Darmowy fragment

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Darmowy fragment"

Transkrypt

1

2 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Recenzent: dr hab. Jacek J. Błeszyński prof. UMK i WSEZ w Łodzi Redakcja wydawnicza: Zuzanna Bochenek Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska ISBN Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (012) , fax (012) Wydanie I, Kraków 2009

3 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1 Tożsamość pedagogiki specjalnej jako nauki Istota pedagogiki specjalnej... 9 Status teoretyczny pedagogiki specjalnej jako nauki Terminologia w pedagogice specjalnej Podstawowe pojęcia związane z pedagogiką specjalną Zapamiętaj Poćwicz Przeczytaj Rozdział 2 Systematyka w pedagogice specjalnej Przegląd dotychczasowych stanowisk Współcześnie wyróżniane subdyscypliny pedagogiki specjalnej Zapamiętaj Poćwicz Przeczytaj Rozdział 3 Pedagogika specjalna w perspektywie historycznej Stosunek społeczeństw do osób niepełnosprawnych na przestrzeni dziejów Tradycje polskiej pedagogiki specjalnej Zapamiętaj Poćwicz Przeczytaj... 84

4 6 Spis treści Rozdział 4 Kształcenie specjalne Istota kształcenia specjalnego Specjalne potrzeby edukacyjne Problematyka diagnozy pedagogicznej Cele i zadania kształcenia specjalnego Współczesne przemiany kształcenia specjalnego Kierunki oddziaływań rehabilitacyjnych Działania terapeutyczne Zapamiętaj Poćwicz Przeczytaj Rozdział 5 Człowiek z niepełnosprawnością Pojęcie niepełnosprawności Proces przystosowywania się do niepełnosprawności Złożona sytuacja człowieka z niepełnosprawnością Zapamiętaj Poćwicz Przeczytaj Bibliografi a Spis tabel i schematów Aneks

5 Wstęp Niniejsza książka została napisana z myślą o tych wszystkich, którzy chcieliby zapoznać się z podstawami wiedzy o pedagogice specjalnej. Dziedzina ta, będąca znaczącym elementem nauk pedagogicznych, posiada długą tradycję i bogaty dorobek. Jednocześnie jest gałęzią dynamicznie się rozwijającą, o szerokich perspektywach. W życiu współczesnym obserwujemy nieodwracalne zjawisko włączania osób niepełnosprawnych w nurt normalnego życia. Społeczeństwo staje się coraz bardziej otwarte. Nikt już nie neguje prawa tych osób do samostanowienia i niezależnego życia. Szczególnie cieszą zmiany, które dokonują się w rzeczywistości oświatowej. Te pozytywne zjawiska muszą iść w parze z przemianami świadomości ludzkiej. Obecnie każdemu pedagogowi niezbędna jest wiedza z zakresu wychowania dzieci, młodzieży i osób dorosłych z niepełnosprawnościami, gdyż spotka się z tymi problemami w swojej pracy pedagogicznej. Konieczne staje się przygotowanie z tej dziedziny już w toku studiów, a później także w trakcie dokształcania się. Ideą napisania tej książki było wyjście naprzeciw tym potrzebom. Publikacja ma charakter propedeutyczny i przedstawia najważniejsze zagadnienia w sposób jasny, ale i syntetyczny. Starano się uwzględniać dorobek pedagogiki specjalnej oraz prezentować zagadnienia w ujęciach najnowszych. Publikacja jest wynikiem poszukiwania przez autorkę własnej koncepcji pedagogiki specjalnej. Spośród bogactwa dorobku teoretycznego pedagogiki specjalnej dokonano wyboru najważniejszych zagadnień. Starano się zainteresować czytelnika tymi problemami, aby później z chęcią sięgnął po literaturę bardziej zaawansowaną. Praca przybliża wiadomości podstawowe dotyczące tożsamości pedagogiki specjalnej jako nauki, zapoznaje z najlepszymi wzorami z przeszłości, zawiera elementarne informacje dotyczące praktyki pedagogicznej oraz ukazuje specyficznie skomplikowaną sytuację człowieka niepełnosprawnego. Starano się zwracać uwagę czytelnika na zagadnienia kluczowe, stosując niejednokrotnie graficzne formy prezentacji treści. Schematy i tabele mają często charakter podsumowujący dane zagadnienie. Tekst wzbogacono o bloki uzupełniające wiedzę odbiorcy, których zadaniem jest rozszerzenie horyzontów myślowych i wzbudzenie refleksji. Czytelnik znajdzie również w treści książki wiele ciekawostek, które powinny urozmaicić lekturę oraz ćwiczenia mobilizujące do aktywności własnej.

6 8 Wstęp Autorka ma nadzieję na zainteresowanie czytelników zagadnieniami teorii i praktyki tej fascynującej dziedziny wiedzy. Marzeniem jej jest, aby książka ta spełniła swoje zadanie, stając się dla jej adresatów pierwszym krokiem do przygody z pedagogiką specjalną. Bydgoszcz, lipiec 2009 Aleksandra Zawiślak

7 Rozdział 1 Tożsamość pedagogiki specjalnej jako nauki Istota pedagogiki specjalnej Pedagogika specjalna posiada wśród nauk pedagogicznych ugruntowaną pozycję oraz niekwestionowany dorobek. Najczęściej określa się ją jako wyspecjalizowany dział pedagogiki ogólnej lub naukę szczegółową pedagogiki, będącą teorią i praktyką wychowania jednostek z odchyleniami od normy. Z racji swego usytuowania w pedagogice jest jednocześnie częścią nauk społecznych (schemat 1). Schemat 1. Miejsce pedagogiki specjalnej w systemie nauk Nauki społeczne Nauki pedagogiczne Pedagogika ogólna Pedagogika specjalna Źródło: opracowanie własne. Jest to dyscyplina naukowa wyrosła na wielowiekowych tradycjach praktycznych, sięgających czasów najdawniejszych, o czym świadczyć mogą liczące ponad

8 10 Wybrane zagadnienia z pedagogiki specjalnej 3000 lat zapisy dotyczące sposobów postępowania z dziećmi upośledzonymi, znalezione na papirusach egipskich czy glinianych i kamiennych tablicach Sumerów i Etrusków. Jednak myśl teoretyczna jest stosunkowo młoda, a formułowana była dopiero od XIX wieku. Możemy też mówić o wyodrębnieniu się w tamtym czasie pedagogiki specjalnej jako zintegrowanej nauki stanowiącej wspólną nadbudowę dla poszczególnych subdyscyplin (Sowa, 1997; Kosakowski, 1996). Jako punkt zwrotny w historii pedagogiki specjalnej wymienia się rok 1861, kiedy ukazał się pierwszy zwarty zarys teoretyczny autorstwa Deinhardta i Georgensa Pedagogika lecznicza ze szczególnym uwzględnieniem idiotyzmu i zakładów dla idiotów. Praca ta zawierała 12 odczytów na temat pedagogiki leczniczej, jej genezy, podstawowych pojęć i zasad oraz postulowała wydzielenie tej nowej nauki jako samodzielnej dyscypliny. Silne związanie przez autorów pedagogiki leczniczej z naukami medycznymi spowodowało, iż dopiero w połowie XX wieku uznano powszechnie bliższe związki pedagogiki specjalnej z naukami pedagogicznymi (Gasik, 1990a, s. 214; Lipkowski, 1996, s. 572). Współcześnie formułowane definicje wyjaśniają zakres problematyki, którą zajmuje się pedagogika specjalna. Tabela 1. Przegląd definicji pedagogiki specjalnej Autor Kazimierz Kirejczyk Otton Lipkowski Władysław Dykcik Józef Sowa Zofia Sękowska Definicja Pedagogika specjalna wyodrębniona z pedagogiki ogólnej jest nauką o wychowaniu i nauczaniu osób ujemnie lub dodatnio odchylonych od normy w tym stopniu, iż wymagają one specjalnego postępowania, w celu zapewnienia im optymalnego, dostępnego dla nich fizycznego, psychicznego i społecznego rozwoju (Kirejczyk, 1981, s. 158). Pedagogika specjalna, jako dział pedagogiki w jej najszerszym znaczeniu, ogranicza się do wychowania jednostek odbiegających od normy i z zaburzeniami, które bez specjalnej pomocy nie mogłyby osiągnąć poziomu rozwoju i przystosowania do zadań społecznych i zawodowych leżących w zakresie ich możliwości. Pedagogika specjalna to więc teoria i praktyka wychowania jednostek upośledzonych (Lipkowski, 1996, s. 572). Pedagogika specjalna jest nauką szczegółową pedagogiki, a jej przedmiotem jest opieka, terapia, kształcenie i wychowanie osób z odchyleniami od normy, najczęściej jednostek mniej sprawnych lub niepełnosprawnych, bez względu na rodzaj, stopień i złożoność objawów oraz przyczyn zaistniałych anomalii, zaburzeń, trudności lub ograniczeń (Dykcik, 1997d, s. 13). Pedagogika specjalna jest to nauka o nauczaniu i wychowaniu jednostek niepełnosprawnych, odbiegających od normy psychicznej lub fizycznej (Sowa, 1997, s. 17). Pedagogika specjalna jest dyscypliną zajmującą się osobami obarczonymi niepełnosprawnością oraz ich rehabilitacją, a także osobami niedostosowanymi społecznie i ich resocjalizacją (Sękowska, 2001, s. 13). Źródło: opracowanie własne.

9 Rozdział 1. Tożsamość pedagogiki specjalnej jako nauki 11 Powyższy krótki przegląd uświadamia, że formułowane są zbliżone definicje, w których zazwyczaj podkreśla się związki z pedagogiką ogólną oraz uwypukla specjalną działalność charakterystyczną dla tej subdyscypliny. Wszystkie definicje zawężają też podmiot działań pedagogiki specjalnej do osób nietypowych. Zauważyć można, iż stosuje się tutaj wymiennie wiele określeń i jak na razie dalecy jesteśmy jeszcze od ujednolicenia terminologii. Jak wyjaśnia Dykcik, Zakres oddziaływania pedagogów specjalnych tradycyjnie dotyczył osób określanych jako upośledzony, opóźniony, niedorozwinięty, niedostosowany, zaniedbany, specjalnej troski lub ich specyficznych właściwości rozwojowo-wychowawczych kwalifikowanych jako utrudnienia, braki, dolegliwości, uszkodzenia, mikrodefekty, dysfunkcje, dysharmonie, dewiacje, zagrożenia itp. (1997d, s. 20). Po przeanalizowaniu obecnego dorobku pedagogiki specjalnej możliwe jest sformułowanie definicji, która odnosiłaby się do współczesnych ujęć problematyki tej dziedziny. Zgodnie z tym myśleniem pedagogika specjalna jest nauką pedagogiczną zajmującą się szeroko pojętą działalnością wychowawczą w odniesieniu do dzieci, młodzieży i osób dorosłych posiadających specjalne potrzeby edukacyjne, których zaspokajanie uzasadnione jest równymi prawami tych osób do edukacji i rehabilitacji. Takie ujęcie zwraca uwagę na pedagogiczny charakter tej dyscypliny wiedzy, odnosząc się do potrzeb edukacyjnych. W rozdziale czwartym zawarto szersze informacje o pojęciu specjalnych potrzeb edukacyjnych. W celu zobrazowania zakresu pedagogiki specjalnej literatura odwołuje się często do pojęcia normy zazwyczaj rozumianej jako: powszechność, masowość, pospolitość, częstość występowania; zgodność z przyjętymi wzorami, nastawieniami, konwencjami, oczekiwaniami czy przepisami; synonim wyrażenia zdrowy psychicznie w odniesieniu do człowieka (Sowa, 1984; Dykcik, 1997d). W tym ujęciu jednostki będące podmiotem pedagogiki specjalnej to te, które nie spełniają kryteriów tzw. normalności (schemat 2). Schemat 2. Podmiot pedagogiki specjalnej z uwzględnieniem kryterium normy Jednostki powyżej normy NORMA Pedagogika specjalna Jednostki poniżej normy Źródło: Dykcik, 1997d, s. 21 po uproszczeniu.

10 12 Wybrane zagadnienia z pedagogiki specjalnej Należy jednak pamiętać, iż odwoływanie się do powyższego kryterium obarczone jest wieloma ograniczeniami, gdyż norma zależna jest od szeregu czynników, takich jak: poziom oświaty i kultury, stopień rozwoju społecznego i ekonomicznego, postęp w zakresie nauki i techniki, tradycja itp. Mogą istnieć różnice w interpretacji zachowania jednostki w zależności od kręgu kulturowego czy środowiskowego. Na przykład jednostka społecznie niedostosowana w środowisku zdemoralizowanym jest traktowana jako normalna, gdyż postępowanie jej nie odbiega od uznanych w tych kręgach norm zwyczajowych i obyczajowych (Lipkowski, 1996, s. 573). Z tego powodu w przeszłości wielu teoretyków wyjaśniało, kto jest podmiotem oddziaływań pedagogiki specjalnej. Na przykład Hulek pisał, iż obejmuje ona: dzieci, które wskutek złego stanu zdrowia, uszkodzenia lub braku analizatorów zmysłowych bądź narządów ruchu, albo też wskutek niewydolności mózgu, wymagają specyficznych metod wychowania, terapii i nauczania; młodzież nieprzystosowaną społecznie i wymagającą specyficznych metod resocjalizacji; dorosłych, potrzebujących rehabilitacji (1969). Sękowska natomiast uznawała, iż osoby będące przedmiotem i podmiotem pedagogiki specjalnej można podzielić najogólniej na: mające trudności w poznawaniu świata i komunikowaniu się z nim wskutek braku lub uszkodzenia analizatorów zmysłowych; te, u których procesy poznawcze przebiegają w sposób nieprawidłowy, wskutek czego mają nieadekwatny do rzeczywistości obraz poznawczy, ograniczoną zdolność rozumowania i są poniżej normy, mają utrudnione przystosowanie do życia i pracy; mające z powodu uszkodzenia narządów ruchu lub przewlekłej choroby ograniczoną zdolność do działania, do ekspresji, do aktywnego udziału w życiu społecznym; wymagające resocjalizacji niedostosowane społecznie, wskutek zaniedbań i błędów wychowawczych rodziców i szkoły, prowadzących do konfliktu z normami obyczajowymi i prawnymi; znacznie przekraczające poziom normy inteligencji i zdolności, potrzebujące stymulacji i ukierunkowania kształcenia (2001, s. 26). Współcześnie jednak, ze względu na wkraczanie pedagogiki specjalnej na nowe tereny badawcze podmiot określa się bardziej ogólnie. Można przyjąć, iż są to osoby ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności, w każdej sferze (somatycznej, fizycznej, psychicznej i społecznej), z różnych przyczyn (dziedziczne, wrodzone, nabyte), oraz wybitnie zdolne i uzdolnione, we wszystkich przedziałach wieku, od urodzenia aż do późnej starości, oraz z różnych środowisk i sytuacji życiowych, od osób przebywających w domach rodzinnych, instytucjach ogólnodostępnych, w placówkach o zróżnicowanych formach integracji po formy segregacyjne (Hulek, 1982; Sowa, 1997).

MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO PEDAGOGIKA SPECJALNA

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

Obszary tematyczne do pytań na egzamin dyplomowy

Obszary tematyczne do pytań na egzamin dyplomowy Obszary tematyczne do pytań na egzamin dyplomowy I. Wspólne hasła tematyczne, dla studentów specjalność: pedagogika opiekuńcza i praca z rodziną, resocjalizacja 1. Adaptacja społeczna 2. Agresja 3. Ankieta

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA STUDIA STACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI SPECJALNEJ

SEMINARIA STUDIA STACJONARNE II STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI SPECJALNEJ lp. 1. Nazwisko i imię promotora Ciążela Anzej tytuł naukowy hab., SEMINARIA STUDIA STACJONARNE STOPNIA INSTYTUT PEDAGOGIKI SPECJALNEJ Katea/Zakład Zakładu Pedagogiki Kultury Temat - zagadnienia 1. Kulturowe

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Pedagogika specjalna dziecka 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Special education child 3. Jednostka

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2018 (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2018 (skrajne daty) Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Pedagogika specjalna

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH TERAPIA PEDAGOGICZNA I REWALIDACJA DZIECKA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH TERAPIA PEDAGOGICZNA I REWALIDACJA DZIECKA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI RAMOWY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH TERAPIA PEDAGOGICZNA I REWALIDACJA DZIECKA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Kierownik studiów: tel.:... e-mail:... Studia podyplomowe z zakresu terapii pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Efektywno ć gier dydaktycznych w procesie kształcenia

Efektywno ć gier dydaktycznych w procesie kształcenia Efektywno ć gier dydaktycznych w procesie kształcenia Roman Król Efektywno ć gier dydaktycznych w procesie kształcenia Ofi cyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Uczeń z zespołem Aspergera

Uczeń z zespołem Aspergera Joanna Święcicka Uczeń z zespołem Aspergera Praktyczne wskazówki dla nauczyciela Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010 Redakcja wydawnicza: Beata Bednarz Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska

Bardziej szczegółowo

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez:

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez: PEDAGOG ( fr. pédagogue, z łac. paedagogus, z gr. Paidag?gós ) Pedagog to osoba najczęściej pracująca w szkole, przedszkolu lub poradni psychologicznopedagogicznej, gdzie podstawowym celem jego pracy jest

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: Rok studiów: Forma zajęć: Liczba godzin: PROGRAM ZAJĘĆ 1. Problemy rozwoju, nauczania i wychowania dziecka niesłyszącego.

Nazwa przedmiotu: Rok studiów: Forma zajęć: Liczba godzin: PROGRAM ZAJĘĆ 1. Problemy rozwoju, nauczania i wychowania dziecka niesłyszącego. Nazwa przedmiotu: Pedagogika specjalna Rok studiów: II rok, pierwszego stopnia, pedagogika, WSE UAM Forma zajęć: konwersatoria Liczba godzin: 15 PROGRAM ZAJĘĆ 1. Problemy rozwoju, nauczania i wychowania

Bardziej szczegółowo

POJĘCIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

POJĘCIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ POJĘCIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W roku 1980 Światowa Organizacja Zdrowia opracowała i opublikowała definicję niepełnosprawności w Międzynarodowej klasyfikacji uszkodzeń, upośledzeń i niepełnosprawności.

Bardziej szczegółowo

USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW

USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu w języku polskim Pedagogika specjalna Nazwa przedmiotu w języku angielskim Special education USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Forma studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA INTEGRACYJNA I WŁĄCZAJĄCA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

EDUKACJA INTEGRACYJNA I WŁĄCZAJĄCA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: EDUKACJA INTEGRACYJNA I WŁĄCZAJĄCA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ 3. Karta przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jadwiga Daszykowska Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Jadwiga Daszykowska Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 w Warszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tj. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

1 PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W TRZEBIESZOWIE

1 PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W TRZEBIESZOWIE 1 PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W TRZEBIESZOWIE Cel procedury 1. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2016/2017

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2016/2017 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 06/07 Tryb studiów Niestacjonarne Nazwa kierunku studiów Studia Podyplomowe w zakresie Przygotowania

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM NASZE DZIECI Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30kwiecień 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO OLIGOFRENOPEDAGOGIKA

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Podstawy wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (WWRD) 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Fundamentals

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ - 1 - PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Przedszkolu PRYMUSEK we Wrocławiu - 2 - Podstawa prawna Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. nr 256,

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika

Studia Podyplomowe. Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika Studia Podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne podstawy wychowania

Teoretyczne podstawy wychowania Teoretyczne podstawy wychowania 1. Wychowanie człowieka na tle różnych epok 2. Przedmiotowy wymiar wychowania 3. Podstawowe kategorie procesu wychowania 4. Proces wychowania i jego istota 5. Determinanty

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PREDSZKOLU W PORAJU

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PREDSZKOLU W PORAJU SAMORZĄDOWE PUBLICZNE PRZEDSZKOLE W PORAJU PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PREDSZKOLU W PORAJU Podstawa prawna: Rozporządzenie MENiS z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami

Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Anna Karłyk-Ćwik Kompetencje zawodowe pedagogów w pracy z nieletnimi agresorami Toruń 2009 Recenzenci ks. prof. dr hab. Czesław Kustra prof.

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego POLSKA AKADEMIA NAUK ODDZIAŁ W ŁODZI KOMISJA OCHRONY ŚRODOWISKA ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA Zagadnienie systemowe prawa ochrony środowiska, którym została poświęcona książka, ma wielkie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2013/2014) (10 godzin)

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2013/2014) (10 godzin) TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2013/2014) (10 godzin) 1. WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE JAKO PRZEDMIOT KSZTAŁECENIA PRZYSZŁYCH NAUCZYCIELI

Bardziej szczegółowo

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie

Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie Procedura udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr 7 wwarszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tj. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ OBOWIĄZUJĄCA W ZESPOLE SZKÓŁ W PISARZOWEJ 1. Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 FILOZOFIA. data zatwierdzenia przez Radę Wydziału. kod programu studiów

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 FILOZOFIA. data zatwierdzenia przez Radę Wydziału. kod programu studiów PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów Wydział Humanistyczny pieczęć i podpis dziekana Studia wyższe na kierunku

Bardziej szczegółowo

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Szanowny Studencie, ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA bardzo prosimy o anonimową ocenę osiągnięcia kierunkowych efektów kształcenia w trakcie Twoich studiów. Twój głos pozwoli

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r.

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r. Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Warszawa, 25 listopada 2014 r. Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty akty wykonawcze do ustawy - rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną Oligofrenopedagogika

Studia Podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną Oligofrenopedagogika Studia Podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną Oligofrenopedagogika I. Informacje ogólne II. Rekrutacja III. Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych IV. Treści programowe

Bardziej szczegółowo

Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkół Salezjańskich w Sokołowie Podlaskim

Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkół Salezjańskich w Sokołowie Podlaskim Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Zespole Szkół Salezjańskich w Sokołowie Podlaskim Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin)

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin) TEMATYKA WYKŁADÓW Z PRZEDMIOTU WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE (I rok II stopnia, sem. I, studia dzienne 2014/2015) (10 godzin) 1. WYCHOWANIE FIZYCZNE SPECJALNE JAKO PRZEDMIOT KSZTAŁECENIA PRZYSZŁYCH NAUCZYCIELI

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Pomoc rodzinie dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka (WWRD) 2. Nazwa przedmiotu / modułu w

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PEDAGOGIKA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia wraz z uzasadnieniem

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PEDAGOGIKA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia wraz z uzasadnieniem EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PEDAGOGIKA Poziom kształcenia Profil kształcenia Tytuł zawodowy absolwenta studia I stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia

Bardziej szczegółowo

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu Dziecko autystyczne Prawdziwa opowieść o Maciusiu Beata Zawiślak Mojemu synkowi Maciusiowi, mojej rodzinie, wszystkim specjalistom, których spotkałam na swojej drodze i którzy okazali się bardzo pomocni

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Socjoterapia

Studia Podyplomowe Socjoterapia Studia Podyplomowe Socjoterapia I. Informacje ogólne II. Rekrutacja III. Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych IV. Treści programowe V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania: 2 semestry

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE: OLIGOFRENOPEDAGOGIKA. PRACA Z DZIECKIEM AUTYSTYCZNYM I Z ZESPOŁEM ASPERGERA

STUDIA PODYPLOMOWE: OLIGOFRENOPEDAGOGIKA. PRACA Z DZIECKIEM AUTYSTYCZNYM I Z ZESPOŁEM ASPERGERA STUDIA PODYPLOMOWE: OLIGOFRENOPEDAGOGIKA. PRACA Z DZIECKIEM AUTYSTYCZNYM I Z ZESPOŁEM ASPERGERA Kierownik studiów: tel.:... e-mail:... PODSTAWA PRAWNA Program studiów jest zgodny z zapisami Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Interpelacja w sprawie stosowania określenia szkolnictwo specjalne i odpowiedź na nią MEN

Interpelacja w sprawie stosowania określenia szkolnictwo specjalne i odpowiedź na nią MEN Poniżej interpelacja posła Józefa Lassoty na temat stosowania określenia szkolnictwo specjalne" oraz odpowiedź na nią, przedłożona przez Tadeusza Sławeckiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji

Bardziej szczegółowo

Seminarium monograficzne IIC - Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - opis przedmiotu

Seminarium monograficzne IIC - Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - opis przedmiotu monograficzne IIC - Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu monograficzne IIC - Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Kształcenie specjalne, wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, pomoc psychologiczno-pedagogiczna, indywidualne nauczanie

Kształcenie specjalne, wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, pomoc psychologiczno-pedagogiczna, indywidualne nauczanie Kształcenie specjalne, wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, pomoc psychologiczno-pedagogiczna, indywidualne nauczanie podstawowe przepisy prawa Art. 71 b ustawy z dn. 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Psychologia rozwojowa i psychopatologia małego dziecka 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Developmental

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Zjawiska niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych

Zjawiska niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych Zjawiska niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych Beata Dyrda Zjawiska niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych Rozpoznawanie i przeciwdziałanie Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oficyna

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE PODSTAWA PRAWNA PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu

Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Moduł I: Regulacje prawne dotyczące dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w przedszkolu Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

Procedura systemu wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Paniówkach

Procedura systemu wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Paniówkach Załacznik nr 1 do Zarządzenia Nr 34/2013/2014 z dnia 29.08.2014r. Procedura systemu wspierania rozwoju ucznia oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Paniówkach

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do lektury. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Zapraszamy do lektury. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To właśnie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Socjoterapia

Studia Podyplomowe. Socjoterapia Studia Podyplomowe Socjoterapia I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania: 2 semestry

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Załącznik nr 7 Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Psychologię jako kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki, Zakład Edukacji Osób z Niepełnosprawnością 4. Kod przedmiotu / modułu

Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki, Zakład Edukacji Osób z Niepełnosprawnością 4. Kod przedmiotu / modułu OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Wspomaganie rozwoju dziecka niewidomego i słabowidzącego 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Supporting

Bardziej szczegółowo

PEDAGOGIKA Zagadnienia ogólne

PEDAGOGIKA Zagadnienia ogólne PEDAGOGIKA Zagadnienia ogólne 1. Pedagogika, jako nauka. 2. Miejsce pedagogiki w systemie nauk. 3. Związek pedagogiki z innymi naukami. 4. Teoretyczność i praktyczność pedagogiki, jako nauki. 5. Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Identyfikowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (pytania)

Zagadnienia (pytania) Wyższa Szkoła Zarządzania i Przedsiębiorczości im. Bogdana Jańskiego w Łomży Zagadnienia (pytania) na obronę dyplomową licencjacką na kierunku: pedagogika Zagadnienia ogólne 1. Nurty kontestacyjne w pedagogice

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2016/2017 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK:

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2016/2017 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2016/2017 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: 1. PEDAGOGIKA studia I stopnia, profil praktyczny, specjalność: a) PEDAGOGIKA PRZEDSZKOLNA I WCZESNOSZKOLNA

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu:. Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy obowiązkowy Wydział: Humanistyczno- Społeczny

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PLAN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH:

RAMOWY PLAN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH: RAMOWY PLAN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH: MODUŁ 1: PRZYGOTOWANIE PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNE SPECJALNE NAZWA PRZEDMIOTU Forma zal. Wymiar godzin w k ćw. Łączny wymiar godzin I II III Punkty ECTS Wybrane zagadnienia

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej

Cele wystąpienia. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przepisów o realizacji pomocy psychologicznopedagogicznej ZMIANY PRAWNE W ORGANIZOWANIU POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W WYCHOWANIU PRZEDSZKOLNYM KATARZYNA SZCZEPKOWSKA-SZCZĘŚNIAK NAUCZYCIEL KONSULTANT MSCDN WYDZIAŁ W WARSZAWIE Cele wystąpienia Usystematyzowanie

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. K. NORWIDA W TYCHACH Podstawa prawna: 1) Art. 22 ust. 2 pkt 11 oraz

Bardziej szczegółowo

POLITOLOGIA Studia II stopnia. Profil ogólnoakademicki WIEDZA

POLITOLOGIA Studia II stopnia. Profil ogólnoakademicki WIEDZA Opis efektów kształcenia dla kierunku politologia II stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. oraz 25 maja 2015 r. Efekty

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Gimnazjum nr 6 w Elblągu

Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Gimnazjum nr 6 w Elblągu Procedura organizowania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Gimnazjum nr 6 w Elblągu PODSTAWAPRAWNA: 1.Rozporządzenie MEN z dnia 28.08.2017r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 010/011 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki.

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Klasyfikowanie nauk 1.3. Terminy podstawowe i pochodne w pedagogice

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Wspomaganie rozwoju dziecka przewlekle chorego i z chorobami genetycznymi 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4

PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4 PROGRAM praktyki zawodowej (nauczycielskiej) z zakresu wychowania fizycznego zał. 4 1. Wymagania wstępne Uzyskanie zaliczenia z przedmiotu: psychologia, bezpieczeństwo i higiena pracy, zaliczenie dwóch

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ E-CZYTELNIA OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ autor: Monika Bekker-Goska Zadania wychowawcy klasy stanowią szereg przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

niepełnosprawnego, zagrożonego niedostosowaniem społecznym lub niedostosowanego społecznie, szczególnie uzdolnionego,

niepełnosprawnego, zagrożonego niedostosowaniem społecznym lub niedostosowanego społecznie, szczególnie uzdolnionego, Procedura organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr 3 we Włodawie dla uczniów, którzy nie posiadają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego Podstawa prawna: Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE

Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Śremie PROPONUJE Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych Autyzm Zespół Aspergera Ewa Pisula: Autyzm - przyczyny, symptomy,

Bardziej szczegółowo

W trakcie studiów studenci zobowiązani są do zrealizowani praktyk w trzech typach placówek, tj.:

W trakcie studiów studenci zobowiązani są do zrealizowani praktyk w trzech typach placówek, tj.: Program 120-godzinnej praktyki pedagogicznej Studia podyplomowe Edukacja i Rehabilitacja Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną - Oligofrenopedagogika Rok akademicki 2015/2016 Uczelnia Jana Wyżykowskiego

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 014/015 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Publicznym Gimnazjum Nr 1 im. Króla Bolesława Chrobrego w Łodzi

Regulamin udzielania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Publicznym Gimnazjum Nr 1 im. Króla Bolesława Chrobrego w Łodzi Regulamin udzielania pomocy psychologiczno pedagogicznej w Publicznym Gimnazjum Nr 1 im. Króla Bolesława Chrobrego w Łodzi Podstawa prawna: Ustawa z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polski Podstawy terapii pedagogicznej 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

Jerzy Topolski Teoretyczne problemy wiedzy historycznej. Antologia tekstów

Jerzy Topolski Teoretyczne problemy wiedzy historycznej. Antologia tekstów Antologia tekstów Jerzego Topolskiego Teoretyczne problemy wiedzy historycznej przygotowana została przede wszystkim z myślą o studentach i doktorantach. Zawiera ona prace napisane przystępnym językiem

Bardziej szczegółowo

Wychowanie i profilaktyka w szkole i placówce

Wychowanie i profilaktyka w szkole i placówce Wychowanie i profilaktyka w szkole i placówce Reforma edukacji od nowego roku szkolnego 2017/2018 Zmiany w przepisach Nowa ustawa z dn. 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 11 stycznia 2017 r.,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ

PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ PROCEDURY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. STEFANA CZARNIECKIEGO W CZARNEJ Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE rok akademicki 2014/2015. Pedagogika, studia II stopnia ZAGADNIENIA KIERUNKOWE 1. Pedagogika jako nauka źródła pedagogiki jako nauki teoretycznej i praktycznej, miejsce pedagogiki w systemie nauk oraz jej powiązania z innymi dyscyplinami; interdyscyplinarność

Bardziej szczegółowo

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach:

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: Opracowała Ewa Materka, psycholog Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej Budowanie systemu wsparcia oraz organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

Obowiązujące od 1 września 2017 r.

Obowiązujące od 1 września 2017 r. ZMIANY W SPRAWIE UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLACH, SZKOŁACH I PLACÓWKACH Obowiązujące od 1 września 2017 r. Opracowano na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

E SPECJALNOŚCIOWE I DYPL. 240 270 510 47 4 4 12 4 4 11 4 5 12 4 5 12

E SPECJALNOŚCIOWE I DYPL. 240 270 510 47 4 4 12 4 4 11 4 5 12 4 5 12 część wspólna dla wszystkich specjalności Lp Moduły przedmiotowe Obowiązuje od roku akademickiego: 2010 / 2011 Suma godzin / ECTS Sem. I Sem. II Sem. III Sem. IV Sem. V Sem. VI A OGÓLNE 30 195 225 8 2

Bardziej szczegółowo