz będzie Ci pomocny w zdobyciu niezbędnych umiejętności sporządzania i podawania napojów zimnych i gorących. W poradniku zamieszczono: wymagania wstępne wykaz umiejętności, które powinieneś mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej, cele kształcenia wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem, materiał nauczania (rozdział 4) wiadomości teoretyczne niezbędne do osiągnięcia założonych celów kształcenia i opanowania umiejętności zawartych w jednostce modułowej. Umożliwia on samodzielne przygotowanie się do wykonania ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów. Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazaną literaturę oraz inne źródła informacji; zestaw pytań, abyś mógł sprawdzić, czy już opanowałeś określone treści, ćwiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować umiejętności praktyczne, sprawdzian postępów, sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań. Zaliczenie testu potwierdzi opanowanie materiału całej jednostki modułowej, literaturę uzupełniającą. Jeżeli masz trudności ze zrozumieniem tematu lub ćwiczenia, poproś nauczyciela o wyjaśnienie lub sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz czynność. Jednostka modułowa: Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących, której treści teraz poznasz jest podstawową jednostką przygotowującą do nabycia kolejnych umiejętności w module Produkcja i ekspedycja potraw (schemat str. 4). BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY W czasie zajęć w pracowni musisz przestrzegać: regulaminu pracowni, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, instrukcji przeciwpożarowej, ochrony środowiska, wynikających z rodzaju wykonywanych prac. Przepisy te poznałeś już podczas trwania nauki i należy je bezwzględnie stosować. Musisz posiadać aktualną książeczkę zdrowia z badaniami sanitarno-epidemiologicznymi. 3

6 Moduł 512[02].Z2 Produkcja i ekspedycja potraw 512[02].Z2.01 Sporządzanie i ekspedycja potraw z owoców, warzyw, ziemniaków oraz grzybów 512[02].Z2.02 Sporządzanie i ekspedycja potraw z mąki oraz kasz 512[02].Z2.03 Sporządzanie i ekspedycja zup oraz sosów 512[02].Z2.04 Sporządzanie i ekspedycja potraw z jaj, mleka oraz jego przetworów 512[02].Z2.05 Sporządzanie i ekspedycja potraw z mięsa zwierząt rzeźnych oraz dziczyzny 512[02].Z2.08 Sporządzanie i podawanie napojów zimnych oraz gorących 512[02].Z1.06 Sporządzanie i ekspedycja potraw z drobiu, ryb oraz owoców morza 512[02].Z2.09 Sporządzanie i podawanie zakąsek zimnych oraz gorących 512[02].Z2.07 Sporządzanie i ekspedycja wyrobów ciastkarskich oraz kulinarnych z ciast Schemat układu jednostek modułowych 4

7 2. WYMAGANIA WSTĘPNE Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: korzystać z różnych źródeł informacji, posługiwać się komputerem, organizować stanowisko pracy z zachowaniem zasad ergonomii, prowadzić proste obliczenia matematyczne, przeliczać jednostki masy, stosować zasady racjonalnego żywienia, stosować zasady mycia i dezynfekcji pomieszczeń, urządzeń oraz sprzętu, dokonywać jakościowej oceny surowców i półproduktów, określać przydatność kulinarną surowców i półproduktów, stosować zasady przechowywania surowców, półproduktów, potraw i napojów, użytkować maszyny, urządzenia i sprzęt gastronomiczny, stosować metody i techniki obróbki technologicznej, sporządzać wybrane napoje z warzyw, owoców i mleka, stosować podstawowe zasady obsługi konsumenta, przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, bezpieczeństwa żywności, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 5

8 3. CELE KSZTAŁCENIA W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: rozróżnić asortyment napojów zimnych i gorących, określić rodzaje używek i wyjaśnić ich wpływ na organizm człowieka, scharakteryzować wysokogatunkowe napoje alkoholowe, zinterpretować informacje umieszczone na etykietach win oraz innych napojów alkoholowych, posłużyć się pojęciami międzynarodowej miksologii, określić warunki i zastosować zasady przechowywania napojów bezalkoholowych i alkoholowych, zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, dobrać alkohole do potraw, określić temperaturę podawania napojów alkoholowych, zastosować zasady higieny podczas sporządzania i podawania napojów, posłużyć się sprzętem, maszynami i urządzeniami do sporządzania napojów zimnych i gorących, zastosować różne techniki parzenia i podawania kawy oraz herbaty, sporządzić podstawowe napoje mieszane alkoholowe i bezalkoholowe, sporządzić napoje zimne i gorące charakterystyczne dla kuchni innych narodów, zastosować koncentraty napojów, dobrać naczynia do podawania napojów, przygotować i zastosować elementy dekoracyjne, dokonać oceny organoleptycznej sporządzonych napojów, uporządkować stanowisko pracy, obsłużyć maszyny do mycia naczyń i dokonać ich bieżącej konserwacji, zastosować przepisy sanitarno-epidemiologiczne, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, skorzystać z różnych źródeł informacji. 6

9 4. MATERIAŁ NAUCZANIA 4.1. Asortyment i znaczenie napojów oraz zasady ich sporządzania organizacja stanowiska pracy. Maszyny i urządzenia stosowane w produkcji napojów Materiał nauczania,,przez napój rozumiemy wszelki płyn, który możemy dołączyć do naszych pokarmów. (A.B. Savarin) Woda jest nieodzownym składnikiem każdego napoju. Ponieważ bez wody nie ma życia, napoje odgrywają ogromną rolę w żywieniu. Woda jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Niedobór wody w organizmie jest sygnalizowany uczuciem pragnienia, które należy racjonalnie zaspakajać. Najlepsza jest zimna, czysta woda. Zawsze musi ona posiadać atest służb sanitarnych, stwierdzający jej przydatność do picia. Pragnienie można zaspokoić czystą wodą, ale wskazane jest spożywanie różnych napojów. Dostarczają nam one oprócz wody, składników mineralnych i witamin np. napoje z owoców i warzyw, napoje mleczne dodatkowo wapnia i białka. Niektóre zawierają alkaloidy oddziałujące na układ nerwowy i trawienny tzw. napoje używkowe. Napoje spożywamy w ciągu całego dnia. Odpowiednio zestawione z posiłkami uzupełniają ich wartość odżywczą. Przede wszystkim zaś dostarczają nam najwięcej, bo aż 1,5 litra wody i taką ilość płynów powinno się wypijać w ciągu doby. Niekiedy zapotrzebowanie organizmu na wodę jest większe, np. przy zwiększonym wysiłku fizycznym i podczas upałów. Wówczas należy zwiększyć spożycie płynów. W zakładach gastronomicznych oferuje się szeroki asortyment napojów (tab.1). Część z nich stanowią towary handlowe i są w gotowej formie dostarczane do zakładu, inne są produkowane na miejscu. Napoje najogólniej dzielą się na bezalkoholowe i alkoholowe oraz ze względu na temperaturę podania na zimne i gorące. Napoje sporządza się głównie w barze, koktajlbarze i w bufecie. Tylko niektóre napoje przygotowuje się w kuchni właściwej, ewentualnie w garmażerni. Podczas produkcji napojów należy bezwzględnie przestrzegać przepisów sanitarnoepidemiologicznych oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, aby nie dopuścić do porażenia prądem, poparzenia i innych wypadków przy pracy. Przystępując do pracy musisz: 1) zorganizować sobie stanowisko pracy tj. zgromadzić surowce i niezbędny sprzęt, 2) zaplanować etapy pracy, 3) umyć ręce. Podstawowymi urządzeniami do produkcji i dozowania napojów są: ekspres do kawy, saturator bufetowy, dystrybutor do napojów, kolumny bufetowe do piwa, mikser barowy (blender). Większość restauracji, kawiarni i barów jest wyposażona w urządzenia do sporządzania i wydawania napojów gorących. Do parzenia kawy służą ekspresy i automaty. Ekspresy mogą też wytwarzać wrzątek do parzenia herbaty i innych napojów gorących. W zależności od sposobu parzenia kawy wyróżnia się dwie grupy ekspresów do kawy: 7

10 przelewowe, czyli zaparzacze (aparaty zbiornikowe), ciśnieniowe. NAPOJE Bezalkoholowe Alkoholowe Gorące Zimne Używki: kawa, herbata, kakao, czekolada mleko (nie jest używką) Gazowane wody stołowe napoje owocowe lemoniady Coca cola toniki napoje funkcjonalne: energetyczne izotoniczne redukujące regenerujące kwas chlebowy Niegazowane wody mineralne soki owocowe pasteryzowane soki warzywne pasteryzowane soki świeżo wyciskane napoje owocowe i warzywne nektary koncentraty napojów mleko i napoje mleczne napoje ziołowe Rys. 1. Podział napojów [5, s. 142] Przelewowe ekspresy do kawy zaparzają kawę poprzez filtr papierowy. Aparaty te składają się z urządzenia do parzenia i zbiorniczka na gotową kawę. Obsługa ich polega na napełnieniu zbiornika świeżą wodą (automatycznie lub ręcznie), załadowaniu filtra porcją kawy oraz załączeniu grzałek. Ogrzana do temperatury C woda przepływa przez znajdującą się na filtrze kawę, powodując jej zaparzenie. W czasie jednego procesu parzenia przygotowuje się od razu pewną ilość porcji kawy, zależną od wydajności aparatu. Kawa jest odprowadzana do zbiornika i wydawana w miarę składania zamówień. Standardowe zaparzacze w celu utrzymania odpowiedniej temperatury zaparzonej kawy, posiadają wmontowane podgrzewacze, na których ustawia się dzbanek z kawą. Ekspresy ciśnieniowe charakteryzują się dużą wydajnością. Zasadniczymi elementami ekspresów są: obudowa, zbiornik, elementy grzejne, urządzenie do parzenia kawy, armatura i dodatkowe wyposażenie. Na armaturę składają się m.in.: manometr, wodowskaz, zawór bezpieczeństwa, zawory wody i pary. W ekspresach ciśnieniowych najczęściej stosowana jest metoda filtracyjna, która polega na jednokrotnym przepuszczeniu wrzącej wody lub pary przez warstwę zmielonej kawy. Obecnie najczęściej stosuje się ekspresy automatyczne, które zaparzają kawę gorącą, świeżą wodą o ciśnieniu kpa. Woda o temperaturze C, przy jednoczesnym wysokim ciśnieniu i napowietrzeniu zapewnia doskonałą ekstrakcję kawy, wyługowanie olejków eterycznych i utworzenie kremowej pianki na powierzchni kawy. 8

11 Wszystkie ekspresy ciśnieniowe z racji występowania podwyższonego ciśnienia produkowane są zgodnie z międzynarodowymi wymaganiami bezpieczeństwa. Z uwagi na miejsce ustawienia ekspresów, którym najczęściej jest bar na sali konsumenckiej, wykonane są one efektownie i estetycznie, z materiałów łatwych do utrzymania w nienagannej czystości. Obsługa i konserwacja ekspresów powinna się odbywać zgodnie z instrukcją danego urządzenia. Ekspres do kawy powinien być uziemiony lub zerowany, a przy wszelkich naprawach konserwacyjnych odłączony od sieci prądu elektrycznego. Pracownik obsługujący ekspres powinien stać w miejscu izolowanym i nienawilgoconym. Ekspres do parzenia kawy ustawia się na ladzie tak, aby zapewnić swobodny dostęp do niego. Przy ladzie powinna się znajdować przystawka wyposażona w młynek elektryczny z dozownicą. Po zakończeniu całodziennej pracy należy wyłączyć dopływ prądu, zamknąć zawór zasilania wodą oraz wypuścić parę ze zbiornika, oczyścić sitka zaparzaczy i wytrzeć całe urządzenie. W zakładach gastronomicznych są również stosowane uniwersalne automaty, których działanie polega na parzeniu koncentratów napojów. Nowoczesnym, bardzo praktycznym urządzeniem do serwowania napojów gazowanych i soków pitnych jest automatyczny dyspenser czyli wężowy dozownik napojów tj. woda sodowa, tonic, Coca-Cola, sok pomarańczowy. Aparat ten całkowicie eliminuje z baru butelki z tymi napojami. Kolumny bufetowe są przeznaczone do czerpania piwa z beczek i rozlewania go do szklanek. Każdy bar powinien być wyposażony ponadto w odpowiednią aparaturę mechaniczną, chłodniczą i urządzenia sanitarne. Jednym z najważniejszych urządzeń w barze jest blender (mikser elektryczny), urządzenie mechaniczne, służące do mieszania, rozdrabniania i ubijania napojów i deserów. Uruchomienie silnika miksera następuje samoczynnie z chwilą podwieszenia pojemnika z zawartością do mieszania lub rozbijania. Mikser elektryczny powinien być podręcznym sprzętem barmana do sporządzania napojów mieszanych. Chłodziarki (dystrybutory) do napojów służą do chłodzenia i wydawania porcjowych napojów niegazowanych o niewielkiej gęstości i lepkości, jak np. soki pitne, napoje firmowe. Obsługa ich polega na napełnieniu zbiornika napojem przeznaczonym do chłodzenia oraz uruchomieniu systemów pompowego i chłodzenia. Ciecz pompowana z góry rozpływa się po ściankach zbiornika. Wyposażenie poszczególnych części baru stanowią ponadto liczne urządzenia chłodnicze: szafy chłodnicze do przechowywania napojów, ochładzacze do szkła i napojów, kostkarka do lodu. Używa się również montowanych w ladzie barowej zamrażarek. W samej ladzie barowej mogą się znajdować liczne wgłębienia do chłodzenia butelek i pojemnik na lód konsumpcyjny. Do niezbędnego sprzętu należy wytwornica lodu tzw. kostkarka, elektryczny młynek do kruszenia lodu, ewentualnie również elektryczna strugarka do śniegu lodowego. W ladzie bufetowo-barowej może być ponadto wmontowana płuczka do mycia naczyń szklanych. Dawniej była ona zawsze uzupełnieniem saturatora bufetowego urządzenia do produkcji wody sodowej i napełniania szklanek. Dzisiaj, kiedy wodę sodową wyparły w szerokim asortymencie oferowane wody mineralne, do mycia naczyń szklanych, montuje się maszynę do mycia naczyń. Celem mycia naczyń jest nie tylko usunięcie zanieczyszczeń, ale również drobnoustrojów. Jest to ogromnie ważne z punktu widzenia przepisów sanitarnoepidemiologicznych. Zalety mechanicznego mycia naczyń to: podniesienie poziomu higieny, zwiększenie wydajności pracy, zmniejszenie strat spowodowanych tłuczeniem naczyń. Aby obsłużyć maszynę do mycia naczyń należy: sprawdzić zamknięcie otworu spustowego, 9

12 dodać dozwolone środki myjące, napełnić zbiorniki wodą, włączyć grzałki, uruchomić maszynę. Wybrać właściwy program mycia, po zakończeniu pracy maszynę wyłączyć, wyjąć wtyczkę z gniazda elektrycznego, spuścić wodę ze zbiornika, wyjąć sitko i usunąć resztki potraw, wypłukać wnętrze maszyny i jej wszystkie elementy. Mycie maszyny wykonuje się po zakończeniu dnia pracy, natomiast konserwację należy przeprowadzać według wskazówek producenta przez osoby uprawnione. Środki do mycia naczyń powinny mieć atest zezwalający na ich stosowanie do przedmiotów kontaktujących się z żywnością. Do mycia w zmywarkach stosuje się specjalnie do tego celu przeznaczone detergenty w płynie lub w proszku o właściwościach bakteriobójczych, środki nabłyszczające oraz środki zmiękczające wodę lub odkamieniające. W pulpicie roboczym lady barowej powinna być ponadto zamontowana mała, podręczna umywalka-zlew z ciepłą i zimną wodą do spłukiwania rąk, naczyń i narzędzi barowych Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń 1. Jaką rolę odgrywają napoje w żywieniu? 2. Jaki asortyment napojów podaje się w zakładach gastronomicznych? 3. Jakie maszyny i urządzenia stosuje się do sporządzania napojów? 4. Na czym polega organizacja stanowiska pracy w koktajl-barze? 5. Jakie urządzenia stosuje się do parzenia kawy? 6. Na czym polega obsługa maszyny do mycia naczyń? 7. Jakie czynności obejmuje konserwacja maszyny do mycia naczyń? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Dokonaj charakterystyki 4 różnych napojów, porównaj ich składy surowcowe, technologię otrzymywania i określ oddziaływanie na organizm człowieka. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) wyszukać w literaturze (i w Internecie) informacji o wybranych napojach, 3) porównać wybrane napoje pod kątem różnic w ich składzie i technologii otrzymywania, 4) określić oddziaływanie wybranych napojów na organizm człowieka, 5) umieścić wybrane napoje w schematach klasyfikacji napojów, 6) zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, tekst przewodni, plansze i foliogramy klasyfikacji napojów, materiały piśmiennicze, 10

13 arkusze papieru formatu A1 i kolorowe kartki formatu A4, pisaki kolorowe, komputer z przyłączem do Internetu. Ćwiczenie 2 Do wybranych w poprzednim ćwiczeniu napojów zaproponuj sposoby przechowywania ze szczególnym uwzględnieniem wpływ przechowywania na walory organoleptycznych napojów. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) porównać skład surowcowy wybranych napojów pod kątem możliwości ich przechowywania, 3) określić warunki i czas przechowywania oraz ich wpływ na jakość napojów, 4) zapisać wnioski w tabeli, 5) zaprezentować wnioski na forum grupy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, materiały piśmiennicze, zeszyt ucznia, komputer z przyłączem do Internetu. Ćwiczenie 3 Scharakteryzuj wybrane urządzenie do sporządzania napojów zimnych wykorzystując informacje zebrane z różnych źródeł. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) wyszukać w Internecie informacje nt. wybranego urządzenia, 3) przygotować szczegółowy opis urządzenia, zasady działania i konserwowania, 4) określić możliwe wydajności pracy urządzenia, 5) zaprezentować zebrane informacje na forum grupy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, prezentacje multimedialne, materiały piśmiennicze, arkusze papieru formatu A1 i kartki formatu A4, komputer z przyłączem do Internetu. Ćwiczenie 4 Omów zasadę działania i konserwacji dostępnego ekspresu do kawy. 11

14 Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) obejrzeć film dydaktyczny, 3) przeczytać instrukcję obsługi urządzenia, 4) przygotować szczegółowy opis urządzenia, zasady działania i konserwowania, 5) określić możliwe wydajności pracy urządzenia, 6) określić zasady bhp użytkowania sprzętu elektrycznego, 7) zaprezentować zebrane informacje na forum grupy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, film dydaktyczny, instrukcja obsługi ekspresu do kawy, materiały piśmiennicze, ekspres do kawy. Ćwiczenie 5 Podaj właściwości detergentów stosowanych do ręcznego i maszynowego mycia naczyń wykorzystując informacje zebrane z różnych źródeł. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) wyszukać w Internecie informacje na temat detergentów, 3) przygotować szczegółowy opis ich właściwości, 4) określić wymagania jakie powinny spełniać detergenty pod względem przepisów sanitarno-epidemiologicznych oraz ochrony środowiska, 5) zaprezentować zebrane informacje na forum grupy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, materiały piśmiennicze, zeszyt przedmiotowy ucznia, komputer z przyłączem do Internetu Sprawdzian postępów Czy potrafisz: Tak Nie 1) określić rolę napojów w żywieniu?!! 2) dokonać klasyfikacji napojów?!! 3) określić warunki przechowywania napojów?!! 4) obsłużyć ekspres do kawy?!! 5) wymienić sprzęt, maszyny i urządzenia do sporządzania napojów?!! 6) określić przeznaczenie urządzeń chłodniczych w koktajlbarze?!! 7) posługiwać się maszyną do mycia naczyń?!! 12

15 4.2. Sporządzanie i podawanie napojów gorących Materiał nauczania Napoje gorące są naparami surowców pochodzenia roślinnego tj. kawa, herbata, kakao. Cenione są przede wszystkim ze względu na smak i zapach oraz właściwości pobudzające. Napoje te zawierają alkaloidy, którymi są: w kawie kofeina, w herbacie teina, w kakao teobromina. Ze względu na wymienione właściwości kawa, herbata i kakao są zaliczane do używek. Należą do nich również napoje zawierające alkohol etylowy np. wódki, wina, piwo. W używkach składniki odżywcze występują w bardzo małych ilościach, nie mających znaczenia dla organizmu ludzkiego, a ich spożywanie związane jest z oddziaływaniem fizjologicznym i właściwościami organoleptycznymi. Używki spożywane w umiarkowanych ilościach wywierają korzystny wpływ na organizm człowieka, natomiast w nadmiarze uzależniają i przez to powodują niekorzystne dla zdrowia skutki. Kawa działa pobudzająco na układ nerwowy, szczególnie na korę mózgową, eliminuje uczucie senności i zmęczenia. Stymuluje również pracę mięśnia sercowego, sprzyja rozszerzeniu naczyń wieńcowych, podnosi ciśnienie krwi, pobudza trawienie i pracę nerek. Spożywana w nadmiarze powoduje objawy niepokoju, wzmożone bicie serca, bezsenność i zaburzenia przewodu pokarmowego. Herbata zmniejsza uczucie zmęczenia, zwiększa zużycie tlenu przez tkanki, korzystnie wpływa na pracę nerek i procesy trawienia, poprawia funkcjonowanie układu krążenia, zmniejsza poziom cholesterolu i opóźnia powstawanie zmian miażdżycowych. Na szczególną uwagę zasługuje herbata zielona, która odznacza się silnym działaniem bakteriobójczym i bakteriostatycznym, ma właściwości lecznicze przy wrzodach żołądka, chorobach nerek, a także przeciwmiażdżycowe a nawet antynowotworowe. Teobromina, występująca w kakao, ma właściwości rozkurczające, powoduje spadek ciśnienia tętniczego krwi, poprawia krążenie krwi, przeciwdziała miażdżycy tętnic i nadciśnieniu, wspomaga pracę nerek. Napoje gorące sporządzać można z mleka i zdecydowanie polecać w żywieniu. Lubiana jest gorąca czekolada. Są też alkoholowe napoje gorące i z niewielkim dodatkiem alkoholu. Należą do nich ponadto tzw. surogaty herbaty, czyli herbatki ziołowe, których jest coraz więcej na rynku. Nie zawierają one składników silnie działających na organizm ludzki i najczęściej są mieszankami ziół. Od dawna stosuje się ponadto namiastki kawy typu kawa zbożowa, Inka (tzw. surogaty kawy). Dostępna jest też kawa bezkofeinowa. Kawa, herbata i kakao należą zdecydowanie do najpopularniejszych napojów gorących. Surowcem do ich produkcji są odpowiednio przygotowane nasiona drzewa kawowego, liście i pączki krzewu herbacianego i nasiona kakaowca. Kawa w obrocie handlowym występuje w postaci całych, upalonych ziaren, jako mielona, próżniowo pakowana oraz jako kawa rozpuszczalna (kawa instant). Na jakość naparu kawy wpływa: rodzaj i ilość surowca, przy czym bardzo duże znaczenie ma czas palenia kawy, okres i warunki przechowywania po upaleniu, rozdrobnienie kawy, jakość wody, temperatura i czas parzenia, ciśnienie w jakim napar jest sporządzony. 13

16 Surowcami do uzyskania dobrego naparu kawy, a tym samym napoju gorącego są mieszaki różnych gatunków kawy i różnego pochodzenia. Do sporządzania naparu najlepiej nadaje się kawa świeżo palona i mielona tuż przed parzeniem. Nowoczesne ekspresy do parzenia kawy mają wbudowany młynek i potrzebna porcja kawy ziarnistej jest automatycznie pobierana, mielona i parzona. Do sporządzania naparu stosuje odpowiednie ilości kawy, które określają receptury (tab. 1): Tabela 1. Normatywy surowcowe kawy obowiązujące w zakładach gastronomicznych [5, s. 145] 3 Normatyw surowcowy Rodzaj naparu kawowego Rodzaj porcji Wielkość porcji cm (g) kawa zwykła duża kawa zwykła mała kawa po włosku mała kawa po włosku liliput 50 5 Optymalna temperatura parzenia kawy wynosi 90 C 95 C. Wyższe temperatury pobudzają wyzwalanie gorzkich garbników. W temperaturze poniżej 90 C otrzymuje się kawę bladą i mało aromatyczną. Czas parzenia zależy od urządzenia, w jakim się parzy, oraz stopnia rozdrobnienia kawy (tab. 2). Kawa drobno zmielona lepiej nadaje się do parzenia w ekspresach, natomiast grubiej zmielona do parzenia metoda filtracyjną. Tabela 2. Czas parzenia kawy w zależności od sposobu parzenia [5, s. 146] Stopień rozdrobnienia Czas w minutach drobno zmielona 1-3 średnio zmielona 4-6 grubo zmielona 6-8 Różne są sposoby parzenia kawy (rys. 2): a) w dzbanku lub termosie (najprostszy ale i najmniej polecany), poprzez zalanie kawy w naczyniu wieloporcjowym lub w którym się pije (filiżanka), b) na sitku filtracyjnym, c) w miedzianym tygielku (kawa po turecku), d) w maszynkach do parzenia kawy tzw. kafeterkach (mogą być filtracyjne, filtracyjnopróżniowe), e) w ekspresach przelewowych, f) w automatycznych ekspresach ciśnieniowych. Kawa jest bardzo popularnym napojem, podawanym na całym świecie. Ma ona zastosowanie do wszystkich posiłków i jako samodzielny napój w ciągu dnia. Na świecie pija się ją często bardzo mocną, w maleńkich filiżaneczkach, u nas, w zakładach gastronomicznych serwuje się ją jako małą lub dużą w smukłych filiżankach (w 4 poz. 1). Do kawy stosuje się różne dodatki: spienione mleko do kawy cappuccino, mała ilość śmietanki do kawy kapucynek, bitą śmietankę do kawy murzynek, likier z cynamonem do kawy po staropolsku, żółtka utarte z miodem i winiakiem do kawy po królewsku. żółtka utarte z cukrem z dodatkiem koniaku lub likieru Adwokat do kawy po adwokacku. 14

17 Można także łączyć kawę z czekoladą, z przyprawami korzennymi, lodami. Podstawowe dodatki tj. cukier, słodka śmietanka, mleko, podaje się oddzielnie. Rys. 2. Różne sposoby parzenia kawy: a) w dzbanku, b) na sitku filtracyjnym, c) w miedzianym tygielku, d) w maszynce (pokazana z prawej strony maszynka jest kafeterką), e) w ekspresie przelewowym, f) w ekspresie ciśnieniowym [5, s. 146] W kuchniach innych narodów podaje się kawę z różnymi dodatkami: kawa po wiedeńsku gorący napar podać w uprzednio wygrzanej filiżance i w osobnym dzbanuszku gorącą śmietankę oraz cukier w cukiernicy. kawa po irlandzku (Irisch coffe) 40 ml podgrzanej irlandzkiej Whiskey wymieszać w naczyniu z 2 łyżeczkami brązowego cukru; dopełnić mocną, gorącą kawą i przykryć lekko ubitą śmietanką. kawa po holendersku 30 ml likieru jajecznego (Adwokat) wymieszać w podgrzanej filiżance z gorącą i mocną kawą, przykryć lekko ubitą śmietanką i posypać sproszkowaną kawą i kakao. Grecy podobnie jak Turcy parzą kawę w specjalnych tygielkach i podają bardzo mocną i słodką w maleńkich filiżankach, dodatkowo ze szklaneczką zimnej wody do popicia. Zazwyczaj kawę pija się na gorącoale można z niej sporządzać napoje zimne, których najbardziej znane są kawa mrożona i mazagran. Napar herbaty jest również bardzo rozpowszechnionym napojem gorącym na świecie, zwłaszcza na Dalekim Wschodzie. W Chinach jest napojem narodowym, w Japonii celebruje się parzenie herbaty. Natomiast w Anglii od nazwy herbata pochodzi nazwa podwieczorku i przeznacza się specjalny czas na jej wypicie. W zależności od sposobu obróbki wyróżniamy herbaty: zielone niefermentowane, czerwone ulung częściowo fermentowane i czarne całkowicie sfermentowane. Herbata, podobnie jak kawa, najczęściej występuje w formie mieszanek dla zharmonizowania barwy, smaku i zapachu. W obrocie handlowym występuje też koncentrat herbaty w postaci granulatu tzw. herbata rozpuszczalna. Prawidłowe sporządzenie naparu powinno zapewnić maksymalne przejście substancji rozpuszczalnych do wody przy zachowaniu substancji zapachowych. Na jakość naparu mają wpływ: 15

18 rodzaj i ilość surowca najbardziej cenione i jednocześnie najdroższe są pączki liściowe i pierwsze liście zerwane z krzewu herbacianego; na1 porcję przeznacza się 1,5 g suchej herbaty (2g przeznacza się do parzenia herbaty specjalnej), jakość wody powinna być woda miękka i o dobrych cechach organoleptycznych, rodzaj naczynia do zaparzania najlepsze są ceramiczne czajniczki (naczynia metalowe dają niewłaściwy posmak), temperatura bliska 100 C i czas parzenia kilku minutowy; krótko parzona herbata ma działanie pobudzające organizm, dłużej parzona ok. 5 min. działa uspakajająco. Aby uzyskać dobry napar herbaty, należy: wyparzyć czajniczek wrzątkiem, wsypać odważoną ilość herbaty do czajniczka, zalaćniewielką ilością wrzątku i pozostawić pod przykryciem przez 5 8 min w temperaturze bliskiej 100 C, następnie dodać wrzątku przewidując 50ml na osobę i porcjować w ciągu kilku minut. Dłuższe przetrzymywanie w cieple jest niekorzystne organoleptycznie, gdyż napar nabiera zapachu przypalonych traw, barwa ze złocistożółtej zmienia się na żółto-brązową, napar staje się nieprzezroczysty, a w smaku gorzkawy. Dobra herbata powinna po zaparzeniu odznaczać się: rdzawo brązowym zabarwieniem naparu, cierpkawym smakiem, który nadają herbacie garbniki zawarte w liściach (zwłaszcza tanina), charakterystycznym zapachem, który nadają olejki eteryczne, właściwą mocą. Herbatę należy podawać w uprzednio wygrzanej, pękatej filiżance z cienkiej porcelany (rys. 3 poz. 2). Zaparzoną herbatę można też podawać w czajniczkach wieloporcjowych umieszczając na specjalnych podgrzewaczach. Rys. 3. Filiżanki: 1) do kawy, 2) do herbaty [8 s. 167] Dodatki do herbaty (podawane oddzielnie) to: cukier (20 g najczęściej podaje się cukier kryształ w cukiernicy, czasami w formie pakowanej lub w kostkach) cytryna (10 g), mleko najlepiej zagęszczone (50 g), śmietanka (25 g), konfitury (30 g) alkohol (rum, arak 25 g). W zakładach gastronomicznych podaje się herbatę różnymi sposobami: po angielsku esencję podaje się w czajniczku, mleko lub śmietankę w dzbanuszku, przy czym Anglicy zawsze wlewają herbatę do mleka, nigdy odwrotnie, po wiedeńsku oddzielnie podaje się w czajniczkach esencję i wrzątek, po rosyjsku parzy się w samowarze i podaje się w szklance z metalowym uchwytem; dodatkowo podaje się konfitury, rum i cukier w kostkach, ekspresowa szklankę napełnia się gorącą wodą ustawia się na spodku, na drugim spodku kładzie się torebkę herbaty ekspresowej i przykrywa nim szklankę. W Polsce zazwyczaj pija się słabszą herbatę. Zaparzoną esencję uzupełnia się wrzątkiem do pojemności 200ml. Znana też jest bawarka, w której do mleka dodajemy naparu herbaty. 16

19 Najsłabszą używką jest kakao. Jako napój jest sporządzane z proszku kakaowego i mleka lub wody. Produkuje się też kakao instant oraz kakao z dodatkami np. cukru, mleka w proszku, substancji smakowo-zapachowych, jako koncentrat gotowego napoju łatwy do przygotowania. Kakao w odróżnieniu od kawy i herbaty, ma dużą wartość odżywczą, a ponieważ zazwyczaj sporządzane jest na mleku, jego wartość odżywcza jeszcze się zwiększa. Stosowane jest w żywieniu dzieci i młodzieży, należy jednak pamiętać, że kwas szczawiowy wiąże wapń z mleka i mleko zawarte w kakao nie jest już źródłem wapnia. Dlatego kakao nie powinno być zbyt często podawane jako napój na śniadania i kolacje. Kakao może ponadto powodować zaparcia. Na jedną porcję kakao stosuje się 9 g suchego proszku i 200 ml mleka. Zawiesinę sporządzoną z ¼ ilości mleka i kakao wlewa się do pozostałej części wrzącego mleka i mieszając zagotowuje. Najczęściej do parzenia od razu dodaje się cukier. W celu podniesienia wartości odżywczych ugotowane kakao można zaciągnąć żółtkiem, utartym z cukrem lub podać z dodatkiem ubitej śmietanki kremowej. Kakao podaje się w filiżance lub w kubku. Porcja napoju powinna wynosić 200 ml. W zakładach gastronomicznych jako gorący napój może być także serwowana gorąca czekolada. Przyrządza się ją z proszku zawierającego co najmniej 32% zawartości kakao, według receptury: 10 g proszku kakaowego, 30 g skondensowanego mleka pełnego (lub mleka zagęszczonego) i 15 g cukru. Sporządza się ją także z czekolady mlecznej lub deserowej. Gorąca czekolada znajduje nabywców zwłaszcza zimą, gdyż podobnie jak kawałek czekolady poprawia nastrój i dostarcza energii. Można ją podawać z różnymi dodatkami np. z bitą śmietanką, wanilią Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń 1. Jaki asortyment napojów gorących podaje się w zakładach gastronomicznych? 2. Jakie znasz rodzaje używek? 3. Jaki wpływ na organizm człowieka wywierają kawa, herbata, kakao? 4. Co jest surowcem do produkcji napojów gorących? 5. W jakich warunkach przechowuje się suchą kawę, herbatę, kakao? 6. Jakie znasz sposoby parzenia kawy? 7. Z jakimi dodatkami można podawać kawę? 8. Jak otrzymać dobrą herbatę? 9. W jaki sposób sporządza się i podaje herbatę w kuchniach innych narodów? 10. Jak sporządza się kakao? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Wyszukaj w literaturze po trzy różne receptury przygotowania herbaty i kawy. Wykaż podobieństwa i różnice w technice sporządzania. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) wyszukać w literaturze receptury różnych napojów gorących, 17

20 3) wypisać podobieństwa i różnice w technice sporządzania, 4) dobrać sprzęt i urządzenia do zaparzania wybranych napojów, 5) sporządzić zestawienie podobieństw i różnic między poszczególnymi napojami, 6) zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, komputer z przyłączem do Internetu, materiały piśmiennicze, arkusze papieru A1 i kolorowe pisaki. Ćwiczenie 2 Zaparz kawę trzema dowolnymi sposobami zgodnie z wybranymi recepturami, przy czym przynajmniej w jednym ze sposobów należy wykorzystać ekspres do kawy. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) przeczytać instrukcję obsługi ekspresu, 3) wyszukać w literaturze 3 receptury różnych napojów gorących z kawy, 4) podkreślić różnice w technice parzenia, 5) dobrać sprzęt i urządzenia do parzenia kawy i zastawę do podania naparu kawy, 6) przygotować ekspres do parzenia kawy, 7) zaparzyć kawę w ekspresie i innymi metodami, 8) podać napary kawy w odpowiednich naczyniach, 9) zaprezentować na forum grupy wyniki pracy, 10) przeprowadzić ocenę organoleptyczną napojów, 11) uporządkować stanowisko pracy. Wyposażenie stanowiska pracy: poradnik dla ucznia, literatura, ekspres do kawy, maszynka do parzenia kawy, tygielek, filiżanki, talerzyki, łyżeczki, dzbanek, dzbanuszek do śmietanki, cukiernica, kawa naturalna, cukier, śmietanka. Ćwiczenie 3 Sporządź napar herbaty i podaj trzema sposobami charakterystycznymi dla kuchni innych narodów. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i z literatury, 2) obejrzeć film dydaktyczny, 3) wyszukać w literaturze trzy sposoby podawania herbaty, 4) sporządzić herbatę i podać trzema wybranymi sposobami, 5) zaprezentować na forum grupy sposoby podawania herbaty, 6) przeprowadzić ocenę organoleptyczną napojów, 18

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 2TŻ1, 2TŻ2

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 2TŻ1, 2TŻ2 TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 2TŻ1, 2TŻ2 Moduł - dział -temat L.p. Zakres treści Zapoznanie z PSO Kryteriami 1 egzaminu zawodowego Powtórzenie wiadomości z klasy I 2 Powtórzenie wiadomości

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku

Zespół Szkół Zawodowych w Przeworsku poznanie zwyczajów i kultury włoskiej, zasad organizacji pracy w zakładach gastronomicznych, sporządzanie i ekspedycja potraw i napojów kuchni włoskiej, wyposażenie uczniów w umiejętności, umożliwiające

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. Przedmiot: pracownia gastronomiczna. Klasa: I

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. Przedmiot: pracownia gastronomiczna. Klasa: I Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Przedmiot: pracownia gastronomiczna Klasa: I Procedury obowiązujące w gastronomii. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM KLASA III Moduł Dział podręcznika Treści nauczania Wiadomości Osiągnięcia szczegółowe uczniów Umiejętności Podstawowe [P] Ponadpodstawowe [PP] Podstawowe

Bardziej szczegółowo

* potrafi samodzielnie zaplanować wyposażenie pracowni tak aby była ona funkcjonalna i spelniała wszystkie wymogi sanitarno-higieniczne

* potrafi samodzielnie zaplanować wyposażenie pracowni tak aby była ona funkcjonalna i spelniała wszystkie wymogi sanitarno-higieniczne Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych Zawód i symbol cyfrowy zawodu: [ 343 404 ] Technik żywienia i usług gastronomicznych klasa : II OCENA NAZWA DZIAŁU

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r.

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia w stołówkach i asortymentu w sklepikach szkolnych szansą na poprawę sposobu żywienia i stanu zdrowia dzieci i młodzieży. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2 Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek SPIS TREŚCI Rozdział 1. Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Potrawy półmięsne...8

SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Potrawy półmięsne...8 SPIS TREŚCI Rozdział 1. Potrawy półmięsne...8 1.1. Dlaczego warto przygotowywać potrawy półmięsne?...8 1.2. Jak się sporządza potrawy półmięsne gotowane?...9 1.3. Co trzeba wiedzieć o potrawach półmięsnych

Bardziej szczegółowo

Jogurt naturalny. Kawa cappuccino. napoje. 1 l mleka 150 g naturalnego jogurtu 1 ł cukru

Jogurt naturalny. Kawa cappuccino. napoje. 1 l mleka 150 g naturalnego jogurtu 1 ł cukru Jogurt naturalny 1 l mleka 150 g naturalnego jogurtu 1 ł cukru Wszystkie składniki umieścić w naczyniu miksującym. 10 min 40 C 2 Przełożyć do innego naczynia, otulić kocykiem, pozostawić na około 4 godziny,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1 Grupy środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci

Bardziej szczegółowo

4. KAWA Z LODAMI NA ZIMNO 1. KAWA PO TURECKU 2. KAWA PO IRLANDZKU 5. KAWA Z RUMEM 6. KAWA Z AJERKONIAKIEM 3. KAWA MROŻONA

4. KAWA Z LODAMI NA ZIMNO 1. KAWA PO TURECKU 2. KAWA PO IRLANDZKU 5. KAWA Z RUMEM 6. KAWA Z AJERKONIAKIEM 3. KAWA MROŻONA Składniki : zmielona kawa cukier woda 1. KAWA PO TURECKU Wykonanie : Do metalowego lub miedzianego tygielka nalać wrzącej wody i wsypać zmieloną na pył kawę zmieszaną z cukrem. Tygielek postawić na ogniu.

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA Załącznik nr 1 SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA 1. Przedmiotem szacowania jest świadczenie usług cateringowych na potrzeby spotkań/szkoleń/konferencji organizowanych przez Zamawiającego, Departament

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU:

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: ZSP1/T-V-tżu-12/13 12.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy w zakładzie gastronomicznym. Uszczegółowione

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu. procesy technologiczne w gastronomii. w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych:

Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu. procesy technologiczne w gastronomii. w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych: Przedmiotowy System Oceniania z przedmiotu procesy technologiczne w gastronomii w Technikum Żywienia i Usług Gastronomicznych: Opracowanie: Alicja Wojnach Przedmiotowy system oceniania opracowany w oparciu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 W żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży w jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie 13 I. Mąka, kasze, ryż, makarony 15 1. Wstęp 15 2. Mąka 16 2.1. Przemiał ziarna zbożowego 16 2.2. Mąki chlebowe i niechlebowe 17 2.2.1. Mąki chlebowe 17 2.2.2. Mąki niechlebowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii.

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii. Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

FRESUBIN ENERGY DRINK Dieta standardowa, hiperkaloryczna, bezresztkowa (opakowania 200 ml)

FRESUBIN ENERGY DRINK Dieta standardowa, hiperkaloryczna, bezresztkowa (opakowania 200 ml) CO TO JEST ŻYWIENIE DOUSTNE? Żywienie doustne dietą przemysłową (doustna suplementacja pokarmowa) jest najprostszym i najmniej inwazyjnym sposobem dostarczenia choremu właściwej ilości pożywienia. Odżywki

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Kawa mielona / w ziarnach

Kawa mielona / w ziarnach Kawa mielona / w ziarnach Zniewalający smak uzyskany dzięki połączeniu składników o najwyższej jakości ze składnikiem X. Nic nie budzi do życia tak jak filiżanka świeżo zaparzonej pachnącej kawy. Czy wybierzesz

Bardziej szczegółowo

Gastronomia hotelowa

Gastronomia hotelowa Technik hotelarstwa 1 Marek Halama Gastronomia hotelowa Skrypt do nauki zawodu Technik hotelarstwa 2 Gastronomia hotelowa Skrypt został opracowany zgodnie z obowiązującą od dnia 1 września 2012 r. podstawą

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Program praktyk. Lublin, 2012

Program praktyk. Lublin, 2012 Program praktyk przeznaczony dla nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktorów praktycznej nauki zawodu w branży gastronomicznej opracowany w ramach projektu Praktyka kluczem do sukcesu Opracował:

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

pomaga w nawiązaniu i utrzymaniu więzi towarzyskich 2% 1 dostarcza niezbędnych składników odżywczyc 97% 62 przynosi wiele przyjemności 2% 1

pomaga w nawiązaniu i utrzymaniu więzi towarzyskich 2% 1 dostarcza niezbędnych składników odżywczyc 97% 62 przynosi wiele przyjemności 2% 1 Zdrowy styl życia Strona 1 1. Jaką najważniejszą rolę pełni odżywianie? pomaga w nawiązaniu i utrzymaniu więzi towarzyskich 2% 1 dostarcza niezbędnych składników odżywczyc 97% 62 przynosi wiele przyjemności

Bardziej szczegółowo

Fosfor w żywności i żywieniu

Fosfor w żywności i żywieniu Wydział Nauk o Żywności SGGW Fosfor w żywności i żywieniu Prof. dr hab. Mirosław Słowiński Zakład Technologii Mięsa Wydział Nauk o Żywności Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wiadomości wstępne 9

SPIS TREŚCI. Wiadomości wstępne 9 Wiadomości wstępne 9 Rozdział 1. Zapewnianie bezpieczeństwa żywności 11 1.1. Prawo żywnościowe 12 1.2. Normalizacja i normy 18 1.3. Systemy zapewniania bezpieczeństwa zdrowotnego żywności 20 1.3.1. Wiadomości

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji z towaroznawstwa

Konspekt lekcji z towaroznawstwa Konspekt lekcji z towaroznawstwa Zasadnicza Szkoła zawodowa Sprzedawca towaroznawstwo KLASA III PRZEDMIOT: towaroznawstwo TEMAT: Napoje alkoholowe - gra powtórzeniowa CELE LEKCJI: utrwalenie i uporządkowanie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH Załącznik nr 9 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH SYMBOL CYFROWY 341[07] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1)

Bardziej szczegółowo

Mleko. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. Mleko spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek.

Mleko. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. Mleko spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek. Ocena towaroznawcza mleka oraz zastosowanie w produkcji gastronomicznej. spożywcze -Koncentraty mleczne. Janina Niebudek mgr Janina Niebudek 1 Ocena towaroznawcza mleka Przedmiot Etap edukacyjny Technologia

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie... 13

Spis treści Wprowadzenie... 13 Spis treści Wprowadzenie... 13 Rozdział 1. Charakterystyka gastronomii i technologii gastronomicznej... 17 Rozdział 2. Organizacja funkcjonowania zakładów gastronomicznych... 24 2.1. Działy zakładu gastronomicznego...

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług cateringowych na potrzeby spotkań/szkoleń/konferencji organizowanych przez Zamawiającego, Departament Wdrażania Europejskiego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 SPIS TREŚCI WSTĘP................................. 9 I. Podstawy bezpieczeństwa, higieny i prawa pracy 1. Ochrona i nadzór państwa nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, prawa i higieny pracy..............

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak. Warszawa, 28 sierpnia 2015 r.

Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak. Warszawa, 28 sierpnia 2015 r. Organizacja żywienia w szkołach Marta Widz Dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Warszawa, 28 sierpnia 2015 r. Cel Organizacja prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych oraz praktyczna

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

PERFECT DONUT Książeczka z przepisami

PERFECT DONUT Książeczka z przepisami PERFECT DONUT Książeczka z przepisami PL Z A L E J UPIECZ OZDÓB 1 PODSTAWOWE CIASTO NA PĄCZKI Składniki: 2 szklanki mąki ½ szklanki cukru 1 łyżeczka proszku do pieczenia 1 jajko ½ szklanki mleka 1 łyżeczka

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ASORTYMENTOWY I CENOWY - ARTYKUŁY MLECZARSKIE

WYKAZ ASORTYMENTOWY I CENOWY - ARTYKUŁY MLECZARSKIE WYKAZ ASORTYMENTOWY I CENOWY - ARTYKUŁY MLECZARSKIE Załącznik nr 1 do Formularza ofertowego z dnia. r. Lp. Nazwa artykułu Kod CPV Opis Nazwa nadana przez oferenta Jedn ostka miar y Ilość Cena jednostk

Bardziej szczegółowo

Kawy włoskie na bazie espresso

Kawy włoskie na bazie espresso Kawy włoskie na bazie espresso Espresso 6,50 (filiżanka małej, mocnej kawy 25 ml- 30ml) Espresso Doppio 10,00 (podwójne espresso 60 ml) Espresso Macchiato 7,00 (espresso ze spienionym mlekiem 30ml) Espresso

Bardziej szczegółowo

KAWA LODy CiAsTA napoje

KAWA LODy CiAsTA napoje KAWA LODy CiAsTA napoje KAWY EsPREssO 7 zł EsPREssO macchiato 8 zł EsPREssO COn PAnnA 8 zł DOPPiO 9 zł DOPPiO macchiato 10 zł DOPPiO COn PAnnA 10 zł KAWA CzARnA 8 zł KAWA CzARnA z mlekiem 11 zł KAWY CAPPuCCinO

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SOPZ wyŝywienie podczas IV Forum Rozwoju Mazowsza i jednodniowej konferencji.

Załącznik nr 1 do SOPZ wyŝywienie podczas IV Forum Rozwoju Mazowsza i jednodniowej konferencji. dla rozwoju Mazowsza WYDATEK WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO 2007-2013

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW Nadchodzi lato, czas wysokich temperatur, wzmożonego ruchu turystycznego oraz sezonowych produktów spożywczych takich jak warzywa, owoce,

Bardziej szczegółowo

Co siedzi w Coca-Coli?

Co siedzi w Coca-Coli? 1 Co siedzi w Coca-Coli? Czas trwania zajęć: 60 minut Potencjalne pytania badawcze: 1. Jaki wpływ na nasz organizm wywiera cukier zawarty w jednej puszce Coca-Coli? 2. Czy ph Coca-Coli różni się od naturalnego

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem

Przedmiot: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem Przedmiot: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem Dział programowy: I Charakterystyka towaroznawcza i sposób jej zdefiniować pojęcie żywność; zidentyfikować surowce dodatki do i materiały pomocnicze

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 Moduł - dział -temat L.p. Zakres treści Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Procesy technologiczne w produkcji potraw. Cele i

Bardziej szczegółowo

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO

PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO PLAN NAUCZANIA KWALIFIKACYJNEGO KURSU ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI T.5. ORGANIZACJA ŻYWIENIA I USUG GASTRONOMICZNYCH W OBRĘBIE ZAWODU: TECHNIK ŻYWIENIA I USUG GASTRONOMICZNYCH 330 Przedmiot nauczania Dział

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM. Klasa 1 kucharz. L. p. Zakres treści. Moduł - dział -temat TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasa 1 kucharz Moduł - dział -temat Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Proces produkcyjny w zakładzie gastronomicznym Cele i zadania przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2044846 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 18.09.2008 08460037.8 (13) (51) T3 Int.Cl. A23L 1/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1 TYTUŁ PROJEKT REALIZACJI PRAC ZWIĄZANYCH Z PRZYGOTOWANIEM OBIADU W PRZEDSZKOLU WG OBOWIĄZUJĄCEGO JADŁOSPISU ORAZ SPORZĄDZENIE ZAPOTRZEBOWANIA ŻYWNOŚCIOWEGO I RAPORTU ŻYWIENIOWEGO W ODNIESIENIU DO OBIADU.

Bardziej szczegółowo

Przygotowywanie i wydawanie zup oraz sosów 512[02].Z2.03

Przygotowywanie i wydawanie zup oraz sosów 512[02].Z2.03 Michał Denesiuk Przygotowywanie i wydawanie zup oraz sosów 512[02].Z2.03 Poradnik dla nauczyciela Wydawca Fundacja Wspieranie i Promocja Przedsiębiorczości na Warmii i Mazurach Olsztyn 2010 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Potrawy należy sporządzać ze zdrowej żywności. Zdrowa

Potrawy należy sporządzać ze zdrowej żywności. Zdrowa Część szczegółowa Potrawy należy sporządzać ze zdrowej żywności. Zdrowa żywność to żywność pełnowartościowa, bezpieczna, bez skażeń zagrażających zdrowiu ludzi. Polska żywność pochodzi z terenów o mniejszym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: TOWAR JAKO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Vital DETOX. Herbatki. 2012 By Katarzyna Gurbacka. Vital Detox - Oczyszczanie Katarzyna Gurbacka

Vital DETOX. Herbatki. 2012 By Katarzyna Gurbacka. Vital Detox - Oczyszczanie Katarzyna Gurbacka Vital DETOX Herbatki 2012 By Katarzyna Gurbacka Spis treści Wstęp...3 Odchudzająca Herbatka VitalDetox...4 Herbatka Dla Wątroby...5 Herbatka Zastrzyk Minerałów...6 Herbata Oczyszczająca Wątrobę...7 Rozmarynowa-Imbirowa

Bardziej szczegółowo

KAWOWE INSPIRACJE EDEN

KAWOWE INSPIRACJE EDEN KAWOWE INSPIRACJE EDEN Subtelny smak LATTE DELICATO 100 ml mleka wiórki czekolady do dekoracji Mleko podgrzej, spień i wlej do wysokiej szklanki powinno zajmować około 2/3 jej objętości. Poczekaj aż lżejsza

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH 343404 Zespól Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich 95-015 Bratoszewice, Pl. Staszica 14 tel.42/719-89-83 fax 42/719-66-77

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy Mały poradnik pralinkowy ały poradnik pralinkowy Pyszne przepisy na słodkie przysmaki Pyszne pralinki własnego wyrobu. Z pomocą dobrych składników, odpowiednich akcesoriów oraz odrobiny wprawy wyczarujecie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ CENOWY. Cena jedn. netto [w PLN] Stawka VAT [w %] Wartość brutto (cena jedn. netto x ilość + VAT w PLN)

FORMULARZ CENOWY. Cena jedn. netto [w PLN] Stawka VAT [w %] Wartość brutto (cena jedn. netto x ilość + VAT w PLN) FORMULARZ CENOWY Ilości poszczególnych pozycji są szacunkowe i słuŝą tylko i wyłącznie do oceny ofert. Zamawiający zastrzega sobie moŝliwość dokonywania zmian ilościowych zamawianych produktów w zakresie

Bardziej szczegółowo

Tea for You Skrócony przewodnik po świecie herbaty

Tea for You Skrócony przewodnik po świecie herbaty Tea for You Skrócony przewodnik po świecie herbaty Szczypta herbacianej historii Co kraj to obyczaj, czyli o zwyczajach picia herbaty na świecie Wiadomo, że w Polsce pijemy dużo herbaty, nasz kraj

Bardziej szczegółowo

ORYGINALNA GĘSTA, KREMOWA CZEKOLADA W PIĘCIU SMAKACH CIEMNA - KLASYCZNA

ORYGINALNA GĘSTA, KREMOWA CZEKOLADA W PIĘCIU SMAKACH CIEMNA - KLASYCZNA ORYGINALNA GĘSTA, KREMOWA CZEKOLADA W PIĘCIU SMAKACH CIEMNA - KLASYCZNA BIAŁA ORZECH LASKOWY TRUSKAWKOWA KOKOSOWA MATERIAŁY REKLAMOWE CENNIKI T-SHIRT Y SZKLANKI NEONY PRZYGOTOWANIE: Zawartość saszetki

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Wymagania z pracowni obsługi konsumenta

Wymagania z pracowni obsługi konsumenta Wymagania z pracowni obsługi konsumenta Dział: 8.1. Organizacja pracy i funkcjonowanie usług gastronomicznych w obiektach hotelarskich Ocena celujący Otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania na ocenę bardzo

Bardziej szczegółowo

Końcoworoczne kryteria oceniania z zajęć technicznych do klasy III - rok szkolny 2016/2017

Końcoworoczne kryteria oceniania z zajęć technicznych do klasy III - rok szkolny 2016/2017 Końcoworoczne kryteria oceniania z zajęć technicznych do klasy III - rok szkolny 2016/2017 Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: opisuje składniki pokarmowe i ich rolę dla organizmu człowieka wymienia

Bardziej szczegółowo

w ramach programu SzPZ Zdrowe nawyki żywieniowe

w ramach programu SzPZ Zdrowe nawyki żywieniowe Ewaluacja w zakresie edukacji zdrowotnej w ramach programu SzPZ Zdrowe nawyki żywieniowe Termin: wrzesień 2015 czerwiec 2016 diagnoza ewaluacja 1 DIAGNOZA - WRZESIEŃ 2015 ROK Test wiedzy dla rodziców dotyczący

Bardziej szczegółowo

2. Ocena śródroczna i końcoworoczna uwzględnia wagę otrzymanych przez ucznia ocen cząstkowych według poniższych kryteriów:

2. Ocena śródroczna i końcoworoczna uwzględnia wagę otrzymanych przez ucznia ocen cząstkowych według poniższych kryteriów: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH NAUCZYCIEL: ANNA PRUSKO 1. Ocenia się następująco prace pisemne: ocena dopuszczająca minimum 30% punktów ocena dostateczna minimum 51% punktów ocena dobra minimum

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 29 grudzień 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 29 grudzień 2016 ODCHUDZANIE I UJĘDRNIANIE > Model : 8688701 Producent : - SKUTECZNY SPOSÓB NA ORZEŹWIAJĄCE ODCHUDZANIE! Idealna propozycja na nadchodzące lato Mrożona kawa o pysznym waniliowym smaku. Sprawdzona kompozycja

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Biuletyn dot. zdrowia

Biuletyn dot. zdrowia Czy wlewasz w siebie dodatkowe kilogramy? Liczba kalorii Napój Mrożona biała czekolada Mokka (1 uncji 454 g) 34 Cola (2 uncji 57 g) 25 Cytrynowy napój gazowany (2 uncji 57 g) 24 Napój pomarańczowy 225

Bardziej szczegółowo

kawowych przepisów na letnie orzeźwienie

kawowych przepisów na letnie orzeźwienie 9 kawowych przepisów na letnie orzeźwienie Letnie orzeźwienie Choć perfekcyjnie zaparzona kawa powinna mieć odpowiednią temperaturę, również latem, kiedy marzymy raczej o ochłodzie, kawosze mogą z przyjemnością

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Sporządzanie napojów i potraw

Sporządzanie napojów i potraw Sporządzanie napojów i potraw REFORMA 2012 TOWAROZNAWSTWO I PRZECHOWYWANIE ŻYWNOŚCI Anna Kmiołek Kwalifikacja T.6.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH KUCHARZ Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA DLA RODZICÓW

EDUKACJA DLA RODZICÓW Materiał opracowała: Jolanta Gęca EDUKACJA DLA RODZICÓW Prawidłowe żywienie dzieci i młodzieży jest szczególnie istotne, ze względu na fazę intensywnego wzrostu i dojrzewania. Dla utrzymania wzrostu i

Bardziej szczegółowo

Nazwa handlowa oraz opis oferowanego produktu. 2 Cukier puder opakowanie 0,5 kg kg Cukier waniliowy opakowanie 20g Szt Szt Szt.

Nazwa handlowa oraz opis oferowanego produktu. 2 Cukier puder opakowanie 0,5 kg kg Cukier waniliowy opakowanie 20g Szt Szt Szt. Dane Wykonawcy: Pełna nazwa:.. Adres: Tel. i fax:. Zamawiający: Beskidzki Zespół Leczniczo-Rehabilitacyjny Szpital Opieki Długoterminowej 43-384 Jaworze ul. Słoneczna 83 FORMULARZ ASORTYMENTOWO-CENOWY

Bardziej szczegółowo

drinki alkoholowe13 Ajerkoniak Drink arbuzowy drinki alkoholowe

drinki alkoholowe13 Ajerkoniak Drink arbuzowy drinki alkoholowe 200 g cukru 200 ml mleka zagęszczonego 50 ml mleka 3,2 % 250 ml czystego alkoholu Ajerkoniak Do naczynia miksującego włożyć żółtka, cukier, cukier waniliowy, mleko i mleko zagęszczone, zaprogramować czas

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Kucharz 512[02]

I.1.1. Kucharz 512[02] I.1.1. Kucharz 512[02] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 2237 Przystąpiło łącznie: 1968 przystąpiło: 1950 przystąpiło: 1934 ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 1764 (90,5%) zdało: 1477 (76,4%) DYPLOM POTWIERDZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW. Regina Wierzejska

OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW. Regina Wierzejska OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW Regina Wierzejska 10. Pij wystarczającą ilość wody. Woda dostarczana jest organizmowi w postaci napojów oraz razem ze spożywanymi produktami i potrawami. Organizm

Bardziej szczegółowo

... Esprecious 12 Z 1 młynkiem, 1 pojemnikiem na kawę ziarnistą, 2 pojemnikami na mleko i czekoladę instant. Wydaje 8 różnych

... Esprecious 12 Z 1 młynkiem, 1 pojemnikiem na kawę ziarnistą, 2 pojemnikami na mleko i czekoladę instant. Wydaje 8 różnych EKSPRESY CIŚNIENIOWE Esprecious Ekspres ciśnieniowy do espresso, kawy i innych napojów gorących. Z podłączeniem do sieci wodociągowej 3/4 cala. Wyposażony w ekran dotykowy, jeden lub dwa młynki do mielenia

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Żywienie dzieci i młodzieży w świetle przepisów ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 sierpnia 2015 r. Akty prawne 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo