UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE"

Transkrypt

1 UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE SPIS TREŚCI 1. STRES - WALKA ZE STRESEM CZYM JEST STRES? JAK RADZIĆ SOBIE ZE STRESEM? JAK OPANOWAĆ EGZAMINACYJNY STRES? KURS JAK POKONAĆ STRES KONCENTRACJI UWAGI I ĆWICZENIA DLA JEJ UZYSKANIA ISTOTA KONCENTRACJI UWAGI ĆWICZENIA - CZĘŚĆ I ĆWICZENIA - CZĘŚĆ II ĆWICZENIA - CZĘŚĆ III INTERNETOWY KURS KONCENTRACJI UWAGI: EFEKTYWNE NOTOWANIE HISTORIA MAPY MYŚLI JAK TWORZYĆ MAPY MYŚLI? INTERNETOWY KURS EFEKTYWNEGO NOTOWANIA SZYBKIE CZYTANIE WPROWADZENIE ĆWICZENIA INTERNETOWY KURS SZYBKIEGO CZYTANIA SKUTECZNE ZAPAMIĘTYWANIE MNEMOTECHNIKI W PRAKTYCE CZ. I IMIONA I NAZWISKA MNEMOTECHNIKI W PRAKTYCE II ZAPAMIĘTYWANIE DAT GŁÓWNY SYSTEM PAMIĘCIOWY SPOSÓB NA ZAPAMIĘTANIE LICZBY Π POWTARZANIE INTERNETOWY KURS SKUTECZNEGO ZAPAMIĘTYWANIA Uwaga: Zamieszczone kursy są przykładowe i w Ŝaden sposób nie są rekomendowane. Zachęca się czytelników do znalezienia innych oferta w Internecie jest bardzo bogata.

2 1.1. Czym jest stres? UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE 1. STRES - WALKA ZE STRESEM Najpopularniejsza definicja to: "Stres to stan napięcia spowodowany trudną sytuacją, z którą nie umiemy sobie poradzić." Reakcja stresowa - napięcie psychiczne, napięcie mięśni, przyspieszone bicie serca, podniesione ciśnienie - występuje zawsze gdy dzieje się nam coś złego, niezaleŝnie od tego, czy jest to zagroŝenie fizyczne, czy psychiczne. Tzn. reakcja stresowa pojawia się zarówno wtedy, gdy o mały włos uniknęliśmy przejechania przez samochód, (zagroŝenie fizyczne) jak i wtedy, gdy ktoś na nas nakrzyczy (zagroŝenie psychiczne). Problem współczesnego człowieka to fakt, Ŝe większość stresów to zagroŝenia psychiczne, nie pozwalające na rozładowanie napięcia. Jeśli np. spotkam się oko w oko z rozjuszonym dzikiem - napięcie natychmiast się rozładowuje - uciekam ile sił w nogach. Gdy ktoś na mnie nakrzyczy - napięcie się nie rozładowuje, bo jako kulturalna osoba zachowam się spokojnie i grzecznie. Większość ludzi chodzi więc na co dzień spięta, bo spotyka ich wiele stresów - dziecko ubrudziło dŝemem ostatnią czystą koszulę, pani w sklepie wydała fałszywą dwudziestkę, mąŝ zadzwonił, Ŝe się spóźni i przypaliłaś obiad, sąsiadka obgadywała cię na ulicy... Skutkiem nierozładowanego napięcia są: ból głowy, gorączka, zmęczenie, ból mięśni i stawów, utrata apetytu oraz ogólne złe samopoczucie Jak radzić sobie ze stresem? Czasem mamy do czynienia z wielkim stresem - np. cięŝka choroba bliskiej osoby. Codziennie mamy do czynienia z mnóstwem drobnych stresów, które sumując się - są równie nieprzyjemne. MoŜna zrobić dwie rzeczy - usunąć przyczyny stresu, lub walczyć z objawami. Wyeliminuj przyczyny stresu Pierwszym krokiem do pogody ducha jest zastanowienie nad źródłami stresu w waszym Ŝyciu. Wypisz je sobie na kartce i zastanów się, których moŝna się pozbyć. Nieprzyjemnie migająca jarzeniówka w łazience, której nigdy nie mieliśmy czasu wymienić - jeden drobny stres z głowy; codzienne zmywanie stosów garów - wprowadzamy zasadę kaŝdy zmywa po sobie - drugi drobny stres z głowy - itd. Pamiętaj, by być obiektywnym w rozpoznawaniu swoich problemów, nie zwalaj winy na innych. Nie ignoruj teŝ problemów, nawet drobnych, usuwaj ich przyczyny. Zostanie oczywiście wiele rzeczy, z którymi nic nie moŝemy zrobić. Nieustanny harmider w domu, robiony przez czwórkę dzieci? Tramwaj zgrzytający za oknem? Nieprzyjemny szef w pracy? Trudno to zmienić. Dlatego drugim krokiem do pogody ducha jest walka ze skutkami stresu. Walka z objawami Objawami są napięcie, podwyŝszone ciśnienie, zmęczenie, bóle głowy, mięśni, złe samopoczucie - trzeba więc zrobić coś by się tego pozbyć. Odradzam tabletki na ból głowy i inne leki - tłumią ból, ale nie rozładowują napięcia. Dobre sposoby, to te które łagodzą napięcie - zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Oto szereg dobrych sposobów na pozbycie się napięcia fizycznego: ciepła, rozluźniająca kąpiel, wysiłek fizyczny - np. pływanie, jazda na rowerze, gra w piłkę, bieganie itp., masaŝ mięśni karku (części ciała zwykle najbardziej spiętej) chłodny, orzeźwiający prysznic latem, ćwiczenia relaksacyjne (najprostsze ćwiczenie relaksacyjne to otwarcie okna i 10 spokojnych, głębokich oddechów) spacer w zieleni i świeŝym powietrzu, z dala od ruchu miejskiego 2

3 A co zrobić, by pozbyć się napięcia psychicznego? ulubiona muzyka dobra ksiąŝka, zajmujący film hobby śmiech - obejrzenie zabawnej komedii, poczytanie dowcipów, spotkanie z przyjaciółmi Co ciekawe, serdeczny śmiech najskuteczniej walczy ze stresem - rozluźnia mięśnie lepiej niŝ najwymyślniejsze ćwiczenia, a takŝe wyzwala substancje (tzw. endorfiny) naturalnie zwalczające hormony stresu w naszych organizmach. JeŜeli uda się tobie trafnie rozpoznać wszystkie przyczyny stresu w swoim Ŝyciu; usunąć te, które się da; zwalczać skutki tych, których nie moŝna uniknąć; z pewnością staniesz się osobą bardziej pogodną i przyjazną dla innych, nawet w trudnej sytuacji Ŝyciowej i w trudnych czasach. Bogna Białecka: Jak opanować egzaminacyjny stres? Technika opanowania stresu omówiona w tym artykule polega na wizualizowaniu sobie określonych obrazów wydarzeń, w których obawiasz się wystąpienia bardzo silnego, paraliŝującego wręcz stresu. W naszym przypadku chodzi tutaj oczywiście o egzamin. Ze względów technicznych technika ta została omówiona w tym tekście w jak najbardziej skrótowym i nadającym się do rozumowego ogarnięcia wymiarze. Pominięte zostały techniczne szczegóły, przy czym tekst został skoncentrowany na efektach i sposobie zastosowania tejŝe techniki. Technika ta stosowana jest z powodzeniem przez takie grupy zawodowe, jak sportowcy, czy ochroniarze, który wizualizują sobie np. przebieg zawodów, czy interwencji. Rzecz jasna ludzie ci robią to samo podczas rzeczywistego treningu, jednakŝe istnieją pewne moŝliwe scenariusze wydarzeń bardzo trudne do odtworzenia w czasie normalnego treningu. Właśnie w takich przypadkach jak najbardziej przydaje się metoda wizualizacji. Efekt wizualizacji, jest taki, Ŝe jeśli zobrazowane wydarzenia będą miały miejsce w realnych świecie, to osoba, która stosowała tą technikę, będzie mimowolnie, często całkiem nieświadomie wiedziała, co robić i zrobi to. Wizualizacja opiera się na pewnej właściwości mózgu, który nie potrafi odróŝnić rzeczywistości od fantazji. Innymi słowy odtwarzając w swoim umyśle określone sytuację i swoje reakcje na tą sytuację, programujesz swój mózg określonym wzorcem postępowania. Wzorzec ten zostanie uaktywniony przez mózg, w momencie wystąpienia w realnym świecie identycznej lub podobnej sytuacji do tej, która została wcześniej przez Ciebie przypisana do określonego wzorca postępowania. Jak łatwo się domyślić, cała technika wizualizacji opiera się na potędze wyobraźni. Celem zobrazowania przykładowego działania wyobraźni i jej wpływu na zachowania twojego ciała i umysłu, odwołajmy się do klasycznego juŝ przykładu z cytryną. Usiądź wygodnie w fotelu i zrelaksuj się. Nie czas i miejsce na opisywanie, jak to zrobić. W duŝym skrócie świadomie relaksuj poszczególne części swojego ciała od dołu do góry, rytmicznie i wolno przy tym oddychając. Następnie wyobraź sobie wielką cytrynę, która lata wokół twojej głowy. Próbujesz ją złapać ręką, ale ta cały czas Ci umyka. Wreszcie za którymś razem udaje Ci się ją złapać. Obracasz cytrynę w dłoniach. Wyczuwasz wszelkie zgrubienia na powierzchni. Przystawiasz cytrynę do nosa wyczuwasz charakterystyczny zapach. Ściskasz coraz mocniej cytrynę, tak, Ŝe po rękach zaczyna ci ściekać jej sok, a twój nos łechtany jest coraz intensywniejszym, bardzo charakterystycznym zapachem. Zlizujesz językiem sok cytrynowy ze swoich dłoni. 3

4 Następnie obdzierasz zębami cytrynę z jej skóry i ściskasz ją mocno, a wyciekający z jej sok wlewasz prosto do gardła. Przerwij to wszystko. Niech obraz cytryny zniknie z twojego umysłu. Co czujesz w ustach? CzyŜby autentyczną ślinę? Jak nie wierzysz, Ŝe tak jest, to zrób to ćwiczenie ponownie tym razem zgodnie z instrukcją. Skąd bierze się ta ślina? Ślina to reakcja twojego mózgu na twoje cytrynowe wyobraŝenia. Oto masz dowód, jak potęŝny jest wpływ i oddziaływanie wyobraźni na prace umysłu. A teraz konkretnie. Jakie to ma przełoŝenie do omawianej tutaj techniki wizualizacji? Ano takie, Ŝe wystarczy zrobić to samo, co z tą cytryną, tyle, Ŝe w miejsce cytrynki wstawić egzamin i sprawa zakończona. śeby jeszcze bardziej ułatwić sprawę przytoczę przykład jak mogłoby wyglądać wizualizowanie sobie własnej odpowiedzi na egzaminie ustnym. Obserwujesz całą sytuacje z punktu zawieszonego gdzieś w górze. Pod sobą widzisz egzaminatora, jak rozkłada kartki z pytaniami. Następnie przechodzisz wzrokiem do korytarza, gdzie widać i słychać cale panikujące towarzystwo. Gdzieś tam, w tym wszystkim dostrzegasz samego siebie. Jesteś uśmiechnięty, pewny siebie, zadowolony, aŝ nie moŝesz się doczekać, kiedy poproszą Cię do sali. Widać ciągle wchodzące i wychodzące osoby. Niektóre się cieszą, niektóre płaczą, ale ty jesteś poza tym wszystkim. Cierpliwie czekasz na swoja kolej. Wreszcie pada twoje nazwisko i ruszasz do sali. Poruszasz się pewnym, powolnym krokiem z nieodłącznym uśmiechem na twarzy. Siadasz przed profesorem pewny swego. Nawiązujesz przyjacielską pogawędkę z egzaminatorem, jakby tutaj chodziło o spotkanie starych znajomych, a nie bardzo, bardzo powaŝny egzamin. Nagle profesor prosi cię o wyciągniecie kartki z pytaniami. Wyciągasz i patrzysz na pytania. Zaczynasz jeszcze szerzej uśmiechać się myślisz sobie: łatwizna, piątka murowana. Oddajesz kartkę profesorowi i zaczynasz swoja wypowiedz. Mówisz powoli, dyplomatycznie, przekonywująco, płynną i niemalŝe śpiewną polszczyzną. Mówisz i mówisz i coraz szerzej się uśmiechasz. Egzaminator odpowiada ci uśmiechem i słucha cię z nieukrywaną przyjemnością. Wreszcie kończysz egzaminator ściska ci rękę, wychwala cię pod niebiosa i odsyła z piątka w indeksie. Tak wygląda prawdziwa wizualizacja. Proste? Proste. Trudne? Trudne. Dlaczego? Nie wiem. Wiem tylko jedno. Jeśli będziesz wykonywał taką wizualizację systematycznie przez okres, co najmniej kilku tygodniu, to stres Cię na egzaminie nie dopadnie, a oto przede wszystkim Ci chodzi, prawda? Na zakończenie kilka uwag technicznych odnośnie wizualizacji. Zwróć uwagę na odpowiedni nastrój przy wykonywaniu tego ćwiczenia. Musisz być przynajmniej częściowo zrelaksowany, gdyŝ w innym przypadku to po prostu nie zadziała. Jeśli masz problemy z relaksacją, to poszukaj odpowiednich pozycji ksiąŝkowych. Jest tego pełno. W trakcie ćwiczenia większa uwagę zwracaj nie na przebieg samego egzaminu, ale na siebie samego, a zwłaszcza na swoje odczucia. Pamiętaj, Ŝe chodzi tutaj o to, Ŝeby opanować stres egzaminacyjny, a nie wymyślać niestworzone historyjki. Uwierz, Ŝe ta metoda działa, bo działa [pamiętasz przykład z cytryną?] i stosuj ją regularnie ot, cała tajemnica opanowania egzaminacyjnego stresu. Paweł Synowski: Kurs Jak pokonać stres 4

5 2. KONCENTRACJI UWAGI I ĆWICZENIA DLA JEJ UZYSKANIA 2.1. Istota koncentracji uwagi Koncentracja to umiejętność skupiania uwagi na ściśle określonych, dokładnie opisanych zagadnieniach. Koncentracja oznacza skierowanie energii na jakieś zagadnienie i jego intensywne opracowanie. Koncentracja ma zatem wiele wspólnego z umiejętnością celowego napięcia i wyboru. Pojęcia "skupianie uwagi" i "koncentracja" są stosowane wymiennie Ćwiczenia - część I PołóŜ przed sobą ksiąŝkę z jakimś rysunkiem i rysunek ten dokładnie przerysuj. Potem sprawdź, ile zrobiłeś błędów, co umknęło twojej uwadze. Staraj się pracować moŝliwie jak najszybciej, moŝesz nawet mierzyć czas na zegarku. Ćwiczenie to powtarzaj co pewien czas z prostymi rysunkami, potem trochę bardziej skomplikowanymi - ale nie musisz tego robić systematycznie. Po prostu wtedy, gdy będziesz miał wolną chwilę. Postaraj się przez 10 do 15 minut wyjątkowo uwaŝnie notować, to co mówią nauczyciele i koledzy. Ale rób to właśnie na lekcji z tego przedmiotu, który cię nie interesuje. Powtarzaj ćwiczenie co jakiś czas. LeŜąc na łóŝku przed snem postaraj się dokładnie przypomnieć sobie, co robiłeś dzisiaj np. od godziny Do Skup całą uwagę i spróbuj drobiazgowo wymienić wszystkie czynności, jakie w ciągu pół godziny wykonywałeś. "Spróbuj uwaŝnie patrzeć w jeden niewielki punkt przez 3 do 5 minut. Jeśli nie dasz rady, zacznij od jednej minuty. Przy dalszym stosowaniu tego ćwiczenia moŝesz czas stopniowo wydłuŝać, nie więcej jednak niŝ 10 do 15 minut. Usiądź na krześle lub po turecku na podłodze. Wysuń ręce do przodu. Powoli unoś ręce wyprostowane w łokciach do góry liczące jednocześnie do 30. Gdy ramiona zrównają się z linią głowy zacznij je powoli opuszczać licząc od 30 do 0. Gdy juŝ opanujesz odliczanie wspak, moŝesz urozmaicić ćwiczenie licząc tylko liczby parzyste (2, 4, 6 itd.) lub dodając do poprzedniej wybraną spośród 1-9 liczb (3, 6, 9, 12,...) Zatrzymaj wzrok na przedmiocie (np. ołówku) trzymanym w dłoni przed twymi oczami w odległości około 20 cm. Przesuwaj przedmiot wzdłuŝ linii poziomej 15 razy, pionowej 15 razy. 3 razy zbliŝ go do nosa. 1 raz zatocz nim koło. Śledź cały czas oczami ruch przedmiotu. PołóŜ przed sobą jakiś obrazek. MoŜe to być widokówka. Popatrz na nią przez minutę. Staraj się zapamiętać wszystko, co się na niej znajduje. Następnie zakryj i opowiedz treść obrazka ze wszystkimi szczegółami. Jeśli uda ci się chociaŝ parę z tych ćwiczeń wykonać kilka razy w tygodniu, to juŝ mniej więcej po miesiącu zaczniesz powoli sam dostrzegać rezultaty. Łatwiej będzie ci kierować własną uwagą! Ćwiczenia - część II Ćwiczenie 1. Instrukcja: Usiądźcie w parach plecami do siebie. Teraz kolejno, raz jedna osoba, raz druga, opiszcie jak najdokładniej, co partner ma na sobie, jak jest ubrana koleŝanka I kolega za waszymi plecami. Teraz odwróćcie się i sprawdźcie, jak wam poszło". To ćwiczenie doskonali spostrzegawczość - warunek niezbędny do koncentracji uwagi. 5

6 Ćwiczenie 2. NaleŜy powielić dowolny rysunek z duŝą liczbą szczegółów. KaŜde dziecko ma przerysować go jak najdokładniej. Po skończeniu moŝna zamienić się rysunkami z sąsiadem z ławki i wzajemnie sprawdzić sobie błędy. To doskonałe ćwiczenie na spostrzegawczość w połączeniu z wymuszeniem koncentracji uwagi. Ćwiczenie 3. NaleŜy powielić często spotykane w ilustrowanych pismach 2 obrazki, róŝniące się określoną liczbą szczegółów. Zabawa polega na porównywaniu ze sobą dwóch rysunków i wyszukiwaniu błędów, zmian, opuszczeń. Ćwiczenie 4. Na podłodze urządzamy plac układania puzzli w dowolnych zespołach rywalizujących ze sobą. Ćwiczenie 5. Instrukcja: Zamknijcie oczy i spróbujcie sobie przypomnieć, co kaŝde z was dzisiaj robiło od momentu wstania z łóŝka aŝ do tej chwili, ale bardzo dokładnie i ze szczegółami". Ćwiczenie 6. Instrukcja: Usiądźcie moŝliwie najwygodniej. Teraz niech kaŝdy wybierze sobie w tym pomieszczeniu dowolny, mało skomplikowany przedmiot, np. klamkę, kontakt w ścianie, gumkę, kredę itp. Przez kilka minut kaŝdy z was będzie koncentrować się na wpatrywaniu się tylko w wybrany przedmiot, starając się jednocześnie wyrzucić z głowy wszystkie inne myśli, dotyczące np. kształtu, koloru czy funkcji przedmiotu. Starajcie się nie myśleć o niczym, tylko uwaŝnie wpatrywać się w wybrany przedmiot Ćwiczenia - część III Podkreślanie liter Ćwiczenie to wpływa na poziom Twojej koncentracji oraz umiejętność selekcji. Wybierz dowolny tekst (najlepiej stara gazeta po której moŝesz mazać), ustaw stoper i podkreśl na stronie wszystkie litery a, na kolejnej stronie litery b, c, itd. Sprawdzaj na stoperze ile czasu zajęło Tobie to ćwiczenie. Wraz z praktyką zauwaŝysz Ŝe robisz je coraz szybciej. MoŜesz takŝe podkreślać np. wyrazy zaczynające się na duŝą literę, czasowniki, rzeczowniki, itp. Bądź kreatywny! Podkreślanie cyfr Ćwiczenie polega na znalezieniu w wersie cyfry lub ciągu cyfr która znajduje się na początku. Zrób to jak najszybciej, przebiegając błyskawicznie przez cały wers. PoniŜej kawałek przykładowego ciągu (w sekcji ćwiczenia znajdziesz gotowy plik do ściągnięcia.) 6

7 Podkreślanie cyfr 2 Ponownie bierzesz kolumny liczb, natomiast tym razem odnajdujesz jak najszybciej i podkreślasz liczby które mają na pierwszym, drugim, trzecim (itd) miejscu określoną cyfrę (np. 4, 6, 2 itp). znajdź liczbę która na drugim miejscu ma cyfrę 3 Podkreślanie cyfr lub liter Tym razem robisz ćwiczenie na jednolitym ciągu cyfr lub liter. Przykłady: Wybierz ciąg cyfr Wybierz ciąg liter Wybierz ciąg liter AGD JIEMCAGDIOEEHCAGDEIRODJAGDJIEJEOAGDKEOIREAGDLAJIEAGDPAIAGE Wybierz ciąg liter hgt khoiggtkjaeiuoenczlfoiehgtjieerjcnjhahgtjihgiihiihgtiyeuhgtiehcknc Która z liczb nie występuje po lewej? Ponownie masz kolumny cyfr, przykładowo 2 po lewej i 3 po prawej. Przykryj lewą kolumnę kartką, odsłoń na moment i zapamiętaj, następnie wybierz taką liczbę w prawej kolumnie która nie występuje w lewej i podkreśl. Które słowo nie występuje po lewej? Podobnie jak wyŝej, tyle Ŝe pracujesz z wyrazami. Po jednej stronie 2, po drugiej 3, w tym jedno podobnie pisane/brzmiące lecz inne niŝ po lewej. Podkreśl to które nie występuje z lewej strony. Selekcja w tekście Otwórz ksiąŝkę i wyszukuj w tekście jak najszybciej wybranych znaków/liter, np. spójników, kropek, przecinków, literek a, b, c (itd), przymiotników, czasowników i in., wyrazów jedno, dwu, trzyliterowych Internetowy kurs koncentracji uwagi: 7

8 3. EFEKTYWNE NOTOWANIE 3.1. Historia mapy myśli Przez kilka ostatnich tysięcy lat popularna była teza, Ŝe człowiek myśli w sposób linearny. Pogląd taki powstał między innymi dla tego, Ŝe dwa najwaŝniejsze sposoby komunikacji człowieka to mowa i druk (ksiąŝki i in. teksty, listy). Tak teŝ powstawały wszystkie, standardowe notatki aŝ po dzisiejsze czasy. Najczęściej uczniowie, studenci czy uczestnicy kursów, szkoleń notują wszystko jak leci co usłyszą. Notatki takie przyjmują linearny układ, czyli linijka pod linijką. Bardziej zaawansowani tworzą struktury hierarchiczne. Jakkolwiek tak zakodowane informacje są dla naszego umysłu niezrozumiałe, trudne do przyswojenia. Okazuje się bowiem, Ŝe umysł człowieka pracuje w sposób nielinearny. Wiedza, jaką przyswaja połączona jest ze sobą skojarzeniami. W taki teŝ sposób wydobywane są informacje (wspomnienia, wiedza semantyczna itd). Zapewne przypominasz sobie sytuacje, gdy znajdując się w jakimś szczególnym miejscu, np. z dzieciństwa, nagle przypomniało Ci się coś z przeszłości. Albo słysząc konkretną muzykę, wspomniałeś swój pierwszy pocałunek (który był przy tej właśnie muzyce). Tony Buzan, światowej klasy specjalista od szybkiej nauki wykorzystał ten fakt, tworząc tzw. MindMapping. Polega on na takim notowaniu, aby był on naturalny dla mózgu. Dzięki niemu, oszczędzasz czas (piszesz tylko najwaŝniejsze informacje, takie jak słowa klucze, bez wypełniaczy), dobrze się bawisz (bo taki sposób sprawia na prawdę duŝą frajdę!), szybko się uczysz (bo umysł znacznie szybciej i łatwiej przyswoi taki materiał) Jak tworzyć mapy myśli? PoniŜej prezentuję najwaŝniejsze, kluczowe wskazówki tworzenia Map Myśli wg T. Buzana: 1. Weź duŝą kartkę (np. A4 a nawet większą), najlepiej bez wzoru (czystą) 2. Na środku powinna się znaleźć główna idea, temat, zapisana w sposób klarowny, najlepiej z obrazkiem 3. Od centralnego tematu odchodzą coraz mniej waŝne idee/tematy powiązane w sposób tematyczny. Im dalej tym mniejsze i b. szczegółowe. (tak jak drzewo - pień najgrubszy, potem gałęzie, gałązki, aŝ listki jako najmniejsze części) 4. Słowa pisz drukowanymi literami, dzięki czemu będą bardziej czytelne 5. KaŜde słowo powinno znajdować się na linii, kaŝde na osobnej (lub w jakiejś otoczce) 6. Wszystkie elementy połączone ze sobą liniami w sposób tematyczny 7. UŜywaj kolorów. Inny kolor najlepiej do oddzielnego tematu. Stymuluje to prawą półkulę mózgu i ułatwia czytelność 8. Twórz swoje mapy tak jak umiesz, nie przejmuj się jeśli coś nie wychodzi. Z czasem nabierzesz wprawy i stanie się to normalne a mapy coraz lepsze. Pierwsze Mapy Myśli mogą wydawać się Tobie niezgrabne, natomiast z praktyką zdobędziesz umiejętności i sam zauwaŝysz, jak szybko i łatwo jest je wykonać. Co najwaŝniejsze, rezultaty poznasz po pierwszych egzaminach czy klasówkach do których uczyłeś się z kreatywnych notatek! Gdzie jeszcze moŝesz uŝywać Map Myśli, oprócz nauki? OtóŜ wszędzie! Przykładowo, do planowania spotkań, wyznaczania celów, przygotowywania wystąpień publicznych, prezentacji, zarządzania czasem czy zapamiętywania waŝnych informacji z mediów oraz przeczytanych ksiąŝek oraz robienia burz mózgów Internetowy kurs efektywnego notowania 8

9 9

10 4.1. Wprowadzenie UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE 4. SZYBKIE CZYTANIE Ludzie w europejskiej kulturze nauczeni są czytania od lewej do prawej strony, obejmując wzrokiem tylko jedno (do kilku) słów w jednej linijce. Jednak istnieje wiele innych, znacznie skuteczniejszych technik. Najlepiej, jeśli najpierw przećwiczysz kaŝdą z nich, a następnie wybierzesz te, które najbardziej Tobie odpowiadają. Ćwicząc systematycznie rozszerzanie pola widzenia z łatwością będziesz w stanie opanować kaŝdą z nich. Wszystkie te techniki wymagają oczywiście Twoich ćwiczeń, bo praktyka czyni mistrza. Początkowo nie będziesz rozumiał zbyt wiele (albo nawet nic) z czytanego tekstu, jednak najpierw skup się na technice, prowadzeniu wskaźnika i utrzymaniu odpowiedniego (szybkiego) tempa czytania. Zrozumienie przyjdzie z czasem, zapewniam Ciebie! Wybierz taką technikę, która wydaje się Tobie najodpowiedniejsza i ćwicz ją codziennie! Przebieg co drugą linię. Jest podobny do tradycyjnego czytania, jednak zamiast jedną - obejmujesz dwie linie na raz. Prowadź jednostajnym ruchem wskaźnik pod dwoma liniami odczytując ich zawartość. Przebieg zmienny. Podobnie jak wyŝej, z tym Ŝe na raz obejmujesz więcej niŝ jedną linię, w zaleŝności od Twojego pola widzenia. Mogą to być 3, 4 linijki lub cały akapit na raz. Przebieg odwrócony. Zamiast od lewej do prawej, prowadzisz wskaźnik od prawej do lewej. Dodatkową zaletą tej metody jest powrót wskaźnika podczas którego równieŝ omiatasz wzrokiem tekst Ćwiczenia Ludzki mózg jest tak skonstruowany, Ŝe łatwo go przyzwyczaić do nowej szybkości i w pewien sposób oszukać :) Jeśli będziesz czytał z prędkością, zwaną umownie 10, potem przyśpieszysz do 30, i następnie zwolnisz do najprawdopodobniej będzie się Tobie zdawało, Ŝe to z powrotem prędkość 10. To tak jak z jazdą samochodem. Gdy zasłonimy licznik (lub zepsuje się), jadąc z prędkością 50 km/g, następnie przyśpieszając do 100 km/g i po jakimś czasie zwalniając do km/g, będzie wydawało się nam, Ŝe jedziemy znowu 50 km/g. Wynika to z przyzwyczajenia do nowej prędkości. Chciałbym zaproponować Tobie dwa ćwiczenia, które znacznie przyśpieszą Twoją prędkość czytania. JuŜ teraz ostrzegam, Ŝe na początku przyśpieszając czytanie, zrozumienie zacznie spadać. W znacznym stopniu. Jednak wraz z wykonywanymi systematycznie ćwiczeniami, zrozumienie po jakimś czasie ponownie zacznie rosnąć. Wprawny, szybki czytelnik jest w stanie zrozumieć o wiele więcej niŝ zwyczajny, wolny czytelnik. Jak wynika z badań NASA, minimalna prędkość do efektywnego przyswajania informacji przez ludzki mózg to 400 snm (słów na minutę). Wg innych badań, prędkość ta wynosi min. 500 snm. 10

11 Przebieg S (rys. a). Poruszasz wskaźnik na kształt litery S, obejmując po kilka linii na raz. Czytasz za równo od prawej do lewej, jak i od lewej do prawej. Po wykonaniu ćwiczeń zauwaŝysz, Ŝe jest to na prawdę łatwe i tak samo zrozumiałe jak czytanie od lewej do prawej. W ten sposób moŝesz zarówno czytać pojedyncze linie, jak i kilka na raz. UMIEJĘTNOŚCI AKADEMICKIE INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE Małe pętelki (rys. b). Technika szybkiego czytania, która wykorzystuje ruch do przodu z odwróconym, oraz widzenie peryferyjne. Ruch po skosie skraca długość przebiegu zwiększając szybkość czytania. DuŜe pętle (rys. c). Technika podobna do poprzedniej, z tym Ŝe zwiększamy pętle na zakrętach co na dłuŝej przytrzymuje wzrok nad większymi obszarami tekstu. Przebieg falą pionową (rys. d). Świetna technika, która jest połączeniem czytania do przodu z odwróconym. Uruchamia w maksymalnym stopniu widzenie peryferyjne, ograniczając jednocześnie ruch wskaźnika. Przebieg pionowy (rys. e). Zaawansowana technika szybkiego czytania, wykorzystująca dwa wskaźniki (lub wskaźnik i palec). Wykorzystujesz tu tzw. oko cyklopa, przejeŝdŝając od góry do dołu całą stronę. Oko odbiera tylko obraz, natomiast całą pracę wykonuje mózg. Leniwe S. Jest to technika analogiczna do małych S, jednak tutaj starasz się obejmować całe akapity tekstu. Najczęściej wystarcza do 5 ruchów na całą stronę. 11

12 Ćwiczenie z metronomem Do wykonania będzie potrzebny Tobie albo metronom (moŝna ściągnąć darmowe programy z sieci, lub uŝyć stopera), lub druga osoba która będzie wystukiwać rytm. Metronom (miaromierz, taktomierz) - urządzenie mechaniczne lub elektroniczne słuŝące do dokładnego podawania tempa utworu muzycznego. Przyrząd uŝywany podczas ćwiczeń muzycznych oraz komponowania. Słysząc uderzenia lub sygnały metronomu, Twoim zadaniem jest mieszczenie się między dwoma uderzeniami/sygnałami. NiewaŜne jakie jest zrozumienie, ani to czy nudzisz się czy wydaje się to zbyt szybkie. Zawsze mieść się między dwoma uderzeniami. Dobrze będzie wyłapywać 1, 2 lub 3 wyrazy (przy najszybszym tempie), lub ogólny sens zdania. Początkowo ustawiasz prędkość jednego uderzenia na 3 do 3.5 sekundy. Następnie przyśpieszasz, osiągając max. 1 uderzenie na sek. Pod koniec ćwiczenia zwalniasz do 1 uderzenia na 2, 2.5 sek. Ćwiczenie trwa ok. 10 minut. MoŜna kilka razy zwalniać i przyśpieszać coraz bardziej. Ćwiczenie superszybkości wg Buzana nr 1 Weź ksiąŝkę do ręki (najlepiej dosyć łatwą) i przeczytaj kilka stron normalnym tempem, mierząc czas. Oblicz szybkość czytania. Najprościej w ten sposób: policz w 3 5 wersach ilość słów i uśrednij. Następnie przelicz ilość wersów na stronie. PomnóŜ ilość wersów na stronie przez ilość słów w wersie i ilość przeczytanych stron. Będziesz miał w ten sposób ilość słów. Następnie podziel ilość słów przez ilość sekund (uŝyj stopera) i pomnóŝ przez 60. Otrzymasz w ten sposób szybkość w słowach na minutę (SNM). a. Przez minutę ćwicz czytanie o 100 słów szybciej niŝ czytasz normalnie. b. Ćwicz czytanie o 100 słów szybciej niŝ w punkcie a c. Ćwicz czytanie o 100 słów szybciej niŝ w punkcie b d. Ćwicz czytanie o 100 słów szybciej niŝ w punkcie c e. Ćwicz czytanie o 100 słów szybciej niŝ w punkcie d f. Ćwicz czytanie ze zrozumieniem, zaczynając od miejsca gdzies skończyłeś ćwiczenie e. Oblicz prędkość i porównaj z pierwszą. Ćwiczenie superszybkości wg Buzana nr 2 a. Wybierz dosyć łatwą ksiąŝkę, zacznij od początku b. Czytaj uŝywając wskaźnika, przesuwając co trzecią linią lub rzadziej, z tempem min snm. Zaznacz gdzie skończyłeś c. Przeczytaj ponownie ten sam fragment, przeznaczając na to 4 minuty d. Przeczytaj ponownie ten sam fragment, przeznaczając na to 3 minuty e. Przeczytaj ponownie ten sam fragment, przeznaczając na to 2 minuty f. Przez 5 minut kontynuuj czytanie od miejsca, gdzie skończyłeś, ze zrozumieniem jak w punkcie b. g. Czytaj przez minutę z normalnym zrozumieniem. Porównaj wynik z normalnym tempem. Dobrym nawykiem jest zrobienie sobie kartki z wykresem (oś X, Y na których zaznaczysz kolejne testy i prędkość, + ew. zrozumienie) 12

13 Ćwiczenie superszybkości wg Buzana nr 3 a. Weź łatwą lekturę, zaczynając od początku rozdziału. b. Przeprowadź minutowe przeszukiwanie uŝywając wskaźnika. Na kaŝdą stronę przeznacz 4 sekundy c. Przez 5 minut czytaj z prędkością min snm d. Czytaj ze zrozumieniem, zaznacz wynik na wykresie Powtarzaj tą czynność tak często, jak moŝesz. Superczytanie z przeglądem Weź ksiąŝkę do ręki, obejrzyj dokładnie i przejrzyj spis treści oraz index Zrób rozgrzewkę przerzucając ksiąŝkę tak szybko jak potrafisz, robiąc na kaŝdej stronie wskaźnikiem niewielką falę lub znak zapytania czy literkę C Czytaj z max. prędkością, po kilka wersów na raz Czytaj z metronomem szybciej niŝ dotychczas, zwiększając stopniowo prędkość do kilkukrotności Czytaj ze zrozumieniem, zaznacz wyniki Internetowy kurs szybkiego czytania 13

14 5. SKUTECZNE ZAPAMIĘTYWANIE Wiele osób nawet, jeśli pozna techniki pamięciowe ma problem z ich praktycznym zastosowaniem. W tym dziale omówię przykładowe zastosowania mnemotechnik, które powstały w wyniku odpowiedzi na listy ludzi (stąd bezpośrednia forma i język jakim piszę). Jeśli masz jakieś ciekawe przykłady, podziel się ze mną (napisz maila: mail[at] projektsukces. pl)! 5.1. Mnemotechniki w praktyce cz. I Imiona i Nazwiska Na początek zacznę od imion i nazwisk. Wiele osób nie radzi sobie z ich zapamiętywaniem, a taka umiejętność jest niezwykle przydatna. Na poziomie podświadomym imię jest bardzo waŝne dla człowieka. Ułatwia proces komunikacji, skupia uwagę odbiorcy i zwiększa sympatię do rozmówcy. Zapamiętywać moŝna w następujący sposób: słysząc czyjeś imię, pomyśl z czym Ci się kojarzy. Jakie pierwsze skojarzenie przychodzi Ci na myśl? Jeśli nie moŝesz Ŝadnego przywołać, podziel imię na kawałki i połącz w historyjkę. Do tworzonego obrazu dodaj postać osoby, do której to imię się odnosi. Aby lepiej zapamiętać osobę, zwróć uwagę na jej cechy szczególne i wyolbrzym je. PoniŜej przykładowa lista skojarzeń, których ja uŝywam (Tobie proponuję tworzenie swoich skojarzeń, bo takie są najlepsze!): ALICJA to ta z krainy czarów... obrazy... ANETA z której głowy wyrasta piękna, dłuuuga antena (TV? a moŝe jak u marsjan?) ANIA sceneria Ani z zielonego wzgórza; pola, pagórki, króliki ANTONI opija się Tonikiem Ani ARTUR gość który jedzie na wielkim Turze (przodek krowy), na ramieniu siedzi Ara (papuga) która głośno kracze (wymawiając jego imię) BARTEK Wielka Barka naładowana Tekami, a na niej siedzi okrakiem Bartek i macha nogami BŁAśEJ przebrany za Błazna (takiego dworskiego) DANEK serek Danio? DANIEL dla mnie to gatunek jelenia, więc oczywiste Ŝe wyrasta z głowy poroŝe DOMINIK w piaskownicy pełnej DOMINA EMILKA Milka (krówka z reklamy) EWA ta od Adama, i odpowiednia scena... GRZEŚ taki wafelek... na nim zdjęcie Grzesia HUBERT z czoła wyrasta wielka Huba (taka jak na drzewie) JANEK Janosik, skacze wokół ogniska i macha ciupagą JAREK widzę Kolorowy Jarmarek i targującego się Jarka KAMIL Ka (wąŝ z filmu o dŝungli) Milowej długości (wielki obraz...), z nim miota się Kamil KAROLINA znak na czole Karo (z kart) i opleciona Lina wokół głowy itd KRZYSZTOF sławny obraz Krzyk, na którym Krzyś (jako ta postać) zamiast krzyczeć objada się Toffi KUBA Cygaro i charakteryzacja na Fidela Castro wystarczy... MACIEK gość, który Ma Ciek (który wypływa z pewnego miejsca, stwórz swój obraz) MAGDA Mag Daje mi... [coś] MIREK widzę wielką, kosmiczną stację MIR krąŝącą wokół głowy Mirka MONIKA Mona (ta z obrazu) z wielkim znakiem Nike (coś dla dresów moŝna teŝ ją odpowiednio przebrać) PATRYK Patyk który Ryczy PAWEŁ taki wielki, dumny PAW 14

15 PIOTR Piotruś Pan, z bajki RENIA obraz rzeki REN z moją nową koleŝanką która próbuje mnie wciągnąć TOMEK Tomcio paluszek... Ew. ten z serii ksiąŝek, lub Tom taki kot z bajek ULA to oczywiście dziewczyna z Ulem i rojem pszczół WITEK tak jak pierwotniak, ma duuuŝo długich witek ZBYSZEK Zbyszko z Bogdańca (jeszcze z lektury mi został obraz), czyli rycerz ZYGMUNT wdrapuje się na kolumnę Zygmunta w celu... [cenzura ;) ] Nazwiska zapamiętujemy w podobny sposób. Jeśli jest długie podziel je na części i kaŝdą z nich połącz za pomocą historyjki. Połącz wizerunek osoby z imieniem i nazwiskiem. Powodzenia! - dotyczy takŝe punktów 5.2 i Mnemotechniki w Praktyce II Zapamiętywanie Dat PoniŜej gotowe przykłady zastosowania mnemotechnik w zapamiętywaniu dat historycznych. Do zapamiętania metodą podstawników (osobiście nie uŝywam tej metody, zaraz dowiesz się dlaczego): 1569 Unia Lubelska => Szeroką autostradą jedzie wolno kilkanaście samochodów marki Lublin, ludziska się obejmują, uśmiechają i krzyczą głośno: Unia, Unia! Niech Ŝyje Unia! Na wiwat odpalają rakietę (1), którą przymocowali na wędce (5) Ŝeby ją potem odzyskać. Jednak wpada ona do pobliskiego jeziora, skąd wyciągają całą sieć pełną muszli (6). Co dziwne (ach ten postęp cywilizacyjny) muszle naleŝą do ślimaków które rozmawiają przez telefony (9) ze sobą, złoszcząc się na ludzi Sejm Piotrkowski => w sejmie siedzą i zawzięcie dyskutują Piotrki (takie, jakich znasz lub klon Piotrusia Pana), kaŝdy do głosowania zamiast podnosić rękę odpala rakietę (1), robiąc mnóstwo hałasu. z nudów wędkują (5) za oknem, a na wędkę zamiast przynęty zakłada się kurze jajka (0), które najczęściej z rozmachu rozbijają się o przepływające obok Ŝaglówki (4) Pokój Toruński => Na toruński rynek wlatuje olbrzymia rakieta (1), która rozwala brzeg pobliskiej rzeki i wpływa na rynek Ŝaglówka, która zamiast masztów ma dwie wyrzutnie rakiet (11), odpalane na cześć pokoju. Wszyscy krzyczą pokój, pokój i rozdają toruńskie pierniki. W tym systemie jeśli wiadomo Ŝe sytuacja wydarzyła się w tysiąc... którymś roku, najlepiej ominąć jedynkę. Podobnie jak z pamiętaniem dat urodzin Główny System Pamięciowy A to moja ulubiona metoda, czyli GSP w praktyce: (Wystarczą tu tyko 2 obrazy + skojarzenie z sytuacją.) Główny System Pamięciowy (GSP) polega na zastąpieniu cyfr literami alfabetu (spółgłoski), oraz stworzeniu zakładek pamięciowych: 0 z, s 1 t, d 2 n 3 m 4 r 5 l 6 j 7 k, g 8 f, w 9 p, b 15

16 Warto, nauczyć się tych zamienników, bo stanowią one bazę do nauki całego systemu. Aby zapamiętać literki, moŝna albo na logikę (0 z bo zero zaczyna się na literkę Z, 1 ma jedną kreskę tak jak t, d; 2 ma dwie tak jak n; 3 ma trzy kreski jak m; w słowie cztery główną głoską jest r; w rzymskiej liczbie L (50) jest 5; 6 pisana ręcznie jest lustrzanym odbiciem J; K to dwie ułoŝone 7; 8 pisane ręcznie ma dwie pętelki, jedna nad drugą jak 8; p i b są podobne do 9. MoŜna teŝ zapamiętać zdanie (które nie ma sensu, ale właśnie dlatego łatwo jest zapamiętać): TeN MuR LeJe KaFle BoSo lub ToNa MoReLi i JuKa w BaZiach 1138 Bolesław Krzywousty dzieli PL między synów (podział dzielnicowy) (TT MW) => TaTa siedząc na tronie, w koronie, z Krzywą gębą (zniesmaczenie?) montuje sobie na koronie gniazdo MeW. One srają po nim i głośno krzyczą, latając wokół głowy, aŝ z tego wkurwienia bierze mapę Polski i olbrzymią siekierę i dzieli na kawałki. Rozdaje potem synom Koronacja Łokietka (TM NS) => Gość w olbrzymich nałokietnikach siedzi przed tronem i ma problem z mózgiem który jest b. płynny (wodomózgowie?). Więc nakładają mu na łeb wielką, złotą (jak korona) TaMę (która ma wyglądać na koronę) Ŝeby mu nie wypłynął. Ale i tak zaczyna wypływać NoSem... fuj Hołd Pruski (TL NL) => Stado prusaków (takie podobne do karaluchów) obsiada wszystkie TaLerze w domu i zaczynają Hołdować nadlatującemu NoLowi (UFO po polsku). Na największym talerzu ląduje NoL i wysiada z niego odziany w srebrny skafander Prusak 1791 Uchwalenie Konstytucji 3 Maja (TK BT) => Nadlatują 3 wielkie pszczółki Maje nad sejm, kaŝda trzyma i wymachuje wielkimi TeKami (w których są potrzebne papiery). Przygotowują wiekie BuTy, jako urny do których głosujący oddają swoje głosy. Potem wyciągają z tych butów, liczą i ogłaszają uchwałę. Potem maje wkładają buciory na nogi, biorą teki i latają po mieście chwalić się konstytucją Zamach majowy (TB NJ) => Organizują turniej. Na wielkiej TuBie krzyczą: zamach! zamach! weź zamach! i poganiają wielkim NahaJem stado pszczółek Maj. One biorą wielki zamach i rzucają się na agresorów. + zapach majowych kwiatów 5.4. Sposób na zapamiętanie liczby Π Ludzie aby ułatwić sobie zapamiętanie liczby Π (pi) zaczęli wymyślać wierszyki. Liczby liter w poszczególnych wyrazach odpowiadają cyfrom zajmującym kolejne miejsca w liczbie Pi. Polski dwuwiersz nieznanego autora: Kto z woli i myśli zapragnie Pi spisać cyfry, ten spisze... 3, Wiersz K.Cwojdzińskiego: Kuć i orać w dzień zawzięcie, Bo plonów niema bez trudu Złocisty szczęścia okręcie Kołyszesz... Kuć. My nie czekajmy cudu Robota to potęga ludu. (W tym wierszu niema pisane jest razem - wynika to z tego, Ŝe wiersz ten pochodzi jeszcze z czasów przed reformą polskiej ortografii ).

17 5.5. Powtarzanie Nie wiem czy słyszałeś juŝ o tak zwanej krzywej zapominania. Być moŝe wiesz, Ŝe posiadamy dwie podstawowe rodzaje pamięci - pamięć długotrwałą - LTM (Long Term Memory) i krótkotrwałą - STM (Short Term Memory). OtóŜ juŝ wiele lat temu, badania potwierdziły, Ŝe mózg najlepiej utrwala zapamiętaną informację (przenosząc z STM do LTM), jeśli robisz powtórki w określonych odstępach czasu od momentu uczenia. Opracowano więc tzw. krzywą zapominania, wg której najlepiej jest powtarzać materiał. Najczęściej przyjmuje się, Ŝe materiał powinien być powtarzany po upływie: 10 minut, 1 godziny, 24 godzin, 48 godzin, tygodnia, miesiąca, 6 miesięcy i roku. Zapewni to utrwalenie wiedzy w pamięci długotrwałej Internetowy kurs skutecznego zapamiętywania 17

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE

SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE CELE: 1. Uświadomienie dzieciom wpływu aktywności fizycznej na stan zdrowia, prawidłowy rozwój i samopoczucie. 2. Ćwiczenie umiejętności dodawania i odejmowania w przedziale

Bardziej szczegółowo

UMIEJĘTNOŚCI PREZENTACYJNE

UMIEJĘTNOŚCI PREZENTACYJNE UMIEJĘTNOŚCI PREZENTACYJNE W największym skrócie prezentacja to pokaz. Dlatego pamiętaj, Ŝe prezentacja jest przedstawieniem, w którym grasz główną rolę. RóŜnica polega na tym, Ŝe celem twojego przedstawienia

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dla rodziców dzieci, które mają trudności w koncentracji uwagi

Wskazówki dla rodziców dzieci, które mają trudności w koncentracji uwagi Wskazówki dla rodziców dzieci, które mają trudności w koncentracji uwagi UWAGA U DZIECI W WIEKU SZKOLNYM SZKOŁA PODSTAWOWA Gdy dziecko rozpoczyna naukę w szkole podstawowej wymaga się od niego większej

Bardziej szczegółowo

Jak dobrze przygotować się do sprawdzianu i egzaminu? Jak pokonać stres egzaminacyjny?

Jak dobrze przygotować się do sprawdzianu i egzaminu? Jak pokonać stres egzaminacyjny? Jak dobrze przygotować się do sprawdzianu i egzaminu? Jak pokonać stres egzaminacyjny? Vademecum szóstoklasisty i gimnazjalisty Jolanta Wieczorek-Wilińska Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi im. Janusza

Bardziej szczegółowo

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroków do poprawy szybkości uderzeń i wytrzymałości rąk 1 krok - Kołowrotek Zauważyłem jak niektóre osoby ćwicząc sztuki walki mają problem

Bardziej szczegółowo

Trening orientacji przestrzennej

Trening orientacji przestrzennej Dla rodziców Trening orientacji przestrzennej W procesie zdobywania i przetwarzania wiadomości oraz nabywania różnych umiejętności szkolnych niezwykle ważne miejsce zajmują prawidłowe funkcjonowanie na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia orientacji przestrzennej

Ćwiczenia orientacji przestrzennej Dla Rodziców Ćwiczenia orientacji przestrzennej Istotne miejsce w procesie zdobywania i przetwarzania wiadomości oraz nabywania umiejętności szkolnych ma prawidłowe funkcjonowanie na poziomie koordynacji

Bardziej szczegółowo

Ułamki? To proste 140-2511

Ułamki? To proste 140-2511 IMPORTER: educarium spółka z o.o. ul. Grunwaldzka 207, 85-451 Bydgoszcz tel. (52) 320-06-40, 322-48-13 fax (52) 321-02-51 e-mail: info@educarium.pl portal edukacyjny: www.educarium.pl sklep internetowy:

Bardziej szczegółowo

Tyle się uczyłem, a dostałem jedynkę! SKUTECZNA NAUKA. Wczoraj wszystko umiałam, dziś znowu mi nie poszło!

Tyle się uczyłem, a dostałem jedynkę! SKUTECZNA NAUKA. Wczoraj wszystko umiałam, dziś znowu mi nie poszło! Tyle się uczyłem, a dostałem jedynkę! SKUTECZNA NAUKA Wczoraj wszystko umiałam, dziś znowu mi nie poszło! To jakie będą efekty naszej nauki zależy od wielu czynników Nastawienie Motywacja Predyspozycje

Bardziej szczegółowo

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne W celu zbadania efektywności uczenia się, przygotowałam i przeprowadziłam wśród uczniów mojej klasy ankietę na temat Czy potrafisz się uczyć?. Test przeprowadziłam

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Wszyscy dla wszystkich, czyli o tych, którzy ksiąŝki kochają

Wszyscy dla wszystkich, czyli o tych, którzy ksiąŝki kochają Autor: GraŜyna Modrzewska Wszyscy dla wszystkich, czyli o tych, którzy ksiąŝki kochają CEL GŁÓWNY: Zapoznanie dzieci z zawodami związanym z powstawaniem i rozpowszechnianiem ksiąŝek. CELE OPERACYJNE po

Bardziej szczegółowo

Jak trenować z dzieckiem koncentracje uwagi?

Jak trenować z dzieckiem koncentracje uwagi? Jak trenować z dzieckiem koncentracje uwagi? Umiejętność koncentracji można ćwiczyć, ale wymaga to wysiłku zarówno ze strony dziecka, jak i rodzica wspierającego i motywującego je do tej pracy. Obranie

Bardziej szczegółowo

Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów klas V-VI SP nr 1 i SP nr 2 w Mińsku Mazowieckim Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i

Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów klas V-VI SP nr 1 i SP nr 2 w Mińsku Mazowieckim Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów klas V-VI SP nr 1 i SP nr 2 w Mińsku Mazowieckim Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Pomocy Q Zmianom Urząd Miasta Mińsk Mazowiecki Projekt finansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ TERAPEUTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMU WZORY I OBRAZKI M. FROSTIG, D. HORNE

SCENARIUSZ ZAJĘĆ TERAPEUTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMU WZORY I OBRAZKI M. FROSTIG, D. HORNE SCENARIUSZ ZAJĘĆ TERAPEUTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMU WZORY I OBRAZKI M. FROSTIG, D. HORNE 1. Uczeń: Bogumił Z. 2. Data realizacji: 29 marca 2012 roku 3. Czas trwania: 30 min. 4. Prowadzący: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ KAŻDY PIERWSZAK CHCE ZOSTAĆ SIŁACZKIEM

SCENARIUSZ KAŻDY PIERWSZAK CHCE ZOSTAĆ SIŁACZKIEM SCENARIUSZ KAŻDY PIERWSZAK CHCE ZOSTAĆ SIŁACZKIEM CELE: 1. Uświadomienie dzieciom wpływu aktywności fizycznej na stan zdrowia, prawidłowy rozwój i samopoczucie. 2. Zwiększanie sprawności fizycznej: rozwijanie

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE CZYTANIA

DOSKONALENIE CZYTANIA DOSKONALENIE CZYTANIA RODZICU! Jeżeli Twoje dziecko ma trudności w nauce czytania, porozmawiaj z pedagogiem szkolnym lub ze specjalistą w poradni psychologiczno-pedagogicznej, którzy wyjaśnią przyczyny

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

Stres jego przyczyny i wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, przeciwdziałanie.

Stres jego przyczyny i wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, przeciwdziałanie. Stres jego przyczyny i wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, przeciwdziałanie. Martyna Gąsiorowska II GB CO TO JEST STRES?... 3 JAK SIĘ OBJAWIA STRES?... 3 CZY STRES JEST POTRZEBNY?... 3 JAK WALCZYĆ

Bardziej szczegółowo

Bieganie dla początkujących

Bieganie dla początkujących Bieganie dla początkujących Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT Spis treści Wstęp...2 Rola diety...3 Plan Treningowy...5 Zasady treningu:...6 Dni z zalecanym odpoczynkiem lub innym sportem...7 Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla uczniów klasy I Zespołu Szkół w Rząsce Szkoła Podstawowa im. Wandy Rutkiewicz rok szkolny 2014/2015 nauczyciel mgr Romana Danak 1. Obowiązkowe

Bardziej szczegółowo

Zabawy matematyczne 2

Zabawy matematyczne 2 Dla rodziców Zabawy matematyczne Głównymi celami zabaw matematycznych są rozwijanie zdolności poznawczych i samodzielnego logicznego myślenia dziecka oraz rozumienie określonych podstawowych pojęć matematycznych

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H

Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole A D E L E F A B E R E L A I N E M A Z L I S H ZAMIAST ZAPRZECZAĆ UCZUCIOM NAZWIJ JE ZAMIAST -Tu jest za dużo słów. -Bzdura. Wszystkie słowa są łatwe.

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

Runda 5: zmiana planszy: < < i 6 rzutów.

Runda 5: zmiana planszy: < < i 6 rzutów. 1. Gry dotyczące systemu dziesiętnego Pomoce: kostka dziesięciościenna i/albo karty z cyframi. KaŜdy rywalizuje z kaŝdym. KaŜdy gracz rysuje planszę: Prowadzący rzuca dziesięciościenną kostką albo losuje

Bardziej szczegółowo

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec Trening rozwoju osobistego przez Internet Chcesz zmienić swoje

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz AQ. wersja dla młodzieży 12-15 lat. Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):...

Kwestionariusz AQ. wersja dla młodzieży 12-15 lat. Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):... Kwestionariusz AQ wersja dla młodzieży 12-15 lat Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):... Płeć osoby wypełniającej kwestionariusz:... Wiek:... Wykształcenie

Bardziej szczegółowo

Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa, gdyŝ:

Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa, gdyŝ: PRACA PRZY KOMPUTERZE Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy O czym naleŝy wiedzieć i pamiętać Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa,

Bardziej szczegółowo

Cenne informacje dla rodziców

Cenne informacje dla rodziców Cenne informacje dla rodziców Rok szkolny 2014/2015 Co trzylatek umieć powinien -Posługuje się określeniami odnoszącymi się do kierunków w przestrzeni (na, pod, za, przed). -Klasyfikuje przedmioty ze względu

Bardziej szczegółowo

Konik polny. Zespół HABA - twórcy produktów dla dzieci. w Krainie Cyferek Niemowlęta & Małe dzieci. Instrukcja gry 4838. Prezenty. Biżuteria dziecięca

Konik polny. Zespół HABA - twórcy produktów dla dzieci. w Krainie Cyferek Niemowlęta & Małe dzieci. Instrukcja gry 4838. Prezenty. Biżuteria dziecięca Zespół HABA - twórcy produktów dla dzieci Instrukcja gry 4838 Konik polny w Krainie Cyferek Niemowlęta & Małe dzieci Prezenty Dzieci poznają świat w zabawie. HABA towarzyszy im w tym z ofertą gier i zabawek

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ Legenda Ile Babia Góra ma wierzchołków?.

TYTUŁ Legenda Ile Babia Góra ma wierzchołków?. Scenariusz opracowany w ramach projektu Opowieści, legendy, podania TYTUŁ Legenda Ile Babia Góra ma. Cykl zajęć: Opowieści, legendy, podania. Cele: ustalenie kolejności zdarzeń w legendzie, ustalenie głównych

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT. TEMAT: Cudaczek nauka pisania litery C w oparciu o piosenkę.

KONSPEKT. TEMAT: Cudaczek nauka pisania litery C w oparciu o piosenkę. KONSPEKT TEMAT: Cudaczek nauka pisania litery C w oparciu o piosenkę. CEL OGÓLNY: Usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowo-słuchowej. Wyrabianie sprawności pisania litery C. CELE OPERACYJNE: uczeń: -

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Autorka: Katarzyna Rożek Copyright by Literat

Autorka: Katarzyna Rożek Copyright by Literat Dziwne pytania...2 Spółdzielnia mieszkaniowa 4 Pif-paf!...6 Świstaki i świetliki 8 Bar mleczny...10 Karteczki 12 Tylko pytania...14 Bitwa o proporce 16 KIM...18 Wyścigi konne 20 Układanie liny...22 Balony

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI 11 PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI Zabawki jako pomoce dydaktyczne Proponowane ćwiczenia Cyfry MATEMATYKA: cyfry ĆWICZENIA PSYCHOMOTORYCZNE: znajomość cyfr we wczesnym wieku ŚRODEK WYRAZU: muzyka koordynacja

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji. Przebieg zajęć: czas całkowity 90 minut. I. Rozpoczęcie zajęć 20 minut

Konspekt lekcji. Przebieg zajęć: czas całkowity 90 minut. I. Rozpoczęcie zajęć 20 minut Konspekt lekcji Poziom: Szkoła Podstawowa Klasa: 3 Liczebność klasy: 6-8 uczniów Wiek uczniów: 6-8 lat Ilość nauczycieli: 1 nauczyciel-wychowawca, 3 nauczycieli wspomagających Przedmiot: język angielski

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

Przykłady zastosowań funkcji tekstowych w arkuszu kalkulacyjnym

Przykłady zastosowań funkcji tekstowych w arkuszu kalkulacyjnym S t r o n a 1 Bożena Ignatowska Przykłady zastosowań funkcji tekstowych w arkuszu kalkulacyjnym Wprowadzenie W artykule zostaną omówione zagadnienia związane z wykorzystaniem funkcji tekstowych w arkuszu

Bardziej szczegółowo

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk.

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk. 3.2 Ruch prostoliniowy jednostajny Kiedy obserwujemy ruch samochodu po drodze między dwoma tunelami, albo ruch bąbelka powietrza ku górze w szklance wody mineralnej, jest to ruch po linii prostej. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! opracowanie Dorota Tłoczkowska, Warszawa luty 2007 r.

Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! opracowanie Dorota Tłoczkowska, Warszawa luty 2007 r. Przekazywanie i zdobywanie informacji jest ważne! Zdobywanie informacji Wszyscy potrzebujemy różnych informacji. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mają większa trudność, żeby zdobyć potrzebne im

Bardziej szczegółowo

PAMIĘĆ I MNEMOTECHNIKI

PAMIĘĆ I MNEMOTECHNIKI PAMIĘĆ I MNEMOTECHNIKI Witamy Zapraszamy na następne lekcje w dziale pamięć i mnemotechniki. W tym miesiącu poznamy pierwszą mnemotechnikę Łańcuchową Metodę Skojarzeń. Już na tych zajęcia przekonasz się,

Bardziej szczegółowo

Word ćwiczenia ZADANIE 1

Word ćwiczenia ZADANIE 1 Word ćwiczenia ZADANIE 1 1. Otworzyć nowy dokument i zapisać go pod nazwą tekst.doc 2. Wpisać przedstawiony poniŝej tekst. KaŜda linijka ma stanowić odrębny akapit! To jest ćwiczenie sprawdzające i utrwalające

Bardziej szczegółowo

Temat: Telewizja to wróg, czy przyjaciel?

Temat: Telewizja to wróg, czy przyjaciel? Zestaw zdającego egzaminu Pytania rozluźniające: Zestaw 1 1. tétel 1/2. oldal 1. Nie miałeś (miałaś) wczoraj kłopotu z zaśnięciem? 2. Co dziś jadłeś (jadłaś) na śniadanie? 3. Były dziś korki na mieście

Bardziej szczegółowo

Trening tchoukballu. Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl. Opracowanie: Mikołaj Karolczak

Trening tchoukballu. Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl. Opracowanie: Mikołaj Karolczak Trening tchoukballu Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl 009 Opracowanie: Mikołaj Karolczak Oznaczenia: zawodnik drużyny atakującej zawodnik drużyny atakującej (z piłką) zawodnik drużyny broniącej

Bardziej szczegółowo

Opracowano w CIiPKZ w Krakowie na podstawie literatury wymienionej w informacji

Opracowano w CIiPKZ w Krakowie na podstawie literatury wymienionej w informacji MNEMOTECHNIKI - SPOSOBY UŁATWIAJĄCE ZAPAMIĘTYWANIE Zmiany zachodzące we współczesnym społeczeństwie wywierają ogromny wpływ na życie człowieka. Obecnie świat jest wręcz zalewany przez ocean informacji.

Bardziej szczegółowo

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO ZALECENIA DLA NAUCZYCIELI Wiele informacji napisano już na temat dzieci nadpobudliwych psychoruchowo. Postępowanie z nimi wciąż jednak stanowi ogromny problem

Bardziej szczegółowo

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem.

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. 1. Rozpoznawanie i właściwe nazywanie emocji i sposobu, w jaki są powiązane z określonymi

Bardziej szczegółowo

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza Pozycja Seksualna oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza pozycja seksualna. Daje zarówno tobie jak i partnerce maksymalne przeżycia. - do stosowania jeśli chcesz mieć

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Aneta Januchta. Jak poprawić koncentrację uwagi?

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Aneta Januchta. Jak poprawić koncentrację uwagi? Aneta Januchta Jak poprawić koncentrację uwagi? Aneta Januchta absolwentka filologii polskiej na AŚ w Kielcach. Terapeuta pedagogiczny i animator kultury. Pracuje od 2002 r. w Zespole Szkół w Mąchocicach

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Z MATEMATYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM. Temat: Praktyczne zastosowanie twierdzenia Talesa.

SCENARIUSZ LEKCJI Z MATEMATYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM. Temat: Praktyczne zastosowanie twierdzenia Talesa. SCENARIUSZ LEKCJI Z MATEMATYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM Temat: Praktyczne zastosowanie twierdzenia Talesa. 1. Cele lekcji 1. rozwiązywanie zadań z życia codziennego z wykorzystaniem twierdzenia Talesa,

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis Poszukiwanie skarbu Liczba osób: 1 + 1. Opis Na dworze, w różnych miejscach (drzewa, krzaki, kamienie, kępki trawy), chowamy jakiś przedmiot. Zależnie od naszych intencji może to być rzecz znana dziecku,

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia:

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia: Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: godziny Miejsce szkolenia: Cel główny szkolenia: a) Zdobycie wiedzy i umiejętności: - komunikacji z klientem - etapów schematów sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ABC komputera i Internetu

ABC komputera i Internetu ABC komputera i Internetu Spotkanie Agenda spotkania: o sobie wstęp obsługa komputera podstawy korzystania z Internetu Pamiętaj, jeśli czegoś nie rozumiesz, pytaj od razu. Do czego potrzebny jest nam Internet?

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Szybkie, a wolne czytanie? Różnice.

Szybkie, a wolne czytanie? Różnice. 1 Szybkie, a wolne czytanie? Różnice. 1. Pole widzenia Rzecz oczywista. Mając szersze pole widzenia, widzimy więcej tekstu naraz. Czyli: Szersze pole widzenia = szybsze czytanie 2. Rozumienie tekstu. Jeśli

Bardziej szczegółowo

Jak puttować skutecznie z każdej odległości

Jak puttować skutecznie z każdej odległości Jak puttować skutecznie z każdej odległości O tym, że putting jest jednym z najważniejszych elementów gry w golfa wie każdy golfista. Putty z dystansu 3-4 stóp są generalnie wbijane do dołka przez większość

Bardziej szczegółowo

1. Formułuje krótkie wypowiedzi ze zdań prostych w większości poprawnie zbudowanych na tematy bliskie uczniowi, związane z ilustracjami.

1. Formułuje krótkie wypowiedzi ze zdań prostych w większości poprawnie zbudowanych na tematy bliskie uczniowi, związane z ilustracjami. UMIEJĘTOŚCI WSPANIALE BARDZO DOBRZE DOBRZE PRACUJ WIĘCEJ JESZCZE NIE POTRAFISZ 1 2 3 4 5 6 MÓWIENIE 1.Samodzielnie bogatym słownictwem, wypowiada się na temat treści literackiego, określa jego nastrój,

Bardziej szczegółowo

Pokonaj Stres darmowy kurs internetowy

Pokonaj Stres darmowy kurs internetowy Pokonaj Stres darmowy kurs internetowy www.pokonajstres.eu 15 najskuteczniejszych sposobów na radzenie sobie ze stresem Lekcja 5 Jak łatwo pozbyć się stresu w naturalny sposób? (nawet jeśli uważasz, że

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN Agnieszka Janielak 1 PROJEKT EDUKACYJNY Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN CELE OGÓLNE: 1. Rozwijanie wrażliwości muzycznej. 2. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Odpowiednio zbudowany brzuch wspomaga nasz bieg. Silne mięśnie brzucha informują wszystkich o naszej wysokiej formie. Trening brzucha powinniśmy wykonywać co

Bardziej szczegółowo

Formatowanie komórek

Formatowanie komórek Formatowanie komórek 3.4 Formatowanie komórek Praca w MS Excel 2010 byłaby bardzo uciążliwa gdyby nie formatowanie. Duże ilości danych sprawiają, iż nasz arkusz staje się coraz pełniejszy, a my nie mamy

Bardziej szczegółowo

Klasa II, edukacja społeczna, krąg tematyczny Stolice mojej Ojczyzny Temat: Warszawa stolica Polski

Klasa II, edukacja społeczna, krąg tematyczny Stolice mojej Ojczyzny Temat: Warszawa stolica Polski 1 Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie, PAKIET 46, SCENARIUSZE LEKCJI, nazwa zasobu: nauczyciel_2_46, do zastosowania z: uczeń_2_46 (materiały dla ucznia), pomoce multimedialne zgromadzone na www.matematycznawyspa.pl:

Bardziej szczegółowo

Jak założyć Pneumo Pro. Delikatnie otwórz klips uchwytu. Ostrożnie wsuń uchwyt na główkę fletu jak pokazano.

Jak założyć Pneumo Pro. Delikatnie otwórz klips uchwytu. Ostrożnie wsuń uchwyt na główkę fletu jak pokazano. Jak założyć Pneumo Pro Delikatnie otwórz klips uchwytu Ostrożnie wsuń uchwyt na główkę fletu jak pokazano. W celu uzyskania właściwego położenia, ustaw tę płaską powierzchnię równolegle do podłogi lub

Bardziej szczegółowo

Poradnik pedagoga. Mapa myśli notatka nielinearna

Poradnik pedagoga. Mapa myśli notatka nielinearna Poradnik pedagoga Techniki szybkiego uczenia się Skuteczne i szybkie uczenie się wymaga wypracowania indywidualnej strategii. Zapraszam do zapoznania się z wybranymi technikami szybkiego uczenia się. Notatka

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA ŚREDNIA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA Cel ogólny: tworzenie form 2 osoby l.poj. trybu rozkazującego. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ

Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ Lekcja 5 - PROGRAMOWANIE NOWICJUSZ 1 Programowanie i program według Baltiego Najpierw sprawdźmy jak program Baltie definiuje pojęcia programowania i programu: Programowanie jest najwyższym trybem Baltiego.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Szkoła Podstawowa nr 12 im. Mariana Batki w Łodzi 1. Kryteria oceniania z języka angielskiego zostały opracowane zgodnie ze Statutem Szkoły oraz

Bardziej szczegółowo

Podstawy pracy z edytorem tekstu. na przykładzie Open Office

Podstawy pracy z edytorem tekstu. na przykładzie Open Office Podstawy pracy z edytorem tekstu na przykładzie Open Office inż. Krzysztof Głaz krzysztof.glaz@gmail.com http://krzysztofglaz.eu.org Wprowadzenie Dokument ten został napisany jako pomoc dla osób, które

Bardziej szczegółowo

Gdy dziecko często wpada w złość

Gdy dziecko często wpada w złość ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM Agnieszka Cieślak Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Streszczenie Referat w prosty sposób przedstawia niekonwencjonalne sposoby mnożenia liczb. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu!

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! Sukces na Twoich warunkach Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! "Naszą najgłębszą obawą nie jest to, że jesteśmy zbyt słabi, ale to, że jesteśmy zbyt potężni. To nasz blask nas przeraża, nie ciemność.

Bardziej szczegółowo

TRENING BIEGOWY. Przykładowy pierwszy tydzień treningowy mógłby wyglądać następująco:

TRENING BIEGOWY. Przykładowy pierwszy tydzień treningowy mógłby wyglądać następująco: TRENING BIEGOWY Pierwszym krokiem przed rozpoczęciem treningu biegowego jest przeprowadzenie wstępnych badań lekarskich, aby przekonać się czy nie ma jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do uprawiania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Metody: aktywizujące: burza mózgów, pogadanka, działanie praktyczne, obserwacja, problemowa,

Scenariusz zajęć. Metody: aktywizujące: burza mózgów, pogadanka, działanie praktyczne, obserwacja, problemowa, Scenariusz zajęć klasa I wrzesień - blok 2 - dzień 5 - Strona1 klasa I wrzesień - blok 2 - dzień 5 Scenariusz zajęć Blok tygodniowy: Nasze bezpieczeństwo. Temat dnia: Wielkie pytania małych ludzi - spotkanie

Bardziej szczegółowo

8-7 obrazków - 3 punkty 6 5 obrazków 2 punkty 4 i mniej 1 punkt

8-7 obrazków - 3 punkty 6 5 obrazków 2 punkty 4 i mniej 1 punkt Diagnoza wstępna ucznia klasy pierwszej Imię i nazwisko ucznia. Klasa Dojrzałość społeczno- emocjonalna Zachowania dzieci Liczba punktów otocz łatwo nawiązuje kontakty z rówieśnikami 0 1 chętnie uczestniczy

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO SZKOŁA EMOCJI. Ewa Danuta Bia ek

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO SZKOŁA EMOCJI. Ewa Danuta Bia ek WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE SZKOŁA EMOCJI Ewa Danuta Bia ek 2 Ewa Danuta Białek Szkoła emocji CYKL WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO: SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE 3

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i obsługi gotowych szablonów aukcji allegro oraz szablonów na zamówienie

Instrukcja instalacji i obsługi gotowych szablonów aukcji allegro oraz szablonów na zamówienie Instrukcja instalacji i obsługi gotowych szablonów aukcji allegro oraz szablonów na zamówienie Spis treści: I. Wprowadzenie...2 II. Instrukcja instalacji szablonu aukcji Allegro.3 III. Jak wystawiać przedmioty

Bardziej szczegółowo

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym i w pracy www.dorotasoida.pl 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA

DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA Postawa ciała to indywidualny układ ciała jaki przyjmuje człowiek w swobodnej, nawykowej pozycji stojącej. Postawa ciała zmienia się w ciągu całego życia. Zmiany te zależą

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia z podstawy programowej

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia z podstawy programowej SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Nasze zmysly Jakie to wszystko ciekawe tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko. pod spodem: semestr VI TUZ

4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko. pod spodem: semestr VI TUZ 4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko pod spodem: semestr VI TUZ linijka odstępu i tłustym drukiem: temat prezentacji niżej tłustym drukiem: Literatura podmiotu: i wymieniamy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Najskuteczniejsze sposoby nauki języków obcych

Najskuteczniejsze sposoby nauki języków obcych HELLO! Najskuteczniejsze sposoby nauki języków obcych BONJOUR! god dag GUTEN TAG! Привет! HOLA! CIAO! Spis wskazówek cel powtarzanie wizualizacja, skojarzenia, wyobraźnia określ swój typ uczenia się oglądaj

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Moduł VI. Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby

Scenariusz zajęć. Moduł VI. Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Scenariusz zajęć Moduł VI Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Moduł VI Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Cele ogólne: przypomnienie i utrwalenie poznanych wcześniej poleceń i konstrukcji języka

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Ewa Sprawka

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Ewa Sprawka Ewa Sprawka SCENARIUSZ ZAJĘĆ Typ szkoły: podstawowa Etap kształcenia: II, klasa V (dziewczęta) Rodzaj zajęć: lekcja wychowania fizycznego Temat zajęć: Fryderyk Chopin w pierwszej klasie Metody kształcenia:

Bardziej szczegółowo

1. rozłóż karty w wachlarz obrazkami do dołu i poproś widza, aby wybrał 1 kartę,

1. rozłóż karty w wachlarz obrazkami do dołu i poproś widza, aby wybrał 1 kartę, Sztuczka nr 1 STUKNIJ PALCEM + 1 karta krótka Tajne przygotowania: Krótszą kartę połóż na wierzchu talii 1. rozłóż karty w wachlarz obrazkami do dołu i poproś widza, aby wybrał 1 kartę, 2. złóż z powrotem

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji matematyki kl. II.

Konspekt lekcji matematyki kl. II. Konspekt lekcji matematyki kl. II. Temat lekcji: Dodawanie i odejmowanie w zakresie 20 z przekroczeniem progu dziesiątkowego. Cele dydaktyczne: - doskonalenie umiejętności dodawania i odejmowania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA Jak się uczyć "Moja Głowa Mój sukces" zarządzanie własnym procesem uczenia się Warszawa, zarządzanie 27 28 własnym września procesem 2012 r. uczenia się prowadzące: Iwona Klimek Małgorzata Terlecka WIEDZA

Bardziej szczegółowo

Lena Szuluk 3a Internet Oszuści w Internecie Plączą się po świecie W sieci jest pełno zagadek

Lena Szuluk 3a Internet Oszuści w Internecie Plączą się po świecie W sieci jest pełno zagadek Lena Szuluk 3a Internet Oszuści w Internecie Plączą się po świecie W sieci jest pełno zagadek wiersze uczniów dla trzecich, które powstały w ramach obchodów DNI BEZPIECZNEGO INTERNETU 2014 w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo