Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Politechniki Warszawskiej. Zakład Optoelektroniki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Politechniki Warszawskiej. Zakład Optoelektroniki"

Transkrypt

1 Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Politechniki Warszawskiej Zakład Optoelektroniki Instrukcja do ćwiczenia: Badanie parametrów wzmacniacza światłowodowego EDFA Ostatnie dwie dekady to okres niezwykle dynamicznego rozwoju różnego rodzaju systemów światłowodowych poczynając od systemów dalekiego zasięgu, poprzez systemy metropolitalne, a kończąc na sieciach dostępowych i lokalnych. We wszystkich tych systemach sygnał transmitowany jest za pomocą światła, które tak samo jak sygnał elektryczny ulega tłumieniu. W linkach optycznych można wyróżnić trzy główne źródła strat sygnału optycznego: straty transmisyjne (tłumienie światłowodów), straty komponentów optycznych (przełączników, złącz, etc.) oraz straty wynikające z podziału sygnału w demultiplekserach i sprzęgaczach. Aby zniwelować te straty stosuje się wzmacniacze sygnału optycznego, które mogą pełnić następujące funkcje: zwiększenie mocy wyjściowej nadajnika - umieszczony za laserem wzmacniacz optyczny zwiększa o 2-3 db poziom mocy optycznej nadajnika, problem szumów jest mało istotny w tym miejscu, decydująca jest moc wyjściowa wzmacniacza optycznego. zwiększenie poziomu mocy sygnału osłabionego na skutek tłumienia - wzmacniacz umieszczony jest w torze optycznym, decydującym parametrem jest duże wzmocnienie wzmacniacza, na kolejnym miejscu należy umieścić niski poziom szumów, aby stosunek sygnał/szum nie uległ znacznej degradacji. zwiększenie czułość odbiornika - przedwzmacniacz umieszczony przed odbiornikiem zwiększa czułość odbiornika, najważniejszym parametrem jest niski poziom szumów, potem wzmocnienie, poziom mocy wyjściowej jest mało istotny. Wzmacniacz optyczny jest elementem aktywnym wzmacniającym sygnał optyczny bez konwersji na sygnał elektryczny (w odróżnieniu od regeneratora, który konwertuje sygnał optyczny na elektryczny, wzmacnia sygnał elektryczny, a następnie konwertuje wzmocniony sygnał elektryczny z powrotem na sygnał optyczny). Regeneratory stosowane były w latach 7-tych w linkach optycznych w celu minimalizacji szumów i zniekształceń generowanych w łączach. Wzmacniacze optyczne wzmacniają cały sygnał, wraz z szumami (Rys. 1) a) Regenerator P we Odbiornik Wzmacniacz i regenerator sygnału elektrycznego Nadajnik P wy t t b) P we Wzmacniacz optyczny P wy t Rys. 1. Porównanie ideowych schematów działania regeneratora sygnału optycznego (a) oraz wzmacniacza optycznego (b). 1 t

2 Główne zalety wzmacniaczy optycznych względem regeneratorów to: niezawodność - Regenerator jest urządzeniem bardziej złożonym, a co za tym idzie bardziej awaryjnym. elastyczność - Regenerator jest przystosowany do konkretnych prędkości i sposobów kodowania. Przy zwiększaniu prędkości łącza lub przy zmianie sposobu kodowania należy wymienić wszystkie regeneratory (koszty!). Wzmacniacze wzmacniają sygnał optyczny niezależnie od jego prędkości czy sposobu kodowania. możliwość zastosowania w WDM - Użycie regeneratorów wymaga każdorazowej demultipleksacji, osobnego wzmocnienia każdego kanału i ponownej multiplekscji (dodatkowe elementy = koszty + większa awaryjność). Wzmacniacz optyczny wzmacnia wszystkie kanały jednocześnie. niski koszt - Wzmacniacz optyczny jest urządzeniem znaczenie mniej złożonym niż regenerator, a co za tym idzie tańszym. Rodzaje wzmacniaczy optycznych omówione w niniejszej instrukcji: wzmacniacze półprzewodnikowe wzmacniacze światłowodowe REDFA (Rare Earth Doped Fiber Amplifier) wzmacniacze światłowodowe Ramana Wzmacniacze półprzewodnikowe Optyczny wzmacniacz półprzewodnikowy SOA (Semiconductor Optical Amplifier) jest półprzewodnikowym laserem pracującym poniżej progu oscylacji (Rys. 2). Podstawowym elementem wzmacniacza jest półprzewodnikowy obszar aktywny, pompowany - tak jak w laserze półprzewodnikowym prądem. optyczny zaznaczony na rysunku uniezależnia wzmocnienie od odbić, a rezonansowy filtr optyczny obniża poziom szumów wywołanych emisją spontaniczną. Warstwa antyrefleksyjna Prąd pompy Ośrodek aktywny Optyka kolimująca Filtr optyczny Rys. 2. Schemat półprzewodnikowego wzmacniacza optycznego. Wzmacniacze półprzewodnikowe charakteryzują się szeregiem ograniczeń, które praktycznie uniemożliwiają ich użycie torach światłowodowych w systemach DWDM: duże straty na połączeniach ze światłowodami (nawet 1 db) wysoki poziom szumów duża wrażliwość na polaryzację sygnału wprowadzają dodatkowe przesłuchy (mieszanie czterofalowe) Wzmacniacze SOA znajdują jednak inne zastosowania, m. in. w systemach OTDR, przy generacji solitonów oraz jako elementy optycznych bramek logicznych. Stosowane są również jako wzmacniacze mocy wyjściowej nadajnika, ze względu na technologiczną łatwość połączenia wzmacniacza z laserem półprzewodnikowym (wykonywane są w jednym procesie technologicznym). Wzmacniacze światłowodowe REDFA Obecnie na rynku dostępne są trzy rodzaje wzmacniaczy światłowodowych domieszkowanych jonami ziem rzadkich: PDFA (Praseodymium Doped Fiber Amplifier) pasmo O TDFA (Thulium Doped Fiber Amplifier) pasmo S EDFA (Erbium Doped Fiber Amplifier) pasmo C i L 2

3 W trakcie niniejszego laboratorium badane będą parametry wzmacniacza EDFA (domieszkowanego jonami erbu), dlatego zasada działania wzmacniaczy REDFA zostanie omówiona na podstawie tego wzmacniacza. Prosty schemat wzmacniacza EDFA pokazany jest na rysunku 3. Zaznaczona na rysunku wzmocniona emisja spontaniczna jest nieuniknionym skutkiem stosowania wzmacniaczy bazujących na wymuszonej emisji promieniowania i jest głównym źródłem szumu w tego typu wzmacniaczach. Wzmocniona emisja spontaniczna (ASE) Światłowód aktywny domieszkowany erbem Wzmocniona emisja spontaniczna (ASE) Sygnał wejściowy optyczna Wzmocniony sygnał wyjściowy Rys. 3. Schemat światłowodowego wzmacniacza domieszkowanego jonami erbu. Ośrodkiem aktywnym w omawianym wzmacniaczu jest włókno (zwykle kwarcowe), którego rdzeń domieszkowany jest jonami Er 3+ (Rys. 4). średnica płaszcza: 125μm płaszcz rdzeń domieszkowany jonami Er 3+ (2-8 ppm) średnica rdzenia: ~2μm Rys. 4. Schemat światłowodu aktywnego domieszkowanego jonami erbu. Domieszkowanie światłowodu erbem zmienia jego charakterystykę absorpcji. Zjawisko absorpcji promieniowania optycznego jest jednym z podstawowych mechanizmów oddziaływania pola elektromagnetycznego z materią. Jeżeli na atom znajdujący się w stanie podstawowym o energii E 1 padnie kwant promieniowania (w tym przypadku foton) o energii odpowiadającej przerwie energetycznej między poziomami, to atom może zostać wzbudzony do stanu wyższego (o energii E 2 ). Jest to proces absorpcji, zwanej też absorpcją wymuszoną (Rys. 5). absorpcja emisja spontaniczna emisja wymuszona E 2 E 2 E 2 E 1 E 1 E 1 Rys. 5. Procesy oddziaływania pola EM z materią. Jeżeli wzbudzony atom przejdzie samoistnie do niższego poziomu energetycznego, emitując przy tym foton o energii odpowiadającej różnicy poziomów energetycznych, to mamy do czynienia ze zjawiskiem emisji spontanicznej. Czas po jakim foton zostanie samoistnie wyemitowany nazywany jest czasem życia danego poziomu energetycznego. Emisja spontaniczna we wzmacniaczu EDFA jest procesem pasożytniczym (niepożądanym) i szerokopasmowym (fotony emitowane są z dowolnego podpoziomu pasma E 2 ). Jeżeli natomiast na wzbudzony atom padnie kolejny kwant promieniowania, to może on wymusić przejście do poziomu podstawowego. Zjawisko to nazywane jest emisją 3

4 wymuszoną. Procesowi temu towarzyszy wyemitowanie dodatkowego fotonu identycznego co do energii, kierunku, zwrotu i fazy z fotonem wymuszającym. Charakterystykę absorpcji szkła domieszkowanego jonami erbu przedstawiono na rysunku 6. Poszczególne piki na charakterystyce odpowiadają konkretnym przejściom optycznym (absorpcyjnym). Na podstawie położenia tych przejść można określić położenie poziomów energetycznych jonów erbu. Energia [cm -1 ] Er F 7/2 488 nm nm 522 nm 488 nm 2 H 11/2 4 S 3/2 4 F 9/2 4 I 9/2 522 nm 543 nm 656 nm 84 nm nm 656 nm 4 I 11/2 4 I 13/2 982 nm 153 nm 153 nm 982 nm 4 I 15/2 Energia (liczba falowa): 1 cm -1 3 x 1 1 Hz Rys. 6. Schemat poziomów energetycznych jonów erbu w matrycy szklanej i odpowiadająca mu charakterystyka absorpcji. Warto zaznaczyć, że położenie energetyczne tych poziomów zmienia się w zależności od matrycy osnowy jonu. Z punktu widzenia pracy wzmacniacza EDFA najbardziej interesujące są pasma w okolicy 98 nm oraz nm. Rysunek 6 pokazuje uproszczony schemat energetyczny jonów erbu wraz z najważniejszymi przejściami optycznymi. 4 I 11/2 4 I 13/2 τ 1ms 98 nm 148 nm nm 4 I 15/2 Rys. 7. Uproszczony schemat poziomów energetycznych jonu erbu. 4

5 Długi czas życia poziomu 4 I 13/2 (ok ms) w połączeniu z dużym przekrojem czynnym na absorpcję umożliwia bardzo efektywne jego pompowanie i uzyskanie stanu inwersji obsadzeń (stanu w którym populacja górnego poziomu energetycznego jest większa od populacji stanu dolnego). W stanie inwersji obsadzeń ilość aktów emisji wymuszonej jest większa niż aktów emisji spontanicznej i możliwe jest wzmacnianie sygnału o długości fali z zakresu nm. Pompowanie poziomu 4 I 13/2 realizuje się na dwa sposoby: pobudzając ośrodek promieniowaniem o długości fali 98 nm. Pompowany jest wyższy poziom 4 I 11/2, następnie atom przechodzi spontanicznie do stanu 4 I 13/2 na drodze relaksacji bezpromienistej (nie zostaje wyemitowany foton, energia tracona jest na drgania sieci, a więc na ciepło) pobudzając bezpośrednio poziom 4 I 13/2 promieniowaniem o długości fali 148 nm. Pompowany jest szczyt pasma 4 I 13/2, a emisja zachodzi z dna pasma, dlatego taki układ dalej pozostaje układem trójpoziomowym (podobnie jak poprzedni). Jak już wcześniej wspomniano emisja spontaniczna jest procesem pasożytniczym. Z jednej strony powoduje depopulację poziomu 4 I 13/2, a więc ogranicza ilość aktów emisji wymuszonej (zmniejsza wzmocnieni sygnału). Z drugiej strony emisja spontaniczna również jest wzmacniana i jako wzmocniona emisja spontaniczna (ang. ASE Amplified Spontaneous Emission) jest źródłem szumu własnego wzmacniacza EDFA. ASE propaguje się wzdłuż światłowodu w obydwu kierunkach, z tym że w kierunku wstecznym jej moc jest większa (ze względu na większą moc sygnału pompy na początku włókna Rys. 8). Moc [mw] pompa sygnał Długość światłowodu [m] 4 Moc [mw] ASE wsteczna ASE Długość światłowodu [m] Rys. 8. Rozkład mocy pompy, sygnału i ASE we wzmacniaczu EDFA. Innym procesem pasożytniczym jest zjawisko konwersji wzbudzenia (Rys. 9). Proces ten zachodzi przy pompowaniu ośrodka promieniowaniem o długości fali 98 nm. Jeśli atom jest w stanie wzbudzonym to kolejny padający foton pompy zamiast wymusić akt emisji może zostać zaabsorbowany do jeszcze wyższego poziomu energetycznego. W efekcie tego obserwowana jest emisja promieniowania o większej energii niż promieniowanie pompujące (w tym przypadku światło z zakresu zielonego). 5

6 2487 Energia [cm -1 ] 4 F 7/ nm 522 nm 2 H 11/2 4 S 3/2 4 F 9/2 4 I 9/ I 11/ I 13/2 98 nm 4 I 15/2 Rys. 9. Schemat procesu konwersji wzbudzenia jonów erbu. Parametry typowego wzmacniacza EDFA: długość ośrodka wzmacniającego 5-3 m (pasmo C) lub 1-25 m (pasmo L) pasmo pracy C ( nm) oraz L ( nm) wzmocnienie 3-4 db (a nawet 5 db) moc wyjściowa 15 dbm (jednostopniowy), 23 dbm (dwustopniowy) nasycenie wzmocnienia, moc nasycenia (punkt pracy wzmacniacza) poziom szumów 3.5 db zależność polaryzacyjna.5 db Podstawowym parametrem wzmacniacza optycznego jest wzmocnienie rozumiane jako: G = (P out P ASE )/P S, gdzie: P out moc wyjściowa P ASE moc wzmocnionej emisji spontanicznej P S moc wejściowa Charakterystyka wzmocnienia wzmacniacza EDFA w funkcji długości fali sygnału pokazana jest na rys. 1. Jak widać, charakterystyka absorpcji promieniowania i charakterystyka wzmocnienia G( ) nieco się różnią, co umożliwia zastosowanie pompy na długości fali 148 nm (sygnał pompy jest silnie absorbowany i słabo wzmacniany). Niewielkie przesunięcie charakterystyki można uzyskać domieszkując światłowód dodatkowymi składnikami (Al 2 O 3, Ge 2 O 3, P 2 O 5 ). Charakterystyka wzmocnienia nie jest płaska (wzmocnienie zmienia się wraz z długością fali), a więc jedne kanały będą wzmacniane bardziej od innych. Możliwe jest jej wypłaszczenie poprzez zastosowanie odpowiednich filtrów (np. siatek Bragga). 6

7 Tłumienie / Wzmocnieni [db/m] absorpcja wzmocnienie Długość fali [nm] Rys. 1. Charakterystyki absorpcji i wzmocnienia wzmacniacza EDFA. Wzmocnienie wzmacniacza EDFA zależy od długości aktywnego światłowodu oraz od mocy pompy optycznej. Wzmocnienie rośnie wraz z długością światłowodu aktywnego, ale od pewnej długości rosną również szumy wzmacniacza. W zależności od przeznaczenia wzmacniacza optymalizuje się moc pompy i długość światłowodu. Kolejnym istotnym parametrem jest moc nasycenia wzmacniacza P sat. Definiuje się ją jako taką moc sygnału wejściowego, dla której moc sygnały wyjściowego spada o 3 db (Rys. 11b). Dla małych mocy sygnału wejściowego większość jonów erbu pozostaje w stanie wzbudzonym (mały sygnał nie powoduje znacznej depopulacji górnego poziomu energetycznego). Dlatego dla małych mocy sygnału wejściowego wzmocnienie wzmacniacza jest duże. Natomiast dla dużych mocy sygnału wejściowego górny poziom energetyczny ulega znacznej depopulacji i nawet duża moc pompy nie jest w stanie odbudować inwersji obsadzeń. W efekcie obserwuje się nasycenie wzmocnienia wzmacniacza. a) bez ASE b) 35 Wzmocnienie [db] Obszar pracy małosygnałowej + ASE Obszar nasycenia wzmocnienia Wzmocnienie [db] db P sat Obszar nasycenia wzmocnienia Moc pompy [mw] Moc sygnału wejściowego [dbm] Rys. 11. Zależność wzmocnienia od mocy pompy (a) i mocy sygnału wejściowego (b). Przykładowa rzeczywista konstrukcja wzmacniacza EDFA przedstawiona została na rys. 12. Światłowód domieszkowany erbem (zwykle kilkanaście metrów) wprowadzony jest do toru transmisyjnego. Sygnały pomp (pompami są lasery półprzewodnikowe) doprowadzone są selektywnymi sprzęgaczami. Zwykle stosowana jest jedna pompa (w niektórych rozwiązaniach dwie). Jako pompy stosowane są diody laserowe o długościach fal 98 lub 148 nm. Sygnał pompy może być wprowadzony zgodnie z kierunkiem sygnału, ale także wstecznie. Optyczny izolator stosowany jest w celu redukcji wpływu odbić. Wyjściowy filtr optyczny usuwa szczątkowy sygnał pompy oraz zmniejsza poziom szumów ASE. 7

8 optyczna Światłowód aktywny domieszkowany erbem Sprzęgacz Sprzęgacz Filtr optyczny Wzmacniany sygnał optyczna Rys. 12. Przykładowa konstrukcja wzmacniacza EDFA. Wzmacniacze światłowodowe Ramana Wzmacniacz światłowodowy Ramana wykorzystuje zjawisko wymuszonego rozpraszania Ramana występujące w światłowodzie niedomieszkowanym (nie ma konieczności dołączania dodatkowego włókna można wykorzystać włókno transmisyjne), na znacznej długości światłowodu (ok. 1 km). W wyniku oddziaływania światła z cząsteczką pojawia się fala rozproszona o częstotliwości zmienionej o częstotliwość jej drgań własnych. Światło rozprasza się zarówno w kierunku propagacji, jak i w kierunku wstecznym. Wymuszone rozpraszanie Ramana rośnie eksponencjalnie wraz z mocą sygnału, a więc aby je wzmocnić należy dostarczyć dodatkowej mocy optycznej za pomocą pompy. W szkle kwarcowym optymalne wzmocnienie następuje przy przesunięciu sygnału pompy o 13.2 THz. Należy tak dobrać pompę optyczną aby jej częstotliwość była większa o 13.2 THz od częstotliwości sygnału wzmacnianego. Aby równie efektywnie wzmocnić sygnały o innych częstotliwościach należy użyć dodatkowych źródeł pompujących. Przykładowe konstrukcje wzmacniaczy Ramana przedstawiono na rysunku 13. Wzmacniacz, który jako ośrodek wzmacniający wykorzystuje światłowód transmisyjny (Rys. 13b) nazywany jest wzmacniaczem rozłożonym. optyczna doprowadzana jest do wzmacniacza zdalnie, a jego wzmocnienie rozłożone jest na wiele kilometrów światłowodu, co pozwala na minimalizację szumu i efektów nieliniowych. Można także wykorzystać dodatkowy światłowód wzmacniający (np. specjalnie modyfikowany celem poprawienia parametrów wzmocnienia). Taki wzmacniacz nazywany jest wzmacniaczem dyskretnym. 8

9 a) Światłowód wzmacniający Sprzęgacz Wzmocniony sygnał WDM b) Światłowód transmisyjny EDFA Sprzęgacz EDFA Wzmocniony sygnał WDM Stopień 1 Stopień 2 Rys. 13. Przykładowe konstrukcja wzmacniaczy Ramana: a) wzmacniacz dyskretny, b) wzmacniacz rozłożony. Głównymi wadami wzmacniaczy Ramana jest wymagana wysoka moc pompy (nawet 5 W) oraz w przypadku wzmacniacza dyskretnego znaczna długość światłowodu (1 km). Jednak jego niewątpliwe zalety to możliwość wzmacniania światła w zwykłym światłowodzie oraz dobre parametry szumowe we wzmacniaczach rozłożonych. Tabela 1. Porównanie parametrów wzmacniaczy EDFA i wzmacniaczy Ramana parametr EDFA wzmacniacz Ramana ośrodek wzmacniający specjalny światłowód domieszkowany jonami erbu, o długości 5-3 m (pasmo C) lub 1-25 m (pasmo L) światłowód standardowy (lub nieznacznie zmodyfikowany), o długości 5-1 km możliwe pasmo pracy C ( nm) oraz L ( nm) nm (w zależności od dostępności źródeł pompujących) pasmo wzmocnienia 5 GHz 3 GHz pojedynczego wzmacniacza wzmocnienie 3-5 db 2-45 db moc nasycenia 5-1 dbm 3 dbm sposób pompowania 1-4 pompy o mocy 2-25 mw każda do 12 pomp o mocy 1-5 mw każda zależność od polaryzacji pomijalna pomijalna 9

Wzmacniacze optyczne ZARYS PODSTAW

Wzmacniacze optyczne ZARYS PODSTAW Wzmacniacze optyczne ZARYS PODSTAW REGENERATOR konwertuje sygnał optyczny na elektryczny, wzmacnia sygnał elektryczny, a następnie konwertuje wzmocniony sygnał elektryczny z powrotem na sygnał optyczny

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Fotoniki

Laboratorium Fotoniki Zakład Optoelektroniki Laboratorium Fotoniki Instrukcja do ćwiczenia: BADANIE PARAMETRÓW PRACY WZMACNIACZA OPTYCZNEGO EDFA Ostatnie dwie dekady to okres niezwykle dynamicznego rozwoju różnego rodzaju systemów

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze optyczne

Wzmacniacze optyczne Wzmacniacze optyczne Wzmocnienie sygnału optycznego bez konwersji na sygnał elektryczny. Prezentacja zawiera kopie folii omawianych na wykładzie. Niniejsze opracowanie chronione jest prawem autorskim.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do światłowodowych systemów WDM

Wprowadzenie do światłowodowych systemów WDM Wprowadzenie do światłowodowych systemów WDM WDM Wavelength Division Multiplexing CWDM Coarse Wavelength Division Multiplexing DWDM Dense Wavelength Division Multiplexing Współczesny światłowodowy system

Bardziej szczegółowo

VI. Elementy techniki, lasery

VI. Elementy techniki, lasery Światłowody VI. Elementy techniki, lasery BERNARD ZIĘTEK http://www.fizyka.umk.pl www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet a) Sprzęgacze czołowe 1. Sprzęgacze światłowodowe (czołowe, boczne, stałe, rozłączalne) Złącza,

Bardziej szczegółowo

1. Wzmacniacze wiatłowodowe oparte na zjawisku emisji wymuszonej (lasery bez sprz enia zwrotnego).

1. Wzmacniacze wiatłowodowe oparte na zjawisku emisji wymuszonej (lasery bez sprz enia zwrotnego). Wzmacniacze światłowodowe, Wykład 9 SMK J. Siuzdak, Wstęp do współczesnej telekomunikacji światłowodowej, WKŁ W-wa 1999 1. Wzmacniacze światłowodowe oparte na zjawisku emisji wymuszonej (lasery bez sprzężenia

Bardziej szczegółowo

2007-10-27. NA = sin Θ = (n rdzenia2 - n płaszcza2 ) 1/2. L[dB] = 10 log 10 (NA 1 /NA 2 )

2007-10-27. NA = sin Θ = (n rdzenia2 - n płaszcza2 ) 1/2. L[dB] = 10 log 10 (NA 1 /NA 2 ) dr inż. Krzysztof Hodyr Technika Światłowodowa Część 2 Tłumienie i straty w światłowodach Pojęcie dyspersji światłowodów Technika zwielokrotnienia WDM Źródła strat tłumieniowych sprzężenia światłowodu

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ

ELEMENTY SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ ELEMENTY SIECI ŚWIATŁOWODOWEJ MODULATORY bezpośrednia (prąd lasera) niedroga może skutkować chirpem do 1 nm (zmiana długości fali spowodowana zmianami gęstości nośników w obszarze aktywnym) zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY FIZYKI LASERÓW Wstęp

PODSTAWY FIZYKI LASERÓW Wstęp PODSTAWY FIZYKI LASERÓW Wstęp LASER Light Amplification by Stimulation Emission of Radiation Składa się z: 1. ośrodka czynnego. układu pompującego 3.Rezonator optyczny - wnęka rezonansowa Generatory: liniowe

Bardziej szczegółowo

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV (Światłowodowe systemy szerokopasmowe) (c) Sergiusz Patela 1998-2002 Sieci optyczne - Parametry i technologia systemu CTV 1 Podstawy optyki swiatlowodowej:

Bardziej szczegółowo

Media transmisyjne w sieciach komputerowych

Media transmisyjne w sieciach komputerowych Media transmisyjne w sieciach komputerowych Andrzej Grzywak Media transmisyjne stosowane w sieciach komputerowych Rys. 1. kable i przewody miedziane światłowody sieć energetyczna (technologia PLC) sieci

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL PL 217542 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217542 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 395085 (22) Data zgłoszenia: 01.06.2011 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Wykład XIV: Właściwości optyczne. JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych

Wykład XIV: Właściwości optyczne. JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych Wykład XIV: Właściwości optyczne JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych Treść wykładu: Treść wykładu: 1. Wiadomości wstępne: a) Załamanie

Bardziej szczegółowo

Optotelekomunikacja. dr inż. Piotr Stępczak 1

Optotelekomunikacja. dr inż. Piotr Stępczak 1 Optotelekomunikacja dr inż. Piotr Stępczak 1 dr inż. Piotr Stępczak Falowa natura światła () ( ) () ( ) z t j jm z z z t j jm z z e e r H H e e r E E β ω β ω Θ ± Θ ± 1 0 0 1 0 1 1 zatem 0 n n n n gr λ

Bardziej szczegółowo

Właściwości światła laserowego

Właściwości światła laserowego Właściwości światła laserowego Cechy charakterystyczne światła laserowego: rozbieżność (równoległość) wiązki, pasmo spektralne, gęstość mocy spójność (koherencja). Równoległość wiązki Dyfrakcyjną rozbieżność

Bardziej szczegółowo

II. WYBRANE LASERY. BERNARD ZIĘTEK IF UMK www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet

II. WYBRANE LASERY. BERNARD ZIĘTEK IF UMK www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet II. WYBRANE LASERY BERNARD ZIĘTEK IF UMK www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet Laser gazowy Laser He-Ne, Mechanizm wzbudzenia Bernard Ziętek IF UMK Toruń 2 Model Bernard Ziętek IF UMK Toruń 3 Rozwiązania stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Lasery półprzewodnikowe. przewodnikowe. Bernard Ziętek

Lasery półprzewodnikowe. przewodnikowe. Bernard Ziętek Lasery półprzewodnikowe przewodnikowe Bernard Ziętek Plan 1. Rodzaje półprzewodników 2. Parametry półprzewodników 3. Złącze p-n 4. Rekombinacja dziura-elektron 5. Wzmocnienie 6. Rezonatory 7. Lasery niskowymiarowe

Bardziej szczegółowo

Właściwości optyczne. Oddziaływanie światła z materiałem. Widmo światła widzialnego MATERIAŁ

Właściwości optyczne. Oddziaływanie światła z materiałem. Widmo światła widzialnego MATERIAŁ Właściwości optyczne Oddziaływanie światła z materiałem hν MATERIAŁ Transmisja Odbicie Adsorpcja Załamanie Efekt fotoelektryczny Tradycyjnie właściwości optyczne wiążą się z zachowaniem się materiałów

Bardziej szczegółowo

Technika falo- i światłowodowa

Technika falo- i światłowodowa Technika falo- i światłowodowa Falowody elementy planarne (płytki, paski) Światłowody elementy cylindryczne (włókna światłowodowe) płytkowy paskowy włókno optyczne Rdzeń o wyższym współczynniku załamania

Bardziej szczegółowo

Wykład 5: Pomiary instalacji sieciowych

Wykład 5: Pomiary instalacji sieciowych Sieci komputerowe Wykład 5: Pomiary instalacji sieciowych Media optyczne Wykład prowadzony przez dr inż. Mirosława Hajdera dla studentów 3 roku informatyki, opracowany przez Joannę Pliś i Piotra Lasotę,

Bardziej szczegółowo

Transmisja bezprzewodowa

Transmisja bezprzewodowa Sieci komputerowe Wykład 6: Media optyczne Transmisja bezprzewodowa Wykład prowadzony przez dr inż. Mirosława Hajdera dla studentów 3 roku informatyki, opracowany przez Joannę Pliś i Piotra Lasotę, 3 FD.

Bardziej szczegółowo

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 4 Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów z parametrem tłumienności światłowodów oraz ze sposobem jego pomiaru Badane elementy:

Bardziej szczegółowo

TŁUMIENIE ŚWIATŁA W OŚRODKACH OPTYCZNYCH

TŁUMIENIE ŚWIATŁA W OŚRODKACH OPTYCZNYCH TŁUMIENIE ŚWIATŁA W OŚRODKACH OPTYCZNYCH Jednym z parametrów opisujących właściwości optyczne światłowodów jest tłumienność. W wyniku zjawiska tłumienia, energia fali elektromagnetycznej niesionej w światłowodzie

Bardziej szczegółowo

Ponadto, jeśli fala charakteryzuje się sferycznym czołem falowym, powyższy wzór można zapisać w następujący sposób:

Ponadto, jeśli fala charakteryzuje się sferycznym czołem falowym, powyższy wzór można zapisać w następujący sposób: Zastosowanie laserów w Obrazowaniu Medycznym Spis treści 1 Powtórka z fizyki Zjawisko Interferencji 1.1 Koherencja czasowa i przestrzenna 1.2 Droga i czas koherencji 2 Lasery 2.1 Emisja Spontaniczna 2.2

Bardziej szczegółowo

Systemy laserowe. dr inż. Adrian Zakrzewski dr inż. Tomasz Baraniecki

Systemy laserowe. dr inż. Adrian Zakrzewski dr inż. Tomasz Baraniecki Systemy laserowe dr inż. Adrian Zakrzewski dr inż. Tomasz Baraniecki Lasery światłowodowe Źródło: www.jakubduba.pl Światłowód płaszcz n 2 n 1 > n 2 rdzeń n 1 zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia Źródło:

Bardziej szczegółowo

Systemy transmisji o bardzo dużych zasięgach i przepływnościach Wykład 19 SMK

Systemy transmisji o bardzo dużych zasięgach i przepływnościach Wykład 19 SMK Systemy transmisji o bardzo dużych zasięgach i przepływnościach Wykład 19 SMK Literatura: J. Siuzdak, Wstęp do telekomunikacji światłowodowej, WKŁ W-wa 1999 W nowoczesnych systemach transmisji (transoceanicznych)

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITAPOLSKA(12) O PIS PATENTOWY (19) PL (11)

RZECZPOSPOLITAPOLSKA(12) O PIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITAPOLSKA(12) O PIS PATENTOWY (19) PL (11) 167324 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 288879 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 29.01.1991 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6: H04B 10/24 H04B

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5)

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Wojciech Niwiński 30.03.2004 Bartosz Lassak Wojciech Zatorski gr.7lab Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Zadanie laboratoryjne miało na celu zaobserwowanie różnic

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie.

Ćwiczenie 3. Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie. LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 3 Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie. Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów z wpływem mikro- i makrozgięć światłowodów włóknistych na ich tłumienność.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej

Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej Część I: Optyka, wykład 7 wykład: Piotr Fita pokazy: Andrzej Wysmołek ćwiczenia: Anna Grochola, Barbara Piętka Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski 2014/15

Bardziej szczegółowo

Przejścia promieniste

Przejścia promieniste Przejście promieniste proces rekombinacji elektronu i dziury (przejście ze stanu o większej energii do stanu o energii mniejszej), w wyniku którego następuje emisja promieniowania. E Długość wyemitowanej

Bardziej szczegółowo

Optyczne elementy aktywne

Optyczne elementy aktywne Optyczne elementy aktywne Źródła optyczne Diody elektroluminescencyjne Diody laserowe Odbiorniki optyczne Fotodioda PIN Fotodioda APD Generowanie światła kontakt metalowy typ n GaAs podłoże typ n typ n

Bardziej szczegółowo

Rezonatory ze zwierciadłem Bragga

Rezonatory ze zwierciadłem Bragga Rezonatory ze zwierciadłem Bragga Siatki dyfrakcyjne stanowiące zwierciadła laserowe (zwierciadła Bragga) są powszechnie stosowane w laserach VCSEL, ale i w laserach z rezonatorem prostopadłym do płaszczyzny

Bardziej szczegółowo

Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych

Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych włókno rozgałęziacze (sprzęgacze) nadajniki odbiorniki wzmacniacze optyczne rutery i przełączniki optyczne Prezentacja zawiera kopie folii omawianych na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Badanie strat odbiciowych i własnych wybranych patchcordów światłowodowych. LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI

Ćwiczenie 2. Badanie strat odbiciowych i własnych wybranych patchcordów światłowodowych. LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 2 Badanie strat odbiciowych i własnych wybranych patchcordów światłowodowych. Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów ze zjawiskami tłumienności odbiciowej i własnej.

Bardziej szczegółowo

Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Budowa i zasada działania lasera Laser (Light Amplification by Stimulated

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 164795 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 287577 (22) Data zgłoszenia: 30.10.1990 (51) IntCl5: H04B 10/16 H04B

Bardziej szczegółowo

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego 1 I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego Cel ćwiczenia: Wyznaczenie charakterystyki spektralnej nietermicznego źródła promieniowania (dioda LD

Bardziej szczegółowo

TELEKOMUNIKACJA ŚWIATŁOWODOWA

TELEKOMUNIKACJA ŚWIATŁOWODOWA TELEKOMUNIKACJA ŚWIATŁOWODOWA ETAPY ROZWOJU TS etap I (1975): światłowody pierwszej generacji: wielomodowe, źródło diody elektroluminescencyjne 0.87μm l etap II (1978): zastosowano światłowody jednomodowe

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH

SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH Lublin 06.07.2007 r. SPECYFIKACJA ZASIĘGU POŁĄCZEŃ OPTYCZNYCH URZĄDZEŃ BITSTREAM Copyright 2007 BITSTREAM 06.07.2007 1/8 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 2. Moc nadajnika optycznego... 3. Długość fali optycznej...

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Marcin Polkowski 251328 Światłowody Pracownia Fizyczna dla Zaawansowanych ćwiczenie L6 w zakresie Optyki Streszczenie Celem wykonanego na Pracowni Fizycznej dla Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Włókna utrzymujące polaryzację oraz domieszkowane metalami sziem rzadkich. Polarization Maintaining Fibers And Rate Earth-Doped Fibres

Włókna utrzymujące polaryzację oraz domieszkowane metalami sziem rzadkich. Polarization Maintaining Fibers And Rate Earth-Doped Fibres Włókna utrzymujące polaryzację oraz domieszkowane metalami sziem rzadkich Polarization Maintaining Fibers And Rate Earth-Doped Fibres PMF - co to za włókna i po co one są Jak działa PMF Typy PMF: dwójłomność

Bardziej szczegółowo

Sieci optoelektroniczne

Sieci optoelektroniczne Sieci optoelektroniczne Wykład 6: Projektowanie systemów transmisji światłowodowej dr inż. Walery Susłow Podstawowe pytania (przed rozpoczęciem prac projektowych) Jaka jest maksymalna odległość transmisji?

Bardziej szczegółowo

Symulacje wzmacniania promieniowania w światłowodach aktywnych domieszkowanych jonami Er 3+

Symulacje wzmacniania promieniowania w światłowodach aktywnych domieszkowanych jonami Er 3+ Bi u l e t y n WAT Vo l. LXI, Nr 3, 2012 Symulacje wzmacniania promieniowania w światłowodach aktywnych domieszkowanych jonami Er 3+ Maria Maciejewska, Jacek Świderski Wojskowa Akademia Techniczna, Instytut

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część IV Czwórniki Linia długa Janusz Brzychczyk IF UJ Czwórniki Czwórnik (dwuwrotnik) posiada cztery zaciski elektryczne. Dwa z tych zacisków uważamy za wejście czwórnika, a pozostałe

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Opracowanie na postawie: Frank Karlsen, Nordic VLSI, Zalecenia projektowe dla tanich systemów, bezprzewodowej transmisji danych cyfrowych, EP

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia Laboratorium techniki światłowodowej Ćwiczenie 3. Światłowodowy, odbiciowy sensor przesunięcia Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdaoska Gdańsk 2006 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

1. Nadajnik światłowodowy

1. Nadajnik światłowodowy 1. Nadajnik światłowodowy Nadajnik światłowodowy jest jednym z bloków światłowodowego systemu transmisyjnego. Przetwarza sygnał elektryczny na sygnał optyczny. Jakość transmisji w dużej mierze zależy od

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 4 Media transmisyjne część Program wykładu Widmo sygnałów w. cz. Modele i tryby propagacji Anteny Charakterystyka kanału radiowego zjawiska propagacyjne 1 Transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Wzbudzony stan energetyczny atomu

Wzbudzony stan energetyczny atomu LASERY Wzbudzony stan energetyczny atomu Z III postulatu Bohra kj E k E h j Emisja spontaniczna Atom absorbuje tylko określone kwanty energii przechodząc ze stanu podstawowego do wzbudzonego. Zaabsorbowana

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja światłowodowa

Telekomunikacja światłowodowa KATEDRA OPTOELEKTRONIKI I SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechnika Gdańska 80-233 GDAŃSK, ul.g.narutowicza 11/12, tel.(48)(58) 347 1584, fax.(48)(58) 347

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

1. Technika sprzęgaczy i ich zastosowanie

1. Technika sprzęgaczy i ich zastosowanie . Technika sprzęgaczy i ich zastosowanie Sprzęgacze światłowodowe są podstawowymi elementami rozgałęźnych sieci optycznych (lokalnych, komputerowych, telewizyjnych) dowolnej konfiguracji. Spełniają rolę

Bardziej szczegółowo

Wielomodowe, grubordzeniowe

Wielomodowe, grubordzeniowe Wielomodowe, grubordzeniowe i z plastykowym pokryciem włókna. Przewężki i mikroelementy Multimode, Large-Core, and Plastic Clad Fibers. Tapered Fibers and Specialty Fiber Microcomponents Wprowadzenie Włókna

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH

LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 Parametry statyczne tranzystorów polowych złączowych Cel ćwiczenia Podstawowym celem ćwiczenia jest poznanie statycznych charakterystyk tranzystorów polowych złączowych

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki superheterodynowe

Odbiorniki superheterodynowe Odbiorniki superheterodynowe Odbiornik superheterodynowy (z przemianą częstotliwości) został wynaleziony w 1918r przez E. H. Armstronga. Jego cechą charakterystyczną jest zastosowanie przemiany częstotliwości

Bardziej szczegółowo

O2B Optyczny wzmacniacz światłowodowy EDFA

O2B Optyczny wzmacniacz światłowodowy EDFA Pracownia Metod Fizycznych Biologii (PMFB), O2B 1 O2B Optyczny wzmacniacz światłowodowy EDFA Cel ćwiczenia Ćwiczenie jest eksperymentem z dziedziny fotoniki i fizyki laserów i dotyczy działania oraz własności

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Parametry statyczne tranzystorów polowych JFET i MOSFET

Ćwiczenie 4. Parametry statyczne tranzystorów polowych JFET i MOSFET Ćwiczenie 4 Parametry statyczne tranzystorów polowych JFET i MOSFET Cel ćwiczenia Podstawowym celem ćwiczenia jest poznanie charakterystyk statycznych tranzystorów polowych złączowych oraz z izolowaną

Bardziej szczegółowo

Światłowodowe sieci teleinformatyczne

Światłowodowe sieci teleinformatyczne Światłowodowe sieci teleinformatyczne Zofia Nabuda*, Roman Lichograj*, Paweł Wrzosek** znabuda@wp.pl *Instytut Informatyki, Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej, ul. Sidorska 95/97, 21-500

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH

ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH ZASTOSOWANIE ZJAWISKA CAŁKOWITEGO WEWNĘTRZNEGO ODBICIA W ŚWIATŁOWODACH 1. ODBICIE I ZAŁAMANIE ŚWIATŁA 1.1. PRAWO ODBICIE I ZAŁAMANIA ŚWIATŁA Gdy promień światła pada na granicę pomiędzy dwiema różnymi

Bardziej szczegółowo

S. Baran - Podstawy fizyki materii skondensowanej Półprzewodniki. Półprzewodniki

S. Baran - Podstawy fizyki materii skondensowanej Półprzewodniki. Półprzewodniki Półprzewodniki Definicja i własności Półprzewodnik materiał, którego przewodnictwo rośnie z temperaturą (opór maleje) i w temperaturze pokojowej wykazuje wartości pośrednie między przewodnictwem metali,

Bardziej szczegółowo

11. Wzmacniacze mocy. Klasy pracy tranzystora we wzmacniaczach mocy. - kąt przepływu

11. Wzmacniacze mocy. Klasy pracy tranzystora we wzmacniaczach mocy. - kąt przepływu 11. Wzmacniacze mocy 1 Wzmacniacze mocy są układami elektronicznymi, których zadaniem jest dostarczenie do obciążenia wymaganej (na ogół dużej) mocy wyjściowej przy możliwie dużej sprawności i małych zniekształceniach

Bardziej szczegółowo

pasywne elementy optyczne

pasywne elementy optyczne STR. 22 pasywne elementy optyczne 02 pasywne elementy optyczne Zwielokrotnienia optyczne Cyrkulator cr-3 Zwielokrotnienie falowe cr-4, cr-8 Multiplekser wdm Multiplekser fwdm Multiplekser brzegowy ewdm

Bardziej szczegółowo

Źródło światła λ = 850 nm λ = 1300 nm. Miernik. mocy optycznej. Badany odcinek światłowodu MM lub SM

Źródło światła λ = 850 nm λ = 1300 nm. Miernik. mocy optycznej. Badany odcinek światłowodu MM lub SM Sieci i instalacje z tworzyw sztucznych 2005 Wojciech BŁAŻEJEWSKI*, Paweł GĄSIOR*, Anna SANKOWSKA** *Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej, Politechnika Wrocławska **Wydział Elektroniki, Fotoniki

Bardziej szczegółowo

III.3 Emisja wymuszona. Lasery

III.3 Emisja wymuszona. Lasery III.3 Emisja wymuszona. Lasery 1. Wyprowadzenie wzoru Plancka metodą Einsteina. Emisja wymuszona 2. Koherencja ciągów falowych. Laser jako źródło koherentnego promieniowania e-m 3. Zasada działania lasera.

Bardziej szczegółowo

RADIOMETR MIKROFALOWY. RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski

RADIOMETR MIKROFALOWY. RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski RADIOMETR MIKROFALOWY RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski 1 RADIOMETR MIKROFALOWY Wprowadzenie Wszystkie ciała o temperaturze

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY TESTER WIELOMODOWYCH TORÓW ŚWIATŁOWODOWYCH

KOMPUTEROWY TESTER WIELOMODOWYCH TORÓW ŚWIATŁOWODOWYCH Krzysztof Holejko, Roman Nowak, Tomasz Czarnecki, Instytut Telekomunikacji PW 00-665 Warszawa, ul. Nowowiejska 15/19 holejko@tele.pw.edu.pl, nowak@tele.pw.edu.pl, ctom@tele.pw.edu.pl KOMPUTEROWY TESTER

Bardziej szczegółowo

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor Fotoelementy Wstęp W wielu dziedzinach techniki zachodzi potrzeba rejestracji, wykrywania i pomiaru natężenia promieniowania elektromagnetycznego o różnych długościach fal, w tym i promieniowania widzialnego,

Bardziej szczegółowo

MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ

MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ E-LAB: LABORATORIUM TECHNIKI MIKROFALOWEJ I OPTOFALOWEJ Krzysztof MADZIAR Grzegorz KĘDZIERSKI, Jerzy PIOTROWSKI, Jerzy SKULSKI, Agnieszka SZYMAŃSKA, Piotr WITOŃSKI, Bogdan GALWAS Instytut Mikroelektroniki

Bardziej szczegółowo

UMO-2011/01/B/ST7/06234

UMO-2011/01/B/ST7/06234 Załącznik nr 9 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

LASERY PODSTAWY FIZYCZNE część 1

LASERY PODSTAWY FIZYCZNE część 1 Politechnika Warszawska Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Zakład Optoelektroniki dr inż. Jerzy Andrzej Kęsik LASERY PODSTAWY FIZYCZNE część 1 SPIS TREŚCI 1. Wstęp. Mechanizm fizyczny wzmacniania

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej

Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej Część I: Optyka, wykład 8 wykład: Piotr Fita pokazy: Andrzej Wysmołek ćwiczenia: Anna Grochola, Barbara Piętka Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski 2014/15

Bardziej szczegółowo

FM - Optyka Światłowodowa

FM - Optyka Światłowodowa FM - Optyka Światłowodowa Materiały przeznaczone dla studentów Inżynierii Materiałowej w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego 1 Cel ćwiczenia Ćwiczenie to jest zestawem kilku krótkich eksperymentów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 2. Badanie apertury numerycznej światłowodów

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 2. Badanie apertury numerycznej światłowodów Laboratorium techniki światłowodowej Ćwiczenie 2. Badanie apertury numerycznej światłowodów Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdaoska Gdańsk 2006 1. Wprowadzenie Światłowody

Bardziej szczegółowo

LASERY SĄ WSZĘDZIE...

LASERY SĄ WSZĘDZIE... LASERY wprowadzenie LASERY SĄ WSZĘDZIE... TROCHĘ HISTORII 1917 Einstein postuluje obecność procesów emisji wymuszonej (i kilka innych rzeczy ) 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 TROCHĘ

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia i konstrukcje

Wybrane zagadnienia i konstrukcje Wybrane zagadnienia i konstrukcje Ogólna klasyfikacja laserów światłowodowych Światłowody z aktywnym rdzeniem Wzmacniacze światła na potrzeby telekomunikacji (EDFA, PDFA, RFA) Laser z up-konwersją w włóknie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 5. Badanie wpływu periodycznych zgięd na tłumiennośd światłowodu

Laboratorium techniki światłowodowej. Ćwiczenie 5. Badanie wpływu periodycznych zgięd na tłumiennośd światłowodu Laboratorium techniki światłowodowej Ćwiczenie 5. Badanie wpływu periodycznych zgięd na tłumiennośd Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdaoska Gdańsk 2006 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ĆWICZENIE O9 POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ŚWIATŁOWODU KATEDRA FIZYKI 1 Wstęp Prawa optyki geometrycznej W optyce geometrycznej, rozpatrując rozchodzenie się fal świetlnych przyjmuje się pewne założenia

Bardziej szczegółowo

Urządzenia półprzewodnikowe

Urządzenia półprzewodnikowe Urządzenia półprzewodnikowe Diody: - prostownicza - Zenera - pojemnościowa - Schottky'ego - tunelowa - elektroluminescencyjna - LED - fotodioda półprzewodnikowa Tranzystory - tranzystor bipolarny - tranzystor

Bardziej szczegółowo

http://www.fizyka.umk.pl www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet

http://www.fizyka.umk.pl www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet IV. Światłowody BERNARD ZIĘTEK http://www.fizyka.umk.pl www.fizyka.umk.pl/~ /~bezet Literatura 2 3 Historia i uwarunkowania Podstawowe elementy: 1. Rozwój techniki laserowej (lasery półprzewodnikowe, modulacja,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: UKŁADY ELEKTRONICZNE 2 (TS1C500 030) Tranzystor w układzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Evatronix S.A. 6 maja 2013 Tematyka wykładów Wprowadzenie Tor odbiorczy i nadawczy, funkcje, spotykane rozwiazania wady i zalety,

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE Promieniowanie o długości fali 2-50 μm nazywamy promieniowaniem podczerwonym. Absorpcja lub emisja promieniowania z tego zakresu jest

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z laboratorium Nowoczesne Sieci Komputerowe

Sprawozdanie z laboratorium Nowoczesne Sieci Komputerowe Politechnika ska Wydział Informatyki i Zarządzania Sprawozdanie z laboratorium Nowoczesne Sieci Komputerowe Projekt szerokopasmowej szkieletowej sieci optycznej Autorzy: Gorgolewski Jakub (55456), Piątkowski

Bardziej szczegółowo

KONWERTER ŚWIATŁOWODOWY TM-146

KONWERTER ŚWIATŁOWODOWY TM-146 LANEX S.A. ul. Ceramiczna 8 20-150 Lublin tel. (081) 444 10 11 tel/fax. (081) 740 35 70 KONWERTER ŚWIATŁOWODOWY TM-146 IO146-1a 1 Spis treści 1. Charakterystyka ogólna... 4 1.1. Widok urządzenia... 4 1.2.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WIĄZKI GENEROWANEJ PRZEZ LASER

CHARAKTERYSTYKA WIĄZKI GENEROWANEJ PRZEZ LASER CHARATERYSTYA WIĄZI GENEROWANEJ PRZEZ LASER ształt wiązki lasera i jej widmo są rezultatem interferencji promieniowania we wnęce rezonansowej. W wyniku tego procesu powstają charakterystyczne rozkłady

Bardziej szczegółowo

Fotonika kurs magisterski grupa R41 semestr VII Specjalność: Inżynieria fotoniczna. Egzamin ustny: trzy zagadnienia do objaśnienia

Fotonika kurs magisterski grupa R41 semestr VII Specjalność: Inżynieria fotoniczna. Egzamin ustny: trzy zagadnienia do objaśnienia Dr inż. Tomasz Kozacki Prof. dr hab.inż. Romuald Jóźwicki Zakład Techniki Optycznej Instytut Mikromechaniki i Fotoniki pokój 513a ogłoszenia na tablicach V-tego piętra kurs magisterski grupa R41 semestr

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED Ćwiczenie. Parametry statyczne diod LED. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi właściwościami i charakterystykami diod LED. Poznanie ograniczeń i sposobu zasilania tego typu

Bardziej szczegółowo

Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych

Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych Postawy sprzętowe budowania sieci światłowodowych cz. 2. elementy aktywne nadajniki odbiorniki wzmacniacze i konwertery optyczne rutery i przełączniki optyczne Prezentacja zawiera kopie folii omawianych

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

płytka montażowa z tranzystorami i rezystorami, pokazana na rysunku 1. płytka montażowa do badania przerzutnika astabilnego U CC T 2 masa

płytka montażowa z tranzystorami i rezystorami, pokazana na rysunku 1. płytka montażowa do badania przerzutnika astabilnego U CC T 2 masa Tranzystor jako klucz elektroniczny - Ćwiczenie. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z podstawowymi układami pracy tranzystora bipolarnego jako klucza elektronicznego. Bramki logiczne realizowane w technice RTL

Bardziej szczegółowo

Fizyka Laserów wykład 11. Czesław Radzewicz

Fizyka Laserów wykład 11. Czesław Radzewicz Fizyka Laserów wykład 11 Czesław Radzewicz Lasery na ciele stałym (prócz półprzewodnikowych) matryca + domieszki izolatory=kryształy+szkła+ceramika metale przejściowe metale ziem rzadkich Matryca: kryształy

Bardziej szczegółowo