Największa bitwa Polski Podziemnej. W 70. rocznicę Powstania Warszawskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Największa bitwa Polski Podziemnej. W 70. rocznicę Powstania Warszawskiego"

Transkrypt

1 Największa bitwa Polski Podziemnej. W 70. rocznicę Powstania Warszawskiego Brak istotnej pomocy poza paroma drobnymi zrzutami jest główną przyczyną, że Warszawa stała się miastem obleganym, a armia powst. zmuszona jest utrzymywać pozycję defensywną. Zlikwidowanie wielu pozostałych jeszcze w rękach Niemców punktów oporu stolicy jest niemożliwe wobec braku broni ofens. i amunicji (...) Wyjście z impasu i przezwyciężenie trudności bez poważnych zrzutów broni i amunicji jest niemożliwe. Przedłużanie akcji prowadzi do całkowitego zniszczenia Warszawy pisał Adam Bień, przedstawiciel Stronnictwa Ludowego w Krajowej Radzie Ministrów, jeden z wielu adwokatów obecnych w elitach Polskiego Państwa Podziemnego, do premiera rządu polskiego na uchodźstwie Stanisława Mikołajczyka. Był dwudziesty dzień trwania powstańczej walki Warszawy. Dwudziesty dzień płonęła stolica Polski, nadaremnie oczekując na pomoc. Niepowodzenie akcji Burza, represje sowieckie wobec ujawniających się żołnierzy Armii Krajowej i przedstawicieli polskiej administracji cywilnej tego tajnego państwa wychodzącego z podziemia, by oswobodzić Polskę spod okupacji niemieckiej i stworzyć struktury suwerennej władzy polskiej oraz zbliżanie się Armii Czerwonej do Warszawy w ślad za cofającymi się Niemcami zmuszały dowództwo Armii Krajowej do podjęcia decyzji, które miały na celu uchronienie Polski przed groźbą kolejnej okupacji. Były one konieczne tym bardziej, że Związek Sowiecki stworzył w drugiej połowie lipca 1944 r. komunistyczny ośrodek władzy w postaci tzw. Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z siedzibą w Lublinie. W tej sytuacji dowódca AK gen. Tadeusz Komorowski Bór uznał, że ostatnią szansą obrony polskich praw do niepodległości jest samodzielne uwolnienie Warszawy z rąk Niemców i objęcie władzy w stolicy Polski przez kierownictwo cywilne Polski Podziemnej. Mimo sprzeciwu większości oficerów swojego sztabu, wskazujących brak odpowiedniej ilości broni i amunicji do podjęcia takiego wyzwania oraz groźbę zniszczenia miasta w wyniku walk, a także wbrew woli Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych gen. Kazimierza Sosnkowskiego, który ostrzegał, że w obliczu sowieckiej polityki Depesza Adama Bienia do premiera Stanisława Mikołajczyka, 20 sierpnia 1944, (w:) Armia Krajowa w dokumentach, t. 4, Londyn

2 7 8/2014 Największa bitwa Polski Podziemnej... gwałtów i faktów dokonanych, powstanie zbrojne byłoby aktem pozbawionym politycznego sensu, mogącym przynieść niepotrzebne ofiary 2, dowódca AK zdecydował o rozpoczęciu walki o stolicę 1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17.00, godzinie, która zawsze będzie nazywana Godziną W. Zastrzeżenia oficerów Komendy Głównej AK co do możliwości podjęcia walk w blisko milionowym mieście były uzasadnione. Broni ciężkiej podziemne siły zbrojne nie posiadały. Tylko co dziewiąty żołnierz miał broń palną, z zapasem amunicji jedynie na najbliższe dni. Pozostałym musiały wystarczyć granaty, butelki z benzyną i zapał do walki, którego nie brakowało. To ostatnie było też głównym argumentem zwolenników powstania, na czele z płk. dypl. Leopoldem Okulickim, przekonanych, że braki w broni zostaną zrekompensowane męstwem żołnierzy AK, którzy zdobędą ją na wrogu. 1 sierpnia 1944 r. żołnierze Polski Podziemnej pod dowództwem pułkownika Antoniego Chruściela Montera uderzyli na Niemców i chociaż ponieśli ciężkie straty, opanowali Śródmieście, Stare Miasto, Wolę, Powiśle, gdzie zdobyto elektrownię, część Ochoty, Mokotowa i Żoliborza. Warszawiacy przyjęli wybuch powstania z entuzjazmem. Zapanowało uczucie odzyskania niepodległości. Na budynkach wywieszano flagi biało-czerwone, a powstańcy otrzymywali wyrazy poparcia. Mieszkańcy stolicy dostarczali im żywność, pomagali w opiece nad rannymi, wznosili barykady. Już po kilku dniach Niemcy przystąpili jednak do kontrnatarcia. Ich pierwszą ofiarą była Wola, gdzie podczas zdobywania powstańczych barykad wykorzystywali cywilów jako żywe tarcze. Na Woli Niemcy i współdziałające z nimi formacje kolaboracyjne złożone z byłych obywateli sowieckich dopuścili się masowych zbrodni na ludności cywilnej. Zamordowano blisko 38 tysięcy osób dzieci, kobiety, mężczyzn. Wymordowano personel i pacjentów Szpitala Wolskiego. Podobne barbarzyństwa powtórzyły się na Ochocie. Następnie oddziały niemieckie, wspierane przez ciężką artylerię i lotnictwo oraz tzw. miotacze mgły wyrzutnie rakietowe, nazywane przez powstańców krowami (od specyficznego odgłosu przypominającego ryk krowy), uderzyły na Stare Miasto. Na skutek niemal ciągłego ostrzału i bombardowań, przed którymi powstańcy nie mieli środków, by się bronić, najstarsza część Warszawy została obrócona w gruzy, a jak stwierdził jeden z oficerów AK, wnętrze Starego Miasta stało się piekłem. Mimo przewagi Niemców ich natarcia były odpierane przez powstańców z Grupy Północ, dowodzonej przez płk. Karola Ziemskiego pseudonim Wachnowski. W czasie walk o Starówkę zaabsorbowanie Niemców pozwoliło powstańcom ze Śródmieścia dowodzonym przez płk. Edwarda Pfeiffera, dawnego legionistę I Brygady Józefa Piłsudskiego, na podjęcie działań zaczepnych. Między innymi po kilku atakach opanowali oni budynek centrali telefonicznej PAST-ę przy ul. Zielnej, co okazało się jednym z największych sukcesów militarnych powstania. Dopiero 1 i 2 września dowództwo AK zdecydowało o zaprzestaniu obrony Starówki i wobec niemożliwości przebicia się przez pozycje niemieckie wycofaniu się kanałami do Śródmieścia i na Żoliborz. Wbrew oczekiwaniom dowództwa powstańczego i władz cywilnych Polski Podziemnej alianci Polski Wielka Brytania i Stany Zjednoczone przyjęły wybuch Powstania Warszawskiego obojętnie. Rząd brytyjski zarzucił władzom polskim na uchodźstwie, 2 Depesza gen. Kazimierza Sosnkowskiego do gen. Tadeusza Komorowskiego, 28 lipca 1944, (w:) Armia Krajowa w dokumentach, t. 4, Londyn

3 PALESTRA że nie uzgodniły terminu jego rozpoczęcia, i przez cały sierpień zwlekał z uznaniem Armii Krajowej za armię sojuszniczą, co posłużyło Niemcom za pretekst do mordowania wziętych do niewoli powstańców, w tym sanitariuszek, które pozostawały z rannymi żołnierzami AK na opuszczonych pozycjach, m.in. po upadku Starego Miasta. Prasa brytyjska początkowo milczała o powstaniu, później znaczna część gazet bagatelizowała jego znaczenie, gorliwie tłumaczyła natomiast działania sowieckiego dyktatora Józefa Stalina (o których za chwilę). Krytykował tę chłodną postawę aliantów Wódz Naczelny gen. Kazimierz Sosnkowski, mówiąc w rozkazie do żołnierzy AK, wydanym w piątą rocznicę wybuchu wojny: Warszawa walczy i czeka. Walczą żołnierze Armii Krajowej, walczą robotnicy i inteligenci, walczą dziewczęta i dzieci, walczy naród cały, który w namiętnym pragnieniu prawdy, wolności i zwycięstwa dokonał cudu całkowitego zjednoczenia. Jeśliby ludność stolicy dla braku pomocy zginąć musiała pod gruzami swych domów, jeśliby przez bierność, obojętność czy zimne wyrachowanie wydana została na rzeź masową, wówczas sumienie świata obciążone będzie grzechem krzywdy straszliwej i w dziejach niebywałej 3. Tymczasem Stalin w pierwszych dniach sierpnia nakazał przerwanie ofensywy Armii Czerwonej, która zatrzymała się na linii Wisły. W oficjalnej wypowiedzi oszczerczo nazwał dowódców powstania garstką przestępców, którzy wszczęli awanturę warszawską w celu uchwycenia władzy, jak zaś pisał szef Kierownictwa Walki Cywilnej, wybitny działacz konspiracji, adwokat Stefan Korboński, w ciągu całego czasu trwania sierpniowego zrywu propaganda sowiecka zasypywała cały świat kłamliwymi informacjami o powstaniu, począwszy od tego, że w ogóle nie wybuchło, a skończywszy na tym, że Komenda AK nie życzyła sobie w ogóle pomocy sowieckiej. Po latach bez złudzeń ocenił postawę Sowietów w sierpniowych i wrześniowych dniach 1944 r. Władysław Bartoszewski: Rosjanie pozostali tam, gdzie stali. Liczyli, że reszta polskiej elity wykrwawi się i potem przejęcie władzy będzie łatwiejsze. Brudną robotę pozostawili Niemcom. Stolica Polski poszła w ruinę. Tak też się stało. Warto na marginesie zauważyć, że przekonanie podobne do tego poruszającego, wypowiedzianego po latach, głosu warszawskiego powstańca odzwierciedlało znakomicie poglądy walczącej stolicy. W sierpniu 1944 r. pisano bowiem w jednej z powstańczych gazetek, wydawanych przez piłsudczyków: Dwaj walczący ze sobą wrogowie nasi, jakby za cichą umową, zgodni są w jednym punkcie: w sprawie Polski, na jednym odcinku walki w rej. Warszawy wydają się pogodzeni. Trzeba było wielu dramatycznych zabiegów władz polskich na uchodźstwie, głównie gen. Kazimierza Sosnkowskiego u brytyjskiego sojusznika, by lotnictwo polskie, brytyjskie i południowoafrykańskie podjęło loty nad Warszawę w celu zaopatrzenia walczących w broń i w żywność. Muskając dachy domów, niemal przeskakując przez płomienie, aż wreszcie ślimacząc się niemiłosiernie, z chwilą gdy pilot niemal całkowicie opuścił klapy, Liberator zdawał się zastygać w powietrzu ( ) Ładunek poszedł! Wielki bombowiec szarpnął; Serfontein otworzył przepustnice. Potężne silniki poderwały maszynę nad plac Krasińskich, a tylny strzelec patrzył, jak otwierają się białe baldachimy 3 Kazimierz Sosnkowski, Rozkaz do żołnierzy Armii Krajowej, 1 września 1944 r., (w:) K. Sosnkowski, Wybór pism, oprac. J. Kirszak, Wrocław S. Korboński, Polskie Państwo Podziemne, Wrocław W. Bartoszewski, Warto być przyzwoitym, Poznań Drogi wolności, Tydzień, 24 sierpnia 1944, nr 70 (71). 240

4 7 8/2014 Największa bitwa Polski Podziemnej... spadochronów. Samolot już nabierał wysokości, umykając przed ostrzałem lekkiej artylerii przeciwlotniczej, gdy inny bombowiec lecący z tyłu wpadł w sidła szperaczy. Jeden z jego silników rozbłysnął, a później zapalił się. Kierując się na południe, członkowie załogi Serfonteina widzieli płomienie ogarniające maszynę, która niemal zawisła w powietrzu. Później obróciła się powoli w łunie własnej pożogi i runęła w dół jak meteoryt, ciągnąc za sobą ogon iskier i płomieni pisał o jednym z takich heroicznych lotów południowoafrykański historyk Neil Orpen 7. Operacje lotnicze były jednak niezwykle trudne. Utrudniała je długość trasy przemierzanej z Włoch nad obszarami znajdującymi się w rękach niemieckich. Po dokonaniu zrzutu samoloty musiały wracać do baz włoskich, ponieważ Stalin do 10 września zabraniał sojuszniczym lotnikom lądowania na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Tym bardziej należy więc podkreślić heroizm tych najdzielniejszych z dzielnych załóg lotniczych, okupiony tak ciężkimi stratami. W szeregach powstańczych i we wspierającej siły powstańcze służbie cywilnej byli przedstawiciele chyba wszystkich grup społecznych i zawodowych. Wśród nich bardzo liczną grupę stanowili adwokaci, z których wielu, jak wspomniani Korboński, Bień czy Antoni Pajdak, drugi przedstawiciel tego środowiska w czteroosobowej Krajowej Radzie Ministrów, stanowili elitę kierowniczą Polski Walczącej i jako przedstawiciele polskich władz cywilnych trwali w walczącej Warszawie. Pajdak, podobnie jak i Bień, kierował do Londynu dramatyczne prośby o pomoc dla walczącej Warszawy: Dysproporcje między daleko idącymi zapewnieniami Londynu o pomocy a nikłymi faktycznymi zrzutami i w szczególności przerwy w zrzutach, wywołują wśród ludności krytyczne komentarze, nastroje wrogie pod adresem aliantów i rządu. Umęczona dalszymi bestialstwami Niemców, szczególnie systematycznym podpalaniem całych dzielnic przez miotacze min, Warszawa rozumie już, że zdana jest wyłącznie na własne siły 8. I Bień, i Pajdak kilka miesięcy po upadku Powstania Warszawskiego zostali aresztowani przez funkcjonariuszy NKWD. Adam Bień wraz z trzema innymi adwokatami (Józefem Chacińskim, Stanisławem Mierzwą i Zbigniewem Stypułkowskim) i dwunastoma jeszcze przywódcami Polski został skazany w Procesie Szesnastu Przywódców Polski Podziemnej, Antoni Pajdak zaś więziony był od 1945 r. w Moskwie, a potem zesłany na Syberię (do Polski wrócił w 1955 r., a po polskim październiku podjął wykonywanie zawodu adwokata). Liczba wszystkich adwokatów uczestniczących w powstaniu nie jest dotychczas znana. Wiadomo jednak, że przeszło dwustu adwokatów i aplikantów adwokackich poległo lub zostało w tym czasie zamordowanych. W pięćdziesiątą rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego poświęcono im tablicę w kościele pw. św. Jacka oo. Dominikanów w Warszawie, dziesięć lat później kolejną na gmachu Naczelnej Rady Adwokackiej przy ul. Świętojerskiej 16. W tym samym 2004 roku na terenie Muzeum Powstania Warszawskiego odsłonięto też poświęcony im obelisk. Spośród tych wszystkich bohaterów, którzy nie byli obojętni w chwili próby, tytułem przykładu przypomnijmy postać Witolda Sawickiego ( ). Ten pochodzący z kresowego Humania absolwent gimnazjum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie oraz Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, historyk prawa, podporucznik 7 N. Orpen, Lotnicy 44. Na pomoc Warszawie, Warszawa Depesza Antoniego Pajdaka i Stanisława Jasiukowicza do premiera Stanisława Mikołajczyka, 17 sierpnia 1944, (w:) Armia Krajowa w dokumentach, t. 4, Londyn

5 PALESTRA AK, działacz harcerski i narodowy, jeszcze przed wojną rozpoczął karierę naukową, w 1933 r. broniąc na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego pracę habilitacyjną na temat średniowiecznego prawa francuskiego. Od 1936 r., kiedy został wpisany na listę adwokatów warszawskich, prowadził wspólnie z ojcem kancelarię adwokacką przy ul. Noakowskiego. W czasie okupacji niemieckiej był jednym z organizatorów Uniwersytetu Ziem Zachodnich, na którym w latach , w ramach tajnego nauczania, prowadził wykłady i seminaria z zakresu historii prawa. Współorganizował Harcerstwo Polskie (Hufce Polskie). Od 1943 r. kierował Wydziałem Wychowania Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego. Po wybuchu Powstania Warszawskiego stanął do walki z bronią w ręku. Był żołnierzem kompanii harcerskiej batalionu Gustaw zgrupowania Róg. Został raniony w obronie Starego Miasta, a w dowód męstwa mianowany podporucznikiem. Po kapitulacji Warszawy był więziony w niemieckich obozach jenieckich. Późną jesienią 1945 r. został aresztowany przez komunistów za działalność niepodległościową w podziemnym Stronnictwie Narodowym. Po zwolnieniu z więzienia Witold Sawicki był profesorem na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Nie pozostawiono go w spokoju aresztowany ponownie przez UB w 1952 r., został zwolniony po kilku miesiącach, jednak przez cztery lata uniemożliwiano mu pracę dydaktyczną i naukową. Tak postępowali komuniści wobec byłych żołnierzy Armii Krajowej i powstańców warszawskich 9. Po upadku Starego Miasta, w zaciętych walkach toczonych przez cały wrzesień, Niemcy zdobywali kolejne dzielnice Powiśle, Czerniaków i Mokotów. Kiedy pod koniec września padł Żoliborz, dalsze prowadzenie walki stało się niemożliwe. Wobec braku żywności i leków dla rannych, tragicznych warunków życia ludności cywilnej oraz utraty nadziei na pomoc aliantów gen. Tadeusz Komorowski podjął decyzję o kapitulacji. W nocy z 2 na 3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim podpisano pomiędzy przedstawicielami Komendy Głównej AK a dowództwem niemieckim układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. Zgodnie z jego postanowieniami powstańcy uznani przez Niemców za żołnierzy armii alianckiej złożyli broń i wyszli z miasta zwartymi formacjami, a następnie zostali wywiezieni do obozów jenieckich w Niemczech. Warszawę musiała opuścić również ludność cywilna. W powstaniu zginęło lub zaginęło ponad 18 tys. żołnierzy AK i 150 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawy Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia miasta. Decyzja o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego budzi i budzić będzie namiętne spory, które wykraczają poza typowe dyskusje historyków. Pewne jest, że Warszawa została zniszczona, spłonęła przeszłość i dusza Polski. Jesteśmy po jej stracie narodowo, kulturalnie, duchowo ubożsi jak pisał konserwatywny publicysta Stanisław Cat-Mackiewicz. Lecz pewne jest również, że dzieje świata mało znają takich przypadków heroizmu i umiłowania wolności, a to przecież wyłącznie kierowało tą młodzieżą, która szła bez broni na czołgi. O tym w siedemdziesiątą rocznicę sierpniowego zrywu warto mówić, przed tą ofiarą pochylić głowę. 9 Więcej o Witoldzie Sawickim zob. R. Bielecki, Gustaw Harnaś. Dwa powstańcze bataliony, Warszawa 1989; P. Hemperek, Sawicki Witold, (w:) PSB, t. 35, Warszawa Kraków

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen.

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Sosnkowski wydaje rozkaz o rozpoczęciu przygotowań do

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej 1. Podaj dokładną datę powstania Armii Krajowej ( 1 pkt ) 14 luty 1942 r.. 2. Grot, Bór, Niedźwiadek to pseudonimy trzech osób. Podaj ich imiona i nazwiska oraz

Bardziej szczegółowo

Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja. Dalej

Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja. Dalej Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja Dalej Powstanie i struktury Przywódcy Akcje zbrojne Odpowiedzi na pytanie Przywódcy Dalej Władysław Raczkiewicz W czasie I wojny światowej kierował Naczelnym Polskim

Bardziej szczegółowo

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone * ul. Belwederska róg Promenady w dniach od 15 sierpnia do 22 września 1944 r. walczyła tutaj kompania O2 Pułku AK Baszta broniąca dostępu do Dolnego

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Autor scenariusza: Anna Bieńczyk Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Temat: Powstanie warszawskie. Konspekt opracowany na podstawie podręcznika: U źródeł współczesności. Dzieje nowożytne i

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela.

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela. Autorzy: Elżbieta Okraszewska, Agnieszka Nowak Temat: Armia Krajowa patron i bohater. Cele lekcji: 1. Uczeń zna: daty: 1 września 1939r., 17 września 1939r., 14 lutego 1942r., 1 sierpnia 1944 2 października

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r.

WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r. POWSTANIE WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r. SP1 ODZIAŁY POWSTAŃCZE W momencie wybuchu powstania do walki przystąpiły odziały Armii Krajowej, jak

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel. 696 826 381 LUTY 2016 WYDARZENIA OTWARTE WYSTAWY Armia Krajowa 1939 1945 Wystawa w przestępny sposób ukazuje dzieje organizacji

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12809,7-wrzesnia-1939-roku-skapitulowala-zaloga-westerplatte-mimo-przygniatajacej-pr ze.html Wygenerowano: Piątek, 20 stycznia

Bardziej szczegółowo

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI. Polskie powojenne podziemie niepodległościowe i antykomunistyczne stawiające opor sowietyzacji Polski, podporzadkowaniu jej ZSRR.

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI. Polskie powojenne podziemie niepodległościowe i antykomunistyczne stawiające opor sowietyzacji Polski, podporzadkowaniu jej ZSRR. ŻOŁNIERZE WYKLĘCI Polskie powojenne podziemie niepodległościowe i antykomunistyczne stawiające opor sowietyzacji Polski, podporzadkowaniu jej ZSRR. Żołnierze toczący walkę ze służbami bezpieczeństwa sowieckiego

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Związku Walki Zbrojnej od XI.1939 do VI.1940 r. gen. broni Kazimierz Sosnkowski "Godziemba" (zmarł na emigracji 1969 r.).

Związku Walki Zbrojnej od XI.1939 do VI.1940 r. gen. broni Kazimierz Sosnkowski Godziemba (zmarł na emigracji 1969 r.). Dnia 27.IX.1939 r. w Warszawie, na kilkanaście godzin przed kapitulacją, grupa wyższych oficerów z gen. M. Karaszewicz-Tokarzewskim wraz z Prezydentem Stolicy Stefanem Starzyńskim, wyprzedzając późniejszy

Bardziej szczegółowo

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i ARMIA KRAJOWA Armia Krajowa Konspiracyjna organizacja wojskowa polskiego podziemia działająca w okresie II wojny światowej oraz największa i najsilniejsza armia podziemna w Europie, tamtego okresu. W szczytowym

Bardziej szczegółowo

75 ROCZNICA UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO

75 ROCZNICA UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO 75 ROCZNICA UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO 27 września Ogólnopolskie obchody rocznicowe pod hasłem My wszyscy z niej organizowane pod patronatem Instytutu Pamięci Narodowej Szanowni Państwo!

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa I wojna światowa II wojna światowa 1901 1914 1918 1939-1945 1945-1989 2000 Odzyskanie przez Polskę Niepodległości Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa GRANICE POLSKI WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt)

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) a) Armii Łódź b) Armii Kraków c) Armii Karpaty d) Armii Prusy 2. Kto dowodził 7

Bardziej szczegółowo

ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ

ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ GRANICE II RZECZYPOSPOLITEJ WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA 1939 ATAK NIEMIEC 17 WRZEŚNIA ATAK ZWIĄZKU RADZIECKIEGO EWAKUACJA POLSKIEGO RZĄDU I CZĘŚCI ARMII

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

Źródło:

Źródło: Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12448,16-czerwca-1944-roku-pod-jewlaszami-obecnie-na-bialorusi-w-walce-z-niemcamiw-cz.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017,

Bardziej szczegółowo

KRONIKI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

KRONIKI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO KRONIKI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO 4 W wyniku Powstania Warszawskiego stolica Polski została zniszczona. Spod stosu gruzów Warszawy udało nam się wydobyć najcenniejszy skarb, jakim jest pamięć o bohaterach

Bardziej szczegółowo

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Jelita. Był młodszym synem Wacława i Jadwigi z Sawickich Kaczorowskich. Wychował się w domu przy ul. Mazowieckiej 7 w Białymstoku, przed wojną

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

Polacy podczas I wojny światowej

Polacy podczas I wojny światowej Polacy podczas I wojny światowej 1. Orientacje polityczne Polaków przed rokiem 1914 Orientacja proaustriacka (koncepcja austropolska) Szansa to unia z Austrią, a największym wrogiem Rosja 1908 r. we Lwowie

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.)

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.) Rozkaz gen. W. Andersa do wstępowania w szeregi Armii Polskiej Wyżsi oficerowie Armii Polskiej w ZSRR. W pierwszym rzędzie siedzą gen.m. Tokarzewski-Karaszewicz (pierwszy z lewej), gen. W. Anders, gen.m.

Bardziej szczegółowo

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski Literka.pl Agresja sowiecka na Polskę IV rozbiór Polski Data dodania: 20110326 22:12:54 Autor: Monika Skiba Przedstawiam konspekt do lekcji na temat Agresji sowieckiej na Polskę dla klasy 3 gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

Formowanie Armii Andersa

Formowanie Armii Andersa Michał Bronowicki Formowanie Armii Andersa Gdy 1 września 1939 roku wojska niemieckie i słowackie rozpoczęły inwazję na Polskę, atak ten przyniósł śmierć tysięcy niewinnych ludzi, a dla wielu innych rozpoczął

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Nr kwiecień 20, Londyn. Telegram gen. M. Kukiela do gen. W. Andersa z prośbą o zorganizowanie nabożeństwa za pomordowanych oficerów

Nr kwiecień 20, Londyn. Telegram gen. M. Kukiela do gen. W. Andersa z prośbą o zorganizowanie nabożeństwa za pomordowanych oficerów SPIS TREŚCI Bogusław Polak Michał Polak OD WYDAWCÓW... 11 Nr 1 1943 kwiecień 14, Londyn. Telegram gen. Mariana Kukiela, Ministra Obrony Narodowej do gen. Władysława Andersa z poleceniem przesłania opinii

Bardziej szczegółowo

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Jakub 4 B, Jan 4 B, Kacper 4 B Opiekun: Pani Danuta, SP 303 im. Fryderka Chopina Powstanie Warszawskie

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie utworzenia miejskiej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Ex Libris Konfederacji Spiskiej

Ex Libris Konfederacji Spiskiej Słowo wstępne Powstanie Warszawskie należy do ostatniego historycznie zbrojnego zrywu niepodległościowego Polaków, podjętego w sytuacji ekstremalnej przewagi okupanta niemieckiego w technice uzbrojenia,

Bardziej szczegółowo

1. Wymień państwa,,trójporozumienia...

1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 2. Dlaczego konflikt 1914-1918 nazwano I wojną światową? Jaki był charakter walk i rodzaje zastosowanej broni? 3. Wymień państwa powstałe po I wojnie światowej. 4.Kiedy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH dr Teresa Maresz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH SZLAK: W latach stalinizmu ZAGADNIENIE NA PORTALU: Oddział zbrojny Leona Mellera

Bardziej szczegółowo

JANINA PIerre-SKrzyńSKA PAMIĘTNIK INKI 1939-1945. OKUPACJA - POWSTANIe - NIeWOLA

JANINA PIerre-SKrzyńSKA PAMIĘTNIK INKI 1939-1945. OKUPACJA - POWSTANIe - NIeWOLA JANINA PIerre-SKrzyńSKA PAMIĘTNIK INKI 1939-1945 OKUPACJA - POWSTANIe - NIeWOLA BrUKSeLA 2008 Projekt okładki na podstawie rysunku Haliny Kolenda pseudonim Barbarka wykonanego 30 grudnia 1944 r. w Stalagu

Bardziej szczegółowo

Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego

Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego Postanowienia ogólne 1. Odznaka została ustanowiona przez Oddział Międzyuczelniany Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Warszawa 44 to pierwsza w Polsce publikacja o Powstaniu Warszawskim, zilustrowana pełnymi

Warszawa 44 to pierwsza w Polsce publikacja o Powstaniu Warszawskim, zilustrowana pełnymi Warszawa 44 to pierwsza w Polsce publikacja o Powstaniu Warszawskim zilustrowana pełnymi dynamizmu scenami zrealizowanymi przez grupę rekonstrukcyjną. Dzięki temu wyruszamy w wyjątkową niemalże filmową

Bardziej szczegółowo

Do podanego pseudonimu podaj pełne imię i nazwisko żołnierza niepodległościowego podziemia.

Do podanego pseudonimu podaj pełne imię i nazwisko żołnierza niepodległościowego podziemia. Ponieważ żyli prawem wilka, historia o nich głucho milczy Zbigniew Herbert Powiatowy Konkurs Historyczny Żołnierze Wyklęci Etap szkolny Kod ucznia 1.Wpisz swój kod. 2. Sprawdź, czy wszystko jest odbite

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański strona 1 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański 2010-04-21 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański Opis przedmiotu: Stanisław Wyspiański 1869-1907 Wielki malarz, genialny poeta i dramaturg, tworzy dzieła poświęcone idei

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r.

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. w sprawie upamiętnienia postaci gen. Kazimierza Sosnkowskiego poprzez wzniesienie poświęconego mu pomnika popiersia Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ostatecznie 3 lutego 2011 roku Sejm uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Ostatecznie 3 lutego 2011 roku Sejm uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. - to nazwa polskich żołnierzy niepodległościowego podziemia po 1944 roku działających przeciwko podporządkowaniu Polski Związkowi Radzieckiemu, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni

Bardziej szczegółowo

Pamięć o OBROŃCACH OJCZYZNY naszej MAŁEJ OJCZYZNY BYCHAWY niechaj zawsze będzie żywa

Pamięć o OBROŃCACH OJCZYZNY naszej MAŁEJ OJCZYZNY BYCHAWY niechaj zawsze będzie żywa Pamięć o OBROŃCACH OJCZYZNY naszej MAŁEJ OJCZYZNY BYCHAWY niechaj zawsze będzie żywa MIEJSCA PAMIĘCI NARODOWEJ NA TERENIE MIASTA I GMINY BYCHAWA, DO KTÓRYCH DOTARŁA MŁODZIEŻ GIMNAZJUM NR 1 W BYCHAWIE Uczestnicy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Londyn, dnia 30 września 1944 r. Nr. 11 Część I DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ Poz. : 20 z (lilia 29 września 1944 r. w sprawie zmiany dekretu o organizacji

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE WARSZAWSKIE

POWSTANIE WARSZAWSKIE Gdzie się kryje historia? 28.03.2011 roku uczniowie klas II e, II g i III g wraz z opiekunami Małgorzatą Rodziewicz, Elżbietą Krzysztoń, Marzeną Kaproń,oraz Anną Kuśmierczyk udali się na jednodniową wycieczkę

Bardziej szczegółowo

Nowości wydawnicze Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej. Przegląd Historyczno-Wojskowy 16 (67)/4 (254),

Nowości wydawnicze Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej. Przegląd Historyczno-Wojskowy 16 (67)/4 (254), Nowości wydawnicze Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej Przegląd Historyczno-Wojskowy 16 (67)/4 (254), 237-240 2015 NOWOŚCI WYDAWNICZE WOJSKOWEGO CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ Archiwum Zgrupowania

Bardziej szczegółowo

Pamiętamy! 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Pamiętamy! 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych Pamiętamy! 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" ma być wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani

9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani 9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani Kazimiera Baj, a opiekunami- pani Dorota Tokarska i Grażyna

Bardziej szczegółowo

12 maja 1981 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność.

12 maja 1981 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność. Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12082,12-maja-1981-roku-sad-zarejestrowal-nszz-solidarnosc-rolnikow-indywidualnyc h.html Wygenerowano: Poniedziałek, 5 września

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Po wybuchu I wojny światowej na krótko zmobilizowany do armii austriackiej. Przeniesiony następnie do powstającego we Lwowie Legionu Wschodniego, stał się jednym z jego organizatorów. Po likwidacji Legionu

Bardziej szczegółowo

18 kwietnia 1945, Moskwa. Protokół przesłuchania gen. bryg. Leopolda Okulickiego

18 kwietnia 1945, Moskwa. Protokół przesłuchania gen. bryg. Leopolda Okulickiego 98 18 kwietnia 1945, Moskwa. Protokół przesłuchania gen. bryg. Leopolda Okulickiego Protokół przesłuchania OKULICKIEGO Leopolda 1 s. Błażeja z 18 kwietnia 1945 roku Stenogram OKULICKI L. B., Polak, urodzony

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

Opisy lekcji muzealnych MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

Opisy lekcji muzealnych MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO Opisy lekcji muzealnych MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA KLASA 0-I (uczniowie w wieku sześciu lat) Dla sześciolatków proponujemy cykl od 1 do 2 zajęć. Sugerujemy, aby rozpocząć wizytę w

Bardziej szczegółowo

Nadbużański Oddział Straży Granicznej

Nadbużański Oddział Straży Granicznej Nadbużański Oddział Straży Granicznej Źródło: http://www.nadbuzanski.strazgraniczna.pl/nos/aktualnosci/17471,plk-wojciech-stanislaw-wojcik-patronem-placow ki-nosg-w-lubyczy-krolewskiej.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Polskie Państwo Podziemne My z niego wszyscy... Katowice 2014. Aleksander Mickiewicz

Polskie Państwo Podziemne My z niego wszyscy... Katowice 2014. Aleksander Mickiewicz Polskie Państwo Podziemne My z niego wszyscy... Katowice 2014 Aleksander Mickiewicz Polskie Państwo Podziemne tajne struktury państwa polskiego, istniejące w czasie II wojny światowej, podlegające Rządowi

Bardziej szczegółowo

1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji. 2. Napisz, komu złożono przysięgę. 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko narodowi polskiemu.

1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji. 2. Napisz, komu złożono przysięgę. 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko narodowi polskiemu. Zadanie 1. (0 4 pkt) Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj polecenia. 1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji... 2. Napisz, komu złożono przysięgę... 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko

Bardziej szczegółowo

Opisy lekcji muzealnych Muzeum Powstania Warszawskiego

Opisy lekcji muzealnych Muzeum Powstania Warszawskiego Opisy lekcji muzealnych Muzeum Powstania Warszawskiego PRZEDSZKOLE (sześciolatki) Dla sześciolatków proponujemy cykl od 1 do 2 zajęć. Sugerujemy, aby rozpocząć wizytę w Muzeum od lekcji Co to jest Muzeum

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom.

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Wybór tego roku związany jest z Polakami, których rozrzuciła po kątach całego świata zawierucha dziejowa. 75 lat temu wybuch II wojny światowej doprowadził miliony

Bardziej szczegółowo

Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września

Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września We wtorek straż pożarna zamknęła w Zasławiu wystawę poświęconą Białorusinom walczącym w szeregach polskiego wojska w kampanii wrześniowej.

Bardziej szczegółowo

MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk

MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk JAK TO SIĘ ZACZĘŁO? Od stycznia 1944 roku Niemcy odparli trzy ataki wojsk alianckich, w których uczestniczyły oddziały amerykańskie, angielskie, francuskie, hinduskie i

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

Ppłk dypl. Leopold Okulicki,

Ppłk dypl. Leopold Okulicki, Ppłk dypl. Leopold Okulicki, oficer Oddziału III Sztabu Głównego i Sztabu Naczelnego Wodza, szef sztabu odcinka Zachód w obronie Warszawy, dowódca samodzielnego zgrupowania w walkach na Woli Urodził się

Bardziej szczegółowo

Konkurs tematyczny: Taki to mroczny czas 70 rocznica Powstania Warszawskiego

Konkurs tematyczny: Taki to mroczny czas 70 rocznica Powstania Warszawskiego Kod pracy Liczba uzyskanych punktów Podpisy członków komisji Konkurs tematyczny: Taki to mroczny czas dla uczniów gimnazjów województwa małopolskiego w roku szkolnym 2013/2014 Patronat Honorowy: Rektor

Bardziej szczegółowo

STOSUNKI PAŃSTWO - KOŚCIÓŁ W POLSCE

STOSUNKI PAŃSTWO - KOŚCIÓŁ W POLSCE Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Historii Państwa i Prawa Zakład Historii Administracji Studia Stacjonarne Administracji pierwszego stopnia Małgorzata Pasztetnik

Bardziej szczegółowo

Szkoły imienia Jacka Kuronia

Szkoły imienia Jacka Kuronia Jacek Jan Kuroń (ur. 3 marca 1934 we Lwowie, zm. 17 czerwca 2004 w Warszawie) polski polityk, jeden z przywódców opozycji w okresie PRL, historyk, działacz tzw. Czerwonego Harcerstwa, współzałożyciel KOR,

Bardziej szczegółowo

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 Zostaną po nas tylko guziki (bohater filmu Katyń w reż. A. Wajdy) Szanowni Państwo, Mam zaszczyt zaprosić na I przegląd filmów

Bardziej szczegółowo

Lotnictwo. Zmiana Program warty rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja

Lotnictwo. Zmiana Program warty rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Lotnictwo W 1936 r. kończono realizację dotychczasowego 3-letniego programu rozbudowy lotnictwa. Złożony przez szefa Departamentu Aeronautyki MSWojsk. gen. bryg. Ludomiła Rayskiego latem 1936 r. nowy program

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ARMII KRAJOWEJ

HISTORIA ARMII KRAJOWEJ HISTORIA ARMII KRAJOWEJ LEKSYKON KRZYśÓWKOWY PLANSZE DO ROZWIĄZYWANIA KRZYśÓWEK 2 WYDANIE WERSJA ROBOCZA Copyright Marek Cieciura Wszelkie prawa zastrzeŝone Wydanie 2 poprawione i uzupełnione Warszawa,

Bardziej szczegółowo