Formy zatrudnienia

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Formy zatrudnienia"

Transkrypt

1 Formy zatrudnienia

2 Umowa o pracę a umowa prawa cywilnego W prawie polskim funkcjonują dwie formy zatrudniania: zatrudnienie pracownicze jest naj czę ściej efek - tem pod pi sa nia umo wy o pra cę (na okres prób ny, na zastępstwo, na czas określony, na czas wykonania określonej pracy, na czas nieokreślony). Najważniejszą konsekwencją podpisania umowy o pracę jest stosowanie do stron umowy (pracodawcy i pracownika) postanowień Kodeksu pracy. za trud nie nie nie pra cow ni cze jest efek tem za - warcia umowy prawa cywilnego (umowa-zlecenie, umo wa o dzie ło, umo wa o świad cze nie usług). Wsku tek pod pi sa nia ta kiej umo wy wza jem ne pra - wa i obowiązki stron umowy reguluje wyłącznie Kodeks cy wil ny. Nie sto su je się w ta kim przy pad ku postanowień Kodeksu pracy. Powszechnie o każdej zatrudnionej osobie mówi się, że jest pracownikiem. Natomiast na gruncie prawa tak określa się jedynie osobę, która ma podpisaną umowę o pracę lub jest za trud nio na na pod sta wie po wo ła nia, wy bo ru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W przypadku zawarcia umowy-zlecenia mamy do czynienia ze zlecenio daw cą i zle ce nio bior cą, w przy pad ku umo wy o dzie ło z wykonawcą i zamawiającym. Pa ni Ka ta rzy na mia ła pod pi sa ną umo wę-zle ce nie na okres 1 ro ku. W mar cu oka za ło się, że jest w 4. mie - sią cu cią ży. W ma ju szef wy po wie dział jej umo wę. Czy mógł tak po stą pić? W przypadku umowy-zlecenia (innej umowy prawa cywil ne go) brak jest w Ko dek sie cy wil nym prze pi sów chro nią cych ko bie tę w cią ży przed zwol nie niem. Ochro na ta ka przy słu gu je wy łącz nie pra cow ni com, czy li za trud nio nym m.in. na pod sta wie umo wy o pra - cę, do któ rych sto su je się Ko deks pra cy.

3 Umowa o pracę a umowa prawa cywilnego W sytuacji, gdy został nawiązany stosunek pracy, przepi sy Ko dek su pra cy gwa ran tu ją pra cow ni ko wi pew ne mi - nimum uprawnień, wynikające z założenia, że pracodawca jest silniejszą stroną umowy. Postanowienia umów i aktów pra wa pra cy mniej ko rzyst ne dla pra cow ni ka niż prze pi sy pra wa pra cy są nie wa żne; za miast nich sto su je się od po - wiednie przepisy prawa pracy. Umo wy pra wa cy wil ne go (zle ce nie, dzie ło) za kła da ją równość stron, które podpisały umowę. Mogą one prawie do wol nie re gu lo wać swo je wza jem ne obo wiąz ki. W prak - tyce oznacza to, że zarówno zleceniodawca (zamawiający), jak i zleceniobiorca (wykonawca) mają tyle obowiązków, ile wynika z zawartej umowy. Spory z zakresu umów cywilnych rozstrzygane są przez sądy cywilne, z zakresu umów o pracę przez sądy pracy. Jan Nowak na podstawie umowy-zlecenia malował samo cho dy w warsz ta cie sa mo cho do wym. Od dwóch mie się cy nie do stał wy pła ty. Zde ner wo wa ny na pi sał skar gę do okręgowego in spektoratu pra cy. W odpowiedzi pracownik inspekcji wskazał, że aby odzy skać na le żne wy na gro dze nie, po wi nien zło żyć po - zew w sądzie cywilnym. Uwaga! Za wie ra jąc umo wę pra wa cy wil ne go, trze ba się li - czyć z tym, że Pań stwo wa In spek cja Pra cy nie ma mo żli wo ści praw nych, aby po móc np. w od zy ska - niu za le głe go wy na gro dze nia od nie rze tel ne go kon trahen ta.

4 Jeśli umowa, to na piśmie Przepisy Kodeksu pracy wymagają, aby umowa o pracę bezwzględnie była podpisana lub potwierdzona na piśmie przez pracodawcę najpóźniej w dniu roz po czę cia pra cy. Jest to nie za le żne od wnio sku pra cow ni ka w tej spra wie. Je śli się tak nie dzie je, pra co daw ca mo że po nieść od po wie - dzialność wykroczeniową. Ko deks cy wil ny nie wymaga, aby umowa-zlece nie lub umo wa o dzie ło by ły pod pi sa ne w chwi li rozpoczęcia pracy. Jednak w sytuacji, gdy zleceniodawca (zamawiający) odmawia zawarcia pisemnej umowy albo przeciąga jej podpisanie wzrasta ry zy ko, że jest to nie rze tel ny part ner. Ka żda umo wa: zle ce nie, dzie ło, czy umo wa o pra cę zawarta ustnie lub przez dopuszczenie do pracy jest ważna. Oznacza to, że za tak wykonywaną pracę przysługuje wynagrodzenie zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami. W przy pad ku prze cią ga ją ce go się pod pi sa nia umo wy- -zle ce nia, zle ce nio bior ca mo że spraw dzić rze tel ność part - ne ra po przez usta le nie, czy w cią gu 7 dni od pod ję cia za - trudnienia został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego (ZUS). Nie do ty czy to jed nak umo wy o dzie ło, któ ra nie pod - le ga zgło sze niu do ZUS-u. Uwaga! We wła snym in te re sie na le ży dą żyć do te go, aby każdą umo wę (zle ce nie, o dzie ło) za wie rać w for mie pi sem nej.

5 Specyfika umów Przez na wią za nie sto sun ku pra cy pra cow nik zo bo - wiązuje się do wykonywania pracy określonego rodza ju na rzecz pra co daw cy i pod je go kie row nictwem oraz w miej scu i cza sie wy zna czo nym przez pra co daw cę, a pra co daw ca do za trud nia nia pra - cownika za wynagrodzeniem. Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobo wią zu je się do wy ko na nia ozna czo ne go dzie ła, a za ma wia ją cy do za pła ty wy na gro dze nia. Umo wa o dzie ło wymaga, aby starania przyjmującego za mó wie nie do pro wa dzi ły w przy szło ści do kon kret ne go rezultatu, w przeciwieństwie do umowy-zlecenia, która jest umową starannego działania. Spe cy fi ka umo wy o dzie ło po wo du je, że pew ne go ro - dzaju zadania nie mogą być realizowane na podstawie tej umowy, np. pilnowanie mienia, przewożenie towaru. Przez umo wę-zle ce nie przyj mu ją cy zle ce nie zo bo - wią zu je się do do ko na nia okre ślo nej czyn no ści prawnej dla dającego zlecenie. Umo wa-zle ce nie z re gu ły okre śla ro dzaj wy ko ny wa - nych czynności i w zasadzie nie może polegać na pozostawaniu w dyspozycji zlecającego i wykonywaniu stosownie do jego potrzeb czynności zlecanych na bieżąco. Taki sposób wy ko ny wa nia umo wy prze ma wia za uzna niem jej za umowę o pracę. Cechą charakterystyczną umowy o pracę jest osobiste świadczenie pracy przez pracownika. W przypadku umów prawa cywilnego, co do zasady, jest możliwe wykonywanie prac przez inną osobę, wskazaną przez wykonawcę.

6 Podporządkowanie pracownicze Prze ja wem pod po rząd ko wa nia pra cow ni cze go jest np. możliwość czasowego (maksymalnie 3 miesiące w roku ka len da rzo wym) zle ce nia pra cow ni ko wi in nej pra cy niż okre ślo na w umo wie. Mu si jed nak ona od po wia dać je go kwa li fi ka cjom i nie mo że ob ni żać wy na gro dze nia. Zgo da pracownika w takim przypadku nie jest wymagana. W przypadku umowy prawa cywilnego jest to, co do zasady, niemo żli we. Zle ce nio bior ca (wy ko naw ca) jest zo bo wią za ny do wykonywania wyłącznie tych prac, które wynikają z zawar tej umo wy. No we za da nia mo gą być mu zle ca ne za jego zgodą. Janina Nowak jest zatrudniona na podstawie zlecenia w skle pie spo żyw czym. Jej za kres za dań okre ślo no: ob słu ga ka sy fi skal nej. W prak ty ce Ja ni na przyj mu - je towar, myje podłogę, często na polecenie właściciela zostaje dłużej niż umówione 6 godzin. Za kres fak tycz nie wy ko ny wa nych czyn no ści re ali zo - wa nych na po le ce nie prze ło żo ne go jest du żo szer szy od obo wiąz ków wy ni ka ją cych z umo wy. Wska zu je to na ist nie nie pod po rząd ko wa nia pra cow ni cze go. Pani Janina mogłaby zatem rozważyć skierowanie sprawy do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wielokrotnie zdarza się, że zatrudnieni nie wiedzą, czy w da nej sy tu acji mo że być za war ta umo wa o pra cę, czy umowa prawa cywilnego. O dopuszczalności zawarcia danej umo wy prze są dzać po wi nien za kres obo wiąz ków za - trud nio ne go oraz fak tycz ne wa run ki wy ko ny wa nia pra cy. Gdy w zawartej umowie występują cechy umowy o pracę oraz jednocześnie umowy cywilnej, to dla oceny, z jakim rodza jem za trud nie nia ma my do czy nie nia, ko niecz ne jest ustalenie, które z cech przeważają.

7 Umowy a ubezpieczenie W przypadku zawarcia umowy o pracę, pracodawca ma obowiązek odprowadzania wszystkich składek do ubezpiecze nia spo łecz ne go eme ry tal nej, ren to wej, cho ro bo wej, wypadkowej, zdrowotnej. W przy pad ku za war cia umo wy ze zle ce nio bior cą, przy za ło że niu, że nie za war to z nim rów no cze śnie umo wy o pra cę, obo wiąz ko wo od pro wa dza ne są skład ki na ubez - pie cze nie eme ry tal ne, ren to we i wy pad ko we. Na to miast ubez pie cze niu cho ro bo we mu zle ce nio bior cy pod le ga ją do bro wol nie. W przy pad ku umo wy o dzie ło nie są od pro wa dza ne żad ne skład ki. Naj mniej sze ob cią że nia fi nan so we dla pra co daw cy związane z ubezpieczeniami społecznymi są związane z zatrudnieniem na podstawie umowy o dzieło. W takim przypad ku okres wy ko ny wa nia dzie ła nie wli cza się, co do zasady, do okresu pracy uprawniającego do nabycia prawa do emerytury. W razie choroby lub wypadku zatrudniony jest zda ny wy łącz nie na sie bie. Zapa mię taj! Wy bór ro dza ju za trud nie nia nie po wi nien być po - dyk to wa ny wy so ko ścią na le żno ści pu blicz no praw - nych odprowadzanych do Skarbu Państwa (podatki, skład ki na ZUS), lecz wy łącz nie ro dza jem i spo so - bem wy ko ny wa nej pra cy.

8 Czas pracy Pra wo pra cy wy raź - nie okre śla, ile cza su pracownik może pracować. W naj po pu lar niej - szym, pod sta wo wym sys te mie cza su pra cy, jest to 8 go dzin na do bę i prze cięt nie 40 na ty - dzień w przeciętnie pięcio dnio wym ty go dniu pracy. W przypadku umów prawa cywilnego nie jest określona ani maksymalna liczba godzin, ani dni, które trzeba przepracować. Strony same powinny je ustalić, przy czym może to być zarówno np. 1 godzina tygodniowo jak i np. 20 godzin na do bę. Ze spe cy fi ki nie któ rych umów cy wil nych mo że wy ni - kać, że czas pra cy nie bę dzie w ogó le okre ślo ny. Tak mo że być np. w umo wie o dzie ło po le ga ją cej na na pi sa niu pro - gra mu kom pu te ro we go. Za ma wia ją ce go nie bę dzie in te - re so wa ło, ile go dzin wy ko naw ca po świę ci na je go przygo to wa nie, bę dzie się bo wiem li czył efekt spraw nie dzia - ła ją cy pro gram. Przepisy Kodeksu pracy nakazują zapewnienie pracownikowi okresów odpoczynku (dobowego i tygodniowego). Ko deks cy wil ny nie prze wi du je ta kie go obo wiąz ku. Mo żli - we jest zatem świadczenie pracy na podstawie umowy-zlece nia przez kil ka na ście dni z rzę du, np. po 12 go dzin. W przy pad ku umo wy o pra cę, gdy do cho dzi do pra cy w go dzi nach nad licz bo wych pra cow nik, co do za sa dy, mu si otrzy mać wy na gro dze nie ze sto sow nym do dat kiem lub czas wol ny. W przy pad ku umo wy cy wil nej ta ka opcja jest mo żli wa, tyl ko je śli wy ni ka wprost z tre ści za war tej umo wy.

9 Różnice w wynagradzaniu Pra wo pra cy okre śla mi ni mal ne wy na gro dze nie, któ re powinien otrzymywać pracownik pracujący na pełen etat. Przepisy Kodeksu cywilnego, wysokość wynagrodzenia za wykonaną umowę pozostawiają uzgodnieniu stron. Co więcej, zlecenie może mieć charakter nieodpłatny. W za war tej umo wie cy wil nej naj pro ściej usta lić wy na - gro dze nie za jed ną go dzi nę pra cy lub wpro wa dzić in ny miernik wartości pracy, np. pomalowany metr kwadratowy ściany. Kodeks pracy przewiduje, że wynagrodzenie po win no być pła co ne naj póź niej do 10 dnia następnego mie sią ca. Kodeks cy wil ny nie wpro wa dza ta kie go ob ostrze nia. Wy pła ta mo że na stą pić po wy ko na niu ca łe go zle ce nia, np. po upływie 3 miesięcy. Z umowy cywilnej powinno jasno wynikać, kiedy otrzymuje się wynagrodzenie. Wypłata wynagrodzenia w przypadku umów prawa cywilnego może być uzależniona od przedstawienia rachunku przez zleceniobiorcę (wykonawcę dzieła). Ela No wic ka ma pod pi sa ną umo wę-zle ce nie, staw ka za godzinę jej pracy została ustalona na 10 zł brutto. W sobotę została 3 godziny dłużej w pracy. Jaki dodatek za godziny nadliczbowe jej przysługuje? Sko ro jest to zle ce nie i nic in ne go nie wy ni ka z pod pi - sa nej umo wy, pani Ela za trzy go dzi ny pra cy po win - na otrzymać zwykłe wynagrodzenie (3x10 zł).

10 Odpowiedzialność materialna W przy pad ku umo wy o pra cę mo żli wo ści do cho dze nia odszkodowania od pracownika przez pracodawcę są ograniczone gdy szkoda jest wyrządzona z winy nieumyślnej, nie może ono przekroczyć trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia. Natomiast w przypadku umów prawa cywilne go wy so kość od szko do wa nia, któ re go bę dzie mógł domagać się zleceniodawca, nie jest ograniczona. Kodeks pracy ogranicza dopuszczalność stosowania kar pieniężnych do kilku przypadków. Ogranicza też ich kwotę. W przy pad ku umów cy wil nych nie jest za bro nio ne wprowadzenie przez strony kary umownej (pieniężnej). W prawie pracy niedopuszczalne jest stosowanie weksli celem zabezpieczenia roszczeń pracodawcy. Możliwość taka ist nie je w przy pad ku za bez pie cza nia umów pra wa cy - wilnego. Urlop wypoczynkowy Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek udzielania urlopów wypoczynkowych. W trakcie urlopu pracownik za cho wu je pra wo do wy na gro dze nia. W przy pad ku nie wy ko rzy sta nia przy słu gu ją ce go urlo pu w ca ło ści lub w czę ści z po wo du roz wią za nia lub wy ga śnię cia sto sun ku pracy, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. O ile nic innego nie wynika z umowy cywilnej, nie istnieje obowiązek udzielania płatnego urlopu przez zleceniodawcę (zamawiającego). Jeśli nawet takie zwolnienie zostanie przyznane pracownikowi, nie musi być płatne. Może ono też być udzielone pod warunkiem późniejszego odpracowania. Okresu wykonywania pracy na podstawie umów prawa cywilnego nie wlicza się do stażu pracowniczego, od którego zależy prawo do urlopu, długość okresu wypowiedzenia.

11 Rozwiązanie umowy Przepisy Kodeksu pracy wskazują okresy wypowiedzenia umowy o pracę. Są one uzależnione od rodzaju zawartej umowy, czasami od długości stażu u danego pracodawcy. Okres wy po wie dze nia umo wy cy wil nej po wi nien być wskazany w podpisywanej umowie. Kodeks cywilny przewiduje, że zlecenie może być rozwiązane w każdej chwili. Za sa dy roz wią za nia umo wy o dzie ło po win ny być określone w treści umowy. Po za koń cze niu umo wy o pra cę pra co daw ca ma obo - wią zek wy da nia świa dec twa pra cy nie zwłocz nie, nie póź - niej niż w cią gu 7 dni. W przypadku umowy cywilnej prawo wprost nie nakazuje wydania żadnego zaświadczenia czy opinii o wykonywanej pracy. Szczegółowe informacje znajdziesz na

12 Praca bez umowy Za pracę wykonywaną bez jakiejkolwiek pisemnej umowy zatrudnionemu przysługuje wynagrodzenie, o ile strony tak się umówiły przy ustnym zawieraniu umowy. Bez znaczenia dla obowiązku wypłaty jest to, czy umowa została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego. Ustne zawarcie umowy nie oznacza, że automatycznie praca może być uznana za umowę o pracę. Żadne przepisy nie przewidują domniemania zawarcia umowy o pracę. Ocena, jaki rodzaj umowy wiąże strony, będzie zależała od faktycznych okoliczności wykonywanej pracy. Uwaga! W przypadku pracy na czarno, aby odzyskać niewypłacone wynagrodzenie należy: złożyć pozew do sądu, udowodnić, że praca była wykonywana, udowodnić rodzaj umowy łączący strony, udowodnić kwotę wynagrodzenia, która była przewidziana, liczyć się z odpowiedzialnością karną za naruszenie przepisów podatkowych. Dowodami przed sądem pracy i cywilnym mogą być np.: zeznanie kolegi, który pracuje/pracował u szefa, ze zna nia in nych osób, np. klien tów fir my, na gra nie z mo ni to rin gu, te le wi zji prze my sło wej, zdjęcia pracownika z miejsca pracy, ma ile wy sy ła ne przez prze ło żo ne go, któ re do ty czą wykonywanej pracy, parafy/podpisy zatrudnionego na dokumentach wewnętrznych firmy, pa ra fy/pod pi sy za trud nio ne go na od bie ra nych do - ku men tach z firm ze wnętrz nych, np. fak tu rach, po - twierdzeniach odbioru przesyłki. Copyright Państwowa Inspekcja Pracy 12058/03/02

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU PRAWO SPÓŁDZIELCZE I MIESZKANIOWE... Część 6, rozdział 1, punkt 4.1, str. 1 6.1.4. PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU 6.1.4.1. Usta no wie nie od ręb nej wła sno ści Z człon kiem spół dziel ni ubie ga ją

Bardziej szczegółowo

Umowy o pracę

Umowy o pracę www.pip.gov.pl Kilka słów o umowie o pracę Przez za war cie umo wy o pra cę pra cow nik zo bo wią - zu je się do wy ko ny wa nia pra cy okre ślo ne go ro dza ju na rzecz pra co daw cy i pod je go kie row

Bardziej szczegółowo

ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011: :34 Strona 1

ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011: :34 Strona 1 ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011:02 2011-09-05 11:34 Strona 1 ul-czaspracy_kampoznaj-wzn-zus2011:02 2011-09-05 11:34 Strona 2 Przydatne pojęcia Czas pra cy to czas, w któ rym po zo sta jesz w dys - pozycji

Bardziej szczegółowo

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy!

Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! Kluczpunktowaniaarkusza Kibicujmy! KLUCZODPOWIEDZIDOZADAŃZAMKNIĘTYCH zadania 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. Poprawna odpowiedź D B A D C D D C B C C B D B B C B

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki Elżbieta Judasz Prawo pra cy pierwsze kroki War sza wa 2012 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki www.jsphoto.eu Opra co wa nie re dak cyj ne Izabella Skrzecz Opra co wa nie ty po gra ficz ne

Bardziej szczegółowo

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni?

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? 2 Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? biuletyn informacyjny dotyczący ochrony praw pracowników USTA WA z dnia 19 grud nia 2008 r. o po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w pod mio tach o szcze

Bardziej szczegółowo

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE 5. Pro mie nio wa nie elek tro ma gne tycz ne (PEM) nie jo ni - zu ją ce wy stę pu je w po sta ci na tu ral nej (źró dła mi są Zie - mia, Słoń ce, zja wi ska at mos fe rycz ne) oraz sztucz nej (zwią za

Bardziej szczegółowo

przekrój prostokàtny

przekrój prostokàtny Szcze gól ne miej sce w wen ty la cji me cha nicz nej znaj du je wen ty - la cja o prze kro ju pro sto kąt nym. Co raz czę ściej sto so wa na i co raz czę ściej po szu ki wa na przez wy ko naw ców. Naj

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Pierwsza praca Jeżeli chcesz podjąć pracę jako pracownik młodociany mu sisz: mieć co najmniej ukończone gimnazjum oraz po sia dać świa dec two le kar skie stwier dza ją ce, że praca którą

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od po wie dzi.

Bardziej szczegółowo

Warunki świadczenia pracy. Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy.

Warunki świadczenia pracy. Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy. Warunki świadczenia pracy Celem informatora jest przybliżenie wymagań formalnych związanych z procesem wykonywania pracy. Nie ma jedynej właściwej formy wykonywania pracy. Wyłącznie od zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Gwarantowana Renta Kapitałowa. Ogólne warunki ubezpieczenia

Gwarantowana Renta Kapitałowa. Ogólne warunki ubezpieczenia Gwarantowana Renta Kapitałowa Ogólne warunki ubezpieczenia OGÓL NE WA RUN KI UBEZ PIE CZE NIA GWARANTOWANEJ RENTY KAPITAŁOWEJ GRK/R/4/2007 1. DE FI NI CJE Ile kroć w ni niej szych ogól nych wa run kach

Bardziej szczegółowo

Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa

Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa Obcinanie gałęzi i ścinanie drzewa Zasady bezpieczeństwa WAŻNE Przed użyciem piły należy uważnie przeczytać instrukcję obsługi, dołączoną do urządzenia. 1. Pi łę na le ży moc no trzy mać obiema rę ka mi.

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy pierwsze kroki

Prawo pracy pierwsze kroki Prawopracy_PierwszeKroki.pdf 2014-04-23 14:24:09 Elżbieta Judasz Jak powinna być sformułowana dobra umowa o pracę? Jakie są Twoje uprawnienia jako pracownika? Kiedy będzie można skorzystać z urlopu? Dla

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz Prawo pracy pierwsze kroki www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz PRAWO PRA CY PIERWSZE KROKI War sza wa 2016 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki Dorota Zając Opra co wa nie re dak

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Szanowni Państwo, Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów, zamieściliśmy

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych

Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych Ubezpieczenie Ryzyka Śmierci lub Kalectwa wskutek Nieszczęśliwego Wypadku Ogólne Warunki Ubezpieczenia Umowy Dodatkowej do Ubezpieczeń Uniwersalnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia Ryzyka Śmierci lub Kalectwa

Bardziej szczegółowo

Informator dla pracodawców PRAWO PRACY. Katarzyna Pietruszyńska

Informator dla pracodawców PRAWO PRACY. Katarzyna Pietruszyńska Informator dla pracodawców PRAWO PRACY Katarzyna Pietruszyńska Ka ta rzy na Pie tru szyń ska PRA WO PRA CY Informator Warszawa 2016 Projekt graficzny okładki Do ro ta Za jąc Opracowanie redakcyjne Monika

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych. Ubezpieczenie Składki

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych. Ubezpieczenie Składki Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń uniwersalnych Ubezpieczenie Składki OGÓL NE WA RUN KI UBEZ PIE CZE NIA SKŁAD KI US/J/3/2007 Ni niej sze ogól ne wa run ki ubez pie cze nia sto su je się wy

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 Wstęp Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 1. Źródła i zasady prawa pracy (Krzysztof Walczak)... 19 1.1. Wprowadzenie... 19 1.2. Fi lo zo fia pra wa pra cy... 20 1.3. Pod sta

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY. Informator

PRAWO PRACY. Informator PRAWO PRACY Informator Katarzyna Pietruszyńska PRA WO PRA CY Informator Warszawa 2014 Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Mo ni ka Ko li tow ska -So kół Opracowanie typograficzne

Bardziej szczegółowo

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia masazyk_layout 1 10/9/13 2:29 PM Page 1 Ćwi cze nie Spo sób wy ko na nia Ma su je te ra peu ta lub sa mo dziec ko ko lej no każ dą rę kę od od ra mie nia w kie run ku dło ni po stro nie ze wnętrz nej ra

Bardziej szczegółowo

Montaż okna połaciowego

Montaż okna połaciowego Montaż okna połaciowego L Okna do pod da szy do star czają na pod da sze pra wie 40% świa tła wię cej niż okna o tej sa mej po wierzch ni za mon to wa ne pio no wo. Wy bór okna za le ży od: po wierzch

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Wojciech Świątek Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Praktyczne wskazówki dla specjalistów ds. ochrony środowiska Ochrona środowiska VERLAG DASHÖFER www.dashofer.pl Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp.

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY. Informator

PRAWO PRACY. Informator PRAWO PRACY Informator Katarzyna Pietruszyńska PRA WO PRA CY Informator Warszawa 2013 Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Mo ni ka Ko li tow ska -So kół Opracowanie typograficzne

Bardziej szczegółowo

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim Jaki podatek zapłaci twórca? Zbliża się czas rozliczenia z fiskusem. Wielu twórcom rozliczenia podatkowe mogą nastręczać trudności, zwłaszcza, gdy prowadzą kilka rodzajów działalności, albo osiągają przychody

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMP/11/11/02

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Zofia Staszewska CZAS PRACY KIEROWCÓW

Małgorzata Zofia Staszewska CZAS PRACY KIEROWCÓW Małgorzata Zofia Staszewska CZAS PRACY KIEROWCÓW (Wydanie czwarte uaktualnione) Warszawa 2014 Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie typograficzne i łamanie

Bardziej szczegółowo

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 Ko men dan ta G³ówne go Pa ñ stwo wej Stra y Po a r nej z dnia 24 lu te go 2006 r. w spra wie spo so bu pro wa dze nia przez prze³o o nych do ku men

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja szkieletowa

Konstrukcja szkieletowa Obudowa wanny Obudowę wanny mocuje się na konstrukcji szkieletowej zbudowanej z listewek o grubości 40 x 40 mm, rozstawionej wzdłuż boków wanny i przymocowanej do ściany. NARZĘDZIA poziomnica wyrzynarka

Bardziej szczegółowo

Skąd się bie rze si ła drę czy cie li?

Skąd się bie rze si ła drę czy cie li? Skąd się bie rze si ła drę czy cie li? Drę czy ciel nie jest ani ta ki zły, ani ta ki sil ny, na ja kie go wy glą da. Sam, bez po mo cy dzie ci, drę czy ciel jest ni kim. q Si ła drę czy cie la bie rze

Bardziej szczegółowo

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia:

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia: Objawy dyskryminacji Rodzaje dyskryminacji Kodeks pracy zobowiązuje do równego traktowania osób za trud nio nych, jak i sta ra ją cych się o pra cę. Pra co - daw ca dys kry mi nu je pra cow ni ka je że

Bardziej szczegółowo

Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry

Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry Tomasz LATAWIEC członek SIDiR Re no wa cje bez wy ko po we prze wo dów in fra struk tu ry pod ziem nej miesz czą się w sze ro ko ro zu mia nej dzie - dzi nie in ży nie rii sa ni tar nej i ochro nie śro

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK.

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK. PRZEWODNIK Rozdzia³ 1, str. 1 SKUTECZNE ZARZ DZANIE SPÓ DZIELNI MIESZKANIOW Spis treœci 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMD/12/10/01 Ogólne

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11 SPIS TRE ŚCI WSTĘP.....................................................9 ROZ DZIAŁ I ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI.......................11 1. TEO RIE OR GA NI ZA CJI A NA UKI O ZAR ZĄ

Bardziej szczegółowo

Legalność zatrudnienia cudzoziemców

Legalność zatrudnienia cudzoziemców Jarosław Cichoń Legalność zatrudnienia cudzoziemców Informator dla pracodawców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Opracowanie typograficzne i łamanie

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

Mobbing. Poznaj swoje w.

Mobbing. Poznaj swoje w. Poznaj swoje prawa w pracy www.pip.gov.pl Czym jest mobbing? Po ję cie mob bin gu do ty czy dwóch aspek tów: psy - chologicznego oraz prawnego. Na psychologiczną defi ni cję mob bin gu skła da ją się wszyst

Bardziej szczegółowo

porad i informacji udzielają prawnicy

porad i informacji udzielają prawnicy Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne HALO, KONSUMENT! Chcesz poznać swoje prawa? Szukasz pomocy? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800 008 W dni powszednie od 9.00 do

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem War sza wa 2010 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Zdję cie na okład ce Wojciech Sternak Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z PERNEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież uznać od po wie dzi

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe Niezbędnik finansowy Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel Produkty oszczędnościowe Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc

Bardziej szczegółowo

Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych

Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych Konstruowanie Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych BE ATA DZIE WIĘC KA Głów nym za da niem wy cho waw czo dy - dak tycz nym re ali zo wa nym przez pla - ców ki przed szkol ne jest stwo rze

Bardziej szczegółowo

Układanie wykładzin podłogowych

Układanie wykładzin podłogowych Układanie wykładzin podłogowych Sposoby układania Sposób układania Układanie swobodne Zastosowanie Zalety Wady W małych pomieszczeniach, tam gdzie wystarcza jeden arkusz lub rzadko odwiedzanych Szybkie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w ruchu zagranicznym - Zielona Karta 24.02.2016

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

Pojemniki niestandardowe

Pojemniki niestandardowe Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pojemniki niestandardowe 236 Pojemniki specjalnego przeznaczenia Pojemniki specjalnego przeznaczenia 237 Rozwiązania dopasowane do potrzeb klienta Po jem ni ki spe

Bardziej szczegółowo

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia:

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia: 20 Wspólny Język 2010 Wspólny J zyk 2010 Standard Otwar cie Zna cze nie Otwar cie ma na stę pu ją ce zna cze nia: A) 5 kar w si le 12 17, B) układ 4441 z czwór ką ka ro w si le 12 17, C) układ 4 ka ra,

Bardziej szczegółowo

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A.

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Roz dział 1 In for ma cje ogól ne 1. Po sta no wie nia ogól ne 1. Re gu la min pro wa dze nia ra chun ków

Bardziej szczegółowo

In struk cja dla ucznia

In struk cja dla ucznia Imi i nazwisko ucznia.................................................................. Wype nia nauczyciel Klasa.................. SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Z OPERONEM 2010 Czas pracy: 2 razy

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty Niezbędnik finansowy Finansujemy nasze marzenia Kredyty Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc do mo wy bu dżet, do brze jed

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Blokada nadgarstka PODSTAWY WSKAZANIA DO ZASTOSOWANIA ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

Rozdział 4. Blokada nadgarstka PODSTAWY WSKAZANIA DO ZASTOSOWANIA ŚRODKI OSTROŻNOŚCI Rozdział Blokada nadgarstka PODSTAWY Blo ka da nad garst ka po le ga na znie czu le niu trzech ner wów: pro mie nio we go, po środ ko we go oraz łok cio we go. 1. Nerw łok cio wy ma ga łąz kę czu cio wą

Bardziej szczegółowo

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pod kluczem 62 i pojemniki zamykane 63 Systemy zamknięć Po jem ni ki RA KO moż na za my kać za po mo cą po kry - wy z za wia sa mi. Je że li do te go na dłuż szym bo

Bardziej szczegółowo

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

Układanie paneli z PCV

Układanie paneli z PCV Układanie paneli z PCV Wybór paneli 1. Panele z PVC są produktem gotowym do użytku. Można kłaść je we wszystkich rodzajach pomieszczeń. Szczególnie dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach wilgotnych (łazienki,

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Kredytu Samochodowego dla Kredytobiorców Banku Pakiet MultiBezpieczny

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Kredytu Samochodowego dla Kredytobiorców Banku Pakiet MultiBezpieczny Ubezpieczenia osobowe Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Kredytu Samochodowego dla Kredytobiorców Banku Pakiet MultiBezpieczny Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treści 1... 1 2 De fi ni cje po jęć............................................................................................

Bardziej szczegółowo

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą,

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą, DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Ratujmy kasztanowce Metoda projektu Istota metody projektów polega na tym, że grupa osób uczących się samodzielnie inicjuje, planuje i wykonuje pewne przedsięwzięcia, a następnie

Bardziej szczegółowo

FASADY FOTOWOLTAICZNE

FASADY FOTOWOLTAICZNE JANUSZ MARCHWIŃSKI FASADY FOTOWOLTAICZNE TECHNOLOGIA PV W ARCHITEKTURZE WARSZAWA 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP...........................................................7 1. Przedmiot, uzasadnienie i cel pracy....................................7

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

CZAS PRA CY KIE ROW CÓW

CZAS PRA CY KIE ROW CÓW Małgorzata Zofia Staszewska CZAS PRA CY KIE ROW CÓW poradnik dla pracodawcy Warszawa 2010 Projekt okładki Dorota Zając Na 2, 3 i 4 stronie okładki - miniatury plakatów przygotowane przez agencję ARTIVE

Bardziej szczegółowo

Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii. Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii

Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii. Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii War sza wa 2011 Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny

Bardziej szczegółowo

Zgod nie z pra wem ibez piecz nie

Zgod nie z pra wem ibez piecz nie Tomasz Rutkowski, Mateusz Warchał Zgod nie z pra wem ibez piecz nie Poradnik dla związ kow ców i spo łecz nych in spek to rów pra cy War sza wa 2012 WYDAWCA: Pań stwo wa In spek cja Pra cy - Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym.

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym. Sztuka i komputer Jak już wie cie, za po mo cą kom pu te ro wych pro gra mów gra ficz nych moż na wy ko ny wać róż ne dzie ła pla stycz ne, czy li two rzyć gra fi kę kom pu te ro wą. Ta ki ob raz moż na

Bardziej szczegółowo

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele 1 3Przyj 0 1cie W E S E L N E 58 magazyn wesele 1 3 Tortowy zawr t g 0 0owy C o fantazjach w 0 2wiecie s 0 0odko 0 2ci C u kier ni czy 0 2wiat roz wi ja si 0 1 w b 0 0y ska wicz - nym tem pie, ofe ru j

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY UMOWA O PRACĘ Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treści.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się ZE ŚWIATA Wspieranie rozwoju dziecka na Litwie Na świe cie za uwa ża się wy raź ną ten den cję do wspie ra nia roz wo ju dziec ka. Uza leż nio ne jest to jed nak od tra dy cji edu ka cyj nych, kul tu ro

Bardziej szczegółowo

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE Pu bli ka cja po wsta ła w ra mach pro jek tu re ali zo wa ne go z do fi nan so wa niem NFOŚiGW w ra mach pro gra mu prio ry te to we go Edu ka cja eko lo gicz na Lider projektu: Wyż sza Szko ła Eko lo

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń: Perspektywa, Plus i Uniwersalnego. Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków Na Wypadek

Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń: Perspektywa, Plus i Uniwersalnego. Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków Na Wypadek Ogólne warunki umowy dodatkowej do ubezpieczeń: Perspektywa, Plus i Uniwersalnego Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków Na Wypadek OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012 Imię i nazwisko ucznia... Wypełnia nauczyciel Klasa.... SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Numer ucznia w dzienniku Instrukcja dla ucznia Kolorowe zadanie 2012 TEST Z JĘZYKA POLSKIEGO Czas pracy: 45

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież

Bardziej szczegółowo

Wykonanie posadzki betonowej

Wykonanie posadzki betonowej Wykonanie posadzki betonowej Gładź betonowa grubości 8-10 cm powinna być zbrojona siatką stalową. NARZĘDZIA I MATERIAŁY poziomnica miarka deski grubości 27 mm linijka deski grubości 12 mm, służące do wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Po dob nie jak w ro ku po przed nim, tak i w tym pra gnę przed sta wić ty po we błę dy ma tu rzy stów po peł nio ne pod czas roz wią zy wa nia za

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież

Bardziej szczegółowo

VAT 2015 PODATKI CZĘŚĆ 1. Ustawa. Akty wykonawcze. Przewodnik po zmianach w VAT tabelaryczne zestawienie zmian z komentarzem PODATKI NR 3

VAT 2015 PODATKI CZĘŚĆ 1. Ustawa. Akty wykonawcze. Przewodnik po zmianach w VAT tabelaryczne zestawienie zmian z komentarzem PODATKI NR 3 PODATKI NR 3 INDEKS 36990X ISBN 9788374403108 STYCZEŃ 2015 CENA 29,90 ZŁ (W TYM 5% VAT) UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU VAT 2015 PODATKI CZĘŚĆ 1 Ustawa Akty wykonawcze Przewodnik po zmianach w VAT tabelaryczne

Bardziej szczegółowo

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon -

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon - 1 Plan wy ni ko wy Pol ska we współ - cze snym świe cie NA TO od zim nej woj ny do współ - ist nie nia In te gra cja eu ro - pej ska Pol ska w sys te - mie po li tycz nym i go spo dar czym Świat współczesny

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784 Biuletyn ISSN 1233-9784 informacyjny 9/2015 W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz Pre fe ren cyj ne kre dy ty kl sko we Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku W numerze: MRiRW O no wych

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od.

Bardziej szczegółowo

Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt.

Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt. Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt. Grzej ni ki po ko jo we LUX RAD ofe ru ją bo gac two aran żo wa nia no wo czes nych miesz kań. In no wa cyj ne wzo ry,

Bardziej szczegółowo

ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ

ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ Stosunek pracy Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne www.pip.gov.pl Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne W obecnym stanie prawnym praca może być wykonywana nie tylko na podstawie umowy

Bardziej szczegółowo

ogólne warunki ubezpieczeń

ogólne warunki ubezpieczeń ogólne warunki ubezpieczeń Ogólne Warunki Ubezpieczenia Turystycznego 29.06.2017 r. Informacja o istotnych postanowieniach Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Turystycznego zatwierdzonych uchwałą Zarządu AXA

Bardziej szczegółowo

Wdzięczność pacjenta. Do bro i wdzięcz ność JAROSŁAW BARAŃSKI

Wdzięczność pacjenta. Do bro i wdzięcz ność JAROSŁAW BARAŃSKI JAROSŁAW BARAŃSKI Wdzięczność pacjenta Do bro i wdzięcz ność Wdzięcz ność pa cjen ta za świad czo ne przez le ka rza do bro to ma te ria de li kat na, wy ma ga ją ca nie tyl ko wni kli wo ści spoj rze

Bardziej szczegółowo